Ο Γιάννης Χναράκης ρωτάει και γελάει, και η Τίνα Κωνσταντάτου απαντάει και κλαίει –
1) Τίνα, πες μας δυο λόγια για το τελευταίο σου βιβλίο «Ξεφ(τ)υλλίζοντας Μέρες Κρίσης».
Κακή αρχή κάναμε και λυπάμαι ιδιαίτερα, Γιάννη, αν σου έχω δώσει την εντύπωση πως μπορώ να πω μόνο δυο λόγια για το ο,τιδήποτε! Καλό το λακωνίζειν, και φιλοσοφείν εστί –δε λέω–, μα προσωπικά δεν έχω καμιά πρόθεση να φιλοσοφήσω, άρα και καμιά ανάγκη να λακωνίσω. Σύμφωνοι, συμπαθέστατοι οι Λάκωνες, μα εμείς οι (σε μπόλικη αναλογία) Κεφαλονίτες στην καταγωγή, είμαστε όσο να ’ναι πιο κιμπάρηδες στα λόγια.
Ε, κάπως έτσι έγραψα και το «Ξεφ(τ)υλλίζοντας μέρες Κρίσης» που αποτελεί μια επιλογή δημοσιευμένων χρονογραφημάτων-άρθρων μου πάνω στη Κρίση (όχι μόνο την οικονομική…).
Καλύπτει τη χρονική περίοδο από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι τον Οκτώβριο του 2012, όπου ως γνωστόν ζήσαμε το έλα να δεις – όχι πως τώρα σταματήσαμε να το ζούμε, απλά φύλαξα και μερικά για το επόμενο βιβλίο, άσε που η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία.
Έγραψα τα κείμενα γελώντας με μαύρο δάκρυ και χαίρομαι όταν διαβάζονται κάπως έτσι, μα στο τέλος μένει το γέλιο ή έστω το χαμόγελο (και το μυαλό στη θέση του)
2) Στον πρόλογο του βιβλίου «Σφήκα[1]» του Ε.Φ. Ράσσελλ, γράφει ο Γιώργος Μπαλάνος πως “τα βάθρα που στήνονται καμιά φορά είναι πραγματικά χρήσιμα, αλλιώς δεν θα είχαν μέρος να κουτσουλούν τα πουλιά”. Είναι γεγονός πως το ανατρεπτικό χιούμορ καθώς και ο αυτοσαρκασμός είναι αδιαμφισβήτητα δείγματα ευφυΐας. Τι θα ήθελες να πεις σε όσους παίρνουν πολύ σοβαρά τον εαυτό τους;
Δηλαδή μόλις τώρα με είπες έξυπνη;! Αχ βρε Γιάννη, με συγκινείς –και να με συγχωράς, αν είπα και μια κουβέντα παραπάνω ξεκινώντας τη συνέντευξη!
Αν ζούσε η μανούλα μου θα συμφωνούσε πάραυτα σίγουρα μαζί σου! Ο μπαμπάς μου ως άντρας και περισσότερο αντικειμενικός μόλις διαβάσει την παρούσα ερώτηση, θα σκεφτεί πόσα να πήρες και πού στο καλό βρήκα να στα δώσω.
Όχι, πες, πήρες; Δεν πήρες, άρα, είμαι πράγματι έξυπνη!
Όσο για την ερώτησή σου: Θεωρώ πως όλοι πρέπει να παίρνουμε στα σοβαρά τον εαυτό μας. Και πολύ σοβαρά, μάλιστα. Διαφορετικά θα μπορούσαμε να πούμε πως σπαταλάμε το υλικό από το οποίο είμαστε φτιαγμένοι. Όποιο κι αν είναι αυτό και για όποιον σκοπό.
Από την άλλη, τα πουλιά ακολουθούν την οδό τού «χέσε ψηλά κι αγνάντευε», οπότε άντε να συναντηθούν οι δρόμοι μας ποτέ…
3) Aπ’ όσα εκτυλίσσονται καθημερινά, ποια είναι κυρίως τα θέματα που σου αρέσει να καταπιάνεσαι και να θίγεις τόσο από το προσωπικό σου ιστολόγιο όσο και τον προσωπικό σου λογαριασμό στο Facebook;
Καταπιάνομαι περισσότερο με όσα αισθάνομαι πως με αφορούν περισσότερο, αλλά εμμένω κυρίως σε αυτά που αισθάνομαι πως με παίρνει να μιλώ γι’ αυτά λιγουλάκι περισσότερο (κι ο Λουμίδης στους καφέδες, που λένε).
Φυσικά, άλλο είναι ένα απλό σχόλιο ή στάτους στο φέισμπουκ, άλλο ένα άρθρο προς δημοσίευση.
