"Μονοτονικό σύστημα" εναντίον της ελληνικής γλώσση
ΜΕΡΟΣ 1ον
«Το λεγόμενο "μονοτονικό" σύστημα γραφής πρέπει να αναθεωρηθεί. Τα αφοπλιστικά "αθώα", αφελή, σοφιστικά επιχειρήματα του, υπήρξαν πραγματικός Δούρειος Ίππος. Στην πραγματικότητα ουδέποτε διευκόλυνε, ούτε τον γραπτόν ούτε τον προφορικό λόγο. Όπως δεν έστω και στο ελάχιστο την διδασκαλία και εκμάθηση της ορθογραφίας της γλώσσης μας. Οι κανόνες τονισμού αντικατεστάθησαν από άλλους, πλέον σύνθετους, σιβυλικούς, με πολλές εξαιρέσεις που περιπλέκουν περισσότερο τα ήδη περιπεπλεγμένα.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΙΕΡΩΣΕΩς ΤΟΥ ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ
Οι μαθητές υποχρεώνονται να μάθουν κατά την διάρκεια του μαθητικού τους βίου, 2 τρόπους γραφής της ιδίας γλώσσης, με αποτέλεσμα να μη μαθαίνουν κανέναν.
Ο μόνος κερδισμένος μέσα σε όλη αυτήν την σύγχυση είναι οι Πολυεθνικές, οι οποίες γνωρίζοντας πριν από μας τι έμελλε να πάθει η γλώσσα μας, κατασκεύαζαν για τα στοιχειοθετικά μηχανήματα (ήδη από το `75) μονοτονικές μήτρες γραφής και μονοτονικές γραφομηχανές, για την προσεχή (βέβαια) εφαρμογή του λεγομένου "μονοτονικού".
Πραγματικά: Το σχετικό νομοσχέδιο εισήχθη αιφνιδιαστικά και προσκολλημένο σε νόμο άσχετο, πράγμα απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Εισήχθη τα μεσάνυκτα (στην αλήστου μνήμης εκείνη συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων της 11-1-1982) όταν η πλειονότης των βουλευτών είχε αποχωρήσει, και όταν ματαίως οι παρόντες βουλευταί ζητούσαν να διευκρινιθή ποιος τύπος ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ θα αντικαταστήσει τον επί 2.000 τουλάχιστον χρόνια καθιερωμένο τρόπο γραφής της γλώσσης μας. Αυτόν τον τρόπο με τον οποίο οι σοφοί Έλληνες Αλεξανδριανοί λόγιοι, βαθείς γνώστες της ελληνικής λαλιάς, συντήρησαν τον ελληνικό λόγο και τον ελληνικό γλωσσικό παλμό μέχρι σήμερα. Τελικώς το σύστημα το οποίο επιβληθεί βιαίως δια νόμου στην γλώσσα μας με την ψήφο 30 περίπου νυσταγμένων βουλευτών (χωρίς δυστυχώς να ερωτηθεί η Ακαδημία Αθηνών ούτε η οι Φιλοσοφικές Σχολές των Πανεπιστημίων, ούτε οι Εταιρίες Ελλήνων Λογοτεχνών, Φιλολόγων κ.λπ.) είναι στην ουσία ένας συνδυασμός μονοτονικού -ατονικού, σχεδιασμένος στο γόνατο.
Θα ήταν πράγματι μονοτονικό, εάν με ένα μόνο σημείο οποιοδήποτε, ακόμη και με μια κουκίδα, τονίζαμε στον γραπτό λόγο, ότι ακριβώς τονίζουμε και στον προφορικό. Βασικός όμως κανόνας (και μέγα σφάλμα) του ισχύοντος «μονοτονικού» είναι ότι οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται, εκτός ορισμένων ολίγων εξαιρέσεων, διατυπωμένων με αρκετή δόση ασάφειας. Στα ελληνικά τονίζονται όμως οι μισές σχεδόν μονοσύλλαβες λέξεις (που η αναλογία τους προς τις δισύλλαβες και άνω είναι 2:3) τονίζονται. Αν δεν τονιστούν, τότε καλημέρα Βαβέλ... Διότι είναι αδύνατον να καταργήσουμε κάτι που από την φύση του δεν γίνεται να καταργηθεί. Η νεοελληνική λαλιά, διαφοροποιημένη σε καίρια σημεία από τον αρχαίο μας λόγο, έχει δημιουργήσει προβλήματα (σαφήνειας) τα οποία επιλύονται μόνον με την χρήση του πολυτονικού συστήματος.»
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...
ΠΗΓΗ:
«ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ»
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ Α΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ
Της Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου.
«Το λεγόμενο "μονοτονικό" σύστημα γραφής πρέπει να αναθεωρηθεί. Τα αφοπλιστικά "αθώα", αφελή, σοφιστικά επιχειρήματα του, υπήρξαν πραγματικός Δούρειος Ίππος. Στην πραγματικότητα ουδέποτε διευκόλυνε, ούτε τον γραπτόν ούτε τον προφορικό λόγο. Όπως δεν έστω και στο ελάχιστο την διδασκαλία και εκμάθηση της ορθογραφίας της γλώσσης μας. Οι κανόνες τονισμού αντικατεστάθησαν από άλλους, πλέον σύνθετους, σιβυλικούς, με πολλές εξαιρέσεις που περιπλέκουν περισσότερο τα ήδη περιπεπλεγμένα.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΙΕΡΩΣΕΩς ΤΟΥ ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ
Οι μαθητές υποχρεώνονται να μάθουν κατά την διάρκεια του μαθητικού τους βίου, 2 τρόπους γραφής της ιδίας γλώσσης, με αποτέλεσμα να μη μαθαίνουν κανέναν.
