"Ο Εσωτερισμός, στην απλή και αγνή του μορφή, δεν αναφέρεται σε προσωπικό Θεό; Ως εκ τούτου, αποκαλούμεθα Άθεοι. Αλλά, στην πραγματικότητα, η Απόκρυφη φιλοσοφία, στο σύνολό της, θεμελιώνεται απολύτως στην πανταχού παρουσία του Θεού, της Απόλυτης Θεότητας; Αν και δεν είναι δυνατό σε κανένα να αντιληφθεί τί ακριβώς είναι Αυτή η Θεότητα, όντας Μία Μονάδα πολύ ιερή και επίσης ακατανόητη για τη συγκεκριμένη διάνοια, εντούτοις ολόκληρη η φιλοσοφία βασίζεται πάνω στις Θείες Δυνάμεις που αποτελούν την πηγή όλων όσων αναπνέουν και ζουν και είναι υπαρκτά. Σε κάθε αρχαία θρησκεία, το Ένα παρουσιαζόταν μέσω των πολλών. Στην Αίγυπτο και την Ινδία, στη Χαλδαία και τη Φοινίκη και τελικά στην Ελλάδα, οι ιδέες περί Θεότητας εκφραζόντουσαν από τα πολλαπλάσια του τρία, του πέντε και του επτά; Καθώς επίσης των οκτώ, των εννέα και των δώδεκα μεγάλων Θεών, οι οποίοι συμβόλιζαν τις δυνάμεις και τις κυριότητες της Μίας και Μοναδικής Θεότητας. Αυτό σχετιζόταν με την ατέλειωτη υποδιαίρεση μέσω των άτακτων και μονών αριθμών, με τους οποίους η μεταφυσική θεωρία αυτών των εθνών εξέθετε τη Θεότητά του.Έτσι ο κύκλος των Θεών περιείχε όλες τις ποιότητες και τα κατηγορήματα του Ενός Ανωτάτου και Αγνώστου; Γιατί μέσα σε αυτή τη συλλογή των θείων προσωπικοτήτων ή μάλλον των προσωποποιημένων συμβόλων, κατοικεί ο Ένας Θεός, ο Μοναδικός Θεός, εκείνος ο Θεός που, στην Ινδία, λέγεται ότι δεν έχει δεύτερο: "ω Θεέ Ανι, (ο Πνευματικός Ήλιος), βρίσκεσαι μέσα στη λάμψη των θείων προσωπικοτήτων.[1]
Αυτό δείχνει την πίστη των αρχαίων ότι όλη η εκδήλωση προέρχεται από τη μία και ίδια πηγή, ότι όλα απορρέουν από τη μία ακριβώς Αρχή, η οποία δεν μπορεί ποτέ να αναπτυχθεί πλήρως παρά μόνο μέσα και μέσω του συλλογικού και ολικού πλήθους των απορροών της."[2]
Η έννοια του Θεού και ο ορισμός της αποτελεί αναμφισβήτητα ένα μεγάλο πρόβλημα, που οφείλεται κυρίως στην αδυναμία του ανθρώπου να συλλάβει την έννοια και στη συνέχεια να την εκφράσει λεκτικά. Η ύπαρξη της Θεότητας αποτελεί, για το πλήθος της ανθρωπότητας, μια αφηρημένη κατάσταση άπιαστη από το λογικό, αφηρημένη και απροσδιόριστη τόσο που χάνει τελικά κάθε σχέση της με τον άνθρωπο. Από τη Θεότητα μένει ο φόβος της και το δέος για Αυτήν, πολλές φορές η αδιαφορία προς Αυτήν και μια σειρά ηθικών διδασκαλιών και θρησκευτικών τελετουργιών, που υπενθυμίζουν την ύπαρξή Της, πάνω στη γη.
