Ευαγγέλου Μουτσoπούλου, Η μουσική στο έργο του Πλάτωνος, χρυσό μετάλλιο Ακαδημίας Αθηνών, εκδόσεις Σύλλογος προς διάδοσιν ωφέλιμων βιβλίων.
Το παρόν έργο είναι διδακτορική διατριβή του 1959, βραβείο Γαλλικής Εταιρείας Ελληνικών σπουδών, μεταφρασμένο στα Ελληνικά και εκδόθηκε το 2010.
http://www.perizitito.gr/product.php?productid=190399&cat=30793&bestseller=Y
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ – Από την Μουσική στην Φιλοσοφία
1. Η θέση της μουσικής και ο ανθρώπινος παράγων
2. Ο μύθος: το φανταστικό και το πραγματικό
3. Θεϊκή προέλευση της μουσικής. Έμπνευση, κλήση, χρησιμότης του μουσικού.
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ
Τα τεχνικά θεμέλια της μουσικής δημιουργίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Οι ήχοι και οι φυσιολογικές θεωρίες του Πλάτωνος
1. Οι κινήσεις του ήχου
2. Οι ιδιότητες του ήχου
3. Συμφωνία και ασυμφωνία των ήχων
4. Οι συνέπειες της αρμονίας επί της ψυχής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Αρμονική επιστήμη ή μουσικός εμπειρισμός;
1. Παρουσίαση του προβλήματος
2. Μεθοδολογία των αρμονικών
3. Επιστροφή στον Πλάτωνα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Ευρυθμία και Ευαρμοστία
1. Οι αρμονίες
2. Ιδιότητες του δαμωνείου συστήματος
3. Ο Ρυθμός και οι ρυθμοί
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Ο Πλάτων και η εξέλιξη των οργάνων
1. Ο αυλός και οι απορριπτόμενες μορφές του
2. Τα εξελικτικά στάδια του αυλού
3. Τα έγχορδα στάδια του αυλού
4. Ο Πλάτων κιθαριστής;
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
Η όρχηση
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η κίνηση, θεμέλιος λίθος της ορχηστικής εκφράσεως
1. Εσωτερικές κινήσεις έναντι εξωτερικών
2. Εξωτερικές κινήσεις έναντι εσωτερικών
3. Οι ανακλώμενες κινήσεις και το κύκλωμά τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Όρχηση και Ανθρώπινος Βίος
1. Η όρχηση και οι θεοί ή ο θεϊκός χαρακτήρας της ορχήσεως
2. Όρχηση και υγιεινή
3. Απόψεις, αξίες και σημασία της ορχήσεως
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Η όρχηση την εποχή του Πλάτωνος
1. Το πρόβλημα
2. Εξέλιξη της ορχήσεως
3. Νομιμότητα των νεωτερισμών και η αποκατάσταση της χορείας κατά τον Πλάτωνα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Η καλλιτεχνική ουσία της ορχήσεως
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΕΜΠΤΟΝ – Σύστημα των ορχήσεων
1. Προκαταρκτικές έννοιες και κατηγοριοποίηση των ορχήσεων
2. Η ορχηστική παράδοση
3. Διασκεδαστικές ορχήσεις, οργιαστικές ορχήσεις, απόλυτο σύστημα
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ
Η μουσική παιδεία
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η μουσική παιδεία προ του Πλάτωνος
1. Μουσική και παιδαγωγική
2. Η ομηρική μουσική παράδοση
3. Η μουσική παιδεία στην Σπάρτη
4. Η μουσική παιδεία στην Λέσβο
5. Η μουσική παιδεία στις φιλοσοφικές σχολές
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Η μουσική παιδεία στην Αθήνα του Πλάτωνος
1. Η προ Δάμωνος εποχή
2. Η δαμώνεια και η μετά Δάμωνα εποχή
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Ο Πλάτων εισηγητής μιας νέας μουσική παιδείας
1. Τα γενικά χαρακτηριστικά της μουσικής παιδείας. Γυμναστική
2. Παράγοντες και μέθοδοι της μουσικής παιδείας
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Η μουσική παιδεία ως κρατικός μηχανισμός
