Στο ταξίδι μας στο χώρο του μεταφυσικού καταλαβαίνουμε ότι μεγάλη σημασία έχουν οι αποδείξεις. Τα λεγόμενα ντοκουμέντα είτε αυτά είναι φωτογραφικά είτε σε μορφή βίντεο είτε σπανιότερα σε ηχητικές συσκευές. Η ποιότητα όμως αυτών των ντοκουμέντων είναι κρίσιμη. Όσο πιο ποιοτικά είναι αυτά τα ντοκουμέντα τόσο πιο σοβαρά λαμβάνονται από όλους και τόσο πιο σίγουρα μπορούμε να διατυπώσουμε κάποια πορίσματα και υποθέσεις. Ακόμα, τα ποιοτικά αυτά ντοκουμέντα είναι ευκολότερο να ελεγχθούν όσο αφορά την αυθεντικότητα και γνησιότητα τους.
’ρα μεγάλη σημασία έχει όταν ψάχνουμε για κάτι, πως θα το συλλάβουμε ώστε να είμαστε πειστικοί και να ληφθούμε σοβαρά, πως θα το αποτυπώσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κι εφόσον τα περισσότερα ντοκουμέντα είναι φωτογραφικά θα προσπαθήσουμε να επικεντρωθούμε στο πως θα παίρνουμε καλύτερες λήψεις με διάφορους τύπους μηχανών κι ποια φιλμ είναι ιδανικά για κάθε περίπτωση.
Φωτογραφία για καλύτερα ντοκουμέντα.
Η φωτογραφία είναι το σημαντικότερο όπλο για την έρευνα του μεταφυσικού εδώ και 60 και πλέον χρόνια. Από τις πρώτες λήψεις των πιλότων της RAF που έβγαζαν τα περίφημα Foo Fighters, περίεργα οχήματα σε σχήμα σφαίρας που συνόδευαν τα πολεμικά αεροπλάνα, τις μυστήριες λήψεις ενός αλλόκοτου πλάσματος μετά το Roswell καθώς και την φωτογραφία με τον αξιωματικό που έζησε το περιστατικό με το αερόστατο που αργότερα ισχυρίστηκε ότι είδε (μια μνημειώδης φωτογραφία τραγικής ειρωνείας), τις λήψεις διαφόρων «τεράτων» - αστέρων της Κρυπτοζωολογίας (Νέσι, Πίθηκος της Μιάκα, Γέτι κ.α.) καθώς και εκατοντάδες σύγχρονες φωτογραφίες είναι προφανής η ανωτερότητα του μέσου. Κι αυτό γιατί η φωτογραφία μπορεί να συλλάβει την στιγμή. Το εκατοστό του δευτερολέπτου που μας ενδιαφέρει. Επίσης είναι ένα μέσο ελαφρύ κι εύχρηστο από όλους, ιδιαίτερα μετά την αυτοματοποίηση των φωτογραφικών μηχανών.
Ανάμεσα όμως σε όλες τις διάσημες φωτογραφίες βλέπουμε και πολλές που δεν μας πείθουν λόγω της πολύ κακής τους ποιότητας. Λάθη κατά την λήψη που έχουν ως αποτέλεσμα απώλεια ευκρίνειας, θολότητα ή μη φωτισμένες φωτογραφίες. Εδώ θα προσπαθήσουμε να δούμε κάποια βασικά στοιχεία, χρήσιμα σε περιπτώσεις που ψάχνουμε κάτι ή που απλά συμβαίνει μπροστά μας. Ξεκινώντας θα αναφερθούμε στα μέσα με τα οποία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να φωτογραφίσουμε κάτι.
Φωτογραφικά μέσα.
