«Όταν κοιτάς τον Όλυμπο υποψιάζεσαι αισθητική απόλαυση, όταν τον ανεβαίνεις μαγεύεσαι. Όταν σταθείς πάνω από τις χαράδρες νοιώθει η ψυχή σου δέος, καθώς από την μια βλέπεις μετέωρες τις απότομες βουνοκορφές, από την άλλη αφουγκράζεσαι τον ήχο του νερού από άβυσσα βάθη. Είναι σαν απόσταγμα ...όλων των ερώτων, "αρχίζουμε ατενίζοντας, καταλήγουμε αναλύοντας, συνεπαρμένοι ! ... περίεργοι!" »
Κ. Κατσώρη
Όλυμπος, το βουνό των Θεών, η γενέτειρα των Μουσών, το ψηλότερο όρος της Ελλάδας, μία πρόκληση για κάθε ερασιτέχνη ή μη ορειβάτη. Για άλλους αποτελεί όνειρο ζωής να περπατήσουν στις κορυφές του, να πατήσουν στον Μύτικα, στο ψηλότερο σημείο της Ελληνικής επικράτειας.
Προσωπικά δεν το είχα σκεφτεί ποτέ, αν και περιδιαβαίνω την Ελλάδα εδώ και περίπου δύο χρόνια πάντα προτιμούσα μεσαιωνικές πύλες(κάστρα, φρούρια ή πύργους), παλαιοχριστιανικά ξεχασμένα εκκλησάκια ή μονές, λησμονημένες στοές από το χρόνο. Το να πατήσω όμως στην κορυφή της Ελλάδας, στον Όλυμπο, ήταν κάτι που δεν είχα ποτέ σκεφτεί να κάνω.
Έτσι, προς το τέλος του καλοκαιριού που διοργανώνονται οι συναντήσεις της Κοινότητας του Μεταφυσικού(www.metafysiko.gr) σε όλη την Ελλάδα, όταν ακούστηκε η ιδέα για meeting στην κορυφή του Ολύμπου απλά χαμογέλασα.. σύντομα όμως η σκέψη αυτή, το να πατήσω στη ψηλότερη κορυφή της χώρας μου, μετατράπηκε σε πρόκληση και τέλος σε διακαή πόθο.
Κάπως έτσι, προς τα τέλη Σεπτεμβρίου, ένας ανατέλλων πυροκόκκινος ήλιος με βρήκε να οδεύω προς το Λιτόχωρο. Με τη συντροφιά δύο μελών της Κοινότητας του Μεταφυσικού, του Μηνά και του Ανδρέα, είχαμε αφήσει πίσω μας την Αθήνα που φιλοξένησε τις πρώτες συναντήσεις της κοινότητας μας. Στο Λιτόχωρο θα συναντούσαμε τον Παύλο, ένα άλλο μέλος που θα ταξίδευε από τη Θεσσαλονίκη.
Η άγνωστη ηλικία του Ολύμπου.
Περίμενα μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αποστολή. Εκτός της τοποθεσίας που επιλέξαμε να εξερευνήσουμε, ήταν και η σύσταση της ομάδας που κρινόταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.
Από την μία ο Παύλος, ένας ουσιαστικός χριστιανός- από τους λιγοστούς σήμερα, και από την άλλη ο Μηνάς, ένας θιασώτης του αρχαιοελληνικού πνεύματος και της ελληνικής φιλοσοφίας. Ένας συνδυασμός εκρηκτικός που αν μη τι άλλο προμήνυε «μάχες» γνώσεων και όχι φανατισμού.. αυτή η διαφοροποίηση είναι που ξεχωρίζει και προσδίδει ένα ανώτερο επίπεδο στην κοινότητα μας.
Και στη μέση αυτού του κυκεώνα αντιθέσεων εγώ και ο Ανδρέας, που με τη χιουμοριστική μας στάση απέναντι στη ζωή θα περνούσαμε ένα ευχάριστο διήμερο παρακολουθώντας τους δύο «μονομάχους» μας.
Και η «μάχη» άρχισε νωρίς. Ήμασταν περίπου στο μέσο της διαδρομής Λιτόχωρο- Πριόνια, όπου και θα ξεκινούσαμε την πεζοπορία, όταν ο Μηνάς μπροστά σε μία ψηφιακή κάμερα ξεκίνησε το ρεπορτάζ..
«Είναι 25 Σεπτεμβρίου του 2005 και η ομάδα Gateway μαζί με την εξερευνητική ομάδα Πυθέας ανεβαίνουν στο βουνό των Θεών, στο βουνό όπου οι Μούσες κατοικούσαν, στον Όλυμπο της Πιερίας..»
«Τώρα διασχίζουμε τη τοποθεσία Σταυρός» τον διέκοψε ο Παύλος με περιπαιχτικό ύφος.
«Μην χαλάτε τα ρεπορτάζ» ακούστηκε νευριασμένος ο Μηνάς, για να ξεσπάσουμε οι υπόλοιποι γέλια.
«Ας πούμε κάτι λιγότερο "εριστικό"» τους αντέτεινα.. «το ξέρετε ότι ο Όλυμπος έχει ανακηρυχθεί Εθνικός Δρυμός;».
Πως δεν θα μπορούσε 'Aλλωστε, μιας και οι ιδιαίτερες ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν στις κορυφές του αποτελούν κάτι σπάνιο.
«Ο Όλυμπος εκτείνεται ανάμεσα στην Πιερία της Μακεδονίας και στην Περαιβία της Θεσσαλίας, δύο τοποθεσίες που μοιράζονται το ψηλότερο ορεινό όγκο της Ελληνικής επικράτειας..» συνέχισε ο Ανδρέας, που όπως αποδείχτηκε είχε έρθει για ακόμα μία φορά ενημερωμένος.
«Το βουνό χωρίζεται σε 'Aνω και Κάτω Όλυμπο. Το όρος Τίταρος αποτελεί βορειοδυτική επέκταση του ορεινού όγκου του Ολύμπου..»
«Συμφυής τω Ολύμπω» συμπλήρωσε ο Μηνάς, που ακόμα δεν είχε ξεχάσει τα πειράγματα μας.
«Ακριβώς Μηνά» συνέχισε ο Ανδρέας, «σήμερα βεβαία όταν λέμε "Όλυμπος" εννοούμε μόνο τον κεντρικό πυρήνα, τον 'Aνω Όλυμπο, αυτού του ορεινού συγκροτήματος.»
Ο Παύλος σήκωσε το βλέμμα για μία στιγμή από το δρόμο..
«Αλήθεια, σε τι ύψος βρίσκεται ο Μύτικας;»
«Καλή ερώτηση» απάντησα, «σύμφωνα με επίσημες μετρήσεις έχει ύψος 2917,4 μέτρα. Όπως θα δούμε όμως αύριο, σε πινακίδες που θα συναντήσουμε κατά την ανάβαση από το καταφύγιο στον Μύτικα, για κάποιους το ύψος του Μύτικα είναι στα 2918 μέτρα. Μάλιστα, σχεδόν σε όλες τις κορυφές οι ορειβάτες που τοποθέτησαν τις πινακίδες, έχουν μία τάση να προσθέτουν ένα μέτρο παραπάνω» είπα χαμογελώντας.
«Δεν έχει και τόσο σημασία το ύψος» πετάχτηκε ο Μηνάς, «ανεβαίνουμε σε ένα από τα αρχαιότερα βουνά, αυτό πρέπει να μας αρκεί..»
Πήρε το λόγο πάλι ο Ανδρέας, «Ε, θα διαφωνήσω εδώ. Από γεωλογικής άποψης, ο Όλυμπος θεωρείται από τα νεότερα βουνά του κόσμου. Η ηλικία του μάλιστα έως σήμερα αποτελεί ένα μικρό μυστήριο.
Τα διάφορα απολιθώματα που βρίσκονται μέσα στα κρυσταλλικά πετρώματα του βουνού έχουν χάσει εδώ και καιρό τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά τους, διότι έχουν συγκρυσταλλωθεί. Ως εκ τούτου, η ηλικία του Ολύμπου δεν μπορεί να προσδιοριστεί ούτε καν με σχετική ακρίβεια.»
Με τη παραπάνω φράση φθάσαμε στα Πριόνια, μία τοποθεσία που βρίσκεται σε ύψος 1.100 μέτρων. Από εκεί, μας περίμενε μία επίπονη, όπως αποδείχθηκε, ανάβαση έως το καταφύγιο στα 2.100 μέτρα, μία διαδρομή που διαρκεί κατά μέσο όρο 3- 3.30 ώρες.
Διαδρομή Πριόνια- Καταφύγιο "Σπήλιος Αγαπητός"
Ο "Όλυμπος" και οι ρίζες του.
Παρκάραμε γρήγορα το αμάξι και αρχίσαμε να ετοιμαζόμαστε για την ανάβαση. Όσο τακτοποιούσαμε σιωπηλοί τους σάκους μας, πραγματοποίησα νοητά μία αναδρομή στο παρελθόν αναζητώντας τις "ρίζες" του Ολύμπου.. τα μυστικά της ονομασίας του.
Ο χορός των διαφορετικών ετυμολογικών ερμηνειών ξεκινάει τον 14ο αιώνα μ.Χ. και φθάνει έως τις μέρες μας, δίχως να δίνει απαντήσεις παρά μόνο πολλαπλά ερωτήματα.
