Ο Aaron Leitch είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων της μαγικής, φιλοσοφικής και απόκρυφης γραμματείας. Είναι ερευνητής και μελετητής πολλών πνευματικών συστημάτων και μέλος μεγάλων μαγικών ταγμάτων. Έχει ασχοληθεί με επιτυχία και συνέπεια με τον τομέα ενωχιανής μαγείας, τον μύθο και την ιστορία της, καθώς και με τον ίδιο τον Dr John Dee και το έργο του. Ακολουθεί η συνέντευξή του στον Παναγιώτη Κάρδαρη και την Ευαγγελία Θώμου.
Τι μπορεί να ελκύσει κάποιον έτσι ώστε να θελήσει να περάσει τις πύλες της αιωνιότητας και να κοιτάξει πίσω από το πέπλο του χωροχρόνου; Πότε και πώς συνειδητοποιήσατε ότι θέλετε να γνωρίσετε και να κατανοήσετε το μαγικό στοιχείο της παγκόσμιας ψυχής (anima mundi);
Πραγματικά, δεν είμαι σίγουρος πότε ακριβώς αποκρυστάλλωσα τα κίνητρά μου με αυτόν τον τρόπο. Η πιο πρώιμη ανάμνηση που έχω όσο αφορά το θέμα αυτό ήταν πιθανότατα περίπου στην ηλικία των εννέα ή δέκα ετών. Εκείνο τον καιρό προσευχόμουν με ιδιαίτερη θέρμη στο Θεό για να μου επιτρέψει να συναντήσω έναν άγγελο. Φυσικά, τότε θεώρησα ότι δεν είχαν εισακουστεί οι προσευχές μου, μόνο δεκαετίες αργότερα συνειδητοποίησα ότι το μονοπάτι που ακολουθούσα μ’ είχε οδηγήσει όντως προς αυτή την κατεύθυνση, στην εργασία μου πάνω σε αγγελικά πλάσματα.
Κατ’ ουσία, υποθέτω ότι αυτά τα όντα με οδήγησαν στο δρόμο αυτό. Από την εργασία με τον Φύλακα Άγγελό μου στην προσπάθεια να μάθω την Αγγελική Γλώσσα, την πρακτική πάνω στις σολομωνικές τέχνες, ακόμη και τις ερμητικές και καμπαλιστικές μελέτες∙ μπορώ να αποδώσω κάθε βήμα του μονοπατιού προς την κατεύθυνση των αγγελικών οντοτήτων. Είναι εκείνες που με καθοδηγούν στον κόσμο τους έτσι ώστε να μπορώ να γράφω βιβλία για αυτές.
Γνωρίζουμε ότι πολλά από τα βιβλία που έχετε γράψει μιλούν για την ενωχιανή μαγεία. Υπάρχουν πάμπολλες θεωρίες για τη φύση και τη λειτουργία των ενωχιανών κλειδιών, όμως τι είναι εν τέλει η ενωχιανή μαγεία του Ντη; Πώς σχετίζεται με την Μέρκαμπα ή την Καμπάλα;
Στον πυρήνα του αυτό που αποκαλούμε ενωχιανή μαγεία ήταν μια προσπάθεια του Τζον Ντη να δημιουργήσει τη δική του χριστιανική καμπαλιστική τέχνη –ορμώμενος από την ιουδαϊκή πρακτική του «Μετρήματος του Ομέρ», την Καμπάλα και το μυστικισμό της Μέρκαμπα, όπως και από τα σολομωνικά γριμόρια, το γνωστικισμό, την αλχημεία, την αστρολογία κ.λπ. Και είναι ακριβώς ό,τι περιέγραψε ο Ντη: ένα σύστημα αγγελικής επικοινωνίας, μέσω του οποίου μπορεί κάποιος να λάβει πληροφορίες ή να κάνει θαύματα. Συγκεκριμένα, επικαλείται τους αγγέλους που όχι μόνον δημιουργούν, αλλά και συντηρούν την υλική πραγματικότητα. Πιστεύετε ότι μπορεί να χαρακτηριστεί ο ενωχιανός μύθος του Ντη ως γνωστικισμός της Ελισαβετιανής Περιόδου κατατάσσοντας το έργο του ως μέρος της αποκαλυπτικής παράδοσης; Θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε τον Ντη ως νέο προφήτη του «Λόγου»; Αδιαμφισβήτητα, το έργο του Ντη επηρεάστηκε από τα απομεινάρια του βαλεντινιανού γνωστικισμού , ο οποίος έχει μια τεράστια επιρροή γενικότερα στον δυτικό αποκρυφισμό, και δεν τίθεται καμία αμφιβολία ότι αποτελεί ένα αποκαλυπτικό στοιχείο στο σύστημά του. Ήθελε απεγνωσμένα να διακριθεί ως προφήτης στη διάρκεια της ζωής του, αν και δεν μπόρεσε να αποκτήσει αυτό το κύρος. Ωστόσο, βρισκόμαστε εδώ, εκατοντάδες χρόνια μετά, και βλέπουμε το τεράστιο αντίκτυπο που έχει στον τωρινό αποκρυφισμό. Ακόμα, θεωρώ την αγγελική γλώσσα που κατέγραψε ως την πραγματική ιερή γλώσσα της Δύσης. Ο Ντη ήταν σίγουρα προφήτης.