Αυτόματες αναλογικές φωτογραφικές μηχανές (compact)
Είναι οι πιο διαδεδομένες φωτογραφικές μηχανές. Είναι oι γνωστές αυτόματες μηχανές που όλοι μας σχεδόν έχουμε. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε με αυτές τις μηχανές αφού τις ενεργοποιήσουμε είναι να πατήσουμε το κουμπί για την λήψη και όλα γίνονται αυτόματα. Όλες διαθέτουν ενσωματωμένο φλας με αυτόματη ενεργοποίηση και αυτόματη εστίαση(autofocus), στοιχεία που τις κάνουν εύχρηστες και προσιτές σε όλους. Τα φιλμ που χρησιμοποιούν είναι τα γνωστά σε όλους φιλμάκια των 35mm. Σε μια «ερευνητική» ή «μεταφυσική» φωτογράφηση είναι πολύ βολικές καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ γρήγορα, δεν χρειάζονται σχεδόν καμία ρύθμιση και μπορούν να φωτογραφήσουν σε οποιεσδήποτε φωτιστικές συνθήκες χάρις το αυτόματο φλας το οποίο δεν κάνει τη νύχτα μέρα αλλά οπωσδήποτε βοηθά καθοριστικά για φωτογραφήσεις το βράδυ, σε σπήλαια που όλη την ημέρα υπάρχει χαμηλός φωτισμός, σε εσωτερικούς χώρους που υποφωτίζονται και γενικότερα σε περιπτώσεις χωρίς ιδανικές φωτιστικές συνθήκες.
Αυτό που πρέπει να προσέχουμε όταν χρησιμοποιούμε τέτοιες μηχανές είναι πρώτα απ' όλα το σφάλμα παράλλαξης. Χωρίς να προχωρήσουμε σε τεχνικές αναλύσεις εδώ, κατανοούμε το σφάλμα παράλλαξης με τον εξής απλό τρόπο. Όταν ετοιμαζόμαστε να φωτογραφίσουμε με μια τέτοια μηχανή και κοιτάμε την σκηνή που θέλουμε να φωτογραφίσουμε έχουμε την εντύπωση πως ο φακός της μηχανής μας «βλέπει» ό,τι κι εμείς. Αυτό είναι λάθος (κάτι που αποτυπώνεται και στο ότι καμιά φορά στην φωτογραφίες μας παρεμβάλλεται κάποιο δάχτυλο μας ή το λουρί της μηχανής το οποίο πέφτει μπροστά στο φακό χωρίς εμείς να μπορούμε να το δούμε). Ο φακός βρίσκεται σχεδόν πάντα στο κέντρο της μηχανής. Εμείς όμως, βλέπουμε την σκηνή που θέλουμε να απαθανατίσουμε από μια άλλη πλευρά, από το λεγόμενο προσοφθάλμιο, το οποίο είναι τοποθετημένο είτε 1 με 2 πόντους πάνω από τον φακό είτε 2 με 3 πόντους διαγώνια επάνω αριστερά στην πλάτη της μηχανής. Από εδώ καταλαβαίνουμε ότι μπορεί να κοιτάει και ο φακός και εμείς την ίδια σκηνή αλλά επειδή δεν την βλέπουμε από το ίδιο ακριβώς σημείο υπάρχει μια μικρή διαφορά. Αυτή η διαφορά ωστόσο μπορεί να μην μεταφράζεται σε απώλεια της σκηνής που θέλουμε αλλά σε απώλεια του πλαισίου της φωτογραφίας, δεν έχουμε δηλαδή στην τελική φωτογραφία τα όρια ακριβώς που θέλουμε. Το παρακάτω σχήμα θα μπορέσει να μας διαφωτίσει περισσότερο.
Το κόκκινο παραλληλόγραμμο είναι μέρος της σκηνής που βλέπουμε από το σκόπευτρο της μηχανής. Το πράσινο μέρος είναι το μέρος που βλέπει ο φακός (σε μια μηχανή που το σκόπευτρο είναι επάνω διαγώνια από τον φακό) και αυτό που αν τραβήξουμε την φωτογραφία, τελικά θα αποτυπωθεί στο χαρτί. 'Aρα το κόκκινο μέρος που περισσεύει στο σχήμα μας δεν θα φανεί και αν δεν το ξέρουμε και δεν το λάβουμε υπόψη μας κατά την λήψη ίσως χάσουμε κάτι ωφέλιμο. Αυτό το φαινόμενο ωστόσο πρέπει να μας απασχολεί ιδιαίτερα σε κοντινές λήψεις, ενώ σε μακρινές λήψεις το φαινόμενο αυτό μειώνεται και μηδενίζεται σχεδόν. Καλό είναι λοιπόν στις κοντινές λήψεις με τέτοιες μηχανές να τραβάμε εν γνώσει αυτού του φαινομένου και να υπολογίζουμε ότι η τελική αποτύπωση στο χαρτί θα είναι ελαφρώς διαφορετική από ότι ακριβώς βλέπουμε στην μηχανή μας.