Η πρώτη απόπειρα ερμηνείας της ονομασίας έγινε από τον Μάρκο Μουσούρο(1470- 1517), Έλληνα φιλόλογο και καθηγητή της Αναγέννησης. Στο βιβλίο του "EtymologicumMagnumLexikon", αναφέρει ότι το τοπωνύμιο Όλυμπος σημαίνει "ουρανός ή πολύ ψηλό βουνό". Υποστήριξε μάλιστα ότι η λέξη προέρχεται από το "ολολαμπής" που αναφέρεται φυσικά στον ουρανό ή από το "ολλύειν τους ώπας δια του κρύους" που αναφέρεται σε βουνό.
Αιώνες αργότερα, ο Georg Curtius(1820- 1885), Γερμανός φιλόλογος και γλωσσολόγος, μέσα από το σύγγραμμα του "GrundzugederGriechishenEtymologie", υποστήριξε ότι η λέξη "Όλυμπος" έχει ως ρίζα το λαμπ και ερμηνεύεται ως "ολολαμπής, ολόλαμπρος, ολόλευκος" (θεωρούσε πιθανόν το υ αιολικό).
Λίγα χρόνια έπειτα ήταν η σειρά του Μένου Φίληντα(1870- 1934), Έλληνα γλωσσολόγου και λογοτέχνης, να δώσει τις δικές του εκδοχές. Στο βιβλίο του "Γλωσσογνωσία και Γλωσσογραφία Ελληνική" απορρίπτει την πιθανότητα το όνομα να προέρχεται από τη ρίζα λαμπ- ω. Μάλιστα, στο εν λόγω σύγγραμμα υποστηρίζει ότι αρκετά ονόματα βουνών, ποταμών και τοποθεσιών στην Αρχαία Ελλάδα έχουν σημιτική προέλευση(όπως Ελικών, Ελάτεια, Αλιάκμων κ.λ.π.). Τα ονόματα αυτά έχουν ως πρώτη συλλαβή το σημιτικό άρθρο EL ή AL.
Επομένως, το όνομα Όλυμπος ή Ούλυμπος είναι δύο διαδοχικές σημιτικές λέξεις, δηλαδή Uluwen ή Uluen ή Ulu(σημαίνει ψηλά) και BAS ή BOS(σημαίνει δύναμη, δύναμη προερχόμενη από το θεό).
Έτσι, Uluenbas ή Ulubos, δηλαδή Ούλυμπος ή Όλυμπος, σημαίνει "δύναμη στα ύψη, ουράνια ή θεϊκή ή ύψιστη δύναμη". 'Aλλωστε, σε αρκετές τοποθεσίες όπου διασώζεται η ονομασία Όλυμπος υπάρχει και το τοπωνύμιο Έλυμπος.
Σχετικά πρόσφατα, το 1985,η αρχαιολόγος Ευτυχία Πουλάκη, κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων «Οι αρχαιολόγοι μιλούν για την Πιερία» , προσπαθεί να αναλύσει τη μορφή της λέξης.
Υποστηρίζει ότι η μορφή του τοπωνυμίου μπορεί να αποδείξει ότι προέρχεται από μία προελληνική λέξη που σημαίνει "βουνό ή ουρανός". Ως απόδειξη των ισχυρισμών της αναφέρει την ύπαρξη πολλών, πέρα του "θεϊκού" Ολύμπου, «Ολύμπων» σε όλη την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιωνία, τη Βιθυνία και τη Λυκία. Τέλος, καταλήγει στο ότι κατά την αρχαιότητα η κατοικία των θεών ταυτίστηκε με το όρος Όλυμπος της Πιερίας, κάτι που αποδεικνύεται 'Aλλωστε και από το σημαντικότερο γραπτό κείμενο της Ελληνικής Γλώσσας, την Ιλιάδα του Ομήρου.
Τέλος, ο ακαδημαϊκός Αγαπητός Τσομπανάκης κατά τη διάρκεια της συνάντησης "2ο συνέδριο για τον Όλυμπο", υποστήριξε ότι "Όλυμπος" σημαίνει "ψηλό βουνό". Επίσης ανέφερε ότι οπουδήποτε πήγαν Αιολείς(όπως για παράδειγμα στη Βιθυνία), τα ψηλότερα βουνά ονομάζονται "Όλυμπος".
Πριόνια- Καταφύγιο: η πρώτη δοκιμασία αντοχής.
Όταν πλέον ήμασταν έτοιμοι, αφήσαμε πίσω μας το χώρο στάθμευσης και συνάμα τον πολιτισμό. Σε λίγα λεπτά περάσαμε το χαρακτηριστικό γεφύρι που υπάρχει στην αρχή της διαδρομής και εισήλθαμε στο χωμάτινο μονοπάτι που οδηγούσε στο καταφύγιο.
Είχαμε πλέον εισέλθει στο "Δάσος της Σιωπής", ένα δάσος Οξιάς όπου βασιλεύει απόλυτη ησυχία και γαλήνη. Είχαμε συλλέξει από πριν ορισμένες πληροφορίες για τη διάρκεια του πρώτου τμήματος της αποστολής μας, Πριόνια- Καταφύγιο.
«Ο μέσος όρος της διαδρομής μέσα στο δάσος είναι 1.00 με 1.30 ώρα» , ανέφερε ξεφυσώντας ο Ανδρέας που μέσα σε λίγα λεπτά έμοιαζε να παραπατάει από την κούραση.
Πήρα τον λόγο.. «Στη συνέχεια θα διασχίσουμε τον Μαυρόλογγο, μία διαδρομή 1.30 με 2.00 ώρες περίπου. Σε αυτό το δεύτερο κομμάτι της διαδρομής θα κληθούμε να περπατήσουμε σε πλαγιά με πολύ μεγαλύτερη κλίση. Η πεζοπορία στο δάσος είναι το εύκολο κομμάτι, οπότε φροντίστε να το απολαύσετε..»
Στο άκουσμα των τελευταίων μου λέξεων ένα ανεπαίσθητο μειδίαμα ζωγραφίστηκε στα χείλη των συνοδοιπόρων μου. Για κάποιες στιγμές προσπάθησα να το ερμηνεύσω.. απογοήτευση; οι πρώτες ενδείξεις μίας επικείμενης "αλλοφροσύνης"; κάτι άλλο; Γρήγορα εγκατέλειψα την προσπάθεια.
Η διαδρομή ήταν εξαιρετικά μεγάλη και κουραστική. Οι αντοχές μας, από την άλλη, ήταν ποικίλες. Έτσι, μετά την πρώτη ώρα όπου αποδείχθηκε ότι ο ρυθμός του καθενός ήταν διαφορετικός, αποφασίσαμε να προχωρήσουμε ξεχωριστά και να συναντηθούμε στο καταφύγιο.
Αν και κατάφερα να φθάσω μέσα σε τρεις ώρες, ενώ οι υπόλοιποι προσέγγισαν το καταφύγιο ύστερα από μισή έως και μία ώρα, αποδείχθηκε ότι η μοναχική διαδρομή που επέλεξα ήταν ιδιαίτερα προσωπική.
Κάπως έτσι, κατά τη διάρκεια δύο επίπονων ωρών ανάβασης, η μόνη συντροφιά ήταν οι σκέψεις μου και μία κατάδυση στα θολά νερά της ιστορίας του τόπου.
Η είσοδος του καταφυγίου. Το τέλος μίας μικρής κόλασης, κάπως έτσι θα αισθάνεστε όταν την αντικρύσετε.
Μετρούσα τα βήματα μου, κάπως έτσι ένιωθα, καθώς ξεφυσούσα απότομα από την κούραση. Συνάμα όμως μετρούσα και τις σκέψεις μου καθώς σταδιακά καταδυόμουν αρκετά βαθιά στην ιστορία, ώστε να ανασύρω από το πυθμένα της τα πρώτα στοιχεία για το παρελθόν του Ολύμπου.
Τα πρώτα Ελληνικά φύλα είχαν εγκατασταθεί στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου, ενώ κατά τη διάρκεια της 2η χιλιετίας π.Χ. εξαπλώθηκαν σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα.
Αρχικοί κάτοικοι του βουνού ήταν διάφορα Αιολικά φύλα, όπως οι Λαπίθες που έφυγαν πρώτοι, οι Αινιάνες και οι Περραιβοί. Τα δύο τελευταία φύλα, με κοινή πρωτεύουσα την Κύφο, συμμετείχαν και στην εκστρατεία κατά της Τροίας, υπό την κοινή ηγεσία του Πολυποίτη.
Γύρω στο 1.200 π.Χ. περίπου, οι Ανιάνες εγκατέλειψαν την ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου και μετανάστευσαν στην κοιλάδα του ποταμού Αώου στην Βόρεια Ήπειρο. Έτσι, οι μόνοι κυρίαρχοι πλέον της περιοχής ήταν οι Περραιβοί.
Από την περίοδο εκείνη και έπειτα, οι κάτοικοι του Ολύμπου αλλά και όσοι τον διάβαιναν καθώς κατευθύνονταν προς τη νότια Ελλάδα, θεωρούσαν τον Όλυμπο ως το κέντρο των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων. Επιπλέον, το βουνό άρχισε να θεωρείται ότι αποτελούσε κατοικία των Δώδεκα Θεών, κριτών και προστατών της ανθρωπότητας.
Εν έτη 1961, κατά τη διάρκεια της εκσκαφής για την ανέγερση πανεπιστημιακού μετεωροσκοπείου(λειτούργησε κατά το διάστημα 1964- 1973), στην περιοχή του Αγίου Αντωνίου εντοπίστηκαν διάφορα λατρευτικά και αρχαιολογικά αντικείμενα. Όπως πιστεύεται, προέρχονται από το ιερό του Ολυμπίου Διός.
