ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ
Η
λεηλασία του Ελληνικού χώρου και η αποψίλωσή του
από τους καλλιτεχνικούς θησαυρούς δεν είναι
αποκλειστικό προνόμιο σημερινών ασυνείδητων
αρχαιοκαπήλων ή κακή συνήθεια κάποιων άγγλων
λόρδων του πρόσφατου παρελθόντος.
Προδιδάξαντες υπήρξαν οι Φράγκοι
που κυριολεκτικά κατέκλεψαν την Βασιλεύουσα
στα 1204 (αποσπώντας θησαυρούς ανυπολόγιστης
αξίας) και πρίν από αυτούς οι πνευματικοί τους
πατέρες οι Ρωμαίοι που με την ιδιότητα του
κατακτητή, κατάφεραν εύκολα ν' αποσπάσουν έναν
τεράστιο αριθμό αριστουργημάτων τέχνης,
επίπλωσης, γενικά ό,τι μπορούσε να μεταφερθεί,
για να στολίσουν τις πόλεις, πλατείες, ανάκτορα,
επαύλεις και ό,τι άλλο τους ενδιέφερε. Γενικά
αυτό το «πάθος», η «αγάπη» για την κλασική Ελλάδα
χαρακτήριζε σχεδόν όλους τους «φιλέλληνες» που
γνώρισε αυτός ο τόπος.
Αυτές οι «ιδιόρρυθμες πολιτισμικές
ανταλαγές» (που στην σημερινή εποχή ονομάζονται
αρχαιοκαπηλείες) είχαν, ανέκαθεν, μία και μόνο
κατεύθυνση : από την Ελλάδα πρός τις άλλες χώρες!
Πολλές τέτοιες «μονόδρομες
πολιτισμικές ανταλαγές» έγιναν με το
πρόσχημα ότι εμείς δεν είμαστε άξιοι να
διαφυλάξουμε τους θησαυρούς μας, ξεχνώντας
πως η Ακρόπολη -και πλείστοι άλλοι χώροι-
βρίσκεται στην κατάσταση που είναι σήμερα εξ'
αιτίας του Μοροζίνι, του Έλγιν και όλων των
υπολοίπων «φιλελλήνων».....
![]()
Από τον τεράστιο κατάλογο καταστροφής και κλοπής των Ελληνικών αρχαιοτήτων θα σας παρουσιάσουμε ενδεικτικά μερικές περιπτώσεις :
Η δράσις του "λόρδου" έλγιν (Πιέστε
εδώ)
Πως το άγαλμα
της Αφροδίτης της Μήλου έχασε τα χέρια του
Ένα χρόνο πριν από την
επανάσταση γαλλικό άγημα φόρτωνε σε πολεμικό, με
την απειλή των όπλων, στο λιμάνι της Μήλου το
περίλαμπρο άγαλμα της Αφροδίτης. Ο πλοίαρχος
Matterer αφηγείται πως ακρωτηριάστηκε στο μουράγιο
το γλυπτό στις 23 Μαΐου 1820 : «Τα άγαλμα είχε κιόλας
μεταφερθεί στον γιαλό…Αν από θαύμα ζωντάνευε η
Θεά θα έκαιγε πικρά καθώς την έσερναν στη
βραχουριά, την αναποδογύριζαν και την
κατρακυλούσαν άνθρωποι σε έξαλλη κατάσταση.
Παραλίγο να γκρεμιστεί στην θάλασσα….
Ακολούθησε πανδαιμόνιο γύρω από το κασόνι με την
Αφροδίτη. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να παραδώσουν
το άγαλμα. Ο κυβερνήτης του πολεμικού “Estafette”
κραυγάζει : - Ναύτες πάρτε το κασόνι και ρίχτε το
στη λέμβο! Τότε άρχισε η μάχη. Σπαθιά και ρόπαλα
ανέμισαν. Ο δύστυχος παπάς δέχτηκε πολλά
χτυπήματα στο κεφάλι και στην ράχη. Το ίδιο και οι
Έλληνες που έσκουζαν σπαρακτικά ζητώντας
βοήθεια από τον Θεό… Ο πρόξενος της Γαλλίας στην
Μήλο, αρματωμένος με σπαθί κι’ ένα χοντρορόπαλο,
πολεμούσε καλά. Κόπηκε ένα αυτί, το αίμα κυλούσε.