Φωτογραφικές μηχανές με απευθείας σκόπευση και χειροκίνητο χειρισμό
Εδώ τα πράγματα αλλάζουν. Πρόκειται για τις μηχανές με χειροκίνητο χειρισμό συνήθως και με διάφορα είδη φακών. Είναι μεγαλύτερες σε μέγεθος από τις προηγούμενες και πιο πολύπλοκες στην χρήση τους. Φυσικά είναι πιο ακριβές και πιο σπάνιες. Ωστόσο μας παρέχουν άλλα πλεονεκτήματα. Το κυριότερο είναι πως στο χαρτί θα δούμε ότι ακριβώς και από την μηχανή. Δεν θα έχουμε το μειονέκτημα των αυτόματων μηχανών. Θα εκτυπωθεί ότι ακριβώς βλέπουμε από το σκόπευτρο της μηχανής μας. Δεν θα χάσουμε τίποτα απ' ότι βλέπουμε και θα είμαστε σίγουροι ότι ξέρουμε τι θα δούμε μετά την εκτύπωση του φιλμ. Επίσης μπορούν να μας παρέχουν την δυνατότητα να βγάζουμε φωτογραφίες από μεγάλη απόσταση αφού παρέχουν πολλές από αυτές δυνατότητα zoom, κάτι πολύ χρήσιμο σε περιπτώσεις που δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε μια περιοχή ή δεν προλαβαίνουμε να πλησιάσουμε στο θέμα μας.
Φωτοκινητά
Τα τελευταία χρόνια τα κινητά τηλέφωνα πολλές φορές διαθέτουν δυνατότητα λήψης φωτογραφιών είτε με ενσωματωμένες κάμερες είτε με πρόσθετες. Πολλά τελευταία δε μοντέλα διαθέτουν και φλας. Όταν λοιπόν χρειάζεται να φωτογραφίσουμε με κάποιο τέτοιο κινητό τότε ας έχουμε στο μυαλό μας μερικά πράγματα:
* Τα φωτοκινητά είναι μεν μικρά αλλά πρέπει πάντα να φροντίζουμε για την σταθερότητα τους ώστε οι φωτογραφίες μας να είναι καθαρές και καθόλου «κουνημένες».
* Όταν δεν διαθέτουν φλας τότε οι νυχτερινές λήψεις συνήθως θα είναι αποτυχημένες, σκοτεινές και δεν θα μας παρέχουν πολλά στοιχεία.
* Οι πολύ κοντινές λήψεις είναι αρκετά δύσκολο να είναι επιτυχημένες αλλά οι μακρινές λήψεις σχεδόν ποτέ δεν θα μας ικανοποιήσουν.
* Προσέχουμε πάντα τι αντανακλάσεις του φωτός, ιδιαίτερα όταν φωτογραφίζουμε κοντά σε γυάλινα αντικείμενα ή αντανακλαστικές επιφάνειες.
Ψηφιακές μηχανές
Η τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Η πιο πρόσφατη εξέλιξη στον τομέα της φωτογραφίας. Εδώ κινούμαστε πιο άνετα και άφοβα. Δεν υπάρχει η ανάγκη για φιλμ και ότι βλέπουμε στην οθόνη της μηχανής αυτό έχουμε ως αποτέλεσμα. Αυτό φυσικά μας γλιτώνει από έναν μεγάλο κόπο και μας δίνει την ευχέρεια να δουλέψουμε πιο άνετα. Ο μη περιορισμός τους όσον αφορά τον αριθμό των λήψεων που μπορούμε να έχουμε είναι κάτι άλλο πολύ χρήσιμο αφού βγάζουμε πολλές φωτογραφίες, σε ελάχιστο χρόνο και μπορούμε να τις δούμε πολύ γρήγορα μεταφέροντας αυτές στον ηλεκτρονικό μας υπολογιστή και εκτυπώνοντας αυτές. Τα πλεονεκτήματα των μηχανών είναι επίσης πως έχουν πάντα ενσωματωμένο φλας, εξισορροπούν τους ιδιότροπους φωτισμούς όπως ο φωτισμός πυρακτώσεως στους εσωτερικούς χώρους, μπορούν να έχουν τεράστιο zoom, πολλές φορές έχουν δυνατότητα λήψης video.