Ακόμη και οι λόγιοι, που λίγο ή πολύ είναι υποψιασμένοι στα θέματα της θρησκείας και της φιλοσοφίας, βρίσκονται σε δύσκολη θέση να απαντήσουν στο σχετικό θέμα, αν τους προκαλούσαμε με ερωτήσεις. Η έννοια περί Θεού δεν είναι ξεκάθαρη και δεν πρόκειται μόνο για την ύπαρξη ή τη μη-ύπαρξη του Θεού, αλλά για την υπόστασή Του, για το τί είναι και πώς λειτουργεί. Οπωσδήποτε οι μονοθεϊστικές θρησκείες έχουν παίξει έναν αρνητικό ρόλο ως προς τούτο, επειδή παρουσίασαν τη Θεότητα μέσα από ένα προσωποποιημένο θεϊκό σχήμα αποκλείοντας κάθε ερμηνεία και ανάλυση της υπόστασής Της. Οι πολυθεϊστικές θρησκείες βρίσκονται πλησιέστερα στη φύση της Θεότητας, καθώς μέσα από μια σειρά θεών και θεαινών συμβολίζουν τις Θείες Δυνάμεις, οι οποίες απορρέουν από τη Θεότητα.
Στα κείμενα της Θεοσοφικής Διδασκαλίας γίνεται μια αδιάκοπη αναφορά στη φύση της Θεότητας, επειδή αποτελεί το Δοχείο από το οποίο απορρέουν όλα τα εκδηλωμένα και το γεγονός αυτό θεμελιώνει τη γνώση για την ενότητα της ζωής. Ας μην ξεχνάμε, ότι η Θεοσοφική διδασκαλία είναι η ατραπός της Γνώσης και της Πράξης και ό,τι δίνεται μέσω αυτής αποσκοπεί στη διεύρυνση της συνειδητότητας, στηριζόμενη στην ικανότητα του ανθρώπινου νου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί ιδέες και σύμβολα. Ο ορισμός, λοιπόν, της Θεότητας, του Θεού, των Θεών και των Δυνάμεων και οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσά τους, αναφέρονται λεπτομερειακά έτσι ώστε ο ερευνητής να μαθαίνει για τα κατηγορήματα της κάθε Θεϊκής τάξης και να ανακαλύπτει τις αντίστοιχες κυριαρχίες τους.
Για την Αρχαία Σοφία, ο όρος Θεότητα σημαίνει τον απεριόριστο και αφηρημένο Χώρο, που υπάρχει δίχως σύνορα και χρονικά όρια, δίχως αρχή και τέλος, υφίσταται από αιωνιότητα σε αιωνιότητα και εμπεριέχει τον αιθέρα ή την Ουσία του Διαστήματος, από την οποία προέρχονται όλα τα όντα και τα πράγματα του Κόσμου. Με τον όρο αιθέρα εννοείται η ουσία-ύλη που ονομάζεται Μουλα-πρακρίτι, όπου μούλα είναι η ρίζα και πρακρίτι είναι η ύλη. Σύμφωνα με τη Θεοσοφική Διδασκαλία, το περιεχόμενο του Χώρου, είναι "Χάος, Θεός, Κόσμος" και "ο Χώρος, που περιέχει τα πάντα και δεν περιέχεται, είναι η πρωταρχική ενσωμάτωση της απλής μονάδας... η απεριόριστη έκταση", είναι "το άγνωστο δοχείο των πάντων, της Άγνωστης ΠΡΩΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ".[3]
Χάος, Θεός και Κόσμος, είναι η τριπλή Θεότητα και είναι το Παν. Από αυτή την τριάδα πηγάζει όλη η σειρά των αντιθέτων στην περίοδο της Κοσμικής Αφύπνισης και αυτή η απορροή συμβολίζεται με τη σειρά των θεών και των θεαινών. Ενώ η ίδια τριάδα, στην περίοδο της απόσυρσης και του ύπνου, είναι η ασύλληπτη και αδιάγνωστη Θεότητα. Αυτή μπορεί να γίνει γνωστή στον άνθρωπο, μόνο από τους συσχετισμούς και το αποτέλεσμα της έσχατης και πάντα Άγνωστης Μονάδας στο ορατό πεδίο.