Ο μόνος κερδισμένος μέσα σε όλη αυτήν την σύγχυση είναι οι Πολυεθνικές, οι οποίες γνωρίζοντας πριν από μας τι έμελλε να πάθει η γλώσσα μας, κατασκεύαζαν για τα στοιχειοθετικά μηχανήματα (ήδη από το `75) μονοτονικές μήτρες γραφής και μονοτονικές γραφομηχανές, για την προσεχή (βέβαια) εφαρμογή του λεγομένου "μονοτονικού".
Πραγματικά: Το σχετικό νομοσχέδιο εισήχθη αιφνιδιαστικά και προσκολλημένο σε νόμο άσχετο, πράγμα απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Εισήχθη τα μεσάνυκτα (στην αλήστου μνήμης εκείνη συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων της 11-1-1982) όταν η πλειονότης των βουλευτών είχε αποχωρήσει, και όταν ματαίως οι παρόντες βουλευταί ζητούσαν να διευκρινιθή ποιος τύπος ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ θα αντικαταστήσει τον επί 2.000 τουλάχιστον χρόνια καθιερωμένο τρόπο γραφής της γλώσσης μας. Αυτόν τον τρόπο με τον οποίο οι σοφοί Έλληνες Αλεξανδριανοί λόγιοι, βαθείς γνώστες της ελληνικής λαλιάς, συντήρησαν τον ελληνικό λόγο και τον ελληνικό γλωσσικό παλμό μέχρι σήμερα. Τελικώς το σύστημα το οποίο επιβληθεί βιαίως δια νόμου στην γλώσσα μας με την ψήφο 30 περίπου νυσταγμένων βουλευτών (χωρίς δυστυχώς να ερωτηθεί η Ακαδημία Αθηνών ούτε η οι Φιλοσοφικές Σχολές των Πανεπιστημίων, ούτε οι Εταιρίες Ελλήνων Λογοτεχνών, Φιλολόγων κ.λπ.) είναι στην ουσία ένας συνδυασμός μονοτονικού -ατονικού, σχεδιασμένος στο γόνατο.
Θα ήταν πράγματι μονοτονικό, εάν με ένα μόνο σημείο οποιοδήποτε, ακόμη και με μια κουκίδα, τονίζαμε στον γραπτό λόγο, ότι ακριβώς τονίζουμε και στον προφορικό. Βασικός όμως κανόνας (και μέγα σφάλμα) του ισχύοντος «μονοτονικού» είναι ότι οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται, εκτός ορισμένων ολίγων εξαιρέσεων, διατυπωμένων με αρκετή δόση ασάφειας. Στα ελληνικά τονίζονται όμως οι μισές σχεδόν μονοσύλλαβες λέξεις (που η αναλογία τους προς τις δισύλλαβες και άνω είναι 2:3) τονίζονται. Αν δεν τονιστούν, τότε καλημέρα Βαβέλ... Διότι είναι αδύνατον να καταργήσουμε κάτι που από την φύση του δεν γίνεται να καταργηθεί. Η νεοελληνική λαλιά, διαφοροποιημένη σε καίρια σημεία από τον αρχαίο μας λόγο, έχει δημιουργήσει προβλήματα (σαφήνειας) τα οποία επιλύονται μόνον με την χρήση του πολυτονικού συστήματος.»
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...
ΠΗΓΗ:
«ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ»
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ Α΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ
Της Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου.
ΜΕΡΟΣ 2ον
ΑΣΑΦΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ
Η πρώτη δυσκολια γίνεται αντιληπτή στην διαδικασία κατανόησεως του γραπτού λόγου. Γνωρίζουμε όλοι εκ πείρας (τις περισσότερες), χρειάζεται να ξαναδιαβάσουμε την φράση για να κατανοήσουμε εάν τα διάφορα: "μου, σου, του, της, μας κ.λπ., είναι προσωπικές ή κτητικές αντωνυμίες. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που όσο κι αν επιμείνης στην ανάγνωση, η ασάφεια παραμένει. Παράδειγμα: "Η Ελένη θύμωσε με την αυθάδεια της αδελφής της Μαρίας". Δεν θα μάθουμε ποτέ εάν η Μαρία είναι αδελφή της Ελένης. Και άλλο ένα παράδειγμα από πρόσφατη έκδοση βιβλίου ιστορικού περιεχομένου: "...Η τρίτη σύζηγος του Αεσινόη τον έπεισε να θανατώσει τον γιο του Αγαθοκλή". ΑΠΟΡΙΑ: τόν γιό του(~) `Αγαθοκλή, ή τόν γιό του `Αγαθοκλη(~);
Ιδιαίτερη δυσκολία αντιμετωπίζουν τα παιδιά του Δημοτικού σχολείου. Εξ ιδίας σας διαβεβαιώ ότι όλα σχεδόν τα μικρά παιδιά παρατονίζουν στην ανάγνωση και δυσκολεύονται στο να θέσουν τόνο όταν γράφουν. Τελικά αρνούνται να τονίσουν. (Εάν αυτός είναι ο απώτερος στόχος, τότε το σύστημα επέτυχε, με όλα όσα η επιτυχία αυτή συνεπάγεται).
Ερανίσματα από βιβλία του Δημοτικού: (Προσέξτε πόσο μεγάλη ασυμφονία υπάρχει ανάμεσα στον προφορικό και γραπτό τονισμό):
"Από δω κι από κει". Τα παιδιά διαβάζουν: αποδώ κι αποκεί. "Κατά τη γη" τα παιδιά διαβάζουν: κατάτηγη. "Ο καθένας από σας". Διαβάζουν: ο καθένας απόσας. "Πες του το". Διαβάζουν πεστούτο κ.ο.κ.
Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο τα πράγματα χειροτερεύουν μετά την απόσταση που διευρύνθηκε ανάμεσα στην αρχαία και στην νέα ελληνική. Απατείται πρόσθετος μόχθος, τόσο από τους φιλολόγους που διδάσκουν αρχαία, όσο και από τα παιδιά που ταλαιπωρούνται. Υποτίθεται ότι το μονοτονικό θα τα διευκόλυνε ώστε να μην σταματούν την ώρα που γράφουν, για να σκεφθούν εάν θα βάλουν οξεία ή περισπωμένη. Τώρα λοιπόν σταματούν πολύ συχνότερα για να σκεφθούν εάν θα βάλουν ή όχι τόνο. Εκτός των άλλων, έχει χαθεί και ο απαραίτητος αυτοματισμός ως προς την κίνηση του χεριού. Υπάρχει σχετική μελέτη-έρευνα της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Βακάλη και της φιλολόγου κ.Παπαζήση. Τα αποτελέσματα είναι πέρα για πέρα απογοητευτικά, τόσο για το "μονοτονικο" όσο και για τα ίδια τα παιδιά, που μέσα σ' αυτήν την σύγχυση επενόησαν το εξής:
γράφουν το κείμενο άτονικά, και αφού τελειώσουν, το "γαρνίρουν" με τόνους (ή και με πνεύματα όταν πρόκειται για μαθητές Λυκείου) όπως ακριβώς οι ζαχαροπλάστες τις τούρτες με κερασάκια. Για τους μαθητές του Γυμνασίου ή του Λυκείου υπάρχει πρόσθετη δυσκολία. Στην ίδια σελίδα, εάν προηγείται κείμενο ή άσκηση στην αρχαία, πρέπει χρησιμοποιήσουν πολυτονικό και αμέσως από κάτω, στην προσαρμογή στην νεοελληνική ή σε πραγματολογικές παρατηρήσεις, να ξαναγυρίσουν σε μονοτονικό!
Ποιός νοσηρός εγκέφαλος επενόησε αυτό το κινέζικο τύπου μαρτύριο, για να "διευκολύνει" τάχα τα παιδιά μας;
Και συνεχίζουμε: Υπάρχουν αρκετές εκδόσεις, εφημερίδες, περιοδικά, που ακολουθώντας δικούς τους κανόνες, ουδεμία επολύτως μονοσύλλαβη λέξη τονίζουν. Όλο και πιο συχνά βλέπουμε να καταργούνται οι τόνοι στο τοπικό επίρρημα "που", στο τροπικό "πως", στο "η" το διαζευτικό. Ακόμη, τελείως αυθαίρετα, καταργούν τον δεύτερο τόνο που σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούν τα προπαροξύτονα. Π.χ. `ο κατάλόγος μου - γράφεται ως: ο κατάλογος μου. Ο`ι `άνθρωποί σας - οι άνθρωποι σας. Δημιουργείται έτσι πλαστός τονισμός πέραν της προπαραλήγουσης, κάτι που είναι αδιανόητο για την ελληνική γλώσσα. Έχω απευθύνει επανειλημμένως επιστολές σε εκδοτικούς οίκους σχετικώς με αυτήν την αυθαίρετη κατάργηση, χωρίς ποτέ να πάρω απάντηση. Τα οικονομικά συμφέροντα ("Τό δέ ζητει(~)ν πανταχου(~) τό χρήσιμον, `ήκιστα `αρμόττει τοι(~)ς μεγαλοψύχους και τοι(~)ς `ελευθέροις", ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΑ, 1339α) αγνοούν γλωσσικά προβλήματα Με ποιό δικαίωμα όμως στερούν από το βιβλιόφιλο αναγνώστη την αισθητική απόλαυση που προσμένει από το βιβλίο; Είναι το ίδιο ακριβώς σαν να πωλούν σε λάτρη της κλασσικής Μουσικής δίσκους με ελαττώματα και παραφωνίες. Αφού "καί μέλος `έχουσιν α`ι λέξεις καί ρυθμόν κα μεταβολήν, `ώστε `η `ακοή τέρπεται τοι(~)ς μέλεσιν, `ήδεται τοι(~)ς ρυθμοι(~)ς, `ασπάζεται τ`ας μεταβολάς...". Έσχατη γραμμή αμύνης η προτίμησις των αξιλόγων και όχι ολίγων εκδόσεων, που όσο πάνε και πολλαπλασιάζονται, και που επιμένουν στην ορθή γραφή της ελληνικής, δηλαδή στο πολυτονικό.
ΠΗΓΗ: "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ
της Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
εκδόσεις "Γεωργιάδης, Ελληνικής Αγωγής"
ΑΣΑΦΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΜΟΝΟΤΟΝΙΚΟΥ
Η πρώτη δυσκολια γίνεται αντιληπτή στην διαδικασία κατανόησεως του γραπτού λόγου. Γνωρίζουμε όλοι εκ πείρας (τις περισσότερες), χρειάζεται να ξαναδιαβάσουμε την φράση για να κατανοήσουμε εάν τα διάφορα: "μου, σου, του, της, μας κ.λπ., είναι προσωπικές ή κτητικές αντωνυμίες. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που όσο κι αν επιμείνης στην ανάγνωση, η ασάφεια παραμένει. Παράδειγμα: "Η Ελένη θύμωσε με την αυθάδεια της αδελφής της Μαρίας". Δεν θα μάθουμε ποτέ εάν η Μαρία είναι αδελφή της Ελένης. Και άλλο ένα παράδειγμα από πρόσφατη έκδοση βιβλίου ιστορικού περιεχομένου: "...Η τρίτη σύζηγος του Αεσινόη τον έπεισε να θανατώσει τον γιο του Αγαθοκλή". ΑΠΟΡΙΑ: τόν γιό του(~) `Αγαθοκλή, ή τόν γιό του `Αγαθοκλη(~);
Ιδιαίτερη δυσκολία αντιμετωπίζουν τα παιδιά του Δημοτικού σχολείου. Εξ ιδίας σας διαβεβαιώ ότι όλα σχεδόν τα μικρά παιδιά παρατονίζουν στην ανάγνωση και δυσκολεύονται στο να θέσουν τόνο όταν γράφουν. Τελικά αρνούνται να τονίσουν. (Εάν αυτός είναι ο απώτερος στόχος, τότε το σύστημα επέτυχε, με όλα όσα η επιτυχία αυτή συνεπάγεται).
