Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗ

1) Ο ΑΝΘΡΩΠΙΔΑΣ ΤΗΣ ΤΡΙΛΛΙΑΣ (11.000.000 π.Χ.)

    Το οστό από κνήμη ανθρώπου που βρέθηκε στην περιοχή της Τρίλλιας τον Σεπτέμβρη του 1997 και τα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που βρέθηκαν, όπως τμήματα σκελετών, κοπρόλιθοι, παλαιολιθικά εργαλεία και διάφορα παλαιοανθρωπολογικά και παλαιοντολογικά ευρήματα ηλικίας 11 - 10 εκατομμυρίων ετών και που ανήκουν στο Ανώτερο Μειόκαινο (Miocene), όχι μόνο ανατρέπουν την θεωρία της Αφρικής, αλλά και εντοπίζουν σε πιο σημείο πρωτοεμφανίζεται επί της γης ο άνθρωπος

    'Yστερα από τριανταπέντε χρόνια ερευνών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ανασκαφών στο σπήλαιο του Αρχανθρώπου των Πετραλώνων Χαλκιδικής, ο Dr. 'Αρης Πουλιανός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: "κοιτίδα του ανθρώπινου γένους δεν πρέπει να θεωρείται πλέον η Αφρική αλλά η χερσόνησος της Χαλκιδικής και γενικότερα η ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου"

    Κυρίως στηρίζεται για τη θέση του αυτή στις χιλιάδες εργαλεία, λίθινα και οστέινα, που βρήκε σε όλη τη Χαλκιδική και στην ευρύτερη περιοχή της Βορείου Ελλάδος γενικότερα. Η ηλικία της εργαλειοτεχνίας αυτής είναι έντεκα (συν/πλην ένα) εκατομμύρια χρόνια περίπου, δηλ. στο Ανώτερο Μειόκαινο (Miocene).

Τα περισσότερα των ευρημάτων είναι στο Ανθρωπολογικό Μουσείο Πετραλώνων, που ο ίδιος έκτισε δίπλα στο σπήλαιο.

Η εργαλειοτεχνία συνοδεύεται από εκατοντάδες απομεινάρια σκελετών ζώων, που χρησίμευαν κυρίως ως τροφή του Όρθιου Ανθρώπου του Μειόκαινου και από κοπρόλιθους του ανθρωπίδα αυτού, που ο Α. Πουλιανός ονόμασε Homo erectus trilliensis. Φωτογραφία δεξιά :  Το απολίθωμα με την κνήμη του Ανθρωπίδα της Τρίλλιας

    Δύο κρανία, ένας ολόκληρος σκελετός και μία σιαγώνα αυτού του ανθρωπίδα, χάθηκαν οριστικά στα νερά του Αιγαίου πελάγους από τη διάβρωση, γιατί η εγκληματική αδιαφορία και γραφειοκρατία του Ελληνικού κράτους δεν επέτρεψε την έγκαιρη διάσωσή τους.

    Ο Α. Πουλιανός θεωρεί ότι ο ανθρωπίδας αυτός της Τρίλλιας, αναπτύχθηκε αυτόνομα και ανεξάρτητα από τους άλλους πρωτεύοντες που ζούσαν στην περιοχή. Η εξέλιξη των Πρωτευόντων (Higher Primates) στο χώρο αυτό σπάει απότομα την αλυσίδα που συνδέει όλους τους κλάδους του είδους των ανωτέρων Πιθήκων, λόγω τεράστιων γεωλογικών και οικολογικών ανακατατάξεων που έλαβαν χώρα στο Βόρειο Αιγαίο και στη Μακεδονία κατά το Μέσο Μειόκαινο, δηλ. πριν δεκαπέντε έως είκοσι εκατομμύρια χρόνια. Αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών, που παρατηρούνται μόνο σε αυτή την περιοχή της υδρογείου σε αυτή τη χρονική περίοδο, είναι τα απολιθωμένα δάση που συναντώνται σήμερα σε αυτή την περιοχή της υδρογείου σε αυτή τη χρονική περίοδο, είναι τα απολιθωμένα δάση που συναντώνται σήμερα από την Περιοχή της Καστοριάς μέχρι και τον Ελλήσποντο.

