Καλοκαίρι 2005 και η ΙΝF.A team αποφάσισε να πραγματοποιήσει μια ομαδική αποστολή στο μικρό νησί του Σαρωνικού, την Αίγινα. Οι leo morpheus, Ragnarok και Παύλος Στεφανάκος έφτασαν στο νησί την Παρασκευή το μεσημέρι και αναμενόταν να επιστρέψουν την Κυριακή το βράδυ.
Σάββατο πρωί και αφού νοικιάσαμε ένα αυτοκίνητο αποφασίσαμε να επισκεφτούμε πρώτα το ναό του Δελφίνιου Απόλλωνος, γνωστό στους ντόπιους και ως Κολώνα από τη μία και μοναδική κολώνα που έχει διασωθεί από το ναό. Επιπλέον, το όνομα χρησιμοποιούνταν και από τους Βενετσιάνους ναυτικούς που είχαν σαν σημάδι προσανατολισμού την κολώνα του ναού.
Ναός Απόλλωνος - Κολώνα
Η Κολώνα είναι γνωστή για τον προϊστορικό οικισμό της και φυσικά για το ναό του Απόλλωνος του 6ου αιώνα π.Χ.. Η προϊστορική πόλη άκμασε κατά την εποχή του χαλκού (2500-2600 π.Χ). Το ιερό γνώρισε τη μεγάλη ακμή του κατά τα τέλη του 6ου με αρχές 5ου αιώνα π.Χ. Ανάμεσα στον αρχαιολογικό χώρο συναντούμε επίσης και βυζαντινά και ρωμαϊκά μνημεία, όπως και λατρευτικούς βωμούς προς τιμή της Αρτέμιδος.
Ιστορική Πορεία του Χώρου
Κατά τον 7ο αι. π.Χ. ο λόφος μετατράπηκε σε ιερό, σε τόπο των θεών, και έγινε η ακρόπολη της πόλης, η οποία με τη σειρά της μεταφέρθηκε κοντά στο λιμάνι. Στις αρχές του 6ου αι. π.Χ., ανεγέρθηκαν τα πρώτα οικοδομήματα για χρήση λατρείας. Ακολουθεί η περίοδος ακμής του ιερού. Μια τελευταία άνθιση σημειώθηκε κατά την ελληνιστική εποχή υπό την ηγεσία των βασιλέων της Περγάμου.
Κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ., εξαιτίας των βαρβαρικών επιδρομών, κτίστηκε νέα οχύρωση με το υλικό των κτηρίων του ιερού. Μετά την επικράτηση του χριστιανισμού, όσα οικοδομήματα είχαν διασωθεί χρησιμοποιήθηκαν για άλλες χρήσεις και ο χώρος μετατράπηκε και πάλι σε τόπο κατοίκησης έως το τέλος της πρώτης χιλιετίας οπότε, εξαιτίας φόβου επιδρομών από τη θάλασσα, ο οικισμός μεταφέρθηκε στο εσωτερικό του νησιού (στην Παλαιοχώρα).
Ναός της Αφαίας: Το Πρότυπο της Ακρόπολης!
Μετά την επίσκεψη στην Κολώνα, σειρά είχε ο πολύ γνωστός Ναός της Αφαίας. Πήραμε το δρόμο προς Αγία Μαρίνα και σε περίπου 20 λεπτά βρεθήκαμε στον αρχαιολογικό χώρο. Αφού πληρώσαμε το αντίτιμο για την είσοδο μας βρεθήκαμε μπροστά στο ναό. Οι τουρίστες πολλοί και σε αυτό το σημείο πρέπει να επισημάνω την μηδενική προστασία του χώρου. Πολλοί επισκέπτες (αυτό που με θλίβει είναι ότι επρόκειτο για Έλληνες) ανέβαιναν και έβγαζαν φωτογραφίες πάνω στις πέτρες του χώρου και μερικοί από αυτούς έμπαιναν ακόμα και μέσα στο ναό προσπερνώντας το υποτυπώδες σχοινάκι που απαγορεύει την είσοδο. Τι να κάνουμε σε αυτή τη χώρα τα έχουμε δει όλα..
Ο Ναός ανά τους Αιώνες..
Γύρω στα 500π.Χ. χτίστηκε ο ναός της Αφαίας πάνω στα ερείπια παλαιότερου ναού. Αποτελεί ένα από τους πλέον καλοδιατηρημένους αρχαϊκούς ναούς στην Ελλάδας. Δεν γνωρίζουμε ούτε ποιος ήταν ο αρχιτέκτονας, ούτε πόσα χρόνια χρειάστηκαν για την ολοκλήρωση του. Και οι δυο ναοί ήταν αφιερωμένοι στην Αφαία. Παλιότερα ο ναός πιστευόταν πως ήταν αφιερωμένος στην Αθηνά ή τον Ηρακλή, όταν όμως κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών βρέθηκε αφιέρωση στην ’φα αποδόθηκε στην Αφαία.
Ο ναός θεωρείται ως κορυφαία δημιουργία της αρχαϊκής αρχιτεκτονικής και πιστεύεται ότι αποτέλεσε το ναό πρότυπο για τους αρχιτέκτονες του Παρθενώνα Ικτίνο και Καλλικράτη.
