Μία έκπληξη περίμενε τον Αυστριακό Αρχαιολόγο και Διευθυντή του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του Καρου Manfred Bietak, στις ανασκαφές που πραγματοποίησε στην Τελ ελ Ντάμπα, στην ακρόπολη της αρχαίας πόλης της Αβάριδος (επί χάρτου σημείον o), στο Δέλτα του Νείλου, το 1991...
Η Άβαρις ήτο αρχαιότατη πόλις της Αιγύπτου και σημαντικότατο εμπορικό κέντρο... Οι προσχώσεις του Νείλου και η ανέγερση της Αλεξάνδρειας από τον Βασιλέα των Ελλήνων είχαν ως αποτέλεσμα να χάσει το πλεονέκτημα της, ενώ καταστράφηκε, μετά από μια αποτυχημένη εξέγερση κατά των Ρωμαίων, το 174 μ.Χ.
...συνεχίζεται...
Η Άβαρις ήτο αρχαιότατη πόλις της Αιγύπτου και σημαντικότατο εμπορικό κέντρο... Οι προσχώσεις του Νείλου και η ανέγερση της Αλεξάνδρειας από τον Βασιλέα των Ελλήνων είχαν ως αποτέλεσμα να χάσει το πλεονέκτημα της, ενώ καταστράφηκε, μετά από μια αποτυχημένη εξέγερση κατά των Ρωμαίων, το 174 μ.Χ.
...συνεχίζεται...
Όπως αναφέρει ο Bietak στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» (φ. 31/03/1996), οι τοιχογραφίες αυτές προέρχονται από ανάκτορο του Φαραώ Ά(χ)μωσι (πρώτος Φαραώ της XVIII Δυναστείας του Νέου Βασιλείου· κυβέρνησε την περίοδο 1.550 - 1.525 π.Χ.).
Συνημμένη φωτογραφία : Το δεξιό ήμισυ σχεδιαστικής αποκαταστάσεως τμήματος της ευρεθείσας τοιχογραφίας...
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Το δεξιό ήμισυ σχεδιαστικής αποκαταστάσεως τμήματος της ευρεθείσας τοιχογραφίας...
...συνεχίζεται...
Πρόκειται για θραύσματα από τοιχογραφίες που είχαν βρεθεί μέσα σε έναν αρχαίο αποθέτη και φαίνεται ότι κάποτε αυτοί που κατοικούσαν στην Τελ ελ Ντάμπα είχαν αποκολλήσει το κονίαμα με τις τοιχογραφίες από το μέγαρο το οποίο κοσμούσαν και το έριξαν όπως - όπως στον λάκκο, ίσως για να το μεταχειριστούν αργότερα, καθώς ήταν ένα πολύτιμο υλικό στην Αίγυπτο.
Συνημμένη φωτογραφία : Σχεδιαστική αναπαράστασις τμήματος της ευρεθείσας τοιχογραφίας...
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Σχεδιαστική αναπαράστασις τμήματος της ευρεθείσας τοιχογραφίας...
...συνεχίζεται...
Οι τοιχογραφίες αυτές είναι πλήρεις μινωϊκών συμβόλων και συμβολισμών όπως ρόδακες και Λαβυρινθοειδή σχέδια, όλα μινωϊκής τεχνοτροπίας...
"...Ανακάλυψα Μινωϊκές τοιχογραφίες στο ανάκτορο του Φαραώ Άχμωσι και για μας τώρα το ερώτημα είναι πώς τις εξηγούμε ;" ... διερωτάται ο Αυστριακός Αρχαιολόγος...
Συνημμένη φωτογραφία : Σπάραγμα τοιχογραφίας από την Τελ ελ Ντάμπα. Διακρίνεται τμήμα ανθρώπινης μορφής (σε κατατομή) που θυμίζει έντονα την μινωϊκή τεχνοτροπία
...συνεχίζεται...
"...Ανακάλυψα Μινωϊκές τοιχογραφίες στο ανάκτορο του Φαραώ Άχμωσι και για μας τώρα το ερώτημα είναι πώς τις εξηγούμε ;" ... διερωτάται ο Αυστριακός Αρχαιολόγος...
Συνημμένη φωτογραφία : Σπάραγμα τοιχογραφίας από την Τελ ελ Ντάμπα. Διακρίνεται τμήμα ανθρώπινης μορφής (σε κατατομή) που θυμίζει έντονα την μινωϊκή τεχνοτροπία
...συνεχίζεται...
"...Βρήκαμε σκηνές από ταυροκαθάψια, όπως στην Κνωσσό. Μόνο στην Κνωσσό και στο αρκετά μεταγενέστερο μυκηναϊκό ανάκτορο της Τίρυνθος έχουν βρεθεί σκηνές από ταυροκαθάψια. Και τώρα βρίσκονται ξαφνικά στο ανάκτορο του Άχμωσι. Είναι το τρίτο ανάκτορο όπου βρίσκουμε αυτό το λατρευτικό θέμα. Και είναι επίσης ενδιαφέρον ότι η Άβαρις είναι ένα πρώιμο σημείο, οι τοιχογραφίες της δηλαδή έγιναν πριν από τις τοιχογραφίες της Τίρυνθος. Γιατί την εποχή που έγιναν οι τοιχογραφίες της Τελ ελ Ντάμπα μόνο η Κνωσσός είχε τέτοιες σκηνές. Και υπάρχουν και άλλα σημεία συσχετισμού, όπως είναι το θέμα του λαβύρινθου σε σχέση πάλι με μια σκηνή με ταυροκαθάψια. Και αυτό είναι ένα μοναδικό εύρημα καθώς τέτοιος συνδυασμός δεν έχει βρεθεί πουθενά αλλού".
Συνημμένη φωτογραφία : Τοιχογραφία ταυροκαθαψίων από την μυκηναϊκή Τίρυνθα. Ζωγραφιστή σύνθεσις σε υπόστρωμα ασβεστοκονιάματος με την τεχνική της νωπογραφίας
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Τοιχογραφία ταυροκαθαψίων από την μυκηναϊκή Τίρυνθα. Ζωγραφιστή σύνθεσις σε υπόστρωμα ασβεστοκονιάματος με την τεχνική της νωπογραφίας
...συνεχίζεται...
