Ο Ρήγας Φεραίος έζησε και δημιούργησε την εποχή του ελληνικού διαφωτισμού. Εκείνη τη περίοδο εμφανίζονται έντονα τα σημάδια της ιστορικής αλλοίωσης μιας και τότε έχουμε την έρευνα σε βάθος από του φορείς του διαφωτισμού πάνω στο ελληνικό πνεύμα. Αυτή η τάση αναζήτησης βρίσκει πολλούς Έλληνες που είναι εγκατεστημένοι σε χώρες του εξωτερικού και ασχολούνται κυρίως με το εμπόριο, να αναζητούν μία νέα ταυτότητα εθνικής συνείδησης βασισμένη στο ένδοξο προγονικό παρελθόν της αρχαίας Ελλάδας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον άρχισε να ξυπνάει μέσα στον Ρήγα ένας έντονος πατριωτισμός. Ο ίδιος, παρ’ όλο που είχε σπουδάσει στο Πήλιο, στη Κωνσταντινούπολη και στη Μολδοβλαχία, ήταν διονυσιακός τύπος με αρέσκεια στο ξεφάντωμα, στο τραγούδι και το χορό. Εξέδωσε την Επαναστατική Προκήρυξη, τα Δίκαια του Ανθρώπου μέσα στα οποία για πρώτη φορά συμπεριλαμβάνεται και η δωρεάν παιδεία, το Θούριο, το Σύνταγμα και τον Πατριωτικό ύμνο και τυπώνει τη Χάρτα της Ελλάδος, ένα λεπτομερή χάρτη όπου οι τόποι που χαρτογραφούνται ονομάζονται Ελλάδα, μαζί με αρχαιολογικές σημειώσεις, οι οποίες ακόμα και σήμερα προκαλούν το θαυμασμό.
Το μεγάλο όραμα του Ρήγα ήταν η Βαλκανική Ένωση. Μια ένωση κρατών που θα αποτελούσε την Ελληνική Δημοκρατία, της οποίας το σύνταγμα θα στηριζόταν πάνω στην αρχαία ελληνική νομοθεσία και δεν θα έκανε διαχωρισμούς μεταξύ των εξουσιών (νομοθετική, δικαστική, εκτελεστική), αλλά θα συμμετείχαν όλοι οι πολίτες στην άσκηση όλων των εξουσιών, δίνοντας το δικαίωμα σε όλους τους Έλληνες να ψηφίζουν. Εκείνο το οποίο ξενίζει αρκετούς στο όραμά του αυτό και δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι η έκταση που δίνει στην Ελληνική Δημοκρατία ξεκινάει από τον Δούναβη και φτάνει μέχρι τον Ευφράτη, δεχόμενος ότι μέσα σε αυτή μπορούν να κατοικούν και να συνυπάρχουν οι Έλληνες, οι Βούλγαροι και οι Σέρβοι.
Με την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, δόθηκαν ιδιαίτερα προνόμια στο Πατριαρχείο από τον ίδιο το Σουλτάνο. Ο πατριάρχης ήταν υπόλογος μόνο απέναντι στο σουλτάνο για την συμπεριφορά των ορθόδοξων υπηκόων της αυτοκρατορίας ως ηγέτης τους. Ήταν λοιπόν φυσικό πως ο αντί-εξουσιαστικός χαρακτήρας του συντάγματος του Ρήγα ενόχλησε το πατριαρχείο που έβλεπε να χάνει τα ηγετικά του αξιώματα και την εξουσία. Σε μία επιστολή του ο πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ παρακινεί και λέει : “Προσέξτε, αν ξεσηκωνόμαστε εναντίον του Σουλτάνου, εναντίον του αφέντη μας, ξεσηκωνόμαστε εναντίον του ίδιου του Θεού, είμαστε αμαρτωλοί ”. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι πατριαρχίες του Γρηγορίου του Ε’ συμπίπτουν με αφορισμούς. Ο ένας είναι του Ρήγα, μετά των κλεφτών του Μοριά το 1805, και τέλος ο αφορισμός της ελληνικής επανάστασης του 1821. Η κίνηση λοιπόν του πατριαρχείου ήταν να εκδώσει ένα αφοριστικό σημείωμα κατά του Ρήγα, που δεν υπάρχει στο αρχείο αφοριστικών του πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Ότι έχει διασωθεί είναι από τις εγκύκλιους που έστελνε ο πατριάρχης προς τους διάφορους μητροπολίτες, και ο αφορισμός του Ρήγα που διασώθηκε είναι εκείνος από τον μητροπολίτη Σμύρνης εκείνης της εποχής, ο οποίος έλαβε την αφοριστική εγκύκλιο. Η ημερομηνία της εγκυκλίου ήταν 1η Δεκεμβρίου 1797. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο Ρήγας είχε κατορθώσει να εκδώσει κάποια αντίγραφα του νέου συντάγματος στο τυπογραφείο των αδερφών Πούλιου, κάτι που σημαίνει πως κάποιο από αυτά τα αντίγραφα έπεσε στα χέρια του πατριαρχείου. Ο Ρήγας συνελήφθη γύρω στις 12-15 Δεκεμβρίου στη Τεργέστη η οποία τότε ήταν υπό αυστριακή κατοχή.