"Η άρια, η ερμητική, η ορφική και η πυθαγόρεια κοσμογονική δοξασία, καθώς και εκείνη του Σαγχωνιάθονα και του Βηρωσού, βασίζονται όλες πάνω στην αδιάψευστη φόρμουλα, δηλαδή ότι ο Αιθέρας και το Χάος - ή σύμφωνα με την πλατωνική γλώσσα, ο νους και η ύλη- ήταν οι δύο πρωταρχικές και αιώνιες αρχές του σύμπαντος, εντελώς ανεξάρτητες από οτιδήποτε άλλο.Ο πρώτος ήταν η τα πάντα ζωοποιούσα διανοητική αρχή. Το χάος ήταν μια άμορφη, ρευστή αρχή, χωρίς "μορφή ή λογική", και από την ένωση των δύο ξεπήδησε σε ύπαρξη το σύμπαν, ή μάλλον ο συμπαντικός κόσμος, η πρώτη ανδρόγυνη θεότητα. Και η χαοτική ύλη έγινε το σώμα της και ο αιθέρας έγινε η ψυχή της."[4]
Ο Δημόκριτος και ο Λεύκιππος δίδασκαν πως οι πρώτες αρχές των πραγμάτων που περιέχονταν στο Σύμπαν, ήταν άτομα και κενό. Αλλά το κενό στην απόκρυφη φιλοσοφία είναι ουσία ανενεργός που τίθεται σε κίνηση από τη Θεία Θέληση, δηλαδή την κρυμμένη Θεότητα, το Τίποτα, το Ουδέν ή το Χάος. Για τους Πυθαγορείους και τον Πλάτωνα, το Χάος ήταν η "Ψυχή του Κόσμου". Και απ΄Αυτήν έγινε το Σύμπαν παίρνοντας το γεωμετρικό σχήμα του Δωδεκάεδρου, ενώ ο "πρωτογεννημένος" της γεννήθηκε από το Χάος και το Πρωταρχικό Φως.
Ο "Πρωτογεννημένος" είναι ο "Ανώτατος Θεός" που λέγεται και "Ανεκδήλωτος Λόγος" και είναι ο Γιός της Θεότητας. Επειδή "η Θεότητα δεν είναι Θεός. Είναι ΤΙΠΟΤΑ και ΣΚΟΤΑΔΙ. Είναι ανώνυμη και επομένως ονομάζεται Άιν Σοφ, όπου η λέξη ayin σημαίνει τίποτα".[5]
Ο Μπράχμα είναι ο Θεός, που προβάλλει από το Χάος ή τη μεγάλη "Άβυσο" ή τα Ύδατα, πάνω από τα οποία το Πνεύμα κινείται και πλανιέται σιωπηλά στο πρώτο στάδιο της Αφύπνισης. "Και πνεύμα Θεού εφέρετο επί της επιφανείας των υδάτων..." αναφέρεται στη Γένεση.
Αυτό το Πρωτογεννημένο Πνεύμα, ο Ανεκδήλωτος Λόγος είναι μία ακτίνα από την Άβυσο, που, από τους Ινδούς, ονομάζεται Παραμπράχμαν. Από τον Ανεκδήλωτο Λόγο και την τριαδική Του Υπόσταση, εμφανίζεται ο Εκδηλωμένος Λόγος, ο οποίος είναι ο Αρχιτέκτονας του Σύμπαντος ή ο Δημιουργός Θεός.
Στις κοσμογονίες των εθνών, εκείνοι που σχηματίζουν τον Κόσμο από το Χάος, είναι οι "Αρχιτέκτονες", οι οποίοι αποτελούν συλλογικά τον Δημιουργό Θεό. Αυτοί είναι οι Θεοί, δηλαδή οι Θείες Δυνάμεις στις οποίες διασπάται ο Δημιουργός για να σχηματίσει το Σύμπαν.