Ερανίσματα από βιβλία του Δημοτικού: (Προσέξτε πόσο μεγάλη ασυμφονία υπάρχει ανάμεσα στον προφορικό και γραπτό τονισμό):
"Από δω κι από κει". Τα παιδιά διαβάζουν: αποδώ κι αποκεί. "Κατά τη γη" τα παιδιά διαβάζουν: κατάτηγη. "Ο καθένας από σας". Διαβάζουν: ο καθένας απόσας. "Πες του το". Διαβάζουν πεστούτο κ.ο.κ.
Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο τα πράγματα χειροτερεύουν μετά την απόσταση που διευρύνθηκε ανάμεσα στην αρχαία και στην νέα ελληνική. Απατείται πρόσθετος μόχθος, τόσο από τους φιλολόγους που διδάσκουν αρχαία, όσο και από τα παιδιά που ταλαιπωρούνται. Υποτίθεται ότι το μονοτονικό θα τα διευκόλυνε ώστε να μην σταματούν την ώρα που γράφουν, για να σκεφθούν εάν θα βάλουν οξεία ή περισπωμένη. Τώρα λοιπόν σταματούν πολύ συχνότερα για να σκεφθούν εάν θα βάλουν ή όχι τόνο. Εκτός των άλλων, έχει χαθεί και ο απαραίτητος αυτοματισμός ως προς την κίνηση του χεριού. Υπάρχει σχετική μελέτη-έρευνα της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Βακάλη και της φιλολόγου κ.Παπαζήση. Τα αποτελέσματα είναι πέρα για πέρα απογοητευτικά, τόσο για το "μονοτονικο" όσο και για τα ίδια τα παιδιά, που μέσα σ' αυτήν την σύγχυση επενόησαν το εξής:
γράφουν το κείμενο άτονικά, και αφού τελειώσουν, το "γαρνίρουν" με τόνους (ή και με πνεύματα όταν πρόκειται για μαθητές Λυκείου) όπως ακριβώς οι ζαχαροπλάστες τις τούρτες με κερασάκια. Για τους μαθητές του Γυμνασίου ή του Λυκείου υπάρχει πρόσθετη δυσκολία. Στην ίδια σελίδα, εάν προηγείται κείμενο ή άσκηση στην αρχαία, πρέπει χρησιμοποιήσουν πολυτονικό και αμέσως από κάτω, στην προσαρμογή στην νεοελληνική ή σε πραγματολογικές παρατηρήσεις, να ξαναγυρίσουν σε μονοτονικό!
Ποιός νοσηρός εγκέφαλος επενόησε αυτό το κινέζικο τύπου μαρτύριο, για να "διευκολύνει" τάχα τα παιδιά μας;
Και συνεχίζουμε: Υπάρχουν αρκετές εκδόσεις, εφημερίδες, περιοδικά, που ακολουθώντας δικούς τους κανόνες, ουδεμία επολύτως μονοσύλλαβη λέξη τονίζουν. Όλο και πιο συχνά βλέπουμε να καταργούνται οι τόνοι στο τοπικό επίρρημα "που", στο τροπικό "πως", στο "η" το διαζευτικό. Ακόμη, τελείως αυθαίρετα, καταργούν τον δεύτερο τόνο που σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούν τα προπαροξύτονα. Π.χ. `ο κατάλόγος μου - γράφεται ως: ο κατάλογος μου. Ο`ι `άνθρωποί σας - οι άνθρωποι σας. Δημιουργείται έτσι πλαστός τονισμός πέραν της προπαραλήγουσης, κάτι που είναι αδιανόητο για την ελληνική γλώσσα. Έχω απευθύνει επανειλημμένως επιστολές σε εκδοτικούς οίκους σχετικώς με αυτήν την αυθαίρετη κατάργηση, χωρίς ποτέ να πάρω απάντηση. Τα οικονομικά συμφέροντα ("Τό δέ ζητει(~)ν πανταχου(~) τό χρήσιμον, `ήκιστα `αρμόττει τοι(~)ς μεγαλοψύχους και τοι(~)ς `ελευθέροις", ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΑ, 1339α) αγνοούν γλωσσικά προβλήματα Με ποιό δικαίωμα όμως στερούν από το βιβλιόφιλο αναγνώστη την αισθητική απόλαυση που προσμένει από το βιβλίο; Είναι το ίδιο ακριβώς σαν να πωλούν σε λάτρη της κλασσικής Μουσικής δίσκους με ελαττώματα και παραφωνίες. Αφού "καί μέλος `έχουσιν α`ι λέξεις καί ρυθμόν κα μεταβολήν, `ώστε `η `ακοή τέρπεται τοι(~)ς μέλεσιν, `ήδεται τοι(~)ς ρυθμοι(~)ς, `ασπάζεται τ`ας μεταβολάς...". Έσχατη γραμμή αμύνης η προτίμησις των αξιλόγων και όχι ολίγων εκδόσεων, που όσο πάνε και πολλαπλασιάζονται, και που επιμένουν στην ορθή γραφή της ελληνικής, δηλαδή στο πολυτονικό.
