ΑΡΧΙΚΗΑΡΧΕΙΟFORUMSΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣΠΗΓΕΣΑΝΑΖΗΤΗΣΗRETRO MODE

Ψηφιακό Αρχείο Ανάκτησης

ΑΡΧΕΙΟ/ancientgr.com/Ιστορία
ancientgr.com·2002

Αναλυτικός πίνακας αρχαιολογικών ευρημάτων - Χρονολογική περίοδος 7

ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

 Χρονολογική περίοδος 7
Ευρήματα που χρονολογούνται από το 2.400 έως το 1.500 π.Χ. (περίπου)

 

Ίχνη σταφυλιών – Λέρνη Αργολίδος (2.400 – 2.000 π.Χ)

    Ως πρώτος καλλιεργητής του αμπελιού φέρεται ο Οινέας, ο μυθικός βασιλιάς της Καλυδώνος της Αιτωλίας.

    Το κλήμα ανακάλυψε ο βοσκός Στάφυλος : όταν μια αίγα (γίδα) έφαγε σταφύλια και άρχισε να συμπεριφέρεται κάπως ασυνήθιστα, διαπίστωσε ότι είχε μεθύσει.

    Τα δοκίμασαν τότε πολλοί άνθρωποι και είχαν τα ίδια αποτελέσματα, οπότε κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η άμπελος είναι χρήσιμη και την καλλιέργησαν.

    Στο βιβλίο «Η ΑΙΓΗΪΣ - ΚΟΙΤΙΣ ΤΩΝ ΑΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ», πληροφορούμεθα ότι “…Ο αμερικανός καθηγητής John Caskey ανεύρον εις Λέρνην της Αργολίδος κόκκους σταφυλής, χρονολογηθέντας εις τα 2.400 – 2.000 π.Χ.

    Τα αρχαιότερα γίγαρτα (σπόροι ήμερων σταφυλιών) βρέθηκαν σε τάφους στον Ορχομενό και χρονολογούνται από το 1.700 – 1.500 π.Χ. επομένως το αμπέλι καλλιεργούνταν τουλάχιστον πριν από αυτήν την χρονολογία.

    Το κρασί, Μυκηναϊκή ονομασία Fοίνος [Wo-no] προέρχεται από την ζύμωση του γλεύκους (μούστου) ή, όπως απαντάται στην πινακίδα ΚΝU 160, De-re-u-ko/dleukos/gleukos = γλεύκος.

    Όπως αναφέρουν οι Μartin S. Ruiperez και Jose L. Melena, «Οι Μυκηναΐοι Έλληνες», εκδ. Καρδαμίτσα 1996 : “Το κρασί... αδειαζόταν στους πίθους των αποθηκών, για να υποστεί ζύμωση και να αποθηκευτεί”.

    Το σταφύλι είναι καρπός της αμπέλου, αυτοφυούς είδους στην Ελλάδα (John Chadwick, «Ο Μυκηναϊκός Κόσμος», έκδ. Gutenberg 1999).

    Στις πινακίδες απαντάται άμεσα η λέξη We-je-we : υιήfες (όν. ενικού υιεύς) για το αμπέλι. Εμμέσως μαρτυρείται ο Μυκηναϊκός τύπος a-pe-ri-ta-wo ΑμπελιτάFων, για την άμπελο. Στο λεξικό Ησυχίου σημειώνεται “υιήν· την άμπελον”. Σε αγγεία οιναποθήκης στον Άνω Εγκλιανό υπάρχει ο χαρακτηρισμός «μελίτιος» [me-ri-ti-jo], δηλ. κρασί με μέλι.

    Στην πρώτη φωτογραφία, ολόκληρη εγκατάσταση πατητηριού σταφυλιών της Μινωικής περιόδου, που βρέθηκε στην αγροικία Βαθυπέτρου της κεντρικής Κρήτης.

Πατητήρι σταφυλιών στην αγροικία Βαθυπέτρου
Πινακίδα Γραμμικής A φέρουσα το σύμβολο του κρασιού

    Στην δεύτερη φωτογραφία το ιδεόγραμμα του κρασιού : “μοιάζει σαν αμπέλι με απλωμένους κλώνους πάνω σε μία ξύλινη κληματαριά” (Louis Godart, «Δίσκος της Φαιστού», έκδ. Ίτανος 1995) και δίπλα: η πινακίδα Γραμμικής A (1.800 - 1.500 π.Χ.) υπ’ αρ. ΚΗ5, πού βρέθηκε στα Χανιά, από την οποία ελήφθη το εν μεγεθύνσει ιδεόγραμμα. Καταγράφει κρασιά. Στην εποχή που εχρησιμοποιείτο στην Ελλάδα η Γραμμική Α δεν υπήρχαν Φοίνικες στο ιστορικό προσκήνιο.