    Τα τεχνοσκευάσματα του Ορθίου Τριλλιανού δεν έχουν σχέση με την εργαλειοτεχνία που συναντάμε σε άλλα είδη ανώτερων Πρωτευόντων, π.χ. των Αυστραλοπιθήκων της Αφρικής, όπως της Lucy για παράδειγμα. Γι αυτό και ο Πουλιανός δεν θεωρεί τους Αυστραλοπιθήκους της Αφρικής ότι παίρνουν μέρος στη δημιουργία του ανθρώπου.

    Τον άνθρωπο της Τρίλλιας που είναι ο πρόγονος όλων των συγχρόνων ανθρώπων που ζουν σήμερα στη Γη, συνδέει με τον σημερινό άνθρωπο η ίδια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ στην κατασκευή των εργαλείων του, για συνεχή δώδεκα εκατομμύρια χρόνια, άσχετο αν τα εργαλεία του είναι λίθινα, οστέινα, σιδηρά ή ατσάλινα. Αυτή η κόκκινη κλωστή της ίδιας Προοπτικής μέχρι σήμερα είναι και το βασικότερο στοιχείο της όλης θεωρίας του: ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει τις ρίζες του στο απώτερο παρελθόν των δώδεκα εκατομμυρίων ετών, με την ίδια νευροφυσιολογία του εγκεφάλου μέχρι σήμερα, γι αυτό και αποτελεί αυτόνομο και ξεχωριστό είδος από τους λοιπούς Πρωτεύοντες.

Τα νεότερα ευρήματα από την περιοχή της Τρίλλιας

    Τα νέα ευρήματα περιλαμβάνουν ένα κνημιαίο οστό, δύο ωλένες και μια κερκίδα, λείψανα τεσσάρων διαφορετικών ατόμων και βρέθηκαν σε στρώμα του Ανώτερου Μειόκαινου.

    Στην περιοχή έχουν βρεθεί ακόμη λίθινα και οστέινα εργαλεία της αυτής ηλικίας.

    Προστίθενται έτσι επιπλέον στοιχεία (στα ήδη υφιστάμενα), που αποδεικνύουν την παρουσία ανθρωπιδών στην ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής εκατομμύρια χρόνια πριν την κατοίκηση του σπηλαίου των Πετραλώνων.

[ΠΗΓΗ κειμένου : Άρθρο του Αργύρη Δαγκίλα στο περιοδικό "ΑΕΡΟΠΟΣ" τ.34 (Νοέμ. - Δεκ. 2000) σελ. 14, φωτογραφίες "Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ" του Δρ. Άρη Πουλιανού έκδοση της Βιβλιοθήκης της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος].

2) ΟΙ ΚΥΝΗΓΟΙ ΤΟΥ ΕΛΕΦΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΕΡΔΙΚΚΑ (3.000.000 π.Χ)

Η Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος πραγματοποίησε ανασκαφές στην Πλειοκαινική (2,5 - 3 εκ. χρόνια) θέση του Περδίκκα Πτολεμαΐδας.      Τον Οκτώβριο τού 1977 βρέθηκε σκελετός ελέφαντα τεμαχισμένος από ομάδα οργανωμένων κυνηγών. Από τις μελέτες της ανατομίας του ευρήματος (Elephas (Palaeoloxodon) aff. Anticuus - είδος ελέφαντα που έχει εκλείψει πλέον σήμερα) και από το πλήθος των εγκαταλελειμμένων δεξιόχειρων εργαλείων, προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο αριθμός των κυνηγών ήταν περίπου 30.

Ο Σκελετός του Ελέφαντα όπως βρέθηκε

Δεξιόχειρα εργαλεία από χαλαζία που βρέθηκαν μαζί με τον σκελετό του ελέφαντα

Οι κυνηγοί αφού περικύκλωσαν τον ελέφαντα, τον σκότωσαν και μετά τον τεμάχισαν και απόσπασαν τεμάχια του ζώου (τα οποία και μετέφεραν μάλλον στον οικισμό τους), όπως δείχνουν τα διάσπαρτα παλαιολιθικά εργαλεία γύρω από το σκελετό του.     Την πλειοκαινική ηλικία του ελέφαντα επιβεβαίωσε το Εργαστήριο "Παλαιομαγνητισμού της Γης", που διευθύνεται από τον καθηγητή Alain Niarn (Ersi Gawarecki et al, 1983).