"Στην Εσωτερική φιλοσοφία ο Δημιουργός ή Λόγος, θεωρούμενος σαν ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ, είναι απλώς ένας αφηρημένος όρος, μια ιδέα, όπως η λέξη "στρατιά". Ακριβώς όπως αυτή η τελευταία είναι ένας περιεκτικός όρος για ένα σώμα ενεργών δυνάμεων ή εργαζόμενων μονάδων - των στρατιωτών - έτσι και ο Δημιουργός είναι η ποιοτική ένωση ενός πλήθους Δημιουργών ή Δομητών."[6]Και συνεχίζει "Μόλις το ΣΚΟΤΑΔΙ ...... εξαφανίζεται στη δική του περιοχή του αιωνίου Φωτός, αφήνοντας πίσω του μόνο τη θεία εκδηλωμένη Ιδεοπλασία του, η κατανόηση των Δημιουργικών Λόγων ανοίγει και βλέπουν στον Ιδεατό κόσμο (που μέχρι τώρα κρυβόταν μέσα στη Θεία Σκέψη) τις αρχετυπικές μορφές των πάντων και προχωρούν για να αντιγράψουν και να χτίσουν ή να μορφοποιήσουν πάνω σε αυτά τα μοντέλα μορφές εφήμερες και παροδικές.... Σ'αυτό το στάδιο δράσης ο Δημιουργός δεν είναι ακόμα Αρχιτέκτονας....... πρέπει πρώτα να συλλάβει το σχέδιο, να αντιληφθεί τις ιδεατές μορφές που βρίσκονται θαμμένες μέσα στο στήθος της Αιώνιας Ιδεοπλασίας..."[7]
Αυτές οι Θείες Δυνάμεις που ως Αρχιτέκτονες πραγματοποιούν το Θείο Ιδεατό με τη βοήθεια άπειρων μικρότερων δυνάμεων που απορρέουν από τους ίδιους, ονομάστηκαν από τους λαούς της Ασίας και της λεκάνης της Μεσογείου "θεοί και θεαινές", ενώ από την Ινδική Μυθολογία "Ντέβα". Οπωσδήποτε, οι όροι αυτοί δεν καλύπτουν Όντα της ίδιας συνειδητότητας. Ιδιαίτερα ο όρος "Ντέβα" αφορά σε διαφορετικές ιεραρχίες Όντων, περιλαμβάνοντας υπάρξεις θεϊκές, πνευματικές, νοητικές, αστρικές και στοιχειακές. Όσον αφορά τον όρο "θεός" αφορά τη μονάδα ή την ατομικότητα ή το Ον που είναι γεννημένο και έχει τη ρίζα του στην πνευματική περιοχή του Κόσμου και είναι αυτοσυνειδητό ως προς όλες εκείνες τις πνευματικές δυνάμεις οι οποίες κυριαρχούν όλων των προεκβαλλόμενων και αντικειμενικών.
Αυτά δε τα Όντα, που είναι οι απολήξεις των Θείων Δυνάμεων της Φύσης, διαχωρίζονται σε δύο τάξεις από τις οποίες εμφανίζονται οι επτά τάξεις των Θεών, που θεωρούνται θεϊκές για δύο λόγους: α) εξαιτίας της προέλευσής τους, δηλαδή είναι γεννήματα του πνευματικού πεδίου και β) επειδή είναι πλήρως συνειδητοποιημένα Όντα ενεργά στη Φωτεινή όψη της Φύσης και υπάρχουν στα θεία και ανώτερα πνευματικά πεδία. Αυτά τα τελευταία είναι Μονάδες που διήλθαν από όλα τα διαφοροποιημένα στάδια της εκδηλωμένης ζωής και κατόρθωσαν μέσω ατομικών προσπαθειών και αυτόβουλων επιλογών να ανέλθουν την Κλίμακα της Εξέλιξης και κατακτώντας όλα τα στάδια της συνειδητότητας και της αυτοσυνειδητότητας, μεταβλήθηκαν σε ολοκληρωμένες θειο-πνευματικές υπάρξεις, δηλαδή σε θεούς.