ΠΗΓΗ: "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ
της Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
εκδόσεις "Γεωργιάδης, Ελληνικής Αγωγής"
ΜΕΡΟΣ 3ον
"Με την επικρατούσα ασυδοσία και με το δόγμα "όλα επιτρέπονται", δειλά- δειλά στην αρχή και συνεχώς συχνότερα, η συμφορά του μονοτονικού άρχισε να πλήττει και τα αρχαία μας κείμενα, για τα οποία έχει δοθεί ρητώς ή διαβεβαίωση ότι δεν επρόκειτο να θιγούν. Έτσι, (μικρό παράδειγμα) σε πρόσφατη έκδοση της "ΙΛΙΑΔΟΣ", οι ομηρικοί στίχοι που αναλύονται είναι γραμμένοι σε μονοτονικό. Και διαβάζουμε το εξής αριστουργηματικό: «Είς οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης». Δηλαδή γυμνή από "τόνο" και "πνεύμα" η λέξη που κατ¶ εξοχήν πρέπει να τονισθεί για δώσει νόημα και πνοή στον στίχο:
Ει`(~)ς με δασεία και περισπωμένη- `Ένας.
Θα έπρεπε ίσως εδώ να σταθούμε λίγο και να μιλήσουμε για την δασεία που εξορκίζοντας την ωσάν κακό πνεύμα, αγνοήθηκε προκλητικά ότι δεν είναι ένα απλό σημάδι, αλλά γράμμα. Έτσι όπως ακριβώς την έχουν διαφυλάξει οι δυτικές γλώσσες στις λέξεις που προέρχονται από την ελληνικήν (HEROS, HARMONIE, HISTOIRE, HORIZON), ακόμα και στο πάλαι ποτέ δασυνόμενον `ρ (RHETORIQUE).
Και τώρα, πώς να εξηγήσουμε στα παιδιά και πώς να καταλάβουν, γιατί άραγε λέμε `έφιππος και όχι `έπιππος, `ανθέλλην, `εφορεία.
Γιατί «`ανθυπολοχαγός», αλλά «`αντεραστής».
Γιατί «καχεξία», αλλά «κακέκτυπος», και τόσα άλλα ακόμη...
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή"
"Με την επικρατούσα ασυδοσία και με το δόγμα "όλα επιτρέπονται", δειλά- δειλά στην αρχή και συνεχώς συχνότερα, η συμφορά του μονοτονικού άρχισε να πλήττει και τα αρχαία μας κείμενα, για τα οποία έχει δοθεί ρητώς ή διαβεβαίωση ότι δεν επρόκειτο να θιγούν. Έτσι, (μικρό παράδειγμα) σε πρόσφατη έκδοση της "ΙΛΙΑΔΟΣ", οι ομηρικοί στίχοι που αναλύονται είναι γραμμένοι σε μονοτονικό. Και διαβάζουμε το εξής αριστουργηματικό: «Είς οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης». Δηλαδή γυμνή από "τόνο" και "πνεύμα" η λέξη που κατ¶ εξοχήν πρέπει να τονισθεί για δώσει νόημα και πνοή στον στίχο:
Ει`(~)ς με δασεία και περισπωμένη- `Ένας.
Θα έπρεπε ίσως εδώ να σταθούμε λίγο και να μιλήσουμε για την δασεία που εξορκίζοντας την ωσάν κακό πνεύμα, αγνοήθηκε προκλητικά ότι δεν είναι ένα απλό σημάδι, αλλά γράμμα. Έτσι όπως ακριβώς την έχουν διαφυλάξει οι δυτικές γλώσσες στις λέξεις που προέρχονται από την ελληνικήν (HEROS, HARMONIE, HISTOIRE, HORIZON), ακόμα και στο πάλαι ποτέ δασυνόμενον `ρ (RHETORIQUE).
Και τώρα, πώς να εξηγήσουμε στα παιδιά και πώς να καταλάβουν, γιατί άραγε λέμε `έφιππος και όχι `έπιππος, `ανθέλλην, `εφορεία.
Γιατί «`ανθυπολοχαγός», αλλά «`αντεραστής».
Γιατί «καχεξία», αλλά «κακέκτυπος», και τόσα άλλα ακόμη...
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή"
ΜΕΡΟΣ 4ον
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ "ΠΡΙΝΣΤΟΝ" ΚΑΙ ΣΤΟ "ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ" ΤΩΝ Η.Π.Α.
Με θέμα "Την σχέση που έχει ο ήχος με τις λέξεις".
Πρόκειται για το θέμα που είχε αναπτύξει το 1985 (είχε ξεσπάσει μεγάλος θόρυβος) στο συνέδριο που είχε οργανώσει το Κ.Κ.Ε.-εσωτερικού στο γήπεδο του Μίλωνα.
"Τα σημεία τήξεως, οι περισπωμένες, η βαρεία, η οξεία, μετέτρεψαν την ελληνική γλώσσα, σε παρτιτούρα. Υπάρχουν περιπτώσεις που διαβάζοντας, δεν καταλαβαίνεις αν απουσιάζει ο τόνος. Ακόμη και τώρα, δεν έχω συνηθίσει το διαζευτικό "ή". Τα παιδιά στο σχολείο ζουν μια σχιζοφρένεια το αρχαίο κείμενο είναι πολυτονικό και τα σχόλια, δίπλα, στο μονοτονικό. Οι μαθητές σήμερα γράφουν χωρίς να βάζουν τόνους, προσθέτουν τις οξείες όταν τελειώσουν. Έχει "αποκολληθεί" πια το αίσθημα της γραφής από τον ήχο της γλώσσας. Αυτό δε, αποδίδεται με το τραγούδι. Αν θες να ακούσεις τις περισπωμένες και τις βαρείες, τις ακούς στους καλούς ηθοποιούς και τους καλούς τραγουδιστές. Αυτούς, που το "ωμέγα" το λένε πιο μεγάλο από το "όμικρον", που ανεβάζουν τη νότα όταν πρέπει. Το βλέπουμε και σε ορισμένα σουξέ τα οποία ενώ έχουν τις προδιαγραφές, δεν πετυχαίνουν γιατί είναι λάθος ο τονισμός, ενώ συνήθως αυτά που επιτυχάνουν , είναι επειδή ο τραγουδιστής αποδίδει τέλεια το τονικό σύστημα. Φέρ'ειπείν δεν πέτυχε το "δέν παντρεύομαι" που έλεγε η Λίτσα Διαμάντη, ενώ εξακολουθούν να τραγουδούν έπειτα από δεκαετίες το "Συγγνώμη, σού ζητω(~) συγχώρεσε με" του Γιαννίδη.