Ανάμεσα στα παραπάνω ευρήματα υπήρχαν χρυσά και χάλκινα νομίσματα, αλλά και 14 λίθινες και μαρμάρινες πλάκες, οι οποίες έφεραν επιγραφές όπως: "ΔΙΙ ΟΛΥΜΠΩ ΙΕΡΗΤΕΥΟΝΤΟΣ ΟΝΤΟΣ".
Η επιβλητικότητα του Ολύμπου ήταν αρκετή ώστε οι προϊστορικοί άνθρωποι, που κατοικούσαν στους πρόποδες του, να επηρεαστούν αρκετά και να συμπεριελάβουν τον Όλυμπο στα ηρωικά τους τραγούδια και την προφορική τους παράδοση.
Κάπως έτσι, αρκετά μυθολογικά στοιχεία έφθασαν κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. στον Όμηρο και ο τελευταίος τα κατέγραψε μέσα στα συγγράμματα του. Ως εκ τούτου, σήμερα μπορούμε να αντλήσουμε αρκετές πληροφορίες από τα κείμενα του, κάτι που επιχειρούμε παρακάτω.
Ο Όμηρος αναφέρεται στον Όλυμπο ως την κατοικία των Θεών, το κέντρο της τότε ελληνικής θρησκευτικής συνείδησης. Μάλιστα, τον περιγράφει ως ένας άνθρωπος που τον ήξερε καλά. Στα κείμενα του, που είναι τα αρχαιότερα ελληνικά κείμενα, συμπεριέλαβε γνώσεις και σύγχρονες του παραδόσεις, οι οποίες αποτελούσαν απόρροια πολλών αρχαιότερων αιώνων.
Αναφέρεται στον Όλυμπο με τις λέξεις αγάννιφος και νιφόεις(δηλαδή πολυχιονισμένος και χιονοσκέπαστος), πολυδειράς και πολύπτυχος(δηλαδή με πολλά φαράγγια και χαράδρες), θεός έδος(δηλαδή κατοικία των θεών) κ.λ.π. . Για τον Όμηρο, τα οροπέδια κάτω από τις κορυφές του Ολύμπου, αποτελούσαν κατοικία των Μουσών, που έφεραν τα προσωνύμια Ολυμπιάδες ή κόρες του Δία. Στους τελευταίους χαρακτηρισμούς συμφωνεί και ο Ησίοδος.
Στους πρόποδες του βουνού, κατά την αρχαιότητα, αναπτύχθηκαν οι πόλεις Πίμπλεια, Ηράκλειον, Πιερίς, 'Aτηρα, Πέτρα, τα Λείβηθρα(πατρίδα του μυθικού Ορφέα), το Πύθιο(ιερός τόπος του Απόλλωνα) και το Δίον(ιερή πόλων των Μακεδόνων).
Κατά τη διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων, οι κάτοικοι του Ολύμπου συνέχισαν να μιλούν Ελληνικά. Έτσι, η έλευση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που κύριος στόχος της ήταν ο περιορισμός της χρήση της λατινικής γλώσσας, δεν άλλαξε ιδιαίτερα τις συνήθειες των κατοίκων της περιοχής.
Το τελευταίο ίσως είναι και η αιτία που κατά τους Ρωμαϊκούς και Βυζαντινούς χρόνους δεν έγινε κάποιο σημαντικό ιστορικό γεγονός στο βουνό.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ο Όλυμπος μοιάζει να ξαναγεννιέται. Γίνεται γνωστός σε όλη την Ελλάδα, μιας και αποτελούσε καταφύγιο και ορμητήριο για αρκετούς οπλαρχηγούς, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να αντιμετωπίσουν, από το 1425 έως και την αποχώρηση τους, τους αρματολούς του Ολύμπου.
Ανάμεσα στους Έλληνες αρματολούς του θεϊκού όρους ήταν οι Καραμιχάλης, Ζηνδρός, Γεωργάκης ο Ολύμπιος, οι Λαζαίοι, Νικοτσάρας, Βλαχάβας, Τζαχείλας, Καλόγερος κ.λ.π..
Στην παραλία του Λιτόχωρου συνάντησε το θάνατο ο Νικοτσάρας, όταν και αποβιβάστηκε με το εκστρατευτικό του σώμα για το ξεσηκωμό της περιοχής. Οι κάτοικοι της περιοχής συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1822, ενώ απόπειρες έγιναν και το 1833 και το 1854. Φυσικά ξεσηκώθηκαν και στην μεγάλη επανάσταση του 1878, η οποία ήταν και η αρχή για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Στην παραλία του Λιτοχώρου επίσης αποβιβάστηκε και ο Κοσμάς Δουμπιώτης, επικεφαλής εκστρατευτικού σώματος, ενώ στο μετόχι του Αγίου Διονύσου αποθηκεύτηκαν πολεμοφόδια.
Όταν οι Γερμανοί έφτασαν στην περιοχή, οι κάτοικοι κατέφυγαν στον Όλυμπο, από όπου και συνέχισαν την αντίσταση τους στον κατακτητή. Έτσι, το 1943 οι Γερμανοί κατέστρεψαν την παλιά μονή του Αγίου Διονυσίου, η οποία και αποτελούσε καταφύγιο των επαναστατών.
Το καταφύγιο "Σπήλιος Αγαπητός" όπως φαίνεται κατά την ανάβαση προς το καταφύγιο και την κατάβαση από την κορυφή Σκάλα αντίστοιχα.
Ολύμπιοι μύθοι και σύγχρονα μυστήρια στο όρος των Θεών.
Με τις παραπάνω σκέψεις αντίκρισα τα πέτρινα σκαλοπάτια του καταφυγίου. Ειλικρινά, έμοιαζαν με παραδείσια οπτασία μπροστά στο θολό, από την κούραση, βλέμμα μου. Ένα χαμόγελο ένιωσα να σχηματίζεται στα χείλη μου για το μικρό μου αυτό άθλο.
Ακολούθησαν σταδιακά οι Ανδρέας, Μηνάς και Παύλος, σαφώς καταβεβλημένοι από την υπερπροσπάθεια τους κατά την ανάβαση. Δεν ήμασταν προετοιμασμένοι για μία τέτοια πορεία, δεν ξέραμε τι να περιμένουμε όταν ξεκινούσαμε για τον Όλυμπο. Πλέον όμως είχαμε μία ξεκάθαρη εικόνα..
Αφού τακτοποιήσαμε τους σάκους στο κατάλυμα μας και καθαρίσαμε τον ιδρώτα που μας έλουζε στη διαδρομή από πάνω μας, συναντηθήκαμε ξανά στο κύριο μέρος του καταφυγίου. Μπροστά στο τζάκι που σιγοέκαιγε, το φτωχό μας δείπνο ήταν αρκετό ώστε να μας γεμίσει ξανά δυνάμεις αλλά και θέληση για την αυριανή μας φιλόδοξη απόπειρα.. για την κατάκτηση της κορυφής του Ολύμπου.
Λίγα δεκάλεπτα αργότερα, καθόμασταν πλέον όλοι σε ένα ξύλινο τραπέζι κρατώντας μία ζεστή κούπα ο καθένας. Κάπου εκεί, μετά από πολλές ώρες φτωχών διαλόγων λόγω της κούρασης, ξεκίνησε μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από τους μύθους και τα σύγχρονα μυστικά του Ολύμπου.
Και όπως ήταν αναμενόμενο, ο Μηνάς ήταν γνώστης της μυθολογικής ιστορίας του ιερού αυτού τόπου..
«Πάντα είχα μία απορία..» ξεκίνησε ο Παύλος, «πως έφθασαν οι Θεοί στον Όλυμπο; Πως, δηλαδή, αποφάσισαν και έκαναν το βουνό κατοικία τους;»
«Όλα έγιναν μετά το τέλος της Τιτανομαχίας.. την ξέρετε, έτσι δεν είναι;» ρώτησε ο Μηνάς και συνέχισε..
«Μετά το τέλος της Τιτανομαχίας αυτός που επικράτησε ήταν το Δωδεκάθεο, με επικεφαλή φυσικά τον Δία. Μέρος των παραδόσεων μάλιστα αναφέρει, ότι οι γιγάντιες πέτρες που υπάρχουν διάσπαρτες στους πρόποδες του βουνού είναι απομεινάρια της τιτάνιας αυτής μάχης.
Έφθασαν λοιπόν οι Θεοί με τον παραπάνω τρόπο στον Όλυμπο, δίνοντας του παράλληλα το προσωνύμιο "Παρθενώνας των Βουνών".»
«Και οι Μούσες;» τον ρώτησα γεμάτος απορία.. «κατά την έρευνα μου για το βουνό έπεσα σε αρκετές αναφορές, οι οποίες παρουσιάζουν τον Όλυμπο ως τόπο κατοικίας και των Μουσών, εκτός φυσικά των Θεών.»
«Σωστές οι πηγές σου Νίκο» μου απάντησε άμεσα ο Μηνάς, λες και περίμενε να του κάνω παρόμοια ερώτηση..
«Κάτω από τις κορυφές του Ολύμπου βρίσκεται το οροπέδιο των μουσών, όπου και κατοικούσαν οι Μούσες- προστάτιδες των Καλών Τεχνών- οι οποίες αναπτύχθηκαν στο μέγιστο βαθμό στις ακτές του Ολύμπου, από την πλευρά της Πιερίας.»
«Και από πού ξεκίνησαν όλα αυτά; Οι μύθοι εννοώ;» συνέχισα τις ερωτήσεις μου, μιας και αγκαλιασμένος πλέον από το ιερό βουνό ένιωθα την ανάγκη να το γνωρίσω..