Αλλά στην ίδια τοιχογραφία υπάρχουν και άλλες λεπτομέρειες που κάνουν τους αρχαιολόγους να ανατρέχουν στην μινωϊκή Κρήτη και ιδιαίτερα στην Κνωσσό... "...Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι η φρίζα με τους χωρισμένους στην μέση ρόδακες. Είναι ένα στοιχείο που γνωρίζουμε από την Κνωσσό σαν ένα είδος αρχιτεκτονικού διακόσμου σε πέτρα και είναι επίσης γνωστό από μία τοιχογραφία που έχει βρεθεί κάτω από ένα παράθυρο. Έχουμε λοιπόν αρκετά στοιχεία για να θεωρήσουμε αυτόν τον χωρισμένο στην μέση ρόδακα ως έμβλημα του Ανακτόρου της Κνωσσού. Και επομένως να πιστεύουμε ότι η τοιχογραφία με την σκηνή από τα ταυροκαθάψια της Τελ ελ Ντάμπα είναι πολύ πιθανόν να είναι αντίγραφο της τοιχογραφίας που υπήρχε ήδη στην Κνωσσό. Πιστεύουμε, με άλλα λόγια, ότι οι καλλιτέχνες που ζωγράφισαν τους τοίχους του ανακτόρου του Άχμωσι ήρθαν από την Κνωσσό. Και ακόμη ότι αυτή η σκηνή με τους ταύρους και ταυροκαθάπτες είχε πολύ μεγάλη σημασία για τους κατοίκους του ανακτόρου. Σημασία δηλαδή που ξεπερνά την απλή διακοσμητική προσπάθεια"...
Συνημμένη φωτογραφία : Τοιχογραφία με ταυροκαθάψια, από την Ανατολική Πτέρυγα του Ανακτόρου της Κνωσσού. Η παράστασις δίνει μία πλήρη σκηνή του αγωνίσματος στις διάφορες φάσεις του. Ο ταύρος κινείται με ορμή προς τα εμπρός, ενώ οι ακροβάτες πιάνονται από τα κέρατα, πηδούν πάνω στην πλάτη του και από εκεί πίσω στο έδαφος. Στο αγώνισμα μετέχουν, όπως συμπεραίνετε από το άσπρο χρώμα του σώματός τους, και δύο γυναίκες. 15ος αι. π.Χ. Αρχαιολογικόν Μουσείον Ηρακλείου
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Τοιχογραφία με ταυροκαθάψια, από την Ανατολική Πτέρυγα του Ανακτόρου της Κνωσσού. Η παράστασις δίνει μία πλήρη σκηνή του αγωνίσματος στις διάφορες φάσεις του. Ο ταύρος κινείται με ορμή προς τα εμπρός, ενώ οι ακροβάτες πιάνονται από τα κέρατα, πηδούν πάνω στην πλάτη του και από εκεί πίσω στο έδαφος. Στο αγώνισμα μετέχουν, όπως συμπεραίνετε από το άσπρο χρώμα του σώματός τους, και δύο γυναίκες. 15ος αι. π.Χ. Αρχαιολογικόν Μουσείον Ηρακλείου
...συνεχίζεται...
Τα ταυροκαθάψια, λοιπόν, ήταν θέματα απλώς διακοσμητικά ή στην αίθουσα με τις τοιχογραφίες γίνονταν θρησκευτικές τελετές ;
Η πρώτη υπόθεση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι καλλιτέχνες έφεραν μαζί τους μνήμες από τον Μινωϊκό πολιτισμό, ο οποίος είναι γνωστό ότι είχε απλωθεί με αποικίες στις ακτές τις Ανατολικής Μεσογείου, στην Παλαιστίνη και στην Συρία (Ετεοκρήτες Φιλισταίοι. Αποκωδικοποίησις του μύθου της μινωϊκής εξάπλωσης μέσω των αποικιών των υιών της Ευρώπης, Σαρπηδόνος και Μιλήτου).
Συνημμένη φωτογραφία : Η Αρχαιολογική Αποστολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ στην πανάρχαια ελληνική πόλη της Παλαιστίνης Ασκάλων (ή Ασκαλών), η οποία ξεκίνησε το 1985 και συνεχίζεται κάθε καλοκαίρι υπό την διεύθυνσιν του Καθηγητού Lawrence Stager, έφερε πρόσφατα στο φως και τον πήλινο νασκο της φωτογραφίας... Ένα ακόμη ετεοκρητικόν εύρημα (χρονολογείται στο α' μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ. και βρέθηκε μαζί με τον επάργυρο ορειχάλκινο ταύρο, αρχαιότατο αιγαιακό θρησκευτικό σύμβολο) που αποδεικνύει την αιγαιακή καταγωγή των αρχαίων "Χαναανιτών"...
...συνεχίζεται...
Η πρώτη υπόθεση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι καλλιτέχνες έφεραν μαζί τους μνήμες από τον Μινωϊκό πολιτισμό, ο οποίος είναι γνωστό ότι είχε απλωθεί με αποικίες στις ακτές τις Ανατολικής Μεσογείου, στην Παλαιστίνη και στην Συρία (Ετεοκρήτες Φιλισταίοι. Αποκωδικοποίησις του μύθου της μινωϊκής εξάπλωσης μέσω των αποικιών των υιών της Ευρώπης, Σαρπηδόνος και Μιλήτου).
Συνημμένη φωτογραφία : Η Αρχαιολογική Αποστολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ στην πανάρχαια ελληνική πόλη της Παλαιστίνης Ασκάλων (ή Ασκαλών), η οποία ξεκίνησε το 1985 και συνεχίζεται κάθε καλοκαίρι υπό την διεύθυνσιν του Καθηγητού Lawrence Stager, έφερε πρόσφατα στο φως και τον πήλινο νασκο της φωτογραφίας... Ένα ακόμη ετεοκρητικόν εύρημα (χρονολογείται στο α' μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ. και βρέθηκε μαζί με τον επάργυρο ορειχάλκινο ταύρο, αρχαιότατο αιγαιακό θρησκευτικό σύμβολο) που αποδεικνύει την αιγαιακή καταγωγή των αρχαίων "Χαναανιτών"...
...συνεχίζεται...
Εάν όμως επικρατήσει η δεύτερη υπόθεση, τότε οι ανασκαφείς θα πρέπει να δεχθούν ότι στην Αβάριδα έζησαν Κρήτες οι οποίοι είχαν στενές σχέσεις με την ιθύνουσα τάξη αυτής της πρωτεύουσας ή μπορεί ο ντόπιος ηγεμόνας να είχε παντρευτεί κάποια Μινωίτισσα...
Συνημμένη φωτογραφία : Σχεδιαστική αναπαράστασις των αλαβάστρινων πλακών από την "Αίθουσα" (προθάλαμο) του Μεγάρου της Τίρυνθος. Έφεραν ανάγλυφη διακόσμηση τριγλύφων με ρόδακες και ανθέμια. Το όλο σχέδιο είναι χαρακτηριστικά όμοιο με τους χωρισμένους στην μέση ρόδακες από το παλάτι της Τελ ελ Ντάμπα
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Σχεδιαστική αναπαράστασις των αλαβάστρινων πλακών από την "Αίθουσα" (προθάλαμο) του Μεγάρου της Τίρυνθος. Έφεραν ανάγλυφη διακόσμηση τριγλύφων με ρόδακες και ανθέμια. Το όλο σχέδιο είναι χαρακτηριστικά όμοιο με τους χωρισμένους στην μέση ρόδακες από το παλάτι της Τελ ελ Ντάμπα
...συνεχίζεται...