ΠΗΓΗ κειμένων : Στρατηγού ε.α. Ξ. Λίβα : «Η ΑΙΓΗΪΣ - ΚΟΙΤΙΣ ΤΩΝ ΑΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ», ΑΘΗΝΑΙ 1963, σελ. 116 και άρθρο του Παναγιώτη Δεσερή στο περιοδικό "ΔΑΥΛΟΣ" τ.228 (Δεκ. 2000) από όπου και οι φωτογραφίες.

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Προϊστορικός τύμβος – Σιθωνία Χαλκιδικής (2.300 – 1.900 π.Χ. περίπου)

    Στη Σιθωνία της Χαλκιδικής συνεχίστηκε η ανασκαφή στη Θέση Κριαρίτσι της Συκιάς, όπου αποκαλύφθηκε προϊστορικός τύμβος. Χρονολογείται από τα τέλη της μέσης έως την ύστερη φάση της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (2.300 – 1.900 π.Χ. περίπου). Ο τεχνητός αυτός γήλοφος κάλυπτε 30 τάφους με κυκλικούς περιβόλους, καθένας από τους οποίους περιείχε αγγεία με τις στάχτες των νεκρών. Η σπουδαιότητα του ευρήματος έγκειται στη μοναδικότητά του για τον χώρο της Μακεδονίας, καθώς εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για τις ταφικές συνήθειες και για τις μεθόδους κατασκευής των ταφικών τύμβων κατά την Εποχή του Χαλκού.

[ΠΗΓΗ κειμένου : Περιοδικό "CORPUS" τ.22 (Δεκ. 2000), σελ. 8 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος)].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Προϊστορικός οικισμός – Αρχοντικό Γιαννιτσών (2.300 – 1.900 π.Χ.)

    Από το 1992 διεξάγεται συστηματική ανασκαφή υπό την διεύθυνση των καθηγητριών της Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ., Α. Παπαευθυμίου - Παπανθίμου και Α. Πιλάλη - Παπαστερίου.

    Οι ανασκαφές έφεραν στο φως αλλεπάλληλες φάσεις οικισμού, εκτάσεως 128 στρεμμάτων, ο οποίος χρονολογήθηκε στο τέλος της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού και στην αρχή της Μέσης Εποχής του Χαλκού, εποχή ελάχιστα γνωστή στη Μακεδονία.

    Πρόκειται για τον μεγαλύτερο προϊστορικό οικισμό αυτής της περιόδου στη Μακεδονία, που έχει έρθει στο φως, και ο οποίος κατοικούνταν από τα προϊστορικά ως τα ύστερα βυζαντινά χρόνια, χωρίς να εγκαταλειφθεί ποτέ στο διάστημα αυτό.

    Μετά από 21 διαδοχικές ραδιοχρονολογήσεις του Εργαστηρίου Αρχαιομετρίας του ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, οι κύριες φάσεις του οικισμού προσδιορίστηκαν μεταξύ 2.300 και 1.900 π.Χ. Η τελική φάση του οικισμού προσδιορίστηκε στην κορυφή του τύμβου και χαρακτηρίζεται από οικοδόμηση λίθινης θεμελίωσης και κεραμική εγχάρακτης γεωμετρικής διακόσμησης.

    Λείψανα πασσαλόπηκτων οικοδομημάτων παλιότερης φάσης ανακαλύφθηκαν στην ανατολική πλαγιά καθώς και πλήθος αντικειμένων όπως πήλινα σφονδύλια  για το γνέσιμο και το στρίψιμο της κλωστής, υφαντικά βάρη για τον αργαλειό, εργαλεία λίθινα, οστέινα ή μετάλλινα, πελέκεις, οπείς (σουβλιά), σμίλες, αξίνες κ.λπ.