Πρέπει όμως να προσέξουμε ένα πολύ σημαντικό πράγμα όσον αφορά τις λήψεις με ψηφιακές μηχανές. Πολλές φορές όταν τις χρησιμοποιούμε, στο τελικό αποτέλεσμα βλέπουμε κάποιες μικρές σφαίρες χρώματος ροζ ή ανοιχτού κόκκινου. Ιδιαίτερα παρουσιάζονται σε λήψεις κοντά στον ήλιο. Εδώ πρέπει να εξηγήσουμε πως λειτουργούν οι ψηφιακές μηχανές όσον αφορά την λήψη φωτογραφιών. Προκειμένου να αποτυπωθούν τα χρώματα του θέματος μας, οι μηχανές αυτές διαθέτουν ειδικούς αισθητήρες, ειδικά κύτταρα τα οποία έχουν τρία τζανζίστορς, ένα για κάθε χρώμα (ένα για το κόκκινο, ένα πράσινο κι ένα μπλε). Επειδή όμως το κόκκινο χρώμα έχει την λιγότερη ενέργεια από το χρωματικό φάσμα και το μπλε την περισσότερη, οι κατασκευαστές αυτών των μηχανών, προκειμένου να μην βγει υποτονικό το κόκκινο χρώμα στη φωτογραφία μας τονίζουν το κόκκινο τρανζίστορ. Δηλαδή αν η ευαισθησία των τρανζίστορ είναι Χ τότε η ευαισθησία του κόκκινου τρανζίστορ είναι Χ + Ψ, όπου ψ έχουμε ένα άλλο ποσό π.χ. 20 που ανεβάζει την ευαισθησία του τρανζίστορ. Έτσι, όταν φωτογραφίσουμε πολύ θερμές πηγές φωτός όπως ο ήλιος, η φωτιά ή προβολείς φωτός τότε το κόκκινο που λαμβάνει το τρανζίστορ χωρίς την επιπλέον ενίσχυση είναι αυξημένο. ’ρα με την ενίσχυση που δίνουν οι κατασκευαστές το κόκκινο υπερτονίζεται με αποτέλεσμα να αποδίδεται ως διαφορετικό χρώμα.
Κατάλληλα φιλμ.
Το φιλμ παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στην μεταφυσική φωτογραφία. Και αυτό γιατί τις περισσότερες φορές αυτό μελετάται για να αποδειχθεί το ορθό των φωτογραφιών, για να καταρριφθεί κάθε αμφιβολία αλλά και για να μελετήσουμε ότι απεικονίζει η φωτογραφία. Γι' αυτό και η επιλογή του φιλμ είναι κρίσιμη γιατί μπορεί είτε να οδηγήσει σε απόρριψη μιας φωτογραφίας είτε να οδηγήσει σε θριαμβευτική επιβεβαίωση των οποιωνδήποτε μεταφυσικών ισχυρισμών που την συνοδεύουν. Παρακάτω θα αναλύσουμε ποια φιλμ είναι κατάλληλα για κάθε περίσταση, κάτι που εξαρτάται κυρίως από τις φωτιστικές συνθήκες, το φως δηλαδή.
Ξεκινώντας την αναφορά μας στα φωτογραφικά φιλμ θα ήταν χρήσιμο να ξεκαθαρίσουμε ότι τα φιλμ χαρακτηρίζονται εκτός από τον αριθμό φωτογραφικών στάσεων (καρέ) διαθέτουν, που είναι 12, 24, 36 ή 48, από τον δείκτη ευαισθησίας τους. Αυτός ο δείκτης έχει ως μονάδα μέτρησης συνήθως το ASA, American Standard Association (διαβάζεται «άζα»). Με απλά λόγια, τα ASA ενός φιλμ δείχνουν πως ανταποκρίνεται το φιλμ μας σε κάθε περίσταση. Για παράδειγμα, ένα φιλμ με 100 ASA (το φιλμ που ευρέως χρησιμοποιείται στην Ελλάδα), είναι ικανό να αποτυπώσει με αξιόλογη ακρίβεια κάθε τι που θέλουμε να φωτογραφίσουμε με μέσες φωτογραφικές συνθήκες, με κανονικό φως δηλαδή, δεδομένου ότι χρησιμοποιούμε φλας σε πολύ χαμηλά φωτισμένο περιβάλλον. Όταν το φιλμ έχει λιγότερα ASA τότε είναι ιδανικό για συνθήκες με λίγο φως και φιλμ με περισσότερα ASA χρησιμοποιούμε για συνθήκες με πολύ φως ή για φωτογραφίες που είναι απαραίτητη γρήγορη λήψη.