Οι Γάλλοι όταν είδαν ότι αλλοιώνεται η γλώσσα, έβαλαν ειδικό μάθημα στα σχολεία: Εκφορά της γλώσσας. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάτι ανάλογο"
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή".
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ "ΠΡΙΝΣΤΟΝ" ΚΑΙ ΣΤΟ "ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ" ΤΩΝ Η.Π.Α.
Με θέμα "Την σχέση που έχει ο ήχος με τις λέξεις".
Πρόκειται για το θέμα που είχε αναπτύξει το 1985 (είχε ξεσπάσει μεγάλος θόρυβος) στο συνέδριο που είχε οργανώσει το Κ.Κ.Ε.-εσωτερικού στο γήπεδο του Μίλωνα.
"Τα σημεία τήξεως, οι περισπωμένες, η βαρεία, η οξεία, μετέτρεψαν την ελληνική γλώσσα, σε παρτιτούρα. Υπάρχουν περιπτώσεις που διαβάζοντας, δεν καταλαβαίνεις αν απουσιάζει ο τόνος. Ακόμη και τώρα, δεν έχω συνηθίσει το διαζευτικό "ή". Τα παιδιά στο σχολείο ζουν μια σχιζοφρένεια το αρχαίο κείμενο είναι πολυτονικό και τα σχόλια, δίπλα, στο μονοτονικό. Οι μαθητές σήμερα γράφουν χωρίς να βάζουν τόνους, προσθέτουν τις οξείες όταν τελειώσουν. Έχει "αποκολληθεί" πια το αίσθημα της γραφής από τον ήχο της γλώσσας. Αυτό δε, αποδίδεται με το τραγούδι. Αν θες να ακούσεις τις περισπωμένες και τις βαρείες, τις ακούς στους καλούς ηθοποιούς και τους καλούς τραγουδιστές. Αυτούς, που το "ωμέγα" το λένε πιο μεγάλο από το "όμικρον", που ανεβάζουν τη νότα όταν πρέπει. Το βλέπουμε και σε ορισμένα σουξέ τα οποία ενώ έχουν τις προδιαγραφές, δεν πετυχαίνουν γιατί είναι λάθος ο τονισμός, ενώ συνήθως αυτά που επιτυχάνουν , είναι επειδή ο τραγουδιστής αποδίδει τέλεια το τονικό σύστημα. Φέρ'ειπείν δεν πέτυχε το "δέν παντρεύομαι" που έλεγε η Λίτσα Διαμάντη, ενώ εξακολουθούν να τραγουδούν έπειτα από δεκαετίες το "Συγγνώμη, σού ζητω(~) συγχώρεσε με" του Γιαννίδη.
Οι Γάλλοι όταν είδαν ότι αλλοιώνεται η γλώσσα, έβαλαν ειδικό μάθημα στα σχολεία: Εκφορά της γλώσσας. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάτι ανάλογο"
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή".
Παρακαλώ όσους γνωρίζουν περισσότερα για την αρμονική σχέση πολυτονικού συστήματος και ήχου-νότες (και γενικά για το πολυτονικό) παρακαλώ όπως την καταθέσει εις την δημοθοινία, θα βοηθήσει πάρα πολύ.
Μιλάω τόσον καιρό για το πολυτονικό σύστημα και έχω παραλείψει να γράψω για τους καθαυτούς τόνους, ΣΥΓΝΩΜΗΝ.
ΜΕΡΟΣ 5ον
ΠΕΡΙ ΤΟΝΩΝ
1. ΟΞΕΙΑ (΄): Ο τόνος της φωνής οξύνεται (`η-μέ-ρα).
2. ΒΑΡΕΙΑ (`): Ο τόνος χαμηλώνει, βαρύνεται. Η βαρεία τίθεται εις την λήγουσαν, αντί της οξείας, εάν δεν ακολουθεί σημείον στίξεως ή εγκλιτικόν.
π.χ. Ό καλός πατήρ.
Ό καλός κάγαθος.
Ό πατήρ καί `η μήτηρ.
Αλλά: Ό πατήρ μου. (τό "μου" είναι "εγκλιτικόν").
3. ΠΕΡΙΣΠΩΜΕΝΗ ή οξυβαρεία (Λ) δηλαδή (~). Η φωνή οξύνεται λίγο και αμέσως περισπάται: (`Η γάρ `οξει(~)α καί `η βαρει(~)α είς περισπωμένη συνέρχονται.-Ε.Μ.-).
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ,
ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή".
ΜΕΡΟΣ 5ον
ΠΕΡΙ ΤΟΝΩΝ
1. ΟΞΕΙΑ (΄): Ο τόνος της φωνής οξύνεται (`η-μέ-ρα).
2. ΒΑΡΕΙΑ (`): Ο τόνος χαμηλώνει, βαρύνεται. Η βαρεία τίθεται εις την λήγουσαν, αντί της οξείας, εάν δεν ακολουθεί σημείον στίξεως ή εγκλιτικόν.