"Ασφαλώς είναι θέμα ερμηνείας και έρευνας που θα πάρει πολύ χρόνο ακόμη", συνέχισε ο κύριος Bietak. Το ότι όμως βρέθηκαν τρία στοιχεία καθαρά μινωϊκά στην ίδια τοιχογραφία στην Τελ ελ Ντάμπα, όπως ο λαβύρινθος, οι χωρισμένοι στην μέση ρόδακες και η αναπαράσταση του νέου ακροβάτη που έπαιρνε μέρος σε αυτήν την πολύ επικίνδυνη τελετουργία, η οποία εκείνη την εποχή μόνο στο παλάτι της Κνωσσού γνωρίζουμε ότι γινόταν, υποδηλώνει ότι ανάμεσα στην Αυλή του Φαραώ Άχμωσι και σε εκείνη του μεγαλυτέρου ανακτόρου της Κρήτης, της Κνωσσού δηλαδή, θα πρέπει να υπήρχε κάποιου είδους στενή βασιλική σχέση"...
Συνημμένη φωτογραφία : Τελετουργικό αγγείο (Ρυτό) σε σχήμα ταύρου. Μόχλος. ΜεσοΜινωϊκή Περίοδος I (περ. 1.900 π.Χ.)
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Τελετουργικό αγγείο (Ρυτό) σε σχήμα ταύρου. Μόχλος. ΜεσοΜινωϊκή Περίοδος I (περ. 1.900 π.Χ.)
...συνεχίζεται...
Η μητέρα του Άχμωσι, η βασίλισσα Αχοτέπ, είχε έναν πολύ περίεργο τιμητικό τίτλο. Την προσφωνούσαν "Κυρία των Ακτών της Χουνεμπούτ", που είναι ένα αιγυπτιακό τοπωνύμιο για τα νησιά του Αιγαίου.
"Και είναι βέβαιο πως η μητέρα του Άχμωσι υπήρξε καθαρόαιμη Αιγύπτια βασίλισσα και όχι κάποια πριγκίπισσα από το Αιγαίο". Αν όμως παρακάμψουμε τον δεσμό του αίματος, ποιός άλλος δεσμός θα μπορούσε να είναι τόσο ισχυρός την εποχή εκείνη ;
Συνημμένη φωτογραφία : Σπάραγμα τοιχογραφίας από την Τελ ελ Ντάμπα. Πρόκειται για απόσπασμα από σκηνή ταυροκαθαψίων, την στιγμή που ο ακροβάτης πηδά στην πλάτη του ιερού ταύρου
...συνεχίζεται...
"Και είναι βέβαιο πως η μητέρα του Άχμωσι υπήρξε καθαρόαιμη Αιγύπτια βασίλισσα και όχι κάποια πριγκίπισσα από το Αιγαίο". Αν όμως παρακάμψουμε τον δεσμό του αίματος, ποιός άλλος δεσμός θα μπορούσε να είναι τόσο ισχυρός την εποχή εκείνη ;
Συνημμένη φωτογραφία : Σπάραγμα τοιχογραφίας από την Τελ ελ Ντάμπα. Πρόκειται για απόσπασμα από σκηνή ταυροκαθαψίων, την στιγμή που ο ακροβάτης πηδά στην πλάτη του ιερού ταύρου
...συνεχίζεται...
"Καθώς εκείνα τα χρόνια οι Μινωτες ήταν οι πανίσχυροι θαλασσοκράτορες στην Ανατολική Μεσόγειο, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να υπήρξε κάποια συμφωνία ή συμμαχία ανάμεσα στην Κρήτη και στην Αίγυπτο που ξέρουμε ότι δεν ήταν ναυτική δύναμη. Και αυτό το λέμε τώρα επειδή είναι υπερβολικά πολλές οι τοιχογραφίες που βρέθηκαν. Και επειδή, εκτός από τα ταυροκαθάψια, έχουμε και πολλά άλλα θέματα, όπως κυνηγούς με σκύλους, έχουμε αγρίμια, λεοπαρδάλεις και άλλα αιλουροειδή που κυνηγούν ελάφια ή αγριοκάτσικα, θέματα δηλαδή τελείως κρητικά. Και ακόμη, την παράσταση ενός τοπίου που θυμίζει πολύ κρητικά τοπία από ανάλογες κρητικές παραστάσεις. Και εκπληκτικά φυτά, που είναι χαρακτηριστικά του μινωϊκού κόσμου και του πολιτισμού του Αιγαίου. Έχουμε επίσης ένα θαλασσινό τοπίο με βότσαλα και στην άκρη του τα πόδια ενός πάνθηρα ή λιονταριού".
Συνημμένη φωτογραφία : Σφραγιδόλιθος με παράσταση ταυροκαθαψίων.
Δημιουργία του Ηλία Λαλαούνη, εμπνευσμένη από
την ομηρική περιγραφή της Ασπίδος του Αχιλλέως.
Ομήρου Ιλιάς : Σ 590 - 606
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Σφραγιδόλιθος με παράσταση ταυροκαθαψίων.
Δημιουργία του Ηλία Λαλαούνη, εμπνευσμένη από
την ομηρική περιγραφή της Ασπίδος του Αχιλλέως.
Ομήρου Ιλιάς : Σ 590 - 606
...συνεχίζεται...
Τα ευρήματα είναι τόσα πολλά (400 κάσες με αρχαιολογικό υλικό) ώστε θα χρειαστεί πολύς καιρός για να συντηρηθούν και να μελετηθούν σε όλη τους την έκταση. Ειδικά για την μελέτη και την ανασύνθεση των μινωϊκών τοιχογραφιών στην ομάδα των αυστριακών αρχαιολόγων έχει προστεθεί και η ελληνίδα αρχαιολόγος Δρ Ναννώ Μαρινάτου.
Συνημμένη φωτογραφία : Ο καθηγητής Manfred Bietak μπροστά σε δεκάδες κάσες με μινωϊκά ευρήματα, που έχουν συγκεντρωθεί στο εργαστήριο της ανασκαφής του ανακτόρου του Άχμωσι στην Τελ ελ Ντάμπα της Αιγύπτου
...συνεχίζεται...
Συνημμένη φωτογραφία : Ο καθηγητής Manfred Bietak μπροστά σε δεκάδες κάσες με μινωϊκά ευρήματα, που έχουν συγκεντρωθεί στο εργαστήριο της ανασκαφής του ανακτόρου του Άχμωσι στην Τελ ελ Ντάμπα της Αιγύπτου
...συνεχίζεται...