[ΠΗΓΗ κειμένων : Άρθρο του Dr. Άρη Πουλιανού στο Περιοδικό "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ" τ.60 (Ιούλ. - Σεπ. 1996) σελ. 17,  http://www.aee.gr από όπου και οι φωτογραφίες].

3) Ο ΑΡΧΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΩΝ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ (700.000 π.Χ.)

    Η ανακάλυψη του κρανίου του Αρχανθρώπου, των εργαλείων του, των ιχνών της πρώτης φωτιάς και των λοιπών ευρημάτων από το σπήλαιο των Πετραλώνων Χαλκιδικής , αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις που έγιναν στον Ελλαδικό χώρο και μας έδωσαν πολυτιμότατα στοιχεία για την προέλευση του ανθρώπου στον Ελλαδικό, αλλά και στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. 

Η Ανακάλυψη στο σπήλαιο των Πετραλώνων της Χαλκιδικής του ανθρώπινου σκελετού, που χρονολογήθηκε το 700.000 π.Χ. *, ανατρέπει τα δεδομένα περί Αφρικανικής καταγωγής του ανθρώπου και περί της εξόδου του από την Αφρική και της έλευσής του στην Ευρώπη πριν από 200 - 300.000 χρόνια. Απορρίπτεται έτσι ότι ο Αυστραλοπίθηκος μπορούσε να είναι η προγονική μορφή του ανθρώπου. Ο αρχάνθρωπος που ανακαλύφθηκε έχει ύψος 1,5 μέτρο , σκελετό όρθιο , όγκο εγκεφάλου 1220 κ.εκ. και είναι ορθογναθικός δηλαδή λευκός! ενώ ο Αυστραλοπίθηκος είναι 1,2 μ. ύψος , είναι ημιόρθιος και έχει όγκο εγκεφάλου 600 - 800 κ.εκ.

    Στο σπήλαιο βρέθηκαν πολλά οστέινα εργαλεία καθώς και τα ίχνη της αρχαιότερης φωτιάς που άναψε ποτέ ανθρώπινο χέρι στον πλανήτη (1.000.000 π.Χ.).

Επίσης βρέθηκαν πλήθος από σπόρους, σκελετούς ζώων κλπ. ευρήματα που μας έδωσαν πολύτιμα στοιχεία για τις συνήθειες ( διατροφικές κλπ ) των ανθρώπων της εποχής του αρχανθρώπου. (βλ. συνέντευξη του ανθρωπολόγου Dr Άρη Πουλιανού στην ΑΕΙ)

* η χρονολόγηση του σκελετού έγινε με τις μεθόδους : της αντήχησης του spin των ηλεκτρονίων , της θερμοφωταύγειας , του ουράνιου/θόριου , του παλαιομαγνητισμού και των αμινοξέων.

Ιστορικό ανευρέσεως του κρανίου του αρχανθρώπου των Πετραλώνων

    Ένα χρόνο μετά τον εντοπισμό του σπηλαίου Πετραλώνων από τον Φίλιππα Χαντζαρίδη (κάτοικο της Κοινότητας Πετραλώνων και πρόσφυγα της μικρασιατικής καταστροφής του 1922), ένας άλλος συμπατριώτης του ο Χρήστος Σαρηγιαννίδης βρήκε τυχαία, στις 16 Σεπτεμβρίου1960, ένα απολιθωμένο κρανίο προϊστορικού ανθρώπου καλυμμένο με σταλαγμιτικό υλικό. Η είδηση (βλ. εφημ. «Μακεδονία» 18-9-1960) ήταν συνταρακτική, γιατί ήταν εμφανές ότι επρόκειτο για προηγούμενο στάδιο εξέλιξης από αυτό του σύγχρονου ανθρώπου και γιατί έως τότε οι ιστορικές επιστήμες δεν διέθεταν απτές αποδείξεις για την παλαιότητα της κατοίκησης του ελλαδικού χώρου.

    Τα πολλαπλά ερωτήματα που ανέκυπταν ήταν έξω από το πεδίο της καθιερωμένης αρχαιολογικής μεθοδολογίας και αφορούσαν πρωταρχικά την ηλικία του ευρήματος. Κύριο εργαλείο για την επίλυσή τους η επιστήμη της παλαιοανθρωπολογίας σε συνδυασμό με τα στρωματογραφικά, παλαιολιθικά, παλαιοντολογικά και αρχαιομετρικά δεδομένα.