Πέλεκυς
Σχέδιο πήλινου φούρνου

    Επίσης βρέθηκαν απανθρακωμένοι σπόροι από μονόκοκκο σιτάρι και βελανίδια σε ειδικούς λάκκους αποθήκευσης και σε ειδικούς αποθηκευτικούς πίθους.

    Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει μεγάλος αριθμός πήλινων κατασκευών (ανοιχτές εστίες, χαμηλές πλατφόρμες και μικροί φούρνοι ελλειψοειδούς σχήματος με θολωτή στέγαση και μικρό πλευρικό άνοιγμα κατάλληλοι για θέρμανση, μαγείρεμα και φωτισμό).

    Η μελέτη της πυροτεχνολογίας των φούρνων αυτών, από τον Dr. Γ. Μανιάτη του Δημόκριτου, έδειξε ότι η θερμοκρασία των εσωτερικών τοιχωμάτων τους έφθαναν σε θερμοκρασίες τους 500 - 600 βαθμούς Κελσίου, ενώ ακολουθούσε το ζέσταμα του φαγητού στους 300 με 350 περίπου βαθμούς.

    Τρεις περιπτώσεις ταφής νηπίων εντός πίθου, μαζί με τα λιγοστά ειδώλια και κοσμήματα που βρέθηκαν, αποτελούν και τα λιγοστά ίχνη της ιδεολογίας των κατοίκων του οικισμού.

    Η –σε επίπεδο νοικοκυριού– οργάνωση του οικισμού, χαρακτηρίζεται από έντονη τροφοπαρασκευαστική και οικοτεχνική δραστηριότητα και συστηματική εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών, διακίνηση, ανακατανομή και αποθήκευση των διατροφικών προϊόντων, παράλληλα με την κατασκευή εργαλείων και την παραγωγή υφασμάτων.

Αγγείο με ιδιόρυθμο σχήμα 
για την μεταφορά κάρβουνου

[ΠΗΓΗ κειμένων : Επιστολή των Α. Παπαευθυμίου - Παπανθίμου και Α. Πιλάλη - Παπαστερίου (Καθηγήτριες Προϊστορικής Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.) στο περιοδικό "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ" τ.73 (Οκτ. – Δεκ. 1999) σελ. 122, άρθρο τους στο τ.74 (Ιαν. – Μαρτ. 2000) σελ. 79 (από όπου η εικόνα και η φωτογραφία), ένθετο «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ» σελ. 3 του περιοδικού "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ" τ.77 (Οκτ. – Δεκ. 2000) και περιοδικό "CORPUS" τ.23 (Ιαν. 2000) σελ. 6 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος)].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Αρχαία χειρουργική επέμβαση – Αρχάνες Κρήτης (2η χιλιετία π.χ.)

    Ένα εύρημα από τις Αρχάνες Κρήτης ανατρέπει τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για το επίπεδο της Ιατρικής στην αρχαία Ελλάδα.

    Πρόκειται για ένα Μινωικό κρανίο με επουλωμένα σημάδια εξόστωσης (αφαίρεσης δηλαδή τμήματος από το βρεγματικό οστό του Μινωικού κρανίου προκειμένου ο αρχαίος χειρούργος να αποκτήσει πρόσβαση στον εγκέφαλο του ασθενούς).

    Το γεγονός ότι τα σημάδια έχουν επουλωθεί αποδεικνύει ότι ο ασθενής επέζησε της εγχειρήσεως. Αυτό το εύρημα ήρθε να επιβεβαιώσει όσους πίστευαν ότι στην αρχαία Ελλάδα η Ιατρική και η χειρουργική επιστήμη ήταν ανεπτυγμένη σε πολύ μεγάλο βαθμό.

    Δυστυχώς ένα μεγάλο φάσμα παραγόντων (όπως οι λαθρανασκαφές, ή έλλειψη έρευνας και επισταμένης μελέτης στα ήδη υπάρχοντα ευρήματα , τα ελάχιστα διασωθέντα σχετικά κείμενα κλπ, ακόμα  ο όρκος σιωπής που έδιναν οι ασθενείς που θεραπεύοντο από τα κατά τόπους Ασκληπιεία) έχουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης στην μέχρι πρότινος υποτίμηση του επιπέδου της αρχαίας Ιατρικής των προγόνων μας.