ΠΗΓΗ κειμένων, φωτογραφιών και σχεδίων :
«ΕΛΛΑΔΑ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» εκδόσεις ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑ (ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ 1995) Τόμος 3 σελ. 179,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ - ΤΟΜΟΣ Β' : ΑΣΙΑ - ΑΦΡΙΚΗ - ΑΜΕΡΙΚΗ - ΩΚΕΑΝΙΑ» εκδόσεις ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΚΕΨΙΣ 1999,
ΟΜΗΡΟΥ «ΙΛΙΑΣ» μετάφρασις ΚΩΣΤΑ ΔΟΥΚΑ, κοινή έκδοσις των οίκων : ΙΔΕΟΘΕΑΤΡΟΝ και ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ (Β' Έκδοσις 2000),
ΑΝΝΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ : «ΚΝΩΣΟΣ - ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΚΤΟΡΟΥ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ» ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. - Αθήνα 2002,
ΣΤΈΛΙΟΣ ΛΥΔΑΚΗΣ : «Αρχαία ελληνική ζωγραφική - και οι απηχήσεις της στους νεότερους χρόνους» ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - Εκδοτικός Οίκος ΜΕΛΙΣΣΑ - ΑΘΗΝΑ 2002,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «ΑΡΧΑΙΟΙ ΛΑΟΙ : ΑΡΧΑΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ - ΛΕΞΙΚΟΝ» εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ 2002,
ΑΝΝΑ ΚΩΦΟΥ : «ΚΡΗΤΗ - Πλήρης οδηγός με 26 διαδρομές και λεπτομερείς χάρτες» ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. - Αθήνα 2004,
άρθρο της Χαράς Κιοσσέ στο ένθετο «Νέες Εποχές» της εφημερίδος «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (Κυριακή 21 Ιουνίου 1992) σελ. 33 (Β3),
άρθρο της Κατερίνας Κόπακα (Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης) στο ένθετο «Νέες Εποχές» της εφημερίδος «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (Κυριακή 31 Μαρτίου 1996) σελ. 6,
άρθρο του Δήμου Αυγερινού στο περιοδικό «ΓΑΙΟΡΑΜΑ» έτος 8ο τ. 46 (Νοέμ. - Δεκ. 2001) σελ. 36,
άρθρο της Μαρίας Μπελογιάννη - Αργυροπούλου (Αρχαιολόγος) στο περιοδικό «CORPUS» τ. 29 (Ιούλ. 2001) σελ. 74,
άρθρο του Άρη Κουτάκη στο περιοδικό «ΙΧΩΡ» τ. 25 (Σεπτ. 2002) σελ. 8,
άρθρο του Μάριου Μαμανέα στο περιοδικό «ΔΑΥΛΟΣ» τ. 254 (Φεβρ. 2003) σελ. 16501,
http://www-oi.uchicago.edu/OI/PROJ/ASH/NN_Spr95/NN_Spr95.html (Διαδικτυακή Σελίς του David Schloen, Assistant Professor of Syro-Palestinian Archaeology - Department of Near Eastern Languages and Civilizations - Oriental Institute of The University of Chicago),
http://www-oi.uchicago.edu/OI/PROJ/ASH/Ashkelon.html (Διαδικτυακή Σελίς των ανασκαφών στην Ετεοκρητική Ασκάλωνα - Πανεπιστήμιον Σικάγου),
http://www.fas.harvard.edu/~semitic/ashkelon/ashkelon_ramp.html (Διαδικτυακή Σελίς των ανασκαφών στην Ετεοκρητική Ασκάλωνα - Πανεπιστήμιον Χάρβαρντ),
http://users.ach.sch.gr/pchalou....ken.htm (Μυκηναϊκός Πολιτισμός - Διαδικτυακή Σελίς του Φιλολόγου Χαλούλου Παναγιώτη),
http://www.fhw.gr/chronos....ex.html (Διαδικτυακή Διεύθυνση Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού - Μυκηναϊκή Ελλάδα) και
Microsoft ENCARTA Interactive World Atlas 2003, από όπου και ο χάρτης της περιοχής.
Ευχαριστώ τον Αντώνη Θωμά Βασιλάκη (Συγγραφεύς - Ερευνητής) για την βοήθεια και την ευγενική προσφορά του.
...συνεχίζεται...
«ΕΛΛΑΔΑ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» εκδόσεις ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑ (ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ 1995) Τόμος 3 σελ. 179,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ - ΤΟΜΟΣ Β' : ΑΣΙΑ - ΑΦΡΙΚΗ - ΑΜΕΡΙΚΗ - ΩΚΕΑΝΙΑ» εκδόσεις ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΚΕΨΙΣ 1999,
ΟΜΗΡΟΥ «ΙΛΙΑΣ» μετάφρασις ΚΩΣΤΑ ΔΟΥΚΑ, κοινή έκδοσις των οίκων : ΙΔΕΟΘΕΑΤΡΟΝ και ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ (Β' Έκδοσις 2000),
ΑΝΝΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ : «ΚΝΩΣΟΣ - ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΚΤΟΡΟΥ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ» ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. - Αθήνα 2002,
ΣΤΈΛΙΟΣ ΛΥΔΑΚΗΣ : «Αρχαία ελληνική ζωγραφική - και οι απηχήσεις της στους νεότερους χρόνους» ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - Εκδοτικός Οίκος ΜΕΛΙΣΣΑ - ΑΘΗΝΑ 2002,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «ΑΡΧΑΙΟΙ ΛΑΟΙ : ΑΡΧΑΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ - ΛΕΞΙΚΟΝ» εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ 2002,
ΑΝΝΑ ΚΩΦΟΥ : «ΚΡΗΤΗ - Πλήρης οδηγός με 26 διαδρομές και λεπτομερείς χάρτες» ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. - Αθήνα 2004,
άρθρο της Χαράς Κιοσσέ στο ένθετο «Νέες Εποχές» της εφημερίδος «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (Κυριακή 21 Ιουνίου 1992) σελ. 33 (Β3),
άρθρο της Κατερίνας Κόπακα (Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης) στο ένθετο «Νέες Εποχές» της εφημερίδος «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (Κυριακή 31 Μαρτίου 1996) σελ. 6,
άρθρο του Δήμου Αυγερινού στο περιοδικό «ΓΑΙΟΡΑΜΑ» έτος 8ο τ. 46 (Νοέμ. - Δεκ. 2001) σελ. 36,
άρθρο της Μαρίας Μπελογιάννη - Αργυροπούλου (Αρχαιολόγος) στο περιοδικό «CORPUS» τ. 29 (Ιούλ. 2001) σελ. 74,
άρθρο του Άρη Κουτάκη στο περιοδικό «ΙΧΩΡ» τ. 25 (Σεπτ. 2002) σελ. 8,
άρθρο του Μάριου Μαμανέα στο περιοδικό «ΔΑΥΛΟΣ» τ. 254 (Φεβρ. 2003) σελ. 16501,
http://www-oi.uchicago.edu/OI/PROJ/ASH/NN_Spr95/NN_Spr95.html (Διαδικτυακή Σελίς του David Schloen, Assistant Professor of Syro-Palestinian Archaeology - Department of Near Eastern Languages and Civilizations - Oriental Institute of The University of Chicago),
http://www-oi.uchicago.edu/OI/PROJ/ASH/Ashkelon.html (Διαδικτυακή Σελίς των ανασκαφών στην Ετεοκρητική Ασκάλωνα - Πανεπιστήμιον Σικάγου),
http://www.fas.harvard.edu/~semitic/ashkelon/ashkelon_ramp.html (Διαδικτυακή Σελίς των ανασκαφών στην Ετεοκρητική Ασκάλωνα - Πανεπιστήμιον Χάρβαρντ),
http://users.ach.sch.gr/pchalou....ken.htm (Μυκηναϊκός Πολιτισμός - Διαδικτυακή Σελίς του Φιλολόγου Χαλούλου Παναγιώτη),
http://www.fhw.gr/chronos....ex.html (Διαδικτυακή Διεύθυνση Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού - Μυκηναϊκή Ελλάδα) και
Microsoft ENCARTA Interactive World Atlas 2003, από όπου και ο χάρτης της περιοχής.