1. Οι πράκτορες και οι λειτουργίες τους
2. Οι αρχές της μουσικής παιδείας
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ
Η μουσική αισθητική
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η αξιολογία του μουσικού κάλλους
1. Διαμόρφωση αισθητικών συναισθημάτων
2. Το κριτήριο του μουσικού κάλλους
3. Η «μίμησις» στην μουσική
4. Μουσική σκοπιμότητα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Μουσική επιστήμη και συνείδηση
1. Ιστορία της μουσικής και οι μορφές της
2. Η ιστορία της μουσικής κριτικής
3. Η μουσική συνείδηση. Θεατροκρατία
4. Ο κοινωνικός ρόλος της μουσικής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Η «ορθή μουσική» ή μουσική δεοντολογία
1. Ελευθερία, ντετερμινισμός ή επιτηρούμενη επιείκεια;
2. Οι κανόνες της μουσικής συνθέσεως
3. Η μουσική ως δημιουργία
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ
Η αντίληψη της αρμονίας και ο κόσμος
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η αρμονία
1. Η αρμονική πραγματικότης και οι αρχές της
2. Οι αρμονικές απόψεις
3. Επάνοδος στην αρμονία της ψυχής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Ο κόσμος
1. Μαθηματικές έννοιες εφηρμοσμένες στα μουσικά φαινόμενα
2. Η αντίληψη της ψυχής του κόσμου
3. Η κατασκευή της παγκόσμιας αρμονίας
4. Η «αρμονία» των σφαιρών
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΓΕΝΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ευάγγελος Μουτσόπουλος
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1930 και αναγορεύθηκε κρατικός διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Παρισίων το 1958. Διετέλεσε καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1969), του οποίου εξελέγη και Πρύτανης (1977). Είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1984. Διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής σε πολυάριθμα ξένα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα παγκοσμίου κύρους, και είναι μέλος, επίτιμο ή αντεπιστέλλον, πολλών εθνικών και διεθνών ξένων ακαδημιών. Συγγραφεύς φιλοσοφικών έργων σε 59 τόμους, κατά το ήμισυ στην ελληνική και στην γαλλική, εν μέρει δε και στην αγγλική, πολλοί από τους οποίους έχουν μεταφρασθεί σε διάφορες γλώσσες.
Οι έρευνές του στους τομείς της συστηματικής φιλοσοφίας και της ιστορίας της φιλοσοφίας τον οδήγησαν στην συγκρότηση, θεμελίωση και διεθνή επιβολή πέντε νέων φιλοσοφικών κλάδων: της καιρολογίας, της φιλοσοφίας της τέχνης (με ανανεωμένη σημασία του όρου), της φιλοσοφίας του ελληνικού πολιτισμού, της ιστορίας της νεοελληνικής φιλοσοφίας και της φιλοσοφίας του κοσμοχώρου. Επίσης, έχει ασχοληθεί με τον κλάδο της φιλοσοφίας της μουσικής, μία προσφορά που τροφοδοτείται και από την δραστηριότητά του στον τομέα της μουσουργίας.
Κατ’ επανάληψιν επίτιμος διδάκτωρ και με πολλές άλλες τιμητικές διακρίσεις στο ενεργητικό του, έχει μετάσχει σε εκατοντάδες διεθνή συνέδρια στο εξωτερικό. Το 1966 εδημιούργησε το Corpus Philosophorum Graecorum Recentiorum (CPGR), το οποίον ενέταξε στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του υπό την προεδρίαν του Ιδρύματος Ερεύνης και Εκδόσεων Νεοελληνικής Φιλοσοφίας (1975). Ιδρυτής και διευθυντής του διεθνούς φιλοσοφικού περιοδικού Διοτίμα. Το 1984 η Ακαδημία Αθηνών τού ανέθεσε την εποπτεία του περιοδικού Φιλοσοφία, επετηρίδος του εν αυτή λειτουργούντος Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας.