[ΠΗΓΗ κειμένου και φωτογραφίας : http://www.ancientgr.com, η δε φωτογραφία προέρχεται από το Μουσείο του Σπηλαίου Πετραλώνων Χαλκιδικής, παραχωρήθηκε και δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της "ΑΓΝΩΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ" (http://www.ancientgr.com) με την άδεια των κ.κ. Άρη και Νίκου Πουλιανού].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Ο μινωικός μικροκέφαλος – Ζάκρος Κρήτης (2η χιλιετία π.χ.)

    Το κρανίο ενός μικροκέφαλου ανακαλύφθηκε στις μινωικές ανασκαφές του Ζάκρου.

    Ανήκε σε άνδρα 20 ετών, πιθανότατα της μινωικής δυναστείας και ο όγκος του εγκεφάλου του δεν ξεπερνούσε τα 530 κ. εκ.

    Αυτή η γενετική απόκλιση οφείλεται σε μακρά απομόνωση και ενδογαμία των Μινωϊτών.

    Έτσι ούτε οι Κρήτες, αλλ' ούτε η μινωική δυναστεία μετανάστευσαν από κάπου αλλού, παρά είναι προϊόν τοπικής εξέλιξης.

    Η φυγάδευσή του στη Βιέννη το 1971 με το πρόσχημα της μελέτης θεωρήθηκε από την Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος ως αντιεπιστημονική και παράνομη.

    Μπροστά στην αδιαφορία που είχε επιδείξει επί σειρά ετών το "ΥΠ.ΠΟ." για τον επαναπατρισμό του, δεν υπήρχε άλλος τρόπος από την προσφυγή στην ελληνική Δικαιοσύνη.

    Τελικά την άνοιξη του 1997 αυτό έγινε κατορθωτό και από τότε το κρανίο του μικροκέφαλου στεγάζεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

[ΠΗΓΗ κειμένου και φωτογραφίας : Ιστοσελίδα Aνθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος http://www.aee.gr].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Οι αρχαιότερες γέφυρες του κόσμου – Αργολίδα (2η χιλιετία π.χ.)

    104 περίπου χρόνια πριν, ένας Γερμανός περιηγητής είχε το κουράγιο να καταγράψει τις 14 μυκηναϊκές γέφυρες που εξακολουθούσαν να υπάρχουν στην γη της Αργολίδας.

    Από τότε, ο χρόνος και το "ενδιαφέρον" των αρμοδίων (ημών και υμών) παρέσυρε στο πέρασμα του τις περισσότερες από αυτές...

    Οι εναπομένουσες τρεις είναι οι γέφυρες Καζάρμα, Γαλούση και Αρκαδικού.

    Ο Ναυπλιώτης οφθαλμίατρος κ. Θέμος Γκουλιώνης με την συνεργασία του καθηγητού του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης και πρώην διευθυντού των ανασκαφών της Τίρυνθας Jorg Schefer και του ακαδημαϊκού και διευθυντού της ανασκαφής των Μυκηνών Σ. Ιακωβίδη, κατάφερε το ...ακατόρθωτο.

Αριστερά : Η αρχαιότερη γέφυρα της Ευρώπης (και του κόσμου) στο Γαλούση
Αργολίδος, μυκηναϊκής κατασκευής. Διακρίνεται η τεχνολογία της τριγωνικής
προσόψεως του οχετού της. Δεξιά : Επί τέλους σήμανση της γέφυρας και μάλιστα
ΚΑΙ με την Γραμμική Γραφή Β.
 
Γέφυρα της Καζάρμας

    Οι  γέφυρες καθαρίστηκαν, εκδόθηκαν τηλεκάρτες με την απεικόνισή τους ενώ η γέφυρα της Καζάρμας φωταγωγήθηκε και απέκτησε πινακίδα σημάνσεως σε τέσσερις γλώσσες (μία εκ των οποίων είναι η Μυκηναϊκή Γραμμική Γραφή Β').

    Τα πρωτεία της γέφυρας αυτής "επισημοποιήθηκαν" από το Cable News Network όταν αυτό γνωστοποίησε στους τηλεθεατές του ότι "οι αρχαιότερες γέφυρες της Ευρώπης βρίσκονται στην Αργολίδα και είναι ηλικίας περίπου 3.400 ετών".

    Το ρεκόρ έχει καταχωρηθεί και στο Βιβλίο "Γκίνες" όπου και χρονολογείται στα 1.600 π.Χ.