    Σχετικά με την πανίδα και τον άνθρωπο του σπηλαίου Πετραλώνων, οι Breitinger και Sickenberg (1964) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι είναι 70.000 περίπου ετών, ενώ ο Breitinger θεώρησε  πως από ανθρωπολογική σκοπιά το κρανίο συγγενεύει τόσο πολύ με τα αφρικανικά ευρήματα ώστε μπορεί ν’ αναγορευθεί σαν ο  «πρώτος Αφρικανός έξω από την Αφρική». Το Γεωλογικό Τμήμα τού Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ασπάσθηκε τα συμπεράσματα αυτά και έδωσε επιπλέον την ερμηνεία ότι το ανθρώπινο κρανίο ολίσθησε στο εσωτερικό τού σπηλαίου από βρόχινα ή άλλα ύδατα και ότι έτσι δεν υφίσταται καμία παλαιοντολογική ή στρωματογραφική του διάταξη.

    Από το 1965 ο Άρης Πουλιανός (έτος επαναπατρισμού του από την τ. Σ. Ένωση) συνέχισε να μελετά το κρανίο και το σπήλαιο Πετραλώνων και, αντίθετα με τον Breitinger, διατύπωσε την καθιερωμένη πλέον σήμερα άποψη ότι ο άνθρωπος των Πετραλώνων αποτελεί μία ξεκάθαρα ευρωπαϊκή προγονική μορφή που αναπτύχθηκε στο χώρο της Ν.Α. Ευρώπης. Η σχεδόν τέλεια ορθογναθία, το σχήμα τής οδοντοστοιχίας, η κατασκευή τού ινιακού οστού ήταν, ανάμεσα στα άλλα, τα βασικά επιχειρήματα του Άρη Πουλιανού.

    Η ανάγκη συστηματικών ανασκαφών και όχι μόνο επιφανειακών περισυλλογών των ευρημάτων πρόβαλε επιτακτική. Η διενέργεια των ανασκαφών αυτών καθυστέρησε εξαιτίας τού στρατιωτικού πραξικοπήματος του 1967, της απομάκρυνσης του Άρη Πουλιανού από κάθε κρατική θέση, αλλά και της ολιγόμηνης εκτόπισής του στη Γιάρο και τη Λέρο. Παρ’ όλα αυτά, και σε πείσμα των καιρών, κατόρθωσε να προβεί στην πρώτη ανασκαφική τομή στο σπήλαιο Πετραλώνων την άνοιξη του 1968. Οι ανασκαφικές εργασίες διακόπτονται εντός μηνός, με δικτατορικό τρόπο, αλλά τα επιστημονικά συμπεράσματα που ανακοινώνονται στον Τύπο (18 και 19 Απριλίου 1968) και δημοσιεύονται στο περιοδικό Archaeology τον Ιανουάριο του 1971, είναι πάλι διαφορετικά από τις προηγούμενες μελέτες. Ανακαλύπτεται η ύπαρξη διατεταγμένης στρωματογραφίας που ξεπερνά τις 700.000 χρόνια. και σε κάθε σχεδόν γεωλογικό στρώμα διαπιστώνεται η ανθρώπινη παρουσία με την αποκάλυψη παλαιολιθικών εργαλείων τής ίδιας ηλικίας και τα ίχνη τής αρχαιότερης μέχρι σήμερα φωτιάς που είχε ανάψει ποτέ ανθρώπινο χέρι. Ανατρέπονταν έτσι όχι μόνον οι προηγούμενες θεωρήσεις για το σπήλαιο Πετραλώνων, αλλά και όλες οι δοξασίες περί της εξόδου τού ανθρώπου από την Αφρική και της έλευσής του στην Ευρώπη πριν από 200-300.000 χρόνια.