Όταν ένα Σύμπαν ή Μία Κοσμική Μονάδα έρχεται σε εκδήλωση, στην αρχή της Κοσμικής Αφύπνισης, εμφανίζεται να απορρέει από την Ανεκδήλωτη Πηγή της και να αρχίζει τη μανβανταρική της δραστηριότητα μέσα στα υψηλότατα θεία πεδία της Δημιουργίας. "Όταν φθάνει η στιγμή για μια ενεργό περίοδο, τότε γίνεται μια φυσική διαστολή της Θείας Ουσίας από μέσα προς τα έξω, πειθήνια στον αιώνιο και αμετάβλητο νόμο; Και απ'αυτό το αιώνιο και άπειρο φως (που για μας είναι σκοτάδι) απέρευσε μια πνευματική ουσία."[8]
Αυτή η Κοσμική Μονάδα που είναι ο Εκδηλωμένος Λόγος ή ο Δημιουργός Θεός και ο Αρχιτέκτονας, είναι ένα συλλογικό άθροισμα Μονάδων, οι οποίες αποτελούν τα πέπλα Του ή τα πεδία Του μέσω των οποίων θα εμφανιστεί ως Σύμπαν. "Η εσωτερική σημασία της λέξης Λόγος .... είναι η αντικειμενική έκφραση της κρυμμένης σκέψης όπως σε μια φωτογραφία. Ο Λόγος είναι ο καθρέφτης που αντανακλά τον Θείο Νου και το Σύμπαν είναι ο καθρέφτης του Λόγου, ενώ ο τελευταίος είναι το "είναι" αυτού του Σύμπαντος."[9]
Κάθε πέπλο-πεδίο είναι ένας κόσμος αποτελούμενος από μονάδες, που άλλες εξ αυτών πρωτοεμφανίζονται στο πεδίο και τότε λέγονται Στοιχειακά και άλλες είναι Μονάδες που έχοντας αναπτύξει την αρχή του πεδίου, βρίσκονται στον χώρο του. Το Στοιχειακό είναι η μονάδα, η οποία αποτελείται από την ουσία του πεδίου μέσα στο οποίο γεννιέται, αλλά δεν έχει αναπτύξει ακόμη την αρχή του πεδίου. Το στοιχειακό είναι ένα κέντρο ζωής, μια στοιχειακή δύναμη ή ενέργεια που εμψυχώνεται από ένα ανώτερο και συνειδητό είδος ζωής, δηλαδή από μία ψυχή (Τζίβα). Οι Στοιχειακές Μονάδες του Θείου πεδίου έχουν θεία ουσία όχι όμως θεία αυτοσυνειδητότητα. Είναι Μονάδες που πρωταρχίζουν το ταξίδι της εξέλιξης ξεκινώντας από το Θείο πεδίο της Δημιουργίας και ονομάζονται Κοσμικά Θεία Στοιχειακά. Είναι πλασμένες από Μοναδική Ουσία, που είναι η ουσία του Θείου πεδίου.
Ενώ οι Μονάδες-Θεοί, είναι αυτές που ανέπτυξαν τη θεία αρχή και συνειδητότητα στη διάρκεια του προηγούμενου μανβαντάρα, ενώ σε ένα επόμενο ή στη διάρκεια του παρόντος, μπορεί να υπερβούν και αυτό το θείο πεδίο και να εισέλθουν σε έναν ανώτερο κόσμο. Στη διάρκεια αυτού του μανβαντάρα, οι Μονάδες-Θεοί γίνονται Κέντρα Δύναμης και Ζωής από τα οποία απορρέουν άλλες Μονάδες, σχηματίζοντας έτσι από μεγάκοσμους έως μικρόκοσμους πάνω σε μια επτάσκαλη κλίμακα διαφοροποίησης από το θείο, το πνευματικό, το βουδδικό, το νοητικό, το αστρικό έως το φυσικό πεδίο. Κάτω από τη δική τους καθοδήγηση κινείται ο κόσμος των Θείων Στοιχειακών, τα οποία είναι οι εργάτες που κατασκευάζουν το καινούριο Σύμπαν.
Στην κλίμακα της διαφοροποίησης οι Θεοί κατέχουν την πρώτη θέση, ενώ σε κάθε επόμενο πεδίο η Μονάδα παίρνοντας ένα πέπλο από την ύλη του, αποκτά ένα άλλο είδος συνειδητότητας αποδίδοντας κάθε φορά και μια διαφορετική αρχή από τις επτά. Έτσι στο καθοδικό τόξο της ζωής, διαμορφώνεται η εξής κλίμακα:
- Θεοί, που η φύση τους είναι αμιγής Μοναδική Ουσία και έχουν αποκτήσει πλήρη αυτοσυνειδητότητα έχοντας αναπτύξει και τις επτά αρχές διαμέσου όλων των πεδίων της αντικειμενικότητας. Στο τριπλό σχήμα της Εξέλιξης ανήκουν στο πεδίο της Μοναδικής Ουσίας.
- Μονάδες. Είναι τα περικαλύμματα της Μοναδικής Ουσίας.
- Εγώ, που είναι τα περικαλύμματα των Μονάδων.
- Ψυχές, που είναι Μονάδες του Νοητικού πεδίου.
- Άτομα-Ζωής, που είναι μονάδες του Αστρικού πεδίου.
- Άτομα, που είναι μονάδες του Φυσικού πεδίου.
