Το αμερικανικό περιοδικό Life κατέταξε τον Τσενγκ Χο στη 14η θέση, στον κατάλογο με τους εκατό σπουδαιότερους άντρες της χιλιετίας. Συγκεκριμένα, δίπλα στον Αδόλφο Χίτλερ και στον Χένρι Φορντ, και πολύ πιο πάνω από άλλες σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο Μαρξ (στη 18η θέση), ο Κοπέρνικος (στη 19η) και ο Αϊνστάιν (στην 21η). Παρ´ όλα αυτά, το όνομά του δε μας λέει και πολλά. Ο Τσενγκ Χο υπήρξε επικεφαλής μιας εκστρατείας η οποία, μέχρι πριν από λίγο καιρό, για τους περισσότερους δεν ήταν παρά ένας ασαφής μύθος. Όμως, η πρόσφατη ανακάλυψη κάποιων κινεζικών ιστιοφόρων με τ´ αμπάρια τους γεμάτα πορσελάνινα αντικείμενα, τα οποία εντοπίστηκαν στο βυθό στ´ ανοιχτά των Φιλιππίνων οδήγησε στο συμπέρασμα ότι τελικά πρόκειται για ιστορική πραγματικότητα. Μ´ ένα στόλο που αποτελούνταν από τουλάχιστον 300 πλοία και με 37 χιλιάδες άντρες υπό τη διοίκησή του, ο ναύαρχος Τσενγκ Χο διέσχισε σε διάστημα τριάντα χρόνων περίπου (από το 1405 ως το 1433) τον Ινδικό Ωκεανό και τη Σινική Θάλασσα. Έφτασε στα παράλια της Ανατολικής Αφρικής και των περιοχών της Ερυθράς Θάλασσας σε μια εποχή κατά την οποία οι Ευρωπαίοι φοβούνταν ακόμα και να διαπλεύσουν τις ακτές.
Δώρα από τον αυτοκράτορα
Ο Τσενγκ Χο διέσχισε τις μισές θάλασσες της υδρογείου και επισκέφτηκε εκατοντάδες διαφορετικές χώρες -μέχρι και τριάντα σε κάθε ταξίδι του- αναζητώντας ένα φυγά. Αυτό φυσικά δεν ήταν παρά μια αφελής δικαιολογία. Το πρόσωπο που υποτίθεται ότι αναζητούσε ο Κινέζος ναύαρχος ήταν ο ανιψιός του αυτοκράτορα Γιουνγκ Λο. Ο αυτοκράτορας και προστάτης του Τσενγκ Χο έριξε από το θρόνο τον ίδιο του τον ανιψιό μ´ ένα πραξικόπημα, τρέποντάς τον έτσι σε φυγή. Ο αληθινός στόχος του ταξιδιού του Τσενγκ Χο ήταν οι κατακτήσεις νέων εδαφών. Κατακτήσεις όμως εξαιρετικά ιδιόμορφες, αφού οι στρατιώτες του δεν εγκαθιστούσαν δυνάμεις, δε λεηλατούσαν γη, δεν έπιαναν σκλάβους. Δεν ήταν ούτε σταυροφόροι. Αντίθετα, διακρίνονταν από μεγάλη θρησκευτική ανεκτικότητα.
Η άφιξη του στόλου του Τσενγκ Χο στις ακτές της Ινδονησίας, της Ινδίας και της Ανατολικής Αφρικής, θα πρέπει να προκαλούσε δέος στους τοπικούς πληθυσμούς. Η έκπληξη όμως των ιθαγενών ήταν ακόμα μεγαλύτερη όταν αντιλαμβάνονταν ότι ως αντάλλαγμα των αναρίθμητων και πολύτιμων δώρων, ο ναύαρχος Τσενγκ Χο ικανοποιούνταν μ´ ένα μικρό συμβολικό δώρο, ως ελάχιστη εισφορά και δείγμα υποταγής στην εξουσία του «υιού του θεού», του αυτοκράτορα της Κίνας.