π.χ. Ό καλός πατήρ.
Ό καλός κάγαθος.
Ό πατήρ καί `η μήτηρ.
Αλλά: Ό πατήρ μου. (τό "μου" είναι "εγκλιτικόν").
3. ΠΕΡΙΣΠΩΜΕΝΗ ή οξυβαρεία (Λ) δηλαδή (~). Η φωνή οξύνεται λίγο και αμέσως περισπάται: (`Η γάρ `οξει(~)α καί `η βαρει(~)α είς περισπωμένη συνέρχονται.-Ε.Μ.-).
ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ,
ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ"
Α΄ Κύκλος Σπουδών της
Κας Άννας Τζιροπούλου-Ευσταθείου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: "Γεωργιάδης, Ελληνική Αγωγή".
ΜΕΡΟΣ 6ον
ΟΞΕΙΑ
Όταν η φωνή ανεβαίνει, οξύνεται. π.χ. `άνθρωπος.
ΒΑΡΕΙΑ
Όταν η φωνή κατεβαίνει, βαραίνει. π.χ. λαο(ΒΑΡΕΙΑ)ς.
ΒΕΒΑΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ "ΧΘΕΣΙΝΟ", ΤΟ ΕΠΙΝΟΗΣΑΝ ΟΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΙ ΦΙΛΟΛΟΓΟΙ ΤΟ 2ον ΑΙΩΝΑ π.Χ. ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΗΜΩΝ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΓΡΑΦΑΝΕ ΜΕ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΟΥΧΙ ΠΕΖΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΝΟΥΣ. Αν προσέξετε τις επιγραφές είναι όλες στα κεφαλαία.
Ένα γράμμα απ'τα 3 που απέβαλε ο Περικλής στον """Χρυσό Αιώνα""", ήτο το ΔΙΓΑΜΜΑ "F" (που οι Άγγλοι το έχουν στο αλφάβητο τους, ενώ εμείς οι "έξυπνοι" όχι, αλλά αυτό είναι μια αλλη ιστορίαν).
Λοιπόν το "F" προφέρονταν σαν βήτα, μετεγενέστερα σαν Φ, π.χ. ναfς, ναυ~ς (ναύτης, και στα αγγλικά navy)
Fέτος, φέτος
το F έγινε ψιλή
Fείκοσι= ε`ίκοσι
Fοι(~)νος= οι(`~)νος
Fοι(~)κος= οι(`~)κος
το F έγινε δασεία
Fύδωρ= `ύδωρ
Fρόδον= `ρόδον
`ρήγνυμι-ρή(γίνεται α στα Δωρικά)γνυμι (κ,γ,χ), το `ρυ~γμα, η `ρη~ξις, `η διάρρηξις.
`ο ράκος (γ=κ) =το σχισμένο, από το Fράκος τώρα βγαίνει η βράκα (τα 2 κομμάτια σχισμένο ύφασμα).
ΟΞΕΙΑ
Όταν η φωνή ανεβαίνει, οξύνεται. π.χ. `άνθρωπος.
ΒΑΡΕΙΑ
Όταν η φωνή κατεβαίνει, βαραίνει. π.χ. λαο(ΒΑΡΕΙΑ)ς.
ΒΕΒΑΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ "ΧΘΕΣΙΝΟ", ΤΟ ΕΠΙΝΟΗΣΑΝ ΟΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΙ ΦΙΛΟΛΟΓΟΙ ΤΟ 2ον ΑΙΩΝΑ π.Χ. ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΗΜΩΝ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΓΡΑΦΑΝΕ ΜΕ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΟΥΧΙ ΠΕΖΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΝΟΥΣ. Αν προσέξετε τις επιγραφές είναι όλες στα κεφαλαία.
Ένα γράμμα απ'τα 3 που απέβαλε ο Περικλής στον """Χρυσό Αιώνα""", ήτο το ΔΙΓΑΜΜΑ "F" (που οι Άγγλοι το έχουν στο αλφάβητο τους, ενώ εμείς οι "έξυπνοι" όχι, αλλά αυτό είναι μια αλλη ιστορίαν).
Λοιπόν το "F" προφέρονταν σαν βήτα, μετεγενέστερα σαν Φ, π.χ. ναfς, ναυ~ς (ναύτης, και στα αγγλικά navy)
Fέτος, φέτος
το F έγινε ψιλή
Fείκοσι= ε`ίκοσι
Fοι(~)νος= οι(`~)νος
Fοι(~)κος= οι(`~)κος
το F έγινε δασεία
Fύδωρ= `ύδωρ
Fρόδον= `ρόδον
`ρήγνυμι-ρή(γίνεται α στα Δωρικά)γνυμι (κ,γ,χ), το `ρυ~γμα, η `ρη~ξις, `η διάρρηξις.
`ο ράκος (γ=κ) =το σχισμένο, από το Fράκος τώρα βγαίνει η βράκα (τα 2 κομμάτια σχισμένο ύφασμα).
Όπως η μουσική χρειάζεται πολλές νοτες, έτσι και η γλώσσα μας χρειάζεται το πολυτονικό για να αποδοθεί καλύτερα το νόημα των λέξεων.
ΜΕΡΟΣ 7ον
ΟΞΥΒΑΡΕΙΑ:
Ναυσικ(^αα) έγινε Ναυσικ(^α) έγινε περισπωμένη, δηλαδή Ναυσικα(-) ή Ναυσικά(~), "περίσπασις φωνής".
Σπές= αρχαιαελληνικά πες, μίλα (speech).
-Ο τόνος λοιπόν δείχνει τον ΤΟΝΟ της φωνής μας.