Ευχαριστώ τον Αντώνη Θωμά Βασιλάκη (Συγγραφεύς - Ερευνητής) για την βοήθεια και την ευγενική προσφορά του.
...συνεχίζεται...
Το γλυπτό με την μορφή ταύρου που παρατίθεται χαράχτηκε με ακτίνα λέιζερ σε ρητίνη από τον καθηγητή Σατόσι Καουάτα και τους συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο της Οσάκα στην Ιαπωνία. Στερεοποιήθηκε μόνον όταν απορρόφησε ταυτόχρονα δύο φωτόνια λέιζερ. Η τεχνική του "φωτοπολυμερισμού δύο φωτονίων" που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Καουάτα ίσως χρησιμοποιηθεί στο μέλλον στην κατασκευή μικρομηχανών που θα θεραπεύουν το ανθρώπινο σώμα από μέσα...
Συνημμένη φωτογραφία : Ο ταύρος είναι μεγέθους ανθρώπινου ερυθρού αιμοσφαιρίου. Τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια τώρα, και το αρχέγονο αυτό ελληνικό σύμβολο εξακολουθεί να εμπνέει τον επιστημονικό (μικρό)κόσμο
Συνημμένη φωτογραφία : Ο ταύρος είναι μεγέθους ανθρώπινου ερυθρού αιμοσφαιρίου. Τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια τώρα, και το αρχέγονο αυτό ελληνικό σύμβολο εξακολουθεί να εμπνέει τον επιστημονικό (μικρό)κόσμο
Ο Μινωικός πολιτισμός ήταν μπροστά από την εποχή του;
Πηγή: Nature
Πρωτοφανής μαθηματική γνώση φαίνεται να κρύβεται πίσω από κάποια έργα ζωγραφικής σε τοίχους της εποχής του Χαλκού στη Μινωϊκή Θήρα.
Ένα γεωμετρικό σχήμα που αποδίδεται συνήθως στον Αρχιμήδη κατά το 300 π.Χ. έχει προσδιοριστεί και σε έργα ζωγραφικής σε τοίχους του Μινωικού πολιτισμού, που χρονολογούνται πάνω από 1.000 χρόνια νωρίτερα από τον Ευκλείδη.
Τα μαθηματικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα των έργων της ζωγραφικής δείχνουν ότι οι Μινωϊτες της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, περίπου κατά το 1650 π.Χ., είχαν μια πιο προηγμένη γνώση της γεωμετρίας από όσο πιστεύαμε μέχρι τώρα, λέει ο ειδικός στους υπολογιστές Κωνσταντίνος Παπαοδυσσεύς του ΕΜΠ της Αθήνας.
Τα έργα της ζωγραφικής εμφανίζονται σε ένα κτήριο που ανασκάπτεται ακόμα και αποκαθίσταται στην αρχαία πόλη Ακρωτήρι στο νησί της Θήρας. Μια καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου στην Θήρα ή Σαντορίνη, περίπου το 1650 π.Χ., θεωρείται ότι έχει επιφέρει ένα μοιραίο χτύπημα στον πολιτισμό των Μινώων. Η έκρηξη κάλυψε το Ακρωτήρι, στη νότια ακτή του νησιού, με ένα παχύ στρώμα τέφρας που συντήρησε έτσι πολλά κτήρια και χειροποίητα αντικείμενα.
Αφύσικο σχέδιο
Πειράματα με γεωμετρία πρέπει να κρύβονται πίσω από την κατασκευή αυτών των εικόνων.
Κωνσταντίνος Παπαοδυσσέας
ΕΜΠ
Τα περίπου δέκα κτήρια που έχουν ανασκαφθεί στο Ακρωτήρι μέχρι τώρα, συμπεριλαμβανομένου και ενός μεγάλου γνωστού ως Ξεστή 3, και το οποίο βρίσκεται κοντά στην αρχαία αποβάθρα. Κρίνοντας από το μεγάλο μέγεθος και τις εκτενείς διακοσμήσεις των τοίχων του Ξεστή 3, δείχνει να είναι κάποιο δημόσιο κτήριο, όπως ένας ναός ή μια τοποθεσία για τις τελετουργικές τελετές.
Το εντυπωσιακότερο χαρακτηριστικό γνώρισμα των έργων της ζωγραφικής που βρίσκονται στο κτήριο Ξεστή 3 είναι μια σειρά σπειρών, που η κάθε μία έχει διάμετρο περίπου 32 εκατοστά και διανθισμένα με κουκίδες. Ο Παπαοδυσσέας και η ομάδα του έχουν δείξει ότι αυτό το σχήμα είναι σχεδόν μια τέλεια σπείρα του Αρχιμήδη: μορφές που καθορίζονται από έναν απλό μαθηματικό τύπο, στον οποίο η απόσταση μεταξύ των σπειρών είναι σταθερή.
Μερικές σπείρες, όπως αυτές που βρίσκονται στα κοχύλια των σαλιγκαριών, είναι κάτι το συνηθισμένο στη φύση. Και μπορούν εύκολα να γίνουν αν ξετυλίξουμε ένα νήμα γύρω από έναν κεντρικό πείρο. Αλλά η σπείρα του Αρχιμήδη δεν είναι όπως αυτές τις συνηθισμένες σπείρες. "Φαινομενικά δεν υπάρχουν στη φύση", λένε οι ερευνητές.