Αναλυτικά:
Λήψεις με κανονικό φως
Φιλμ κάτω των 100 ASA(50,32,16 ή άλλο) : Το κανονικό φως ίσως μας δώσει φωτογραφίες υπερβολικά φωτισμένες, με υπερτονισμένα χρώματα, θολά κομμάτια της εικόνας και γενικά μια εντύπωση ασαφή, κάτι που καθιστά δύσκολη έως αδύνατη την επεξεργασία της φωτογραφίας, πόσο μάλλον την επιβεβαίωση ή διάψευση κάποιων υποψιών.
Φιλμ 100 ASA (κανονικό) : Το ιδανικό φιλμ για αυτήν την περίπτωση. Θα αποτυπώσει καθαρά ό,τι θέλουμε να φωτογραφίσουμε, με καθαρά χρώματα, καθαρά και στέρεα περιγράμματα, σαφήνεια σε όλη την επιφάνεια της φωτογραφίας και θα επιτρέψει να συλλάβουμε κινούμενα αντικείμενα με κανονική ή αυξημένη ταχύτητα (αλλά όχι πολύ αυξημένη) με αξιόλογη καθαρότητα και ποιότητα εικόνας. Επιπλέον, αυτό το φιλμ θα επιτρέψει και μια αρκετά μεγάλη μεγέθυνση σε διαστάσεις ακόμα και 30 Χ 45 εκ., κάτι πολύ σημαντικό προκειμένου να ελέγξουμε κάποιο μικρό αντικείμενο, λεπτομέρειες αντικειμένων και γενικότερα να ελέγξουμε σε μεγαλύτερο μέγεθος οτιδήποτε στην φωτογραφία μας.
Φιλμ πάνω από 100 ASA (125, 200, 400 ή άλλο) : Χωρίς να είναι ιδανικό μπορεί να καλύψει αρκεί να μην έχουμε ένα φιλμ με πολλά ASA, πάνω από 400. Είναι το καλύτερο φιλμάκι για να συλλάβουμε με μεγάλη ακρίβεια κινούμενα αντικείμενα με ταχύτητα πολύ μεγάλη αλλά δεν αποδίδει πολύ καλά σε μεγεθύνσεις πάνω από 18 Χ 24 εκ. Θέλει πολύ προσοχή, συνήθως δεν μας ικανοποιεί σε αυτόματη μηχανή αλλά σε μηχανή με χειροκίνητες ρυθμίσεις μπορούμε να έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα με όχι ιδιαίτερα πολύπλοκες ρυθμίσεις. Ακόμη καλύτερο αποτέλεσμα βέβαια έχουμε όταν έχουμε πρόσβαση σε σκοτεινό θάλαμο και μπορούμε να εμφανίσουμε και να εκτυπώσουμε το φιλμάκι μας αφού έτι μπορούμε να «δουλέψουμε» το αποτέλεσμα.
Λήψεις με λιγοστό φως
Φιλμ κάτω των 100 ASA: Το ιδανικό. Θα αποτυπώσει με ακρίβεια και άνεση ότι θέλουμε και θα επιτρέψει να δούμε με μεγάλη καθαρότητα. Επιτρέπει τεράστιες μεγεθύνσεις (60 Χ 90 εκ και μεγαλύτερες), σημαντικό βοήθημα για να αποκαλυφτούνε κρίσιμες λεπτομέρειες σε ένα χώρο. Με αυτόματη μηχανή βέβαια ίσως να μην έχουμε το ίδιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα με μια χειροκίνητη μηχανή αλλά το συνήθως ενσωματωμένο αυτόματο φλας των αυτόματων μηχανών θα βοηθήσει ιδιαίτερα στην καλύτερη απόδοση.