Και μέσα σ’ αυτή τη μάχη οι ναύτες τραβολογούσαν
το κασόνι που τραμπαλιζόταν και έπεφτε δεξιά και
αριστερά και το μετέφεραν στο “Estafette”. Εκεί
έχασε τα χέρια της η Αφροδίτη ».
Ο βομβαρδισμός της Ακροπόλεως
ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Η καταστροφή της
Σπάρτης
Το 1729 ο απεσταλμένος του
Λουδοβίκου ΙΕ’ αββάς Fourmont, βασιλικός
βιβλιοθηκάριος και μέλος της ακαδημίας
Επιγραφών και Καλών τεχνών, κατέστρεψε
ενεπίγραφα μάρμαρα στην Πελοπόννησο επειδή κατά
το ίδιο χρονικό διάστημα αρχαιολογούσε εκεί
κάποιος Άγγλος ερευνητής .Είναι εξακριβωμένο ότι
στην Σπάρτη, αφού αποτύπωνε τις επιγραφές ,
εξαφάνιζε με καλέμι τα γράμματα. Αλλά δεν
περιοριζόταν στην εξάλειψη των αρχαίων
επιγραφών μόνο. Κατέστρεφε ολόκληρα μνημεία για
να μην επωφεληθούν άλλοι από τα δικά του
ευρήματα. Και διαλαλεί τους βανδαλισμούς του
χωρίς δισταγμό και αίσθημα ενοχής . Αντίθετα
είναι υπερήφανος.
Ο εν λόγω “κύριος” το 1730 γράφει
θριαμβευτικά στον φίλο του Freret για την
καταστροφή των αρχαίων μνημείων στην Σπάρτη.
«Τα ισοπέδωσα, τα ξεθεμελίωσα όλα. Από την
μεγάλη αυτή πόλη δεν απέμεινε πια λίθος επί
λίθου. Εδώ και ένα μήνα συνεργεία από τριάντα και
μερικές φορές σαράντα ή εξήντα εργάτες
γκρεμίζουν, καταστρέφουν, εξολοθρεύουν την
Σπάρτη…. Αυτή την στιγμή είμαι απασχολημένος με
την τελευταία καταστροφή της Σπάρτης …. Έψαξα να
βρω τις αρχαίες πόλεις αυτής της χώρας και
κατέστρεψα μερικές….Γκρεμίζοντας τα τείχη και
τους Ναούς της, μη αφήνοντας λίθον επί λίθου θα
κάνω αγνώριστο αυτόν τον τόπο…. Τώρα ασχολούμαι
με την καταστροφή του Ναού του Απόλλωνα στις
Αμύκλες. Βρίσκω κάθε μέρα θαυμαστά πράγματα. Δεν
μετανιώνω. Θα καταστρέψω και άλλους Ναούς αν με
αφήσουν ….»
Οι ψευδείς
ισχυρισμοί των “φιλελλήνων” ότι οι Έλληνες ήταν
αδιάφοροι για τις αρχαιότητες τους
Την κατακραυγή
για τους βανδαλισμούς του Έλγιν στην Ακρόπολη ( η
πιο δυνατή και πιο φαρμακερή ήταν του
συμπατριώτη του ποιητή Byron ) αντιμετώπισαν οι
άνθρωποι της εξουσίας που εξέφραζαν την πολιτική
του αγγλικού ιμπεριαλισμού, με το ψεύδος και την
συκοφαντία. Ισχυρίσθηκαν ότι τα μνημεία
κινδύνευαν από την απαιδευσιά των Ελλήνων, που
όχι μόνο αδιαφορούσαν για τα λείψανα του αρχαίου
πολιτισμού, αλλά και τα κατέστρεφαν οι
ίδιοι……Και παρ’ όλες τις κλοπές και
καταστροφές που έκαναν, αξίωναν την ευγνωμοσύνη
της ανθρωπότητας για τις υπηρεσίες τους στον
πολιτισμό.