"Είναι τα παλαιότερα προηγμένα γεωμετρικά σχήματα που έχουν επισημανθεί", λέει ο Παπαοδυσσέας. "Έπειτα τέτοια σχήματα εμφανίζονται 1.300 χρόνια αργότερα μόνο". Η ομάδα αυτή εκθέτει την εργασία τους στο περιοδικό Archaeometry.
Μια αίσθηση για τα μαθηματικά
Ο Παπαοδυσσέας και οι συνάδελφοι του αναγνωρίζουν ότι δεν μπορούν να ξέρουν, κατά πόσο ο καλλιτέχνης της Θήρας καταλάβαινε πραγματικά την γεωμετρική αρχή που χρησιμοποίησε για το έργο της ζωγραφικής, επειδή δεν είναι κανένα έργο γνωστό από αυτή την περίοδο.
Αλλά ο Παπαοδυσσέας λέει ότι, τουλάχιστον, "ο πειραματισμός με γεωμετρικά εργαλεία πρέπει να βρίσκεται πίσω από την κατασκευή αυτών των έργων της ζωγραφικής στους τοίχους, καθώς επίσης και μια εντυπωσιακή αίσθηση για τη γεωμετρία."
Τα σπειροειδή σχέδια στο κτήριο Ξεστή 3 παρατηρήθηκαν αρχικά πολλά χρόνια πριν από τους αρχαιολόγους που εργάζονται εκεί. Αλλά ο Παπαοδυσσέας αναφέρει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι προηγουμένως υπέθεσαν ότι οι μορφές ήταν ζωγραφισμένες με ελεύθερη κίνηση με το χέρι. Κανείς δεν είχε προσέξει την τελειότητα που έκρυβαν μέσα τους και επειδή ακριβώς έχουν τέλεια γεωμετρία, μάλλον δεν είναι τυχαίο.
Οι μελέτες του προτείνουν ότι οι καμπύλες έχουν σχεδιαστεί με πάρα πολύ μεγάλη ακρίβεια: οι άκρες παρεκκλίνουν από την ακριβή μαθηματική μορφή τους λιγότερο από το ένα τρίτο του χιλιοστού. Ο Παπαοδυσσέας σκέφτεται ότι αυτή η ακρίβεια επιτεύχθηκε πιθανώς με την χρήση των στένσιλ, που εμφανίζονται να χωρίζονται σε έξι μέρη για να είναι πιο εύκολο σε αυτούς να τα μεταφέρουν και τα έργα ζωγραφικής να είναι ευκολότερο να ταιριάξουν με ένα δεδομένο χώρο.
Η ερώτηση κλειδί είναι βέβαια πώς έγινε το ίδιο το στένσιλ.
Διαιρώντας ένα κύκλο
Οι ερευνητές επισημαίνουν έναν σχετικά απλό τρόπο για να κατασκευάσεις μια τέτοια σπείρα, χωρίς γνώση του ακριβούς μαθηματικού τύπου για αυτό. Κάποιος λοιπόν θα μπορούσε να διαιρέσει έναν κύκλο χρησιμοποιώντας έναν μεγάλο αριθμό ακτινωτών γραμμών με ίσες σταθερές γωνίες μεταξύ τους, και έναν μεγάλο αριθμό ομόκεντρων κύκλων. Μια σειρά κουκίδων κινούμενων εξωτερικά πάνω σε μία ακτινωτή γραμμή και ένας ομόκεντρος κύκλος κάθε φορά θα μπορούσαν να ενωθούν μαζί φτιάχνοντας τη σπείρα του Αρχιμήδη. Αλλά η διαίρεση ενός κύκλου σε περισσότερο από μια δωδεκάδα ίσα τμήματα δεν είναι εύκολος και συνηθισμένος στόχος. Δοκιμάστε για να το διαπιστώσετε.
Ο Παπαοδυσσέας και οι συνάδελφοί του διαπιστώνουν ότι τα σημεία που διακοσμούν τις σπείρες φαίνονται να τοποθετούνται σχεδόν ακριβώς στις ακτινωτές γραμμές των κύκλων που διαιρούνται σε 48 τμήματα.
Τα έργα της ζωγραφικής σε τοίχους δεν αποδεικνύουν βέβαια ότι οι κάτοικοι της Θήρας ήξεραν αρκετή γεωμετρία για να διχοτομούν τις γωνίες. Αλλά βεβαίως τα έργα τους μοιάζουν να φτιάχτηκαν με αυτόν τον τρόπο, συμπληρώνει.
Ακρωτήρι της Θήρας
Ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Αιγαίου στα προϊστορικά χρόνια. Οι πρώτες εγκαταστάσεις στο Ακρωτήρι χρονολογούνται από την Υστερη Νεολιθική Εποχή (τουλάχιστον από την 4η χιλιετία π.Χ.). Κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.) υπήρχε οικισμός στο Ακρωτήρι. Κατά τη Μέση και την Πρώιμη Υστερη Εποχή του Χαλκού (20ος-17ος αιώνας π.Χ.) ο οικισμός αυτός επεκτάθηκε και αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα και λιμάνια του Αιγαίου.
Αριστερά το κτήριο Ξεστή 3: Ένα μεγάλο, διώροφο τουλάχιστον, κτήριο με 14 δωμάτια σε κάθε όροφο. Πολλά από τα δωμάτια συνδέονται μεταξύ τους με πολύθυρα και είναι τοιχογραφημένα. Σε ένα από αυτά υπάρχει "δεξαμενή καθαρμών", χώρος που θεωρείται ιερός. Οι αρχιτεκτονικές ιδιορρυθμίες του κτηρίου και τα θέματα των τοιχογραφιών οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στην Ξεστή 3 τελούνταν κάποιες τελετές.
Η μεγάλη του έκταση (περίπου 200 στρέμματα), η άριστη πολεοδομική του οργάνωση, το αποχετευτικό του δίκτυο, τα περίτεχνα πολυόροφα κτήρια του με τον έξοχο τοιχογραφικό διάκοσμο, την πλούσια επίπλωση και οικοσκευή μαρτυρούν για τη μεγάλη του ανάπτυξη.
Τα ποικίλα εισηγμένα προϊόντα που βρέθηκαν μέσα στα κτήρια δείχνουν πόσο ευρύ ήταν το πλέγμα των εξωτερικών σχέσεων του Ακρωτηρίου. Διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Μινωική Κρήτη αλλά βρισκόταν σε επικοινωνία και με την Ηπειρωτική Ελλάδα, τη Δωδεκάνησο, την Κύπρο, τη Συρία και την Αίγυπτο.