    Αμέσως μετά την ανακοίνωση Τύπου του 1968 ο Sickenberg, παραπονούμενος ότι δε διέθετε συγκριτικό οστεολογικό υλικό κατά την πρώτη του μελέτη των απολιθωμάτων στη Θεσσαλονίκη, ζήτησε να του αποσταλούν τα ευρήματα για να τα ξαναμελετήσει, πολλά από τα οποία δυστυχώς ουδέποτε επέστρεψαν. Η νέα του μελέτη (δημοσιευμένη το 1975), αν και δεν αναφέρεται στις ανασκαφές του 1968, κατέληξε στην, όπως ο ίδιος αποκάλεσε, «αναθεώρηση της πανίδας των Πετραλώνων» και ερχόταν να συμπλεύσει με την ηλικία που προσδιόρισε ο Α. Πουλιανός το 1968-71.

    Οι ανασκαφές και οι έρευνες συνεχίζονται με την πτώση τής δικτατορίας, ουσιαστικά από το 1975 έως και το 1983, με άδειες του Υπουργείου Πολιτισμού και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στο όνομα τής Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος και του Άρη Πουλιανού,  καθόσον δεν υφίσταται κανένας αρμοδιότερος φορέας. Παρεμπιπτόντως μπορεί να αναφερθεί ότι σε ενέργειες του ίδιου επιστημονικού σωματείου οφείλεται η δημιουργία, το 1977, της Υπηρεσίας Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας τού Υπουργείου Πολιτισμού, με την ελπίδα να καταφέρει κάποτε να λειτουργήσει στην κατεύθυνση της κρατικής μέριμνας και προστασίας των παλαιοανθρωπολογικών ευρημάτων τής χώρας.

    Παράλληλα, το 1976, ο χώρος τού σπηλαίου απαλλοτριώθηκε από τον ΕΟΤ και υπό το καθεστώς ειδικής σύμβασης ανατέθηκε στην Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος η επιστημονική αξιοποίηση (1979) και προβολή σπηλαίου και ευρημάτων. Με δικά της έξοδα προχώρησε η ανέγερση εργαστηρίων για την εξυπηρέτηση των ανασκαφών και η κατασκευή Μουσείου και ξενώνων (1980/1) συνολικής χωρητικότητας 2000 τ.μ.

    Τα νεώτερα συμπεράσματα, τα οποία προέκυψαν από τις έρευνες της δεύτερης ανασκαφικής περιόδου, αποδίδουν καινούργιους καρπούς που στηρίζονται στις μελέτες τής μεγαλύτερης ίσως επιστημονικής διεθνούς ομάδας που σχηματίστηκε ποτέ για την επίλυση των επί μέρους ανασκαφικών προβλημάτων (46 ειδικοί από 12 κράτη). Οι διδάκτορες καθηγητές: B. Kurten (Φινλανδός), M. Kretzoi (Ούγγρος),  M. Ikeya (Ιάπωνας),  I. Horacek (Τσέχος),  G. Belluomini (Ιταλός),  A. Moigne (Γαλλίδα), ο R. Murrill (ΗΠΑ) και άλλοι, συγκαταλέγονται ανάμεσα στα πιο ηχηρά ονόματα των συνεργατών που επέλεξε η Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος να στελεχώσουν τις έρευνες. Από ελληνικής πλευράς πρέπει να αναφερθούν επίσης οι Γ. Μανιάτης του «Δημοκρίτου», Γ. Λυριτζής της Ακαδημίας Αθηνών, Σ. Παπαμαρινόπουλος του Παν/μιου Πατρών και Χ. Παπαστεφάνου του Παν/μιου Θεσσαλονίκης.