[ΠΗΓΗ κειμένων : Άρθρο της Κατερίνας Πλασσαρά στο περιοδικό "ΔΑΥΛΟΣ" τ.211 (Ιουλ. 1999) από όπου η φωτογραφία της γέφυρας στο Γαλούση και τ.214 (Οκτ. 1999), ενώ η φωτογραφία της γέφυρας Καζάρμας προέρχεται από την Διαδικτυακή Διεύθυνση του Yπουργείου Πολιτισμού (Οδυσσεύς) : http://www.culture.gr].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Μυκηναϊκοί τάφοι – Αιανή Κοζάνης (2η χιλιετία π.Χ.)

    Στην Κοζάνη, στον αρχαιολογικό χώρο της Αιανής, και συγκεκριμένα στη Θέση Λιβάδια, όπου βρισκόταν η αρχαία νεκρόπολη, βρέθηκαν λακκοειδείς τάφοι της Μυκηναϊκής Περιόδου.

    Αμφορείς, οινοχόες και άλλα πήλινα χειροποίητα αγγεία, διακοσμημένα με γραπτά γεωγραφικά σχήματα, ανήκουν στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και συνιστούν, μαζί με άλλα ευρήματα σε περισσότερες από 20 θέσεις στον νομό Κοζάνης, σημαντική μαρτυρία για τη μυκηναϊκή παρουσία στην περιοχή.

[ΠΗΓΗ κειμένου και φωτογραφίας : Περιοδικό "CORPUS" τ.19 (Αυγ. – Σεπτ. 2000) σελ. 6 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος)].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Μεγαλύτερος μυκηναϊκός τάφος - Πελλάνα Λακωνίας (2η χιλιετία π.Χ.)

    Στην θέσι "Σπηλιές", 700 περίπου μέτρα ΒΔ του σημερινού χωριού της Πελλάνας στην Λακωνία, ανακαλύφθηκε πρόσφατα τάφος της μυκηναϊκής περιόδου.

    Το 1926 είχε ανασκαφεί η περιοχή από τον τότε έφορο αρχαιοτήτων Θεόδωρο Καραχάλιο και είχαν έρθει στο φως δύο σχετικά μικροί τάφοι και αρκετά αγγεία.

    Παραπλεύρως των τάφων της ανασκαφής εκείνης ευρέθησαν, στο τέλος του προηγούμενου αιώνος, σε συστηματικές ανασκαφές της Εφορίας Αρχαιοτήτων Σπάρτης, τρεις ακόμη τάφοι, εις εκ των οποίων παρουσιάζει μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

    Πρόκειται για λαξευτό θολωτό τάφο και μάλιστα για τον μεγαλύτερο του είδους του, με την διάμετρο του θαλάμου του να φθάνει στα 10,05 μέτρα.

    Πρόκειται για τάφο λαξευμένο στον βράχο.  Ένας μεγάλος δρόμος, λαξευμένος επίσης στον βράχο, οδηγεί στον τεράστιο θάλαμο που έχει κυκλική κάτοψη σχηματίζοντας θόλο η οποία έχει μερικώς καταστραφεί.

    Το σχήμα αυτό αντιπροσωπεύεται από ελάχιστους ανακαλυφθέντες τάφους. 

Τριδιάστατη γραμμική αναπαράστασι του βασιλικού τάφου της Πελλάνας
Μερική άποψη του θαλάμου και της εισόδου του τάφου

    Παραδείγματα βρίσκουμε στις περιοχές του Παλαιόκαστρου, της Γορτυνίας, στην Κεφαλληνία και στα Βολιμίδια της Μεσσηνίας.

    Ο τάφος στα Βολιμίδια της Μεσσηνίας ήταν ο μέχρι τώρα μεγαλύτερος γνωστός θολωτός τάφος, με την διάμετρο του θαλάμου του να φθάνει στα 6,13 μέτρα.

    Η κατασκευή θολωτών τάφων προϋποθέτει μεγάλες τεχνικές γνώσεις, κατασκευαστική εμπειρία, μακροχρόνια εργασία και υψηλά οικοδομικά μέσα.

    Εκτιμάται λοιπόν, ότι ανήκε σε πρόσωπο με ιδιαίτερη δύναμη και πλούτο, χαρακτηριστικά που ταιριάζουν μόνο σε ηγεμόνα ή βασιλιά.