Για να αντιληφθούμε τη θέση των Θεών στην κλίμακα της εκδήλωσης, παραθέτουμε την κατερχόμενη διαφοροποίηση των Αρχών της Συνειδητότητας σύμφωνα με την οποία διαμορφώνονται οι Ιεραρχίες των Πνευματικών και Νοητικών Όντων:
- Άντι-Μπούντι, το πεδίο της Απόλυτης Σοφίας.
- Μάχα-Μπούντι ή Μάχατ, ο Μέγας Παγκόσμιος Νους. "Είναι ο Μάχατ ή Μαχαμπούντι, η Μεγάλη Ψυχή, ο φορέας του Πνεύματος, η πρώτη αρχέγονη αντανάκλαση της άμορφης ΑΙΤΙΑΣ και εκείνου που είναι πέρα και από το ΠΝΕΥΜΑ ακόμα."[10]
- Νταϊβί-Πρακρίτι-Παγκόσμιο Φως, η λαμπερή ύλη, το Φως του Ανεκδήλωτου Λόγου "... εκείνο που σχημάτισε τους πυρήνες όλων των "αυτοκινούμενων" σωμάτων στον Κόσμο ήταν η αρχική, αρχέγονη "prima materia" θεία και νοήμων, η άμεση εκπόρευση του Συμπαντικού Νου". [11]
- Επτά Γιοί του Φωτός-Επτά Λόγοι της Ζωής, αυτοί είναι "οι Επτά Πρωταρχικοί, οι πρώτες Επτά Αναπνοές, παράγουν με τη σειρά τους από τις περιστρεφόμενες πνοές τον Ανεμοστρόβιλο του Πυρός" [12]
- Ντυάνι-Βούδδες, οι Ουράνιοι Βούδδες, ο καθένας υπεύθυνος ενός Γύρου. "Είναι τα αιώνια πρωτότυπα των Μπούντας, που εμφανίζονται στη γη, ο καθένας εκ των οποίων έχει το ιδιαίτερο θείο πρωτότυπό του." [13]
- Ντυάνι-Βοντισάττβας, είναι οι σκιές-ανάτυπα των Ντυάνι-Μπούντα, ο καθένας υπεύθυνος μιας σφαίρας ζωής της πλανητικής αλυσίδας.
- Υπεργήινοι Βοντισάττβας, προεκτάσεις των προηγούμενων και υπεύθυνοι των επτά Ριζικών Φυλών.
- Γήινοι Βούδδες, οι αντιπρόσωποι της Ιεραρχίας στη γη.
- Άνθρωποι, είναι η πρώτη ομάδα της Ιεραρχίας στην κλίμακα της ανόδου, επειδή α) υπάρχει μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στους Επτά Πρώτους και τον άνθρωπο και β) για να φθάσει κάποιος στα υψηλότερα στάδια της Ιεραρχίας, θα πρέπει να διέλθει πρώτα και με επιτυχία διαμέσου της ανθρωπότητας.
Η τελευταία παράγραφος αναφέρεται στη σχέση του ανθρώπου με τους Επτά Πρώτους Λόγους, οι οποίοι είναι οι Θεοί του. Κάθε Θεός, που είναι η καρδιά της Μοναδικής Ουσίας, είναι ένα Κέντρο Συνειδητότητας, το οποίο βρίσκεται σε διαρκή και ασταμάτητη δραστηριότητα. Αυτή η δραστηριότητα εκφράζεται με ακτίνες που απορρέουν από την καρδιά της Θεϊκής Μονάδας. Ακτινοβολεί συνέχεια ένα συνεχές ρεύμα ενεργειών, θείων, πνευματικών, νοητικών και άλλων. Οι ακτίνες διαπερνούν την ύλη, την περιστοιχίζουν και έτσι σχηματίζουν Όντα διαφόρων βαθμών συνειδητότητας. Άν τα σχηματιζόμενα Όντα έχουν τη δυνατότητα να εκφράζουν τη Μοναδική Ουσία, τότε είναι τέλεια και θεϊκά. Αν όχι, τότε βρίσκονται σε ένα κατώτερο είδος συνειδητότητας, γεγονός που σημαίνει ότι δεν εκφράζουν ολοκληρωμένα τη Μοναδική Ουσία, την οποία μεταφέρουν εν δυνάμει.