Τι εμπόδια προκύπτουν στον ερευνητή ή σε κάποιον που θέλει να μελετήσει περαιτέρω σχετικά με τον εσωτερισμό ή ακόμη που θέλει να γίνει «μάγος» και να εμβαθύνει στη μελέτη και την πρακτική της ενωχιανής μαγείας;
Στο παρελθόν, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον ερευνητή ήταν η σαρωτική ασάφεια όσον αφορά τις πληροφορίες που υπάρχουν. Το σύτημα του Ντη ήταν διασκορπισμένο σε διάφορα μακροσκελή ημερολόγια, γραμμένο σε άσχημο γραφικό χαρακτήρα και διατυπωμένο σε σαιξπηρική γλώσσα. Και δεν αρκεί το να βρεις απλά πληοφορίες στα ημερολόγια του Ντη! Μποείς να δεις κάτι σε μια σημείωση, για να το βρεις αλλαγμένο ή διορθωμένο σε επόμενη σημείωση. Κάποια στοιχεία του συστήματος μοιάζει ότι λείπουν, απλά για να βρεθούν σε κάποια υποσημείωση μερικές εκατοντάδες σελίδες κατόπιν. Κάθε κομμάτι του ενωχιανού συστήματος πρέπει να ερευνηθεί διεξοδικά σ’ όλο το φάσμα των έργων του Ντη, όπως και στις πηγές. Δεν ήταν η εργασία μόνο ενός προσώπου.
Ειλικρινά, πιστεύω ότι το αυθεντικό σύστημα της ενωχιανής μαγείας του Ντη ήταν προορισμένο να παραμείνει κρυμμένο μέχρι τον ερχομό της κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό συνέβη στη δεκαετία του 1990 και μόνο όταν αρκετοί αφοσιωμένοι ερευνητές, οι οποίοι εργάζονταν ανά τον κόσμο για πολλά χρόνια, μπόρεσαν να συναρμολογήσουν, μετά από πολύ μόχθο, το σύστημα του Ντη. Χάρη σ’ αυτούς υπάρχουν σήμερα βιβλία που παρουσιάζουν την αυθεντική ενωχιανή μαγεία. Οι δύο τόμοι που έχω συγγράψει πάνω στην Αγγελική Γλώσσα και το Θεμελιώδες Ενωχιανό Γριμόριο (Essential Enochian Grimoire) είναι καλά παραδείγματα.
Τι είναι μαγεία; Ποια είναι η φύση της; Τι σημαίνει; Μπορούμε να την ονομάσουμε θαυματοποιία; Ή είναι μια ιερατική τέχνη που ασχολείται με τα μυστήρια της ζωής και της ύπαρξης; Ή μήπως διαφέρει από αυτό; Τι μπορεί να προσφέρει η μαγεία σε ανθρώπους που έχουν μεγαλώσει με την τεχνολογία, αλλά ταυτοχρόνως αντιμετωπίζουν την παγκόσμια οικονομική κρίση που μαστίζει τον κόσμο;
Ακριβώς το πως περιγράφεται η «μαγεία» εξαρτάται κατά πολύ από το ευρύτερο πλαίσιο της εποχής. Για τον ερμητικό θεουργό έχει την έννοια της τέχνης μέσω της οποίας προσεγγίζουμε τον Θεό. Για το μάγο ή τον επικαλεστή είναι η τέχνη του να εργάζεσαι με πνεύματα. Ναι, ασχολείται με τα μυστήρια της ζωής και ναι, επίσης, μπορεί να είναι και κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό.