Ο Αρχαιότερος Ναός της Ευρώπης!
Την επόμενη μέρα το πρωί πήραμε το δρόμο για να επισκεφτούμε το Ναό του Ελλάνιου Διός, στο ψηλότερο βουνό του Σαρωνικού.. το Ελλάνιο Όρος (532 μ.). Στην κορυφή του βρίσκεται ο βωμός του Δία που κατά την αρχαιότητα επόπτευε την Αθήνα, το Σούνιο, τη Σαλαμίνα, τα Μέγαρα και την Κόρινθο.
Στη θέση αυτή βρίσκεται ο αρχαιότερος βωμός στην Ευρώπη, καθώς υποστηρίζεται ότι κτίσθηκε τρεις γενιές πριν από τον πόλεμο της Τροίας. Ο Ελλάνιος Δίας και το Όρος της Αίγινας περιγράφονται σε κλασικά κείμενα. Οι πρώτες έρευνες έγιναν από τον Β. Στάη και τους Γερμανούς αρχαιολόγους Α. Furtwangler και L. Curtius το 1906, ενώ αργότερα τις συνέχισε ο Gabriel Welter το 1933.
Σύμφωνα με το μύθο, ο Αιακός θυσίασε και προσευχήθηκε στο Δία επιτυγχάνοντας να φέρει βροχή μετά από πολύ καιρό στην Ελλάδα. Αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία του εν λόγου ναού, ως τιμή και ευχαριστία προς τον Δία.
Ο Ναός των Ταξιαρχών
Ακριβώς δίπλα από το ναό, για να μην πω πάνω σ' αυτόν, είναι χτισμένο το εκκλησάκι των Ταξιαρχών.. συνηθισμένο φαινόμενο ανά την ελληνική επικράτεια. Η εκκλησία είναι πραγματικά μικρή και η πόρτα στην είσοδο του ναού θα έλεγα ότι είναι «νανική».
Λιτότητα επικρατεί στο εσωτερικό και ενώ εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι έχει παρατηρηθεί εδώ και αρκετό καιρό, υπάρχουν κάποια σημάδια που δείχνουν ότι ανά τακτά χρονικά διαστήματα συνεχίζει να λειτουργεί. Πάνω από την είσοδο του ιερού υπάρχει ο παντεπόπτης οφθαλμός, στοιχείο που δίνει περισσότερο ενδιαφέρον στην εκκλησία.
Το μικρό αυτό χριστιανικό μνημείο -που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα- είναι ένας μονόκλιτος Ναός του τύπου των εγγεγραμμένων σταυροειδών. Στον τρούλο, υπάρχουν δείγματα από τοιχογραφίες με θέμα τα θαύματα του Αρχάγγελου Μιχαήλ και του Παντοκράτορα. Το σημερινό κτίσμα είναι ότι απέμεινε από το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Ο Ναός των Ταξιαρχών συμπεριλαμβάνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα των ερειπίων που έχει δημοσιεύσει ο Welter το 1938. Τελευταία επέμβαση έγινε στο μνημείο το 1996 με την αντικατάσταση των κιονίσκων του τρούλου και του νάρθηκα με μαρμάρινους σταυρούς, συμπληρώσεις των εσωτερικών επιχρισμάτων και ασβεστοχρωματισμό του ναού.
Θα πρέπει να αναφέρω και σε αυτή τη περίπτωση πως τόσο η εκκλησία όσο και ο ναός έχουν αφεθεί στην τύχη τους, αφύλαχτοι, κάτι που είναι ξεκάθαρο στο εν λόγω εξωκλήσι από διάφορα σημάδια βανδαλισμού που συναντήσαμε στο εσωτερικό του.
Επίλογος
Ήταν ένα πραγματικά ενδιαφέρον τριήμερο και μπορώ να πω πως μείναμε απόλυτα ευχαριστημένοι από αυτά που συναντήσαμε. Τόσο κοντά στην Αθήνα και μία ώρα από τον Πειραιά υπάρχουν τόσα πράγματα να δεις που πραγματικά είναι κρίμα να μην επισκεφτεί κάποιος την Αίγινα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι δύο μέρες είναι λίγες για να επισκεφθείς το πλήθος των ιδιαίτερων τοποθεσιών που βρίσκονται διάσπαρτες στην Αίγινα. Γι' αυτό, μία δεύτερη αποστολή στο νησί βρίσκεται στα μελλοντικά σχέδια μας.
[Πηγές:]
* Αίγινα- Η περιοχή του Ελλάνιου όρους, έκδοση Πολιτιστικού Συλλόγου Παχειάς Ράχης «Το Ελλάνιο Όρος», Αίγινα 2000.
* Odysseus.coultoure.gr
* http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Afaia/Afaia.htm
Βίντεο από την αποστολή της INF.A team στην Αίγνα.
[Σημείωση:]
Ευχαριστώ το φίλο Ανδρέα Λαδά για τις πληροφορίες του και το δανεισμό έντυπου υλικού.