Αναλυτικός πίνακας αρχαιολογικών ευρημάτων - Χρονολογική περίοδος 1

    Νεώτερα ευρήματα (εκτός του αρχανθρώπου των Πετραλώνων) αποδεικνύουν την αυτοχθονία του ανθρώπου στην Ελληνική γη.

    Το οστό από κνήμη ανθρώπου που βρέθηκε στην περιοχή της Τρίλλιας τον Σεπτέμβρη του 1997 και τα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που βρέθηκαν, όπως τμήματα σκελετών, κοπρόλιθοι, παλαιολιθικά εργαλεία και διάφορα παλαιοανθρωπολογικά και παλαιοντολογικά ευρήματα ηλικίας 11 - 10 εκατομμυρίων ετών και που ανήκουν στο Ανώτερο Μειόκαινο (Miocene), όχι μόνο ανατρέπουν την θεωρία της Αφρικής, αλλά και εντοπίζουν σε πιο σημείο πρωτοεμφανίζεται επί της γης ο άνθρωπος.

    Τα τεχνοσκευάσματα του Homo erectus trilliensis ( όπως ονομάστηκε από τον Dr. Άρη Πουλιανό), δεν έχουν σχέση με την εργαλειοτεχνία που συναντάμε σε άλλα είδη ανώτερων Πρωτευόντων, π.χ. των Αυστραλοπιθήκων της Αφρικής, όπως της Lucy για παράδειγμα.

    Τον Οκτώβριο τού 1977 βρέθηκε σκελετός ελέφαντα τεμαχισμένος από ομάδα οργανωμένων κυνηγών.Από τις μελέτες της ανατομίας του ευρήματος (Elephas (Palaeoloxodon) aff. Anticuus - είδος ελέφαντα που έχει εκλείψει πλέον σήμερα) και από το πλήθος των εγκαταλελειμμένων δεξιόχειρων εργαλείων, προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο αριθμός των κυνηγών ήταν περίπου 30.

    Την πλειοκαινική ηλικία του ελέφαντα επιβεβαίωσε το Εργαστήριο "Παλαιομαγνητισμού της Γης", που διευθύνεται από τον καθηγητή Alain Niarn (Ersi Gawarecki et al, 1983).

    Έχουν βρεθεί στο 23ο και 24ο στρώμα (της Τομής Γ') και πρόκειται για καμένα κόκαλα, στάχτες κτλ. τα οποία χρονολογήθηκαν με διάφορες μεθόδους και ιδιαίτερα με την μέθοδο της αντήχησης της περιστροφής των ηλεκτρονίων [Electron Spin Resonance (ESR)].

    Παλαιομαγνητικά στοιχεία και τα δεδομένα της πανίδος επιβεβαιώνουν την ηλικία αυτή. Έτσι στο στρώμα αυτό έχουμε βεβαιωμένες αποδείξεις για την ύπαρξη ανθρώπου στην Ελλάδα πριν από ένα εκατομμύριο έτη περίπου.

    Σε βαθύτερα στρώματα η παρουσία του ανθρώπου έχει ακόμη μεγαλύτερη ηλικία.

    Πρόκειται για μία αρχέγονη, πιθανότατα ανθρωπόμορφη αναπαράσταση, βρέθηκε το 1985-6 από τον τεχνικό της ΔΕΗ Κ. Παπακωνσταντίνου στο βόρειο (ανενεργό) λιγνιτωρυχείο Καρδιάς Πτολεμαΐδας και σε βάθος 10-12 περίπου μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους.

    Έχοντας ενημερωθεί για τις δραστηριότητες της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος στην περιοχή, το παρουσίασε στα τέλη του 1993.

    Το αντικείμενο ονομάστηκε "Το Πρωτόγλυπτο της Μακεδονίας". 

    Η στρωματογραφική του θέση δείχνει μία ηλικία 800.000 - 500.000 περίπου ετών.Αναπαριστά όρθια φαλλοφόρα φιγούρα χωρισμένη σε τρία ευδιάκριτα τμήματα : κεφάλι, κορμός, πόδια, βάρους 3 κιλών, ύψους 223 χιλιοστών και μέγιστου πλάτους 151 χιλιοστών του μέτρου. 

    Μικρές ασβεστολιθικές πέτρες έχουν εισαχθεί σε κοιλότητες που αναλογούν στις κοιλότητες των ματιών και των ρουθουνιών.

    Ορατές είναι και οι τρύπες από τρεις προσπάθειες διάτρησης του γλυπτού, μία "τυφλή" στο ύψος της μέσης και δύο διαμπερείς (επιτυχημένες) πίσω από τα αυτιά και στο ύψος των ώμων.

    Το καταστόλιστο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες σπήλαιο Πετραλώνων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του βουνού Κατσίκα και σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας.

    Εντοπίστηκε το 1959 από τον κάτοικο Πετραλώνων Φίλιππο Χατζαρίδη και έγινε παγκόσμια γνωστό το 1960 όταν βρέθηκε το κρανίο του Αρχανθρώπου από έναν άλλο συγχωριανό του, το Χρήστο Σαρρηγιαννίδη.

    Οι συστηματικές ανασκαφές τού Σπηλαίου ξεκίνησαν το 1965 από τον ιδρυτή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος καθηγητή ανθρωπολόγο Άρη Πουλιανό.

    Οι έρευνές του απέδειξαν ότι ο Αρχάνθρωπος είναι 700.000 περίπου ετών, γεγονός που τον καθιστά τον αρχαιότερο Ευρωπαίο.