Ναυάγιο
Γιατί όμως υποτάσσονταν οι ντόπιοι; Μήπως από τα δώρα ή από το φόβο τους απέναντι στον ισχυρό στόλο; Το πιθανότερο είναι πως οι τοπικοί βασιλείς υποτάσσονταν τόσο εύκολα επειδή θαμπώνονταν από τη λάμψη του χρυσού. Αυτή η ιμπεριαλιστική πολιτική που στα μάτια μας φαντάζει παράλογη και άκρως αντιοικονομική, για τον αυτοκράτορα ήταν απόλυτα δικαιολογημένη. Η «θεϊκή αυτοκρατορία» ήταν το κέντρο της Γης, η πλουσιότερη χώρα, η πιο ισχυρή και υπερέχουσα έναντι όλων των υπολοίπων στον πολιτισμό και στην τεχνολογία. Για τους απεσταλμένους του αυτοκράτορα, λοιπόν, ήταν ηλίου φαεινότερον πως όλοι οι λαοί θα επέλεγαν να υποταχθούν στην Κίνα για να διδαχθούν απ´ αυτή. Τα δώρα χρησιμοποιούνταν απλά ως πειστήρια ότι αυτή η επιλογή ήταν πράγματι προς όφελός τους. Κατά τη διάρκεια των εφτά εκστρατειών του Τσενγκ Χο, τα πλοία υπό τη διοίκησή του ταξίδεψαν στα νησιά και στις ακτές του Ινδικού Ωκεανού.
Με τον καιρό χάθηκε κάθε ενδιαφέρον για την αναζήτηση του φυγά ανιψιού. Το όνομά του δεν ακουγόταν πια καθόλου. Ακόμα και οι διπλωματικές αποστολές πέρασαν σε δεύτερη μοίρα. Κέντρο του ενδιαφέροντος ήταν τώρα η συλλογή ζώων, φυτών, άγνωστων ειδών ζωής, πολύτιμων λίθων και ελεφαντόδοντου για τα αυτοκρατορικά δωμάτια και το ζωολογικό κήπο. Ο προστάτης του Τσενγκ Χο, ο Γιουνγκ Λο, πέθανε το 1424. Οι αυτοκράτορες-διάδοχοί του, ακολουθώντας τις συμβουλές του κομφουκιανιστικού ιερατείου που τασσόταν κατά των ευνούχων (ο Τσενγκ Χο είχε ευνουχιστεί από στρατιώτες Μινγκ), χαρακτήρισαν τα ταξίδια άσκοπα και πολυδάπανα. Μήπως τελικά η Κίνα δεν ήταν «ανώτερη» σε όλα; Μέσα σε μερικά χρόνια οι νέοι αυτοκράτορες «πέρασαν» την άποψη ότι η «θεϊκή αυτοκρατορία» έπρεπε να χρησιμοποιεί τους δικούς της πόρους για έργα συλλογικού ενδιαφέροντος. Όπως για την εξασφάλιση αποθεμάτων σιταριού στην περίπτωση έκτακτης ανάγκης και για την κατασκευή εσωτερικών καναλιών για την καλύτερη σύνδεση των αστικών κέντρων με την επαρχία
Φυλακή για τους προδότες
Εκτός από το Σινικό Τείχος, η Κίνα κατασκεύασε κι ένα «νοερό» τείχος: το «Βασίλειο του Κέντρου», το οποίο διέκοψε σχεδόν κάθε επαφή με τις ξένες χώρες. Οι διάδοχοι του Γιουνγκ Λο απαγόρευσαν τα ταξίδια-εκστρατείες. Οι αξιωματούχοι της Αυλής κατέστρεψαν ή «έχασαν» σκόπιμα τις περισσότερες σημειώσεις του Τσενγκ Χο, γι´ αυτό και σήμερα οι αναφορές στα θαλάσσια ταξίδια του παρουσιάζουν πολλά κενά. Μην έχοντας πια αντικείμενο εργασίας, οι κατασκευαστές πλοίων καταστράφηκαν οικονομικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1474, από τα 400 πολεμικά πλοία είχαν απομείνει μόνο 140. Μάλιστα, από το 1500 και μετά τα πράγματα αγρίεψαν, καθώς η κατασκευή κινεζικών ιστιοφόρων ικανών για μακρινά ταξίδια θεωρούνταν πλέον ποινικό αδίκημα. Η διοίκηση κατέστρεψε όσα πλοία απέμειναν και φυλάκισε τα πληρώματά τους. Η ναυσιπλοΐα θεωρήθηκε πράξη εσχάτης προδοσίας.