Το παρόν έργο είναι διδακτορική διατριβή του 1959, βραβείο Γαλλικής Εταιρείας Ελληνικών σπουδών, μεταφρασμένο στα Ελληνικά και εκδόθηκε το 2010.
http://www.perizitito.gr/product.php?productid=190399&cat=30793&bestseller=Y
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ – Από την Μουσική στην Φιλοσοφία
1. Η θέση της μουσικής και ο ανθρώπινος παράγων
2. Ο μύθος: το φανταστικό και το πραγματικό
3. Θεϊκή προέλευση της μουσικής. Έμπνευση, κλήση, χρησιμότης του μουσικού.
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ
Τα τεχνικά θεμέλια της μουσικής δημιουργίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Οι ήχοι και οι φυσιολογικές θεωρίες του Πλάτωνος
1. Οι κινήσεις του ήχου
2. Οι ιδιότητες του ήχου
3. Συμφωνία και ασυμφωνία των ήχων
4. Οι συνέπειες της αρμονίας επί της ψυχής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Αρμονική επιστήμη ή μουσικός εμπειρισμός;
1. Παρουσίαση του προβλήματος
2. Μεθοδολογία των αρμονικών
3. Επιστροφή στον Πλάτωνα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Ευρυθμία και Ευαρμοστία
1. Οι αρμονίες
2. Ιδιότητες του δαμωνείου συστήματος
3. Ο Ρυθμός και οι ρυθμοί
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Ο Πλάτων και η εξέλιξη των οργάνων
1. Ο αυλός και οι απορριπτόμενες μορφές του
2. Τα εξελικτικά στάδια του αυλού
3. Τα έγχορδα στάδια του αυλού
4. Ο Πλάτων κιθαριστής;
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
Η όρχηση
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η κίνηση, θεμέλιος λίθος της ορχηστικής εκφράσεως
1. Εσωτερικές κινήσεις έναντι εξωτερικών
2. Εξωτερικές κινήσεις έναντι εσωτερικών
3. Οι ανακλώμενες κινήσεις και το κύκλωμά τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Όρχηση και Ανθρώπινος Βίος
1. Η όρχηση και οι θεοί ή ο θεϊκός χαρακτήρας της ορχήσεως
2. Όρχηση και υγιεινή
3. Απόψεις, αξίες και σημασία της ορχήσεως
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Η όρχηση την εποχή του Πλάτωνος
1. Το πρόβλημα
2. Εξέλιξη της ορχήσεως
3. Νομιμότητα των νεωτερισμών και η αποκατάσταση της χορείας κατά τον Πλάτωνα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Η καλλιτεχνική ουσία της ορχήσεως
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΕΜΠΤΟΝ – Σύστημα των ορχήσεων
1. Προκαταρκτικές έννοιες και κατηγοριοποίηση των ορχήσεων
2. Η ορχηστική παράδοση
3. Διασκεδαστικές ορχήσεις, οργιαστικές ορχήσεις, απόλυτο σύστημα
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ
Η μουσική παιδεία
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η μουσική παιδεία προ του Πλάτωνος
1. Μουσική και παιδαγωγική
2. Η ομηρική μουσική παράδοση
3. Η μουσική παιδεία στην Σπάρτη
4. Η μουσική παιδεία στην Λέσβο
5. Η μουσική παιδεία στις φιλοσοφικές σχολές
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Η μουσική παιδεία στην Αθήνα του Πλάτωνος
1. Η προ Δάμωνος εποχή
2. Η δαμώνεια και η μετά Δάμωνα εποχή
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Ο Πλάτων εισηγητής μιας νέας μουσική παιδείας
1. Τα γενικά χαρακτηριστικά της μουσικής παιδείας. Γυμναστική
2. Παράγοντες και μέθοδοι της μουσικής παιδείας
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΟΝ – Η μουσική παιδεία ως κρατικός μηχανισμός
1. Οι πράκτορες και οι λειτουργίες τους
2. Οι αρχές της μουσικής παιδείας
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ
Η μουσική αισθητική