Ψηφίστηκαν δύο συντάγματα, της Τροιζήνας και της Επιδαύρου, όπου καθόλου δεν γίνεται αναφορά στο σύνταγμα του Ρήγα, έτσι ο απόηχος του έργου του δεν έφθασε ποτέ στο επίσημο νεότερο ελληνικό κράτος. Το 1871, και εξαιτίας της μεταφοράς των οστών του πατριάρχη Γρηγορίου του Ε’, πίεσαν οι Έλληνες πατριώτες και στήθηκε κι ο ανδριάντας του Ρήγα Φεραίου.
Το μεγάλο όραμα του Ρήγα ήταν η Βαλκανική Ένωση. Μια ένωση κρατών που θα αποτελούσε την Ελληνική Δημοκρατία, της οποίας το σύνταγμα θα στηριζόταν πάνω στην αρχαία ελληνική νομοθεσία και δεν θα έκανε διαχωρισμούς μεταξύ των εξουσιών (νομοθετική, δικαστική, εκτελεστική), αλλά θα συμμετείχαν όλοι οι πολίτες στην άσκηση όλων των εξουσιών, δίνοντας το δικαίωμα σε όλους τους Έλληνες να ψηφίζουν. Εκείνο το οποίο ξενίζει αρκετούς στο όραμά του αυτό και δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι η έκταση που δίνει στην Ελληνική Δημοκρατία ξεκινάει από τον Δούναβη και φτάνει μέχρι τον Ευφράτη, δεχόμενος ότι μέσα σε αυτή μπορούν να κατοικούν και να συνυπάρχουν οι Έλληνες, οι Βούλγαροι και οι Σέρβοι.
Με την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, δόθηκαν ιδιαίτερα προνόμια στο Πατριαρχείο από τον ίδιο το Σουλτάνο. Ο πατριάρχης ήταν υπόλογος μόνο απέναντι στο σουλτάνο για την συμπεριφορά των ορθόδοξων υπηκόων της αυτοκρατορίας ως ηγέτης τους. Ήταν λοιπόν φυσικό πως ο αντί-εξουσιαστικός χαρακτήρας του συντάγματος του Ρήγα ενόχλησε το πατριαρχείο που έβλεπε να χάνει τα ηγετικά του αξιώματα και την εξουσία. Σε μία επιστολή του ο πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ παρακινεί και λέει : “Προσέξτε, αν ξεσηκωνόμαστε εναντίον του Σουλτάνου, εναντίον του αφέντη μας, ξεσηκωνόμαστε εναντίον του ίδιου του Θεού, είμαστε αμαρτωλοί ”. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι πατριαρχίες του Γρηγορίου του Ε’ συμπίπτουν με αφορισμούς. Ο ένας είναι του Ρήγα, μετά των κλεφτών του Μοριά το 1805, και τέλος ο αφορισμός της ελληνικής επανάστασης του 1821. Η κίνηση λοιπόν του πατριαρχείου ήταν να εκδώσει ένα αφοριστικό σημείωμα κατά του Ρήγα, που δεν υπάρχει στο αρχείο αφοριστικών του πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Ότι έχει διασωθεί είναι από τις εγκύκλιους που έστελνε ο πατριάρχης προς τους διάφορους μητροπολίτες, και ο αφορισμός του Ρήγα που διασώθηκε είναι εκείνος από τον μητροπολίτη Σμύρνης εκείνης της εποχής, ο οποίος έλαβε την αφοριστική εγκύκλιο. Η ημερομηνία της εγκυκλίου ήταν 1η Δεκεμβρίου 1797. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο Ρήγας είχε κατορθώσει να εκδώσει κάποια αντίγραφα του νέου συντάγματος στο τυπογραφείο των αδερφών Πούλιου, κάτι που σημαίνει πως κάποιο από αυτά τα αντίγραφα έπεσε στα χέρια του πατριαρχείου. Ο Ρήγας συνελήφθη γύρω στις 12-15 Δεκεμβρίου στη Τεργέστη η οποία τότε ήταν υπό αυστριακή κατοχή.
Ψηφίστηκαν δύο συντάγματα, της Τροιζήνας και της Επιδαύρου, όπου καθόλου δεν γίνεται αναφορά στο σύνταγμα του Ρήγα, έτσι ο απόηχος του έργου του δεν έφθασε ποτέ στο επίσημο νεότερο ελληνικό κράτος. Το 1871, και εξαιτίας της μεταφοράς των οστών του πατριάρχη Γρηγορίου του Ε’, πίεσαν οι Έλληνες πατριώτες και στήθηκε κι ο ανδριάντας του Ρήγα Φεραίου.