Φιλμ 100 ASA: Επαρκές αλλά ρισκάρουμε με την χρήση του. Ρισκάρουμε και σε απόδοση χρωμάτων και σε περιγράμματα αντικειμένων. Η μεγαλύτερη απώλεια θα είναι η απώλεια καθαρότητας, κάτι που ίσως μετριαστεί με την χρήση ενός φλας ιδιαίτερα σε περιβάλλον σχετικά λίγο φως αλλά όχι υπερβολικά λιγοστό. Θα μας επιτρέψει πολύ καλές μεγεθύνσεις, με άψογα σχεδόν αποτελέσματα μέχρι και 15 Χ 21 εκ. Ωστόσο, προτείνεται αρκετά αυτό το φιλμ γιατί είναι φθηνό κι εύκολο στην επεξεργασία του, κάτι που μας γλιτώνει από λάθη και απροσεξίες του φωτογραφικού εργαστηρίου που ενδεχομένως θα γινόταν σε ένα ιδιότροπο φιλμ.
Φιλμ πάνω από 100 ASA: Ακατάλληλο. Θα έχουμε πολύ σκοτεινό αποτέλεσμα, μεγάλη απώλεια καθαρότητας, σκούρα χρώματα και ασαφή ή πολύ σκοτεινά περιγράμματα. Σε συνδυασμό με την σχετική δε αδυναμία του για μεγάλες μεγεθύνσεις έχουμε ένα πολύ δύσχρηστο φιλμ που το πιο πιθανόν είναι να μην ικανοποιήσει τις απαιτήσεις μας.
Λήψεις με υπερβολικό φως
Φιλμ κάτω των 100 ASA: μάλλον ακατάλληλο φιλμ. Θα μας δώσει φωτογραφίες πολύ σκούρες, μαύρες σχεδόν, με μεγάλη απώλεια σαφήνειας και θολότητα. Τα περιγράμματα θα χαθούν, τα χρώματα θα είναι σκούρα και η γενικότερη απόδοση θα είναι κάτω του μετρίου. Με μια χειροκίνητη μηχανή, με προσεκτική χρήση, ίσως μπορέσουμε να έχουμε αρκετά ικανοποιητικά αποτελέσματα για το σκοπό μας αλλά δεν συνίσταται ιδιαίτερα καθώς συνήθως η μεταφυσική φωτογραφία δεν επιτρέπει πολύπλοκες ρυθμίσεις, χρονοβόρες διαδικασίες ή αναμονή.
Φιλμ 100 ASA: καλό φιλμ αλλά όχι τέλειο. Θα μας δώσει πολύ περισσότερα στοιχεία από το προηγούμενο, καλύτερες πληροφορίες για χρώματα, αντικείμενα και περιγράμματα και θα μας αποδώσει μια καλύτερη φωτογραφία, πιο χρήσιμη και λιγότερο αμφισβητήσιμη. Οι μεγεθύνσεις που επιτρέπει είναι πολύ καλές και γενικότερα προτείνεται ως μια μέση λύση, με μικρό κόστος, ευκολία εύρεσης του σε κάθε φωτογραφικό κατάστημα χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.
Φιλμ πάνω από 100 ASA: ιδανικό. Καθαρά χρώματα, ξεκάθαρα περιγράμματα και σαφήνεια σε όλη την επιφάνεια. Όλα τα κινούμενα αντικείμενα με αυξημένη ταχύτητα θα αποτυπωθούν ακριβέστατα και με μεγάλη καθαρότητα και σαφήνεια. Ειδικότερα με προσεκτικό χειρισμό αν πρόκειται για χειροκίνητη μηχανή θα έχουμε έξοχα αποτελέσματα. Τα μόνα μειονεκτήματα είναι ότι συνήθως είναι δυσεύρετα και ακριβά και ότι δεν επιτρέπει ιδιαίτερα μεγάλες μεγεθύνσεις.