Κάθε άνθρωπος είναι μια θεϊκή μονάδα, που περιστοιχίζεται από ακτίνες-μονάδες εκ των οποίων η ανθρώπινη είναι η τελευταία και πιο εξωτερική. Κάθε μονάδα είναι το κέντρο ενός σώματος, το οποίο διαμορφώνει ο ενεργεισμός της ελκύοντας άτομα ή άτομα-ζωής από το Στοιχειακό βασίλειο. Κάθε άτομο είναι μια ακτίνα από την πατρική Μονάδα του ανθρωπίνου όντος και αποτελεί το τμήμα ενός συνόλου που διαρκώς αναπτύσσεται συνειδησιακά, ενώ και το ίδιο το άτομο, που είναι και αυτό μια μονάδα, στο μέλλον θα προβάλλει τις ακτίνες του ώστε να σχηματίσει τον δικό του κόσμο, όργανο, μικροσύμπαν. Κάθε άνθρωπος είναι στην ουσία του ένας σπινθήρας θείας, πνευματικής, νοητικής, αιθερικής, αστρικής και φυσικής συνειδητότητας. Όλα υπάρχουν το ένα περιβάλλοντας το άλλο, και αυτό που λέγεται εξελικτικός στόχος, είναι η προοδευτική απελευθέρωση του ανώτερου από το κατώτερο.
Από τη Θεϊκή Μονάδα ξεδιπλώνεται ένας μακρόκοσμος, καθώς από την καρδιά της απορρέει η ακτίνα, η οποία σχηματίζει γύρω από τον εαυτό της ένα πέπλο μέσα στο οποίο μπορεί να εκδηλώσει ένα μέρος των ενεργειών της σε ένα κατώτερο επίπεδο. Αυτό το σώμα, το όχημα ή το πέπλο ντύνεται με ένα άλλο πέπλο, και αυτό συνεχίζεται έως ότου σχηματίζεται το φυσικό σώμα. Έτσι, ενώ ο δικός μας θεός είναι η Πατρική Μονάδα, στο σώμα και στη συνειδητότητα της οποίας ανήκουμε, εμείς είμαστε οι θεοί των μονάδων-ατόμων που αποτελούν τα σώματά μας.
Το τρίπτυχο Χάος-Θεός-Κόσμος και οι αντιστοιχίες του Θεός-Μονάδες-Άτομα, αποδίδει τον σχηματισμό του Κόσμου με πρωτεργάτες τους Θεούς, οι οποίοι ξεπηδούν μέσα από το Χάος, δηλαδή μέσα από τη ρίζα της ύλης, όπου στη διάρκεια της κοσμικής συσκότισης και συστολής φωλιάζει το σπέρμα της Συνειδητότητας. Μέσα από το Χάος των Ελλήνων ή το Παραμπράχμαν των Ινδών ή τη Θεότητα, εμφανίζεται μια ακτίνα, ένα Φως, που είναι ο Πρωτογεννημένος από τον οποίον απορρέουν με τη σειρά, που ήδη αναφέρθηκε, οι Αρχιτέκτονες της Κοσμικής Ζωής. Οι θεοί είναι οι Οντότητες που υπάρχουν στο Πεδίο της Μοναδικής Ουσίας.
Καθένας είναι ένα Κέντρο Δύναμης, Σοφίας και Ενεργού Απορροής και σχηματίζει ένα Σύμπαν σύμφωνα με την όψη του Θείου Ιδεατού που αναλαμβάνει να φέρει προς εκτέλεση. Ο Θεός και οι Θεοί βρίσκονται κάτω από τον Παγκόσμιο Νου και πάνω από όλες τις υποδιαστάσεις έως το φυσικό. Υπάρχουν διαφόρων ειδών και μεγεθών θεοί, επειδή η πιο ανεξέλικτη μονάδα θεωρεί θεό της την πιο εξελιγμένη από την ίδια. Αλλά, για τη Θεοσοφική διδασκαλία, θεός είναι η οντότητα που έχει διέλθει όλη την ανοδική κλίμακα των επτά πεδίων της αντικειμενικότητας και υπάρχει στο μεταίχμιο της αντικειμενικότητας με την υποκειμενικότητα. Για τούτο και είναι η απαρχή της επταπλής διαφοροποίησης. Το μέλλον του είναι η ανάπτυξη της Μοναδικής του Ουσίας, που του επιτρέπει να εισέλθει σε ανώτερα κοσμικά πεδία, τα οποία αποτελούν τα πέπλα του Ανεκδήλωτου Λόγου.