Η ζωή στην πόλη τελείωσε απότομα το τελευταίο τέταρτο του 17ου π.Χ. αιώνα, όταν οι κάτοικοί της αποφάσισαν να την εγκαταλείψουν εξαιτίας ισχυρών σεισμών. Η έκρηξη του ηφαιστείου ακολούθησε. Τα ηφαιστειακά υλικά που κάλυψαν την πόλη και ολόκληρο το νησί προστάτευσαν ως σήμερα τα κτήρια και το περιεχόμενό τους, όπως έγινε και στην Πομπηία.
Πηγή: Nature
Πρωτοφανής μαθηματική γνώση φαίνεται να κρύβεται πίσω από κάποια έργα ζωγραφικής σε τοίχους της εποχής του Χαλκού στη Μινωϊκή Θήρα.
Ένα γεωμετρικό σχήμα που αποδίδεται συνήθως στον Αρχιμήδη κατά το 300 π.Χ. έχει προσδιοριστεί και σε έργα ζωγραφικής σε τοίχους του Μινωικού πολιτισμού, που χρονολογούνται πάνω από 1.000 χρόνια νωρίτερα από τον Ευκλείδη.
Τα μαθηματικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα των έργων της ζωγραφικής δείχνουν ότι οι Μινωϊτες της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, περίπου κατά το 1650 π.Χ., είχαν μια πιο προηγμένη γνώση της γεωμετρίας από όσο πιστεύαμε μέχρι τώρα, λέει ο ειδικός στους υπολογιστές Κωνσταντίνος Παπαοδυσσεύς του ΕΜΠ της Αθήνας.
Τα έργα της ζωγραφικής εμφανίζονται σε ένα κτήριο που ανασκάπτεται ακόμα και αποκαθίσταται στην αρχαία πόλη Ακρωτήρι στο νησί της Θήρας. Μια καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου στην Θήρα ή Σαντορίνη, περίπου το 1650 π.Χ., θεωρείται ότι έχει επιφέρει ένα μοιραίο χτύπημα στον πολιτισμό των Μινώων. Η έκρηξη κάλυψε το Ακρωτήρι, στη νότια ακτή του νησιού, με ένα παχύ στρώμα τέφρας που συντήρησε έτσι πολλά κτήρια και χειροποίητα αντικείμενα.
Αφύσικο σχέδιο
Πειράματα με γεωμετρία πρέπει να κρύβονται πίσω από την κατασκευή αυτών των εικόνων.
Κωνσταντίνος Παπαοδυσσέας
ΕΜΠ
Τα περίπου δέκα κτήρια που έχουν ανασκαφθεί στο Ακρωτήρι μέχρι τώρα, συμπεριλαμβανομένου και ενός μεγάλου γνωστού ως Ξεστή 3, και το οποίο βρίσκεται κοντά στην αρχαία αποβάθρα. Κρίνοντας από το μεγάλο μέγεθος και τις εκτενείς διακοσμήσεις των τοίχων του Ξεστή 3, δείχνει να είναι κάποιο δημόσιο κτήριο, όπως ένας ναός ή μια τοποθεσία για τις τελετουργικές τελετές.
Το εντυπωσιακότερο χαρακτηριστικό γνώρισμα των έργων της ζωγραφικής που βρίσκονται στο κτήριο Ξεστή 3 είναι μια σειρά σπειρών, που η κάθε μία έχει διάμετρο περίπου 32 εκατοστά και διανθισμένα με κουκίδες. Ο Παπαοδυσσέας και η ομάδα του έχουν δείξει ότι αυτό το σχήμα είναι σχεδόν μια τέλεια σπείρα του Αρχιμήδη: μορφές που καθορίζονται από έναν απλό μαθηματικό τύπο, στον οποίο η απόσταση μεταξύ των σπειρών είναι σταθερή.
Μερικές σπείρες, όπως αυτές που βρίσκονται στα κοχύλια των σαλιγκαριών, είναι κάτι το συνηθισμένο στη φύση. Και μπορούν εύκολα να γίνουν αν ξετυλίξουμε ένα νήμα γύρω από έναν κεντρικό πείρο. Αλλά η σπείρα του Αρχιμήδη δεν είναι όπως αυτές τις συνηθισμένες σπείρες. "Φαινομενικά δεν υπάρχουν στη φύση", λένε οι ερευνητές.
"Είναι τα παλαιότερα προηγμένα γεωμετρικά σχήματα που έχουν επισημανθεί", λέει ο Παπαοδυσσέας. "Έπειτα τέτοια σχήματα εμφανίζονται 1.300 χρόνια αργότερα μόνο". Η ομάδα αυτή εκθέτει την εργασία τους στο περιοδικό Archaeometry.
Μια αίσθηση για τα μαθηματικά
Ο Παπαοδυσσέας και οι συνάδελφοι του αναγνωρίζουν ότι δεν μπορούν να ξέρουν, κατά πόσο ο καλλιτέχνης της Θήρας καταλάβαινε πραγματικά την γεωμετρική αρχή που χρησιμοποίησε για το έργο της ζωγραφικής, επειδή δεν είναι κανένα έργο γνωστό από αυτή την περίοδο.
Αλλά ο Παπαοδυσσέας λέει ότι, τουλάχιστον, "ο πειραματισμός με γεωμετρικά εργαλεία πρέπει να βρίσκεται πίσω από την κατασκευή αυτών των έργων της ζωγραφικής στους τοίχους, καθώς επίσης και μια εντυπωσιακή αίσθηση για τη γεωμετρία."
Τα σπειροειδή σχέδια στο κτήριο Ξεστή 3 παρατηρήθηκαν αρχικά πολλά χρόνια πριν από τους αρχαιολόγους που εργάζονται εκεί. Αλλά ο Παπαοδυσσέας αναφέρει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι προηγουμένως υπέθεσαν ότι οι μορφές ήταν ζωγραφισμένες με ελεύθερη κίνηση με το χέρι. Κανείς δεν είχε προσέξει την τελειότητα που έκρυβαν μέσα τους και επειδή ακριβώς έχουν τέλεια γεωμετρία, μάλλον δεν είναι τυχαίο.
Οι μελέτες του προτείνουν ότι οι καμπύλες έχουν σχεδιαστεί με πάρα πολύ μεγάλη ακρίβεια: οι άκρες παρεκκλίνουν από την ακριβή μαθηματική μορφή τους λιγότερο από το ένα τρίτο του χιλιοστού. Ο Παπαοδυσσέας σκέφτεται ότι αυτή η ακρίβεια επιτεύχθηκε πιθανώς με την χρήση των στένσιλ, που εμφανίζονται να χωρίζονται σε έξι μέρη για να είναι πιο εύκολο σε αυτούς να τα μεταφέρουν και τα έργα ζωγραφικής να είναι ευκολότερο να ταιριάξουν με ένα δεδομένο χώρο.
Η ερώτηση κλειδί είναι βέβαια πώς έγινε το ίδιο το στένσιλ.