Λήψεις σε ιδιαίτερες συνθήκες
Πολλές φορές οι συνθήκες δεν ανήκουν σε μια από τις προαναφερθείσες, είναι ιδιαίτερες και χρήζουν ιδιαίτερες ρυθμίσεις, έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις για ένα αποτέλεσμα ικανοποιητικό και ωφέλιμο. Θα αναλύσουμε κάθε περίπτωση ξεχωριστά, προτείνοντας τον κατάλληλο τύπο φιλμ για κάθε περίπτωση.
Λήψη σε κλειστό χώρο: οι κλειστοί χώροι συνήθως έχουν ένα κανονικό φως ή λιγοστό. Το καλύτερο θα ήτανε να χρησιμοποιήσουμε ένα φιλμ περίπου 100 ASA με φλας, προσέχοντας όμως το φλας μας να μην κατευθύνεται προς μια επιφάνεια που μπορεί να επιφέρει αντανακλάσεις ή διάχυση φωτός στο χώρο και να προκαλέσει χρωματικές γραμμές, κουκίδες ή σχήματα που μπορεί να προκαλέσουν υποψίες. Πρέπει επίσης να έχουμε στο μυαλό μας πως όταν φωτογραφίζουμε σε εσωτερικό σπιτιού ή οικήματος γενικότερα, είναι πολύ πιθανόν να έχουμε στις φωτογραφίες μας μια κιτρινωπή χροιά ή σπανιότερα πρασινωπή, ένα φαινόμενο που οφείλεται στις λάμπες πυρακτώσεως (tungsten) που οι πιο πολλοί χρησιμοποιούμε. Οι λάμπες αυτές αποδίδουν ένα κιτρινωπό φως, κάτι που το ανθρώπινο μάτι δύσκολα διακρίνει αφού μπορεί και προσαρμόζεται ώστε να αντιλαμβανόμαστε το χρώμα του φωτός ως λευκό. Σε φυσικούς κλειστούς χώρους, σε σπήλαια ή άλλα φυσικά κοιλώματα πρέπει να προσέχουμε για την υγρασία η οποία συνήθως είναι αυξημένη σε αυτούς τους χώρους. Η υγρασία αυτή μπορεί να επικαθίσει στον φακό της μηχανής και να έχει ως αποτέλεσμα μικρές γκρίζες κουκίδες που μοιάζουν με μικρές ημιδιαφανείς σφαίρες μικρού μεγέθους, που συνήθως προκαλούν την φαντασία και φέρουν συνήθως την ονομασία orbs. Η υγρασία μπορεί βέβαια να έχει αυτό το αποτέλεσμα αλλά αυτό δεν σημαίνει πως τέτοια σχήματα είναι απαραίτητα εξαιτίας της υγρασίας.
Λήψη σε θαλάσσια περιοχή: οι λήψεις σε περιοχή όπου υπάρχει θάλασσα έχουν έναν κίνδυνο: το νερό (και η άμμος πολλές φορές) λειτουργεί ως ένας μεγάλος ανακλαστής φωτός, που πολλαπλασιάζει το ηλιακό φως την ημέρα και το σεληνιακό και αστρικό φως το βράδυ. Αυτό μας οδηγεί στην λύση του φιλμ με ASA πάνω από 100 με προτεινόμενο αυτό των 400. Το πολλαπλάσιο φως δεν θα μας προκαλέσει πρόβλημα, δεν θα μας προκαλέσει θολότητα και το συγκεκριμένο φιλμάκι θα μας επιτρέψει μια υψηλής ποιότητας φωτογραφία, καθαρή και με σαφήνεια χρωμάτων, σχημάτων, σκιών, περιγραμμάτων, κινούμενων αντικειμένων και μορφών. Το βράδυ όμως η χρήση φιλμ επιβάλλεται και ίσως και η χρήση ενός φιλμ με 100 ή ακόμα και λιγότερα ASA ώστε η εικόνα μας να μην είναι θολή αν ψάχνουμε για μεγάλη λεπτομέρεια. Μπορεί το νερό να είναι ένας ανακλαστής και το βράδυ βέβαια αλλά η αυξημένη έλλειψη φωτός επιβάλλει λύσεις που δεν θα ρισκάρουμε.