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η αξιολογία του μουσικού κάλλους
1. Διαμόρφωση αισθητικών συναισθημάτων
2. Το κριτήριο του μουσικού κάλλους
3. Η «μίμησις» στην μουσική
4. Μουσική σκοπιμότητα
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Μουσική επιστήμη και συνείδηση
1. Ιστορία της μουσικής και οι μορφές της
2. Η ιστορία της μουσικής κριτικής
3. Η μουσική συνείδηση. Θεατροκρατία
4. Ο κοινωνικός ρόλος της μουσικής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ – Η «ορθή μουσική» ή μουσική δεοντολογία
1. Ελευθερία, ντετερμινισμός ή επιτηρούμενη επιείκεια;
2. Οι κανόνες της μουσικής συνθέσεως
3. Η μουσική ως δημιουργία
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ
Η αντίληψη της αρμονίας και ο κόσμος
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ – Η αρμονία
1. Η αρμονική πραγματικότης και οι αρχές της
2. Οι αρμονικές απόψεις
3. Επάνοδος στην αρμονία της ψυχής
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ – Ο κόσμος
1. Μαθηματικές έννοιες εφηρμοσμένες στα μουσικά φαινόμενα
2. Η αντίληψη της ψυχής του κόσμου
3. Η κατασκευή της παγκόσμιας αρμονίας
4. Η «αρμονία» των σφαιρών
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
ΓΕΝΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ευάγγελος Μουτσόπουλος
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1930 και αναγορεύθηκε κρατικός διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Παρισίων το 1958. Διετέλεσε καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1969), του οποίου εξελέγη και Πρύτανης (1977). Είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1984. Διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής σε πολυάριθμα ξένα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα παγκοσμίου κύρους, και είναι μέλος, επίτιμο ή αντεπιστέλλον, πολλών εθνικών και διεθνών ξένων ακαδημιών. Συγγραφεύς φιλοσοφικών έργων σε 59 τόμους, κατά το ήμισυ στην ελληνική και στην γαλλική, εν μέρει δε και στην αγγλική, πολλοί από τους οποίους έχουν μεταφρασθεί σε διάφορες γλώσσες.
Οι έρευνές του στους τομείς της συστηματικής φιλοσοφίας και της ιστορίας της φιλοσοφίας τον οδήγησαν στην συγκρότηση, θεμελίωση και διεθνή επιβολή πέντε νέων φιλοσοφικών κλάδων: της καιρολογίας, της φιλοσοφίας της τέχνης (με ανανεωμένη σημασία του όρου), της φιλοσοφίας του ελληνικού πολιτισμού, της ιστορίας της νεοελληνικής φιλοσοφίας και της φιλοσοφίας του κοσμοχώρου. Επίσης, έχει ασχοληθεί με τον κλάδο της φιλοσοφίας της μουσικής, μία προσφορά που τροφοδοτείται και από την δραστηριότητά του στον τομέα της μουσουργίας.
Κατ’ επανάληψιν επίτιμος διδάκτωρ και με πολλές άλλες τιμητικές διακρίσεις στο ενεργητικό του, έχει μετάσχει σε εκατοντάδες διεθνή συνέδρια στο εξωτερικό. Το 1966 εδημιούργησε το Corpus Philosophorum Graecorum Recentiorum (CPGR), το οποίον ενέταξε στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του υπό την προεδρίαν του Ιδρύματος Ερεύνης και Εκδόσεων Νεοελληνικής Φιλοσοφίας (1975). Ιδρυτής και διευθυντής του διεθνούς φιλοσοφικού περιοδικού Διοτίμα. Το 1984 η Ακαδημία Αθηνών τού ανέθεσε την εποπτεία του περιοδικού Φιλοσοφία, επετηρίδος του εν αυτή λειτουργούντος Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας.
Υπομονή Ήλιος θα φανεί με χρυσά φτερά για να μας πει, μες στην ντροπή, πολεμίστε και γκρεμίστε τη Δρακογενιά
Νίκος Γκάτσος - Ο Δράκος
Νίκος Γκάτσος - Ο Δράκος