Αυτή τη στιγμή αλλάζει η έννοια της μαγείας στη Δύση και στην κουλτούρα μας. Όπως αναφέρατε, βιώνουμε μια παγκόσμια οικονομική κρίση, αλλά μια τέτοια κατάσταση συνοδεύεται από πολιτική και κοινωνική κρίση. Νομίζω ότι πολλά καταστρεπτικά πρότυπα που είχαν εδραιωθεί στις δυτικές κοινωνίες από την εποχή του Μεσαίωνα φτάνουν σε αποφασιστική καμπή. Διαχωριστήκαμε βίαια από τις γηγενείς πρακτικές (και τη μαγεία, μεταξύ άλλων) και αναγκαστήκαμε να κάτσουμε στα στασίδια της εκκλησίας για να γεμίζουμε τους δίσκους. Γυρίσαμε την πλάτη μας στη Φύση και πέσαμε με τα μούτρα σ’ ένα καταστροφικό υλισμό. Πολλά από αυτά, όπως και το μεγαλύερο μέρος της σύγχρονης κουλτούρας, δεν μπορούν να συντηρηθούν. Τώρα που καταρρέουν σιγά-σιγά, θα δούμε την «επιτροφή στους παλαιούς τρόπους». Αλλά δεν είναι επιστροφή, απλά συνεχίζουμε από εκεί από όπου μας επέβαλλαν να εγκαταλείψουμε.
Πιστεύω ότι είναι δίκαιο να πούμε ότι η τεχνολογία και ο υλισμός δεν παρήγαγαν την ουτοπία που υποσχέθηκαν. Ασφαλώς υπάρχουν πολλά καλά σημεία που έδωσε η τεχνολογία μας και το τι μπορεί να επιτευχθεί χάρη σ’ αυτήν. Όμως, μας έχει φορτώσει μ’ έναν κόσμο καπιταλισμού, υλισμού, μόλυνσης, τυραννίας και πνευματικής εξάτλησης∙ κατ’ ουσία είναι ένας τόπος όπου το άτομο έχει λίγη ή καθόλου δύναμη. Μέσω αυτών των συνθηκών άνθιζε πάντα η μαγεία. Προσφέρει μια οδό δύναμης κι επιρροής στον κόσμο ή για έναν σαμάνο ή για την κοινότητα που εξαρτάται από εκείνον.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή του έργου σας είναι τα μαγικά γριμόρια του Μεσαίωνα ή αλλιώς Σολωμονικά Ημερολόγια. Πώς μπορούμε να τα κατανοήσουμε και γιατί κάποιοι τα απορρίπτουν εξαιτίας των σκοτεινών και, μερικές φορές, ακατανόητων λαϊκών απεικονίσεων; Θα μπορούσαν να είναι και αυτά ένα κλειδί με αρχαίες και δυνατές ρίζες το οποίο μπορεί να οδηγεί στις πύλες της κατανόησης; Τελικά, τι είναι η Γοητεία;
Τα σολομωνικά γριμόρια ήταν το αποκορύφωμα του δυτικού αποκρυφισμού μέχρι την περίοδο που συγγράφηκαν τα τελευταία, κατά την εποχή του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης. Εκείνη την περίοδο η Εκκλησία είχε ανακηρύξει καθετί αποκρυφιστικό ως παράνομο και αξιόποινο και οδηγούσε στο βασανισμό, στο θάνατο και στην κατάσχεση περιουσίας. Τα γριμόρια παρουσιάζονταν με τον ίδιο τρόπο που παρουσιάζονται τα ναρκωτικά σήμερα: ως σκοτεινές και ολέθριες δυνάμεις του διαβόλου στον κόσμο. Μόνο ανήθικοι άνθρωποι θέλουν να τα αποκτήσουν, μόνο χαμένοι τα χρησιμοποιούν και τα πιο ελεεινά και σατανικά αποβράσματα θα τολμούσαν να τα πουλήσουν ή να τα εισαγάγουν στην εκάστοτε κοινότητα.
Χάρη σ’ αυτή την προπαγάνδα τα γριμόρια θεωρήθηκαν σκοτεινά ακόμα και διαβολικά. Σκεφτείτε την παλιά ταινία Reefer Madness και πώς απεικόνιζε τον «φριχτό καπνιστή χασισιού», ο οποίος δεν υπήρχε περίπτωση να δολοφονήσει τα παιδιά σας. Πόσο ανόητο ακούγεται αυτό σήμερα; Υποθέστε, λοιπόν, ότι τα γριμόρια ήταν το «χόρτο» της εποχής.