«Είναι φερμένοι στην περιοχή από κάποια άλλη τοποθεσία, ή γεννήθηκαν στις χαράδρες του βουνού;»
«Μα φυσικά και γεννήθηκαν εδώ» απάντησε ενοχλημένος ο Μηνάς, έμοιαζε να έχει προσβληθεί από την ερώτηση μου..
«Μα τι ερώτηση είναι αυτή; Υπάρχει πιθανότητα οι αρχαίοι Έλληνες να πίστευαν σε ξενόφερτους Θεούς; Όχι φυσικά..
Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής γύρω από τον Όλυμπο δημιούργησαν τους αρχικούς θρύλους. Από αυτούς, στη συνέχεια, γεννήθηκε και η ιδέα του Δωδεκάθεου, ενός Πάνθεον δηλαδή αποτελούμενο από τους πιο διαδεδομένους Θεούς της Ελληνικής τότε επικράτειας.
'Aλλωστε, ο ίδιος ο Όμηρος αναφέρει ότι οι δώδεκα Θεοί κατοικούν στις πτυχές του Ολύμπου, εννοώντας φυσικά τα φαράγγια, όπου και έχουν κτίσει τα παλάτια τους.»
«Αν τα καταφέρουμε αύριο και πατήσουμε στον Μύτικα, ίσως να βρεθούμε και ενώπιον των Δώδεκα Θεών. Μεταφορικά τουλάχιστον, μιας και Πάνθεον είναι ένα από τα προσωνύμια της κορυφής Μύτικα. » ανέφερε ο Ανδρέας που ξύπνησε απότομα από τον λήθαργο στον οποίο είχε βυθιστεί λόγω της κούρασης.
Συνέχισε.. «Απέναντι από τον Μύτικα είναι η κορυφή Στεφάνι, η οποία ονομάζεται και Θρόνος του Δία. Σύμφωνα με τους μύθους από εκεί εξαπέλυε τους κεραυνούς του, όταν έκρινε απαραίτητο να δείξει τη "θεϊκήν του μήνιν".»
«Έτσι ακριβώς είναι Ανδρέα, αν και εδώ οι απόψεις διίστανται.» πήρε πάλι το λόγο ο Μηνάς που έμοιαζε να ευχαριστιέται όσο κανείς άλλος την συζήτηση, «μετά από σύντομη αναζήτηση σε ιστοσελίδες του ελληνικού διαδικτύου, συνάντησα αλληλοσυγκρουόμενες πληροφορίες. Κάποιοι ονομάζουν τον Μύτικα Θρόνο του Δία και το Στεφάνι Πάνθεον.. Τέλος πάντων, αυτό δεν έχει και πολύ σημασία.»
«Επίσης, και εδώ δώστε ιδιαίτερη προσοχή, ο Όμηρος δεν αναφέρει ότι στον Όλυμπο ζούσαν οι Δώδεκα Θεοί. Αυτό που ο Όμηρος αναφέρει είναι ότι οι αρχαιοελληνικοί Θεοί χρησιμοποιούσαν το όρος για να κατεβαίνουν στη γη. Έτσι, μεταξύ άλλων αναφέρει ότι ο Ερμής κατέβαινε για να πάει στα νησιά Ωγυγία και Καλυψώ, ο Απόλλωνας στους Δελφούς και ούτως καθ' εξής..»
«Πάνω σε αυτό έχω και μία παράδοση που συνάντησα σχετικά πρόσφατα» πετάχτηκα παίρνοντας εγωιστικά το λόγο.
«Οι ντόπιοι βοσκοί, παλαιότερα κυρίως, έκαναν συχνά λόγο για ένα ολόλαμπρο παλάτι, πιθανόν το ανάκτορο του Δία, το οποίο και συναντούσαν συνήθως τυχαία σε κάποια από τις περιπλανήσεις τους. Όμως ήταν κατηγορηματικοί, το παλάτι εμφανιζόταν μόνο σε ανθρώπους με αγνή καρδιά.»
«Η παράδοση αυτή μου φαίνεται αρκετά επηρεασμένη από τον χριστιανισμό, οπότε δεν πρέπει να τη θεωρούμε ένδειξη για την αρχαιοελληνική μυθολογία.» συνέχισε ο Μηνάς, «Και για να συνεχίσω την αναφορά μου στις χριστιανικές αλλοιώσεις του ιερού αυτού όρους, η κορυφή που σήμερα ονομάζεται Προφήτης Ηλίας ήταν ο τόπος όπου δύο φορές το χρόνο οι Αρχαίοι Έλληνες προσέφεραν θυσίες στους Θεούς.
Επίσης, γνωρίζετε το θρύλο σχετικά με τον 'Aγιο Διονύσιο και την αρκούδα; Αυτός ο χριστιανικός μύθος λοιπόν αναφέρει ότι κάποτε ο 'Αγιος Διονύσιος, ιδρυτής του ομώνυμου μοναστηριού, ξημέρωσε μία άγρια αρκούδα που του είχε φράξει το δρόμο, ανέβηκε στη ράχη της και συνέχισε το ταξίδι του. Από τότε, από το όρος Όλυμπος εξαφανίστηκαν όλες οι αρκούδες.»
Τον κοίταξε με περιέργεια ο Παύλος, προσπαθώντας να καταλάβει αν ήθελε να καταλήξει κάπου και που. «Ε, και;» ρώτησε απότομα..
«Τι "ε, και" ρε Παύλο; Δεν ξέρετε ότι ο Ορφέας, σύμφωνα με τις παραδόσεις των αρχαίων Ελλήνων, με τη μουσική του δάμαζε ακόμα και τα πιο άγρια ζώα του Ολύμπου; Δεν αποτελεί ο χριστιανικός μύθος ξεκάθαρη αντιγραφή του αρχαιοελληνικού;» ρώτησε ο Μηνάς με νόημα.
«Και αυτό είναι απόδειξη;» ρώτησε ο Παύλος, «ένας συλλογισμός είναι και μία απλή υπόθεση, τίποτα περισσότερο..» απάντησε απότομα ξεκινώντας μία ακόμα λογομαχία γνώσεων πάνω στις χριστιανικές και αρχαιοελληνικές παραδόσεις.
Μαζί με τον Ανδρέα σωπάσαμε και χαμογελώντας παρακολουθούσαμε την "μάχη" των δύο "πιστών", ρίχνοντας που και που φωτιά στη διαμάχη όταν αυτή απειλούσε να φθάσει στο τέλος της.
Καταφύγιο- Σκάλα- Μύτικας: μία ψυχολογική δοκιμασία.
Εκείνο το βράδυ πέσαμε νωρίς για ύπνο, δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό 'Aλλωστε. Μπορεί το γεύμα να μας έδωσε εκ νέου δυνάμεις, όμως η σωματική εξάντληση που νιώθαμε ζητούσε επιτακτικά ξεκούραση. Όπως και έγινε..
Το επόμενο πρωινό ξεκίνησε νωρίς, στις 8 π.μ. . Μαζί με τον Παύλο και το Μηνά συναντηθήκαμε στην τραπεζαρία όπου και πήραμε πρωινό. Έξω από το καταφύγιο ο ήλιος έπαιρνε σταδιακή τη θέση του στον ουράνιο θόλο, διαγράφοντας μία ξεκάθαρη πορεία λόγω της ομίχλης που είχε σκεπάσει το τοπίο.
Με μία κούπα καφέ να ζεσταίνει τα χέρια και το λαιμό μας, συζητήσαμε για το σημερινό εγχείρημα..
«Λοιπόν,» ξεκίνησα πρώτος, «η σημερινή πορεία έχει ως εξής.. Από το καταφύγιο θα κατευθυνθούμε αρχικά προς την κορυφή Σκάλα, μία διαδρομή που θα ολοκληρωθεί περίπου σε 2 με 2.30 ώρες και είναι εξαιρετικά κουραστική.
Η διαδρομή που κάναμε χθες ήταν σχετικά απλή σε σχέση με αυτό το κομμάτι. Έως τη σκάλα δεν έχει ευθείες, πόσο μάλλον κατηφόρες. Είναι μία ανάβαση τουλάχιστον 2 ωρών, που σε πολλά σημεία γίνεται απότομη.»
«Τότε, μάλλον δεν θα σας ακολουθήσω παιδιά..» είπε απογοητευμένος ο Παύλος, «είμαι πιασμένος ολόκληρος, όχι μόνο από την χθεσινή ανάβαση αλλά και από υποχρεώσεις που είχα κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Το μόνο που θα καταφέρω είναι να σας καθυστερήσω και σήμερα δεν χωράει καθυστέρηση..»
«Δεν έχω να πω κάτι Παύλο» του απάντησα και γύρισα προς το Μηνά, «όπως καταλαβαίνεις ήμαστε μόνοι» , για να συναντήσω ένα απροσδιόριστο χαμόγελο.
«Και τώρα το καλύτερο. Από τη Σκάλα έως το Μύτικα η απόσταση είναι περίπου 30 με 45 λεπτά, σχετικά σύντομη δηλαδή, αλλά.. » σώπασα για μια στιγμή ώστε να προσδώσω επιβλητικότητα στη φωνή μου, «αλλά από τη Σκάλα στο Μύτικα δεν θα περπατάμε απλώς, θα αναρριχούμαστε. Θα χρειαστεί να διαβούμε ένα απότομο και επικίνδυνο γκρεμό, ή μάλλον αρκετούς γκρεμούς.. Ίσως γι' αυτό και η εν λόγω διαδρομή ονομάζεται Κακόσκαλα.»