    Επιγραμματικά το σύνολο των νέων συμπερασμάτων, πέρα από την επιβεβαίωση, με τις πιο σύγχρονες μεθόδους απόλυτης χρονολόγησης, της ηλικίας που είχε προσδιορίσει αρχικά ο Άρης Πουλιανός, αφορά τον στρωματογραφικό συσχετισμό τού κρανίου τού επονομαζόμενου Αρχανθρώπου με διάφορα υλικά που χρονολογούνται στις 700.000 περίπου χρόνια. Η εφαρμογή των πιο αναλυτικών μεθόδων ανασκαφής οδήγησε στην ανεύρεση πρωτοφανών για την εποχή ευρημάτων όπως απολιθωμένων τμημάτων ξύλου, ενός φύλλου πρίνου και ζωικών τριχών και κοπρολίθων. Επίσης, έδωσαν τη δυνατότητα τόσο του αλληλοσυσχετισμού διαφόρων ανασκαφικών θέσεων από τη Σιβηρία έως την Αγγλία διαμέσου των Πετραλώνων, όσο και του ασφαλέστερου ελέγχου τής χρονολόγησης μεταξύ τους (διαμέσω των στρωματογραφικών και παλαιοοικολογικών οριζόντων τους). Η αδιάλειπτη σχεδόν παρουσία των λίθινων και οστέινων εργαλείων τού ίδιου εξελικτικού σταδίου τού Αρχανθρώπου από τα κατώτερα (~750.000 ετών) στα ανώτερα (~550.000 ετών) στρώματα έδειξε τη μακρόχρονη παρουσία του στην ευρύτερη περιοχή τής Χαλκιδικής. Εξάλλου, ποτέ δε σταμάτησε η ίδια γραμμή αυτής της εξελικτικής πορείας στην περιοχή, καθόσον οι πιο κοντινοί ανθρωπολογικά σύγχρονοι απόγονοί του αποδείχθηκε (ήδη από το 1973 στο 9^ο Διεθνές Συνέδριο Ανθρωπολογίας του Σικάγο από τον Άρη Πουλιανό) ότι είναι οι νομάδες τής Πίνδου Σαρακατσάνοι και γενικότερα οι κάτοικοι της Ν. Βαλκανικής.

    Ο Νίκος Πουλιανός (γιος του Άρη Πουλιανού) είναι διδάκτωρ Ανθρωπολογίας τού Πανεπιστημίου τής Φλωρεντίας, μέλος τής Διεθνούς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανθρωπολόγων, επιστημονικό στέλεχος της Υπηρεσίας Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας τού Υπουργείου Πολιτισμού και Πρόεδρος της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος . Στη διδακτορική του διατριβή ασχολήθηκε ερευνητικά με ένα μέρος των ευρημάτων τού σπηλαίου Πετραλώνων και προχώρησε στη σύνθεση των μέχρι σήμερα μελετών, εξετάζοντας μαζί και όσες αντίθετες απόψεις είχαν προκύψει κατά καιρούς. Στον πρόλογο της διδακτορικής διατριβής ο διευθυντής τού Ανθρωπολογικού Ινστιτούτου τής Φλωρεντίας καθηγητής Brunetto Chiarelli (και Πρόεδρος του επόμενου Παγκόσμιου Συνεδρίου Ανθρωπολογίας του 2003) εύγλωττα αναφέρει: «….Κεντρικό στοιχείο για το συμπέρασμα ότι η κατοίκηση της Ευρώπης ανέρχεται τουλάχιστο στις 700.000 χρόνια αποτελεί το ανθρώπινο κρανίο που βρέθηκε στο σπήλαιο Πετραλώνων… Η εργασία αυτή αποτελεί μία προσφορά υψηλού ευρωπαϊκού επιπέδου… με πολλά πρωτότυπα δεδομένα για την αρχαιότητα, τις συνθήκες και τον τρόπο ζωής αυτού του προϊστορικού ανθρώπου. Μία άλλη όψη είναι και η κριτική αλλά αμερόληπτη παρουσίαση των έντονων επιστημονικών διχογνωμιών, στις οποίες συμπαρασύρθηκαν και ενεπλάκησαν ακόμη και κυβερνητικές ελληνικές υπηρεσίες…».