Ναι, υπάρχουν δαίμονες και ακόμα και ο Σατανάς αναφέρεται σε κάποια από αυτά τα γριμόρια. Για την ακρίβεια, ο όρος Γοητεία υποδηλώνει ένα μαγικό σύστημα που καλεί υποχθόνιες οντότητες. Αλλά ήταν η Εκκλησία η οποία μονόπλευρα ανακήρυξε όλο τον κόσμο των νεκρών ως «κόλαση», και όλες οι οντότητες που δεν υπήρχαν σε κανονικά κείμενα πήραν το όνομα «δαίμονες». Σε προγενέστερους πολιτισμούς ο κόσμος των νεκρών δεν θεωρούταν διόλου σατανικός. Στην πραγματικότητα, για παράδειγμα, ο ελληνικός Άδης περιείχε εντός του και σφαίρες παραδείσου όπως και τιμωρίας. Οι αρχαίοι σαμάνοι κατέρχονταν στο βασίλειο των νεκρών για να εργαστούν με τα εκεί πνεύματα, δίχως να τα βαπτίζουν «σατανικούς δαίμονες».
Τα γριμόρια αντικατοπτρίζουν την πρωτόγονη πρακτική εργασίας με πνεύματα του Κάτω Κόσμου. Εντούτοις, αφού τα κείμενα έγιναν δημοφιλή εντός της χριστιανικής κουλτούρας, είναι διατυπωμένα με τη χριστιανική κοσμοθεωρία και ρητορική. Συνεπώς, όλες οι κατώτερες οντότητες που αναφέρουν ονομάζονται «δαίμονες» (ακόμη και όταν δεν ήταν κατώτερες ή εχθρικές) και στα γριμόρια δόθηκε το σκοτεινό όνομα και η φήμη της επίκλησης «διαβολικών» δυνάμεων. Ένα από τα πιο διάσημα γριμόρια, του Φάουστ, είχε πάρει το όνομα Η Οδύνη της Κόλασης. Μπορείτε να φανταστείτε πόσο θα σόκαρε ένας τέτοιος τίτλος κάποιον με χριστιανικές πεποιθήσεις!
Το τυπικό του Μάγου Αμπραμελίν, ένα από τα πιο διάσημα τυπικά στην δυτική αποκρυφιστική παράδοση, πώς πιστεύετε ότι πρέπει να τελεστεί; Μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας την εμπειρία σας στο μονοπάτι της ανακάλυψης του Άγιου Φύλακα Αγγέλου;
Πρέπει να τελεστεί ακριβώς όπως το περιγράφει το βιβλίο. Υπάρχουν δύο διαδεδομένα κείμενα αυτή τη στιγμή – ένα παλαιό γερμανικό κείμενο κι ένα νεότερο γαλλικό, αναθεωρημένη έκδοση του συστήματος. Και οι δύο εκδοχές είναι εφικτές. Μην ξεγελαστείτε από σύγχρονες εκδοχές του συστήματος που επιδιώκουν να το απογυμνώσουν για να το μετατρέψουν σε κάτι που δεν είναι.
Το να εξηγήσω με οποιαδήποτε λεπτομέρεια πώς θα πρέπει να τελεστεί ή να διηγηθώ τις δικές μου εμπειρίες, θα έπιανε πολύ περισσότερο χώρο από ό,τι έχουμε εδώ. Αρκεί να λεχθεί ότι παρ’ όλη την πρότερη μελέτη και πρακτική μου, το μονοπάτι πραγματικά ξεκίνησε μόνο όταν τέλεσα το τυπικό του Αμπραμελίν. Ο Φύλακας Άγγελός μου είναι ο καλύτερος δάσκαλος και οδηγός. Όχι μόνο μου έχει αποκαλύψει αμέτρητα μαγικά μυστικά, αλλά μ’ έχει καθοδηγήσει προς τη γνώση που είχε διάφορες μορφές. Μ’ έχει ωθήσει στη μελέτη του σαμανισμού, γνωστικισμού και σε κάποιο βαθμό και του βουδισμού. Με οδήγησε έτσι ώστε να γίνω μέλος του Ερμητικού Τάγματος της Golden Dawn. Όλη μου η μαγεία λειτουργεί μέσω εκείνης και μαζί μ’ εκείνη.
Αν είχα να πω κάτι στους αναγνώστες σας σχετικά με το τυπικό θα ήταν το εξής: μην κάνετε το συνηθισμένο λάθος να το θεωρήσετε μια πολύπλοκη τελετή επίκλησης. Δεν είναι ένα τυπικό που γίνεται μια φορά και τελείωσε. Είναι ισόβιο σύστημα αφοσίωσης και πρακτικής. Είναι τυπικό στέψης μέσω του οποίου εγκαθιδρύονται προφήτες. Όταν αναλαμβάνεις να τελέσεις το τυπικό αυτό είναι τόσο σοβαρό όσο το να ασπαστείς μια νέα θρησκεία. Τουτέστιν, εμπεριέχει κάθε πτυχή της ζωής σας για το υπόλοιπο διάστημα του βίου σας.