Δεν έλαβα καμία απάντηση εκείνο το πρωινό, ίσως ο Μηνάς να προσπαθούσε να συνειδητοποιήσει το τι σκοπεύαμε να κάνουμε. Είχαμε ακούσει πολλά για την εν λόγω ανάβαση, λόγια που μας είχαν απογοητεύσει.
Είχαμε συναντήσει γνωστούς και άγνωστους στην ανάβαση μας από τα Πριόνια στο Καταφύγιο, οι οποίοι με κάθε ευκαιρία έμοιαζαν να προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν θα τα καταφέρουμε.
Ποιος ξέρει.. ίσως να ήταν η άκρατη ματαιοδοξία που μοιάζει να βασανίζει το μέσο Έλληνα, ίσως πάλι να ευθυνόταν η δική τους αποτυχημένη απόπειρα. Εκτός των παραπάνω "συμβούλων" μας, πριν την έναρξη της αποστολής είχαμε ενημερωθεί από άτομα του στενού μας κύκλου ότι το όλο εγχείρημα ήταν πράγματι δύσκολο και σίγουρα ιδιαίτερα επικίνδυνο, αλλά όχι αδύνατο.
Οι ιδιοκτήτες του καταφυγίου μας ενημέρωσαν ότι υπάρχουν πολλοί ορειβάτες που έχουν έρθει έως και δέκα φορές στο καταφύγιο και δεν έχουν καταφέρει ακόμα να πατήσουν στην κορυφή του Ολύμπου.
«Δεν είναι τόσο η κούραση στην ανάβαση, αλλά η ψυχολογική δοκιμασία που αντιμετωπίζεις όταν βλέπεις δεξιά και αριστερά το κενό και εσύ να ακροβατείς σε μία μικρή λωρίδα γης..» , είναι ένας μέρος από τα λόγια τους που χαράκτηκαν στη μνήμη μας.
Πέρα όμως από τα παραπάνω, κάποιες πληροφορίες μας αναπτέρωσαν το ηθικό. «Δεν υπάρχει κίνδυνος να χαθείτε ή κάτι τέτοιο, μην στεναχωριέστε γι' αυτό. Το κύριο μονοπάτι προς τη Σκάλα είναι καλοδιατηρημένο, με σήμανση και πινακίδες ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Από τη Σκάλα στο Μύτικα το μονοπάτι είναι τόσο συχνά σημαδεμένο με κόκκινο ή κίτρινο χρώμα, που στα τελευταία 400 μέτρα υπάρχουν σημάδια σε κάθε βήμα, κάτι που οδηγεί στην καλύτερη ασφάλεια των ορειβατών.»
Λίγο πριν ξεκινήσει η ανάβαση από το Καταφύγιο στον Μύτικα.
Έως τη Σκάλα: Απόπειρες για την κατάκτηση του Ολύμπου.
Μαζί με το Μηνά ετοιμάσαμε δύο μικρούς σάκους για τη διαδρομή, πήραμε τα κατάλληλα εφόδια και τον εξοπλισμό και ξεκινήσαμε για την κορυφή.
Από τα πρώτα δεκάλεπτα καταλάβαμε τι είχαμε να αντιμετωπίσουμε.. και όσο περνούσε η ώρα τόσο πιο ανηφορικό γινόταν το μονοπάτι. Η κούραση μεγάλωνε σταδιακά, έμοιαζε να προσπαθεί να μας απογοητεύσει, να μας κάνει να τα παρατήσουμε.
Κάπως έτσι ξεκίνησε και η συζήτηση για τις αποτυχημένες απόπειρες κατάκτησης του Ολύμπου.
«Πάντως, και να μην τα καταφέρουμε σήμερα δεν έγινε και τίποτα, δεν θα είμαστε οι πρώτοι» ανέφερε ο Μηνάς ξεφυσώντας από την κούραση.
«Είδαμε στο δρόμο αρκετούς ορειβάτες που μας είπαν ότι δεν κατάφεραν να πατήσουν τον Μύτικα λόγω ομίχλης, είτε ακόμα και λόγω της επικινδυνότητας της Κακόσκαλας.» «Και δεν είναι μόνο αυτοί» προσπάθησα να "χρυσώσω το χάπι" μίας πιθανής αποτυχημένης δικής μας απόπειρας.
«Έως τις αρχές του 20ου αιώνα, κανένας δεν κατάφερε να πατήσει την κορυφή του Ολύμπου, τον Μύτικα, τουλάχιστον δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να συνηγορεί σε κάτι τέτοιο.
Πάρ' αυτά, υπάρχουν αρκετές αναφορές αποτυχημένων προσπαθειών. Αν λάβουμε ως ιστορικά στοιχεία τη χριστιανική παράδοση..»
«Μην μπερδεύεις τη χριστιανική παράδοση με την ιστορία, άλλο το ένα άλλο το άλλο..» με διέκοψε μέσα σε σκέψεις ο Μηνάς.
«Και η χριστιανική παράδοση μπορεί να μας δώσει στοιχεία Μηνά, ξεκόλλα. Λοιπόν, όπως έλεγα, Αν λάβουμε υπόψιν ως ιστορικά στοιχεία τη χριστιανική παράδοση, οφείλουμε να πούμε πως ο πρώτος εξερευνητής του Ολύμπου ήταν ο 'Αγιος Διονύσιος, ο οποίος και περιπλανήθηκε αρκετά στο βουνό τον 16ο αιώνα(1) έως ότου βρει τη σωστή θέση για να κτίσει το ομώνυμο σήμερα μοναστήρι του.»
Πήρα μία μεγάλη ανάσα, βλέποντας τον ατέλειωτο ανηφορικό δρόμο που εκτεινόταν μπροστά μας, και συνέχισα..
«Έως το 1912, επειδή τα Ελληνοτουρκικά σύνορα ήταν τα όρια της επαρχίας Ελασσόνας αλλά και επειδή το βουνό ήταν κρησφύγετο ληστών, οι απόπειρες για ανάβαση στον Όλυμπο ήταν λιγοστές.
Η πρώτη ιστορική μαρτυρία για ανάβαση στην κορυφή Μύτικα αφορά τον Σουλτάνο Μεχμέτ Δ', το 1669. Ο τελευταίος προσπάθησε να ανέβει από την πλευρά του Κοκκινοπηλού, όμως απέτυχε.
Από εκεί και πέρα ξεκινάει ένας χορός αποτυχημένων προσπαθειών, κυρίως από ξένους περιηγητές στην Ελλάδα.
Έτσι, το 1780, ο Sonnini, αξιωματικός του Γαλλικού ναυτικού, εξιστορεί την προσπάθεια του να προσεγγίσει την κορυφή. Τελικά δεν τα κατάφερε λόγω του κρύου και της δύσβατης διαδρομής, όπως αναφέρει.
Το 1806 γίνεται ακόμα μία αποτυχημένη προσπάθεια από τον ’γγλο ορειβάτη και καθηγητή William Leake, λόγω κακών καιρικών συνθηκών.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1810, γίνεται νέα προσπάθεια από τον Γάλλο ορειβάτη και φυσιοδίφη Pougueville. Στο βιβλίο του "Ταξίδι στην Ελλάδα και Τουρκία" αναφέρει ότι ανέβηκε στο μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου και στην κορυφή Στεφάνι.
Από εκεί και πέρα υπάρχει μία μακροσκελέστατη λίστα από ονόματα και ημερομηνίες: Το 1830 προσπάθησε ο 'Αγγλος ορειβάτης David Urguhat, το 1840 ο Eccenmpefer έφτασε ως το Σκόλιο(δεύτερη ψηλότερη κορυφή στα 2911 μ.), το 1951 ο διευθυντής του Βοτανολογικού κήπου Heldraic, το 1855 ο Leon Heuzey(μέλος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών) επισκέπτεται τις περιοχές του Ολύμπου όπου κατοικούνταν κατά την αρχαιότητα(έργο του το "Το βουνό Όλυμπος και η Ακαρνανία", έκδοση του 1860), το 1865 ο Δανός καθηγητής Ussing, το 1857 και το 1862 ο καθηγητής βοτανικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ορφανίδης, το 1862 ο Γερμανός γεωγράφος Henrich Barth φτάνει έως το Σκόλιο και περιγράφει τον Προφήτη Ηλία, τις Γούρνες και την Καζανιά, το 1865 ο Totez κάνει αρκετές απόπειρες αποτυχημένες που όμως είχαν ως αποτέλεσμα μία σημαντικότατη ορογραφία του Ολύμπου, το 1904 εμφανίζεται ένα λεπτομερειακό σκίτσο του Ολύμπου του Σέρβου γεωλόγου Guizie από την περιοχή της Πέτρας.
Τέλος, το 1909, 1910 και 1911 γίνονται τρεις απόπειρες από το Γερμανό αλπινιστή Edward Richter.»
Η ανάβαση από το καταφύγιο στη Σκάλα αποδείχθηκε ιδιαίτερα κουραστική.
Μία από τις συχνές μας στάσεις έως τη Σκάλα.
Ο Όλυμπος δεν έχει μαγευτικά τοπία, είναι ολόκληρος ένα μαγευτικό τοπίο.
Ολοκληρώνοντας τη τελευταία μου φράση, αντίκρισα την πρώτη κορυφή μετά από ώρα. Βαθειά μέσα μου ήλπιζα να ήταν η κορυφή Σκάλα, το τέλος της επίπονης και κουραστικής μας διαδρομής.
Ο Μήνας όμως, όπως αποδείχθηκε, δεν είχε καλυφθεί από τις ιστορικές πληροφορίες που του παρέθεσα..