    Ο τάφος αυτός έχει, δυστυχώς, ήδη συληθεί από τα αρχαία χρόνια. Βρέθηκαν όμως δύο μεγάλοι αμφορείς, του λεγόμενου ανακτορικού ρυθμού, με θαυμάσια φυτική (κισσός) και θαλασσινή διακόσμηση (κοράλλια), μερικά κομμάτια χρυσού και χάντρες από Βαλτικό ήλεκτρο.

    Βρέθηκε ακόμη ένα κομμάτι από μετεωρικό σίδηρο, ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα που βρίσκεται στο Μουσείο Σπάρτης.

    Έχουν βρεθεί επίσης, σκεύη μεταγενέστερων χρονολογήσεων, ειδώλια και λύχνοι με παραστάσεις, ευρήματα που ενισχύουν την πεποίθηση ότι οι κατοπινοί κάτοικοι της περιοχής θεωρούσαν τον τάφο αυτό χώρο ιερό, όπου και εναπόθεταν τα διάφορα αφιερώματα.

    Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η αρχαία Πελλάνα είναι ένας από τους έξι πρώτους κατοικημένους συνοικισμούς της Πελοποννήσου. Βρίσκονταν δε, στα σύνορα της Λακεδαιμόνος με την Αρκαδία.

    Στην μυκηναϊκή εποχή υπήρχαν στην περιοχή τρεις πολιτείες :

  • Η αρχαία Πελλήνη,

  • Η Βελεμίνη, νότια του σημερινού χωριού Λογκανίκου, γύρω από τις πηγές του Ευρώτα (Λογαρά) και 

  • Η Αίγυς (Αιγύτιδα), της οποίας τα λείψανα βρίσκονται βορείως της γέφυρας του Ευρώτα, που ενώνει την Πελλάνα και την Κολλίνα (το νερό του Σπαντίδου).

Η είσοδος του τάφου στο
τέλος του λαξευτού διαδρόμου

    Οι τρεις αυτές πολιτείες αποτελούσαν στην ομηρική εποχή την «Λακωνική Τριπολίτιδα».

[ΠΗΓΗ κειμένου και φωτογραφιών : Άρθρο του Νικολάου Μπακή στην εφημερίδα "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ" φ.47 (Ιαν. 2001)].

 

-Επιστροφή στην Κορυφή-Το «Μέγα Ζατρίκιον» (Μινωικό ημερολόγιο ;) – Κνωσσός  (18ος - 15ος αιώνας π.Χ.)

    Το «Μέγα Ζατρίκιον» βρέθηκε κατά την διάρκεια των ανασκαφών που διεξήγαγε ο Sir Arthur Evans (1851 - 1941), υιός του Ιωάννη Evans στο ανάκτορο της Κνωσσού.

    Είναι κατασκευασμένο από ελεφαντόδοντο, πέτρα, κυανού χρώματος γυάλινη επικάλυψη και χρυσά και ασημένια φύλλα.
Βρέθηκε μαζί με 4 πιόνια από ελεφαντόδοντο, έχει μήκος 104 εκατοστά και πλάτος 61. (Το πηλίκο των αναλογιών του πλησιάζει την σταθερά Φ).

    Βρισκόταν στο νότιο άκρο στενού ανακτορικού διαδρόμου (υπ. αριθ. 47), ο οποίος και ονομάσθηκε «διάδρομος του Ζατρικίου», ενώ τα ελεφάντινα πιόνια σε μικρή απόσταση νοτιότερα.

    Ο «διάδρομος του Ζατρικίου» έχει κατεύθυνση από νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά.

    Όλοι οι αρχαιολόγοι που ασχοληθήκανε με το εύρημα το θεωρούνε ως ένα  «βασιλικό παιχνίδι, ανάλογο με σκάκι, ή τάβλι».

    Σύμφωνα με την άποψη του συγγραφέως Παναγιώτη Δ. Γρηγοριάδη, το εύρημα αυτό είναι ένα τέλειο ημερολόγιο που απεικονίζει 4 έτη :

  • Οι 72 περιφερειακοί ρόδακες απεικονίζουν 72 χρονικά διαστήματα των 20 λεπτών, δηλαδή μια 24ωρη ημέρα (72 χ 20 =1440 λεπτά = 24ώρες χ 60 λεπτά = 1 24ωρη ημέρα). Η κυανού χρώματος ταινία σχήματος Π ορίζει τις νυχτερινές ώρες σε σχέση με τις «ημερήσιες ώρες εργασίας».