Επίσης, ο Φύλακας Άγγελος δεν είναι ο ανώτερος εαυτός σου. Ο ανώτερος εαυτός σου είναι το μέρος της ψυχής σου που σε περιμένει στον ουρανό. Ο Φύλακας Άγγελος είναι ο Λυτρωτής που κατέρχεται εδώ, στο φυσικό πεδίο, για να σε οδηγήσει πίσω στο σπίτι, στον ανώτερο εαυτό σου. Και φυσικά, τυπικά όπως το Liber Samekh και η τελετουργία της Golden Dawn 5=6 δεν είναι το «ίδιο» με τον Αμπραμελίν.
Η νέα χιλιετία βρήκε το δυτικό κόσμο σε δεινή κατάσταση, προσπαθώντας να ανακτήσει τη χαμένη του ταυτότητα μέσω της αναβίωσης αρχαίων λατρειών. Κατά τη γνώμη σας, είναι μια νέα μόδα ή μήπως μια αλχημική διαδικασία που οδηγεί στη μεταμόρφωση του δυτικού συλλογικού ασυνειδήτου;
Νομίζω ότι κάλυψα την απάντηση αυτού παραπάνω, όταν είπα ότι η γηγενής δυτική κουλτούρα έχει διαταραχθεί τα τελευταία εκατοντάδες χρόνια. Πιστεύω ότι αυτή η αναστάτωση φτάνει στο τέλος της και τώρα βλέπουμε την κατάρρευση του υλιστικού πολιτισμού που είχε εγκατασταθεί από την εποχή του Διαφωτισμού. Δεν είναι κάτι το όμορφο, αλλά είναι απαραίτητο. Και οι παλαιοί τρόποι επανέρχονται –ό,τι έρχεται φυσικά στο ανθρώπινο ζώο. Κάποιοι θεωρούν ότι οδεύουμε προς τα πίσω, αλλά προσωπικά πιστεύω ότι συνεχίζουμε από το σημείο που εγκαταλείψαμε και προχωράμε μπροστά.
Και μια τελευταία ερώτηση, τι να περιμένουμε από τον Aaron Leitch μελλοντικά; Ποιοι είναι οι μελλοντικοί σας στόχοι εκδοτικά; Εκτιμούμε ιδιαίτερα το έργο σας και ό,τι μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας θα το θεωρούσαμε ως ένα νέο κόσμημα από τη θάλασσα της γνώσης.
Αυτό τον καιρό η εκδοτική μου ατζέντα περιλαμβάνει την εισαγωγή της Παλαιάς Μαγείας στη δυτική κουλτούρα. Ανά τους αιώνες έχουν χαθεί αρκετά – το πνευματικό μοντέλο της μαγείας (σε αντίθεση με το ψυχολογικό και το ενεργειακό), η τέχνη της δημιουργίας τελετουργικών προσφορών, η επικοινωνία με πνεύματα, η πραγματική φύση της Γοητείας, τελετουργική/ιερή κατάληψη, η μαγεία των προγόνων, η εγκαθίδρυση ναών ως φυσική έδρα για τα πνεύματα, είναι λίγα από τα θέματα που θα περιέχει. Πριν από λίγες ημέρες κυκλοφόρησε το πιο πρόσφατο πόνημά μου, το οποίο έχει τον τίτλο Τελετουργικές Προσφορές (Ritual Offerings), από τον εκδοτικό οίκο Νεφελίμ (Nephilim Press). Επίσης, εργάζομαι μαζί με τον Jake Stratton-Kent στην απόδοση του γριμορίου του Αρμαντέλ. Και, τέλος, ετοιμάζω ένα βιβλίο για την παράδοση του τυπικού του Αμπραμελίν του Μάγου. Με το πέρας αυτών θα πρέπει να δω πού θα με κατευθύνουν τα μαγικά ρεύματα.
O Παναγιώτης Κάρδαρης και η Ευαγγελία Θώμου είναι συγγραφείς του βιβλίου «Ιερογλυφική Μονάδα», εκδ. «Άλλωστε»:
Ξεκινώντας από το ιστορικό πλαίσιο του έργου, την καμπαλιστική ανάλυσή του, τη σύγχρονη ψυχολογική ερμηνεία του, και τη θεολογική εμβάθυνση, το βιβλίο περιλαμβάνει μετάφραση από το πρωτότυπο (λατινικά), την πρωτότυπη εικονογράφηση, γκραβούρες εποχής, ερμηνευτικούς πίνακες και πλούσιο άλλο υλικό.