«Ωραία όλα αυτά, οκ. Αλλά πότε έγινε η πρώτη ανάβαση στον Όλυμπο. Και δεν μιλάω από ορειβάτες ή η πρώτη απόπειρα για τον Μύτικα. Εννοώ πότε πάτησε πρώτη φορά ανθρώπινο πόδι στον Όλυμπο;»
Χαμογέλασα, μιας και μία τέτοια απάντηση δεν είναι δύνατον να δοθεί με σιγουριά σε κανένα κομμάτι της ιστορίας, όσο κοντινό και να είναι, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για χιλιάδες χρόνια πριν.
«Κάτι τέτοιο είναι άγνωστο Μηνά» τελικά του απάντησα, «δεν γνωρίζουμε πότε έγιναν οι πρώτες αναβάσεις στον Όλυμπο. Εντούτοις γνωρίζουμε ότι από τα χρόνια της προϊστορίας ο άνθρωπος ανέβαινε στο βουνό για διάφορες βασικές του ανάγκες. Μετά τη κλασσική εποχή πιθανόν να ξεκίνησε και η ανάβαση για θρησκευτικούς λόγους.»
Ο Μύτικας, η κορυφή του Ολύμπου και της Ελλάδας, όπως φαίνεται από την κορυφή Σκάλα.
Έβλεπα πλέον καθαρά την κορυφή, στην οποία διέκρινα 5 με 6 ακόμα ορειβάτες. Το τελευταίο μου αναπτέρωσε το ηθικό, «αυτή πρέπει να είναι η Σκάλα» σκέφτηκα καθώς εισήλθαμε στην ανηφόρα που το τέλος της έφτανε στην εν λόγω κορυφή.
«Πάντως» συνέχισα το μονόλογο μου, «αυτό που συμβαίνει σήμερα στον Όλυμπο είναι πράγματι περίεργο και ικανό να σε βάλει σε υποψίες»
Με κοίταξε με απορία ο Μηνάς καθώς εξαντλούσε και τις τελευταίες του δυνάμεις λίγο πριν το τέλος της διαδρομής. Του εξήγησα άμεσα..
«Όπως ήδη θα γνωρίζεις φυσικά, υπάρχουν αναφορές από αρχαίους συγγραφείς οι οποίες κάνουν λόγο για ύπαρξη αρχαίων θεϊκών δωμάτων και λατρευτικών κέντρων στον Όλυμπο.
Επίσης, μαρτυρίες υπάρχουν και από μεταγενέστερους, έως και σύγχρονους, περιηγητές του ιερού βουνού για ύπαρξη υπολειμμάτων αρχαίων βωμών αλλά και ναών. Τέλος, βρέθηκαν εκατοντάδες κεραμικές πλάκες σε αρκετές κορυφές του όρους, ενώ το 1961 ανακαλύφθηκαν ενεπίγραφες λίθινες πλάκες και νομίσματα στην κορυφή του Αγίου Αντωνίου.
Και όμως, ενώ τα παραπάνω είναι υπεραρκετά σε άλλες περιοχές ώστε να κινήσουν το αρχαιολογικό ενδιαφέρον, εντούτοις στον Όλυμπο έως σήμερα δεν έχει γίνει καμία αρχαιολογική έρευνα.. Για ποιον λόγο δεν γνωρίζω»
«Όντως περίεργο Νίκο. Δεν θα βιαστώ να πω ότι είναι κάποιου είδους μυστική συνωμοσία, αλλά σίγουρα αποτελεί ένα σύγχρονο μυστήριο του βουνού..»
Μύτικας: Η πρώτη κατάκτηση της κορυφής το Ολύμπου.
Είχαμε φτάσει πλέον στην κορυφή Σκάλα, οι πρώιμες υποθέσεις μας ήταν σωστές. Μικρές ομάδες 2- 3 ατόμων ξεκουράζονταν γύρω από την κορυφή, οι περισσότεροι δεν είχαν επιχειρήσει καν να ανέβουν στον Μύτικα. Η επικινδυνότητα της διαδρομής Κακόσκαλα, από αυτό το σημείο, ήταν πλέον ξεκάθαρη.
Καθήσαμε περίπου ένα μισάωρο ώστε να ανασυγκροτηθούμε από την κούραση. Μας περίμενε μία πραγματικά επικίνδυνη αναρρίχηση, έπρεπε να ήμασταν ξεκούραστοι και συγκεντρωμένοι για ένα τέτοιο εγχείρημα.
Όσο όμως καθόμασταν και παρατηρούσαμε τον Μύτικα, τον οποίο έζωναν σιγά- σιγά σύννεφα ομίχλης, τόσο περισσότερο έπαιζε στο μυαλό η πιθανότητα να τα καταφέρουμε.
«Λες ρε Νίκο;» με ρώτησε ο Μηνάς, παρακαλώντας ίσως μέσα του να του απαντήσω αισιόδοξα.
«Γιατί όχι;» του απάντησα απλά.. «'Αλλοι έχουν πατήσει στην κορυφή και με πολύ χειρότερες συνθήκες, μία απλή ομίχλη δεν είναι ιδιαίτερα αποτρεπτική.»
«Σίγουρα την έχουν πατήσει και σε χειρότερες συνθήκες, αλλά αυτοί που την πάτησαν δεν ήταν όπως εμείς. Πολύ πιθανόν ήταν επαγγελματίες και πολύπειροι ορειβάτες.» ξεφύσησε συλλογιζόμενος τα τελευταία του λόγια. Ο αέρας σε υψόμετρο 2.866 μέτρα ήταν ψυχρός, καθώς σφύριζε στις χαράδρες που εκτείνονταν κάτω από τα πόδια μας.
«Δεν είναι ακριβώς έτσι Μηνά» άδραξα την ευκαιρία να του αναπτερώσω το ηθικό..
«Ακόμα και οι πρώτοι ορειβάτες που πάτησαν στην κορυφή του Ολύμπου, το 1913, δεν ήταν επαγγελματίες ούτε έμπειροι αναρριχητές. Μάλιστα, το επάγγελμα τους ήταν κάτι παρόμοιο με τα δικά μας.
Η πρώτη κατάκτηση του Μύτικα έγινε τον Αύγουστο του 1913, από τους Ελβετούς Frederic Boissonas, φωτογράφο και εκδότη, και Daniel Baud Bovy, συγγραφέα και τεχνοκριτικό.
Είχαν έρθει στην Ελλάδα από τον Ιούλιο με σκοπό να εξερευνήσουν τον Όλυμπο. Στις 28 Ιουλίου λοιπόν, με οδηγό τον Λιτοχωρίτη κυνηγό Χρήστο Κάκαλο, ξεκινάνε τις προσπάθειες κατάκτησης του Ολύμπου. Μετά από αρκετές αποτυχημένες προσπάθειες, στις 2 Αυγούστου του 1913 και ώρα 10.25 π.μ., η τριμελής αυτή ομάδα φθάνει στην Κορυφή.
Η κατάκτηση του Ολύμπου το 1913 δεν έγινε επίσημα γνωστή έως την ημέρα της έκδοσης του βιβλίου "LaGreceImmortelle"("Η Αθάνατη Ελλάδα"). Στη συνέχεια, ο Χρήστος Κάκαλος έγινε ο πρώτος επίσημος οδηγός του Ολύμπου.»
«Ποιος ξέρει τι πέρασαν μέχρι να φτάσουν εκεί..» είπε ο Μηνάς δείχνοντας προς τη μεριά του Μύτικα, όπου πλέον χανόταν πίσω από λευκά σύννεφα ομίχλης.
«Και όμως, ξέρουμε» του απάντησα, «Το ιστορικό της ανάβασης και της πρώτης κατάκτησης του Ολύμπου έχει ως εξής:
Στις 29 Ιουλίου οι τρεις παραπάνω ορειβάτες ξεκινάνε προς τον Προφήτη Ηλία, μία κλασσική τότε διαδρομή. Από το μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου προσεγγίζουν την "Πετροστρούγκα", όπου και περνάνε τη νύχτα τους. Την επόμενη μέρα, 30 Ιουλοίου, ξεκινάνε στις 4 τα χαράματα για να φθάσουν στις 9.20 στο παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία, ύστερα από μεγάλη κόπωση.
Συνεχίζουν προς τα νοτιοδυτικά του βουνού και φθάνουν στην κορυφή, όπως οι ίδιοι την ονόμασαν προς τιμήν του πιστού τους ταχυδρόμου που τους ακολουθούσε, Jaugues Philippe από όπου και βλέπουν το θρόνο του Δία. Η ώρα έχει όμως περάσει και επιστρέφουν στο Μοναστήρι.
Στις 31 Ιουλίου παίρνουν το δρόμο της επιστροφής, καθώς όμως ξεκινάνε να κατεβούν αποφασίζουν αιφνίδια να επιχειρήσουν ανάβαση στον Μύτικα. Το βράδυ διανυκτερεύουν μέσα σε θύελλα και το πρωινό που ξημερώνει, αυτό της 1ης Αυγούστου, φθάνουν σε μία καλύβα στον Μαυρόλογγο όπου και κοιμούνται το βράδυ.
Κάπως έτσι, στις 2 Αυγούστου τα ξημερώματα ξεκινούν για την κατάκτηση του Μύτικα. Στις 9 το πρωί, μέσα σε ομίχλη, φθάνουν σε μία κορυφή την οποία και θεωρούν την ψηλότερη και την βαπτίζουν "Κορυφή της Νίκης"(προς τιμήν της μάχης του Σαρανταπόρου). Εκεί, σε πρόχειρο βωμό τοποθετούν τις κάρτες τους και την Ελβετική σημαία.