ΠΝΕΥΜΑΤΑ (Ψιλή και Δασεία):
`ήλιος > στο η, η φωνή μου γίνεται παχιά (`) (`ο hήλιος), αν πω `ηέλιος σπάει η Δασεία του "η" και γίνεται (`ήλιος).
ΟΞΥΒΑΡΕΙΑ:
Ναυσικ(^αα) έγινε Ναυσικ(^α) έγινε περισπωμένη, δηλαδή Ναυσικα(-) ή Ναυσικά(~), "περίσπασις φωνής".
Σπές= αρχαιαελληνικά πες, μίλα (speech).
-Ο τόνος λοιπόν δείχνει τον ΤΟΝΟ της φωνής μας.
ΠΝΕΥΜΑΤΑ (Ψιλή και Δασεία):
`ήλιος > στο η, η φωνή μου γίνεται παχιά (`) (`ο hήλιος), αν πω `ηέλιος σπάει η Δασεία του "η" και γίνεται (`ήλιος).
ΜΕΡΟΣ 8ον
ΠΕΡΙ ΔΑΣΕΙΑΣ:
Ο μηχανισμός της δασείας
κ,γ+`(δασεία)= χ
π,β+`(δασεία)= φ
τ,δ+`(δασεία)= θ.
Μερικά παραδείγματα, για να γίνει πιο κατανοητό.
Για το "θ"
1. κατά+`(δασεία)ησυχάζω γίνεται κατ+`ησυχάζω και η τελικά καθησυχάζω. (ποτέ δεν χρησιμοποιούνται 2 φωνήεντα γιατί δημιουργήται χάος στον λόγο).
2. `(δασεία)αντί+`(βαρεία)υπολογαχος γίνεται `(δασεία)αντ+`(βαρεία)υπολοχαγος γίνεται τελικά `(δασεία)ανθυπολοχαγός.
3. πέντ-ε. `η πεντάς, τη~ς πεντάδος. (θέμα -πέντ-). πεντ-`ημέρα γίνεται πενθήμερη εκδρομή.
Για το "φ"
1. `(δασεία)από+`(βαρεία)ηνί (ηνία) γίνεται `(δασεία)απ+`(βαρεία)ηνι γίνεται τελικά `(βαρεία)αφυνι-άζω.
2. `(δασεία)από+`(βαρεία)ομοίωσις γίνεται `(δασεία)απ+`(βαρεία)ομοίωσις γίνεται τελικά `(δασεία)αφομοίωσις.
3. `(δασεία)από `(βαρεία)ενός γίνεται `(δασεία)αφ'`(βαρεία)ενός και
`(δασεία)από `(βαρεία)ετέρου γίνεται `(δασεία)αφ'(βαρεία)ετέρου.
4. `η `άλς τη(~)ς `αλός
ο βράχος που είναι: `υπό `αλός γίνεται `υπ' αλός γίνεται `υφ' `αλός και πέρνει την τελική του μορφή ως `ύφαλος.
5.`υπό+`ήλιος γίνεται `υφήλιος.
Για το "χ"
1. `η `έξις= η συνήθεια
`η κακή `έξις που γίνεται κακ-`εξ και τελικά βγαίνει η λέξις καχεξία.
2. κακ-ω(~)ς `ύποπτος γίνεται κακ-`ύποπτος και τελικά βγαίνει η λέξις καχύποπτος=αυτός που υποπτεύεται κακώς (λάθος).
ΠΕΡΙ ΔΑΣΕΙΑΣ:
Ο μηχανισμός της δασείας
κ,γ+`(δασεία)= χ
π,β+`(δασεία)= φ
τ,δ+`(δασεία)= θ.
Μερικά παραδείγματα, για να γίνει πιο κατανοητό.
Για το "θ"
1. κατά+`(δασεία)ησυχάζω γίνεται κατ+`ησυχάζω και η τελικά καθησυχάζω. (ποτέ δεν χρησιμοποιούνται 2 φωνήεντα γιατί δημιουργήται χάος στον λόγο).
2. `(δασεία)αντί+`(βαρεία)υπολογαχος γίνεται `(δασεία)αντ+`(βαρεία)υπολοχαγος γίνεται τελικά `(δασεία)ανθυπολοχαγός.
3. πέντ-ε. `η πεντάς, τη~ς πεντάδος. (θέμα -πέντ-). πεντ-`ημέρα γίνεται πενθήμερη εκδρομή.
Για το "φ"
1. `(δασεία)από+`(βαρεία)ηνί (ηνία) γίνεται `(δασεία)απ+`(βαρεία)ηνι γίνεται τελικά `(βαρεία)αφυνι-άζω.
2. `(δασεία)από+`(βαρεία)ομοίωσις γίνεται `(δασεία)απ+`(βαρεία)ομοίωσις γίνεται τελικά `(δασεία)αφομοίωσις.
3. `(δασεία)από `(βαρεία)ενός γίνεται `(δασεία)αφ'`(βαρεία)ενός και
`(δασεία)από `(βαρεία)ετέρου γίνεται `(δασεία)αφ'(βαρεία)ετέρου.
4. `η `άλς τη(~)ς `αλός
ο βράχος που είναι: `υπό `αλός γίνεται `υπ' αλός γίνεται `υφ' `αλός και πέρνει την τελική του μορφή ως `ύφαλος.
5.`υπό+`ήλιος γίνεται `υφήλιος.
Για το "χ"
1. `η `έξις= η συνήθεια
`η κακή `έξις που γίνεται κακ-`εξ και τελικά βγαίνει η λέξις καχεξία.
2. κακ-ω(~)ς `ύποπτος γίνεται κακ-`ύποπτος και τελικά βγαίνει η λέξις καχύποπτος=αυτός που υποπτεύεται κακώς (λάθος).