Διαιρώντας ένα κύκλο
Οι ερευνητές επισημαίνουν έναν σχετικά απλό τρόπο για να κατασκευάσεις μια τέτοια σπείρα, χωρίς γνώση του ακριβούς μαθηματικού τύπου για αυτό. Κάποιος λοιπόν θα μπορούσε να διαιρέσει έναν κύκλο χρησιμοποιώντας έναν μεγάλο αριθμό ακτινωτών γραμμών με ίσες σταθερές γωνίες μεταξύ τους, και έναν μεγάλο αριθμό ομόκεντρων κύκλων. Μια σειρά κουκίδων κινούμενων εξωτερικά πάνω σε μία ακτινωτή γραμμή και ένας ομόκεντρος κύκλος κάθε φορά θα μπορούσαν να ενωθούν μαζί φτιάχνοντας τη σπείρα του Αρχιμήδη. Αλλά η διαίρεση ενός κύκλου σε περισσότερο από μια δωδεκάδα ίσα τμήματα δεν είναι εύκολος και συνηθισμένος στόχος. Δοκιμάστε για να το διαπιστώσετε.
Ο Παπαοδυσσέας και οι συνάδελφοί του διαπιστώνουν ότι τα σημεία που διακοσμούν τις σπείρες φαίνονται να τοποθετούνται σχεδόν ακριβώς στις ακτινωτές γραμμές των κύκλων που διαιρούνται σε 48 τμήματα.
Τα έργα της ζωγραφικής σε τοίχους δεν αποδεικνύουν βέβαια ότι οι κάτοικοι της Θήρας ήξεραν αρκετή γεωμετρία για να διχοτομούν τις γωνίες. Αλλά βεβαίως τα έργα τους μοιάζουν να φτιάχτηκαν με αυτόν τον τρόπο, συμπληρώνει.
Ακρωτήρι της Θήρας
Ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Αιγαίου στα προϊστορικά χρόνια. Οι πρώτες εγκαταστάσεις στο Ακρωτήρι χρονολογούνται από την Υστερη Νεολιθική Εποχή (τουλάχιστον από την 4η χιλιετία π.Χ.). Κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.) υπήρχε οικισμός στο Ακρωτήρι. Κατά τη Μέση και την Πρώιμη Υστερη Εποχή του Χαλκού (20ος-17ος αιώνας π.Χ.) ο οικισμός αυτός επεκτάθηκε και αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα και λιμάνια του Αιγαίου.
Αριστερά το κτήριο Ξεστή 3: Ένα μεγάλο, διώροφο τουλάχιστον, κτήριο με 14 δωμάτια σε κάθε όροφο. Πολλά από τα δωμάτια συνδέονται μεταξύ τους με πολύθυρα και είναι τοιχογραφημένα. Σε ένα από αυτά υπάρχει "δεξαμενή καθαρμών", χώρος που θεωρείται ιερός. Οι αρχιτεκτονικές ιδιορρυθμίες του κτηρίου και τα θέματα των τοιχογραφιών οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στην Ξεστή 3 τελούνταν κάποιες τελετές.
Η μεγάλη του έκταση (περίπου 200 στρέμματα), η άριστη πολεοδομική του οργάνωση, το αποχετευτικό του δίκτυο, τα περίτεχνα πολυόροφα κτήρια του με τον έξοχο τοιχογραφικό διάκοσμο, την πλούσια επίπλωση και οικοσκευή μαρτυρούν για τη μεγάλη του ανάπτυξη.
Τα ποικίλα εισηγμένα προϊόντα που βρέθηκαν μέσα στα κτήρια δείχνουν πόσο ευρύ ήταν το πλέγμα των εξωτερικών σχέσεων του Ακρωτηρίου. Διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Μινωική Κρήτη αλλά βρισκόταν σε επικοινωνία και με την Ηπειρωτική Ελλάδα, τη Δωδεκάνησο, την Κύπρο, τη Συρία και την Αίγυπτο.
Η ζωή στην πόλη τελείωσε απότομα το τελευταίο τέταρτο του 17ου π.Χ. αιώνα, όταν οι κάτοικοί της αποφάσισαν να την εγκαταλείψουν εξαιτίας ισχυρών σεισμών. Η έκρηξη του ηφαιστείου ακολούθησε. Τα ηφαιστειακά υλικά που κάλυψαν την πόλη και ολόκληρο το νησί προστάτευσαν ως σήμερα τα κτήρια και το περιεχόμενό τους, όπως έγινε και στην Πομπηία.
"ΞΕΣΤΗ 3" - ΔΩΜΑΤΙΟ 2
ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΡΟΔΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΠΕΙΡΕΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ, ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΟΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΣΥΝΤΗΡΗΜΕΝΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ - ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΣΠΕΙΡΑΣ - ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΟΤΙ ΚΑΙ ΕΔΩ ΥΠΗΡΧΑΝ ΖΩΦΟΡΟΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΕΡΘΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΘΥΡΩΝ. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΤΙ ΟΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΥΤΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΝΩ ΟΡΟΦΟ ΤΟΥ ΔΩΜΑΤΙΟΥ.
ΣΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, ΜΙΚΡΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΣΠΕΙΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ 2. ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΣΩΖΟΜΕΝΟ ΤΜΗΜΑ ΕΧΕΙ ΥΨΟΣ 37 εκ. ΚΑΙ ΜΗΚΟΣ 3,70 ΜΕΤΡΑ.
...συνεχίζεται...
ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΡΟΔΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΠΕΙΡΕΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ, ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΟΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΣΥΝΤΗΡΗΜΕΝΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ - ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΣΠΕΙΡΑΣ - ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΟΤΙ ΚΑΙ ΕΔΩ ΥΠΗΡΧΑΝ ΖΩΦΟΡΟΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΕΡΘΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΘΥΡΩΝ. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΤΙ ΟΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΥΤΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΝΩ ΟΡΟΦΟ ΤΟΥ ΔΩΜΑΤΙΟΥ.
ΣΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, ΜΙΚΡΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΣΠΕΙΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ 2. ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΣΩΖΟΜΕΝΟ ΤΜΗΜΑ ΕΧΕΙ ΥΨΟΣ 37 εκ. ΚΑΙ ΜΗΚΟΣ 3,70 ΜΕΤΡΑ.
...συνεχίζεται...
Οι δημοσιεύσεις μου στο παρόν ΘΕΜΑ αποτελούν μέρος μίας σειράς δημοσιεύσεων με τίτλο Ο παγκόσμιος Ελληνικός Πολιτισμός, η αρχική σελίδα των οποίων βρίσκεται στην παρακάτω διαδικτυακή διεύθυνση : http://www.fourakis-kea.com/forum/viewt ... &sk=t&sd=a
...
...