Λήψη σε υπερβολικά σκοτεινό περιβάλλον: σε ένα τέτοιο περιβάλλον η φωτογραφία είναι ιδιαίτερη δύσκολη. Τα κανονικά φιλμ δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με σοβαρά αποτελέσματα. Γι' αυτό καταφεύγουμε στα ακριβά και δυσεύρετα αλλά απόλυτα αποτελεσματικά υπέρυθρα φιλμ. Τέτοια φιλμ χρησιμοποιούνται ακόμα και για φωτογράφηση σε περιβάλλον με σχεδόν απόλυτο σκοτάδι χωρίς την χρήση φιλμ. Ένα τέτοιο φιλμ είναι σίγουρο ότι θα μας ικανοποιήσει απόλυτα.
Ασπρόμαυρο ή έγχρωμο.
Πέρα από τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των φιλμ, το θέμα του χρώματος είναι επίσης ένα σημαντικό. Τα φιλμ που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε είναι ασπρόμαυρα (Α/Μ), έγχρωμα και έγχρωμα φιλμ διαφανειών (slides). Η επιλογή του τύπου του φιλμ εξαρτάται από το τι θέλουμε να φωτογραφίσουμε. Αν και η επιλογή του έγχρωμου φιλμ είναι σχετικά εύκολη κι αυτονόητη πρέπει να παρατηρήσουμε ότι το ασπρόμαυρο φιλμ έχει ένα βασικό πλεονέκτημα. Μπορούμε να επεξεργαστούμε το φιλμ, να το εκτυπώσουμε και να εργαστούμε πάνω σε αυτό αν διαθέτουμε σκοτεινό θάλαμο ή πρόσβαση σε αυτόν. Έτσι μπορούμε να επεξεργαστούμε το φιλμ και να ανασύρουμε εικόνες που υπάρχουν στο φιλμ αλλά δεν φαίνονται σε μια εκτύπωση σε φωτογραφικό μηχάνημα.
Η χρήση φιλμ slides ενδείκνυται όταν πρόκειται για φωτογραφήσεις που το χρώμα παίζει σημαντικό ρόλο. Το συγκεκριμένο φιλμ αποδίδει άψογα τα χρώματα και μας δίνει απόλυτη καθαρότητα σε αυτά.
Χρήσιμες συμβουλές
* Διατηρούμε πάντα τα φιλμ σκοτεινό και δροσερό μέρος χωρίς ιδιαίτερη υγρασία και χωρίς ηλιακό φως να πέφτει επάνω τους. Καλό θα ήταν επίσης να μην τα έχουμε κοντά σε κινητά τηλέφωνα ή συσκευές που εκπέμπουν ακτινοβολία. Ιδιαίτερα τα slide φιλμ είναι πολύ ευαίσθητα και υπάρχει περίπτωση αφού βγάλουμε τις φωτογραφίες μας με αυτό να εμφανιστούνε κηλίδες ή μικροί κύκλοι χρώματος (συνήθως λευκού) στο χαρτί, κάτι που θα παραποιήσει το αποτέλεσμα και θα καταστρέψει ενδεχομένως την όποια επιμελημένη προσπάθεια μας.
* Διατηρούμε τα αρνητικά φιλμ σε θήκες από ριζόχαρτο που μπορούμε να τις ζητήσουμε από καλά φωτογραφεία. Το πλαστικό των κοινών θηκών, ενώ αποσυντίθεται, σταδιακά αποθέτει μόρια πλαστικού πάνω στο αρνητικό και αυτό αποτυπώνεται στην τελική φωτογραφία συνήθως ως μικρές σφαίρες μαύρες ή σκούρες.
* Όταν βγάλουμε κάποιο φιλμ και είμαστε σίγουροι ότι δεν το τραβήξαμε σωστά όσον αφορά τον φωτισμό του, ότι δηλαδή θα βγει σκούρο ή υποφωτισμένο τότε όταν το παραδώσουμε για εμφάνιση κι εκτύπωση στο φωτογραφείο ενημερώνουμε το κατάστημα και ζητάμε να το επεξεργαστούνε ως τέτοιο.
* Όταν παρατηρήσουμε κάτι παράξενο σε μια φωτογραφία καλό είναι να προσπαθήσουμε να το επιβεβαιώσουμε από το αρνητικό. Εκεί θα δούμε την εικόνα ανεπηρέαστη από τυχόν λάθη της εκτύπωσης και θα είμαστε πιο σίγουροι για το τι πραγματικά βλέπουμε.