Σε λίγο όμως η ομίχλη διαλύθηκε και ανακάλυψαν ότι η ψηλότερη κορυφή δεν είναι αυτή που πάτησαν αλλά απέναντι τους. Χάρη στην επιμονή του Χρήστου Κάκαλου όμως, ο οποίος και αναρριχιόταν ξυπόλητος, οι ορειβάτες φθάνουν στις 10.25 στον Μύτικα.
Κάπως έτσι έχει το χρονικό της πρώτης κατάκτησης το Ολύμπου..» ολοκλήρωσα τη διήγηση μου χαμογελαστά.
«Η διαδρομή που ακολούθησαν δεν είναι αυτή που θα επιχειρήσουμε εμείς, έτσι δεν είναι;» με ρώτησε ο Μηνάς καθώς παρατηρούσε τους απότομους γκρεμούς και τις βραχώδεις χαράδρες που καλούμασταν να διασχίσουμε.
«Όχι, δεν είναι» του απάντησα ήρεμα, «αλλά αυτό δεν πρέπει να σε φοβίζει. Η διαδρομή Σκάλα- Μύτικας θεωρείται η πιο εύκολη από άποψη επικινδυνότητας. Η συγκεκριμένη διαδρομή έγινε για πρώτη φορά στις 21 Ιουλίου του 1919 από τον Frederic Boissonnas και τους συνεργάτες τους, οι οποίοι έφθασαν τελικά στον Μύτικα. Σήμερα πλέον αποτελεί την πρώτη επιλογή για κάθε επίδοξο ορειβάτη.. »
Η δυσκολία το εγχειρήματος.
Πλέον, αγναντεύοντας τον Μύτικα και την ελληνική σημαία που είχε στηθεί στην κορυφή του, αλλά και τις χαράδρες και τους γκρεμούς τους οποίους έπρεπε να διασχίσουμε αν θέλαμε να τον πατήσουμε, σκεφτόμασταν πραγματικά τι πρόκειται να κάνουμε.
Διάφοροι ορειβάτες έφθαναν στη Σκάλα, κάνανε μία στάση και φεύγανε δίχως να το επιχειρήσουν καν. Ένα ζευγάρι ξένων αναρριχητών μόλις είχε ολοκληρώσει με επιτυχία την ανάβαση του στο Μύτικα και ξεκουραζόταν λίγα μέτρα πιο δίπλα μας. Δεν χάσαμε την ευκαιρία να κερδίσουμε κάτι από την πρόσφατη, αλλά τόσο μοναδική, εμπειρία τους.
«Hi, have you reached Mytikas;»(«Πατήσατε στον Μύτικα;») , ρωτήσαμε για να λάβουμε μία καταφατική απάντηση γεμάτο χαμόγελα. Η επόμενη ερώτηση ήταν αναμενόμενη..
«Is it difficult;»(«Είναι δύσκολο;»).
Η κοπέλα μας χαμογέλασε καθώς έμοιαζε να αναζητεί τη σωστή απάντηση, μία απάντηση που δεν θα μας έδινε φρούδες ελπίδες αλλά συνάμα δεν θα ήταν υπερβολική και αποτρεπτική για τα σχέδια μας. Τελικά, μία απλή φράση βγήκε από τα χείλη της.
«It is possible..» είπε χαμογελαστά. Όσο και να περιεργαζόμασταν την απάντηση της όμως, δεν μπορούσαμε να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα.
«Τώρα αυτό είναι καλό ή κακό;» , σκεφτόμασταν καθώς παρατηρούσαμε την ομίχλη που είχε θρονιαστεί στην κορυφή του Ολύμπου.
Ο Μύτικας τυλιγμένος στην ομίχλη.
Πινακίδα πάνω στην κορυφή Σκάλα μας ενημερώνει για
το υψόμετρο και τη θέση των Κορυφών Σκόλιο- Σκάλα- Μύτικας.
Η αρχή της Κακόσκαλας, της ιδιαίτερα επικίνδυνης
διαδρομής από την κορυφή Σκαλα στον Μύτηκα.
Η κατάκτηση του Ολύμπου: Σκάλα- Μύτικας.
Με τις παραπάνω σκέψεις πήραμε την τελική απόφαση.
«Θα το επιχειρήσουμε και ό,τι βγει..», και κάπως έτσι ξεκινήσαμε.
Από τα πρώτα μέτρα κατανοήσαμε το πως θα ήταν η πορεία έως τον Μύτικα.. απότομη και επικίνδυνη. Στο μεγαλύτερο μέρος της προχωρούσαμε είτε μπουσουλώντας είτε με διαδοχικά καθίσματα.
Το πρώτο 10λεπτο ήταν αρκετό ώστε να φύγουν οι αρχικοί φόβοι άγνοιας για το τι θα είχαμε να αντιμετωπίσουμε. Οι φόβοι αυτοί ξεπεράστηκαν για να αντικατασταθούν με πιο πρακτικούς.. «Και αν παραπατήσουμε, και αν πέσουμε.. τι;»
Πλέον γκρεμός εκτείνεται κάτω από τα πόδια μας.
Η πεζοπορία έχει φτάσει στο τέλος της και έχει αρχίσει η αναρρίχηση.
Η συνεργασία μας έπρεπε να είναι άριστη.. και όντως ήταν. Συνεχώς συμβουλές και από τους δύο, αδιάκοπες προτροπές για καλύτερα πατήματα, για περισσότερη προσοχή.
Έτσι, καταφέραμε να ήμαστε συνεχώς προσεκτικοί και σε εγρήγορση, κάτι που όπως πιστεύω μας βοήθησε στο να μην γίνει κανένα λάθος από κανένας μας. Έστω και ένα λάθος ήταν αρκετό να μας οδηγήσει στην αποτυχία της αποστολής.
Εκτός των σωματικών βλαβών που θα μπορούσε να προκαλέσει, έως και θάνατο, ήταν και το ψυχολογικό σοκ που θα προκαλούσε. Ακόμα και αν δεν οδηγούσε σε ατύχημα, θα ήταν αρκετό ώστε να μεγιστοποιήσει τους φόβους μας και να μας πείσει να γυρίσουμε πίσω άμεσα.
Ο πρώτος μεγάλος γκρεμός που κληθήκαμε να ανεβούμε.
Κοντά πλέον στον Μύτικα, ο γκρεμός μας φαίνεται
ακόμα πιο απότομος από την κούραση.
Η διαδρομή από τη Σκάλα προς τον Μύτικα αποτελείται από διαδοχικά ανεβοκατεβάσματα και δύο μεγάλες(επιβλητικότατες όπως έμοιαζαν στα δικά μας μάτια) ανηφόρες όπου πραγματικά πρέπει να κάνεις ελεύθερη αναρρίχηση. Σε λιγότερο από 40 λεπτά ήμασταν κοντά στον Μύτικα, είχαμε οπτική επαφή πλέον με τη σημαία που έστεκε στην κορυφή του Ολύμπου, στην κορυφή της Ελλάδας. Τα συναισθήματα μας θολά και ανάμεικτα.
Δέος για την κορυφή του Ολύμπου που ήταν πλέον σε απόσταση αναπνοής, φόβος για τη συνέχεια της πορείας μας, άγχος για την επικινδυνότητα κάθε βήματος μας, ικανοποίηση για το κατόρθωμα μας να φτάσουμε έως εδώ, υπερηφάνεια για τη μοναδικότητα του εγχειρήματος μας.. σε λίγα λεπτά θα ήμασταν η πρώτη διαδικτυακή ομάδα αναζήτησης που θα πατούσε στην κορυφή του Ολύμπου, της Ελλάδας, στην κορυφή του βουνού των Θεών.
Οπλιστήκαμε με τα τελευταία αποθέματα ενέργειας που μας είχαν απομείνει και με ένα πλατύ χαμόγελο που πλέον δεν μπορούσαμε να κρύψουμε. Προχωρούσα μπροστά εγώ και λίγα μέτρα πίσω μου ο Μηνάς έβγαλε τη βιντεοκάμερα για να αποθανατίσει την ιστορική στιγμή.
Η Κοινότητα του Μεταφυσικού στην κορυφή της Ελλάδας.
Σήμερα πλέον, φέρνω σαν ανάμνηση κάποιες από τις φράσεις που στόλισαν εκείνη τη στιγμή, μία στιγμή που έχει χαραχτεί στη καρδιά μου με ιδιαίτερα αυξημένη συγκίνηση.
«Με τους αετούς να μας χαιρετούν από την κορυφή του Ολύμπου..» ξεκίνησε ο Μηνάς..
«είμαστε έτοιμοι να πατήσουμε κορυφή.. οι αετοί που τόσες ώρες δεν εμφανίζονταν κάνουν την εμφάνιση τους.. και ναι, μία ιστορική στιγμή»
Κάποια δικά μου λόγια, με χιουμοριστική είναι αλήθεια διάθεση, μου μοιάζουν σήμερα βγαλμένα από ταινία..
«Ένα μικρό βήμα για την ομάδα Gateway, ένα μεγάλο για την Κοινότητα του Μεταφυσικού»
«Και ναι, πατάμε τον Μύτικα..» τα λόγια του Μηνά δημιούργησαν ηχώ προσδίδοντας μία επιπλέον επιβλητικότητα στη σκηνή. Τα λόγια που ακολούθησαν μοιάζουν να συμπληρώνουν άριστα το παζλ της ιδιαίτερα δύσκολης αυτής αποστολής.
«Η σημαία της Gateway δίπλα στην Ελληνική σημαία.. είμαστε στο πιο ψηλό σημείο της Ελλάδος, άνθρωπος δεν μπορεί να πατήσει ψηλότερα στην Ελληνική επικράτεια»
Στην κορυφή του Ολύμπου, στον Μύτικα.