"Οι θεοί,..., πνευματικές οντότητες, είναι οι ανώτεροι κάτοικοι της Φύσης. Αποτελούν το εγγενές τμήμα της Φύσης, επειδή είναι οι πληροφορούσες Αρχές της. Υπόκεινται στις θελήσεις ανωτάτων ΄Οντων - ονομάστε αυτές τις θελήσεις "νόμους" - όπως εμείς και όπως τα ζώα που είναι πιο κάτω από μας. Είμαστε θεοί ως προς τα όντα που αποτελούν τα σώματά μας. Τα άτομα στο σώμα μας, είναι με τον τρόπο τους, συνειδητά και είμαστε θεοί για αυτά. Και αυτό που θεωρούν "νόμο της φύσης" είναι ό,τι σκεφτόμαστε και ό,τι επιθυμούμε. Η Φύση είναι συνειδητή από την αρχή έως το τέλος, σε διαφορετικούς βαθμούς. Αν και στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αρχή και τέλος, αυτά είναι μάταια όνειρα."[14]
Στο Κλειδί της Θεοσοφίας, αναφέρονται τα εξής: "Πιστεύουμε σε μια παγκόσμια ΘΕΊΑ ΑΡΧΗ, ρίζα των ΟΛΩΝ, από την οποία τα πάντα προέρχονται και στην οποία όλα θα επιστρέψουν στο τέλος του μεγάλου κύκλου της ύπαρξης..... Όταν λέμε θεότητα.... εννοούμε την αιώνια και αδημιούργητη Φύση.... Η θεότητά μας δεν βρίσκεται σε κανένα παράδεισο, ούτε σε κανένα δέντρο, βουνό ή οικοδόμημα. Είναι παντού σε κάθε κομματάκι του ορατού κι αόρατου Κόσμου, γύρω, έξω και μέσα σε κάθε αδιαίρετο ή διαιρετό άτομο ή μόριο. Γιατί είναι η μυστηριώδικη ικανότητα εξέλιξης κι ανέλιξης, παντοδύναμη, πάνσοφη, πανταχού παρούσα, δημιουργική δυναμικότητα.... η θεότητά μας είναι ο αιώνιος, ο σε αδιάκοπη εξέλιξη οικοδόμος κι όχι δημιουργός των κόσμων. Το σύμπαν αναδύεται μέσα από την ίδια του την ουσία, δεν δημιουργείται."[15] Όσον αφορά την έννοια περί Θεού, αναφέρεται: "... ο Θεός είναι μια άπειρη Αρχή, που εκτείνεται σε όλο το σύμπαν.... Ονομάζουμε "Πατέρα εν τοις ουρανοίς" τη θεία ουσία, που υπάρχει μέσα μας, μέσα στην καρδιά μας και στην πνευματική συνείδηση...."[16]
[1] Apud Grebaut Papyrus Orbiney, p. 101
[2] Οδηγία υπ'αρ.ΙΙ, προς την Εσωτερική Σχολή, της Ε.Π.Μ., σ.57-8, στα "Επιλεγμένα Κείμενα", σ.569-70
[3] Μ.Δ. Ι, 342
[4] Ίσιδα Αποκαλυμμένη, Τομ.Ι, σελ.341
[5] Μ.Δ. Ι, 350
[6] Μ.Δ. Ι, 380, υποσημείωση
[7] Μ.Δ. Ι, 380
[8] Idra Zutah, ii (Zohar), απόσπασμα από το "Αποκαλυμμένη Ίσιδα", ΙΙ, σ.213
[9] Μ.Δ. ΙΙ, 25
[10] Μ.Δ. Ι, 421
[11] Μ.Δ. Ι,602
[12] Μ.Δ. Στάντζα V, Σλόκα 1
[13] Μ.Δ. Ι, 108
[14] "Αρχές της Εσωτερικής Φιλοσοφίας" του Γκ.ντε Πουρούκερ, σ.171
[15] Κλειδί της Θεοσοφίας, σ.77-9
[16] Κλειδί της Θεοσοφίας, σ.81-2