  • Οι «ημέρες» απεικονίζονται με τις οκτώ οριζόντιες κυανές γραμμές, τις οποίες περιβάλλουν οι δέκα λευκοκύανοι κυκλικοί «Δάκτυλοι».

  • Κάθε μία από τις τέσσερις κυανές σπείρες (στο κάτω μέρος του πίνακα) αντιστοιχεί στην τελευταία ημέρα κάθε 9ήμερης «εβδομάδας».

  • Οι τέσσερις 9ήμερες «εβδομάδες» συνιστούν έναν «μήνα» 36 ημερών, ο οποίος απεικονίζεται με τους λευκοκύανοι κυκλικούς «Δάκτυλους».

  • Οι δέκα λευκοκύανοι κυκλικοί Δάκτυλοι απεικονίζουν τους 10 μινωικούς 36ήμερους «μήνες».

  • Κάθε «έτος» 360 ημερών απεικονίζεται με τους μεγάλους εσωτερικούς ρόδακες (4 ρόδακες για τα 4 έτη).

  • Οι 20 διαγραμμίσεις που καλύπτουν το διάστημα μεταξύ των ετησίων ροδάκων και των Δακτύλων αντιστοιχούν στις 20 ημέρες της διαφοράς μεταξύ του αρχικού έτους των 360 ημερών και του μετέπειτα βελτιωμένου των 365 σε διάστημα 4 ετών και οι οποίες προστίθενται στο τέλος κάθε περιόδου 4 ετών.

  • Η απόκλιση μίας ημέρας από το ακριβέστερο έτος (των 365 και 1/4 ημερών) που χρησιμοποιούμε και σήμερα, και η οποία θα δημιουργούσε σφάλμα ενός έτους κάθε 1460 έτη, εξαλείφεται με την πρόσθεση μιας επιπλέον ημέρας κάθε τετραετία. Η ημέρα αυτή απεικονίζεται με το οριζόντιο τμήμα της γραμμής που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τους τελευταίους δύο Δακτύλους (κυανού χρώματος και σχήματος ανάποδου ω-μέγα)… Τα άκρα της γραμμής αυτής, ορίζουν συγχρόνως το χειμερινό ηλιοστάσιο ή την διαμετρημένη ημέρα.

Το εύρημα

    Ως μόνο βοήθημα για την μέτρηση του χρόνου απαιτούνται δύο 20λεπτες υδάτινες κλεψύδρες. Πιθανολογείται, ακόμη, η απουσία ενός πέμπτου συνοδευτικού εσώγλυφου πιονιού, που θα εχρησιμοποιείτο ως ημεροδείκτης που θα εφάρμοζε πάνω σε μία από τις «μικρές» συμπληρωματικές ημέρες του ανάγλυφου.

[ΠΗΓΗ κειμένων : Π. Δ. Γρηγοριάδη : “ΜΙΝΩΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ” εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ, Διαδικτυακή διεύθυνση της έκθεσης "Κρήτη-Αίγυπτος : Πολιτισμικοί δεσμοί τριών χιλιετιών" του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου www.culture.gr/2/21/215/21505/215051/g21505125.html και http://www.dilos.com/region/crete/ir_mus.html από όπου και η φωτογραφία.].

περίοδος 1 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 12.000.000 έως το 700.000 π.Χ.)
περίοδος 2 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 500.000 έως το 50.000 π.Χ.)
περίοδος 3 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 50.000 έως το 10.000 π.Χ.)
περίοδος 4 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 8.000 έως το 6.500 π.Χ.)
περίοδος 5 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 6.000 έως το 5.300 π.Χ.)
περίοδος 6 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 5.260 έως το 2.700 π.Χ.)
περίοδος 7 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 2.400 έως το 1.500 π.Χ.)
περίοδος 8 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 1.700 έως το 740 π.Χ.)
περίοδος 9 (περιλαμβάνει ευρήματα από τον 700 έως το 500 π.Χ.)
περίοδος 10 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 500 έως το 350 π.Χ.)
περίοδος 11 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 380 έως το 100 π.Χ.)
περίοδος 12 (περιλαμβάνει ευρήματα από το 100 π.Χ. έως το 800 μ.Χ.)

ancientgr.com