Η σημαία της Gateway Team δίπλα στην ελληνική.
Το www.metafysiko.gr και η Κοινότητα του Μεταφυσικού χαράκτηκαν
για πάντα στο βιβλίο των επισκεπτών στην κορυφή της Ελλάδας.
Και κάπου εδώ, η αποστολή αρχίζει να θολώνει. Όλα όσα ακολούθησαν μοιάζουν να θολώνουν όντας λιγότερο σημαντικά από εκείνη την ιστορική στιγμή, τη στιγμή της κατάκτησης της κορυφής της Ελλάδας, της κορυφής του Ολύμπου, του Μύτικα.
Λιγοστές αναμνήσεις, έστω και μόλις 5 ημέρες μετά, μπορώ σήμερα να ανακαλέσω από τα βάθη της μνήμης μου. Ένα ολόκληρο μισάωρο που περιμέναμε στον Μύτικα ώστε να υποχωρήσει η ομίχλη και να ξεκινήσουμε, η κατάβαση που τελικά έγινε μέσα στην ομίχλη και ήταν ιδιαίτερα επεισοδιακή, το βράδυ εκείνο που αναπολούσαμε στο καταφύγιο τις στιγμές και τις συνθήκες στις οποίες ολοκληρώσαμε την αποστολή μας, αλλά και κάνοντας όνειρα για το μέλλον και την εξέλιξη της Κοινότητας του Μεταφυσικού, της δικής μας κοινότητας.
Έως σήμερα, δεν ξέρω αν έχω συνειδητοποιήσει πλήρως τι κάναμε εκείνο το διήμερο, τον άθλο τον οποίο φέραμε εις πέρας μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής, με τον Παύλο και τον Ανδρέα έως το καταφύγιο, με τον Μηνά έως τον Μύτικα και την κορυφή της Ελλάδος.
Και δεν έχω συνειδητοποιήσει το τι καταφέραμε όχι λόγω της δυσκολίας της διαδρομής, μία δυσκολία η οποία είναι δυνατόν να ξεπερασθεί, αλλά λόγω μίας άλλης λεπτομέρειας απείρως πιο σημαντικής.
Εκείνη την ημέρα δεν ανεβαίναμε μόνοι μας στον Μύτικα, δεν ανεβαίναμε μόνο δύο άτομα στην κορυφή της Ελλάδας. Εκείνη την ημέρα εκπροσωπούσαμε μία ολόκληρη Κοινότητα που γεννήθηκε και αναπτύσσεται γύρω από τον ιστοχώρο αναζήτησης που με τόσο μεράκι κτίσαμε τόσα χρόνια.
Το μεσημέρι της 26 Σεπτεμβρίου του 2005 και ώρα 13:35, στον Μύτικα δεν πάτησαν μόνο ο Νίκος και ο Μηνάς.. εκείνο το μεσημέρι ανεβήκαμε στην κορυφή του Ολύμπου όλοι όσοι νιώθουμε μέρος αυτής της κοινότητας, αυτού του ρομαντικού κινήματος αναζήτησης που μοιάζει πλέον να γιγαντώνεται ξεπερνώντας κάθε κρυφό μας όνειρο.
Εκείνην την ημέρα πάτησαν στον Μύτικα η Gateway Team και το www.metafysiko.gr, η ομάδα Πυθέας και η Κοινότητα του Μεταφυσικού, οι πανεπιστημιακές ομάδες Κ.Α.Π.Α. και Κ.Α.Π.Θ., ο Νίκος, ο Μηνάς, ο Παύλος, ο Ανδρέας, ο Χάρης, ο Βασίλης, ο Φοίβος και κάθε ένα μέλος της Κοινότητας του Μεταφυσικού.
Εκείνην την ημέρα πατήσαμε στην κορυφή του Ολύμπου εκπροσωπώντας μία ολόκληρη γενιά ξεχωριστών ανθρώπων, μία ολόκληρη γενιά αναζητητών..
Ένα μικρό κατόρθωμα ανάμεσα στα άλλα..
Κάπως έτσι, αισθανόμαστε σαν να βάλαμε και τη δική μας, μικρή ίσως, σφραγίδα στις ιστορικές κατακτήσεις του Μύτικα.. της κορυφής του Ολύμπου. Σαν να σημειώσαμε με μικρά γράμματα και το δικό μας κατόρθωμα, δίπλα στα παλαιότερα και άκρως σημαντικά κατορθώματα των προγενέστερων ορειβατών.
- 2/8/1913 - Πρώτη ανάβαση στο Μύτικα.
(Χρήστος Κάκαλος, Frederic Boissonnas, Daniel Baud-Bovy).
- 20/7/1920 (Γιώργος Κωνσταντάκος). Η πρώτη μοναχική ανάβαση στην κορυφή.
- 12/8/1921 (Χρήστος Κάκαλος κα). Πρώτη διαπιστωμένη κατάβαση από το Λούκι.
- 1926 (R. Halίburton, L. Frazeur). Η πρώτη διανυκτέρευση στην κορυφή.
- 3/9/1926 (C. Sleeman, W. Elmslίe, Α.Storr, L. Ellwood). Ανάβαση για πρώτη φορά από το Λούκι. Έγινε προσπάθεια ν' ανέβουν από τη Στριβάδα αλλά απέτυχαν.
- 12/9/1927 (Χρ. Κάκαλος, Ι. Δεμέστιχας, Γρηγοριάδης, Τ. Αποστολόπουλος, Ηρ. Ιωαννίδης κα ). Πρώτη μεγάλη ομαδική ανάβαση από τη Σκάλα (24 άτομα). Πρώτη ανάβαση γυναικών (10) στην κορυφή. Πρώτη ανάβαση Ελληνίδων στην κορυφή Τ. Αποστολοπούλου, Ε. Νομίδη.
- 3/8/1928 (Ορειβατικός Σύνδεσμος Αθηνών, Ορειβατικός Σύνδεσμος Πατρών, 'Όμιλος Εκδρομέων Λαρίσης, διάφοροι ανεξάρτητοι). Πρώτη οργανωμένη ανάβαση Συλλόγων (21 άτομα). Πρώτη μεγάλη ομαδική ανάβαση από το Λούκι (16 άτομα).
- 8/9/1930 (Ε.Ο.Σ. Τμ. Αθηνών, Ε.Ο.Σ. Τμ. Θεσ/νίκης, Φ.Σ. ΠΑΝ). Πρώτη ανάβαση στην κορυφή από τη Στριβάδα. Έγινε από τον Κώστα Νάτση και είναι ΙΙ βαθμού δυσκολίας (Πέρασμα Νάτση).
- 20/3/1931 (G. Dorίer, Ηρ. Ιωαννίδης, Κ. Νάτσης). Πρώτη χειμερινή ανάβαση στην κορυφή. Διαδρομή : Βρυσοπούλες - Σκάλα - Μύτικας.
- 11/3/1934 (Ηλ. Νικόπουλος, Κ. Νάτσης). Πρώτη χειμερινή ανάβαση. Διαδρομή : Λιτόχωρο - Καταφύγιο - Σκάλα - Μύτικας.
- 26-27/12/1953 (Γ. Μιχαηλίδης, Γ. Τσαμακίδης, Ι. Πετρόχειλος). Η πρώτη χειμερινή διανυκτέρευση πάνω στην κορυφή. Πρώτη ανάβαση γυναίκας (Α. Πετροχείλου) στον Όλυμπο με χειμερινές συνθήκες (ανέβηκε μέχρι τη Σκάλα).
- 26/9/2005 (Ν.Κουμαρτζής, Μ. Παπαγεωργίου). Η πρώτη ανάβαση διαδικτυακής ομάδας αναζήτησης(πνευματικής - μεταφυσικής) στον Μύτικα. Η πρώτη ανάβαση κοινότητας μεταφυσικού στον Μύτικα(Κοινότητα του Μεταφυσικού- www.metafysiko.gr) Διαδρομή: Πριόνια- Καταφύγιο "Σπήλιος Αγαπητός"- Σκάλα- Μύτικας.
Τα μέλη της αποστολής Solon Aimonas Eautou και Beetlejuice.
Τα μέλη της αποστολής Paul και apan@samos.
* Η αποστολή στην κορυφή του Ολύμπου διοργανώθηκε από την ομάδα Gateway και την εξερευνητική ομάδα Πυθέας, στα πλαίσια των συναντήσεων της Κοινότητας του Μεταφυσικού σε όλη την Ελλάδα. Συμμετείχαν επιπλέον: ο Μηνάς Παπαγεωργίου(μέλος της Gateway Team και του Κ.Α.Π.Α.), ο Παύλος Μανωλούδης(μέλος της Gateway Team και της Κ.Α.Π.Θ.) και ο Ανδρέας Πανουτσόπουλος(μέλος της Κοινότητας του Μεταφυσικού και της Κ.Α.Π.Α.).
* Για επικοινωνία με το συγγραφέα στο email: @hotmail.com.
[Παραπομπές:]
(1) (σύμφωνα με τους βιογράφους του και τουρκικό έγγραφό του 1542)
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα καταφύγια και τον τρόπο προσέγγισης του Ολύμπου μπορείτε να βρείτε στις παρακάτω ιστοσελίδες(ενδεικτικά):
- http://www.neolaia.de/2opseis/DaneiaeeU/periodiko10/1eoidio/1eoidio.html
- http://www.mpa.gr/specials/olympus/macedonian.html
- http://www.istoselides.gr/news/article.php?sid=273
- http://www.geocities.com/Pipeline/Shore/9765/Olimpos/Olumpos.html
- http://dim-karits.pie.sch.gr/olimpos.htm