Προφάσεις αμαρτωλές και γελοίες
ανακρίβειες. Οι υπόδουλοι Έλληνες ήταν
απαίδευτοι αλλά είχαν επίγνωση της ιστορίας τους
και του αρχαίου πολιτισμού τους. Έτρεφαν σχεδόν
δεισιδαίμονα προσήλωση στα μνημεία και τον
γλυπτικό πλούτο που έκρυβε η Ελληνική γη.
Πίστευαν πως έχουν προστατευτικές, ιαματικές και
άλλες ιδιότητες. Αμέτρητες παραδόσεις γι’ αυτή
την λαϊκή ευλάβεια. Για τις τρεις λ.χ. κολώνες του
Ολυμπίου που έκλαιγαν κάθε νύχτα την αδερφή τους,
όταν γκρεμίστηκε από τουρκικό φουρνέλο. “Και ο
κόσμος δεν μπορούσε να ησυχάσει από τα φοβερά
κλάματα, ώσπου ο βοεβόδας, που έγινε ύστερα πασάς
του Ζητουνιού, εφαρμακώθη και πέθανε”. Για τις
Καρυάτιδες επίσης που θρηνούσαν κάθε νύχτα για
την αδερφή τους όταν την άρπαξε ο έλγιν και οι
Αθηναίοι δεν μπορούσαν να κλείσουν μάτι. Άκουσε
την παράδοση ο Άγγλος Frederic Douglas το 1813, δέκα χρόνια
μετά την επιδρομή του συμπατριώτη του και
συμπεραίνει “Δεν δέχομαι πως οι Αθηναίοι είναι
αδιάφοροι για τα θαυμαστά μνημεία της πόλης τους
όπως ειπώθηκε κάποτε”.
Ο λαός πίστευε πως τα λείψανα του
αρχαίου κόσμου, τα αγάλματα, τα ενεπίγραφα
μάρμαρα ήταν ευλογία για τον τόπο. Καντήλι άναβαν
οι γεωργοί της Ελευσίνας στο άγαλμα της Δήμητρας.
Αν θα φύγει δεν θα καρπίσουν πια τα χωράφια μας
έλεγαν στον άγγλο Edward Clarke που οργάνωσε το 1801 την
αρπαγή του αγάλματος. Υπήρχε μία λατρευτική
σχέση των κατοίκων με το γλυπτό. Ήταν η
προστάτιδα της σοδειάς. Οι εργάτες που είχαν
συγκεντρωθεί γύρω από το άγαλμα στέκονταν
ακίνητοι και φοβισμένοι. Πίστευαν πως το χέρι που
θα επιχειρούσε να το μετακινήσει θα έπεφτε.
Έπρεπε να καταβληθούν υπέρογκα ημερομίσθια για
να προσελκυστούν εργάτες (από άλλες περιοχές).
Μάτωνε η ψυχή των Ελλήνων μπροστά στην
σύληση και την σκύλευση, την λεηλασία και την
καταστροφή των μνημείων. Βρισκόμαστε άλλωστε σε
περίοδο αναγεννητική, δύο δεκαετίες πριν από την
Επανάσταση. Η εθνική συνείδηση έχει αφυπνισθεί, η
παιδεία επιχειρεί τους πρώτους βηματισμούς και
οι Έλληνες αντιστέκονται με λόγο και έργο στους
πολιτιστικούς λαφυραγωγούς. Στην Αθήνα, η
κατακραυγή για την αγγλική επιδρομή στην
Ακρόπολη ήταν τόσο μεγάλη που τα συνεργεία του
έλγιν δεν έβρισκαν εργάτες. Και στις μυστικές
ανασκαφές της συμμορίας των ευρωπαίων
αρχαιοκαπήλων στον Ναό του Επικουρίου Απόλλωνος
στις Βάσσες και την απαγωγή των γλυπτών,
αγωγιάτες και χαμάληδες αρνήθηκαν να δουλέψουν
για την μεταφορά των προϊόντων της λεηλασίας.
Πηγές - Βιβλιογραφία : |
"ΞΕΝΟΚΡΑΤΙΑ
ΜΙΣΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΕΛΕΙΑ" και |