Θα μιλήσω για την πολιτική ως πολίτης, αλλά όχι για τα …βιτρινάτα της. Για τη Γνώση, αυτήν την ξεχασμένη άγνωστη. Για τα παιδιά και την Εκπαίδευση ως πολίτης, μαμά, εκπαιδευτικός κ.λπ. Για τις Τέχνες και με ό,τι από αυτές με αγγίζει μια στιγμή ή μια ζωή. Για τις απολαύσεις της ζωής, βλέπε σουφλέ σοκολάτας, θάλασσες, λουλούδια, όμορφες συντροφιές κ.λπ. Για τη Ζωή την ίδια, δηλαδή. Για τις λύπες, τους πόνους, τα απωθημένα και τις μαύρες σκέψεις. Για χαρές, γλέντια και όνειρα. Για τις σανίδες που κυκλοφορούν, ώστε να μην πνιγούμε. Για συμπεριφορές, για αναμνήσεις και για όλα τα μαύρα που αρκεί να τα φωτίσεις για να σε τυφλώσουν με τα πανέμορφά τους χρώματα. Για την Αγάπη.
Κατά βάθος ή κατά πλάτος είμαι πολύ ροζ –το ομολογώ και το ψάχνω.
4) Γυναίκα, σύζυγος, μητέρα, εκπαιδευτικός, συγγραφέας. Πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα να συνδυάσει οικογένεια και καριέρα και παρ’ όλα αυτά να καταφέρνει να διατηρεί σώας τας φρένας;
Τι καταφέρνει να διατηρεί, είπες; Δεν άκουσα καλά, δεν έχω καλό σήμα… το …πληκτρολόγιο κάνει διακοπές!
5) Θα ήθελα να επιλέξεις πέντε προσωπικότητες που έχεις ξεχωρίσει για την πορεία τους, το έργο και τη συνέπειά τους. Θα μπορούσαμε να μιλάμε με τις ώρες πάνω σε αυτή την ερώτησή σου, Γιάννη!
Πάντα ξεχώριζα τους ανθρώπους που κυνηγούν τα όνειρά τους. Πρώτον και κύριο γιατί ακριβώς έχουν όνειρα. Και μετά γιατί δεν μένουν στη διαπίστωση, αλλά προχωρούν στο παρακάτω.
Όσο για τη συνέπεια, έχω πολλές φορές αναρωτηθεί πώς ακριβώς θα μπορούσαμε να την ορίσουμε. Συνεπής λέγεται όποιος διαμορφώνει κι εμμένει μέχρι τέλους στην ίδια θέση; Ή όποιος με κάθε κόστος υπερασπίζεται μέχρι τέλους τις ίδιες αξίες;
Τείνω να πω πως τελικά τα δυο αυτά ερωτήματα μιλούν στην ουσία για ένα και το αυτό, επειδή η θέση μας είναι οι αξίες μας (όσο κι αν αυτό κουκουλώνεται τεχνηέντως μερικές φορές).
Όσο κι αν ενίοτε δεν το αναγνωρίζουμε ούτε εμείς οι ίδιοι. Όσο κι αν ενίοτε αλλάζουμε θέσεις επειδή θέλουμε να υπερασπιστούμε τις αξίες μας.
Από μια στιγμή και μετά άρχισα να διαχωρίζω το θαυμασμό στο πρόσωπο, από το θαυμασμό στο έργο. Κι αυτό γιατί συνέβη να γνωρίσω από κοντά ανθρώπους που θαύμαζα για το έργο τους και τους αντιπάθησα βαθιά, μα δεν μπορούσα να αποχωριστώ το έργο τους. Όπως κι επειδή συνέβη να γνωρίσω από κοντά και άλλους που θαύμαζα για το έργο τους και με συνεπήρε η παρουσία τους, και με πήγε ακόμα παραπέρα το έργο τους.
Έτσι μπόρεσα κάποια στιγμή να κάνω το διαχωρισμό, ώστε να γίνω πιο δίκαιη και πιο ήρεμη –χωρίς να σημαίνει πως πολλές φορές δεν έχει τύχει να διαγράψω κάποιον από τα κιτάπια μου (όχι από το φέισμπουκ, καλέ), επειδή για τα μέτρα μου το παράκανε ως πρόσωπο.
Μου αρέσει πάρα πολύ να διαβάζω βιογραφίες και ιστορικά ανέκδοτα για στιγμές και πρόσωπα. Όπως και το να παρατηρώ τους ανθρώπους γύρω μου. Εξ ου και η ενασχόλησή μου με τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες…Τέλος πάντων –τι λέγαμε;
Να πω πέντε πρόσωπα; Μόνο; Λοιπόν, με αλφαβητική σειρά και κατόπιν όλων όσα ανέφερα πριν: Γεωργία Αθανασίου, γνωστή ως Βασιλειάδου Ιούλιος Βερν Η γιαγιά-θεία μου, η Μαρία Ραζή Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα-Κιουρί
Δημήτρης Μητροπάνος
Αμάν, και κάνας ζωντανός, βρε παιδιά; Εντάξει, είναι πολλοί ακόμα –χάθηκε να μου ζητήσεις πενήντα; .–
Η φωτογραφία είναι με τους συντελεστές της παιδικής παράστασης «Ο Πεπονοκέφαλος και το Διαμάντι του», της συγγραφέως Τίνας Κωνσταντάτου. Σφήκα, εκδ. Locus-7 (περισσότερα εδώ).