    Οι Αρχάνθρωποι των Πετραλώνων έζησαν στο σπήλαιο περίπου 1 εκατομμύριο χρόνια.

    Πρωτομπήκαν όταν άρχισε να αλλάζει το κλίμα της γης και να γίνεται ψυχρότερο, στην αρχή της Πλειστοκαίνου, πριν από 1.700.000 χρόνια περίπου.

    Εγκαταλείπουν δε την σπηλιά πριν από 600.000 περίπου χρόνια όταν αυτή θα γεμίσει, με το πέρασμα του χρόνου, από μπάζα.

    Η ηλικία αυτή στηρίχθηκε στην λεπτομερή ανάλυση της στρωματογραφίας (μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί 34 γεωλογικά στρώματα), καθώς και στη μελέτη τόσο των αρχέγονων παλαιολιθικών εργαλείων, όσο και των ειδών της παλαιοπανίδας που ανακαλύφθηκαν σε όλα σχεδόν τα στρώματα.

    Το κρανίο ανακαλύφθηκε στο 11ο γεωλογικό στρώμα, στην Κρήνεια παγετώδη περίοδο. Ονομάστηκε έτσι διότι τα λίθινα εργαλεία του προέρχονται από χαλαζία που τον κουβαλάει από μια απόσταση τριών περίπου χιλιομέτρων, από την περιοχή όπου τώρα βρίσκεται το χωριό Κρήνη.

    Τα τροχισμένα εργαλεία, “κουμπιά”, “βελόνες”, “παραμάνες”, με τα οποία κρατούσε στο σώμα του τα δέρματα με τα οποία ήταν ενδεδυμένος όταν κυνηγούσε, δείχνουν επίσης ότι το όν που έκανε όλα αυτά τα πράγματα, δεν περπατούσε απλώς στα δυό του πόδια, αλλά διέθετε και πραγματική νοημοσύνη.

    Ανάμεσα στα απολιθώματα των εξαφανισμένων ζώων συγκαταλέγονται λιοντάρια, ύαινες, αρκούδες, πάνθηρες, ελέφαντες, ρινόκεροι, μεγάκεροι, βίσονες και διάφορα είδη ελαφιών και ιπποειδών, όπως επίσης 25 είδη πουλιών, 16 είδη τρωκτικών και 17 είδη νυκτερίδων.

    Απορρίπτεται έτσι η θεωρία που υποστηρίζει ότι ο Αυστραλοπίθηκος ο Αφρικανικός μπορούσε να είναι η προγονική μορφή του ανθρώπου. Σε αντίθεση με τον αρχάνθρωπο που ανακαλύφθηκε και έχει ύψος 1,5 μέτρο, σκελετό όρθιο, όγκο εγκεφάλου 1.220 κυβικών εκατοστών και είναι ορθογναθικός (δηλαδή λευκός!), ο Αυστραλοπίθηκος είναι 1,2 μέτρων ύψους, είναι ημιόρθιος και έχει όγκο εγκεφάλου 600-800 κυβικών εκατοστών.

    Η χρονολόγηση του σκελετού έγινε με τις μεθόδους : της αντήχησης του spin των ηλεκτρονίων, της θερμοφωταύγειας, του ουράνιου/θόριου, του παλαιομαγνητισμού και των αμινοξέων :

• Με την μέθοδο ESR, ο δρ. Μοτόγι Ικέγια εξέτασε το εσωτερικό του σταλαγματικού υλικού που κάλυπτε το κρανίο και βρήκε να έχει ηλικία όχι μικρότερη των 670.000 ετών.

• Με την μέθοδο της Θερμοφωταύγειας (TL) και του Ουρανίου/Θορίου, βρέθηκε να είναι περισσότερο των 600.000 ετών.

• Με την μέθοδο του Παλαιομαγνητισμού ο Β. Μπούχα ,του Γεωφυσικού Ινστιτούτου της Τσεχοσλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών, υπολόγισε την ηλικία γύρω στα 690.000 έτη.

• Η μέθοδος των αμινοξέων των οστών δεν στάθηκε αρκετή για να δώσει χρονολόγηση σε τόσο παλιά οστά.

    Μεταξύ των επιστημόνων που έχουν συμβάλλει στο έργο της Ανθρωπολογικής Εταιρίας Ελλάδος συγκαταλέγονται και οι κάτωθι διδάκτορες καθηγητές : B. Kourten (Φιλανδός), M. Kretzoi (Ούγγρος), I. Horacek (Τσέχος), G. Belluomini (Ιταλός), A. Moigne (Γαλλίδα), R. Murrill (Αμερικανός), Γκενοβέζ (Μεξικανός)

[ΠΗΓΗ κειμένων και φωτογραφιών : δρ. ΑΡΗΣ ΠΟΥΛΙΑΝΟΣ : "ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΩΝ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ" έκδοση της Βιβλιοθήκης της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος, άρθρο του Αργύρη Δαγκίλα στο περιοδικό "ΑΕΡΟΠΟΣ" τ.34 (Νοέμ. - Δεκ. 2000) σελ. 6, συνέντευξη του Δρ Άρη Πουλιανού στην Νάνσυ Μπίσκα για το περιοδικό "ΔΑΥΛΟΣ" τ. 230 (Φεβρ. 2001) σελ. 14727 και http://www.ancientgr.com και http://www.aee.gr από όπου και οι φωτογραφίες].