Για καλή του τύχη, ο Τσενγκ Χο δεν πρόλαβε να ζήσει αυτή την κατάσταση. Πέθανε το 1433, σε ηλικία 62 χρονών, κατά τη διάρκεια του τελευταίου του ταξιδιού. Οι εξερευνήσεις του είναι ισάξιες μ´ εκείνες του Βάσκο ντα Γκάμα, ο οποίος, ξεκινώντας από την Πορτογαλία το 1521, κατέκτησε μέσω της θαλάσσιας οδού τις Φιλιππίνες. Έναν αιώνα νωρίτερα, οι Κινέζοι θα μπορούσαν αναμφίβολα να είχαν παρακάμψει το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας και να είχαν φτάσει στην Ευρώπη διαπλέοντας τις ακτές της Ανατολικής Αφρικής. Διέθεταν σίγουρα τον απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισμό -χρησιμοποιούσαν την πυξίδα αιώνες πριν-, αλλά και τον κατάλληλο άνθρωπο για να πραγματοποιήσει την εκστρατεία. Εκείνοι όμως γύρισαν την πλάτη τους στον κόσμο. Το άγνωστο δεν κατάφερε να τους σαγηνεύσει. Η ανεξερεύνητη ως τότε ήπειρος φύλαξε τα μυστικά της για μελλοντικές εκστρατείες.
http://www.focusmag.gr/articles/view-article.rx?oid=695
Δώρα από τον αυτοκράτορα
Ο Τσενγκ Χο διέσχισε τις μισές θάλασσες της υδρογείου και επισκέφτηκε εκατοντάδες διαφορετικές χώρες -μέχρι και τριάντα σε κάθε ταξίδι του- αναζητώντας ένα φυγά. Αυτό φυσικά δεν ήταν παρά μια αφελής δικαιολογία. Το πρόσωπο που υποτίθεται ότι αναζητούσε ο Κινέζος ναύαρχος ήταν ο ανιψιός του αυτοκράτορα Γιουνγκ Λο. Ο αυτοκράτορας και προστάτης του Τσενγκ Χο έριξε από το θρόνο τον ίδιο του τον ανιψιό μ´ ένα πραξικόπημα, τρέποντάς τον έτσι σε φυγή. Ο αληθινός στόχος του ταξιδιού του Τσενγκ Χο ήταν οι κατακτήσεις νέων εδαφών. Κατακτήσεις όμως εξαιρετικά ιδιόμορφες, αφού οι στρατιώτες του δεν εγκαθιστούσαν δυνάμεις, δε λεηλατούσαν γη, δεν έπιαναν σκλάβους. Δεν ήταν ούτε σταυροφόροι. Αντίθετα, διακρίνονταν από μεγάλη θρησκευτική ανεκτικότητα.
Η άφιξη του στόλου του Τσενγκ Χο στις ακτές της Ινδονησίας, της Ινδίας και της Ανατολικής Αφρικής, θα πρέπει να προκαλούσε δέος στους τοπικούς πληθυσμούς. Η έκπληξη όμως των ιθαγενών ήταν ακόμα μεγαλύτερη όταν αντιλαμβάνονταν ότι ως αντάλλαγμα των αναρίθμητων και πολύτιμων δώρων, ο ναύαρχος Τσενγκ Χο ικανοποιούνταν μ´ ένα μικρό συμβολικό δώρο, ως ελάχιστη εισφορά και δείγμα υποταγής στην εξουσία του «υιού του θεού», του αυτοκράτορα της Κίνας.
Ναυάγιο
Γιατί όμως υποτάσσονταν οι ντόπιοι; Μήπως από τα δώρα ή από το φόβο τους απέναντι στον ισχυρό στόλο; Το πιθανότερο είναι πως οι τοπικοί βασιλείς υποτάσσονταν τόσο εύκολα επειδή θαμπώνονταν από τη λάμψη του χρυσού. Αυτή η ιμπεριαλιστική πολιτική που στα μάτια μας φαντάζει παράλογη και άκρως αντιοικονομική, για τον αυτοκράτορα ήταν απόλυτα δικαιολογημένη. Η «θεϊκή αυτοκρατορία» ήταν το κέντρο της Γης, η πλουσιότερη χώρα, η πιο ισχυρή και υπερέχουσα έναντι όλων των υπολοίπων στον πολιτισμό και στην τεχνολογία. Για τους απεσταλμένους του αυτοκράτορα, λοιπόν, ήταν ηλίου φαεινότερον πως όλοι οι λαοί θα επέλεγαν να υποταχθούν στην Κίνα για να διδαχθούν απ´ αυτή. Τα δώρα χρησιμοποιούνταν απλά ως πειστήρια ότι αυτή η επιλογή ήταν πράγματι προς όφελός τους. Κατά τη διάρκεια των εφτά εκστρατειών του Τσενγκ Χο, τα πλοία υπό τη διοίκησή του ταξίδεψαν στα νησιά και στις ακτές του Ινδικού Ωκεανού.
Με τον καιρό χάθηκε κάθε ενδιαφέρον για την αναζήτηση του φυγά ανιψιού. Το όνομά του δεν ακουγόταν πια καθόλου. Ακόμα και οι διπλωματικές αποστολές πέρασαν σε δεύτερη μοίρα. Κέντρο του ενδιαφέροντος ήταν τώρα η συλλογή ζώων, φυτών, άγνωστων ειδών ζωής, πολύτιμων λίθων και ελεφαντόδοντου για τα αυτοκρατορικά δωμάτια και το ζωολογικό κήπο. Ο προστάτης του Τσενγκ Χο, ο Γιουνγκ Λο, πέθανε το 1424. Οι αυτοκράτορες-διάδοχοί του, ακολουθώντας τις συμβουλές του κομφουκιανιστικού ιερατείου που τασσόταν κατά των ευνούχων (ο Τσενγκ Χο είχε ευνουχιστεί από στρατιώτες Μινγκ), χαρακτήρισαν τα ταξίδια άσκοπα και πολυδάπανα. Μήπως τελικά η Κίνα δεν ήταν «ανώτερη» σε όλα; Μέσα σε μερικά χρόνια οι νέοι αυτοκράτορες «πέρασαν» την άποψη ότι η «θεϊκή αυτοκρατορία» έπρεπε να χρησιμοποιεί τους δικούς της πόρους για έργα συλλογικού ενδιαφέροντος. Όπως για την εξασφάλιση αποθεμάτων σιταριού στην περίπτωση έκτακτης ανάγκης και για την κατασκευή εσωτερικών καναλιών για την καλύτερη σύνδεση των αστικών κέντρων με την επαρχία
Φυλακή για τους προδότες
Εκτός από το Σινικό Τείχος, η Κίνα κατασκεύασε κι ένα «νοερό» τείχος: το «Βασίλειο του Κέντρου», το οποίο διέκοψε σχεδόν κάθε επαφή με τις ξένες χώρες. Οι διάδοχοι του Γιουνγκ Λο απαγόρευσαν τα ταξίδια-εκστρατείες. Οι αξιωματούχοι της Αυλής κατέστρεψαν ή «έχασαν» σκόπιμα τις περισσότερες σημειώσεις του Τσενγκ Χο, γι´ αυτό και σήμερα οι αναφορές στα θαλάσσια ταξίδια του παρουσιάζουν πολλά κενά. Μην έχοντας πια αντικείμενο εργασίας, οι κατασκευαστές πλοίων καταστράφηκαν οικονομικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1474, από τα 400 πολεμικά πλοία είχαν απομείνει μόνο 140. Μάλιστα, από το 1500 και μετά τα πράγματα αγρίεψαν, καθώς η κατασκευή κινεζικών ιστιοφόρων ικανών για μακρινά ταξίδια θεωρούνταν πλέον ποινικό αδίκημα. Η διοίκηση κατέστρεψε όσα πλοία απέμειναν και φυλάκισε τα πληρώματά τους. Η ναυσιπλοΐα θεωρήθηκε πράξη εσχάτης προδοσίας.
Για καλή του τύχη, ο Τσενγκ Χο δεν πρόλαβε να ζήσει αυτή την κατάσταση. Πέθανε το 1433, σε ηλικία 62 χρονών, κατά τη διάρκεια του τελευταίου του ταξιδιού. Οι εξερευνήσεις του είναι ισάξιες μ´ εκείνες του Βάσκο ντα Γκάμα, ο οποίος, ξεκινώντας από την Πορτογαλία το 1521, κατέκτησε μέσω της θαλάσσιας οδού τις Φιλιππίνες. Έναν αιώνα νωρίτερα, οι Κινέζοι θα μπορούσαν αναμφίβολα να είχαν παρακάμψει το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας και να είχαν φτάσει στην Ευρώπη διαπλέοντας τις ακτές της Ανατολικής Αφρικής. Διέθεταν σίγουρα τον απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισμό -χρησιμοποιούσαν την πυξίδα αιώνες πριν-, αλλά και τον κατάλληλο άνθρωπο για να πραγματοποιήσει την εκστρατεία. Εκείνοι όμως γύρισαν την πλάτη τους στον κόσμο. Το άγνωστο δεν κατάφερε να τους σαγηνεύσει. Η ανεξερεύνητη ως τότε ήπειρος φύλαξε τα μυστικά της για μελλοντικές εκστρατείες.
http://www.focusmag.gr/articles/view-article.rx?oid=695