    Προαναφέρθηκε ότι οι ανασκαφές τού Άρη Πουλιανού συνεχίστηκαν μέχρι το 1983. Αυτό συνέβη γιατί διακόπηκαν για δεύτερη φορά, για λόγους προφανώς τελείως άσχετους με την επιστήμη, καθόσον στα μέλη τής ομάδας του απαγορεύθηκε κάθε πρόσβαση τόσο στις ανασκαφές όσο και στα ίδια τα ευρήματα και ενάντια σε κάθε έννοια που απορρέει από τα πνευματικά και γενικότερα τα  δικαιώματα του Ανθρώπου. Αποτέλεσμα, επί 15 χρόνια τα ευρήματα  παρέμειναν απρόσιτα για μελέτη και ασυντήρητα στο έλεος της φθοράς στις αποθήκες τού Μουσείου. Μία προσέγγιση στα αίτια αυτής της κατάστασης μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι προφανής στόχος ήταν αφ’ ενός να αποκρυβεί το μέγεθος των λαθών που προηγήθηκαν των ανασκαφών και αφ’ ετέρου να εμποδιστεί η άντληση όσων νεότερων επιστημονικών συμπερασμάτων παρέμεναν ακόμη κρυμμένα τόσο επί των αδημοσίευτων ευρημάτων του Μουσείου όσο και στα ιζήματα του σπηλαίου. Σχετικά με τα παραπάνω υποβλήθηκε το Σεπτέμβριο του 1994 ένα αναλυτικό υπόμνημα στο γραφείο τού Υπουργού Πολιτισμού. Σ’ αυτό σημειώνεται με σαφήνεια ότι, πέρα από τις προσπάθειες υφαρπαγής τού πνευματικού έργου που εκδηλώθηκαν ακόμη και σε επίσημες συνεδριάσεις, η μετά το 1983 στάση τού Υπουργείου ευνοεί κατ’ εξοχήν τους ανταγωνιστικούς φορείς τού εξωτερικού που ασχολούνται με συναφή ζητήματα. Διότι είναι προφανέστατο ότι το φρενάρισμα των ερευνών τού Άρη Πουλιανού έδωσε την ευκαιρία στους ξένους ανασκαφείς και ερευνητές να ανασυγκροτηθούν και να ανασυντάξουν τις απόψεις τους πάνω σε αντίστοιχα ζητήματα. Το αποτέλεσμα όμως ήταν να στερηθεί η χώρα μας τα οφέλη από το προβάδισμα που της αντιστοιχούσε.

    Το 1997 η Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος, δικαιωμένη ύστερα από 15ετή δικαστικό αγώνα, τόσο στον Άρειο Πάγο όσο και το Συμβούλιο της Επικρατείας, επανήλθε στο χώρο τού σπηλαίου. Έκτοτε ο ΕΟΤ και το Υπουργείο Πολιτισμού προσπαθούν με κάθε τρόπο να καταστήσουν ανενεργές τις Δικαστικές Αποφάσεις (από διακοπές ύδρευσης και τηλεπικοινωνιών έως αλλαγές Νόμων). Αυτή η τακτική δεν γίνεται αποδεκτή από την Α.Ε.Ε. και συνεχίζεται ο δικαστικός αγώνας.

    Εν κατακλείδι, με την ευκαιρία τής 40ης επετείου τής μεγαλύτερης ανακάλυψης του 20^ου αιώνα στον τομέα της Ανθρωπολογίας, μπορεί να πει κανείς ότι από πλευράς Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος διατέθηκαν όλα τα υπάρχοντα μέσα για την προστασία των ευρημάτων καθώς και την προβολή και αξιοποίηση της μεγάλης επιστημονικής τους σημασίας. Με ή χωρίς την αρωγή τού επίσημου κράτους, ανάγκη αλλά και χρέος είναι να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια. Οι ανθρωπολόγοι από τη φύση των σπουδών τους δεν μπορεί παρά να είναι αισιόδοξοι. Κι αυτό γιατί διδάσκονται και διδάσκουν τη συνεχή ουσιαστικά (παρά τα όποια πισωγυρίσματα) βιολογική, κοινωνική και πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου και ένα σπουδαίο σταθμό αυτής της εξέλιξης αποτελεί ο Αρχάνθρωπος των Πετραλώνων.

Αναδημοσίευση από την σελίδα της Ανθρωπολογικής Eταιρείας Ελλάδος

 

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε : 

• στην συνέντευξη του Παλαιοανθρωπολόγου Dr 'Αρη Πουλιανού που παραχώρησε στην 'Αγνωστη Ελληνική Ιστορία 

• στην σελίδα της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος  

• στο βιβλίο  " ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΩΝ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ " του Δρ. ΑΡΗ ΠΟΥΛΙΑΝΟΥ εκδόσεις της Βιβλιοθήκης της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος

• στο βιβλίο "Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ" του Δρ. ΑΡΗ ΠΟΥΛΙΑΝΟΥ εκδόσεις της Βιβλιοθήκης της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος.

• στην επετηρίδα "ΑΝΘΡΩΠΟΣ" τόμοι 10 και 13 (επίσημο έντυπο της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος)