ΕΠΙΤΟΜΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
ΠΡΟΣΩΠΑ - ΓΕΓΟΝΟΤΑ - ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ - ΧΑΡΤΕΣ - ΣΥΝΘΗΚΕΣ
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Ἀρχαιότερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
Ο Obermeier (1926) ἀναφέρει τὴν παρουσία ἐργαλείου ποὺ δὲν σώζεται σήμερα καὶ τὸ ὁποῖο ἀνακαλύφθηκε στὴ Μακεδονία. Ὡστόσο, ἡ πρόσφατη ἀνεύρεση ἀπὸ Γάλλους γεωλόγους στὴν περιοχὴ τῆς λίμνης Κορισίων στὴν Κέρκυρα ἑνὸς χαλικόμορφου -πιθανόν- ἐργαλείου, τοῦ ὁποίου ἡ ἡλικία προσδιορίστηκε μὲ τὴ μέθοδο τοῦ παλαιομαγνητισμοῦ ἀνάμεσα στὰ 950.000 καὶ στὰ 750.000 χρόνια, ἐπεκτείνει κατὰ πολὺ τὰ μέχρι σήμερα γνωστὰ ὅρια τῆς προϊστορίας τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου.
Μέση Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
100000 π.Χ. Χρονολογεῖται λίθινος χειροπέλεκυς ὁ ὁποῖος ἐντοπίστηκε στὴ θέση «Παλαιόκαστρο» κοντὰ στὴ Σιάτιστα Κοζάνης τὸ 1963. Εἶναι ἀπὸ πρασινωπὸ τραχύτη λίθο καὶ ἔχει μῆκος 15,3 ἐκ. καὶ πλάτος 10 ἐκ. (Μουσεῖο Βέροιας). Ὁ πέλεκυς αὐτὸς εἶναι τὸ ἀρχαιότερο -ἐπιβεβαιωμένο- δημιούργημα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔχει βρεθεῖ μέχρι σήμερα στὸν ἑλληνικὸ χῶρο (μερικοὶ ἐπιστήμονες τὸ χρονολογοῦν στὴν Ἀρχαιότερη Παλαιολιθικὴ Περίοδο).
Τὸ ἀρχαιότερο εὔρημα ἀνθρωπολογικοῦ ἐνδιαφέροντος ἀνάγεται στὸ 75000 π.Χ. καὶ εἶναι ἕνα κρανίο χωρὶς κάτω σιαγόνα, πιθανὸν γυναίκας ἡλικίας περίπου 25 ἐτῶν, νεαντερταλοειδοὺς τύπου τὸ ὁποῖο ἀνακαλύφθηκε στὶς 16/9/1960 στὸ σπήλαιο «Κόκκινες Πέτρες» κοντὰ στὸ χωριὸ Πετράλωνα τῆς Χαλκιδικῆς.
44330 π.Χ. (1.590 χρόνια περίπου). Στὸ σπήλαιο «Θεόπετρα» στὴν Καλαμπάκα τοῦ νομοῦ Τρικάλων ἐντοπίστηκαν τέσσερα ἀποτυπώματα ἀνθρώπινων πελμάτων -τὸ ἕνα καλυμμένο καὶ τὰ ὑπόλοιπα γυμνά- διαφορετικῶν ἀτόμων, καὶ μάλιστα παιδιῶν (Homo sapiens neaderthalensis ἢ Homo sapiens sapiens). To συγκεκριμένο σπήλαιο, διαστάσεων 24x30 μέτρων, ἀποτελεῖ τὴ μόνη προϊστορικὴ θέση τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου ὅπου ὑπάρχει ἀλληλουχία τῶν ἐπιχώσεων ἀπὸ τὴ Μέση καὶ τὴν Ἀνώτερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ στὴ Μεσολιθικὴ καὶ τὴ Νεολιθική. Ἀνάμεσα στὰ εὐρήματα ξεχωρίζουν ἐργαλεῖα, κεραμικά, ἀγγεῖα, εἰδώλια, τράπεζες προσφορῶν, καὶ κυρίως ἕνα χρυσὸ δακτυλιόσχημο περίαπτο τῆς Νεολιθικῆς Ἐποχῆς.
37900 π.Χ. Στὴ θέση «Ἀσπροχάλικο» τῆς Ἠπείρου, κοντὰ στὸν Ἅγιο Γεώργιο Πρεβέζης καὶ στὴ θέση «Κοκκινόπηλος», ἀνακαλύφθηκαν μέσα σὲ ἕνα σπήλαιο πάρα πολλὰ ἐργαλεῖα. Τὸ σπήλαιο τὸ χρησιμοποιοῦσαν βοσκοὶ καὶ ἡ ραδιοχρονολόγησή μας δίνει τὴν ἀρχαιότερη χρονολογία μιᾶς πολιτιστικῆς φάσης ποὺ γνωρίζουμε μέχρι σήμερα γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Τὸ σπήλαιο κατοικήθηκε τουλάχιστον μέχρι τὸ 10.000 π.Χ.
Νεότερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
Σὲ αὐτὴ τὴν περίοδο ἐμφανίστηκε μία ἀνεπτυγμένη τεχνικὴ κατασκευῆς λεπίδων καὶ κατεργασίας πυρήνων πυριτόλιθου. Μιὰ θέση μὲ πολὺ μεγάλο ἐνδιαφέρον καὶ σὲ αὐτὴ τὴ φάση εἶναι ἡ (33000 π.Χ.) θέση «Κοκκινόπηλος» τοῦ ποταμοῦ Λούρου (Ἤπειρος) στὴν ὁποία παρουσιάζεται μία πολὺ πρώιμη λιθοτεχνία εἰδικῶν λεπίδων (800 ἐργαλεῖα καὶ ἀπολεπίσματα). Ἡ μεταβατικὴ Μεσολιθικὴ Ἐποχὴ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὴ θέση «Σιδάρι» στὴν Κέρκυρα.
7592 π.Χ. Ἀπόλυτη ραδιοχρονολόγηση σκελετοῦ ἄντρα ὁ ὁποῖος ἦταν περίπου 25 ἐτῶν, εἶχε ὕψος 1,58 μέτρα καὶ πέθανε ἀπὸ χτύπημα στὸ κεφάλι. Βρέθηκε θαμμένος σὲ ἀβαθὲς κοίλωμα στὸ σπήλαιο Φράγχθι τῆς Ἐρμιονίδας. Ὁ ἀρχαιότερος πλήρης ἀνθρώπινος σκελετὸς ποὺ ἀνακαλύφθηκε στὴν Αἰγαιίδα. Στὸ σπήλαιο ἐντοπίστηκαν ἐπίσης πάρα πολλὰ ἐργαλεῖα καὶ ὀστὰ ζώων, κυρίως ἐλαφιῶν καὶ ψαριῶν, καθὼς ἐπίσης καὶ λείψανα ποὺ ἀνῆκαν σὲ βραχύσωμους ἄντρες καὶ γυναῖκες μὲ διαδεδομένη ἀναιμία καὶ ἀρθριτικὲς παραμορφώσεις.
Νεολιθικὴ Ἐποχὴ
Ἡ ἀνάγκη γιὰ ἐπάρκεια τροφῆς καὶ δημιουργία ἀποθεμάτων ἦταν ἔντονη στὸ τέλος τοῦ Πλειστόκαινου. Ἡ κλιματολογικὴ μεταβολὴ ποὺ συνέβη τότε εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξαφάνιση πολλῶν μεγάλων θηραμάτων. Μολονότι ὅμως ἡ κλιματολογικὴ αὐτὴ ἀλλαγὴ εἶναι γενική, ἡ Νεολιθικὴ Ἐποχὴ ἐμφανίζεται πρῶτα στὴν Ἀνατολή. Αὐτὸ τὸ προβάδισμα ἀποδίδεται: ἅ. Στὴν ὕπαρξη σὲ ἀγρία κατάσταση δίκοκκου σταριοῦ καὶ κριθαριοῦ. β. Στὴν ὕπαρξη ζώων τὰ ὁποία εὔκολα θὰ μποροῦσαν νὰ ἐξημερωθοῦν, ὅπως τὸ πρόβατο, ὁ χοῖρος καὶ τὸ βόδι. Τὰ βασικὰ χαρακτηριστικὰ αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι ἡ καλλιέργεια τῆς γῆς, ἡ ἐξημέρωση ζώων καὶ ἡ μόνιμη κατοίκηση. Στὴν Ἑλλάδα αὐτὴ ἡ πολιτιστικὴ φάση διαδίδεται μᾶλλον μέσω τῆς συνήθους ἐπικοινωνίας παρὰ μέσω ἐποικισμῶν.
6900-6600/6400 π.Χ. Προκεραμικὴ Νεολιθική. Ἡ περίοδος αὐτὴ δὲν εἶναι γνωστὴ ἀκόμη μὲ ἀσφάλεια στὴν Ἑλλάδα. Λείψανα νεολιθικῶν οἰκισμῶν τῆς συγκεκριμένης περιόδου ἐντοπίζονται στὴν Ἄργισσα καὶ στὸ Σέσκλο τῆς Θεσσαλίας. Οἱ κατοικίες εἶναι ξύλινες, μὲ ὀρύγματα καὶ σκαμμένα δάπεδα. Τὰ ἐργαλεῖα εἶναι ξύλινα μὲ λεπίδες πυρίτη ἢ ὀψιανοῦ. Οἱ ἄνθρωποι ἀσχολοῦνται μὲ τὴ γεωργία, τὴν κτηνοτροφία καὶ τὸ ψάρεμα. Ἀναπτύσσεται ἡ ναυτιλία ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ θραύσματα ὀψιανοῦ ποὺ βρέθηκαν στὴ Μῆλο καὶ σὲ ἀρκετὲς περιοχὲς τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Αἰγαίου. Ἐξημέρωση τοῦ σκύλου.
6600/6400-5900/5800 π.Χ. Ἡ Ἀρχαιότερη Νεολιθικὴ εἶναι μία δημιουργικὴ περίοδος, γνωστὴ ἀπὸ πολλοὺς οἰκισμούς, ὅπως ἡ Νέα Νικομήδεια στὴ δυτικὴ Μακεδονία, τὸ Σέσκλο, ἡ Ἄργισσα, ἡ Ὀτζάκι Μαγούλα, τὸ Ἀχίλλειο κ.ἅ. στὴ Θεσσαλία, ἡ Νέα Μάκρη στὴν Ἀττικὴ καὶ ἡ Κόρινθος, ἡ Λέρνα καὶ τὸ Φράγχθι στὴν Πελοπόννησο. Οἱ οἰκισμοὶ μοιάζουν μὲ μικρὰ χωριά, ἐνῶ ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία ἀποτελοῦν τὶς κύριες δραστηριότητες τῶν κατοίκων. Τὸ πιὸ χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι ἡ κεραμικὴ ποὺ ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ.
6218 π.Χ. (περίπου). Τὰ ἀρχαιότερα δείγματα κεραμικῆς ἔχουν βρεθεῖ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, στὴν περιοχὴ τῆς Νέας Νικομήδειας -ὁ παλαιότερος νεολιθικὸς οἰκισμὸς στὴν Ἑλλάδα-, ἀνάμεσα στοὺς ποταμοὺς Ἁλιάκμονα καὶ Ἀξιό της Μακεδονίας (ραδιοχρονολόγηση μὲ ἄνθρακα 14).
5900/5800-4800 π.Χ. Ἡ Μέση Νεολιθικὴ Περίοδος θεωρεῖται ἐποχὴ ἀκμῆς καὶ ἀνάπτυξης. Τὸ μεγαλύτερο κέντρο ποὺ ἀναπτύχθηκε στὴ Θεσσαλία εἶναι τὸ Σέσκλο, ὁ «πολιτισμός» τοῦ ὁποίου ἐπεκτείνεται μέχρι τὸ Σπερχειὸ στὸ νότο καὶ τὸν Ἁλιάκμονα στὸ βορρᾶ. Στὸ Σέσκλο βρέθηκαν τὰ λείψανα ἐνὸς οἰκισμοῦ ἔκτασης 100 περίπου στρεμμάτων, ποὺ βασίζεται σὲ ἕνα ἑνιαῖο σχέδιο διάταξης, βασικὸ χαρακτηριστικό του ὁποίου εἶναι οἱ στενοὶ δρόμοι μὲ παράλληλες κατευθύνσεις. Τὰ οἰκήματα εἶναι τετράπλευρα καὶ ὀρθογώνια, ἑνὸς ἢ δυὸ δωματίων. Στὸ ἀκραῖο τμῆμα τοῦ οἰκισμοῦ ὑπάρχουν ἡ ὀχυρωμένη ἀκρόπολη καὶ ἕνα μεγαροειδὲς οἴκημα, πιθανὸν ἡ κατοικία τοῦ ἡγεμόνα. Ἡ κεραμική του Σέσκλου εἶναι γραπτὴ μὲ φλογόσχημη ἢ γραμμικὴ διακόσμηση. Στὴν Πελοπόννησο, στὴ Λέρνα καὶ στὸ Φράγχθι ἀφθονεῖ ἡ κεραμικὴ μὲ στιλπνὸ βερνίκι (Urfirnis). Στὴ Νέα Νικομήδεια τὰ οἰκήματα εἶναι εὐρύχωρα μὲ τοίχους ἀπὸ πηλὸ καὶ τετράγωνη κάτοψη. Τὸ τέλος τῆς Μέσης Νεολιθικῆς σηματοδοτεῖται ἀπὸ ἐρήμωση καὶ ἐγκατάλειψη.
5870 π.Χ. (περίπου). Ἀπόλυτη ραδιοχρονολόγηση εὐρημάτων, κυρίως ἐργαλείων, ἀπὸ τὴ θέση Σιδάρι στὴ ΒΔ ἀκτὴ τῆς Κέρκυρας.
5520 π.Χ. (περίπου). Ἡ παλαιότερη χρονολογία ποὺ δίνεται γιὰ νεολιθικὸ οἰκισμὸ τῆς κεντρικῆς καὶ νότιας Ἑλλάδας εἶναι αὐτὴ γιὰ τὸν οἰκισμὸ στὸ Δραχμάνι (Ἐλάτεια). Τὴν ἴδια περίπου ἐποχὴ χρονολογοῦνται καὶ οἱ πρῶτες καύσεις νεκρῶν στὴν Ἑλλάδα ποὺ ἐντοπίστηκαν στὴν περιοχὴ Σουφλὶ Μαγούλα. Οἱ καύσεις ἔγιναν σὲ ἀποτεφρωτήρια νεκρῶν καὶ στὴ συνέχεια τὰ ὑπολείμματα μεταφέρθηκαν σὲ λάκκους καὶ ὄχι σὲ τεφροδόχα ἀγγεῖα. Τὰ κτερίσματα ποὺ ἀνακαλύφθηκαν μαρτυροῦν ἱεροτελεστία.
4800-3200 π.Χ. Ἡ Νεότερη Νεολιθικὴ ἢ Χαλκολιθικὴ Περίοδος ἤδη ἀπὸ τὶς πρῶτες φάσεις της δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὸν πολιτισμὸ τοῦ Σέσκλου. Τὸ νέο χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μελανοῦ ἢ γενικὰ σκοτεινοῦ χρώματος στὴ διακόσμηση τῶν ἀγγείων. Στὴ Μακεδονία, στὴν περιοχὴ τῆς Δράμας (Σιταγροί, Ντικιλὶ Τᾶς), στὴ Θεσσαλία στὴ θέση «Διμήνι» καὶ στὴ θέση «Ραχμάνι» ἀλλὰ καὶ στὶς Κυκλάδες στὴ θέση «Σάλιαγγος» συναντῶνται τὰ πιὸ σημαντικὰ κέντρα τοῦ πολιτισμοῦ αὐτῆς τῆς φάσης. Στὸ Διμήνι ὁ σχετικὰ μικρῆς ἔκτασης οἰκισμὸς -30 στρέμματα- διαθέτει ἕξι ἀλλεπάλληλους περιβόλους καὶ εὐρύχωρη κεντρικὴ αὐλή. Στὴν κεραμικὴ ἐμφανίζονται σπειροειδῆ καὶ μαιανδροειδὴ μοτίβα. Στὸ Σέσκλο παρουσιάζεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ γυναικεία μορφὴ μὲ βρέφος.
Ἡ Ἐποχὴ τοῦ Χαλκοῦ στὴν Ἑλλάδα
3200/3000-1900 π.Χ.: Πρώιμη Χαλκοκρατία - Πρωτοελλαδική-Πρωτοκυκλαδική- Πρωτομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Προανακτορικὸς Πολιτισμός.
1900-1700/1600 π.Χ.: Μέση Χαλκοκρατία - Μεσοελλαδική-Μεσοκυκλαδική-Μεσομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Παλαιοανακτορικὸς Πολιτισμός.
1700/1600-1100 π.Χ.: Ὕστερη Χαλκοκρατία - Ὑστεροελλαδική-Ὑοτεροκυκλαδική- Ὑστερομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Νεοανακτορικὸς Πολιτισμὸς καὶ Μετανακτορικὴ Περίοδος.
3000/2800-1900 π.Χ. Ἡ Πρώιμη Χαλκοκρατία χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τριῶν αὐτόνομων πολιτισμῶν, τοῦ Πρωτοελλαδικοῦ μὲ κέντρο τὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα (κυρίως στὴν ἀνατολικὴ Στερεὰ καὶ τὴν Πελοπόννησο), τοῦ Πρωτοκυκλαδικοῦ μὲ κέντρο τὶς Κυκλάδες καὶ τοῦ Πρωτομινωικοῦ στὴν Κρήτη.
2700 π.Χ. (περίπου). Ἐμφάνιση τοῦ κεραμικοῦ τροχοῦ στὴν Ἑλλάδα (προῆλθε ἀπὸ τὴν Ἀνατολή).
2100-1900 π.Χ. Τὰ πρῶτα ἑλληνικὰ φύλα, οἱ Πρωτοέλληνες, φτάνουν στὸ νότιο ἄκρο τῆς χερσονήσου τοῦ Αἵμου καὶ προέρχονται ἀπὸ τὶς πεδιάδες τῆς Σερβίας(;) καὶ τῆς Οὐγγαρίας(;). Φέρνουν μαζί τους ἕνα μικρόσωμο μᾶλλον ἄλογο καὶ μία ἰδιόμορφη ἀγγειοπλαστικὴ τεχνική.
1900-1600 π.Χ. Στὴ Μέση Χαλκοκρατία διακρίνουμε τὴν ἐξέλιξη τῶν πολιτισμῶν τῆς Πρώιμης Χαλκοκρατίας (Μεσοελλαδικός, Μεσοκυκλαδικὸς καὶ Μεσομινωικός).
1600-1100 π.Χ. Στὴν Ὕστερη Χαλκοκρατία ἢ Ὑστεροελλαδικὴ Ἐποχὴ ἔχουμε τὴν ἀπόλυτη κυριαρχία τοῦ Μυκηναϊκοῦ Πολιτισμοῦ, ἀρχικὰ στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα καὶ στὴ συνέχεια σὲ ὅλο τὸ χῶρο τοῦ Αἰγαίου, ἰδιαίτερα μετὰ τὸ 1450 π.Χ., ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία ἐγκαθίσταται καὶ μία μυκηναϊκὴ δυναστεία στὴν Κνωσό. Λίγο μετὰ τὸ 1.600 π.Χ. τὰ μινωικὰ ἀνάκτορα ἀνοικοδομοῦνται (ἡ παρακμὴ τοῦ μινωικοῦ πολιτισμοῦ σὲ καμία περίπτωση δὲν συνδέεται πλέον μὲ τὴν ἔκρηξη τοῦ ἡφαιστείου τῆς Θήρας ποὺ τοποθετεῖται μὲ βάση τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα γύρω στὸ 1510 π.Χ.), γρήγορα ὅμως ἡ Κρήτη θὰ βρεθεῖ κάτω ἀπὸ τὴν κυριαρχία τῶν Ἑλλήνων Μυκηναίων. Αὐτὴ τὴν περίοδο ἐμφανίζεται ἕνα μᾶλλον τελειοποιημένο σύστημα συλλαβογραμματικὴς γραφῆς, ἡ Γραμμικὴ Β΄, ἡ ὁποία καταγράφει μία πρώιμη μορφὴ τῆς ἑλληνικῆς (Μάικλ Βέντρις, 1952). Ἡ ὕπαρξη γραπτῶν κειμένων μεταθέτει γιὰ κάποιους ἐπιστήμονες τὴν ἀρχὴ τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας σὲ αὐτὴ τὴν ἐποχή.
1650-1450 π.Χ. Κατασκευάζονται οἱ λακκοειδεῖς τάφοι τῶν Μυκηνῶν.
1400-1300 π.Χ. Οἰκοδομοῦνται τὰ μεγάλα ὀχυρωμένα ἀνάκτορα στὶς Μυκῆνες, τὴν Τίρυνθα, τὴ Μίδεα τῆς Ἀργολίδας, τὴν Πύλο, τὴν Ἀθήνα, τὴ Θήβα, τὸν Γλὰ τῆς Βοιωτίας, τὴν Ἰωλκὸ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἀλλοῦ. Εἶναι φανερὸ ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν μυκηναϊκῶν οἰκισμῶν ὅτι ὁ συγκεκριμένος πολιτισμὸς δὲν περιορίστηκε σὲ ὁρισμένα κέντρα, ἀλλὰ ἐξαπλώθηκε σὲ ὅλη σχεδὸν τὴ χώρα.
1340 π.Χ. Πρώτη μνεία τῶν Ἀχαιῶν (Ἀχιγιάβα;) σὲ χετιτικὰ κείμενα.
1330 π.Χ. Κατασκευὴ τοῦ Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέα στὶς Μυκῆνες.
1250 π.Χ.(;) Ὁ Τρωικὸς Πόλεμος;
1200 π.Χ. Καταστρέφονται πιθανὸν ἀπὸ τοὺς «λαοὺς τῆς Θάλασσας» τὰ περισσότερα μυκηναϊκὰ κέντρα τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδας.
1300-1100 π.Χ. Τὰ πρῶτα δωρικὰ φύλα, ποῦ προέρχονται ἀπὸ τὴ Μακεδονία(;), κατεβαίνουν νοτιότερα καὶ κατακλύζουν τὴν Πελοπόννησο. Σήμερα πιστεύεται ὅτι ἡ παρουσία τῶν δωρικῶν φύλων στὴ νότια Ἑλλάδα δὲν εἶναι μία ἀναδιάταξη ὁμάδων στὸ ἐσωτερικὸ ἀλλὰ μία κάθοδος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικό.
1150 π.Χ. Ἡ καταστροφὴ τῶν Μυκηνῶν ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῆς πρωτογεωμετρικῆς κεραμικῆς καὶ συνοδεύεται ἀπὸ τὴ χρήση τοῦ σιδήρου. Ἀρχίζει ὁ ἑλληνικὸς Μεσαίωνας ἢ οἱ Σκοτεινοὶ Αἰῶνες.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Σκοτεινοὶ Αἰῶνες ἢ Γεωμετρικοὶ Χρόνοι
Ἡ περίοδος ποὺ ἀκολούθησε τὴν καταστροφὴ τῶν Μυκηνῶν καὶ μέχρι τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰώνα π.Χ. ὀνομάζεται Σκοτεινοὶ Αἰῶνες γιατί λίγα πράγματα εἶναι γνωστὰ γι’ αὐτήν, τὰ ὁποία δηλώνουν ὀπισθοδρόμηση.
1120-1100 π.Χ. Ἡ κάθοδος τῶν Ἡρακλειδῶν στὴν Πελοπόννησο.
1075 π.Χ. Ἐμφάνιση τῶν κιβωτιόσχημων τάφων στὴν Ἀργολίδα.
1000 π.Χ. Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες φτάνουν καὶ ἐγκαθίστανται στὶς περιοχὲς ὅπου λίγο ἀργότερα θὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ πόλεις τῆς Σμύρνης καὶ τῆς Ἐφέσου.
950 π.Χ. Οἱ Ἕλληνες ἀποβιβάζονται στὴ Σάμο.
900 π.Χ. Οἱ Δωριεῖς ἐποικίζουν τὴ Ρόδο.
Ἐμφάνιση γεωμετρικῶν στοιχείων στὴν κεραμική του ἑλληνικοῦ χώρου.
812 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Σινώπη.
Ἀρχαϊκὴ Περίοδος
800 π.Χ. Τὴν ἐποχὴ αὐτὴ ἀρχίζει ὁ συνοικισμὸς τῶν Ἀθηνῶν, ἐνῶ παράλληλα ὁλοκληρώνεται καὶ ὁ ἀποικισμὸς τῆς Ἰωνίας ἀπὸ Ἕλληνες. Ἱδρύεται στὸ ἀκρωτήριο τῆς Μυκάλης ἕνα ἱερὸ τοῦ Ποσειδώνα, τὸ ὁποῖο θὰ γίνει ἀργότερα γνωστὸ ὡς Πανιώνιο.
780-750 π.Χ. Εἰσάγεται στὴν Ἑλλάδα τὸ φοινικικὸ ἀλφάβητο καὶ καταγράφεται πλέον μὲ ἁπλὸ καὶ ἰδιαίτερα εὐέλικτο τρόπο ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα.
776 π.Χ. Πρώτη καταγραμμένη Ὀλυμπιάδα.
775-770 π.Χ. Ἱδρύεται στὸ σύμπλεγμα τῶν νησιῶν Πιθηκοῦσες στὸν κόλπο τῆς Νεάπολης ἡ πρώτη γνωστὴ ἑλληνικὴ ἀποικία τῆς Δύσης.
760 π.Χ. Ἡ ὁμοσπονδία τῶν δήμων τοῦ ἔθνους τῶν Ἰώνων περιέρχεται σὲ κρίση, ἡ ὁποία τελικὰ θὰ ὁδηγήσει στὴ διάλυσή της. Οἱ Ἐρετριεῖς καὶ οἱ Χαλκιδεῖς ἀποσπῶνται ἀπὸ αὐτὴ καὶ οἱ δῆμοι τῆς Ἀττικῆς ἑνώνονται δημιουργώντας τὸ κράτος τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν.
755 π.Χ. Ἱδρύεται στὸν Πόντο ἡ Τραπεζούντα.
754 π.Χ. Ἀρχὴ τοῦ καταλόγου τῶν Ἐφόρων στὴ Σπάρτη.
752/1 π.Χ. Ὁ κληρονομικὸς βασιλιὰς τῶν Ἀθηνῶν ἀντικαθίσταται ἀπὸ ἄρχοντα ποὺ ἐκλέγεται γιὰ δέκα χρόνια. Μέχρι τὸ 722/1 π.Χ. οἱ ἄρχοντες εἶναι μέλη τῆς βασιλικῆς οἰκογένειας, ἐνῶ μέχρι τὸ 682 π.Χ. εἶναι εὐγενεῖς. Ἀπὸ τὸ ἔτος αὐτὸ καὶ μετὰ ἡ θητεία τοὺς εἶναι ἐτήσια.
750 π.Χ.(;). Οἱ Χαλκιδαῖοι ἱδρύουν στὴ νότια Ἰταλία τὴν Κύμη. Λίγα χρόνια ἀργότερα οἱ κάτοικοι τῆς νέας ἀποικίας μαζὶ μὲ λιγοστοὺς Ἀθηναίους ἱδρύουν τὴ Νεάπολη. Ἡ Κύμη εἶναι τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ πολιτιστικὸ κέντρο μὲ τὸ ὁποῖο ἔρχονται σὲ ἐπαφὴ οἱ Ρωμαῖοι. Ἡσίοδος ἀπὸ τὴν Ἄσκρα τῆς Βοιωτίας συνθέτει τὸ ποίημα τοῦ «Ἔργα καὶ Ἡμέραι» στὸ ὁποῖο παραπονιέται γιὰ τὴν ἀπληστία τῶν πλουσίων, ἐνῶ δίνει καὶ συμβουλὲς στοὺς νέους γεωργούς. Ὁ Φείδωνας γίνεται βασιλιὰς τοῦ Ἄργους.
Πρώιμη πρωτοκορινθιακὴ κεραμική.
740-720 π.Χ. Ἅ΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος. Ἡ προσπάθεια τῶν Σπαρτιατῶν μὲ ἡγέτη τὸ βασιλιὰ Θεόπομπο νὰ καταλάβουν τὴ Μεσσηνία καταλήγει στὴν κατάληψη τοῦ μεσσηνιακοῦ φρουρίου τῆς Ἰθώμης καὶ στὸν ἐξανδραποδισμὸ τῶν Μεσσηνίων, οἱ ὁποῖοι γίνονται δουλοπάροικοι (εἵλωτες).
736 π.Χ. Οἱ Κορίνθιοι μὲ ἀρχηγὸ τὸν Χερσικράτη ἱδρύουν τὴν Κέρκυρα.
733/2 π.Χ. Οἱ Κορίνθιοι ὑπὸ τὸν Ἄρ-χία ἱδρύουν τὶς Συρακοῦσες στὸ νησὶ τῆς Ὀρτυγίας.
729/8 π.Χ. Ἱδρύονται ἡ Κατάνη καὶ οἱ Λεοντίνοι, καὶ ἕνα χρόνο ἀργότερα τὰ Ὑβλαία Μέγαρα.
721 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Σύβαρη.
710 π.Χ. Ἱδρύεται ὁ Κρότωνας.
710-670 π.Χ. Περίοδος τῆς φιλολογικῆς δραστηριότητας τοῦ ποιητῆ Τέρπανδρου.
706 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες ἱδρύουν τὸν Τάραντα.
704 π.Χ. Ὁ Κορίνθιος Ἀμεινοκλὴς κατασκευάζει τὴν πρώτη τριήρη.
700 π.Χ. Ἱδρύονται ἡ Ποσειδώνια καὶ τὸ Μεταπόντιο.
Οἱ Εὐβοεῖς ἀποικίζουν τὴ Χαλκιδική. Στὴ Σπάρτη κατασκευάζεται ὁ Ναὸς τῆς Ὄρθιας Ἄρτεμης.
Μακεδονικὰ φύλα ἐγκαθίστανται στὴν περιοχὴ τοῦ ποταμοῦ Ἁλιάκμονα. Τὴν περίοδο αὐτὴ ἀρχίζει ὁ πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Χαλκίδα καὶ τὴν Ἐρέτρια, πόλεις μὲ σημαντικὴ βιοτεχνία καὶ ἐξαγωγικὸ ἐμπόριο. Κύρια αἰτία ἀποτελεῖ ἡ διεκδίκηση τοῦ Ληλάντιου πεδίου ποὺ τὶς χώριζε. Αὐτὸ τὸν πόλεμο ὁ Θουκυδίδης τὸν θεωρεῖ ἀπαρχὴ τῆς διαίρεσης τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων («Μάλιστα δὲ ἒς τὸν πάλαι ποτὲ γενόμενον πόλεμον Χαλκιδέων καὶ Ἐρετριῶν καὶ τὸ ἄλλο Ἑλληνικὸν ἒς ξυμμαχίαν ἑκατέρων διέστη». - Θουκυδίδου, Ἅ΄ 15).
689 π.Χ. Οἱ Ρόδιοι ἱδρύουν τὴ Γέλα.
682/1 π.Χ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ καταλόγου τῶν ἐπώνυμων ἀρχόντων στὴν Ἀθήνα σηματοδοτεῖ ἐνδεχόμενη πολιτειακὴ ἀλλαγή.
682-668 π.Χ. Β΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος. Οἱ Μεσσήνιοι ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν καὶ ἀπελευθερώνουν τὴ χώρα τους. Οἱ Σπαρτιάτες ἀντεπιτίθενται ὑπὸ τὴν ἐμπνευσμένη καθοδήγηση τοῦ ποιητῆ καὶ πολιτικοῦ Τυρταίου καὶ καταστέλλουν τὴν ἐπανάσταση ἐπαναφέροντας τὸ status quo ante.
680 π.Χ. Ὁ Πάριος Τελεσικλὴς μὲ ἀποίκους ἀπὸ τὸ νησὶ τῶν Κυκλάδων ἱδρύει τὴ Θάσο. Κοπῆ τῶν πρώτων νομισμάτων στὶς ἑλληνικὲς πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἡ χρονολογία αὐτὴ θεωρεῖται ἀπὸ ἀρκετοὺς ἐπιστήμονες ἰδιαίτερα πρώιμη καὶ ἀμφισβητεῖται.
677 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὴ Χαλκηδόνα στὴν Προποντίδα.
675 π.Χ. Ἱδρύεται ἀπὸ τοὺς Χαλκιδεῖς τὸ Ρήγιο στὴν Κάτω Ἰταλία (στενό της Μεσσήνας).
Οἱ Μιλήσιοι ἱδρύουν στὶς ἀκτὲς τῆς Προποντίδας τὴν Κύζικο.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ποιητῆ Τυρταίου.
Διάδοση τῆς τακτικῆς της ὀπλιτικῆς φάλαγγας.
670 π.Χ. Ἐγκαθιδρύεται ἀπὸ τὸν Ὀρθαγόρα στὴ Σικυώνα, κοντὰ στὴν Κόρινθο, τυραννίδα, πιθανὸν ἡ πρώτη στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο.
669 π.Χ. Ἥττα τῶν Λακεδαιμονίων ἀπὸ τοὺς Ἀργείους στὴ μάχη τῶν Ὑσίων (πολίχνη τῆς Ἀργολίδας κοντὰ στὰ σύνορα μὲ τὴν Ἀρκαδία).
664 π.Χ. Ναυμαχία ἀνάμεσα σὲ κορινθιακὰ καὶ κερκυραϊκὰ πλοῖα σὲ ἄγνωστη τοποθεσία. Ἡ πρώτη ναυμαχία ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες. Μερικοὶ ἐπιστήμονες τὴν τοποθετοῦν τὴν περίοδο τῆς τυραννίδας τοῦ Περίανδρου.
663(;) π.Χ. Νομοθεσία τοῦ Ζάλευκου στοὺς Λοκροὺς τῆς Κάτω Ἰταλίας. Μὲ αὐτὴ οἱ ποινὲς δὲν καθορίζονται ἀπὸ τοὺς δικαστὲς ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς νόμους καὶ ἀναγνωρίζεται ἡ δυνατότητα σύναψης συμβολαίου, ἰδέα ἀντίθετη μὲ τὸ δίκαιο τοῦ ἰσχυρότερου κλπ.
660 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὸ Βυζάντιο.
657 π.Χ. Ὁ Κύψελος ἀνατρέπει τοὺς Βακχιάδες καὶ γίνεται τύραννός της Κορίνθου.
650-560 π.Χ. Τὸ 640 π.Χ. γεννιέται ἡ Σαπφώ.
648 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Ἰμέρας ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Ζάγκλης ἢ τῆς Μεσσήνης. Μέχρι τὸν 5ο αἰώνα μαζὶ μὲ τὶς Μύλες ἦταν οἱ μοναδικὲς ἑλληνικὲς ἀποικίες στὴ βόρεια ἀκτὴ τῆς Σικελίας.
Οἰκιστὲς τῆς πόλης ἦταν τρεῖς: ὁ Σίμος, ὁ Σάκων καὶ ὁ Εὐκλείδης.
646 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Ὀλβίας ἀπὸ τοὺς Μιλήσιους στὴ βόρεια ἀκτὴ τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
640 π.Χ. Ὁ Θεαγένης γίνεται τύραννος τῶν Μεγάρων.
Ὁ Ἀθηναῖος Κύλων ἀναδεικνύεται Ὀλυμπιονίκης.
Γεννιέται(;) ὁ ποιητὴς Στησίχορος (-550 π.Χ.).
Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες ἔμποροι οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀκολουθήσει τοὺς ὁμοεθνεῖς τους μισθοφόρους στὴν Αἴγυπτο ἱδρύουν στὸν κανωβικὸ βραχίονα τοῦ Νείλου ἐμπορικὸ σταθμό, ὁ ὁποῖος ἀργότερα, τὴν ἐποχὴ τοῦ φαραὼ Ἄμαση (560 π.Χ.), ἐξελίσσεται στὴν πόλη Ναύκρατη.
632/1 π.Χ. Ὁ Μεγακλὴς γίνεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα. Ὁ Ὀλυμπιονίκης Κύλων προσπαθεῖ νὰ ἐγκαθιδρύσει τυραννίδα, ἀλλὰ ἀποτυγχάνει. Οἱ ὀπαδοί του, ἂν καὶ ἔχουν καταφύγει ὡς ἱκέτες σὲ βωμό, σφαγιάζονται ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Ἀλκμαιωνίδη Μεγακλῆ (Κυλώνειο Ἄγος). Λίγο ἀργότερα ὁ Μεγακλὴς ἐξορίζεται μὲ ὅλο τοῦ τὸ γένος. Τελικὰ οἱ Ἀλκμαιωνίδες θὰ ἐπιστρέψουν στὴν Ἀθήνα μετὰ τὴν παραχώρηση ἀμνηστίας ἀπὸ τὸν Σόλωνα.
630 π.Χ. Οἱ Μιλήσιοι ἀποικίζουν τὴ Σινώπη καὶ τὴν Τραπεζούντα.
Ὁ Σάμιος Κωλαῖος φτάνει στὴν Ταρτησσό, πόλη τῆς κοιλάδας τοῦ ποταμοῦ Γκουαδαλκιβὶρ στὴ νοτιοδυτικὴ Ἱσπανία, ἡ ὁποία ἀκμάζει λόγω τοῦ ἐμπορίου της μὲ τοὺς Φοίνικες, μὲ τοὺς Καρχηδόνιους καὶ ἀργότερα μὲ τοὺς Ἕλληνες. Καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Καρχηδόνιους γύρω στὸ 500 π.Χ.
628 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὸν Σελινούντα στὴ Σικελία.
626/5-585 π.Χ. Ὁ Περίανδρος, γιὸς τοῦ τυράννου της Κορίνθου Κύψελου, διαδέχεται τὸν πατέρα του στὴν ἐξουσία. Ἡ περίοδος τῆς τυραννίδας τοῦ εἶναι μία λαμπρὴ ἐποχὴ οἰκονομικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἀκμῆς γιὰ τὴν πόλη τῆς Κορίνθου.
625 π.Χ. Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Θαλὴς ὁ Μιλήσιος.
Ἱδρύεται στὴν Ἤπειρο ἡ Ἀμβρακία.
621 π.Χ. Νομοθεσία τοῦ Δράκοντα στὴν Ἀθήνα.
612 π.Χ. Μὲ προτροπὴ τοῦ Σόλωνα οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σαλαμίνα, τὴν ὁποία κατέχουν οἱ Μεγαρεῖς.
610 π.Χ. Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Ἀναξίμανδρος.
607 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν γιὰ πρώτη φορᾶ τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη στὴν εἴσοδο τοῦ Ἑλλησπόντου, τὸ Σίγειο.
601-570 π.Χ. Ὁ Κλεισθένης ἐγκαθιδρύει τυραννίδα στὴ Σικυώνα.
600 π.Χ. Οἱ Φωκαεῖς ἱδρύουν τὴ Μασσαλία.
Ὁ Θρασύβουλος ἐγκαθιδρύει τυραννίδα στὴ Μίλητο.
Ἀκμὴ τῶν ποιητῶν Μίμνερμου καὶ Ἀλκαίου.
Ξεκινᾶ ἡ ἀνέγερση τοῦ Ἡραίου της Ὀλυμπίας.
Ἀρχίζει ὁ πρῶτος Ἱερὸς Πόλεμος στοὺς Δελφοὺς (σύμφωνα μὲ ἄλλους ἱστορικούς, ὁ πόλεμος ἀρχίζει τὸ 590 π.Χ.). Ἡ προσπάθεια τῆς γειτονικῆς πόλης Κρίσας νὰ ἐπέμβει στὶς ὑποθέσεις τοῦ ἱεροῦ ἀποτελεῖ καὶ τὴν αἰτία τῆς σύγκρουσης ἀνάμεσα στὴν Κρίσα καὶ τὶς δυνάμεις τῆς ἀμφικτιονίας. Στὸ τέλος, ἔπειτα ἀπὸ δεκαετῆ σχεδὸν ἀγώνα, ἡ πόλη καταστρέφεται, οἱ κάτοικοί της ἐξοντώνονται καὶ τὸ Κρισαῖον Πεδίο περιέρχεται στὴ δικαιοδοσία τοῦ ἱεροῦ.
Ξεκινᾶ ἡ ἀνέγερση τοῦ πρώτου Ἐκατόμπεδου -τοῦ ἀρχαίου Ναοῦ τῆς Ἀθηνᾶς Πολιάδος- στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν.
594/3 π.Χ. Οἱ πολιτικὲς παρατάξεις στὴν Ἀθήνα ἀναθέτουν στὸν Σόλωνα, ἀριστοκράτη καὶ ποιητή, τὴ ρύθμιση τῆς νομοθεσίας. Ἀρχίζει τὶς μεταρρυθμίσεις του.
585 π.Χ. Ὁ Θαλὴς ὁ Μιλήσιος προβλέπει μία ἔκλειψη.
585-575 π.Χ. (σύμφωνα μὲ ἄλλους τὸ 595 π.Χ.) Ὁ Πιττακὸς διορίζεται ἀπὸ τοὺς Μυτιληναίους δικτάτορας γιὰ ὁρισμένο χρονικὸ διάστημα.
Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Ἀναξιμένης (πεθαίνει τὸ 525 π.Χ.).
583-581 π.Χ. Ὁ Δαμασίας ἐκλέγεται ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
582 π.Χ. Καθιερώνονται τὰ Πύθια στοὺς Δελφούς.
581.Χ. Ἱδρύεται ὁ Ἀκράγας.
580 π.Χ. Οἱ Σελινούντιοι νικοῦν τοὺς Καρχηδόνιους τῆς Σικελίας.
575 π.Χ. Οἱ Νάξιοι ἀφιερώνουν τὴ Σφίγγα στοὺς Δελφούς.
573 π.Χ. Ὀργανώνονται στὴ Νεμέα οἱ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες Νέμεα.
572 π.Χ. Οἱ Ἠλεῖοι ἐπιβάλλουν τὸν ἔλεγχό τους στοὺς Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες.
570 π.Χ. Ἀνέγερση τοῦ Θησαυροῦ τῶν Σικυωνίων στοὺς Δελφούς.
Φιλοτεχνεῖται ὁ Μοσχοφόρος(;).
Ὁ Πεισίστρατος ἀρχίζει τὴν ἀνέγερση τοῦ νέου Ἐκατομπέδου (Προπαρθενῶνος) στὴν Ἀθήνα (550).
566/5 π.Χ. Ἀρχὴ τῆς τέλεσης τῶν Μεγάλων Παναθηναίων.
565 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος νικᾶ τοὺς Μεγαρεῖς καὶ καταλαμβάνει τὴ Νίσαια, ἐπίνειο τῶν Μεγάρων στὸ Σαρωνικό.
561/0 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος γίνεται τύραννος στὴν Ἀθήνα.
560/59 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Σόλων.
Ὁ Πεισίστρατος ἐξορίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ.
560-550 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τὴν Τεγέα.
560 π.Χ. Οἱ Φωκαεῖς ἀποβιβάζονται στὴν Κορσική.
556 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος ξαναγίνεται τύραννος, ἀλλὰ σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἐξορίζεται πάλι.
Ὁ Χίλωνας, ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἑπτὰ Σοφούς της ἀρχαιότητας, γίνεται Ἔφορος στὴ Σπάρτη.
Γεννιέται ὁ Σιμωνίδης ὁ Κίος (πεθαίνει τὸ 466 π.Χ).
554 π.Χ. Γεννιέται στὴν Ἀθήνα ὁ Μιλτιάδης ὁ Νεότερος, ὁ νικητὴς τοῦ Μαραθώνα (πεθαίνει τὸ 489 π.Χ. στὴν Ἀθήνα).
550 π.Χ. Ἡ Σπάρτη κατακτᾶ τὴ «Θυρεάτιδα χῶραν», περιοχὴ τῆς Κυνουρίας. Τὴν πόλη Θυρέα οἱ Σπαρτιάτες θὰ τὴν παραχωρήσουν τὸ 431 π.Χ. στοὺς Αἰγινῆτες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὸ νησί τους. Τὸ 425 π.Χ. καὶ ἐνῶ οἱ νέοι της κάτοικοι τὴν ὀχυρώνουν δέχεται σφοδρὴ ἐπίθεση ἀπὸ τὸν ἀθηναϊκὸ στόλο τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ Νικίας καὶ καταστρέφεται ὁλοσχερῶς.
Οἱ κάτοικοί της ἐκτελοῦνται ὡς «ἄσπονδοι ἐχθροὶ τῶν Ἀθηναίων».
Ἱδρύεται ἡ Πελοποννησιακὴ Συμμαχία.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ἀγγειοπλάστη καὶ ἀγγειογράφου Ἐξηκία (-530 π.Χ.).
Περίοδος δραστηριότητας τοῦ ποιητῆ Ἀνακρέοντα (-500 π.Χ.).
Οἱ Μασσαλιῶτες ἱδρύουν τὴν πόλη Ἐμπόρ(ἔ)ἴο στὴν Ἱσπανία.
548/7 π.Χ. Καταστροφὴ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀπόλλωνα στοὺς Δελφούς.
546 π.Χ. Θάνατος τοῦ φιλοσόφου Ἀναξίμανδρου.
Κατασκευάζεται ὁ Θησαυρὸς τῶν Κνιδίων στοὺς Δελφούς.
546/5 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος παίρνει γιὰ τρίτη φορᾶ τὴν ἐξουσία στὴν Ἀθήνα.
538 π.Χ. Ὁ Πολυκράτης καὶ τὰ ἀδέρφια του, Παντάγνωστος καὶ Συλοσώντας, καταλαμβάνουν τὴν ἐξουσία στὴ Σάμο.
537 π.Χ. Ὁ Λύγδαμης γίνεται τύραννος στὴ Νάξο.
535 π.Χ. Ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀπόλλωνα στὴν Κόρινθο.
534 π.Χ. Καθιερώνεται ἡ τέλεση δραματικῶν ἀγώνων στὴ διάρκεια τῶν Μεγάλων Διονυσίων στὴν Ἀθήνα.
533 π.Χ. Ὁ Πολυκράτης γίνεται τύραννος στὴ Σάμο. Ἀνάμεσα στὰ σπουδαῖα τεχνικὰ ἔργα ποὺ κατασκευάζονται στὴν ἐποχὴ τοῦ εἶναι καὶ ἡ περίφημη σήραγγα, ἔργο τοῦ Μεγαρέα μηχανικοῦ Εὐπαλίνου (Εὐπαλίνειο Ὑδραγωγεῖο).
530 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος ἀρχίζει τὴν ἀνέγερση τοῦ δεύτερου Ἐκατομπέδου στὴν Ἀθήνα.
Ἀπαρχὲς τῆς ἐρυθρόμορφης ἀττικῆς κεραμικῆς.
528/7 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πεισίστρατου. Τὸν διαδέχονται οἱ γιοὶ τοῦ Ἵππαρχος καὶ Ἰππίας.
527 π.Χ. Ἐπίσημη ἔκδοση τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν.
525 π.Χ. Γεννιέται ὁ ποιητὴς Αἰσχύλος.
Κατασκευάζεται ὁ Θησαυρὸς τῶν Σιφνίων στοὺς Δελφούς.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ἀγγειοπλάστη Εὐφρονίου (-500 π.Χ.).
Ὁ Μιλτιάδης ἀποστέλλεται στὴ Θρακικὴ Χερσόνησο.
522 π.Χ. Μαρτυρικὸς θάνατος πάνω σὲ σταυρὸ τοῦ Πολυκράτη ἀπὸ τὸν Πέρση σατράπη Ὀροίτη.
521 π.Χ. Ὁ Ἀχαιμενίδης βασιλιὰς τῆς Περσίας Δαρεῖος Ἅ΄ θέτει σὲ κυκλοφορία χρυσοὺς δαρεικοὺς καὶ ἀργυροὺς σίγλους μὲ τὴν εἰκόνα του.
520 π.Χ. Ὁ Κλεομένης Ἅ΄ ἀναγορεύεται βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
519 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τοὺς Πλαταιεῖς.
Ἥττα τῶν Ἀργείων ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες στὴ Σήπεια (494 π.Χ.).
516 π.Χ. Οἱ Πέρσες κυριεύουν τὴ Σάμο.
514 π.Χ. Ὁ Ἁρμόδιος καὶ ὁ Ἀριστογείτων (τυραννοκτόνοι) σκοτώνουν τὸν τύραννο Ἵππαρχο, ἐνῶ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἰππίας ποὺ τὸν διαδέχεται στὴν ἐξουσία διακόπτει τὴ φιλολαϊκὴ πολιτικὴ τῆς οἰκογένειάς του καὶ γίνεται τύραννος μὲ τὴ σημερινὴ σημασία τῆς λέξης.
513/2 π.Χ. Ἡ οἰκογένεια τῶν Ἀλκμεωνιδῶν ἔρχεται σὲ συνεννόηση μὲ τοὺς Σπαρτιάτες γιὰ νὰ βοηθήσουν οἱ τελευταῖοι στὴν ἐκδίωξη τοῦ Ἰππία.
Ὁ Πέρσης βασιλιὰς Δαρεῖος στὴ διάρκεια τῆς ἐκστρατείας τοῦ ἐναντίον τῶν Σκυθῶν καταλαμβάνει τὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς Θράκης.
512 π.Χ. Περίπλους τοῦ Σκύλακα τοῦ Καρυανδέα (φτάνει μέχρι τὶς ἐκβολὲς τοῦ ποταμοῦ Ἰνδοῦ καὶ στὴ συνέχεια πλέει μέχρι τὸ σημερινὸ Σουέζ).
511 π.Χ. Ὁ Σπαρτιάτης Δωριεὺς ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκδιώξει τοὺς Καρχηδόνιους ἀπὸ τὴ Σικελία.
Ὁ Κρότωνας καταστρέφει τὴ Σύβαρη.
Οἱ Πέρσες ὑποτάσσουν τοὺς Ἕλληνες τῆς Θράκης.
510 π.Χ. Ὁ Ἰππίας ἐκδιώκεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα μὲ τὴ βοήθεια τῶν Σπαρτιατῶν.
Ἐπιτύμβια στήλη τοῦ Ἀριστίωνα (μαραθωνομάχου).
508 π.Χ. Οἱ πρῶτες καθαρὰ δημοκρατικοῦ χαρακτήρα μεταρρυθμίσεις τοῦ Κλεισθένη προκαλοῦν τὴν ἀντίδραση τῶν ὀλιγαρχικῶν, τοὺς ὁποίους ὑποστηρίζουν ἀνοιχτὰ οἱ Σπαρτιάτες. Ὁ Κλεομένης ἀποτυγχάνει νὰ ἐμποδίσει τὸν Κλεισθένη.
507 π.Χ. Οἱ μεταρρυθμίσεις πολιτειακοῦ χαρακτήρα τοῦ Κλεισθένη στὴν Ἀθήνα ἐνισχύουν τὴν προσπάθεια γιὰ πλήρη ἐκδημοκρατισμὸ τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς πόλης.
506 π.Χ. Νέα προσπάθεια τοῦ Κλεομένη νὰ ἀνατρέψει τὸ δημοκρατικὸ καθεστὼς τῆς Ἀθήνας ἀποτυγχάνει.
501 π.Χ. Δημιουργεῖται τὸ ἀξίωμα τῶν δέκα στρατηγῶν στὴν Ἀθήνα.
Κλασικὴ Ἐποχὴ
Ὁ 5ος αἰώνας
500 π.Χ. Ἡ πρώτη γνωστὴ σύνοδος τῆς Πελοποννησιακῆς Συμμαχίας (κατὰ ἄλλους τὸ 504 π.Χ.).
Περίοδος τῆς ἀκμῆς τοῦ φιλοσόφου Ἠράκλειτου.
Ὁ Ἐκαταῖος ὁ Μιλήσιος γράφει τὸ ἔργο «Περιήγησις»(;).
Κατασκευάζεται τὸ Ἡραῖο της Σάμου.
500-497 π.Χ.(;). Ὁ Αἰσχύλος παίρνει γιὰ πρώτη φορᾶ μέρος σὲ δραματικοὺς ἀγῶνες.
499-494 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν πόλεων τῆς Ἰωνίας ἐναντίον τῆς κυριαρχίας τῶν Περσῶν.
499 π.Χ. Οἱ Πέρσες ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῆς Νάξου.
498 π.Χ. Ὁ Ἀρισταγόρας τῆς Μιλήτου ἐπισκέπτεται τὴ Σπάρτη καὶ τὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια ἐναντίον τῶν Περσῶν.
Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Ἴωνες καταστρέφουν τὶς Σάρδεις.
498 π.Χ. Ἡ παλαιότερη χρονολογημένη ὠδὴ τοῦ Πινδάρου.
498-491 π.Χ. Ὁ Ἱπποκράτης γίνεται τύραννός της Γέλας.
496 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἀρισταγόρα.
496/495 π.Χ. Ὁ Ἵππαρχος, ἀρχηγὸς τῆς παράταξης τῶν Πεισιστρατιδῶν, ἐκλέγεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
495/4 π.Χ. Ἥττα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ νησὶ Λάδη, πλησίον τῆς Μιλήτου.
Γεννιέται ὁ Περικλῆς.
495 π.Χ. Οἰκοδομεῖται ὁ Ναὸς τῆς Ἀφαίας Αἴγινας στὴν Αἴγινα.
494 π.Χ. Ὁ Μιλτιάδης ὁ Νεότερος ἐπιστρέφει στὴν Ἀθήνα μετὰ τὴν κατάληψη τῆς ἡμιανεξάρτητης ἀθηναϊκῆς ἡγεμονίας στὴ Θράκη, δημιούργημα τοῦ θείου τοῦ Μιλτιάδη τοῦ Πρεσβύτερου, ἀπὸ τοὺς Πέρσες τοῦ Δαρείου.
493/492 π.Χ. Τέλος τῆς ἐπανάστασης στὴν Ἰωνία.
Ὁ Θεμιστοκλῆς ἐκλέγεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα καὶ διατυπώνει μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια τὸ ναυτικό του πρόγραμμα. Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες κατασκευῆς ὀχυρωματικῶν ἔργων στὸν Πειραιά.
Ὁ Μιλτιάδης ἐκλέγεται ἕνας ἀπὸ τοὺς Δέκα Στρατηγούς.
Ὁ ποιητὴς Φρύνιχος καταδικάζεται ἀπὸ ἀθηναϊκὸ δικαστήριο σὲ χρηματικὴ ποινὴ χιλίων δραχμῶν, ἐνῶ ἀπαγορεύεται κάθε παράσταση τῆς τραγωδίας «Μιλήτου Ἅλωσις», γιατί ὑπενθυμίζει στοὺς Ἀθηναίους «οἰκεία κακά».
492 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Μαρδόνιου στὴ Θράκη καὶ τὴ Μακεδονία ἀποτυγχάνει.
Πρώτη δίκη τοῦ Μιλτιάδη στὴν Ἀθήνα.
491 π.Χ. Διπλωματικὴ ἐκστρατεία τοῦ Δαρείου στὴν Ἑλλάδα μὲ ἀποτέλεσμα τὸ μηδισμὸ τῆς Αἴγινας.
Ἀντίδραση τῆς Σπάρτης ποὺ ἀποστέλλει στρατεύματα ὑπὸ τὸν Κλεομένη, τὰ ὁποία ἐπιστρέφουν, ἀφοῦ παίρνουν ὁμήρους πολλοὺς κατοίκους τοῦ νησιοῦ.
490 π.Χ. Γεννιέται ὁ Ἡρόδοτος. Οἱ Πέρσες καταστρέφουν τὴ Νάξο καὶ τὴν Ἐρέτρια.
Ἥττα τῶν Περσῶν ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Δάτη καὶ τοῦ Ἀρταφέρνη στὸ Μαραθώνα ἀπὸ τὰ συνασπισμένα στρατεύματα Ἀθηναίων καὶ Πλαταιέων ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Μιλτιάδη.
Ὁ Γέλων γίνεται τύραννός της Γέλας στὴ Σικελία.
489 π.Χ. Ἡ ἀποτυχημένη ἐπέμβαση τοῦ Μιλτιάδη στὴν Πάρο, στὴ διάρκεια τῆς ὁποίας τραυματίζεται, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταδίκη του ἀπὸ τοὺς συμπολίτες του σὲ βαρὺ χρηματικὸ πρόστιμο. Λίγους μῆνες ἀργότερα ὁ νικητὴς τοῦ Μαραθώνα πεθαίνει.
489/8 π.Χ. Ὁ Ἀριστείδης ἐκλέγεται ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐννέα ἄρχοντες στὴν Ἀθήνα.
488 π.Χ. Ὁ Λεωνίδας ἀναγορεύεται βασιλιὰς στὴ Σπάρτη.
487/486 π.Χ. Οἱ ἄρχοντες ἐπιλέγονται πλέον μὲ κλήρωση καὶ ὄχι μὲ ἐκλογές. Ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπώλεια πολιτικῆς ἰσχύος ἀπὸ τοὺς ἄρχοντες καὶ τὴν παράλληλη ἐνίσχυση τῆς ἐξουσίας τῶν Δέκα Στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ἀπὸ τὸ λαό.
Ὀστρακισμὸς τοῦ Ἱππάρχου.
Ἀρχίζει πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Αἴγινα.
486 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ Μεγακλῆ.
486-465 π.Χ. Ὁ Ξέρξης ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν.
485-478 π.Χ. Ὁ Γέλων γίνεται τύραννος τῶν Συρακουσῶν.
485 π.Χ. Ἀνακάλυψη νέων ἀργυρούχων κοιτασμάτων στὸ Λαύριο.
484 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ Ξανθίππου, πατέρα τοῦ Περικλῆ.
483 π.Χ. Ὁ Θεμιστοκλῆς πείθει τὸν ἀθηναϊκὸ δῆμο νὰ προχωρήσει στὴ ναυπήγηση ἰσχυροῦ στόλου, ἱκανοῦ νὰ προστατέψει ἀποτελεσματικὰ τὰ συμφέροντα τῆς πόλης.
Ὀστρακισμὸς τοῦ Ἀριστείδη.
481 π.Χ. Τέλος τοῦ πολέμου ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Αἴγινα. Δημιουργεῖται πανελλήνιος ἀντιπερσικὸς συνασπισμός.
480 π.Χ. Ὁ Ξέρξης, ἐπικεφαλῆς ἰσχυροῦ στρατοῦ καὶ στόλου, εἰσβάλλει στὴν Ἑλλάδα.
Ἥττα τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν Θεσπιέων ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ στενὸ τῶν Θερμοπυλῶν.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὶς ναυμαχίες τοῦ Ἀρτεμισίου καὶ τῆς Σαλαμίνας.
Ὁ Γέλων νικᾶ τοὺς Καρχηδόνιους στὴν Ἰμέρα.
479 π.Χ. Ἥττα τῶν Περσῶν ὑπὸ τὸν Μαρδόνιο στὶς Πλαταιὲς ἀπὸ τὰ συνασπισμένα ἑλληνικὰ στρατεύματα, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Σπαρτιάτη Παυσανία.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἀθηναίου Ξανθίππου, πατέρα τοῦ Περικλῆ, καὶ τοῦ Σπαρτιάτη Λεωτυχίδη, ἐπὶ τῶν Περσῶν στὴν πεζοναυμαχία τῆς Μυκάλης.
Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σηστό.
Ἐξέγερση τῶν πόλεων τῆς Ἰωνίας καὶ τῶν νησιῶν τοῦ Αἰγαίου ἐναντίον τῶν Περσῶν.
Ἐκστρατεία τοῦ Λεωτυχίδη στὴ Θεσσαλία.
Ἔπειτα ἀπὸ παρότρυνση τοῦ Θεμιστοκλῆ οἱ Ἀθηναῖοι ἀρχίζουν τὴν ἀνέγερση τοῦ φερώνυμου τείχους μὲ τὸ ὁποῖο ὀχυρώνονται ὁ Πειραιᾶς καὶ ἡ Ἀθήνα, καθὼς καὶ ὁ δρόμος ποὺ συνδέει τὶς δυὸ πόλεις (Μακρὰ Τείχη). Οἱ ἐργασίες ὁλοκληρώνονται τὸ 456 π.Χ.
478 π.Χ. Ὁ Παυσανίας μεταφέρει τὸν ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀγώνα στὴν Κύπρο καὶ τὸ Βυζάντιο. Διάλυση τοῦ Πανελλήνιου Συνασπισμοῦ.
Ἀφιερώνεται στὸ Ἱερό του Ἀπόλλωνα στοὺς Δελφοὺς τὸ χάλκινο σύμπλεγμα τοῦ Ἡνίοχου.
478/477 π.Χ. Ὁ Παυσανίας ἀνακαλεῖται στὴ Σπάρτη.
Ἡ Ἀθήνα ἱδρύει τὴ Συμμαχία τῆς Δήλου - περισσότερο γνωστὴ ὡς Ἅ΄ Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Ὁ Ἰέρων διαδέχεται τὸν Γέλωνα στὶς Συρακοῦσες.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Τήρης ἀναγνωρίζει τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία καὶ δέχεται νὰ πληρώνει τὸ «θράκιο φόρο».
477/476 π.Χ. Ὁ Κίμωνας ἐπαναφέρει στὴν ἀθηναϊκὴ κυριαρχία τὴν Ἠιόνα, πόλη ποὺ βρίσκεται στὶς ἐκβολὲς τοῦ Στρυμόνα, στὴ Μακεδονία, τὴν ὁποία κατεῖχαν οἱ Πέρσες (στρατηγὸς Βόγης).
Φρύνιχος, «Φοίνισσαι».
476 π.Χ. Ὁ ποιητὴς Φρύνιχος νικᾶ στοὺς δραματικοὺς ἀγῶνες τῶν Μεγάλων Διονυσίων.
Ὁ Κίμωνας καταλαμβάνει τὴ Σκύρο καὶ ἕνα χρόνο ἀργότερα τὴν Κάρυστο.
475-465 π.Χ. Ἀντισπαρτιατικὴ κίνηση στὴν Πελοπόννησο.
475 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἐμπεδοκλῆ.
474 π.Χ. Ὁ Ἰέρωνας νικᾶ τοὺς Ἐτρούσκους στὴν Κύμη.
474/3 π.Χ. Ὁ Θεμιστοκλῆς ἐξοστρακίζεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα γιατί δῆθεν εἶχε μηδίσει (σύμφωνα μὲ ἄλλους τὸ 472/471 π.Χ.).
472 π.Χ. Ἐγκαθίδρυση δημοκρατικοῦ πολιτεύματος στὸ Ἄργος.
Παίζεται στὸ θέατρο τὸ πρῶτο σωζόμενο ἔργο τοῦ Αἰσχύλου, οἱ «Πέρσαι». Χορηγός της παράστασης εἶναι ὁ Περικλῆς.
471 π.Χ. Νίκη τῶν Σπαρτιατῶν στὴν Τεγέα ἐναντίον τῶν συνασπισμένων στρατευμάτων τοῦ Ἄργους καὶ τῆς Τεγέας.
Συνοικισμὸς τῆς Μαντίνειας.
470/469 π.Χ. Ἡ Νάξος ἀποστατεῖ ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἡ Ἀθήνα ἀποστέλλει ἰσχυρὲς δυνάμεις καὶ ἐπαναφέρει τὴ Νάξο στὴ συμμαχία. Γκρεμίζονται τὰ τείχη τοῦ νησιοῦ, ποὺ ἀπὸ ἐδῶ καὶ στὸ ἑξῆς συμβάλλει μόνο οἰκονομικὰ καὶ ὄχι μὲ πλοῖα στὶς ἐπιχειρήσεις τῆς συμμαχίας.
Οἱ Σπαρτιάτες νικοῦν τοὺς ἑνωμένους, ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς Μαντινεῖς, Ἀρκάδες στὴν περιοχὴ τῆς Διπαίας (σήμ. Πιάνα).
(-430 π.Χ.) Σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Μύρωνα.
Γέννηση τοῦ Σωκράτη.
Ἀρχίζει τὴ σταδιοδρομία τοῦ ὁ ζωγράφος Πολύγνωτος.
468/7 π.Χ. Ὁ Κίμωνας μὲ ἕνα στόλο ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ 200 περίπου πλοῖα περιπλέει τὰ παράλια της Καρίας καὶ τῆς Λυκίας καὶ ἐξαναγκάζει τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων τῆς περιοχῆς νὰ προσχωρήσουν στὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Στὰ παράλια της Παμφυλίας, στὶς ἐκβολὲς τοῦ ποταμοῦ Εὐρυμέδοντα, καταστρέφει τὸν περσικὸ στόλο, ὁ ὁποῖος ἀποτελοῦνταν ἀπὸ φοινικικὰ κυρίως πλοῖα, καὶ στὴ συνέχεια ἀποβιβάζει στρατὸ καὶ νικᾶ τὶς περσικὲς δυνάμεις ποὺ εἶναι συναθροισμένες ἐκεῖ.
468 π.Χ. Βραβεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ τραγωδία τοῦ Σοφοκλῆ. Πεθαίνει ὁ ἐπιγραμματοποιὸς Σιμωνίδης ὁ Κεῖος.
Τὸ Ἄργος καταλαμβάνει τὴν Τίρυνθα καὶ τὶς Μυκῆνες.
Ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Δία στὴν Ὀλυμπία.
467 π.Χ. Θάνατος τοῦ τυράννου Ἰέρωνα.
Αἰσχύλος, «Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας».
466 π.Χ. Ἐγκαθίδρυση δημοκρατικοῦ πολιτεύματος στὶς Συρακοῦσες.
Ὁ Κίμωνας νικᾶ τοὺς Πέρσες στὸν ποταμὸ Εὐρυμέδοντα. Ἡ νίκη αὐτὴ ἐλευθέρωσε τὸ Αἰγαῖο ἀπὸ τοὺς Πέρσες καὶ ἐπέτρεψε τὴν οὐσιαστικὴ ἀνάπτυξη τοῦ ἀθηναϊκοῦ ἐμπορίου.
465 π.Χ. Ἡ Θάσος ἀποστατεῖ ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἕνα χρόνο περίπου ἀργότερα τὸ νησὶ καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποτυγχάνουν στὴν προσπάθειά τους νὰ ἀποικίσουν τὶς Ἐννέα Ὁδούς. Ἡττῶνται στὴ θέση Δραβῆσκος ἀπὸ τὸ ἰσχυρὸ θρακικὸ φύλο τῶν Ἠδωνῶν. Στὴ θέση αὐτὴ θὰ κατορθώσουν τελικὰ τὸ 437 π.Χ. νὰ ἱδρύσουν τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη Ἀμφίπολη.
464 π.Χ. Καταστροφικὸς σεισμὸς στὴ Σπάρτη γίνεται ἀφορμὴ γιὰ γενικὴ ἐξέγερση τῶν Μεσσήνιων εἱλώτων (Γ΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος). Ἡ ἐπανάσταση θὰ κρατήσει μέχρι τὸ 455 π.Χ. καὶ στὶς ἐναντίον τῶν ἐπαναστατῶν ἐπιχειρήσεις θὰ πάρει μέρος μέχρι τὸ 461 π.Χ. καὶ ἀθηναϊκὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Κίμωνα.
464-425 π.Χ. Ὁ Ἀρταξέρξης Ἅ΄ ὁ Μακρόχειρ ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν.
462/461 π.Χ. Μεταρρυθμίσεις τοῦ Ἐφιάλτη στὴν Ἀθήνα. Δολοφονία τοῦ Ἐφιάλτη. Ὁ Κίμωνας ἐξορίζεται μετὰ τὴν ἐκδίωξη τοῦ ἀθηναϊκοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες.
Συμμαχία Ἄργους-Ἀθήνας.
Ὁ Ἀναξαγόρας ἔρχεται στὴν Ἀθήνα.
461 π.Χ. Θάνατος τοῦ Θεμιστοκλῆ στὴ Μαγνησία τῆς Μικρὸς Ἀσίας καὶ τοῦ Ἀριστείδη στὴν Ἀθήνα.
461/460 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὴν Ἰθώμη.
Οἱ Μεσσήνιοι μεταναστεύουν στὴ Ναύπακτο. Συμμαχία τῆς Ἀθήνας μὲ τὰ Μέγαρα. Μακρὰ Τείχη συνδέουν τὴν πόλη τῶν Μεγάρων μὲ τὸ ἐπίνειο τῆς Νίσαιας.
Γέννηση τοῦ ἱστορικοῦ Θουκυδίδη(;).
Καθιέρωση ἀγώνων κωμωδίας.
460/450 π.Χ. Μύρωνας, «Ὁ Δισκοβόλος» (πιθανὴ χρονολόγηση).
460-454 π.Χ. Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Ἀθηναίων στὴν Αἴγυπτο.
459-456 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ πολύχρονη πολιορκία καταλαμβάνουν τὴν Αἴγινα.
459-454 π.Χ. Πρῶτες συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς Ἀθηναίους καὶ στοὺς Πελοποννήσιους.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων στοὺς Ἁλιεῖς.
458 π.Χ. Αἰσχύλος, «Ὀρέστεια» (διδασκαλία).
457 π.Χ. Χτίζονται τὰ Μακρὰ Τείχη, ποὺ συνδέουν τὴν Ἀθήνα μὲ τὸν Πειραιὰ καὶ τὸ Φάληρο.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες στὴ μάχη τῆς Τανάγρας. Οἱ Ἀθηναῖοι νικοῦν τοὺς Βοιωτοὺς συμμάχους τῶν Σπαρτιατῶν στὴ μάχη στὰ Οἰνόφυτα. Μὲ τὴ νίκη τοὺς αὐτὴ ἐπεκτείνουν τὴν ἐπικυριαρχία τοὺς μέχρι τὶς Θερμοπύλες.
Οἱ Ἀθηναῖοι παραχωροῦν στοὺς ζευγίτες τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγονται ἄρχοντες.
456 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ μακροχρόνια πολιορκία ἀναγκάζουν τὴν Αἴγινα, παλιὰ ἀντίπαλό της Ἀθήνας στὸ ἐμπόριο, νὰ ὑποκύψει.
Θάνατος τοῦ ποιητῆ Αἰσχύλου.
455 π.Χ. Τὸ πρῶτο ἔργο τοῦ Εὐριπίδη.
Πιθανὴ χρονολογία γέννησης τοῦ Θουκυδίδη.
Ἀρχίζει τὴ σταδιοδρομία τοῦ ὁ σοφιστὴς Πρωταγόρας.
Γέννηση τοῦ μαθηματικοῦ Θεαίτητου (πέθανε τὸ 369 π.Χ.).
Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Σιτάλκης ἐπεκτείνει τὸ βασίλειό του μέχρι τὸν ποταμὸ Δούναβη, ἐνῶ προωθεῖ καὶ τὸν ἐξελληνισμὸ τοῦ κράτους του.
454 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι μετὰ τὴν ἀποτυχία τῆς ἐκστρατείας στὴν Αἴγυπτο μεταφέρουν ἐσπευσμένα τὸ ταμεῖο τῆς συμμαχίας ἀπὸ τὴ Δῆλο στὴν Ἀθήνα.
Ἐκστρατεία τοῦ Περικλῆ στὸν Κορινθιακὸ Κόλπο καὶ τὴ βορειοδυτικὴ Ἑλλάδα.
451 π.Χ. Ὁ Περικλῆς ἐπιτυγχάνει τὴν ψήφιση νόμου μὲ βάση τὸν ὁποῖο Ἀθηναῖος πολίτης θεωρεῖται μόνο αὐτὸς ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ Ἀθηναίους γονεῖς.
Ἐπιστροφὴ τοῦ Κίμωνα ἀπὸ τὴν ἐξορία.
Εἰσάγεται ἡ μισθοφορὰ γιὰ τοὺς Ἡλιαστές.
Σύναψη πενταετοῦς ἀνακωχῆς μεταξὺ Ἀθήνας καὶ Σπάρτης.
450 π.Χ. Τὸ Ἄργος καὶ ἡ Σπάρτη συνάπτουν τριακονταετῆ εἰρήνη.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποστέλλουν κληρούχους στὴν Εὔβοια, τὴ Νάξο καὶ τὴν Ἄνδρο.
Γέννηση τοῦ Ἀριστοφάνη.
Ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἡφαίστου (Θησεῖον). Ὁλοκληρώθηκε τὸ 440 π.Χ.
450-430 π.Χ.(;) Πολύκλειτος, «Ὁ Δορυφόρος» (ἄγαλμα).
449 π.Χ. Παρὰ τὸ θάνατο τοῦ Κίμωνα στὸ Κίτιο, οἱ Ἀθηναῖοι νικοῦν τοὺς Πέρσες στὴ Σαλαμίνα τῆς Κύπρου. Ὑπογράφεται συνθήκη εἰρήνης ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία (Καλλίειος Εἰρήνη) χωρὶς χρονικὰ ὅρια. Ἡ ἀλλαγὴ τῆς πολιτικῆς τῆς Ἀθήνας ἀπέναντι στὴν Περσία ὑπῆρξε προσωπικὴ ἐπιλογὴ τοῦ Περικλῆ. Σχέδιο τοῦ Περικλῆ γιὰ πανελλήνιο συνέδριο.
448 π.Χ. Ἱερὸς Πόλεμος γιὰ τὸν ἔλεγχο τῶν Δελφῶν.
Ὁ Φειδίας ἀρχίζει νὰ κατασκευάζει τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τοῦ Δία στὴν Ὀλυμπία.
447 π.Χ. Ἀρχίζει ἡ ἀνέγερση τοῦ Παρθενώνα στὴν Ἀκρόπολη, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 438 π.Χ.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων καὶ θάνατος τοῦ Ἀθηναίου στρατηγοῦ Τολμίδη στὴν Κορώνεια ἀπὸ τὰ συνασπισμένα βοιωτικὰ στρατεύματα. Ἡ Ἀθήνα χάνει τὸν ἔλεγχο τῆς Βοιωτίας, τῆς Φωκίδας καὶ τῆς Λοκρίδας.
Ἀθηναῖοι κληροῦχοι φτάνουν στὴ Χερσόνησο.
446 π.Χ. Ἡ Βοιωτία καὶ τὰ Μέγαρα ἀντιδροῦν στὴν προσπάθεια τῆς Ἀθήνας νὰ ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία της. Ἡ Θήβα συγκροτεῖ τὸ Βοιωτικὸ Κοινό, ἐνῶ τὰ Μέγαρα ἐπανέρχονται στὴν Πελοποννησιακὴ Συμμαχία. Ἡ Εὔβοια ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τῆς Ἀθήνας.
Ὁ ἱστορικὸς Ἡρόδοτος στὴν Ἀθήνα.
Ἀποπεράτωση τοῦ Ὠδείου ἀπὸ τὸν Περικλῆ.
445 π.Χ. Στρατεύματα τῆς Σπάρτης ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ βασιλιὰ Πλειστοάνακτα εἰσβάλλουν στὴν Ἀττική. Τελικὰ οἱ δυὸ ἀντίπαλες πόλεις μὲ πρωτοβουλία τοῦ Περικλῆ ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης, ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὴ ὡς Τριακοντούτεις Σπονδές. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Περικλῆς συντρίβει τοὺς ἐπαναστατημένους Εὐβοεῖς.
444/443 π.Χ. Μὲ πρωτοβουλία τοῦ Περικλῆ ἱδρύεται στὴν Κάτω Ἰταλία ἡ πανελλήνια ἀποικία τῶν Θουρίων.
443 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ὀλιγαρχικῆς παράταξης τῆς Ἀθήνας, Θουκυδίδη, γιοῦ τοῦ Μελησία.
442 π.Χ. Σοφοκλῆς, «Ἀντιγόνη».
440 π.Χ. Ἡ Σάμος καὶ τὸ Βυζάντιο ἀποστατοῦν ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Οἱ Συρακοῦσες ὑποτάσσουν ὅλες τὶς πόλεις τῶν Σικελῶν.
440-430 π.Χ. Πολύκλειτος, «Ὁ Διαδούμενος» (ἄγαλμα).
438 π.Χ. Τοποθετεῖται στὸν Παρθενώνα τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς.
Εὐριπίδης, «Ἄλκηστις».
Θάνατος τοῦ Πινδάρου.
437 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα ἱδρύει τὴν Ἀμφίπολη στὴ Θράκη μὲ κύριο στόχο τὴν προστασία τῶν ἀθηναϊκῶν συμφερόντων στὴν περιοχή.
Ἐκστρατεία τοῦ Περικλῆ στὸν Εὔξεινο Πόντο. Ἀθηναῖοι ἐγκαθίστανται στὴ Σινώπη καὶ τὴν Ἀμισό.
Ἔναρξη τῆς κατασκευῆς τῶν Προπυλαίων σὲ σχέδια τοῦ Μνησικλῆ, καθὼς καὶ τῆς δημιουργίας τῆς ζωφόρου καὶ τῶν ἀετωμάτων τοῦ Παρθενώνα.
436 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἰσοκράτη.
435 π.Χ. Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες στὸ Ἐρεχθεῖο.
433 π.Χ. Σύναψη συμμαχίας ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Κέρκυρα. Ἡ ἀποφασιστικὴ ἐμπλοκὴ ἀθηναϊκοῦ στολίσκου στὴ ναυμαχία ποὺ ἔγινε κοντὰ στὰ Σύβοτα ἀνάμεσα σὲ κερκυραϊκὰ καὶ κορινθιακὰ πλοῖα εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἥττα τῶν Κορινθίων καὶ ὡς ἄμεσο ἐπακόλουθο τὴν ἐνίσχυση τῆς ἀντιπαλότητας ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Κόρινθο.
Ὁ ἀστρονόμος Μέτων μεταρρυθμίζει τὸ ἡμερολόγιο.
432 π.Χ. Ἀποστασία τῆς Ποτίδαιας τῆς Χαλκιδικῆς ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Μὲ τὸ Μεγαρικὸ Ψήφισμα οἱ Ἀθηναῖοι ἀποκλείουν τοὺς Μεγαρεῖς ἀπὸ ὅλα τὰ ἀθηναϊκὰ ἢ συμμαχικὰ λιμάνια.
Ἡ συμμαχικὴ συνέλευση στὴ Σπάρτη ἀποφασίζει τὴ διεξαγωγὴ πολέμου ἐναντίον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν συμμάχων τους.
431/430 π.Χ. Ἔκρηξη τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου.
Οἱ Πελοποννήσιοι εἰσβάλλουν γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἀττική, ἐνῶ οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴν Κεφαλονιά, τὸ Θρόνιο καὶ τὴν Ἀταλάντη.
Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Ὀδρυσῶν τῆς Θράκης Σιτάλκη ὡς ἀντιστάθμισμα στὴ συμμαχία τῶν Σπαρτιατῶν μὲ τοὺς Μακεδόνες.
Ὁ Περικλῆς ἐκφωνεῖ τὸν ἐπιτάφιο λόγο του γιὰ τοὺς πρώτους νεκρούς του πολέμου.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκδιώκουν τοὺς Αἰγινῆτες ἀπὸ τὸ νησί τους.
Εὐριπίδης, «Μήδεια».
430 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ξενοφώντα.
Γέννηση τοῦ Ἱπποκράτη τοῦ Κώου (πέθανε τὸ 387 π.Χ.).
Ἀρχίζει ἡ περίοδος ἀκμῆς τοῦ φιλοσόφου Δημόκριτου.
429/428 π.Χ. Ἀρχίζει ἡ πολιορκία τῶν Πλαταιῶν ἀπὸ τοὺς Πελοποννήσιους.
Ἐμφάνιση λοιμοῦ στὴν Ἀθήνα. Ἡ ἐπιδημία θὰ ἔχει πάρα πολλὰ θύματα μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς πόλης.
Ὁ Ἀθηναῖος ναύαρχος Φορμίων νικᾶ τὸν πελοποννησιακὸ στόλο πλησίον τῆς Ναυπάκτου.
Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴν Ποτίδαια.
429 π.Χ. Θάνατος τοῦ Περικλῆ.
429-427 π.Χ. Σοφοκλῆς, «Οἰδίπους Τύραννος».
428/427 π.Χ. Οἱ κάτοικοι τῆς Μυτιλήνης ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῶν Ἀθηναίων, οἱ ὁποῖοι ἀντιδροῦν ἀποστέλλοντας ἰσχυρὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Πάχη.
Ἀρχίζει ἡ πολιορκία τῆς Λέσβου.
Ἀπόπειρα εἰσβολῆς τῶν Πελοποννησίων στὴν Ἀττική.
427 π.Χ. Πρῶτο (ἄγνωστο) ἔργο τοῦ Ἀριστοφάνη.
Ὁ φιλόσοφος Γοργίας στὴν Ἀθήνα.
Γέννηση τοῦ φιλόσοφου Πλάτωνα στὴν Ἀθήνα ἀπὸ ἀριστοκρατικὴ οἰκογένεια. Πατέρας τοῦ ὁ Ἀρίστων καὶ μητέρα του ἡ Περικτιόνη.
427/426 π.Χ. Παραδίδεται ἡ Μυτιλήνη καὶ οἱ πρωταίτιοι τῆς στάσης ἐκτελοῦνται. Ἡ ἀπόφαση τοῦ ἀθηναϊκοῦ δήμου, ἔπειτα ἀπὸ εἰσήγηση τοῦ Κλέωνα, γιὰ ἐκτεταμένες σφαγὲς ἀνακαλεῖται κατόπιν εἰσήγησης τοῦ Διόδοτου.
Ἡ Πλάταια παραδίδεται καὶ οἱ κάτοικοί της, παρὰ τὴν ἀρχικὴ συμφωνία, ἐξανδραποδίζονται ἀπὸ τοὺς Θηβαίους καὶ τοὺς Πελοποννήσιους συμμάχους τους.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποφασίζουν τὴν ἀποστολὴ δυνάμεων στὴ Σικελία. Ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῶν Συρακουσῶν. Ὁ Κλέωνας καὶ ἡ φιλοπόλεμη μερίδα τῆς Ἀθήνας ἀναρριχῶνται στὴν ἐξουσία.
426/425 π.Χ. Ἀποτυχημένη προσπάθεια τῶν Ἀθηναίων στὴ Μῆλο.
425/424 π.Χ. Σπαρτιατικὸ ἀπόσπασμα ἐγκλωβίζεται στὴ Σφακτηρία ἀπὸ τὸν ἀθηναϊκὸ στόλο ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Δημοσθένη καὶ ἀναγκάζεται νὰ παραδοθεῖ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη, τὰ Κύθηρα καὶ τὴ Νίσαια.
Ὁ Δαρεῖος Β΄ ὁ Νόθος γίνεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν (425-405 π.Χ.).
Ὁ Κλέωνας αὐξάνει τὴν εἰσφορὰ καὶ φορολογεῖ ὑπερβολικὰ τοὺς πλούσιους Ἀθηναίους, ἐνῶ συγχρόνως ἀπαιτεῖ περισσότερα χρήματα ἀπὸ τοὺς συμμάχους.
424/423 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Ἰππής».
Ἐκστρατεία τοῦ Βρασίδα στὴ Θράκη.
Ἡ ἥττα τῶν Ἀθηναίων στὸ Δήλιό της Βοιωτίας καταδεικνύει τὴν ἀδυναμία τῶν χερσαίων δυνάμεών τους νὰ ἀντιμετωπίσουν ἀποτελεσματικὰ τοὺς Πελοποννήσιους καὶ τοὺς συμμάχους τους.
Ὁ Βρασίδας κυριεύει τὴν Ἀμφίπολη καὶ τὴν Ἠιόνα. Ὁ ἱστορικὸς Θουκυδίδης ἐξορίζεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα κατηγορούμενος γιὰ ὀλιγωρία στὴν προάσπιση τῶν σημαντικῶν γιὰ τὴν Ἀθήνα πόλεων τῆς Μακεδονίας.
Οἱ ἑλληνικὲς πόλεις τῆς Σικελίας ὑπογράφουν μεταξὺ τοὺς συνθήκη εἰρήνης (Συνέδριο τῆς Γέλας), μὲ ἀποτέλεσμα οἱ Ἀθηναῖοι νὰ ἀναγκαστοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ νησί.
Ἡ Σπάρτη καὶ ἡ Ἀθήνα ὑπογράφουν ἐτήσια ἀνακωχή.
Θάνατος τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Σιτάλκη στὴ διάρκεια ἐκστρατείας τοῦ κατὰ τῶν Τριβαλλῶν. Νέος βασιλιὰς ὁ ἀνιψιὸς τοῦ Σεύθης Α΄.
Εὐριπίδης, «Ἑκάβη».
423 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Νεφέλαι».
422/421 π.Χ. Μετὰ τὴ λήξη τῆς ἀνακωχῆς ὁ Κλέωνας ἐκστρατεύει στὴ Θράκη καὶ ἐπιχειρεῖ τὴν ἀνάκτηση τῆς Ἀμφίπολης. Σὲ μάχη κοντὰ στὴν πόλη σκοτώνονται ὁ Κλέωνας καὶ ὁ Σπαρτιάτης στρατηγὸς Βρασίδας.
Ἀριστοφάνης, «Σφῆκες».
421 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Σπαρτιάτες συνάπτουν συνθήκη εἰρήνης (Νικίειος Εἰρήνη), ἡ ὁποία τερματίζει τὴν Ἅ΄ φάση τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου.
Ἀριστοφάνης, «Εἰρήνη».
Εὐριπίδης, «Ἱκέτιδες».
420 π.Χ. Σποραδικὲς ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Ἀθηναίους καὶ Λακεδαιμονίους στὴν Πελοπόννησο, παρὰ τὴ συνθήκη εἰρήνης.
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἐκλέγεται στρατηγός.
Δυὸ χρόνια ἀργότερα ἀποτυγχάνει νὰ ἐπανεκλεγεῖ.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὸ Ἄργος, τὴ Μαντινεία καὶ τὴν Ἠλίδα.
Οἱ Σαμνίτες κυριεύουν τὴν Κύμη.
Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀπτέρου Νίκης, ἐνῶ ὁ Πολύκλειτος ὁλοκληρώνει τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τῆς Ἥρας στὸ Ἡραῖο του Ἄργους.
419/418 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ σύσταση τοῦ Ἀλκιβιάδη στέλνουν βοήθεια στὸ Ἄργος, ἐνῶ οἱ Σπαρτιάτες ἀντιδρώντας σπεύδουν σὲ βοήθεια τῆς Ἐπιδαύρου.
Ἐπαναλαμβάνονται οἱ ἐχθροπραξίες ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴ Σπάρτη.
Εὐριπίδης, «Ἀνδρομάχη».
418 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες νικοῦν στὴ Μαντινεία τοὺς Ἀθηναίους καὶ τοὺς Ἀργείους. Μὲ τὴ νίκη τοὺς αὐτὴ ἐκδικοῦνται τοὺς Ἀθηναίους γιὰ τὴν ἥττα στὴ Σφακτηρία καὶ γίνονται ξανὰ κύριοί της Πελοποννήσου.
Ἐπανάσταση στὸ Ἄργος ὁδηγεῖ στὴ σύμπηξη συμμαχίας μὲ τὴ Σπάρτη.
Εὐριπίδης, «Ἴων».
417 π.Χ. Οἱ Λακεδαιμόνιοι καταλαμβάνουν τὴν ἀργολικὴ πολίχνη Ὑσιές, τὴν ὁποία καὶ καταστρέφουν, ἐνῶ οἱ κάτοικοί της ἐξανδραποδίζονται. Ἡ πράξη αὐτὴ ἦταν ἡ ἐκδίκηση τῶν Λακεδαιμονίων γιὰ τὴν ἥττα τους ἀπὸ τοὺς Ἀργείους κοντὰ στὴν ἴδια περιοχὴ τὸ 669 π.Χ.
Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια τοῦ Νικία νὰ ἀνακαταλάβει τὴν Ἀμφίπολη. Τὴν ἴδια τύχη εἶχε ἀνάλογη προσπάθεια τοῦ Εὐετίωνα (414 π.Χ.).
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἔρχεται σὲ συνεννόηση μὲ τὸν Νικία καὶ ἐπιτυγχάνει νὰ ἀποφύγει τὸν ὀστρακισμό. Ἀντ’ αὐτοῦ ἐξοστρακίζεται ὁ Ὑπέρβολος. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴ τὴν κακὴ χρήση τοῦ μέτρου, ποὺ ἀποτελοῦσε ἕως τότε τὴν ἀσφαλιστικὴ δικλείδα τοῦ ἀθηναϊκοῦ πολιτεύματος, δὲν συναντᾶμε ἄλλη ἐφαρμογὴ τοῦ ὀστρακισμοῦ.
416/415 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκστρατεύουν αἰφνιδιαστικὰ ἐναντίον τῆς Μήλου. Μετὰ τὴν κατάληψη τοῦ νησιοῦ μεγάλος ἀριθμὸς τῶν κατοίκων τοῦ ἐκτελεῖται.
Ἡ Ἔγεστα ζητᾶ τὴ βοήθεια τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τῶν Συρακουσῶν.
415 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκστρατεύουν στὴ Σικελία (μὲ 134 πολεμικὰ πλοῖα καὶ 6.000 πεζοναῦτες). Ὁ Ἀλκιβιάδης, ἐμπνευστῆς αὐτῆς τῆς ἐκστρατείας, γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ βέβαιη καταδίκη του γιὰ τὸ θέμα τῶν Ἐρμοκοπιδῶν, καταφεύγει στὴ Σπάρτη ἀποκαλύπτοντας τοὺς στρατηγικοὺς στόχους τοῦ συγκεκριμένου σχεδίου. Τὴν ἡγεσία τῆς ἐκστρατείας ἀναλαμβάνουν τελικὰ οἱ στρατηγοὶ Λάμαχος καὶ Νικίας.
Εὐριπίδης, «Τρωάδες».
Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Σεύθη στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ γιὸς τοῦ Ἀμάδοκος.
414 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ μεγάλης στρατηγικῆς σημασίας θέση τῶν Ἐπιπολῶν, κοντὰ στὶς Συρακοῦσες.
Οἱ Συρακούσιοι ζητοῦν τὴ βοήθεια τῆς Σπάρτης, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται στέλνοντας τὸν Γύλιππο μὲ ἐνισχύσεις.
Ἀριστοφάνης, «Ὄρνιθες».
414/413 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι πολιορκοῦν τὶς Συρακοῦσες. Στὴ διάρκεια τῶν ἐπιχειρήσεων σκοτώνεται ὁ στρατηγὸς Λάμαχος. Ἀποφασίζεται ἡ ἀποστολὴ ἐνισχύσεων στὴ Σικελία ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Δημοσθένη.
Οἱ Σπαρτιάτες ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Ἅγι Β΄ ὀχυρώνουν τὴ Δεκέλεια τῆς Ἀττικῆς μεταφέροντας τὸν πόλεμο κοντὰ στὴν Ἀθήνα.
Ἥττα τῶν ἀθηναϊκῶν δυνάμεων στὴ Σικελία (Ἰούλιος). Ὁ Δημοσθένης καὶ ὁ Νικίας ἀποφασίζουν τὴν ἀπαγκίστρωση τῶν δυνάμεών τους ἀπὸ τὴ Σικελία, ἀλλὰ μία ἔκλειψη τῆς Σελήνης (27/8/413 π.Χ.) καθυστερεῖ τὴν ἀναχώρησή τους. Τελικὰ ἀποτυγχάνουν νὰ διασπάσουν τὸ ναυτικὸ ἀποκλεισμὸ τῶν ἀντιπάλων τους, ὑποχωροῦν στὸ ἐσωτερικό του νησιοῦ καὶ ἀποδεκατίζονται. Σφαγὴ τῶν στρατηγῶν Δημοσθένη καὶ Νικία.
Παρέμβαση τῶν Περσῶν στὸν ἑλληνικὸ ἐμφύλιο. Ὁ Τισσαφέρνης καὶ ὁ Φαρνάβαζος ἐπιζητοῦν τὴ συνεργασία τῆς Σπάρτης στὴν Ἰωνία.
Δημιουργεῖται ἕνα νέο κυβερνητικὸ ὄργανο στὴν Ἀθήνα, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖται ἀπὸ δέκα μέλη ποὺ ὀνομάζονται Πρόβουλοι. Ἔργο τοὺς -χρονικὰ ἀπεριόριστο- εἶναι ἡ ἐξέταση τῶν προτάσεων νόμου ποὺ ὑποβάλλονται στὴ Βουλὴ καὶ στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου. Μὲ αὐτὴ τὴ μεταρρύθμιση ἐξασθενεῖ ὁ θεσμὸς τῆς Βουλῆς ποὺ εἶχε δημιουργήσει ὁ Κλεισθένης καὶ ἐνισχύονται οἱ ὀλιγαρχικοί.
412 π.Χ. Ἡ Χίος, οἱ Κλαζομενὲς καὶ οἱ Ἐρυθρὲς καὶ στὴ συνέχεια ἡ Ρόδος ἀποστατοῦν. Οἱ Ἀθηναῖοι στέλνουν ἰσχυρὲς δυνάμεις γιὰ νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν τάξη. Ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν τὴ Χίο.
Οἱ ὀλιγαρχικοὶ ἀποστέλλουν στὴν Ἀθήνα τὸν Πείσανδρο γιὰ νὰ προετοιμάσει ἐπανάσταση.
Εὐριπίδης, «Ἠλέκτρα», «Ἑλένη», «Ἀνδρομέδα».
411 π.Χ. Στὴν Ἀθήνα οἱ ὀλιγαρχικοὶ τρομοκρατοῦν τοὺς πολίτες.
Ἰανουάριος-Μάρτιος: Ἀριστοφάνης, «Λυσιστράτη», «Θεσμοφοριάζουσες».
Ὀλιγαρχικὴ ἐπανάσταση στὴν Ἀθήνα. Σὲ συνέλευση ποὺ συγκαλεῖται ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη, στὸν Κολωνό, ὁ λαὸς ἀναγκάζεται νὰ δεχτεῖ μείωση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐνεργῶν πολιτῶν στοὺς 5.000. Οἱ Τετρακόσιοι ἐπιβάλλουν τὴν ἐξουσία τους.
Ἡ Βουλὴ τῶν Τετρακοσίων διαλύει τὴ Βουλὴ τῶν Πεντακοσίων καὶ ἐξαπολύει πογκρὸμ ἐναντίον τῶν δημοκρατικῶν πολιτῶν.
Τὸ καθεστὼς τῶν Τετρακοσίων καταρρέει καὶ ἡ κυβέρνηση περνᾶ στοὺς Πεντακισχιλίους, μὲ οὐσιαστικὸ ἡγέτη τὸ μετριοπαθῆ ὀλιγαρχικὸ Θηραμένη.
Ὁ Σπαρτιάτης Μίνδαρος πηγαίνει μὲ στόλο στὸν Ἑλλήσποντο γιὰ νὰ προκαλέσει ἀποστασίες.
Ναυμαχία καὶ νίκη τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τοῦ στὸ Κυνὸς Σῶμα.
Μὲ αὐτὸ τὸ γεγονὸς ὁλοκληρώνεται ἡ διήγηση τοῦ ἱστορικοῦ Θουκυδίδη. Τὰ γεγονότα ποὺ διαδραματίζονται μέχρι τὸ τέλος τοῦ πολέμου τὰ καταγράφει ὁ Ξενοφῶν στὰ «Ἑλληνικά».
410 π.Χ. Νίκη τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν στὴν πεζοναυμαχία τῆς Κυζίκου.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀπορρίπτουν τὴν πρόταση τῶν Σπαρτιατῶν γιὰ εἰρήνη, ἡ ὁποία προέβλεπε τὴν ἀνταλλαγὴ τῆς Δεκέλειας μὲ τὰ Κύθηρα καὶ τὴν Πύλο καὶ τὴ διατήρηση τοῦ status quo. Τὴν ἴδια ἐποχὴ οἱ δημοκρατικοὶ ὑπὸ τὸν Κλεοφώντα ἀποκαθιστοῦν τὴν παλιὰ ριζοσπαστικὴ δημοκρατία.
409 π.Χ. Οἱ Καρχηδόνιοι εἰσβάλλουν στὴ Σικελία.
Ἀρχίζουν ξανὰ οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Ἐρεχθείου, δίνοντας τὴ δυνατότητα σὲ πολλοὺς πολίτες νὰ ἐργαστοῦν.
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἀνακτᾶ τὴ Χαλκηδόνα, τὸ Βυζάντιο καὶ τὰ στενὰ τοῦ Βοσπόρου.
Σοφοκλῆς, «Φιλοκτήτης».
408 π.Χ. Καλοκαίρι: Ὁ Ἀλκιβιάδης γίνεται δεκτὸς μὲ ἐνθουσιασμὸ στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Λύσανδρος ἀποβιβάζεται στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Σταδιοδρομία τοῦ ἀστρονόμου Εὔδοξου (πέθανε τὸ 355 π.Χ.).
Εὐριπίδης, «Ὀρέστης».
407 π.Χ. Ἥττα τοῦ Ἀθηναϊκοῦ στόλου στὸ Νότιο. Ὁ Ἀλκιβιάδης χάνει τὴ στρατηγία καὶ καταφεύγει στὴ Φρυγία.
Γνωριμία τοῦ Πλάτωνα μὲ τὸ Σωκράτη.
406 π.Χ. Ὁ ἀθηναϊκὸς στόλος νικᾶ τὸ στόλο τῶν Σπαρτιατῶν στὴν περιοχὴ τῶν Ἀργινουσῶν. Ἕξι ἀπὸ τοὺς νικητὲς στρατηγοὺς καταδικάζονται σὲ θάνατο ἐπειδὴ δὲν περισυνέλεξαν ὅσους ναυαγοὺς ἐπέζησαν.
Θάνατος Εὐριπίδη καὶ Σοφοκλῆ.
405 π.Χ. Ὁ Διονύσιος ὁ Ἅ΄ γίνεται τύραννος τῶν Συρακουσῶν.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων στοὺς Αἰγὸς Ποταμούς.
Ὁ Ἀρταξέρξης Β΄ ὁ Μνήμων ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν (405-358 π.Χ.).
Ἀριστοφάνης, «Βάτραχοι».
404 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα συνθηκολογεῖ καὶ τὰ τείχη τῆς γκρεμίζονται. Στὴν πόλη ἐγκαθιδρύεται τὸ ὀλιγαρχικὸ καθεστὼς τῶν Τριάκοντα Τυράννων ἀπὸ τὸ Σπαρτιάτη Λύσανδρο.
Ὁ Ἀλκιβιάδης δολοφονεῖται στὴν αὐλὴ τοῦ σατράπη Φαρνάβαζου.
403 π.Χ. Ἀποκατάσταση τῆς δημοκρατίας στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὸν Θρασύβουλο. Ὁ Εὐκλείδης ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
401 π.Χ. Ὁ Κύρος ὁ Νεότερος ἐκστρατεύει κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ του Ἀρταξέρξη τοῦ Β΄, ἀλλὰ σκοτώνεται κατὰ τὴ διάρκεια τῆς μάχης στὰ Κούναξα. Οἱ Μύριοι, οἱ Ἕλληνες μισθοφόροι ποὺ εἶχαν βοηθήσει τὸν Κύρο, ὑποχωροῦν πρὸς τὴ θάλασσα καὶ τελικὰ φτάνουν κοντὰ στὴν Τραπεζούντα (400 π.Χ.).
Σοφοκλῆς, «Οἰδίπους Τύραννος».
Ὁ 4ος αἰώνας
400-395 π.Χ. Σπαρτιατικὴ ἐκστρατεία κατὰ τῶν Περσῶν στὴ Μικρὰ Ἀσία ὑπὸ τὴν ἡγεσία στὴν ἀρχὴ τοῦ Θίβρωνα καὶ στὴ συνέχεια τοῦ Δερκυλίδα.
400 π.Χ. Ὁ Ἀγησίλαος βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Ἀρχέλαος καταλαμβάνει τὴ Λάρισα.
399 π.Χ. Δίκη καὶ θάνατος τοῦ Σωκράτη.
Ἡ συνωμοσία τοῦ Κινάδωνα στὴ Σπάρτη, ἡ ὁποία εἶχε σκοπὸ τὴν ἀναβάθμιση τῶν κατώτερων τάξεων (περίοικοι, νεοδαμώδεις ἢ εἵλωτες) ἀποτυγχάνει καὶ ὁ Κινάδωνας ἐκτελεῖται.
398-392 π.Χ. Ὁ τύραννος τῶν Συρακουσῶν Διονύσιος διεξάγει πόλεμο ἐναντίον τῶν Καρχηδονίων.
397 π.Χ. Δημοσιεύεται ἡ Ἱστορία τοῦ Θουκυδίδη.
396 π.Χ. Γράφονται οἱ πρῶτοι πλατωνικοὶ διάλογοι.
Οἱ Συρακοῦσες πολιορκοῦνται ἀπὸ τοὺς Καρχηδόνιους.
395 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Κορινθιακός-Βοιωτικὸς Πόλεμος, στὸν ὁποῖο θὰ ἐμπλακοῦν καὶ πάλι ἡ Ἀθήνα, ἡ Σπάρτη καὶ οἱ σύμμαχοί τους. Σὲ μάχη κοντὰ στὴν Ἁλίαρτο σκοτώνεται ὁ Λύσανδρος.
Λαμπρὲς νίκες τοῦ Ἀγησίλαου ἐναντίον τῶν Περσῶν στὶς Σάρδεις καὶ τὴν Παφλαγονία. Λόγω ὅμως τῆς δυσμενοῦς ἐξέλιξης τῶν ἐπιχειρήσεων στὴν Ἑλλάδα ἀναγκάζεται νὰ ἐγκαταλείψει τὴ Μικρὰ Ἀσία.
Λυσίας, «Κατὰ Ἀλκιβιάδου».
394 π.Χ. Παρὰ τὶς σημαντικὲς νίκες τοῦ Ἀγησίλαου στὴ Νεμέα καὶ τὴν Κορώνεια, οἱ Σπαρτιάτες χάνουν τὴν κυριαρχία στὸ Αἰγαῖο μετὰ τὴν ἥττα ποὺ ὑπέστη ὁ στόλος τους στὴν Κνίδο ἀπὸ τὸν περσικὸ στόλο, ὁ ὁποῖος εἶχε ναύαρχο τὸν Κόνωνα. Ἡ ἥττα αὐτὴ τῶν Σπαρτιατῶν προκάλεσε τὴν αὐτομολία τῶν ἰωνικῶν πόλεων στοὺς Πέρσες.
394-391 π.Χ. Ξαναχτίζονται τὰ Μακρὰ Τείχη τῆς Ἀθήνας -εἶχαν γκρεμιστεῖ μὲ τὸ τέλος τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου (404 π.Χ.)-, δυστυχῶς γιὰ τοὺς Ἕλληνες μὲ περσικὰ χρήματα ποὺ εἶχε φέρει μαζί του ὁ Κόνων.
393 π.Χ. Ὁ Ἀνταλκίδας καταφτάνει στὴ Μικρὰ Ἀσία μὲ ἀποστολὴ νὰ διαπραγματευτεῖ μὲ τὸ σατράπη Τιρίβαζο.
392 π.Χ. Θάνατος τοῦ Κόνωνα.
Γοργίας, «Ὀλυμπιακός».
Συνέδριο εἰρήνης στὴν Κόρινθο. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀπορρίπτουν τὶς προτάσεις τῶν Σπαρτιατῶν γιὰ εἰρήνη.
392-390 π.Χ. Μάχες στὴν περιοχὴ τῆς Κορίνθου. Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὸ Λέχαιο.
Τελικὰ στὴν ἴδια περιοχὴ οἱ Σπαρτιάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὸ ἀθηναϊκὸ πεζικὸ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ στρατηγοῦ Ἰφικράτη, ὁ ὁποῖος γιὰ πρώτη φορᾶ χρησιμοποιεῖ τὸ σῶμα τῶν πελταστῶν.
Ὁ τύραννος τῶν Συρακουσῶν Διονύσιος νικᾶ τοὺς ὑπὸ τὸν Μάγωνα Καρχηδόνιους.
391 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Ἐκκλησιάζουσαι».
390 π.Χ. Ὁ Σπαρτιάτης ναύαρχος Τελευτίας, ἀδερφὸς τοῦ Ἀγησίλαου, κυριεύει ὁλόκληρη μοίρα τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου, ἐνῶ λίγο ἀργότερα καταλαμβάνει τὴ Σάμο καὶ τὴν Κνίδο.
Ξενοφῶν, «Κύρου Ἀνάβασις».
389 π.Χ. Ὁ Θρασύβουλος προσπαθεῖ νὰ ἀνασυστήσει τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία, καθιερώνοντας τὴ συμμαχικὴ εἰσφορὰ τοῦ 5%, περισσότερο γνωστὴ ὡς εἰκοστή.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὴν Αἴγυπτο καὶ τὸν Εὐαγόρα τῆς Κύπρου ἐναντίον τῶν Περσῶν, ἐνῶ ἐπανεγκαθίσταται στὴ Θράκη καὶ τὰ Στενά.
Πρῶτο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Ὁ φιλόσοφος ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τοὺς Πυθαγόρειους.
388 π.Χ. Παράτολμη ἐνέργεια τοῦ Τελευτία τὸν ὁδηγεῖ σὲ λαφυραγώγηση τοῦ λιμένα τοῦ Πειραιᾶ.
Συγκρούσεις ἀνάμεσα στὸν Ἰφικράτη καὶ τὸν Ἀναξίβιο στὸν Ἑλλήσποντο.
Θάνατος τοῦ Θρασύβουλου.
Τελευταία κωμωδία τοῦ Ἀριστοφάνη, «Πλοῦτος».
Λυσίας, «Ὀλυμπιακός».
387 π.Χ. Ὁ Χαβρίας ἀποστέλλεται στὴν Κύπρο γιὰ νὰ βοηθήσει τὸν Εὐαγόρα.
Ὁ Πλάτωνας ἱδρύει τὴν Ἀκαδημία.
386 π.Χ. Ἡ Σπάρτη προσεγγίζει τὴν Περσία μὲ σκοπὸ νὰ ἰσορροπήσει τὴν κατάσταση ποὺ εἶχε δημιουργηθεῖ εἰς βάρος της μὲ τὴ συνεργασία ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα, τὸν Εὐαγόρα τῆς Κύπρου καὶ τὴν Αἴγυπτο. Μὲ τὸ διπλωματικό της ἐκπρόσωπο Ἀνταλκίδα ἐνεργεῖ γιὰ τὴ σύναψη τῆς φερώνυμης συνθήκης (Ἀνταλκίδειος ἢ Εἰρήνη τοῦ Βασιλέως), μὲ τὴν ὁποία ὁ Πέρσης βασιλιὰς γίνεται ὁ ἐγγυητὴς τῆς εἰρήνης ἀνάμεσα στὶς ἑλληνικὲς πόλεις, ἐνῶ κατοχυρώνεται ἡ ἐπικυριαρχία του στὶς πόλεις τῆς Ἰωνίας.
Ὁ Διονύσιος κυριεύει τὸ Ρήγιο.
386-5 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Ὀδρυσῶν Ἐβρυζέλμη. Ἡ Περσία ἀποκαθιστᾶ τὴν κυριαρχία της στὴν Ἰωνία σὲ ἐφαρμογὴ τῶν ὄρων τῆς Ἀνταλκίδειου Εἰρήνης.
385 π.Χ. Πλάτωνας, «Μενέξενος».
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Ἀγησίπολη ὑποτάσσουν τὴ Μαντινεία.
Σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Σκόπα (πέθανε τὸ 340 π.Χ.).
384 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἀριστοτέλη. Γέννηση τοῦ Δημοσθένη.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὴ Χίο καὶ τὴ Χαλκιδική. Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὴν ἐπανασύσταση τῆς Ἀθηναϊκῆς Συμμαχίας.
382 π.Χ. Ἡ Σπάρτη στρέφεται ἐναντίον τοῦ Κοινοῦ της Ὀλύνθου ὕστερα ἀπὸ πρόσκληση τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀμύντα Γ΄.
Σπαρτιατικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Φοιβίδα καταλαμβάνουν τὴν ἀκρόπολη τῶν Θηβῶν Καδμεία, παραβιάζοντας μὲ τὴν ἐνέργειά τους αὐτὴ κάθε ἔννοια δικαίου καὶ προκαλώντας γενικὴ ἀγανάκτηση στὴν Ἑλλάδα.
381 π.Χ. Ὁ Ἀγησίλαος ἐκστρατεύει ἐναντίον τοῦ Φλειούντα.
380 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Πανηγυρικός».
Ἀρχίζει ἡ ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀσκληπιοῦ στὴν Ἐπίδαυρο. Οἱ ἐργασίες θὰ ὁλοκληρωθοῦν τὸ 375 π.Χ.
Ὁ Κλεόμβροτος διαδέχεται τὸν Ἀγησίπολη στὴ Σπάρτη.
379 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Μέλωνα καὶ τοῦ Πελοπίδα ἐκδιώκουν τὴ σπαρτιατικὴ φρουρὰ ἀπὸ τὴν Καδμεία καὶ ἐγκαθιδρύουν δημοκρατικὸ πολίτευμα.
Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὸ Φλειούντα καὶ τὴν Ὄλυνθο.
Ὁ Διονύσιος τῶν Συρακουσῶν κυριεύει τὸν Κρότωνα.
378 π.Χ. Ἡ πραξικοπηματικὴ προσπάθεια τοῦ Σπαρτιάτη ναύαρχου Σφοδρία νὰ καταλάβει τὸν Πειραιὰ ἀποτυγχάνει. Οἱ Ἀθηναῖοι εἶναι πεπεισμένοι πλέον πὼς εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία γιὰ τὴν ἀσφάλεια τῆς πόλης ἡ ἀνασύσταση τῆς παλιᾶς ναυτικῆς συμμαχίας.
Συμμαχία Ἀθήνας καὶ Θήβας.
Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἰφικράτη στὴ Θράκη.
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Ἀγησίλαο ἀποτυγχάνουν νὰ καταστρέψουν τὰ σπουδαία ὀχυρωματικὰ ἔργα τῶν Θηβαίων στὴν περιοχὴ τοῦ Κιθαιρώνα. Στὴ συνέχεια καταστρέφουν τὴν ὕπαιθρο τῆς Θήβας, ἀλλὰ ἀποφεύγουν νὰ ἐμπλακοῦν σὲ μάχη μὲ τοὺς κατοίκους.
377 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Β΄ Ἀθηναϊκῆς Συμμαχίας. Οἱ σύμμαχοι, σύμφωνα μὲ τὸ καταστατικό της, δεσμεύονται ὄχι μόνο ἀπέναντι στοὺς Ἀθηναίους ἀλλὰ καὶ μεταξύ τους, ἐνῶ εἶναι ὅλοι ἀνεξαιρέτως «ἐλεύθεροι καὶ αὐτόνομοι».
Ὁ ἄρχοντας Ναύσικος διενεργεῖ στὴν Ἀθήνα γενικὴ ἀπογραφὴ ἰδιωτικῶν περιουσιῶν μὲ σκοπὸ νὰ τεθεῖ σὲ στερεότερες βάσεις ὁ ὑπολογισμὸς τῶν εἰσφορῶν. Οἱ πολίτες μὲ βάση τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς κατατάσσονται σὲ νέα τμήματα, τὶς «συμμορίες».
Νέα ἐκστρατεία τοῦ Ἀγησίλαου ἐναντίον τῆς Θήβας, χωρὶς σπουδαία ἀποτελέσματα.
Ὁ Μαύσωλος σατράπης τῆς Καρίας.
ΠΡΟΣΩΠΑ - ΓΕΓΟΝΟΤΑ - ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ - ΧΑΡΤΕΣ - ΣΥΝΘΗΚΕΣ
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Ἀρχαιότερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
Ο Obermeier (1926) ἀναφέρει τὴν παρουσία ἐργαλείου ποὺ δὲν σώζεται σήμερα καὶ τὸ ὁποῖο ἀνακαλύφθηκε στὴ Μακεδονία. Ὡστόσο, ἡ πρόσφατη ἀνεύρεση ἀπὸ Γάλλους γεωλόγους στὴν περιοχὴ τῆς λίμνης Κορισίων στὴν Κέρκυρα ἑνὸς χαλικόμορφου -πιθανόν- ἐργαλείου, τοῦ ὁποίου ἡ ἡλικία προσδιορίστηκε μὲ τὴ μέθοδο τοῦ παλαιομαγνητισμοῦ ἀνάμεσα στὰ 950.000 καὶ στὰ 750.000 χρόνια, ἐπεκτείνει κατὰ πολὺ τὰ μέχρι σήμερα γνωστὰ ὅρια τῆς προϊστορίας τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου.
Μέση Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
100000 π.Χ. Χρονολογεῖται λίθινος χειροπέλεκυς ὁ ὁποῖος ἐντοπίστηκε στὴ θέση «Παλαιόκαστρο» κοντὰ στὴ Σιάτιστα Κοζάνης τὸ 1963. Εἶναι ἀπὸ πρασινωπὸ τραχύτη λίθο καὶ ἔχει μῆκος 15,3 ἐκ. καὶ πλάτος 10 ἐκ. (Μουσεῖο Βέροιας). Ὁ πέλεκυς αὐτὸς εἶναι τὸ ἀρχαιότερο -ἐπιβεβαιωμένο- δημιούργημα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔχει βρεθεῖ μέχρι σήμερα στὸν ἑλληνικὸ χῶρο (μερικοὶ ἐπιστήμονες τὸ χρονολογοῦν στὴν Ἀρχαιότερη Παλαιολιθικὴ Περίοδο).
Τὸ ἀρχαιότερο εὔρημα ἀνθρωπολογικοῦ ἐνδιαφέροντος ἀνάγεται στὸ 75000 π.Χ. καὶ εἶναι ἕνα κρανίο χωρὶς κάτω σιαγόνα, πιθανὸν γυναίκας ἡλικίας περίπου 25 ἐτῶν, νεαντερταλοειδοὺς τύπου τὸ ὁποῖο ἀνακαλύφθηκε στὶς 16/9/1960 στὸ σπήλαιο «Κόκκινες Πέτρες» κοντὰ στὸ χωριὸ Πετράλωνα τῆς Χαλκιδικῆς.
44330 π.Χ. (1.590 χρόνια περίπου). Στὸ σπήλαιο «Θεόπετρα» στὴν Καλαμπάκα τοῦ νομοῦ Τρικάλων ἐντοπίστηκαν τέσσερα ἀποτυπώματα ἀνθρώπινων πελμάτων -τὸ ἕνα καλυμμένο καὶ τὰ ὑπόλοιπα γυμνά- διαφορετικῶν ἀτόμων, καὶ μάλιστα παιδιῶν (Homo sapiens neaderthalensis ἢ Homo sapiens sapiens). To συγκεκριμένο σπήλαιο, διαστάσεων 24x30 μέτρων, ἀποτελεῖ τὴ μόνη προϊστορικὴ θέση τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου ὅπου ὑπάρχει ἀλληλουχία τῶν ἐπιχώσεων ἀπὸ τὴ Μέση καὶ τὴν Ἀνώτερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ στὴ Μεσολιθικὴ καὶ τὴ Νεολιθική. Ἀνάμεσα στὰ εὐρήματα ξεχωρίζουν ἐργαλεῖα, κεραμικά, ἀγγεῖα, εἰδώλια, τράπεζες προσφορῶν, καὶ κυρίως ἕνα χρυσὸ δακτυλιόσχημο περίαπτο τῆς Νεολιθικῆς Ἐποχῆς.
37900 π.Χ. Στὴ θέση «Ἀσπροχάλικο» τῆς Ἠπείρου, κοντὰ στὸν Ἅγιο Γεώργιο Πρεβέζης καὶ στὴ θέση «Κοκκινόπηλος», ἀνακαλύφθηκαν μέσα σὲ ἕνα σπήλαιο πάρα πολλὰ ἐργαλεῖα. Τὸ σπήλαιο τὸ χρησιμοποιοῦσαν βοσκοὶ καὶ ἡ ραδιοχρονολόγησή μας δίνει τὴν ἀρχαιότερη χρονολογία μιᾶς πολιτιστικῆς φάσης ποὺ γνωρίζουμε μέχρι σήμερα γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Τὸ σπήλαιο κατοικήθηκε τουλάχιστον μέχρι τὸ 10.000 π.Χ.
Νεότερη Παλαιολιθικὴ Ἐποχὴ
Σὲ αὐτὴ τὴν περίοδο ἐμφανίστηκε μία ἀνεπτυγμένη τεχνικὴ κατασκευῆς λεπίδων καὶ κατεργασίας πυρήνων πυριτόλιθου. Μιὰ θέση μὲ πολὺ μεγάλο ἐνδιαφέρον καὶ σὲ αὐτὴ τὴ φάση εἶναι ἡ (33000 π.Χ.) θέση «Κοκκινόπηλος» τοῦ ποταμοῦ Λούρου (Ἤπειρος) στὴν ὁποία παρουσιάζεται μία πολὺ πρώιμη λιθοτεχνία εἰδικῶν λεπίδων (800 ἐργαλεῖα καὶ ἀπολεπίσματα). Ἡ μεταβατικὴ Μεσολιθικὴ Ἐποχὴ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὴ θέση «Σιδάρι» στὴν Κέρκυρα.
7592 π.Χ. Ἀπόλυτη ραδιοχρονολόγηση σκελετοῦ ἄντρα ὁ ὁποῖος ἦταν περίπου 25 ἐτῶν, εἶχε ὕψος 1,58 μέτρα καὶ πέθανε ἀπὸ χτύπημα στὸ κεφάλι. Βρέθηκε θαμμένος σὲ ἀβαθὲς κοίλωμα στὸ σπήλαιο Φράγχθι τῆς Ἐρμιονίδας. Ὁ ἀρχαιότερος πλήρης ἀνθρώπινος σκελετὸς ποὺ ἀνακαλύφθηκε στὴν Αἰγαιίδα. Στὸ σπήλαιο ἐντοπίστηκαν ἐπίσης πάρα πολλὰ ἐργαλεῖα καὶ ὀστὰ ζώων, κυρίως ἐλαφιῶν καὶ ψαριῶν, καθὼς ἐπίσης καὶ λείψανα ποὺ ἀνῆκαν σὲ βραχύσωμους ἄντρες καὶ γυναῖκες μὲ διαδεδομένη ἀναιμία καὶ ἀρθριτικὲς παραμορφώσεις.
Νεολιθικὴ Ἐποχὴ
Ἡ ἀνάγκη γιὰ ἐπάρκεια τροφῆς καὶ δημιουργία ἀποθεμάτων ἦταν ἔντονη στὸ τέλος τοῦ Πλειστόκαινου. Ἡ κλιματολογικὴ μεταβολὴ ποὺ συνέβη τότε εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξαφάνιση πολλῶν μεγάλων θηραμάτων. Μολονότι ὅμως ἡ κλιματολογικὴ αὐτὴ ἀλλαγὴ εἶναι γενική, ἡ Νεολιθικὴ Ἐποχὴ ἐμφανίζεται πρῶτα στὴν Ἀνατολή. Αὐτὸ τὸ προβάδισμα ἀποδίδεται: ἅ. Στὴν ὕπαρξη σὲ ἀγρία κατάσταση δίκοκκου σταριοῦ καὶ κριθαριοῦ. β. Στὴν ὕπαρξη ζώων τὰ ὁποία εὔκολα θὰ μποροῦσαν νὰ ἐξημερωθοῦν, ὅπως τὸ πρόβατο, ὁ χοῖρος καὶ τὸ βόδι. Τὰ βασικὰ χαρακτηριστικὰ αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι ἡ καλλιέργεια τῆς γῆς, ἡ ἐξημέρωση ζώων καὶ ἡ μόνιμη κατοίκηση. Στὴν Ἑλλάδα αὐτὴ ἡ πολιτιστικὴ φάση διαδίδεται μᾶλλον μέσω τῆς συνήθους ἐπικοινωνίας παρὰ μέσω ἐποικισμῶν.
6900-6600/6400 π.Χ. Προκεραμικὴ Νεολιθική. Ἡ περίοδος αὐτὴ δὲν εἶναι γνωστὴ ἀκόμη μὲ ἀσφάλεια στὴν Ἑλλάδα. Λείψανα νεολιθικῶν οἰκισμῶν τῆς συγκεκριμένης περιόδου ἐντοπίζονται στὴν Ἄργισσα καὶ στὸ Σέσκλο τῆς Θεσσαλίας. Οἱ κατοικίες εἶναι ξύλινες, μὲ ὀρύγματα καὶ σκαμμένα δάπεδα. Τὰ ἐργαλεῖα εἶναι ξύλινα μὲ λεπίδες πυρίτη ἢ ὀψιανοῦ. Οἱ ἄνθρωποι ἀσχολοῦνται μὲ τὴ γεωργία, τὴν κτηνοτροφία καὶ τὸ ψάρεμα. Ἀναπτύσσεται ἡ ναυτιλία ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ θραύσματα ὀψιανοῦ ποὺ βρέθηκαν στὴ Μῆλο καὶ σὲ ἀρκετὲς περιοχὲς τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Αἰγαίου. Ἐξημέρωση τοῦ σκύλου.
6600/6400-5900/5800 π.Χ. Ἡ Ἀρχαιότερη Νεολιθικὴ εἶναι μία δημιουργικὴ περίοδος, γνωστὴ ἀπὸ πολλοὺς οἰκισμούς, ὅπως ἡ Νέα Νικομήδεια στὴ δυτικὴ Μακεδονία, τὸ Σέσκλο, ἡ Ἄργισσα, ἡ Ὀτζάκι Μαγούλα, τὸ Ἀχίλλειο κ.ἅ. στὴ Θεσσαλία, ἡ Νέα Μάκρη στὴν Ἀττικὴ καὶ ἡ Κόρινθος, ἡ Λέρνα καὶ τὸ Φράγχθι στὴν Πελοπόννησο. Οἱ οἰκισμοὶ μοιάζουν μὲ μικρὰ χωριά, ἐνῶ ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία ἀποτελοῦν τὶς κύριες δραστηριότητες τῶν κατοίκων. Τὸ πιὸ χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι ἡ κεραμικὴ ποὺ ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ.
6218 π.Χ. (περίπου). Τὰ ἀρχαιότερα δείγματα κεραμικῆς ἔχουν βρεθεῖ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, στὴν περιοχὴ τῆς Νέας Νικομήδειας -ὁ παλαιότερος νεολιθικὸς οἰκισμὸς στὴν Ἑλλάδα-, ἀνάμεσα στοὺς ποταμοὺς Ἁλιάκμονα καὶ Ἀξιό της Μακεδονίας (ραδιοχρονολόγηση μὲ ἄνθρακα 14).
5900/5800-4800 π.Χ. Ἡ Μέση Νεολιθικὴ Περίοδος θεωρεῖται ἐποχὴ ἀκμῆς καὶ ἀνάπτυξης. Τὸ μεγαλύτερο κέντρο ποὺ ἀναπτύχθηκε στὴ Θεσσαλία εἶναι τὸ Σέσκλο, ὁ «πολιτισμός» τοῦ ὁποίου ἐπεκτείνεται μέχρι τὸ Σπερχειὸ στὸ νότο καὶ τὸν Ἁλιάκμονα στὸ βορρᾶ. Στὸ Σέσκλο βρέθηκαν τὰ λείψανα ἐνὸς οἰκισμοῦ ἔκτασης 100 περίπου στρεμμάτων, ποὺ βασίζεται σὲ ἕνα ἑνιαῖο σχέδιο διάταξης, βασικὸ χαρακτηριστικό του ὁποίου εἶναι οἱ στενοὶ δρόμοι μὲ παράλληλες κατευθύνσεις. Τὰ οἰκήματα εἶναι τετράπλευρα καὶ ὀρθογώνια, ἑνὸς ἢ δυὸ δωματίων. Στὸ ἀκραῖο τμῆμα τοῦ οἰκισμοῦ ὑπάρχουν ἡ ὀχυρωμένη ἀκρόπολη καὶ ἕνα μεγαροειδὲς οἴκημα, πιθανὸν ἡ κατοικία τοῦ ἡγεμόνα. Ἡ κεραμική του Σέσκλου εἶναι γραπτὴ μὲ φλογόσχημη ἢ γραμμικὴ διακόσμηση. Στὴν Πελοπόννησο, στὴ Λέρνα καὶ στὸ Φράγχθι ἀφθονεῖ ἡ κεραμικὴ μὲ στιλπνὸ βερνίκι (Urfirnis). Στὴ Νέα Νικομήδεια τὰ οἰκήματα εἶναι εὐρύχωρα μὲ τοίχους ἀπὸ πηλὸ καὶ τετράγωνη κάτοψη. Τὸ τέλος τῆς Μέσης Νεολιθικῆς σηματοδοτεῖται ἀπὸ ἐρήμωση καὶ ἐγκατάλειψη.
5870 π.Χ. (περίπου). Ἀπόλυτη ραδιοχρονολόγηση εὐρημάτων, κυρίως ἐργαλείων, ἀπὸ τὴ θέση Σιδάρι στὴ ΒΔ ἀκτὴ τῆς Κέρκυρας.
5520 π.Χ. (περίπου). Ἡ παλαιότερη χρονολογία ποὺ δίνεται γιὰ νεολιθικὸ οἰκισμὸ τῆς κεντρικῆς καὶ νότιας Ἑλλάδας εἶναι αὐτὴ γιὰ τὸν οἰκισμὸ στὸ Δραχμάνι (Ἐλάτεια). Τὴν ἴδια περίπου ἐποχὴ χρονολογοῦνται καὶ οἱ πρῶτες καύσεις νεκρῶν στὴν Ἑλλάδα ποὺ ἐντοπίστηκαν στὴν περιοχὴ Σουφλὶ Μαγούλα. Οἱ καύσεις ἔγιναν σὲ ἀποτεφρωτήρια νεκρῶν καὶ στὴ συνέχεια τὰ ὑπολείμματα μεταφέρθηκαν σὲ λάκκους καὶ ὄχι σὲ τεφροδόχα ἀγγεῖα. Τὰ κτερίσματα ποὺ ἀνακαλύφθηκαν μαρτυροῦν ἱεροτελεστία.
4800-3200 π.Χ. Ἡ Νεότερη Νεολιθικὴ ἢ Χαλκολιθικὴ Περίοδος ἤδη ἀπὸ τὶς πρῶτες φάσεις της δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὸν πολιτισμὸ τοῦ Σέσκλου. Τὸ νέο χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μελανοῦ ἢ γενικὰ σκοτεινοῦ χρώματος στὴ διακόσμηση τῶν ἀγγείων. Στὴ Μακεδονία, στὴν περιοχὴ τῆς Δράμας (Σιταγροί, Ντικιλὶ Τᾶς), στὴ Θεσσαλία στὴ θέση «Διμήνι» καὶ στὴ θέση «Ραχμάνι» ἀλλὰ καὶ στὶς Κυκλάδες στὴ θέση «Σάλιαγγος» συναντῶνται τὰ πιὸ σημαντικὰ κέντρα τοῦ πολιτισμοῦ αὐτῆς τῆς φάσης. Στὸ Διμήνι ὁ σχετικὰ μικρῆς ἔκτασης οἰκισμὸς -30 στρέμματα- διαθέτει ἕξι ἀλλεπάλληλους περιβόλους καὶ εὐρύχωρη κεντρικὴ αὐλή. Στὴν κεραμικὴ ἐμφανίζονται σπειροειδῆ καὶ μαιανδροειδὴ μοτίβα. Στὸ Σέσκλο παρουσιάζεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ γυναικεία μορφὴ μὲ βρέφος.
Ἡ Ἐποχὴ τοῦ Χαλκοῦ στὴν Ἑλλάδα
3200/3000-1900 π.Χ.: Πρώιμη Χαλκοκρατία - Πρωτοελλαδική-Πρωτοκυκλαδική- Πρωτομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Προανακτορικὸς Πολιτισμός.
1900-1700/1600 π.Χ.: Μέση Χαλκοκρατία - Μεσοελλαδική-Μεσοκυκλαδική-Μεσομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Παλαιοανακτορικὸς Πολιτισμός.
1700/1600-1100 π.Χ.: Ὕστερη Χαλκοκρατία - Ὑστεροελλαδική-Ὑοτεροκυκλαδική- Ὑστερομινωικὴ Ἐποχὴ ἢ Νεοανακτορικὸς Πολιτισμὸς καὶ Μετανακτορικὴ Περίοδος.
3000/2800-1900 π.Χ. Ἡ Πρώιμη Χαλκοκρατία χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τριῶν αὐτόνομων πολιτισμῶν, τοῦ Πρωτοελλαδικοῦ μὲ κέντρο τὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα (κυρίως στὴν ἀνατολικὴ Στερεὰ καὶ τὴν Πελοπόννησο), τοῦ Πρωτοκυκλαδικοῦ μὲ κέντρο τὶς Κυκλάδες καὶ τοῦ Πρωτομινωικοῦ στὴν Κρήτη.
2700 π.Χ. (περίπου). Ἐμφάνιση τοῦ κεραμικοῦ τροχοῦ στὴν Ἑλλάδα (προῆλθε ἀπὸ τὴν Ἀνατολή).
2100-1900 π.Χ. Τὰ πρῶτα ἑλληνικὰ φύλα, οἱ Πρωτοέλληνες, φτάνουν στὸ νότιο ἄκρο τῆς χερσονήσου τοῦ Αἵμου καὶ προέρχονται ἀπὸ τὶς πεδιάδες τῆς Σερβίας(;) καὶ τῆς Οὐγγαρίας(;). Φέρνουν μαζί τους ἕνα μικρόσωμο μᾶλλον ἄλογο καὶ μία ἰδιόμορφη ἀγγειοπλαστικὴ τεχνική.
1900-1600 π.Χ. Στὴ Μέση Χαλκοκρατία διακρίνουμε τὴν ἐξέλιξη τῶν πολιτισμῶν τῆς Πρώιμης Χαλκοκρατίας (Μεσοελλαδικός, Μεσοκυκλαδικὸς καὶ Μεσομινωικός).
1600-1100 π.Χ. Στὴν Ὕστερη Χαλκοκρατία ἢ Ὑστεροελλαδικὴ Ἐποχὴ ἔχουμε τὴν ἀπόλυτη κυριαρχία τοῦ Μυκηναϊκοῦ Πολιτισμοῦ, ἀρχικὰ στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα καὶ στὴ συνέχεια σὲ ὅλο τὸ χῶρο τοῦ Αἰγαίου, ἰδιαίτερα μετὰ τὸ 1450 π.Χ., ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία ἐγκαθίσταται καὶ μία μυκηναϊκὴ δυναστεία στὴν Κνωσό. Λίγο μετὰ τὸ 1.600 π.Χ. τὰ μινωικὰ ἀνάκτορα ἀνοικοδομοῦνται (ἡ παρακμὴ τοῦ μινωικοῦ πολιτισμοῦ σὲ καμία περίπτωση δὲν συνδέεται πλέον μὲ τὴν ἔκρηξη τοῦ ἡφαιστείου τῆς Θήρας ποὺ τοποθετεῖται μὲ βάση τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα γύρω στὸ 1510 π.Χ.), γρήγορα ὅμως ἡ Κρήτη θὰ βρεθεῖ κάτω ἀπὸ τὴν κυριαρχία τῶν Ἑλλήνων Μυκηναίων. Αὐτὴ τὴν περίοδο ἐμφανίζεται ἕνα μᾶλλον τελειοποιημένο σύστημα συλλαβογραμματικὴς γραφῆς, ἡ Γραμμικὴ Β΄, ἡ ὁποία καταγράφει μία πρώιμη μορφὴ τῆς ἑλληνικῆς (Μάικλ Βέντρις, 1952). Ἡ ὕπαρξη γραπτῶν κειμένων μεταθέτει γιὰ κάποιους ἐπιστήμονες τὴν ἀρχὴ τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας σὲ αὐτὴ τὴν ἐποχή.
1650-1450 π.Χ. Κατασκευάζονται οἱ λακκοειδεῖς τάφοι τῶν Μυκηνῶν.
1400-1300 π.Χ. Οἰκοδομοῦνται τὰ μεγάλα ὀχυρωμένα ἀνάκτορα στὶς Μυκῆνες, τὴν Τίρυνθα, τὴ Μίδεα τῆς Ἀργολίδας, τὴν Πύλο, τὴν Ἀθήνα, τὴ Θήβα, τὸν Γλὰ τῆς Βοιωτίας, τὴν Ἰωλκὸ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἀλλοῦ. Εἶναι φανερὸ ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν μυκηναϊκῶν οἰκισμῶν ὅτι ὁ συγκεκριμένος πολιτισμὸς δὲν περιορίστηκε σὲ ὁρισμένα κέντρα, ἀλλὰ ἐξαπλώθηκε σὲ ὅλη σχεδὸν τὴ χώρα.
1340 π.Χ. Πρώτη μνεία τῶν Ἀχαιῶν (Ἀχιγιάβα;) σὲ χετιτικὰ κείμενα.
1330 π.Χ. Κατασκευὴ τοῦ Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέα στὶς Μυκῆνες.
1250 π.Χ.(;) Ὁ Τρωικὸς Πόλεμος;
1200 π.Χ. Καταστρέφονται πιθανὸν ἀπὸ τοὺς «λαοὺς τῆς Θάλασσας» τὰ περισσότερα μυκηναϊκὰ κέντρα τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδας.
1300-1100 π.Χ. Τὰ πρῶτα δωρικὰ φύλα, ποῦ προέρχονται ἀπὸ τὴ Μακεδονία(;), κατεβαίνουν νοτιότερα καὶ κατακλύζουν τὴν Πελοπόννησο. Σήμερα πιστεύεται ὅτι ἡ παρουσία τῶν δωρικῶν φύλων στὴ νότια Ἑλλάδα δὲν εἶναι μία ἀναδιάταξη ὁμάδων στὸ ἐσωτερικὸ ἀλλὰ μία κάθοδος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικό.
1150 π.Χ. Ἡ καταστροφὴ τῶν Μυκηνῶν ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῆς πρωτογεωμετρικῆς κεραμικῆς καὶ συνοδεύεται ἀπὸ τὴ χρήση τοῦ σιδήρου. Ἀρχίζει ὁ ἑλληνικὸς Μεσαίωνας ἢ οἱ Σκοτεινοὶ Αἰῶνες.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Σκοτεινοὶ Αἰῶνες ἢ Γεωμετρικοὶ Χρόνοι
Ἡ περίοδος ποὺ ἀκολούθησε τὴν καταστροφὴ τῶν Μυκηνῶν καὶ μέχρι τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰώνα π.Χ. ὀνομάζεται Σκοτεινοὶ Αἰῶνες γιατί λίγα πράγματα εἶναι γνωστὰ γι’ αὐτήν, τὰ ὁποία δηλώνουν ὀπισθοδρόμηση.
1120-1100 π.Χ. Ἡ κάθοδος τῶν Ἡρακλειδῶν στὴν Πελοπόννησο.
1075 π.Χ. Ἐμφάνιση τῶν κιβωτιόσχημων τάφων στὴν Ἀργολίδα.
1000 π.Χ. Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες φτάνουν καὶ ἐγκαθίστανται στὶς περιοχὲς ὅπου λίγο ἀργότερα θὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ πόλεις τῆς Σμύρνης καὶ τῆς Ἐφέσου.
950 π.Χ. Οἱ Ἕλληνες ἀποβιβάζονται στὴ Σάμο.
900 π.Χ. Οἱ Δωριεῖς ἐποικίζουν τὴ Ρόδο.
Ἐμφάνιση γεωμετρικῶν στοιχείων στὴν κεραμική του ἑλληνικοῦ χώρου.
812 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Σινώπη.
Ἀρχαϊκὴ Περίοδος
800 π.Χ. Τὴν ἐποχὴ αὐτὴ ἀρχίζει ὁ συνοικισμὸς τῶν Ἀθηνῶν, ἐνῶ παράλληλα ὁλοκληρώνεται καὶ ὁ ἀποικισμὸς τῆς Ἰωνίας ἀπὸ Ἕλληνες. Ἱδρύεται στὸ ἀκρωτήριο τῆς Μυκάλης ἕνα ἱερὸ τοῦ Ποσειδώνα, τὸ ὁποῖο θὰ γίνει ἀργότερα γνωστὸ ὡς Πανιώνιο.
780-750 π.Χ. Εἰσάγεται στὴν Ἑλλάδα τὸ φοινικικὸ ἀλφάβητο καὶ καταγράφεται πλέον μὲ ἁπλὸ καὶ ἰδιαίτερα εὐέλικτο τρόπο ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα.
776 π.Χ. Πρώτη καταγραμμένη Ὀλυμπιάδα.
775-770 π.Χ. Ἱδρύεται στὸ σύμπλεγμα τῶν νησιῶν Πιθηκοῦσες στὸν κόλπο τῆς Νεάπολης ἡ πρώτη γνωστὴ ἑλληνικὴ ἀποικία τῆς Δύσης.
760 π.Χ. Ἡ ὁμοσπονδία τῶν δήμων τοῦ ἔθνους τῶν Ἰώνων περιέρχεται σὲ κρίση, ἡ ὁποία τελικὰ θὰ ὁδηγήσει στὴ διάλυσή της. Οἱ Ἐρετριεῖς καὶ οἱ Χαλκιδεῖς ἀποσπῶνται ἀπὸ αὐτὴ καὶ οἱ δῆμοι τῆς Ἀττικῆς ἑνώνονται δημιουργώντας τὸ κράτος τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν.
755 π.Χ. Ἱδρύεται στὸν Πόντο ἡ Τραπεζούντα.
754 π.Χ. Ἀρχὴ τοῦ καταλόγου τῶν Ἐφόρων στὴ Σπάρτη.
752/1 π.Χ. Ὁ κληρονομικὸς βασιλιὰς τῶν Ἀθηνῶν ἀντικαθίσταται ἀπὸ ἄρχοντα ποὺ ἐκλέγεται γιὰ δέκα χρόνια. Μέχρι τὸ 722/1 π.Χ. οἱ ἄρχοντες εἶναι μέλη τῆς βασιλικῆς οἰκογένειας, ἐνῶ μέχρι τὸ 682 π.Χ. εἶναι εὐγενεῖς. Ἀπὸ τὸ ἔτος αὐτὸ καὶ μετὰ ἡ θητεία τοὺς εἶναι ἐτήσια.
750 π.Χ.(;). Οἱ Χαλκιδαῖοι ἱδρύουν στὴ νότια Ἰταλία τὴν Κύμη. Λίγα χρόνια ἀργότερα οἱ κάτοικοι τῆς νέας ἀποικίας μαζὶ μὲ λιγοστοὺς Ἀθηναίους ἱδρύουν τὴ Νεάπολη. Ἡ Κύμη εἶναι τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ πολιτιστικὸ κέντρο μὲ τὸ ὁποῖο ἔρχονται σὲ ἐπαφὴ οἱ Ρωμαῖοι. Ἡσίοδος ἀπὸ τὴν Ἄσκρα τῆς Βοιωτίας συνθέτει τὸ ποίημα τοῦ «Ἔργα καὶ Ἡμέραι» στὸ ὁποῖο παραπονιέται γιὰ τὴν ἀπληστία τῶν πλουσίων, ἐνῶ δίνει καὶ συμβουλὲς στοὺς νέους γεωργούς. Ὁ Φείδωνας γίνεται βασιλιὰς τοῦ Ἄργους.
Πρώιμη πρωτοκορινθιακὴ κεραμική.
740-720 π.Χ. Ἅ΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος. Ἡ προσπάθεια τῶν Σπαρτιατῶν μὲ ἡγέτη τὸ βασιλιὰ Θεόπομπο νὰ καταλάβουν τὴ Μεσσηνία καταλήγει στὴν κατάληψη τοῦ μεσσηνιακοῦ φρουρίου τῆς Ἰθώμης καὶ στὸν ἐξανδραποδισμὸ τῶν Μεσσηνίων, οἱ ὁποῖοι γίνονται δουλοπάροικοι (εἵλωτες).
736 π.Χ. Οἱ Κορίνθιοι μὲ ἀρχηγὸ τὸν Χερσικράτη ἱδρύουν τὴν Κέρκυρα.
733/2 π.Χ. Οἱ Κορίνθιοι ὑπὸ τὸν Ἄρ-χία ἱδρύουν τὶς Συρακοῦσες στὸ νησὶ τῆς Ὀρτυγίας.
729/8 π.Χ. Ἱδρύονται ἡ Κατάνη καὶ οἱ Λεοντίνοι, καὶ ἕνα χρόνο ἀργότερα τὰ Ὑβλαία Μέγαρα.
721 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Σύβαρη.
710 π.Χ. Ἱδρύεται ὁ Κρότωνας.
710-670 π.Χ. Περίοδος τῆς φιλολογικῆς δραστηριότητας τοῦ ποιητῆ Τέρπανδρου.
706 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες ἱδρύουν τὸν Τάραντα.
704 π.Χ. Ὁ Κορίνθιος Ἀμεινοκλὴς κατασκευάζει τὴν πρώτη τριήρη.
700 π.Χ. Ἱδρύονται ἡ Ποσειδώνια καὶ τὸ Μεταπόντιο.
Οἱ Εὐβοεῖς ἀποικίζουν τὴ Χαλκιδική. Στὴ Σπάρτη κατασκευάζεται ὁ Ναὸς τῆς Ὄρθιας Ἄρτεμης.
Μακεδονικὰ φύλα ἐγκαθίστανται στὴν περιοχὴ τοῦ ποταμοῦ Ἁλιάκμονα. Τὴν περίοδο αὐτὴ ἀρχίζει ὁ πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Χαλκίδα καὶ τὴν Ἐρέτρια, πόλεις μὲ σημαντικὴ βιοτεχνία καὶ ἐξαγωγικὸ ἐμπόριο. Κύρια αἰτία ἀποτελεῖ ἡ διεκδίκηση τοῦ Ληλάντιου πεδίου ποὺ τὶς χώριζε. Αὐτὸ τὸν πόλεμο ὁ Θουκυδίδης τὸν θεωρεῖ ἀπαρχὴ τῆς διαίρεσης τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων («Μάλιστα δὲ ἒς τὸν πάλαι ποτὲ γενόμενον πόλεμον Χαλκιδέων καὶ Ἐρετριῶν καὶ τὸ ἄλλο Ἑλληνικὸν ἒς ξυμμαχίαν ἑκατέρων διέστη». - Θουκυδίδου, Ἅ΄ 15).
689 π.Χ. Οἱ Ρόδιοι ἱδρύουν τὴ Γέλα.
682/1 π.Χ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ καταλόγου τῶν ἐπώνυμων ἀρχόντων στὴν Ἀθήνα σηματοδοτεῖ ἐνδεχόμενη πολιτειακὴ ἀλλαγή.
682-668 π.Χ. Β΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος. Οἱ Μεσσήνιοι ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν καὶ ἀπελευθερώνουν τὴ χώρα τους. Οἱ Σπαρτιάτες ἀντεπιτίθενται ὑπὸ τὴν ἐμπνευσμένη καθοδήγηση τοῦ ποιητῆ καὶ πολιτικοῦ Τυρταίου καὶ καταστέλλουν τὴν ἐπανάσταση ἐπαναφέροντας τὸ status quo ante.
680 π.Χ. Ὁ Πάριος Τελεσικλὴς μὲ ἀποίκους ἀπὸ τὸ νησὶ τῶν Κυκλάδων ἱδρύει τὴ Θάσο. Κοπῆ τῶν πρώτων νομισμάτων στὶς ἑλληνικὲς πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἡ χρονολογία αὐτὴ θεωρεῖται ἀπὸ ἀρκετοὺς ἐπιστήμονες ἰδιαίτερα πρώιμη καὶ ἀμφισβητεῖται.
677 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὴ Χαλκηδόνα στὴν Προποντίδα.
675 π.Χ. Ἱδρύεται ἀπὸ τοὺς Χαλκιδεῖς τὸ Ρήγιο στὴν Κάτω Ἰταλία (στενό της Μεσσήνας).
Οἱ Μιλήσιοι ἱδρύουν στὶς ἀκτὲς τῆς Προποντίδας τὴν Κύζικο.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ποιητῆ Τυρταίου.
Διάδοση τῆς τακτικῆς της ὀπλιτικῆς φάλαγγας.
670 π.Χ. Ἐγκαθιδρύεται ἀπὸ τὸν Ὀρθαγόρα στὴ Σικυώνα, κοντὰ στὴν Κόρινθο, τυραννίδα, πιθανὸν ἡ πρώτη στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο.
669 π.Χ. Ἥττα τῶν Λακεδαιμονίων ἀπὸ τοὺς Ἀργείους στὴ μάχη τῶν Ὑσίων (πολίχνη τῆς Ἀργολίδας κοντὰ στὰ σύνορα μὲ τὴν Ἀρκαδία).
664 π.Χ. Ναυμαχία ἀνάμεσα σὲ κορινθιακὰ καὶ κερκυραϊκὰ πλοῖα σὲ ἄγνωστη τοποθεσία. Ἡ πρώτη ναυμαχία ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες. Μερικοὶ ἐπιστήμονες τὴν τοποθετοῦν τὴν περίοδο τῆς τυραννίδας τοῦ Περίανδρου.
663(;) π.Χ. Νομοθεσία τοῦ Ζάλευκου στοὺς Λοκροὺς τῆς Κάτω Ἰταλίας. Μὲ αὐτὴ οἱ ποινὲς δὲν καθορίζονται ἀπὸ τοὺς δικαστὲς ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς νόμους καὶ ἀναγνωρίζεται ἡ δυνατότητα σύναψης συμβολαίου, ἰδέα ἀντίθετη μὲ τὸ δίκαιο τοῦ ἰσχυρότερου κλπ.
660 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὸ Βυζάντιο.
657 π.Χ. Ὁ Κύψελος ἀνατρέπει τοὺς Βακχιάδες καὶ γίνεται τύραννός της Κορίνθου.
650-560 π.Χ. Τὸ 640 π.Χ. γεννιέται ἡ Σαπφώ.
648 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Ἰμέρας ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Ζάγκλης ἢ τῆς Μεσσήνης. Μέχρι τὸν 5ο αἰώνα μαζὶ μὲ τὶς Μύλες ἦταν οἱ μοναδικὲς ἑλληνικὲς ἀποικίες στὴ βόρεια ἀκτὴ τῆς Σικελίας.
Οἰκιστὲς τῆς πόλης ἦταν τρεῖς: ὁ Σίμος, ὁ Σάκων καὶ ὁ Εὐκλείδης.
646 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Ὀλβίας ἀπὸ τοὺς Μιλήσιους στὴ βόρεια ἀκτὴ τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
640 π.Χ. Ὁ Θεαγένης γίνεται τύραννος τῶν Μεγάρων.
Ὁ Ἀθηναῖος Κύλων ἀναδεικνύεται Ὀλυμπιονίκης.
Γεννιέται(;) ὁ ποιητὴς Στησίχορος (-550 π.Χ.).
Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες ἔμποροι οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀκολουθήσει τοὺς ὁμοεθνεῖς τους μισθοφόρους στὴν Αἴγυπτο ἱδρύουν στὸν κανωβικὸ βραχίονα τοῦ Νείλου ἐμπορικὸ σταθμό, ὁ ὁποῖος ἀργότερα, τὴν ἐποχὴ τοῦ φαραὼ Ἄμαση (560 π.Χ.), ἐξελίσσεται στὴν πόλη Ναύκρατη.
632/1 π.Χ. Ὁ Μεγακλὴς γίνεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα. Ὁ Ὀλυμπιονίκης Κύλων προσπαθεῖ νὰ ἐγκαθιδρύσει τυραννίδα, ἀλλὰ ἀποτυγχάνει. Οἱ ὀπαδοί του, ἂν καὶ ἔχουν καταφύγει ὡς ἱκέτες σὲ βωμό, σφαγιάζονται ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Ἀλκμαιωνίδη Μεγακλῆ (Κυλώνειο Ἄγος). Λίγο ἀργότερα ὁ Μεγακλὴς ἐξορίζεται μὲ ὅλο τοῦ τὸ γένος. Τελικὰ οἱ Ἀλκμαιωνίδες θὰ ἐπιστρέψουν στὴν Ἀθήνα μετὰ τὴν παραχώρηση ἀμνηστίας ἀπὸ τὸν Σόλωνα.
630 π.Χ. Οἱ Μιλήσιοι ἀποικίζουν τὴ Σινώπη καὶ τὴν Τραπεζούντα.
Ὁ Σάμιος Κωλαῖος φτάνει στὴν Ταρτησσό, πόλη τῆς κοιλάδας τοῦ ποταμοῦ Γκουαδαλκιβὶρ στὴ νοτιοδυτικὴ Ἱσπανία, ἡ ὁποία ἀκμάζει λόγω τοῦ ἐμπορίου της μὲ τοὺς Φοίνικες, μὲ τοὺς Καρχηδόνιους καὶ ἀργότερα μὲ τοὺς Ἕλληνες. Καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Καρχηδόνιους γύρω στὸ 500 π.Χ.
628 π.Χ. Οἱ Μεγαρεῖς ἱδρύουν τὸν Σελινούντα στὴ Σικελία.
626/5-585 π.Χ. Ὁ Περίανδρος, γιὸς τοῦ τυράννου της Κορίνθου Κύψελου, διαδέχεται τὸν πατέρα του στὴν ἐξουσία. Ἡ περίοδος τῆς τυραννίδας τοῦ εἶναι μία λαμπρὴ ἐποχὴ οἰκονομικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἀκμῆς γιὰ τὴν πόλη τῆς Κορίνθου.
625 π.Χ. Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Θαλὴς ὁ Μιλήσιος.
Ἱδρύεται στὴν Ἤπειρο ἡ Ἀμβρακία.
621 π.Χ. Νομοθεσία τοῦ Δράκοντα στὴν Ἀθήνα.
612 π.Χ. Μὲ προτροπὴ τοῦ Σόλωνα οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σαλαμίνα, τὴν ὁποία κατέχουν οἱ Μεγαρεῖς.
610 π.Χ. Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Ἀναξίμανδρος.
607 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν γιὰ πρώτη φορᾶ τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη στὴν εἴσοδο τοῦ Ἑλλησπόντου, τὸ Σίγειο.
601-570 π.Χ. Ὁ Κλεισθένης ἐγκαθιδρύει τυραννίδα στὴ Σικυώνα.
600 π.Χ. Οἱ Φωκαεῖς ἱδρύουν τὴ Μασσαλία.
Ὁ Θρασύβουλος ἐγκαθιδρύει τυραννίδα στὴ Μίλητο.
Ἀκμὴ τῶν ποιητῶν Μίμνερμου καὶ Ἀλκαίου.
Ξεκινᾶ ἡ ἀνέγερση τοῦ Ἡραίου της Ὀλυμπίας.
Ἀρχίζει ὁ πρῶτος Ἱερὸς Πόλεμος στοὺς Δελφοὺς (σύμφωνα μὲ ἄλλους ἱστορικούς, ὁ πόλεμος ἀρχίζει τὸ 590 π.Χ.). Ἡ προσπάθεια τῆς γειτονικῆς πόλης Κρίσας νὰ ἐπέμβει στὶς ὑποθέσεις τοῦ ἱεροῦ ἀποτελεῖ καὶ τὴν αἰτία τῆς σύγκρουσης ἀνάμεσα στὴν Κρίσα καὶ τὶς δυνάμεις τῆς ἀμφικτιονίας. Στὸ τέλος, ἔπειτα ἀπὸ δεκαετῆ σχεδὸν ἀγώνα, ἡ πόλη καταστρέφεται, οἱ κάτοικοί της ἐξοντώνονται καὶ τὸ Κρισαῖον Πεδίο περιέρχεται στὴ δικαιοδοσία τοῦ ἱεροῦ.
Ξεκινᾶ ἡ ἀνέγερση τοῦ πρώτου Ἐκατόμπεδου -τοῦ ἀρχαίου Ναοῦ τῆς Ἀθηνᾶς Πολιάδος- στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν.
594/3 π.Χ. Οἱ πολιτικὲς παρατάξεις στὴν Ἀθήνα ἀναθέτουν στὸν Σόλωνα, ἀριστοκράτη καὶ ποιητή, τὴ ρύθμιση τῆς νομοθεσίας. Ἀρχίζει τὶς μεταρρυθμίσεις του.
585 π.Χ. Ὁ Θαλὴς ὁ Μιλήσιος προβλέπει μία ἔκλειψη.
585-575 π.Χ. (σύμφωνα μὲ ἄλλους τὸ 595 π.Χ.) Ὁ Πιττακὸς διορίζεται ἀπὸ τοὺς Μυτιληναίους δικτάτορας γιὰ ὁρισμένο χρονικὸ διάστημα.
Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Ἀναξιμένης (πεθαίνει τὸ 525 π.Χ.).
583-581 π.Χ. Ὁ Δαμασίας ἐκλέγεται ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
582 π.Χ. Καθιερώνονται τὰ Πύθια στοὺς Δελφούς.
581.Χ. Ἱδρύεται ὁ Ἀκράγας.
580 π.Χ. Οἱ Σελινούντιοι νικοῦν τοὺς Καρχηδόνιους τῆς Σικελίας.
575 π.Χ. Οἱ Νάξιοι ἀφιερώνουν τὴ Σφίγγα στοὺς Δελφούς.
573 π.Χ. Ὀργανώνονται στὴ Νεμέα οἱ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες Νέμεα.
572 π.Χ. Οἱ Ἠλεῖοι ἐπιβάλλουν τὸν ἔλεγχό τους στοὺς Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες.
570 π.Χ. Ἀνέγερση τοῦ Θησαυροῦ τῶν Σικυωνίων στοὺς Δελφούς.
Φιλοτεχνεῖται ὁ Μοσχοφόρος(;).
Ὁ Πεισίστρατος ἀρχίζει τὴν ἀνέγερση τοῦ νέου Ἐκατομπέδου (Προπαρθενῶνος) στὴν Ἀθήνα (550).
566/5 π.Χ. Ἀρχὴ τῆς τέλεσης τῶν Μεγάλων Παναθηναίων.
565 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος νικᾶ τοὺς Μεγαρεῖς καὶ καταλαμβάνει τὴ Νίσαια, ἐπίνειο τῶν Μεγάρων στὸ Σαρωνικό.
561/0 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος γίνεται τύραννος στὴν Ἀθήνα.
560/59 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Σόλων.
Ὁ Πεισίστρατος ἐξορίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ.
560-550 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τὴν Τεγέα.
560 π.Χ. Οἱ Φωκαεῖς ἀποβιβάζονται στὴν Κορσική.
556 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος ξαναγίνεται τύραννος, ἀλλὰ σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἐξορίζεται πάλι.
Ὁ Χίλωνας, ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἑπτὰ Σοφούς της ἀρχαιότητας, γίνεται Ἔφορος στὴ Σπάρτη.
Γεννιέται ὁ Σιμωνίδης ὁ Κίος (πεθαίνει τὸ 466 π.Χ).
554 π.Χ. Γεννιέται στὴν Ἀθήνα ὁ Μιλτιάδης ὁ Νεότερος, ὁ νικητὴς τοῦ Μαραθώνα (πεθαίνει τὸ 489 π.Χ. στὴν Ἀθήνα).
550 π.Χ. Ἡ Σπάρτη κατακτᾶ τὴ «Θυρεάτιδα χῶραν», περιοχὴ τῆς Κυνουρίας. Τὴν πόλη Θυρέα οἱ Σπαρτιάτες θὰ τὴν παραχωρήσουν τὸ 431 π.Χ. στοὺς Αἰγινῆτες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὸ νησί τους. Τὸ 425 π.Χ. καὶ ἐνῶ οἱ νέοι της κάτοικοι τὴν ὀχυρώνουν δέχεται σφοδρὴ ἐπίθεση ἀπὸ τὸν ἀθηναϊκὸ στόλο τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ Νικίας καὶ καταστρέφεται ὁλοσχερῶς.
Οἱ κάτοικοί της ἐκτελοῦνται ὡς «ἄσπονδοι ἐχθροὶ τῶν Ἀθηναίων».
Ἱδρύεται ἡ Πελοποννησιακὴ Συμμαχία.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ἀγγειοπλάστη καὶ ἀγγειογράφου Ἐξηκία (-530 π.Χ.).
Περίοδος δραστηριότητας τοῦ ποιητῆ Ἀνακρέοντα (-500 π.Χ.).
Οἱ Μασσαλιῶτες ἱδρύουν τὴν πόλη Ἐμπόρ(ἔ)ἴο στὴν Ἱσπανία.
548/7 π.Χ. Καταστροφὴ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀπόλλωνα στοὺς Δελφούς.
546 π.Χ. Θάνατος τοῦ φιλοσόφου Ἀναξίμανδρου.
Κατασκευάζεται ὁ Θησαυρὸς τῶν Κνιδίων στοὺς Δελφούς.
546/5 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος παίρνει γιὰ τρίτη φορᾶ τὴν ἐξουσία στὴν Ἀθήνα.
538 π.Χ. Ὁ Πολυκράτης καὶ τὰ ἀδέρφια του, Παντάγνωστος καὶ Συλοσώντας, καταλαμβάνουν τὴν ἐξουσία στὴ Σάμο.
537 π.Χ. Ὁ Λύγδαμης γίνεται τύραννος στὴ Νάξο.
535 π.Χ. Ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀπόλλωνα στὴν Κόρινθο.
534 π.Χ. Καθιερώνεται ἡ τέλεση δραματικῶν ἀγώνων στὴ διάρκεια τῶν Μεγάλων Διονυσίων στὴν Ἀθήνα.
533 π.Χ. Ὁ Πολυκράτης γίνεται τύραννος στὴ Σάμο. Ἀνάμεσα στὰ σπουδαῖα τεχνικὰ ἔργα ποὺ κατασκευάζονται στὴν ἐποχὴ τοῦ εἶναι καὶ ἡ περίφημη σήραγγα, ἔργο τοῦ Μεγαρέα μηχανικοῦ Εὐπαλίνου (Εὐπαλίνειο Ὑδραγωγεῖο).
530 π.Χ. Ὁ Πεισίστρατος ἀρχίζει τὴν ἀνέγερση τοῦ δεύτερου Ἐκατομπέδου στὴν Ἀθήνα.
Ἀπαρχὲς τῆς ἐρυθρόμορφης ἀττικῆς κεραμικῆς.
528/7 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πεισίστρατου. Τὸν διαδέχονται οἱ γιοὶ τοῦ Ἵππαρχος καὶ Ἰππίας.
527 π.Χ. Ἐπίσημη ἔκδοση τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν.
525 π.Χ. Γεννιέται ὁ ποιητὴς Αἰσχύλος.
Κατασκευάζεται ὁ Θησαυρὸς τῶν Σιφνίων στοὺς Δελφούς.
Περίοδος ἀκμῆς τοῦ ἀγγειοπλάστη Εὐφρονίου (-500 π.Χ.).
Ὁ Μιλτιάδης ἀποστέλλεται στὴ Θρακικὴ Χερσόνησο.
522 π.Χ. Μαρτυρικὸς θάνατος πάνω σὲ σταυρὸ τοῦ Πολυκράτη ἀπὸ τὸν Πέρση σατράπη Ὀροίτη.
521 π.Χ. Ὁ Ἀχαιμενίδης βασιλιὰς τῆς Περσίας Δαρεῖος Ἅ΄ θέτει σὲ κυκλοφορία χρυσοὺς δαρεικοὺς καὶ ἀργυροὺς σίγλους μὲ τὴν εἰκόνα του.
520 π.Χ. Ὁ Κλεομένης Ἅ΄ ἀναγορεύεται βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
519 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τοὺς Πλαταιεῖς.
Ἥττα τῶν Ἀργείων ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες στὴ Σήπεια (494 π.Χ.).
516 π.Χ. Οἱ Πέρσες κυριεύουν τὴ Σάμο.
514 π.Χ. Ὁ Ἁρμόδιος καὶ ὁ Ἀριστογείτων (τυραννοκτόνοι) σκοτώνουν τὸν τύραννο Ἵππαρχο, ἐνῶ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἰππίας ποὺ τὸν διαδέχεται στὴν ἐξουσία διακόπτει τὴ φιλολαϊκὴ πολιτικὴ τῆς οἰκογένειάς του καὶ γίνεται τύραννος μὲ τὴ σημερινὴ σημασία τῆς λέξης.
513/2 π.Χ. Ἡ οἰκογένεια τῶν Ἀλκμεωνιδῶν ἔρχεται σὲ συνεννόηση μὲ τοὺς Σπαρτιάτες γιὰ νὰ βοηθήσουν οἱ τελευταῖοι στὴν ἐκδίωξη τοῦ Ἰππία.
Ὁ Πέρσης βασιλιὰς Δαρεῖος στὴ διάρκεια τῆς ἐκστρατείας τοῦ ἐναντίον τῶν Σκυθῶν καταλαμβάνει τὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς Θράκης.
512 π.Χ. Περίπλους τοῦ Σκύλακα τοῦ Καρυανδέα (φτάνει μέχρι τὶς ἐκβολὲς τοῦ ποταμοῦ Ἰνδοῦ καὶ στὴ συνέχεια πλέει μέχρι τὸ σημερινὸ Σουέζ).
511 π.Χ. Ὁ Σπαρτιάτης Δωριεὺς ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκδιώξει τοὺς Καρχηδόνιους ἀπὸ τὴ Σικελία.
Ὁ Κρότωνας καταστρέφει τὴ Σύβαρη.
Οἱ Πέρσες ὑποτάσσουν τοὺς Ἕλληνες τῆς Θράκης.
510 π.Χ. Ὁ Ἰππίας ἐκδιώκεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα μὲ τὴ βοήθεια τῶν Σπαρτιατῶν.
Ἐπιτύμβια στήλη τοῦ Ἀριστίωνα (μαραθωνομάχου).
508 π.Χ. Οἱ πρῶτες καθαρὰ δημοκρατικοῦ χαρακτήρα μεταρρυθμίσεις τοῦ Κλεισθένη προκαλοῦν τὴν ἀντίδραση τῶν ὀλιγαρχικῶν, τοὺς ὁποίους ὑποστηρίζουν ἀνοιχτὰ οἱ Σπαρτιάτες. Ὁ Κλεομένης ἀποτυγχάνει νὰ ἐμποδίσει τὸν Κλεισθένη.
507 π.Χ. Οἱ μεταρρυθμίσεις πολιτειακοῦ χαρακτήρα τοῦ Κλεισθένη στὴν Ἀθήνα ἐνισχύουν τὴν προσπάθεια γιὰ πλήρη ἐκδημοκρατισμὸ τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς πόλης.
506 π.Χ. Νέα προσπάθεια τοῦ Κλεομένη νὰ ἀνατρέψει τὸ δημοκρατικὸ καθεστὼς τῆς Ἀθήνας ἀποτυγχάνει.
501 π.Χ. Δημιουργεῖται τὸ ἀξίωμα τῶν δέκα στρατηγῶν στὴν Ἀθήνα.
Κλασικὴ Ἐποχὴ
Ὁ 5ος αἰώνας
500 π.Χ. Ἡ πρώτη γνωστὴ σύνοδος τῆς Πελοποννησιακῆς Συμμαχίας (κατὰ ἄλλους τὸ 504 π.Χ.).
Περίοδος τῆς ἀκμῆς τοῦ φιλοσόφου Ἠράκλειτου.
Ὁ Ἐκαταῖος ὁ Μιλήσιος γράφει τὸ ἔργο «Περιήγησις»(;).
Κατασκευάζεται τὸ Ἡραῖο της Σάμου.
500-497 π.Χ.(;). Ὁ Αἰσχύλος παίρνει γιὰ πρώτη φορᾶ μέρος σὲ δραματικοὺς ἀγῶνες.
499-494 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν πόλεων τῆς Ἰωνίας ἐναντίον τῆς κυριαρχίας τῶν Περσῶν.
499 π.Χ. Οἱ Πέρσες ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῆς Νάξου.
498 π.Χ. Ὁ Ἀρισταγόρας τῆς Μιλήτου ἐπισκέπτεται τὴ Σπάρτη καὶ τὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια ἐναντίον τῶν Περσῶν.
Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Ἴωνες καταστρέφουν τὶς Σάρδεις.
498 π.Χ. Ἡ παλαιότερη χρονολογημένη ὠδὴ τοῦ Πινδάρου.
498-491 π.Χ. Ὁ Ἱπποκράτης γίνεται τύραννός της Γέλας.
496 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἀρισταγόρα.
496/495 π.Χ. Ὁ Ἵππαρχος, ἀρχηγὸς τῆς παράταξης τῶν Πεισιστρατιδῶν, ἐκλέγεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
495/4 π.Χ. Ἥττα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ νησὶ Λάδη, πλησίον τῆς Μιλήτου.
Γεννιέται ὁ Περικλῆς.
495 π.Χ. Οἰκοδομεῖται ὁ Ναὸς τῆς Ἀφαίας Αἴγινας στὴν Αἴγινα.
494 π.Χ. Ὁ Μιλτιάδης ὁ Νεότερος ἐπιστρέφει στὴν Ἀθήνα μετὰ τὴν κατάληψη τῆς ἡμιανεξάρτητης ἀθηναϊκῆς ἡγεμονίας στὴ Θράκη, δημιούργημα τοῦ θείου τοῦ Μιλτιάδη τοῦ Πρεσβύτερου, ἀπὸ τοὺς Πέρσες τοῦ Δαρείου.
493/492 π.Χ. Τέλος τῆς ἐπανάστασης στὴν Ἰωνία.
Ὁ Θεμιστοκλῆς ἐκλέγεται ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα καὶ διατυπώνει μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια τὸ ναυτικό του πρόγραμμα. Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες κατασκευῆς ὀχυρωματικῶν ἔργων στὸν Πειραιά.
Ὁ Μιλτιάδης ἐκλέγεται ἕνας ἀπὸ τοὺς Δέκα Στρατηγούς.
Ὁ ποιητὴς Φρύνιχος καταδικάζεται ἀπὸ ἀθηναϊκὸ δικαστήριο σὲ χρηματικὴ ποινὴ χιλίων δραχμῶν, ἐνῶ ἀπαγορεύεται κάθε παράσταση τῆς τραγωδίας «Μιλήτου Ἅλωσις», γιατί ὑπενθυμίζει στοὺς Ἀθηναίους «οἰκεία κακά».
492 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Μαρδόνιου στὴ Θράκη καὶ τὴ Μακεδονία ἀποτυγχάνει.
Πρώτη δίκη τοῦ Μιλτιάδη στὴν Ἀθήνα.
491 π.Χ. Διπλωματικὴ ἐκστρατεία τοῦ Δαρείου στὴν Ἑλλάδα μὲ ἀποτέλεσμα τὸ μηδισμὸ τῆς Αἴγινας.
Ἀντίδραση τῆς Σπάρτης ποὺ ἀποστέλλει στρατεύματα ὑπὸ τὸν Κλεομένη, τὰ ὁποία ἐπιστρέφουν, ἀφοῦ παίρνουν ὁμήρους πολλοὺς κατοίκους τοῦ νησιοῦ.
490 π.Χ. Γεννιέται ὁ Ἡρόδοτος. Οἱ Πέρσες καταστρέφουν τὴ Νάξο καὶ τὴν Ἐρέτρια.
Ἥττα τῶν Περσῶν ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Δάτη καὶ τοῦ Ἀρταφέρνη στὸ Μαραθώνα ἀπὸ τὰ συνασπισμένα στρατεύματα Ἀθηναίων καὶ Πλαταιέων ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Μιλτιάδη.
Ὁ Γέλων γίνεται τύραννός της Γέλας στὴ Σικελία.
489 π.Χ. Ἡ ἀποτυχημένη ἐπέμβαση τοῦ Μιλτιάδη στὴν Πάρο, στὴ διάρκεια τῆς ὁποίας τραυματίζεται, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταδίκη του ἀπὸ τοὺς συμπολίτες του σὲ βαρὺ χρηματικὸ πρόστιμο. Λίγους μῆνες ἀργότερα ὁ νικητὴς τοῦ Μαραθώνα πεθαίνει.
489/8 π.Χ. Ὁ Ἀριστείδης ἐκλέγεται ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐννέα ἄρχοντες στὴν Ἀθήνα.
488 π.Χ. Ὁ Λεωνίδας ἀναγορεύεται βασιλιὰς στὴ Σπάρτη.
487/486 π.Χ. Οἱ ἄρχοντες ἐπιλέγονται πλέον μὲ κλήρωση καὶ ὄχι μὲ ἐκλογές. Ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπώλεια πολιτικῆς ἰσχύος ἀπὸ τοὺς ἄρχοντες καὶ τὴν παράλληλη ἐνίσχυση τῆς ἐξουσίας τῶν Δέκα Στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ἀπὸ τὸ λαό.
Ὀστρακισμὸς τοῦ Ἱππάρχου.
Ἀρχίζει πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Αἴγινα.
486 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ Μεγακλῆ.
486-465 π.Χ. Ὁ Ξέρξης ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν.
485-478 π.Χ. Ὁ Γέλων γίνεται τύραννος τῶν Συρακουσῶν.
485 π.Χ. Ἀνακάλυψη νέων ἀργυρούχων κοιτασμάτων στὸ Λαύριο.
484 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ Ξανθίππου, πατέρα τοῦ Περικλῆ.
483 π.Χ. Ὁ Θεμιστοκλῆς πείθει τὸν ἀθηναϊκὸ δῆμο νὰ προχωρήσει στὴ ναυπήγηση ἰσχυροῦ στόλου, ἱκανοῦ νὰ προστατέψει ἀποτελεσματικὰ τὰ συμφέροντα τῆς πόλης.
Ὀστρακισμὸς τοῦ Ἀριστείδη.
481 π.Χ. Τέλος τοῦ πολέμου ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Αἴγινα. Δημιουργεῖται πανελλήνιος ἀντιπερσικὸς συνασπισμός.
480 π.Χ. Ὁ Ξέρξης, ἐπικεφαλῆς ἰσχυροῦ στρατοῦ καὶ στόλου, εἰσβάλλει στὴν Ἑλλάδα.
Ἥττα τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν Θεσπιέων ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ στενὸ τῶν Θερμοπυλῶν.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὶς ναυμαχίες τοῦ Ἀρτεμισίου καὶ τῆς Σαλαμίνας.
Ὁ Γέλων νικᾶ τοὺς Καρχηδόνιους στὴν Ἰμέρα.
479 π.Χ. Ἥττα τῶν Περσῶν ὑπὸ τὸν Μαρδόνιο στὶς Πλαταιὲς ἀπὸ τὰ συνασπισμένα ἑλληνικὰ στρατεύματα, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Σπαρτιάτη Παυσανία.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἀθηναίου Ξανθίππου, πατέρα τοῦ Περικλῆ, καὶ τοῦ Σπαρτιάτη Λεωτυχίδη, ἐπὶ τῶν Περσῶν στὴν πεζοναυμαχία τῆς Μυκάλης.
Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σηστό.
Ἐξέγερση τῶν πόλεων τῆς Ἰωνίας καὶ τῶν νησιῶν τοῦ Αἰγαίου ἐναντίον τῶν Περσῶν.
Ἐκστρατεία τοῦ Λεωτυχίδη στὴ Θεσσαλία.
Ἔπειτα ἀπὸ παρότρυνση τοῦ Θεμιστοκλῆ οἱ Ἀθηναῖοι ἀρχίζουν τὴν ἀνέγερση τοῦ φερώνυμου τείχους μὲ τὸ ὁποῖο ὀχυρώνονται ὁ Πειραιᾶς καὶ ἡ Ἀθήνα, καθὼς καὶ ὁ δρόμος ποὺ συνδέει τὶς δυὸ πόλεις (Μακρὰ Τείχη). Οἱ ἐργασίες ὁλοκληρώνονται τὸ 456 π.Χ.
478 π.Χ. Ὁ Παυσανίας μεταφέρει τὸν ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀγώνα στὴν Κύπρο καὶ τὸ Βυζάντιο. Διάλυση τοῦ Πανελλήνιου Συνασπισμοῦ.
Ἀφιερώνεται στὸ Ἱερό του Ἀπόλλωνα στοὺς Δελφοὺς τὸ χάλκινο σύμπλεγμα τοῦ Ἡνίοχου.
478/477 π.Χ. Ὁ Παυσανίας ἀνακαλεῖται στὴ Σπάρτη.
Ἡ Ἀθήνα ἱδρύει τὴ Συμμαχία τῆς Δήλου - περισσότερο γνωστὴ ὡς Ἅ΄ Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Ὁ Ἰέρων διαδέχεται τὸν Γέλωνα στὶς Συρακοῦσες.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Τήρης ἀναγνωρίζει τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία καὶ δέχεται νὰ πληρώνει τὸ «θράκιο φόρο».
477/476 π.Χ. Ὁ Κίμωνας ἐπαναφέρει στὴν ἀθηναϊκὴ κυριαρχία τὴν Ἠιόνα, πόλη ποὺ βρίσκεται στὶς ἐκβολὲς τοῦ Στρυμόνα, στὴ Μακεδονία, τὴν ὁποία κατεῖχαν οἱ Πέρσες (στρατηγὸς Βόγης).
Φρύνιχος, «Φοίνισσαι».
476 π.Χ. Ὁ ποιητὴς Φρύνιχος νικᾶ στοὺς δραματικοὺς ἀγῶνες τῶν Μεγάλων Διονυσίων.
Ὁ Κίμωνας καταλαμβάνει τὴ Σκύρο καὶ ἕνα χρόνο ἀργότερα τὴν Κάρυστο.
475-465 π.Χ. Ἀντισπαρτιατικὴ κίνηση στὴν Πελοπόννησο.
475 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἐμπεδοκλῆ.
474 π.Χ. Ὁ Ἰέρωνας νικᾶ τοὺς Ἐτρούσκους στὴν Κύμη.
474/3 π.Χ. Ὁ Θεμιστοκλῆς ἐξοστρακίζεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα γιατί δῆθεν εἶχε μηδίσει (σύμφωνα μὲ ἄλλους τὸ 472/471 π.Χ.).
472 π.Χ. Ἐγκαθίδρυση δημοκρατικοῦ πολιτεύματος στὸ Ἄργος.
Παίζεται στὸ θέατρο τὸ πρῶτο σωζόμενο ἔργο τοῦ Αἰσχύλου, οἱ «Πέρσαι». Χορηγός της παράστασης εἶναι ὁ Περικλῆς.
471 π.Χ. Νίκη τῶν Σπαρτιατῶν στὴν Τεγέα ἐναντίον τῶν συνασπισμένων στρατευμάτων τοῦ Ἄργους καὶ τῆς Τεγέας.
Συνοικισμὸς τῆς Μαντίνειας.
470/469 π.Χ. Ἡ Νάξος ἀποστατεῖ ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἡ Ἀθήνα ἀποστέλλει ἰσχυρὲς δυνάμεις καὶ ἐπαναφέρει τὴ Νάξο στὴ συμμαχία. Γκρεμίζονται τὰ τείχη τοῦ νησιοῦ, ποὺ ἀπὸ ἐδῶ καὶ στὸ ἑξῆς συμβάλλει μόνο οἰκονομικὰ καὶ ὄχι μὲ πλοῖα στὶς ἐπιχειρήσεις τῆς συμμαχίας.
Οἱ Σπαρτιάτες νικοῦν τοὺς ἑνωμένους, ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς Μαντινεῖς, Ἀρκάδες στὴν περιοχὴ τῆς Διπαίας (σήμ. Πιάνα).
(-430 π.Χ.) Σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Μύρωνα.
Γέννηση τοῦ Σωκράτη.
Ἀρχίζει τὴ σταδιοδρομία τοῦ ὁ ζωγράφος Πολύγνωτος.
468/7 π.Χ. Ὁ Κίμωνας μὲ ἕνα στόλο ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ 200 περίπου πλοῖα περιπλέει τὰ παράλια της Καρίας καὶ τῆς Λυκίας καὶ ἐξαναγκάζει τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων τῆς περιοχῆς νὰ προσχωρήσουν στὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Στὰ παράλια της Παμφυλίας, στὶς ἐκβολὲς τοῦ ποταμοῦ Εὐρυμέδοντα, καταστρέφει τὸν περσικὸ στόλο, ὁ ὁποῖος ἀποτελοῦνταν ἀπὸ φοινικικὰ κυρίως πλοῖα, καὶ στὴ συνέχεια ἀποβιβάζει στρατὸ καὶ νικᾶ τὶς περσικὲς δυνάμεις ποὺ εἶναι συναθροισμένες ἐκεῖ.
468 π.Χ. Βραβεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ τραγωδία τοῦ Σοφοκλῆ. Πεθαίνει ὁ ἐπιγραμματοποιὸς Σιμωνίδης ὁ Κεῖος.
Τὸ Ἄργος καταλαμβάνει τὴν Τίρυνθα καὶ τὶς Μυκῆνες.
Ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Δία στὴν Ὀλυμπία.
467 π.Χ. Θάνατος τοῦ τυράννου Ἰέρωνα.
Αἰσχύλος, «Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας».
466 π.Χ. Ἐγκαθίδρυση δημοκρατικοῦ πολιτεύματος στὶς Συρακοῦσες.
Ὁ Κίμωνας νικᾶ τοὺς Πέρσες στὸν ποταμὸ Εὐρυμέδοντα. Ἡ νίκη αὐτὴ ἐλευθέρωσε τὸ Αἰγαῖο ἀπὸ τοὺς Πέρσες καὶ ἐπέτρεψε τὴν οὐσιαστικὴ ἀνάπτυξη τοῦ ἀθηναϊκοῦ ἐμπορίου.
465 π.Χ. Ἡ Θάσος ἀποστατεῖ ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἕνα χρόνο περίπου ἀργότερα τὸ νησὶ καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποτυγχάνουν στὴν προσπάθειά τους νὰ ἀποικίσουν τὶς Ἐννέα Ὁδούς. Ἡττῶνται στὴ θέση Δραβῆσκος ἀπὸ τὸ ἰσχυρὸ θρακικὸ φύλο τῶν Ἠδωνῶν. Στὴ θέση αὐτὴ θὰ κατορθώσουν τελικὰ τὸ 437 π.Χ. νὰ ἱδρύσουν τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη Ἀμφίπολη.
464 π.Χ. Καταστροφικὸς σεισμὸς στὴ Σπάρτη γίνεται ἀφορμὴ γιὰ γενικὴ ἐξέγερση τῶν Μεσσήνιων εἱλώτων (Γ΄ Μεσσηνιακὸς Πόλεμος). Ἡ ἐπανάσταση θὰ κρατήσει μέχρι τὸ 455 π.Χ. καὶ στὶς ἐναντίον τῶν ἐπαναστατῶν ἐπιχειρήσεις θὰ πάρει μέρος μέχρι τὸ 461 π.Χ. καὶ ἀθηναϊκὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Κίμωνα.
464-425 π.Χ. Ὁ Ἀρταξέρξης Ἅ΄ ὁ Μακρόχειρ ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν.
462/461 π.Χ. Μεταρρυθμίσεις τοῦ Ἐφιάλτη στὴν Ἀθήνα. Δολοφονία τοῦ Ἐφιάλτη. Ὁ Κίμωνας ἐξορίζεται μετὰ τὴν ἐκδίωξη τοῦ ἀθηναϊκοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες.
Συμμαχία Ἄργους-Ἀθήνας.
Ὁ Ἀναξαγόρας ἔρχεται στὴν Ἀθήνα.
461 π.Χ. Θάνατος τοῦ Θεμιστοκλῆ στὴ Μαγνησία τῆς Μικρὸς Ἀσίας καὶ τοῦ Ἀριστείδη στὴν Ἀθήνα.
461/460 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὴν Ἰθώμη.
Οἱ Μεσσήνιοι μεταναστεύουν στὴ Ναύπακτο. Συμμαχία τῆς Ἀθήνας μὲ τὰ Μέγαρα. Μακρὰ Τείχη συνδέουν τὴν πόλη τῶν Μεγάρων μὲ τὸ ἐπίνειο τῆς Νίσαιας.
Γέννηση τοῦ ἱστορικοῦ Θουκυδίδη(;).
Καθιέρωση ἀγώνων κωμωδίας.
460/450 π.Χ. Μύρωνας, «Ὁ Δισκοβόλος» (πιθανὴ χρονολόγηση).
460-454 π.Χ. Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Ἀθηναίων στὴν Αἴγυπτο.
459-456 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ πολύχρονη πολιορκία καταλαμβάνουν τὴν Αἴγινα.
459-454 π.Χ. Πρῶτες συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς Ἀθηναίους καὶ στοὺς Πελοποννήσιους.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων στοὺς Ἁλιεῖς.
458 π.Χ. Αἰσχύλος, «Ὀρέστεια» (διδασκαλία).
457 π.Χ. Χτίζονται τὰ Μακρὰ Τείχη, ποὺ συνδέουν τὴν Ἀθήνα μὲ τὸν Πειραιὰ καὶ τὸ Φάληρο.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες στὴ μάχη τῆς Τανάγρας. Οἱ Ἀθηναῖοι νικοῦν τοὺς Βοιωτοὺς συμμάχους τῶν Σπαρτιατῶν στὴ μάχη στὰ Οἰνόφυτα. Μὲ τὴ νίκη τοὺς αὐτὴ ἐπεκτείνουν τὴν ἐπικυριαρχία τοὺς μέχρι τὶς Θερμοπύλες.
Οἱ Ἀθηναῖοι παραχωροῦν στοὺς ζευγίτες τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγονται ἄρχοντες.
456 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ μακροχρόνια πολιορκία ἀναγκάζουν τὴν Αἴγινα, παλιὰ ἀντίπαλό της Ἀθήνας στὸ ἐμπόριο, νὰ ὑποκύψει.
Θάνατος τοῦ ποιητῆ Αἰσχύλου.
455 π.Χ. Τὸ πρῶτο ἔργο τοῦ Εὐριπίδη.
Πιθανὴ χρονολογία γέννησης τοῦ Θουκυδίδη.
Ἀρχίζει τὴ σταδιοδρομία τοῦ ὁ σοφιστὴς Πρωταγόρας.
Γέννηση τοῦ μαθηματικοῦ Θεαίτητου (πέθανε τὸ 369 π.Χ.).
Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Σιτάλκης ἐπεκτείνει τὸ βασίλειό του μέχρι τὸν ποταμὸ Δούναβη, ἐνῶ προωθεῖ καὶ τὸν ἐξελληνισμὸ τοῦ κράτους του.
454 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι μετὰ τὴν ἀποτυχία τῆς ἐκστρατείας στὴν Αἴγυπτο μεταφέρουν ἐσπευσμένα τὸ ταμεῖο τῆς συμμαχίας ἀπὸ τὴ Δῆλο στὴν Ἀθήνα.
Ἐκστρατεία τοῦ Περικλῆ στὸν Κορινθιακὸ Κόλπο καὶ τὴ βορειοδυτικὴ Ἑλλάδα.
451 π.Χ. Ὁ Περικλῆς ἐπιτυγχάνει τὴν ψήφιση νόμου μὲ βάση τὸν ὁποῖο Ἀθηναῖος πολίτης θεωρεῖται μόνο αὐτὸς ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ Ἀθηναίους γονεῖς.
Ἐπιστροφὴ τοῦ Κίμωνα ἀπὸ τὴν ἐξορία.
Εἰσάγεται ἡ μισθοφορὰ γιὰ τοὺς Ἡλιαστές.
Σύναψη πενταετοῦς ἀνακωχῆς μεταξὺ Ἀθήνας καὶ Σπάρτης.
450 π.Χ. Τὸ Ἄργος καὶ ἡ Σπάρτη συνάπτουν τριακονταετῆ εἰρήνη.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποστέλλουν κληρούχους στὴν Εὔβοια, τὴ Νάξο καὶ τὴν Ἄνδρο.
Γέννηση τοῦ Ἀριστοφάνη.
Ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἡφαίστου (Θησεῖον). Ὁλοκληρώθηκε τὸ 440 π.Χ.
450-430 π.Χ.(;) Πολύκλειτος, «Ὁ Δορυφόρος» (ἄγαλμα).
449 π.Χ. Παρὰ τὸ θάνατο τοῦ Κίμωνα στὸ Κίτιο, οἱ Ἀθηναῖοι νικοῦν τοὺς Πέρσες στὴ Σαλαμίνα τῆς Κύπρου. Ὑπογράφεται συνθήκη εἰρήνης ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία (Καλλίειος Εἰρήνη) χωρὶς χρονικὰ ὅρια. Ἡ ἀλλαγὴ τῆς πολιτικῆς τῆς Ἀθήνας ἀπέναντι στὴν Περσία ὑπῆρξε προσωπικὴ ἐπιλογὴ τοῦ Περικλῆ. Σχέδιο τοῦ Περικλῆ γιὰ πανελλήνιο συνέδριο.
448 π.Χ. Ἱερὸς Πόλεμος γιὰ τὸν ἔλεγχο τῶν Δελφῶν.
Ὁ Φειδίας ἀρχίζει νὰ κατασκευάζει τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τοῦ Δία στὴν Ὀλυμπία.
447 π.Χ. Ἀρχίζει ἡ ἀνέγερση τοῦ Παρθενώνα στὴν Ἀκρόπολη, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 438 π.Χ.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων καὶ θάνατος τοῦ Ἀθηναίου στρατηγοῦ Τολμίδη στὴν Κορώνεια ἀπὸ τὰ συνασπισμένα βοιωτικὰ στρατεύματα. Ἡ Ἀθήνα χάνει τὸν ἔλεγχο τῆς Βοιωτίας, τῆς Φωκίδας καὶ τῆς Λοκρίδας.
Ἀθηναῖοι κληροῦχοι φτάνουν στὴ Χερσόνησο.
446 π.Χ. Ἡ Βοιωτία καὶ τὰ Μέγαρα ἀντιδροῦν στὴν προσπάθεια τῆς Ἀθήνας νὰ ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία της. Ἡ Θήβα συγκροτεῖ τὸ Βοιωτικὸ Κοινό, ἐνῶ τὰ Μέγαρα ἐπανέρχονται στὴν Πελοποννησιακὴ Συμμαχία. Ἡ Εὔβοια ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τῆς Ἀθήνας.
Ὁ ἱστορικὸς Ἡρόδοτος στὴν Ἀθήνα.
Ἀποπεράτωση τοῦ Ὠδείου ἀπὸ τὸν Περικλῆ.
445 π.Χ. Στρατεύματα τῆς Σπάρτης ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ βασιλιὰ Πλειστοάνακτα εἰσβάλλουν στὴν Ἀττική. Τελικὰ οἱ δυὸ ἀντίπαλες πόλεις μὲ πρωτοβουλία τοῦ Περικλῆ ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης, ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὴ ὡς Τριακοντούτεις Σπονδές. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Περικλῆς συντρίβει τοὺς ἐπαναστατημένους Εὐβοεῖς.
444/443 π.Χ. Μὲ πρωτοβουλία τοῦ Περικλῆ ἱδρύεται στὴν Κάτω Ἰταλία ἡ πανελλήνια ἀποικία τῶν Θουρίων.
443 π.Χ. Ὀστρακισμὸς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ὀλιγαρχικῆς παράταξης τῆς Ἀθήνας, Θουκυδίδη, γιοῦ τοῦ Μελησία.
442 π.Χ. Σοφοκλῆς, «Ἀντιγόνη».
440 π.Χ. Ἡ Σάμος καὶ τὸ Βυζάντιο ἀποστατοῦν ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Οἱ Συρακοῦσες ὑποτάσσουν ὅλες τὶς πόλεις τῶν Σικελῶν.
440-430 π.Χ. Πολύκλειτος, «Ὁ Διαδούμενος» (ἄγαλμα).
438 π.Χ. Τοποθετεῖται στὸν Παρθενώνα τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς.
Εὐριπίδης, «Ἄλκηστις».
Θάνατος τοῦ Πινδάρου.
437 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα ἱδρύει τὴν Ἀμφίπολη στὴ Θράκη μὲ κύριο στόχο τὴν προστασία τῶν ἀθηναϊκῶν συμφερόντων στὴν περιοχή.
Ἐκστρατεία τοῦ Περικλῆ στὸν Εὔξεινο Πόντο. Ἀθηναῖοι ἐγκαθίστανται στὴ Σινώπη καὶ τὴν Ἀμισό.
Ἔναρξη τῆς κατασκευῆς τῶν Προπυλαίων σὲ σχέδια τοῦ Μνησικλῆ, καθὼς καὶ τῆς δημιουργίας τῆς ζωφόρου καὶ τῶν ἀετωμάτων τοῦ Παρθενώνα.
436 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἰσοκράτη.
435 π.Χ. Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες στὸ Ἐρεχθεῖο.
433 π.Χ. Σύναψη συμμαχίας ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Κέρκυρα. Ἡ ἀποφασιστικὴ ἐμπλοκὴ ἀθηναϊκοῦ στολίσκου στὴ ναυμαχία ποὺ ἔγινε κοντὰ στὰ Σύβοτα ἀνάμεσα σὲ κερκυραϊκὰ καὶ κορινθιακὰ πλοῖα εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἥττα τῶν Κορινθίων καὶ ὡς ἄμεσο ἐπακόλουθο τὴν ἐνίσχυση τῆς ἀντιπαλότητας ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Κόρινθο.
Ὁ ἀστρονόμος Μέτων μεταρρυθμίζει τὸ ἡμερολόγιο.
432 π.Χ. Ἀποστασία τῆς Ποτίδαιας τῆς Χαλκιδικῆς ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Μὲ τὸ Μεγαρικὸ Ψήφισμα οἱ Ἀθηναῖοι ἀποκλείουν τοὺς Μεγαρεῖς ἀπὸ ὅλα τὰ ἀθηναϊκὰ ἢ συμμαχικὰ λιμάνια.
Ἡ συμμαχικὴ συνέλευση στὴ Σπάρτη ἀποφασίζει τὴ διεξαγωγὴ πολέμου ἐναντίον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν συμμάχων τους.
431/430 π.Χ. Ἔκρηξη τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου.
Οἱ Πελοποννήσιοι εἰσβάλλουν γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἀττική, ἐνῶ οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴν Κεφαλονιά, τὸ Θρόνιο καὶ τὴν Ἀταλάντη.
Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Ὀδρυσῶν τῆς Θράκης Σιτάλκη ὡς ἀντιστάθμισμα στὴ συμμαχία τῶν Σπαρτιατῶν μὲ τοὺς Μακεδόνες.
Ὁ Περικλῆς ἐκφωνεῖ τὸν ἐπιτάφιο λόγο του γιὰ τοὺς πρώτους νεκρούς του πολέμου.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκδιώκουν τοὺς Αἰγινῆτες ἀπὸ τὸ νησί τους.
Εὐριπίδης, «Μήδεια».
430 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ξενοφώντα.
Γέννηση τοῦ Ἱπποκράτη τοῦ Κώου (πέθανε τὸ 387 π.Χ.).
Ἀρχίζει ἡ περίοδος ἀκμῆς τοῦ φιλοσόφου Δημόκριτου.
429/428 π.Χ. Ἀρχίζει ἡ πολιορκία τῶν Πλαταιῶν ἀπὸ τοὺς Πελοποννήσιους.
Ἐμφάνιση λοιμοῦ στὴν Ἀθήνα. Ἡ ἐπιδημία θὰ ἔχει πάρα πολλὰ θύματα μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς πόλης.
Ὁ Ἀθηναῖος ναύαρχος Φορμίων νικᾶ τὸν πελοποννησιακὸ στόλο πλησίον τῆς Ναυπάκτου.
Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴν Ποτίδαια.
429 π.Χ. Θάνατος τοῦ Περικλῆ.
429-427 π.Χ. Σοφοκλῆς, «Οἰδίπους Τύραννος».
428/427 π.Χ. Οἱ κάτοικοι τῆς Μυτιλήνης ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῶν Ἀθηναίων, οἱ ὁποῖοι ἀντιδροῦν ἀποστέλλοντας ἰσχυρὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Πάχη.
Ἀρχίζει ἡ πολιορκία τῆς Λέσβου.
Ἀπόπειρα εἰσβολῆς τῶν Πελοποννησίων στὴν Ἀττική.
427 π.Χ. Πρῶτο (ἄγνωστο) ἔργο τοῦ Ἀριστοφάνη.
Ὁ φιλόσοφος Γοργίας στὴν Ἀθήνα.
Γέννηση τοῦ φιλόσοφου Πλάτωνα στὴν Ἀθήνα ἀπὸ ἀριστοκρατικὴ οἰκογένεια. Πατέρας τοῦ ὁ Ἀρίστων καὶ μητέρα του ἡ Περικτιόνη.
427/426 π.Χ. Παραδίδεται ἡ Μυτιλήνη καὶ οἱ πρωταίτιοι τῆς στάσης ἐκτελοῦνται. Ἡ ἀπόφαση τοῦ ἀθηναϊκοῦ δήμου, ἔπειτα ἀπὸ εἰσήγηση τοῦ Κλέωνα, γιὰ ἐκτεταμένες σφαγὲς ἀνακαλεῖται κατόπιν εἰσήγησης τοῦ Διόδοτου.
Ἡ Πλάταια παραδίδεται καὶ οἱ κάτοικοί της, παρὰ τὴν ἀρχικὴ συμφωνία, ἐξανδραποδίζονται ἀπὸ τοὺς Θηβαίους καὶ τοὺς Πελοποννήσιους συμμάχους τους.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποφασίζουν τὴν ἀποστολὴ δυνάμεων στὴ Σικελία. Ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῶν Συρακουσῶν. Ὁ Κλέωνας καὶ ἡ φιλοπόλεμη μερίδα τῆς Ἀθήνας ἀναρριχῶνται στὴν ἐξουσία.
426/425 π.Χ. Ἀποτυχημένη προσπάθεια τῶν Ἀθηναίων στὴ Μῆλο.
425/424 π.Χ. Σπαρτιατικὸ ἀπόσπασμα ἐγκλωβίζεται στὴ Σφακτηρία ἀπὸ τὸν ἀθηναϊκὸ στόλο ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Δημοσθένη καὶ ἀναγκάζεται νὰ παραδοθεῖ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη, τὰ Κύθηρα καὶ τὴ Νίσαια.
Ὁ Δαρεῖος Β΄ ὁ Νόθος γίνεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν (425-405 π.Χ.).
Ὁ Κλέωνας αὐξάνει τὴν εἰσφορὰ καὶ φορολογεῖ ὑπερβολικὰ τοὺς πλούσιους Ἀθηναίους, ἐνῶ συγχρόνως ἀπαιτεῖ περισσότερα χρήματα ἀπὸ τοὺς συμμάχους.
424/423 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Ἰππής».
Ἐκστρατεία τοῦ Βρασίδα στὴ Θράκη.
Ἡ ἥττα τῶν Ἀθηναίων στὸ Δήλιό της Βοιωτίας καταδεικνύει τὴν ἀδυναμία τῶν χερσαίων δυνάμεών τους νὰ ἀντιμετωπίσουν ἀποτελεσματικὰ τοὺς Πελοποννήσιους καὶ τοὺς συμμάχους τους.
Ὁ Βρασίδας κυριεύει τὴν Ἀμφίπολη καὶ τὴν Ἠιόνα. Ὁ ἱστορικὸς Θουκυδίδης ἐξορίζεται ἀπὸ τὴν Ἀθήνα κατηγορούμενος γιὰ ὀλιγωρία στὴν προάσπιση τῶν σημαντικῶν γιὰ τὴν Ἀθήνα πόλεων τῆς Μακεδονίας.
Οἱ ἑλληνικὲς πόλεις τῆς Σικελίας ὑπογράφουν μεταξὺ τοὺς συνθήκη εἰρήνης (Συνέδριο τῆς Γέλας), μὲ ἀποτέλεσμα οἱ Ἀθηναῖοι νὰ ἀναγκαστοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ νησί.
Ἡ Σπάρτη καὶ ἡ Ἀθήνα ὑπογράφουν ἐτήσια ἀνακωχή.
Θάνατος τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Σιτάλκη στὴ διάρκεια ἐκστρατείας τοῦ κατὰ τῶν Τριβαλλῶν. Νέος βασιλιὰς ὁ ἀνιψιὸς τοῦ Σεύθης Α΄.
Εὐριπίδης, «Ἑκάβη».
423 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Νεφέλαι».
422/421 π.Χ. Μετὰ τὴ λήξη τῆς ἀνακωχῆς ὁ Κλέωνας ἐκστρατεύει στὴ Θράκη καὶ ἐπιχειρεῖ τὴν ἀνάκτηση τῆς Ἀμφίπολης. Σὲ μάχη κοντὰ στὴν πόλη σκοτώνονται ὁ Κλέωνας καὶ ὁ Σπαρτιάτης στρατηγὸς Βρασίδας.
Ἀριστοφάνης, «Σφῆκες».
421 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Σπαρτιάτες συνάπτουν συνθήκη εἰρήνης (Νικίειος Εἰρήνη), ἡ ὁποία τερματίζει τὴν Ἅ΄ φάση τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου.
Ἀριστοφάνης, «Εἰρήνη».
Εὐριπίδης, «Ἱκέτιδες».
420 π.Χ. Σποραδικὲς ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Ἀθηναίους καὶ Λακεδαιμονίους στὴν Πελοπόννησο, παρὰ τὴ συνθήκη εἰρήνης.
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἐκλέγεται στρατηγός.
Δυὸ χρόνια ἀργότερα ἀποτυγχάνει νὰ ἐπανεκλεγεῖ.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὸ Ἄργος, τὴ Μαντινεία καὶ τὴν Ἠλίδα.
Οἱ Σαμνίτες κυριεύουν τὴν Κύμη.
Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀπτέρου Νίκης, ἐνῶ ὁ Πολύκλειτος ὁλοκληρώνει τὸ χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τῆς Ἥρας στὸ Ἡραῖο του Ἄργους.
419/418 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἔπειτα ἀπὸ σύσταση τοῦ Ἀλκιβιάδη στέλνουν βοήθεια στὸ Ἄργος, ἐνῶ οἱ Σπαρτιάτες ἀντιδρώντας σπεύδουν σὲ βοήθεια τῆς Ἐπιδαύρου.
Ἐπαναλαμβάνονται οἱ ἐχθροπραξίες ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴ Σπάρτη.
Εὐριπίδης, «Ἀνδρομάχη».
418 π.Χ. Οἱ Σπαρτιάτες νικοῦν στὴ Μαντινεία τοὺς Ἀθηναίους καὶ τοὺς Ἀργείους. Μὲ τὴ νίκη τοὺς αὐτὴ ἐκδικοῦνται τοὺς Ἀθηναίους γιὰ τὴν ἥττα στὴ Σφακτηρία καὶ γίνονται ξανὰ κύριοί της Πελοποννήσου.
Ἐπανάσταση στὸ Ἄργος ὁδηγεῖ στὴ σύμπηξη συμμαχίας μὲ τὴ Σπάρτη.
Εὐριπίδης, «Ἴων».
417 π.Χ. Οἱ Λακεδαιμόνιοι καταλαμβάνουν τὴν ἀργολικὴ πολίχνη Ὑσιές, τὴν ὁποία καὶ καταστρέφουν, ἐνῶ οἱ κάτοικοί της ἐξανδραποδίζονται. Ἡ πράξη αὐτὴ ἦταν ἡ ἐκδίκηση τῶν Λακεδαιμονίων γιὰ τὴν ἥττα τους ἀπὸ τοὺς Ἀργείους κοντὰ στὴν ἴδια περιοχὴ τὸ 669 π.Χ.
Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια τοῦ Νικία νὰ ἀνακαταλάβει τὴν Ἀμφίπολη. Τὴν ἴδια τύχη εἶχε ἀνάλογη προσπάθεια τοῦ Εὐετίωνα (414 π.Χ.).
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἔρχεται σὲ συνεννόηση μὲ τὸν Νικία καὶ ἐπιτυγχάνει νὰ ἀποφύγει τὸν ὀστρακισμό. Ἀντ’ αὐτοῦ ἐξοστρακίζεται ὁ Ὑπέρβολος. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴ τὴν κακὴ χρήση τοῦ μέτρου, ποὺ ἀποτελοῦσε ἕως τότε τὴν ἀσφαλιστικὴ δικλείδα τοῦ ἀθηναϊκοῦ πολιτεύματος, δὲν συναντᾶμε ἄλλη ἐφαρμογὴ τοῦ ὀστρακισμοῦ.
416/415 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκστρατεύουν αἰφνιδιαστικὰ ἐναντίον τῆς Μήλου. Μετὰ τὴν κατάληψη τοῦ νησιοῦ μεγάλος ἀριθμὸς τῶν κατοίκων τοῦ ἐκτελεῖται.
Ἡ Ἔγεστα ζητᾶ τὴ βοήθεια τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τῶν Συρακουσῶν.
415 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκστρατεύουν στὴ Σικελία (μὲ 134 πολεμικὰ πλοῖα καὶ 6.000 πεζοναῦτες). Ὁ Ἀλκιβιάδης, ἐμπνευστῆς αὐτῆς τῆς ἐκστρατείας, γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ βέβαιη καταδίκη του γιὰ τὸ θέμα τῶν Ἐρμοκοπιδῶν, καταφεύγει στὴ Σπάρτη ἀποκαλύπτοντας τοὺς στρατηγικοὺς στόχους τοῦ συγκεκριμένου σχεδίου. Τὴν ἡγεσία τῆς ἐκστρατείας ἀναλαμβάνουν τελικὰ οἱ στρατηγοὶ Λάμαχος καὶ Νικίας.
Εὐριπίδης, «Τρωάδες».
Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Σεύθη στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ γιὸς τοῦ Ἀμάδοκος.
414 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι καταλαμβάνουν τὴ μεγάλης στρατηγικῆς σημασίας θέση τῶν Ἐπιπολῶν, κοντὰ στὶς Συρακοῦσες.
Οἱ Συρακούσιοι ζητοῦν τὴ βοήθεια τῆς Σπάρτης, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται στέλνοντας τὸν Γύλιππο μὲ ἐνισχύσεις.
Ἀριστοφάνης, «Ὄρνιθες».
414/413 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι πολιορκοῦν τὶς Συρακοῦσες. Στὴ διάρκεια τῶν ἐπιχειρήσεων σκοτώνεται ὁ στρατηγὸς Λάμαχος. Ἀποφασίζεται ἡ ἀποστολὴ ἐνισχύσεων στὴ Σικελία ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Δημοσθένη.
Οἱ Σπαρτιάτες ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Ἅγι Β΄ ὀχυρώνουν τὴ Δεκέλεια τῆς Ἀττικῆς μεταφέροντας τὸν πόλεμο κοντὰ στὴν Ἀθήνα.
Ἥττα τῶν ἀθηναϊκῶν δυνάμεων στὴ Σικελία (Ἰούλιος). Ὁ Δημοσθένης καὶ ὁ Νικίας ἀποφασίζουν τὴν ἀπαγκίστρωση τῶν δυνάμεών τους ἀπὸ τὴ Σικελία, ἀλλὰ μία ἔκλειψη τῆς Σελήνης (27/8/413 π.Χ.) καθυστερεῖ τὴν ἀναχώρησή τους. Τελικὰ ἀποτυγχάνουν νὰ διασπάσουν τὸ ναυτικὸ ἀποκλεισμὸ τῶν ἀντιπάλων τους, ὑποχωροῦν στὸ ἐσωτερικό του νησιοῦ καὶ ἀποδεκατίζονται. Σφαγὴ τῶν στρατηγῶν Δημοσθένη καὶ Νικία.
Παρέμβαση τῶν Περσῶν στὸν ἑλληνικὸ ἐμφύλιο. Ὁ Τισσαφέρνης καὶ ὁ Φαρνάβαζος ἐπιζητοῦν τὴ συνεργασία τῆς Σπάρτης στὴν Ἰωνία.
Δημιουργεῖται ἕνα νέο κυβερνητικὸ ὄργανο στὴν Ἀθήνα, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖται ἀπὸ δέκα μέλη ποὺ ὀνομάζονται Πρόβουλοι. Ἔργο τοὺς -χρονικὰ ἀπεριόριστο- εἶναι ἡ ἐξέταση τῶν προτάσεων νόμου ποὺ ὑποβάλλονται στὴ Βουλὴ καὶ στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου. Μὲ αὐτὴ τὴ μεταρρύθμιση ἐξασθενεῖ ὁ θεσμὸς τῆς Βουλῆς ποὺ εἶχε δημιουργήσει ὁ Κλεισθένης καὶ ἐνισχύονται οἱ ὀλιγαρχικοί.
412 π.Χ. Ἡ Χίος, οἱ Κλαζομενὲς καὶ οἱ Ἐρυθρὲς καὶ στὴ συνέχεια ἡ Ρόδος ἀποστατοῦν. Οἱ Ἀθηναῖοι στέλνουν ἰσχυρὲς δυνάμεις γιὰ νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν τάξη. Ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν τὴ Χίο.
Οἱ ὀλιγαρχικοὶ ἀποστέλλουν στὴν Ἀθήνα τὸν Πείσανδρο γιὰ νὰ προετοιμάσει ἐπανάσταση.
Εὐριπίδης, «Ἠλέκτρα», «Ἑλένη», «Ἀνδρομέδα».
411 π.Χ. Στὴν Ἀθήνα οἱ ὀλιγαρχικοὶ τρομοκρατοῦν τοὺς πολίτες.
Ἰανουάριος-Μάρτιος: Ἀριστοφάνης, «Λυσιστράτη», «Θεσμοφοριάζουσες».
Ὀλιγαρχικὴ ἐπανάσταση στὴν Ἀθήνα. Σὲ συνέλευση ποὺ συγκαλεῖται ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη, στὸν Κολωνό, ὁ λαὸς ἀναγκάζεται νὰ δεχτεῖ μείωση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐνεργῶν πολιτῶν στοὺς 5.000. Οἱ Τετρακόσιοι ἐπιβάλλουν τὴν ἐξουσία τους.
Ἡ Βουλὴ τῶν Τετρακοσίων διαλύει τὴ Βουλὴ τῶν Πεντακοσίων καὶ ἐξαπολύει πογκρὸμ ἐναντίον τῶν δημοκρατικῶν πολιτῶν.
Τὸ καθεστὼς τῶν Τετρακοσίων καταρρέει καὶ ἡ κυβέρνηση περνᾶ στοὺς Πεντακισχιλίους, μὲ οὐσιαστικὸ ἡγέτη τὸ μετριοπαθῆ ὀλιγαρχικὸ Θηραμένη.
Ὁ Σπαρτιάτης Μίνδαρος πηγαίνει μὲ στόλο στὸν Ἑλλήσποντο γιὰ νὰ προκαλέσει ἀποστασίες.
Ναυμαχία καὶ νίκη τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τοῦ στὸ Κυνὸς Σῶμα.
Μὲ αὐτὸ τὸ γεγονὸς ὁλοκληρώνεται ἡ διήγηση τοῦ ἱστορικοῦ Θουκυδίδη. Τὰ γεγονότα ποὺ διαδραματίζονται μέχρι τὸ τέλος τοῦ πολέμου τὰ καταγράφει ὁ Ξενοφῶν στὰ «Ἑλληνικά».
410 π.Χ. Νίκη τῶν Ἀθηναίων ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν στὴν πεζοναυμαχία τῆς Κυζίκου.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἀπορρίπτουν τὴν πρόταση τῶν Σπαρτιατῶν γιὰ εἰρήνη, ἡ ὁποία προέβλεπε τὴν ἀνταλλαγὴ τῆς Δεκέλειας μὲ τὰ Κύθηρα καὶ τὴν Πύλο καὶ τὴ διατήρηση τοῦ status quo. Τὴν ἴδια ἐποχὴ οἱ δημοκρατικοὶ ὑπὸ τὸν Κλεοφώντα ἀποκαθιστοῦν τὴν παλιὰ ριζοσπαστικὴ δημοκρατία.
409 π.Χ. Οἱ Καρχηδόνιοι εἰσβάλλουν στὴ Σικελία.
Ἀρχίζουν ξανὰ οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Ἐρεχθείου, δίνοντας τὴ δυνατότητα σὲ πολλοὺς πολίτες νὰ ἐργαστοῦν.
Ὁ Ἀλκιβιάδης ἀνακτᾶ τὴ Χαλκηδόνα, τὸ Βυζάντιο καὶ τὰ στενὰ τοῦ Βοσπόρου.
Σοφοκλῆς, «Φιλοκτήτης».
408 π.Χ. Καλοκαίρι: Ὁ Ἀλκιβιάδης γίνεται δεκτὸς μὲ ἐνθουσιασμὸ στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Λύσανδρος ἀποβιβάζεται στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Σταδιοδρομία τοῦ ἀστρονόμου Εὔδοξου (πέθανε τὸ 355 π.Χ.).
Εὐριπίδης, «Ὀρέστης».
407 π.Χ. Ἥττα τοῦ Ἀθηναϊκοῦ στόλου στὸ Νότιο. Ὁ Ἀλκιβιάδης χάνει τὴ στρατηγία καὶ καταφεύγει στὴ Φρυγία.
Γνωριμία τοῦ Πλάτωνα μὲ τὸ Σωκράτη.
406 π.Χ. Ὁ ἀθηναϊκὸς στόλος νικᾶ τὸ στόλο τῶν Σπαρτιατῶν στὴν περιοχὴ τῶν Ἀργινουσῶν. Ἕξι ἀπὸ τοὺς νικητὲς στρατηγοὺς καταδικάζονται σὲ θάνατο ἐπειδὴ δὲν περισυνέλεξαν ὅσους ναυαγοὺς ἐπέζησαν.
Θάνατος Εὐριπίδη καὶ Σοφοκλῆ.
405 π.Χ. Ὁ Διονύσιος ὁ Ἅ΄ γίνεται τύραννος τῶν Συρακουσῶν.
Ἥττα τῶν Ἀθηναίων στοὺς Αἰγὸς Ποταμούς.
Ὁ Ἀρταξέρξης Β΄ ὁ Μνήμων ἀναγορεύεται Μέγας Βασιλεὺς τῶν Περσῶν (405-358 π.Χ.).
Ἀριστοφάνης, «Βάτραχοι».
404 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα συνθηκολογεῖ καὶ τὰ τείχη τῆς γκρεμίζονται. Στὴν πόλη ἐγκαθιδρύεται τὸ ὀλιγαρχικὸ καθεστὼς τῶν Τριάκοντα Τυράννων ἀπὸ τὸ Σπαρτιάτη Λύσανδρο.
Ὁ Ἀλκιβιάδης δολοφονεῖται στὴν αὐλὴ τοῦ σατράπη Φαρνάβαζου.
403 π.Χ. Ἀποκατάσταση τῆς δημοκρατίας στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὸν Θρασύβουλο. Ὁ Εὐκλείδης ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
401 π.Χ. Ὁ Κύρος ὁ Νεότερος ἐκστρατεύει κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ του Ἀρταξέρξη τοῦ Β΄, ἀλλὰ σκοτώνεται κατὰ τὴ διάρκεια τῆς μάχης στὰ Κούναξα. Οἱ Μύριοι, οἱ Ἕλληνες μισθοφόροι ποὺ εἶχαν βοηθήσει τὸν Κύρο, ὑποχωροῦν πρὸς τὴ θάλασσα καὶ τελικὰ φτάνουν κοντὰ στὴν Τραπεζούντα (400 π.Χ.).
Σοφοκλῆς, «Οἰδίπους Τύραννος».
Ὁ 4ος αἰώνας
400-395 π.Χ. Σπαρτιατικὴ ἐκστρατεία κατὰ τῶν Περσῶν στὴ Μικρὰ Ἀσία ὑπὸ τὴν ἡγεσία στὴν ἀρχὴ τοῦ Θίβρωνα καὶ στὴ συνέχεια τοῦ Δερκυλίδα.
400 π.Χ. Ὁ Ἀγησίλαος βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Ἀρχέλαος καταλαμβάνει τὴ Λάρισα.
399 π.Χ. Δίκη καὶ θάνατος τοῦ Σωκράτη.
Ἡ συνωμοσία τοῦ Κινάδωνα στὴ Σπάρτη, ἡ ὁποία εἶχε σκοπὸ τὴν ἀναβάθμιση τῶν κατώτερων τάξεων (περίοικοι, νεοδαμώδεις ἢ εἵλωτες) ἀποτυγχάνει καὶ ὁ Κινάδωνας ἐκτελεῖται.
398-392 π.Χ. Ὁ τύραννος τῶν Συρακουσῶν Διονύσιος διεξάγει πόλεμο ἐναντίον τῶν Καρχηδονίων.
397 π.Χ. Δημοσιεύεται ἡ Ἱστορία τοῦ Θουκυδίδη.
396 π.Χ. Γράφονται οἱ πρῶτοι πλατωνικοὶ διάλογοι.
Οἱ Συρακοῦσες πολιορκοῦνται ἀπὸ τοὺς Καρχηδόνιους.
395 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Κορινθιακός-Βοιωτικὸς Πόλεμος, στὸν ὁποῖο θὰ ἐμπλακοῦν καὶ πάλι ἡ Ἀθήνα, ἡ Σπάρτη καὶ οἱ σύμμαχοί τους. Σὲ μάχη κοντὰ στὴν Ἁλίαρτο σκοτώνεται ὁ Λύσανδρος.
Λαμπρὲς νίκες τοῦ Ἀγησίλαου ἐναντίον τῶν Περσῶν στὶς Σάρδεις καὶ τὴν Παφλαγονία. Λόγω ὅμως τῆς δυσμενοῦς ἐξέλιξης τῶν ἐπιχειρήσεων στὴν Ἑλλάδα ἀναγκάζεται νὰ ἐγκαταλείψει τὴ Μικρὰ Ἀσία.
Λυσίας, «Κατὰ Ἀλκιβιάδου».
394 π.Χ. Παρὰ τὶς σημαντικὲς νίκες τοῦ Ἀγησίλαου στὴ Νεμέα καὶ τὴν Κορώνεια, οἱ Σπαρτιάτες χάνουν τὴν κυριαρχία στὸ Αἰγαῖο μετὰ τὴν ἥττα ποὺ ὑπέστη ὁ στόλος τους στὴν Κνίδο ἀπὸ τὸν περσικὸ στόλο, ὁ ὁποῖος εἶχε ναύαρχο τὸν Κόνωνα. Ἡ ἥττα αὐτὴ τῶν Σπαρτιατῶν προκάλεσε τὴν αὐτομολία τῶν ἰωνικῶν πόλεων στοὺς Πέρσες.
394-391 π.Χ. Ξαναχτίζονται τὰ Μακρὰ Τείχη τῆς Ἀθήνας -εἶχαν γκρεμιστεῖ μὲ τὸ τέλος τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου (404 π.Χ.)-, δυστυχῶς γιὰ τοὺς Ἕλληνες μὲ περσικὰ χρήματα ποὺ εἶχε φέρει μαζί του ὁ Κόνων.
393 π.Χ. Ὁ Ἀνταλκίδας καταφτάνει στὴ Μικρὰ Ἀσία μὲ ἀποστολὴ νὰ διαπραγματευτεῖ μὲ τὸ σατράπη Τιρίβαζο.
392 π.Χ. Θάνατος τοῦ Κόνωνα.
Γοργίας, «Ὀλυμπιακός».
Συνέδριο εἰρήνης στὴν Κόρινθο. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀπορρίπτουν τὶς προτάσεις τῶν Σπαρτιατῶν γιὰ εἰρήνη.
392-390 π.Χ. Μάχες στὴν περιοχὴ τῆς Κορίνθου. Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὸ Λέχαιο.
Τελικὰ στὴν ἴδια περιοχὴ οἱ Σπαρτιάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὸ ἀθηναϊκὸ πεζικὸ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ στρατηγοῦ Ἰφικράτη, ὁ ὁποῖος γιὰ πρώτη φορᾶ χρησιμοποιεῖ τὸ σῶμα τῶν πελταστῶν.
Ὁ τύραννος τῶν Συρακουσῶν Διονύσιος νικᾶ τοὺς ὑπὸ τὸν Μάγωνα Καρχηδόνιους.
391 π.Χ. Ἀριστοφάνης, «Ἐκκλησιάζουσαι».
390 π.Χ. Ὁ Σπαρτιάτης ναύαρχος Τελευτίας, ἀδερφὸς τοῦ Ἀγησίλαου, κυριεύει ὁλόκληρη μοίρα τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου, ἐνῶ λίγο ἀργότερα καταλαμβάνει τὴ Σάμο καὶ τὴν Κνίδο.
Ξενοφῶν, «Κύρου Ἀνάβασις».
389 π.Χ. Ὁ Θρασύβουλος προσπαθεῖ νὰ ἀνασυστήσει τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία, καθιερώνοντας τὴ συμμαχικὴ εἰσφορὰ τοῦ 5%, περισσότερο γνωστὴ ὡς εἰκοστή.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὴν Αἴγυπτο καὶ τὸν Εὐαγόρα τῆς Κύπρου ἐναντίον τῶν Περσῶν, ἐνῶ ἐπανεγκαθίσταται στὴ Θράκη καὶ τὰ Στενά.
Πρῶτο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Ὁ φιλόσοφος ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τοὺς Πυθαγόρειους.
388 π.Χ. Παράτολμη ἐνέργεια τοῦ Τελευτία τὸν ὁδηγεῖ σὲ λαφυραγώγηση τοῦ λιμένα τοῦ Πειραιᾶ.
Συγκρούσεις ἀνάμεσα στὸν Ἰφικράτη καὶ τὸν Ἀναξίβιο στὸν Ἑλλήσποντο.
Θάνατος τοῦ Θρασύβουλου.
Τελευταία κωμωδία τοῦ Ἀριστοφάνη, «Πλοῦτος».
Λυσίας, «Ὀλυμπιακός».
387 π.Χ. Ὁ Χαβρίας ἀποστέλλεται στὴν Κύπρο γιὰ νὰ βοηθήσει τὸν Εὐαγόρα.
Ὁ Πλάτωνας ἱδρύει τὴν Ἀκαδημία.
386 π.Χ. Ἡ Σπάρτη προσεγγίζει τὴν Περσία μὲ σκοπὸ νὰ ἰσορροπήσει τὴν κατάσταση ποὺ εἶχε δημιουργηθεῖ εἰς βάρος της μὲ τὴ συνεργασία ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα, τὸν Εὐαγόρα τῆς Κύπρου καὶ τὴν Αἴγυπτο. Μὲ τὸ διπλωματικό της ἐκπρόσωπο Ἀνταλκίδα ἐνεργεῖ γιὰ τὴ σύναψη τῆς φερώνυμης συνθήκης (Ἀνταλκίδειος ἢ Εἰρήνη τοῦ Βασιλέως), μὲ τὴν ὁποία ὁ Πέρσης βασιλιὰς γίνεται ὁ ἐγγυητὴς τῆς εἰρήνης ἀνάμεσα στὶς ἑλληνικὲς πόλεις, ἐνῶ κατοχυρώνεται ἡ ἐπικυριαρχία του στὶς πόλεις τῆς Ἰωνίας.
Ὁ Διονύσιος κυριεύει τὸ Ρήγιο.
386-5 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Ὀδρυσῶν Ἐβρυζέλμη. Ἡ Περσία ἀποκαθιστᾶ τὴν κυριαρχία της στὴν Ἰωνία σὲ ἐφαρμογὴ τῶν ὄρων τῆς Ἀνταλκίδειου Εἰρήνης.
385 π.Χ. Πλάτωνας, «Μενέξενος».
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Ἀγησίπολη ὑποτάσσουν τὴ Μαντινεία.
Σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Σκόπα (πέθανε τὸ 340 π.Χ.).
384 π.Χ. Γέννηση τοῦ Ἀριστοτέλη. Γέννηση τοῦ Δημοσθένη.
Ἡ Ἀθήνα συμμαχεῖ μὲ τὴ Χίο καὶ τὴ Χαλκιδική. Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὴν ἐπανασύσταση τῆς Ἀθηναϊκῆς Συμμαχίας.
382 π.Χ. Ἡ Σπάρτη στρέφεται ἐναντίον τοῦ Κοινοῦ της Ὀλύνθου ὕστερα ἀπὸ πρόσκληση τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀμύντα Γ΄.
Σπαρτιατικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Φοιβίδα καταλαμβάνουν τὴν ἀκρόπολη τῶν Θηβῶν Καδμεία, παραβιάζοντας μὲ τὴν ἐνέργειά τους αὐτὴ κάθε ἔννοια δικαίου καὶ προκαλώντας γενικὴ ἀγανάκτηση στὴν Ἑλλάδα.
381 π.Χ. Ὁ Ἀγησίλαος ἐκστρατεύει ἐναντίον τοῦ Φλειούντα.
380 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Πανηγυρικός».
Ἀρχίζει ἡ ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἀσκληπιοῦ στὴν Ἐπίδαυρο. Οἱ ἐργασίες θὰ ὁλοκληρωθοῦν τὸ 375 π.Χ.
Ὁ Κλεόμβροτος διαδέχεται τὸν Ἀγησίπολη στὴ Σπάρτη.
379 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Μέλωνα καὶ τοῦ Πελοπίδα ἐκδιώκουν τὴ σπαρτιατικὴ φρουρὰ ἀπὸ τὴν Καδμεία καὶ ἐγκαθιδρύουν δημοκρατικὸ πολίτευμα.
Οἱ Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν τὸ Φλειούντα καὶ τὴν Ὄλυνθο.
Ὁ Διονύσιος τῶν Συρακουσῶν κυριεύει τὸν Κρότωνα.
378 π.Χ. Ἡ πραξικοπηματικὴ προσπάθεια τοῦ Σπαρτιάτη ναύαρχου Σφοδρία νὰ καταλάβει τὸν Πειραιὰ ἀποτυγχάνει. Οἱ Ἀθηναῖοι εἶναι πεπεισμένοι πλέον πὼς εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία γιὰ τὴν ἀσφάλεια τῆς πόλης ἡ ἀνασύσταση τῆς παλιᾶς ναυτικῆς συμμαχίας.
Συμμαχία Ἀθήνας καὶ Θήβας.
Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἰφικράτη στὴ Θράκη.
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Ἀγησίλαο ἀποτυγχάνουν νὰ καταστρέψουν τὰ σπουδαία ὀχυρωματικὰ ἔργα τῶν Θηβαίων στὴν περιοχὴ τοῦ Κιθαιρώνα. Στὴ συνέχεια καταστρέφουν τὴν ὕπαιθρο τῆς Θήβας, ἀλλὰ ἀποφεύγουν νὰ ἐμπλακοῦν σὲ μάχη μὲ τοὺς κατοίκους.
377 π.Χ. Ἵδρυση τῆς Β΄ Ἀθηναϊκῆς Συμμαχίας. Οἱ σύμμαχοι, σύμφωνα μὲ τὸ καταστατικό της, δεσμεύονται ὄχι μόνο ἀπέναντι στοὺς Ἀθηναίους ἀλλὰ καὶ μεταξύ τους, ἐνῶ εἶναι ὅλοι ἀνεξαιρέτως «ἐλεύθεροι καὶ αὐτόνομοι».
Ὁ ἄρχοντας Ναύσικος διενεργεῖ στὴν Ἀθήνα γενικὴ ἀπογραφὴ ἰδιωτικῶν περιουσιῶν μὲ σκοπὸ νὰ τεθεῖ σὲ στερεότερες βάσεις ὁ ὑπολογισμὸς τῶν εἰσφορῶν. Οἱ πολίτες μὲ βάση τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς κατατάσσονται σὲ νέα τμήματα, τὶς «συμμορίες».
Νέα ἐκστρατεία τοῦ Ἀγησίλαου ἐναντίον τῆς Θήβας, χωρὶς σπουδαία ἀποτελέσματα.
Ὁ Μαύσωλος σατράπης τῆς Καρίας.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
376 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι κατορθώνουν νὰ ἀνασυστήσουν τὴ Βοιωτικὴ Ὁμοσπονδία.
Ἀποτυχία τοῦ βασιλιὰ τῆς Σπάρτης Κλεόμβροτου νὰ διαβεῖ τὸν Κιθαιρώνα καὶ νὰ ἐπιτεθεῖ ἐναντίον τῶν Θηβῶν.
376-375 π.Χ. Ναυτικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Χαβρία στὸ Αἰγαῖο - ἰδιαίτερα ἐναντίον τῆς Νάξου- καὶ τὸν Τιμόθεο στὸ Ἰόνιο ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν συμμάχων τους. Νίκη τοῦ Τιμόθεου ἐναντίον τοῦ σπαρτιατικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Νικόλοχο κοντὰ στὴ Λευκάδα, στὴν περιοχὴ Ἀλύζια τῆς Ἀκαρνανίας.
374 π.Χ. Κηφισόδοτος ὁ Πρεσβύτερος, «Εἰρήνη».
Οἱ Ἀθηναῖοι ὑπογράφουν σημαντικὴ συμμαχία μὲ τὸ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀμύντα Γ΄, ἀποκομίζοντας ὡς πρόσθετο κέρδος τὴ δυνατότητα νὰ προμηθεύονται ἀπὸ τὴν ἐπικράτειά του ξυλεία καὶ ρετσίνι γιὰ τὰ πλοῖα τους.
Ὁ Ἰάσονας τῶν Φερὼν κύριος τῆς Θεσσαλίας. Πρώτη προσέγγιση Ἀθήνας-Σπάρτης.
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ τὴν ἐκστρατεία τους στὴν Κέρκυρα παραβιάζουν τὴν εἰρήνη μὲ τοὺς Ἀθηναίους.
Οἱ Ἀθηναῖοι βοηθοῦν μὲ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἰφικράτη τοῦ Φαρνάβαζου στὴν ἀποτυχημένη ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Αἰγύπτου.
373 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι καταστρέφουν τὶς Πλαταιές, τελευταῖο ἐμπόδιο πρὶν συνενώσουν ὅλη τὴ Βοιωτία σὲ ἕνα ἑνιαῖο κράτος - καὶ ὄχι σὲ ὁμοσπονδία ποὺ ἦταν πρίν. Οἱ Ἀθηναῖοι, θορυβημένοι ἀπὸ τὴν καταστροφὴ τῆς παλιᾶς συμμάχου τους, ἀκολουθώντας τὴ συμβουλὴ τοῦ πολιτικοῦ Καλλίστρατου, προσπαθοῦν νὰ προσεγγίσουν τὴ Σπάρτη.
Ὁ Ἰάσονας συμμαχεῖ μὲ τὸν Ἀμύντα Γ΄ τῆς Μακεδονίας.
371 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι, οἱ Ἀκαρνάνες, οἱ Εὐβοεῖς καὶ οἱ Χαλκιδεῖς ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Στὸ συνέδριο ποὺ γίνεται στὴ Σπάρτη γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς εἰρήνης ὁ βοιωτάρχης Ἐπαμεινώνδας ἀπορρίπτει τὶς αἰτιάσεις τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν Ἀθηναίων γιὰ τὸ ἑνιαῖο βοιωτικὸ κράτος, ἡ ὕπαρξη τοῦ ὁποίου ἀντίκειται στὴν Ἀνταλκίδειο Εἰρήνη. Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Σπαρτιάτες ὑπογράφουν στὶς 16 Ἰουνίου (14η Σκιροφοριῶνος) συνθήκη εἰρήνης. Ἀμέσως μετὰ οἱ Σπαρτιάτες ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Κλεόμβροτο εἰσβάλλουν στὴ Βοιωτία, ἀλλὰ ἡττῶνται κατὰ κράτος στὰ Λεύκτρα ἀπὸ τὰ θηβαϊκὰ στρατεύματα. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης ὁ Ἐπαμεινώνδας χρησιμοποιεῖ γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν τακτική της «λοξῆς φάλαγγας».
Στὶς 6 Ἰουλίου οἱ Θηβαῖοι ὑπὸ τὸν Ἐπαμεινώνδα συντρίβουν τοὺς Σπαρτιάτες στὴν περιοχὴ τῶν Λεύκτρων Βοιωτίας. Σημαντικὴ συμβολὴ στὴ νίκη αὐτὴ εἶχε ὁ θηβαϊκὸς Ἱερὸς Λόχος ὑπὸ τὸν Πελοπίδα, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ παράταξη τῆς Λοξῆς Φάλαγγας τῶν Θηβαίων.
370 π.Χ. Δολοφονεῖται ὁ Ἰάσονας τῶν Φερών.
Οἱ Ἀρκάδες, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ δημιουργήσουν κράτος παρόμοιο μὲ αὐτὸ τῆς Θήβας, καλοῦν τὸν Ἐπαμεινώνδα σὲ βοήθεια. Αὐτὸς καταφτάνει στὴν Πελοπόννησο καὶ λεηλατεῖ τὴν ὕπαιθρο τῆς Λακωνίας.
Ἀρχίζει ἡ σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Πραξιτέλη, ἡ ὁποία θὰ συνεχιστεῖ μέχρι τὸ θάνατό του τὸ 330 π.Χ.
369 π.Χ. Οἱ εἵλωτες στὴ Μεσσηνία καὶ τὴ Λακωνία ἐξεγείρονται καὶ δημιουργοῦν ἑνιαῖο μεσσηνιακὸ κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴ Μεσσήνη.
Οἱ Ἀρκάδες μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Ἐπαμεινώνδα ἱδρύουν ἀρκαδικὸ ὁμοσπονδιακὸ κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴ Μεγαλόπολη, ποὺ δημιουργήθηκε μὲ «συνοικισμό» πολλῶν μικρῶν χωριῶν.
Συμμαχία τῆς Σπάρτης καὶ τῆς Ἀθήνας ἐναντίον τῆς Θήβας.
Ὁ Διονύσιος βοηθᾶ τοὺς Κορίνθιους στὸν ἀγώνα τοὺς ἐναντίον τῶν Θηβαίων. Τὸ ἴδιο θὰ κάνει ἕνα χρόνο ἀργότερα μὲ τοὺς Σπαρτιάτες, ἐνῶ οἱ Ἀθηναῖοι θὰ τὸν ἀνακηρύξουν Ἀθηναῖο πολίτη.
368 π.Χ. Δολοφονεῖται ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Ἀλέξανδρος Β΄. Ἐπέμβαση τοῦ Ἰφικράτη.
Οἱ συνεχεῖς προσπάθειες τῶν Ἀθηναίων νὰ καταλάβουν τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη Ἀμφίπολη ἀποτυγχάνουν (Ἰφικράτης 365 π.Χ., Τιμόθεος 360 π.Χ., Καλλισθένης 362 π.Χ.).
367 π.Χ. Θάνατος τοῦ Διονυσίου τῶν Συρακουσῶν. Τὸν διαδέχεται ὁ Διονύσιος ὁ Νεότερος.
Δεύτερο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Ὁ φιλόσοφος καλεῖται ἀπὸ τὸ φίλο τοῦ Δίωνα νὰ ἀναλάβει τὸ ρόλο τοῦ πολιτικοῦ καὶ πνευματικοῦ τοῦ συμβούλου. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ περίπου χρόνια ἐκδιώκεται μαζὶ μὲ τὸν Δίωνα. Ὁ Ἀριστοτέλης εἰσέρχεται στὴν Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνα.
366 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι κυριεύουν τὸν Ὠρωπό, δημιουργώντας ἔτσι σοβαρὰ προβλήματα στοὺς Ἀθηναίους.
Ἰσοκράτης, «Ἀρχίδαμος».
365 π.Χ. Ὁ Τιμόθεος ἐξαναγκάζει τὴ Σάμο καὶ τὴ Σηστὸ νὰ προσχωρήσουν στὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἀθηναῖοι κληροῦχοι φτάνουν στὴ Σάμο.
364 π.Χ. Ἐκστρατεία καὶ θάνατος τοῦ Πελοπίδα στὴ Θεσσαλία.
363 π.Χ. Ὁ Τιμόθεος ξανακυριεύει τὸ Βυζάντιο.
362 π.Χ. Ὁ στρατὸς τῶν Θηβαίων ὑπὸ τὸν Ἐπαμεινώνδα νικᾶ τοὺς Σπαρτιάτες καὶ τοὺς Ἀθηναίους στὴν περιοχὴ Μαντινεία τῆς Πελοποννήσου. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης φονεύεται καὶ ὁ ἴδιος ὁ μεγάλος Θηβαῖος στρατηγός.
361 π.Χ. Τρίτο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Τὸν ἑπόμενο χρόνο ὁ φιλόσοφος ἐπιστρέφει ἀπογοητευμένος στὴν Ἀθήνα.
360 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῶν Ὀδρυσῶν Θρακῶν Κότυς πολιορκεῖ τὴ Σηστό.
359 π.Χ. Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ βασιλιὰ τῶν Θρακῶν Κότυ στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ γιὸς τοῦ Κερσοβλέπτης, ὁ ὁποῖος μοιράζεται τὴν ἐξουσία μὲ τὰ ἀδέρφια τοῦ Ἀμόδοκο καὶ Θηρισάδη.
Θάνατος τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Περδίκκα καὶ ἄνοδος στὸ θρόνο τοῦ ἀνήλικου Ἀμύντα μὲ ἐπίτροπο τὸν Φίλιππο.
Δολοφονία τοῦ τυράννου τῶν Φερὼν Ἀλεξάνδρου.
358 π.Χ. Ἔναρξη κατασκευῆς τοῦ Θεάτρου τῆς Ἐπιδαύρου.
Νίκες τοῦ Φιλίππου ἐναντίον τῶν Παιόνων καὶ τῶν Ἰλλυριῶν.
357 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴν Ἀμφίπολη.
Οἱ Χίοι, οἱ Κῶοι καὶ Ρόδιοι, ὀργισμένοι ἀπὸ τὴν ὅλο καὶ πιὸ αὐταρχικὴ συμπεριφορὰ τῶν Ἀθηναίων, ἐπαναστατοῦν ὕστερα ἀπὸ ὑποκίνηση τοῦ σατράπη τῆς Καρίας Μαύσωλου. Οἱ Ἀθηναῖοι ξεκινοῦν τὸ λεγόμενο Συμμαχικὸ Πόλεμο, ὁ ὁποῖος τελειώνει ἔπειτα ἀπὸ δυὸ σχεδὸν χρόνια μὲ παρέμβαση τῶν Περσῶν. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποδέχονται τὴν ἀποχώρηση τῶν ἐπαναστατημένων πόλεων ἀπὸ τὴ συμμαχία.
Οἱ Ἀθηναῖοι κυριεύουν ξανὰ τὴ Χερσόνησο καὶ τὴν Εὔβοια.
356 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Γ΄ Ἱερὸς Πόλεμος ἐξαιτίας τῆς ἄρνησης τῶν Φωκέων νὰ καταβάλουν τὸ πρόστιμο ποὺ τοὺς εἶχαν ἐπιβάλει οἱ Ἀμφικτύονες. Οἱ Φωκεῖς ὑπὸ τὸν Φιλόμηλο καταλαμβάνουν τοὺς Δελφούς.
Ὁ Φίλιππος κυριεύει τὴν Πύδνα καὶ τὴν Ποτείδαια καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας μὲ τὸ ὄνομα Φίλιππος ὁ Β΄.
Ὁ Ἠρόστρατος πυρπολεῖ τὸ Ἀρτεμίσιο τῆς Ἐφέσου.
Στὶς 23 Ἰουλίου (6η ἡμέρα τοῦ μηνὸς Ἐκατομβαιώνα σύμφωνα μὲ τὸ ἀττικὸ ἡμερολόγιο, ἢ 6η ἡμέρα τοῦ μήνα Λώου, σύμφωνα μὲ τὸ μακεδονικὸ ἡμερολόγιο) γεννιέται στὴν Πέλλα ὁ διάδοχός του θρόνου τῆς Μακεδονίας, Ἀλέξανδρος, γιὸς τοῦ βασιλιὰ Φιλίππου Β΄ καὶ τῆς Ὀλυμπιάδας.
355 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Περὶ Εἰρήνης».
Τέλος τοῦ Συμμαχικοῦ Πολέμου. Ἡ Ἀθήνα παύει νὰ ἀποτελεῖ μεγάλη δύναμη, ἱκανὴ νὰ ἐπιβάλλει τὴ θέλησή της. Ὁ Μαύσωλος, ἐκμεταλλευόμενος τὴ δύσκολη θέση στὴν ὁποία εἶχαν περιέλθει οἱ Ἀθηναῖοι, καταλαμβάνει τὴ Χίο, τὴ Ρόδο καὶ τὴν Κῶ.
354 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Ἀεροπαγητικός».
Πρῶτοι λόγοι τοῦ Δημοσθένη στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου.
Ὁ Εὔβουλος προϊστάμενος τοῦ ταμείου τῶν θεωρικῶν.
Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴ Μεθώνη τῆς Πιερίας καὶ εἰσβάλλει στὴ Θεσσαλία, ὅπου συγκρούεται μὲ τὶς δυνάμεις τοῦ στρατηγοῦ τῶν Φωκέων Ὀνόμαρχου καὶ ἐξαναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει.
353 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῆς Θράκης Κερσοβλέπτη ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
Νίκη τοῦ Φιλίππου ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Ὀνόμαρχου στὸ Κρόκιον Πεδίον στὴ νότια Θεσσαλία καὶ τοποθέτηση μακεδονικῆς φρουρᾶς στὴν περιοχὴ τῶν Παγασῶν. Ἡ προσπάθειά του νὰ παραβιάσει τὶς Θερμοπύλες ἀποτυγχάνει ἐξαιτίας τῆς παρουσίας ἰσχυρῶν ἀθηναϊκῶν δυνάμεων.
352 π.Χ. Ὁ Φίλιππος ὑποτάσσει τὸν Κερσοβλέπτη καὶ ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία τοῦ μέχρι τὸ Βόσπορο. Λίγο ἀργότερα καταλαμβάνει τὶς Θερμοπύλες.
350 π.Χ.(;) Ὁ Λυσίμαχος ἀπὸ τὴν Ἀκαρνανία, παιδαγωγὸς τοῦ Ἀλεξάνδρου, μυεῖ τὸ διάδοχο τοῦ Φιλίππου στὰ κατορθώματα τῶν ὁμηρικῶν ἡρώων.
349 π.Χ. Ὁ Λεωνίδας ἀπὸ τὴν Ἤπειρο, συγγενής της Ὀλυμπιάδας, ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνη τῆς ἀνατροφῆς τοῦ Ἀλεξάνδρου. Κάτω ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ ὁ Ἀλέξανδρος διδάσκεται ἀριθμητική, γεωμετρία καὶ μουσική, ἐνῶ ἀσχολεῖται ἰδιαίτερα μὲ τὴν ἱππασία. Αὐτὴ τὴν περίοδο, ὅπως ἀναφέρεται, ὁ Ἀλέξανδρος δαμάζει τὸ Βουκεφάλα, ὁ ὁποῖος γίνεται ἀπὸ τότε τὸ ἀγαπημένο τοῦ ἄλογο (μέχρι τὸ 324 π.Χ.).
Ὁ Φίλιππος εἰσβάλλει στὴ Χαλκιδικὴ καὶ πολιορκεῖ τὴν Ὄλυνθο, τὴ σύμμαχο τῶν Ἀθηναίων, ἐνῶ φροντίζει νὰ δημιουργήσει προβλήματα στοὺς Ἀθηναίους μὲ τὴν ἀποστασία τῆς Εὔβοιας.
Ὁ Δημοσθένης παρουσιάζεται ὡς ὁ ἡγέτης τῆς φιλοπόλεμης ἀντιμακεδονικῆς μερίδας στὴν Ἀθήνα («Ὀλυνθιακοί»).
348 π.Χ. Ὁ στρατηγὸς Φωκίωνας ἀποτυγχάνει νὰ ἐπαναφέρει τὴν Εὔβοια στὴν ἀθηναϊκὴ κυριαρχία.
347 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πλάτωνα.
348 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Φίλιππος, μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Ὀλύνθου, ἐπεκτείνει σταδιακὰ τὴν κυριαρχία του σὲ ὅλη τὴ Θράκη. Τὰ ἀθηναϊκὰ στρατεύματα ποὺ εἶχαν σπεύσει νὰ βοηθήσουν τὴν πολιορκούμενη πόλη δὲν φτάνουν ἐγκαίρως.
346 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ὑπογράφουν τὴ Φιλοκράτειο Εἰρήνη (ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Ἀθηναίου διαπραγματευτή). Ἡ εἰρήνη ἔγινε μὲ στόχο τὴ διατήρηση τοῦ ὑπάρχοντος status quo, γεγονὸς ποὺ σήμαινε ὁριστικὴ παραίτηση τῶν Ἀθηναίων ἀπὸ τὴ διεκδίκηση τῆς Ἀμφίπολης καὶ ἔθετε τέρμα στὴν παρουσία τῶν Ἀθηναίων στὴ βόρεια Ἑλλάδα. Ὁ Φίλιππος κατάφερε νὰ ἡγηθεῖ τῆς ἑλληνικῆς Ἀμφικτυονίας.
Ἰσοκράτης, «Φίλιππος».
Δημοσθένης, «Περὶ Εἰρήνης».
343 π.Χ.(;) Ὁ Φίλιππος ἐπιλέγει τὸν Ἀριστοτέλη γιὰ δάσκαλο τοῦ γιοῦ του. Στοὺς πρόποδες τοῦ Βερμίου, στὴν πόλη Μιέζα, ὁ Ἀλέξανδρος μαζὶ μὲ ἄλλους νέους, ἀπὸ ἐπιφανεῖς οἰκογένειες τῆς Μακεδονίας, διδάσκεται γιὰ τρία τουλάχιστον χρόνια φιλοσοφία, φυσικὲς ἐπιστῆμες καὶ ρητορική. Τὴν ἴδια περίοδο ὁ Φίλιππος διδάσκει τὴν πολεμικὴ τέχνη στὸ διάδοχό του.
Ὁ Φιλοκράτης καταδικάζεται ἐρήμην σὲ θάνατο ἀπὸ ἀθηναϊκὸ δικαστήριο γιὰ προδοσία, ἐνῶ ὁ ρήτορας Αἰσχίνης ἀθωώνεται μὲ μικρὴ πλειοψηφία.
342 π.Χ. Τὸ Θέατρο τοῦ Διονύσου τῶν Ἀθηνῶν ἀποκτᾶ μαρμάρινα ἕδρανα -μέχρι τότε ἦταν ξύλινα-, τὴν ἐποχὴ ποὺ ἦταν ἄρχοντας στὴν πόλη ὁ Λυκοῦργος.
Γέννηση τοῦ κωμωδιογράφου Μένανδρου.
341 π.Χ. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ Κερσοβλέπτη τὸ βασίλειο τῆς Θράκης ἐνσωματώνεται στὴ Μακεδονία.
340 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ὡς ἀντιβασιλέας τῆς Μακεδονίας ἀναλαμβάνει γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν ἀπόλυτη εὐθύνη μιᾶς στρατιωτικῆς ἐπιχείρησης. Καταστέλλει τὴν ἀνταρσία τῶν Μαίδων στὴ βόρεια Μακεδονία, καταλαμβάνει τὴν πρωτεύουσά τους καὶ τὴ μετονομάζει σὲ Ἀλεξανδρούπολη.
Συμμαχικὸ συνέδριο στὴν Ἀθήνα ἀποφασίζει πόλεμο ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
339 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Παναθηναϊκός».
Ὁ Ξενοκράτης διαδέχεται τὸν Σπεύσιππο στὴ διεύθυνση τῆς Ἀκαδημίας.
Συμμαχία τῆς Ἀθήνας μὲ τὴ Θήβα ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
Ἡ Ἀμφικτιονία τῶν Δελφῶν καλεῖ σὲ βοήθεια τὸν Φίλιππο γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τοὺς Λοκρούς.
Ὁ Φίλιππος αἰφνιδιάζει τοὺς Ἀθηναίους καὶ τοὺς ὑπόλοιπους Ἕλληνες καταλαμβάνοντας τὴν Ἐλάτεια νότια τῶν Θερμοπυλῶν.
Περίοδος τοῦ οἰκουμενικοῦ ἑλληνικοῦ κράτους καὶ τῶν ἑλληνιστικῶν χρόνων
338 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴν Ἄμφισσα.
Ὁ Ἀλέξανδρος στὴ μάχη τῆς Χαιρώνειας προΐσταται στὴν ἀριστερὴ πτέρυγα τοῦ μακεδονικοῦ στρατοῦ. Ἀρχηγὸς τοῦ ἱππικοῦ, συντρίβει τὸν Ἱερὸ Λόχο τῶν Θηβαίων συμβάλλοντας ἀποφασιστικὰ στὴ νίκη τοῦ Φιλίππου. Ἐγκαθίσταται μακεδονικὴ φρουρὰ στὴν Καδμεία, ἐνῶ ἡ συνθήκη εἰρήνης ποὺ ὑπογράφεται ἔχει ἀνέλπιστα ἐπιεικεῖς ὅρους γιὰ τὴν Ἀθήνα (Εἰρήνη τοῦ Δημάδη). Ὁ Λυκοῦργος ἀναλαμβάνει τὴ διαχείριση τῶν οἰκονομικῶν της Ἀθήνας.
Θάνατος τοῦ Ἰσοκράτη.
337 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἔρχεται σὲ σύγκρουση μὲ τὸν πατέρα του καὶ μαζὶ μὲ τὴ μητέρα τοῦ Ὀλυμπιάδα καταφεύγουν στὴν Ἤπειρο.
Κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀπὸ τὸν Φίλιππο.
336 π.Χ. Ὁ Φίλιππος Β΄ τῆς Μακεδονίας δολοφονεῖται. Ὁ μακεδονικὸς στρατὸς ἐκλέγει ὁμόφωνα τὸν Ἀλέξανδρο βασιλιά.
Τὸ πανελλήνιο Συνέδριο τῆς Κορίνθου τὸν ἀνακηρύσσει Ἡγεμόνα τῆς Συμμαχίας καὶ Στρατηγὸ Αὐτοκράτορα στὴν ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Περσῶν.
335 π.Χ. Ἐπιτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἀλεξάνδρου κατὰ τῶν Τριβαλλῶν καὶ τῶν Γετῶν στὴν περιοχὴ τοῦ Δούναβη. Ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Ἰλλυριῶν καὶ τῶν Ταλαντίων.
Στάση τῶν Θηβαίων, ἡ ὁποία ὑποκινήθηκε ἀπὸ τὸν Δημοσθένη καὶ τοὺς Ἀθηναίους, συντρίβεται ἀπὸ τὸ μακεδονικὸ στρατό. Ἡ Θήβα ἐκθεμελιώνεται, ἐνῶ μόνο τὸ σπίτι τοῦ ποιητῆ Πίνδαρου, ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ ἴδιου του Ἀλεξάνδρου, σώζεται. Ὁ Ἀλέξανδρος μὲ παρέμβαση τοῦ ρήτορα Δημάδη ἀποφεύγει τὴν ἐπιβολὴ ἀντιποίνων στοὺς Ἀθηναίους, τοὺς ὑποκινητὲς τῆς στάσης.
Ὁ Ἀριστοτέλης στὴν Ἀθήνα.
334 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ὁρίζει ὡς ἀντιβασιλέα τῆς Μακεδονίας τὸν Ἀντίπατρο καὶ ἀναχωρεῖ γιὰ τὴ Μικρὰ Ἀσία.
Τὸ Μάιο νικᾶ τὰ περσικὰ στρατεύματα στὸ Γρανικὸ ποταμὸ καὶ καταλαμβάνει τὴ μία μετὰ τὴν ἄλλη τὶς παράλιες πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
Χορηγικὸ μνημεῖο τοῦ Λυσικράτη στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Ἀριστοτέλης ἱδρύει τὸ Λύκειο.
333 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος μετὰ τὴν ὑποταγὴ τῆς Λυκίας καὶ τῆς Παμφυλίας διαβαίνει τὸν Ταῦρο καὶ ξεχειμωνιάζει στὸ Γόρδιο.
Τὸν Ἰούλιο φτάνει στὴν Ἄγκυρα ἀφοῦ ἔχει ὑποτάξει τὴν Καππαδοκία καὶ τὴν Παφλαγονία.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Σπάρτης Ἄγης Γ΄ στέλνει πρεσβεῖα στὸν Πέρση βασιλιὰ Δαρεῖο Γ΄.
Τὸ Σεπτέμβριο ὁ Ἀλέξανδρος διαβαίνει τὶς Πύλες τῆς Κιλικίας καὶ καταλαμβάνει τὴν Ταρσό.
Περνώντας μέσα ἀπὸ τὰ παγωμένα νερὰ τοῦ ποταμοῦ Κύδνου ἢ Καύνου κρυολογεῖ σοβαρά.
Τὸ Νοέμβριο συνάπτει ἀποφασιστικὴ μάχη στὴν Ἰσσὸ τῆς Συρίας καὶ τρέπει τὶς ὑπὸ τὸν Δαρεῖο περσικὲς δυνάμεις σὲ φυγή. Αἰχμαλωτίζεται ἡ οἰκογένεια τοῦ Δαρείου.
332 π.Χ. Ἰανουάριος: Ὁ Ἀλέξανδρος ὑποτάσσει ὅλες τὶς πόλεις τῆς Φοινίκης ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Τύρο, τὴν ὁποία τελικὰ καταλαμβάνει τὸν Ἰούλιο, ἔπειτα ἀπὸ πολύμηνη πολιορκία. Κοντὰ στὴ Γάζα τραυματίζεται σοβαρὰ στὸν ὦμο.
Δεκέμβριος: Ὁ Ἀλέξανδρος καταλαμβάνει τὸ Πηλούσιο καὶ ὑποτάσσει τὸ σατράπη τῆς Αἰγύπτου Μάλακο.
Ἐπανάσταση τῶν Θρακῶν καταστέλλεται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου Ἀντίπατρο.
331 π.Χ. Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο ἡ Ἀλεξάνδρεια ἡ ἐν Αἰγύπτῳ. Ὁ Ρόδιος ἀρχιτέκτονας Δεινοκράτης σχεδίασε τὴ νέα πόλη σὲ σχῆμα μακεδονικῆς χλαμύδας. Τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ δημόσια οἰκοδομήματά της βρίσκονται στὴν ἀνατολικὴ συνοικία, στὸ Βρύχιον. Δυὸ μεγάλες λεωφόροι, πλάτους τριάντα μέτρων ἡ καθεμία, τέμνουν τὴν πόλη. Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπισκέπτεται τὴν ὄαση τοῦ Ἄμμωνα Δία.
Μάχη στὰ Ἄρβυλα καὶ νίκη τοῦ Ἀλεξάνδρου. Ὁ Ἀλέξανδρος κυριεύει τὴν πρωτεύουσα τοῦ περσικοῦ κράτους, τὴν Περσέπολη, καὶ τὴν παλιὰ πρωτεύουσα Πασαργάδες.
Ὁ Ἄγης Γ΄ ἀποτυγχάνει νὰ δημιουργήσει ἀντιμακεδονικὸ συνασπισμὸ μὲ τοὺς Ἀθηναίους.
Ἐξέγερση τῆς Σπάρτης ἐναντίον τοῦ Ἀντίπατρου. Μάχη καὶ ἥττα τῶν Σπαρτιατῶν κοντὰ στὴ Μεγαλόπολη. Θάνατος τοῦ Ἄγη.
330 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος καταδιώκει τὸν Δαρεῖο, ὁ ὁποῖος δολοφονεῖται ἀπὸ τὸ σατράπη Βῆσσο. Συνωμοσία τοῦ Φιλώτα. Θάνατος τοῦ Παρμενίωνα.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐν Ἀρείοις (πιθανὸν κοντὰ στὴ σημερινὴ πόλη τοῦ Ἀφγανιστᾶν Χεράτ).
Μεγάλη ἔλλειψη σιτηρῶν στὴν Ἑλλάδα (σιτοδεία), ἡ ὁποία θὰ διαρκέσει γιὰ τέσσερα τουλάχιστον χρόνια.
Ἀποπεράτωση τοῦ Θεάτρου τῆς Ἐπιδαύρου.
329 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐν Ἀραχωσίᾳ (σημερινὸ Κανταχὰρ τοῦ Ἀφγανιστᾶν).
Ὁ Ἀλέξανδρος τιμωρεῖ τὸν Βῆσσο γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ Δαρείου.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν Ἐσχάτη ἢ τὴν παρὰ τὸν Ἰαξάρτην (πρώην Leninabad τοῦ Τατζικιστᾶν).
328 π.Χ. Φόνος τοῦ Κλείτου. Ἐπεισόδιο τῆς «προσκύνησης». Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπιβάλλει στοὺς Ἕλληνες νὰ τὸν προσκυνοῦν ὅπως οἱ Πέρσες.
327 π.Χ. Μάχη κοντὰ στὴ θέση Ἐμβόλιμα στὸν Ἰνδικὸ Καύκασο ἀνάμεσα στοὺς Μακεδόνες τοῦ Ἀλεξάνδρου καὶ σὲ πολυάριθμες φυλὲς Ἰνδῶν, οἱ ὁποῖες ὑπερασπίζουν τὸ φρούριο τοῦ Ἀόρνου. Ἀφοῦ μὲ ἐπιχωμάτωση καλύπτεται ἡ μεταξὺ τοῦ μακεδονικοῦ στρατοπέδου καὶ τοῦ φρουρίου χαράδρα, γιὰ νὰ διευκολύνονται οἱ ἐπιθετικὲς κινήσεις τῶν πολιορκητῶν, τελικὰ τὸ φρούριο παραδίδεται.
Ὁ Ἀλέξανδρος νυμφεύεται τὴν κόρη τοῦ ἡγεμόνα τῆς Βακτριανῆς Ρωξάνη.
Ὁ Πυθέας ὁ Μασσαλιώτης στὶς θάλασσες τοῦ βορρᾶ.
326 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐπὶ τοῦ Καυκάσου (σημερινὸ Hari Kar τοῦ Ἀφγανιστᾶν).
Ὁ Ἀλέξανδρος, μετὰ τὴ νίκη του στὸν ποταμὸ Ὑδάσπη κατὰ τοῦ Πώρου, Ἰνδοῦ βασιλιά, ἱδρύει δυὸ πόλεις: στὴν ἀριστερὴ ὄχθη τοῦ ποταμοῦ τὴ Νίκαια καὶ στὴ δεξιὰ τὴ Βουκέφαλο. Τὴν ἐπίβλεψη τῆς ἀνέγερσης εἶχε ὁ Κρατερός. Οἱ δυὸ πόλεις πολὺ γρήγορα χρειάστηκαν ἐπισκευὲς γιατί δὲν ἄντεξαν τοὺς μουσῶνες.
Θάνατος τοῦ ρήτορα Λυκούργου.
325 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπιστρέφει στὴν Περσία. Περίπλους τοῦ Νεάρχου.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει ἕξι νέες πόλεις μὲ τὸ ὄνομα Ἀλεξάνδρεια, τὴν Ὠπιανὴ (σημερινὸ Begram 40 χλμ. νότια της Καμπούλ), τὴν παρὰ τὸν Ἰνδὸ (στὴ συμβολὴ τοῦ ποταμοῦ Ἀρκεσίνη μὲ τὸν Ἰνδό), τὴν ἐν Σόγδοις (δυτικὰ τοῦ Ἰνδοῦ), τὴν ἐν Σωριανοὶς (σημερινὰ Πάταλα τῆς Ἰνδίας), τὴν ἐν Ὠρείταις (στὸ Δέλτα τοῦ Ἰνδοῦ) καὶ τὴν ἐν Καρμανίᾳ (κοντὰ στὰ στενά του Ὀρμοὺζ στὸν Περσικὸ Κόλπο).
Ὁ Λύσιππος σμιλεύει τὸν «Ἀποξυόμενον».
324 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Ἀλεξάνδρεια ἡ ἐν Σουσιανῇ (ἀνάμεσα στὶς ἐκβολὲς τοῦ Τίγρη καὶ τοῦ Εὐφράτη).
Γάμοι 80 Μακεδόνων ἀξιωματικῶν μὲ Περσίδες πριγκίπισσες στὰ Σοῦσα. Ὁ Ἀλέξανδρος συνάπτει δεύτερο γάμο μὲ τὴν κόρη τοῦ Δαρείου Βαρσίνη. Ἀνταρσία Μακεδόνων στρατιωτῶν στὴν Ὤπη. Τελικὰ συμφιλιώνονται μὲ τὸν Ἀλέξανδρο.
Θάνατος τοῦ Ἠφαιστίωνα.
Ὁ Ἀλέξανδρος στὰ Ἐκβάτανα προετοιμάζει τὸν περίπλου τῆς Ἀραβικῆς Χερσονήσου.
323 π.Χ. 13 Ἰουνίου: Θάνατος τοῦ Ἀλεξάνδρου στὴ Βαβυλώνα.
Ἡ ἀναγγελία τοῦ θανάτου τοῦ Ἀλεξάνδρου ξεσηκώνει τὴ φιλοπόλεμη καὶ ἀντιμακεδονικὴ μερίδα τοῦ ἀθηναϊκοῦ δήμου, ἡ ὁποία ὑπερισχύει τῶν συντηρητικῶν στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀναθέτουν τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐπιχειρήσεων στὸν Λεωσθένη. Αὐτὸς καταλαμβάνει τὶς Θερμοπύλες καὶ ἀρχίζει τὴν πολιορκία τοῦ Ἀντίπατρου στὴ Λαμία (Λαμιακὸς Πόλεμος). Θάνατος τοῦ Λεωσθένη ἔξω ἀπὸ τὴ Λαμία.
Ὁ Λεοννάτος, ὁ ὁποῖος εἶχε σπεύσει ἀπὸ τὴ Μικρὰ Ἀσία σὲ βοήθεια τοῦ Ἀντίπατρου, νικιέται ἀπὸ τοὺς συμμάχους στὴ Θεσσαλία. Θάνατος τοῦ Λεοννάτου. Ὁ στρατὸς τοῦ Λεοννάτου καταφέρνει νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸ στρατὸ τοῦ Ἀντίπατρου.
322 π.Χ. Ἄνοιξη: Ἀλλεπάλληλες ἧττες τῶν Ἀθηναίων σὲ ναυμαχίες πρῶτα στὴν Ἄβυδο καὶ στὴ συνέχεια κοντὰ στὴν Ἀμοργό. Ἡ τελευταία ἦταν ἡ μεγαλύτερη ναυμαχία ποὺ ἔγινε σὲ ἑλληνικὰ ὕδατα μετὰ τὴ ναυμαχία τῆς Σαλαμίνας, μέχρι ἐκείνη τουλάχιστον τὴν ἐποχή. Μὲ αὐτὴ «ἔσβησε γιὰ πάντα ἡ ναυτικὴ ὑπεροχὴ καὶ μαζὶ τὸ πολιτικὸ μεγαλεῖο τῶν Ἀθηνῶν» (Μπέλοχ).
Τὰ μακεδονικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Κρατεροῦ καὶ τοῦ Ἀντίπατρου συντρίβουν κοντὰ στὴν Κρανώνα τῆς Θεσσαλίας τὰ ἑνωμένα στρατεύματα Ἀθηναίων, Αἰτωλῶν καὶ Πελοποννησίων, θέτοντας τέλος στὸ Λαμιακὸ Πόλεμο. Στὴ συνέχεια ὁ Ἀντίπατρος ἐγκαθιστᾶ στὴν Ἀθήνα μακεδονικὴ φρουρὰ καὶ ἐκτελεῖ τὸ ρήτορα Ὑπερείδη. Ὁ ρήτορας Δημοσθένης ἀναγκάζεται ἀπὸ «φυγαδοθῆρες» τοῦ Ἀντίπατρου νὰ αὐτοκτονήσει μὲ δηλητήριο στὸ Ναὸ τοῦ Ποσειδώνα στὸν Πόρο.
Ὁ Ἀντίπατρος μὲ τὸν Κρατερὸ ἐγκαθιστοῦν φιλομακεδονικὰ καθεστῶτα στὴν Πελοπόννησο καὶ στρέφονται ἐναντίον τῶν Αἰτωλῶν, χωρὶς ἰδιαίτερη ὅμως ἐπιτυχία.
322/321 π.Χ. Ἀρχίζουν οἱ πρῶτες συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς ἐπιγόνους τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου.
Ὁ Περδίκκας ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἀλεξάνδρου ἀναλαμβάνει, χωρὶς νὰ πάρει ἰδιαίτερο τίτλο, καθήκοντα ἀντιβασιλέα, ἐπιτροπεύοντας τὸ διανοητικὰ ἀνάπηρο Ἀρριδαῖο καὶ τὸν Ἀλέξανδρο, γιὸ τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου καὶ τῆς Ρωξάνης. Ἀντιπροσωπεύοντας τὴ νομιμότητα, ὁ Περδίκκας ἐπιδιώκει τὴν ἑνότητα τῆς αὐτοκρατορίας. Γρήγορα ἔρχεται σὲ ρήξη μὲ τοὺς ἄλλους στρατηγούς. Ἔπειτα ἀπὸ μία ἀποτυχημένη ἐπιχείρηση στὴν Αἴγυπτο δολοφονεῖται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ τοῦ Σέλευκο. Ὁ δρόμος γιὰ τὴ διάλυση τῆς αὐτοκρατορίας εἶναι πλέον ἀνοιχτός.
Ὁ σύμμαχος τοῦ Περδίκκα Εὐμένης ὁ Καρδιανὸς νικᾶ τὰ στρατεύματα τοῦ Κρατεροῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία. Θάνατος τοῦ Κρατεροῦ.
Συνάντηση στὸν Τριπαράδεισον τῆς Κοίλης Συρίας τῶν στρατηγῶν τοῦ Ἀλέξανδρου μὲ σκοπὸ τὴ νέα διανομὴ ἀξιωμάτων καὶ σατραπειῶν. Ὁ πρεσβύτερος ὅλων Ἀντίπατρος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας ἐπιμελητής, ὁ Σέλευκος σατράπης Βαβυλῶνος, ἐνῶ ὁ Ἀντίγονος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐξουσία ἐνισχύεται, ἀναλαμβάνει τὴν τιμωρία τοῦ Εὐμένους, τοῦ μόνου ποὺ ἔμεινε πιστὸς στὸν ὅρκο τοῦ πρὸς τὸν Ἀλέξανδρο.
319 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λάγου κυριεύει τὴ Συρία. Θάνατος τοῦ Ἀντίπατρου. Δημιουργία συνασπισμοῦ ἐναντίον τοῦ διαδόχου του Πολυσπέρχοντα, ὁ ὁποῖος λίγο ἀργότερα ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας.
318 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκτελοῦν τὸ στρατηγὸ Φωκίωνα, ἀλλὰ τελικὰ ἀναγκάζονται νὰ συνθηκολογήσουν μὲ τὸν Κάσσανδρο.
317 π.Χ. Ὁ Δημήτριος ὁ Φαληρέας ἐγκαθίσταται στὴν Ἀθήνα.
316 π.Χ. Ὁ Εὐμένης ὁ Καρδιανός, ἀφοῦ κατορθώνει νὰ ἀντιμετωπίσει μὲ ἐπιτυχία πολλὲς ἐπιθέσεις τοῦ Ἀντίγονου στὴν περιοχὴ τῆς Βαβυλώνας, παραδίδεται τελικὰ σὲ αὐτὸν ἀπὸ τοὺς ἀργυράσπιδες (μάχη τῆς Γαβιηνῆς). Ἀφοῦ τὸν ἐγκαταλείπουν οἱ Πέρσες σύμμαχοί του μὲ ἀρχηγὸ τὸν Πευκέστα, ἐκτελεῖται.
Ὁ Πτολεμαῖος, ὁ Σέλευκος, ὁ Κάσσανδρος καὶ ὁ Λυσίμαχος συνασπίζονται ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
315 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ὁ Μονόφθαλμος ἀποσπᾶ τὴ Συρία ἀπὸ τὸν Πτολεμαῖο, ὁ ὁποῖος ἀπαντᾶ μὲ τὴν κατάληψη τῆς Κύπρου.
Ὁ Ἀντίγονος δημιουργεῖ τὸ «Κοινὸν τῶν Νησιωτῶν», μὲ τὸ ὁποῖο ἑνώνονται οἱ πόλεις τῶν Κυκλάδων. Μὲ τὴν ἰδιαίτερα φιλικὴ πρὸς τὶς ἑλληνικὲς πόλεις πολιτική του, ὁ Ἀντίγονος προσδοκᾶ ὀφέλη στὴν προσπάθειά του νὰ γίνει μόνος κυρίαρχός της αὐτοκρατορίας τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου.
312 π.Χ. Ἥττα τοῦ Δημητρίου, γιοῦ τοῦ Ἀντίγονου, ἀπὸ τὰ συνασπισμένα στρατεύματα τῶν ἀντιπάλων του στὴν περιοχὴ τῆς Γάζας. Ὁ Σέλευκος ἐπιστρέφει στὴ Βαβυλώνα.
311 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς ἀντιπάλους του, μὲ ἐξαίρεση τὸν Σέλευκο. Οἱ τελευταῖοι δηλώνουν ὅτι θὰ σέβονται τὴν ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων, ἐνῶ ὁ Κάσσανδρος ἀναγνωρίζεται ὡς στρατηγὸς στὴν Εὐρώπη καὶ ὡς ἐπίτροπος τοῦ ἀνήλικου Ἀλεξάνδρου, γιοῦ τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου καὶ τῆς Ρωξάνης.
310 π.Χ. Ὁ Κάσσανδρος δολοφονεῖ τὸν Ἀλέξανδρο καὶ τὴ Ρωξάνη. Ἐκλείπουν, ἔτσι, οἱ τελευταῖοι κατευθείαν ἀπόγονοί του Ἀλεξάνδρου.
309 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος καταστρέφει τὴ Βαβυλώνα.
Ὁ Πτολεμαῖος καταλαμβάνει τὴ Λυκία καὶ τὴν Κῶ.
Ὁ Δημήτριος ὁ Φαληρέας ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Σέλευκος καταλαμβάνει ὁριστικὰ τὴ Βαβυλώνα καὶ ἐκστρατεύει πρὸς τὴν Ἰνδία.
307 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ἀποφασίζει νὰ ἐκδιώξει τὶς φρουρὲς τοῦ Κάσσανδρου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
Ὁ γιὸς τοῦ Δημήτριος ἐκδιώκει τὸν Δημήτριο τὸν Φαληρέα ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
306 π.Χ. Ὁ στρατηγὸς τοῦ Ἀλεξάνδρου Λυσίμαχος ἀνακηρύσσει τὸν ἑαυτὸ τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης. Μετὰ τὸ θάνατό του στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ Πτολεμαῖος ὁ Κεραυνός.
Λαμπρὴ νίκη τοῦ Δημήτριου κατὰ τοῦ Πτολεμαίου σὲ ναυμαχία κοντὰ στὴ Σαλαμίνα τῆς Κύπρου. Ὁ Ἀντίγονος ἀνακηρύσσεται ἀπὸ τὸ στρατὸ τοῦ βασιλιάς. Τὸ παράδειγμά του σπεύδουν νὰ ἀκολουθήσουν καὶ οἱ ἀντίπαλοί του, οἱ ὁποῖοι αὐτοανακηρύσσονται βασιλεῖς.
Ὁ Ἐπίκουρος ἱδρύει φιλοσοφικὴ σχολὴ στὴν Ἀθήνα.
305 π.Χ. Ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Ἀντίγονου νὰ πλήξει τὸν Πτολεμαῖο στὴν ἴδια τὴν Αἴγυπτο. Προσπάθεια στὴ συνέχεια τοῦ Δημήτριου νὰ καταλάβει τὴ σύμμαχό του Πτολεμαίου Ρόδο, παρὰ τὴν πολύμηνη πολιορκία της, ἀποτυγχάνει.
304 π.Χ. Ἀγώνας τοῦ Δημήτριου τοῦ Πολιορκητὴ στὴν Ἑλλάδα κατὰ τοῦ Κάσσανδρου.
302 π.Χ. Συμμαχία ἀνάμεσα στὸν Σέλευκο καὶ τὸ βασιλιὰ Τσαντραγκούπτα τῆς Ἰνδίας (Σανδρόκοττο).
Νέος συνασπισμὸς τῶν ἐπιγόνων τοῦ Ἀλεξάνδρου ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
Ὁ Κάσσανδρος ἐκδιώκει τὸν Πύρρο ἀπὸ τὴν Ἤπειρο, ὁ ὁποῖος καταφεύγει στὸν Δημήτριο.
Ὁ Ζήνωνας ἱδρύει τὴ Στωικὴ Σχολὴ στὴν Ἀθήνα.
301 π.Χ. Μάχη στὴν Ἰψό, ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Ἀντίγονου.
300 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ὀρόντου Ἀντιόχεια.
297 π.Χ. θάνατος τοῦ Κάσσανδρου.
Ἐπέμβαση τοῦ Πύρρου της Ἠπείρου στὴ Μακεδονία.
296-294 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος, ὁ Σέλευκος καὶ ὁ Λυσίμαχος ἀπογυμνώνουν τὸν Δημήτριο ἀπὸ τὶς κτήσεις του στὴν Ἀσία.
294 π.Χ. Ὁ Δημήτριος κατακτᾶ τὴ Μακεδονία καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιάς της.
293 π.Χ. Ὁ Δημήτριος ἱδρύει τὴ Δημητριάδα.
292 π.Χ. Κατασκευάζεται ἀπὸ τὸ γλύπτη Χάρη ὁ «Κολοσσός» τῆς Ρόδου.
291 π.Χ. Ὁ Δημήτριος κυριεύει τὴ Θήβα καὶ στρέφεται ἐναντίον τοῦ Πύρρου καὶ τῶν Αἰτωλῶν.
290 π.Χ. Ἵδρυση τοῦ Μουσείου τῆς Ἀλεξάνδρειας.
287-5 π.Χ. Ὁ Πύρρος καὶ ὁ Λυσίμαχος διώχνουν τὸν Δημήτριο ἀπὸ τὴ Μακεδονία, τὴν ὁποία μοιράζονται.
Γέννηση τοῦ Ἀρχιμήδη τοῦ Συρακούσιου.
283 π.Χ. θάνατος τοῦ Δημήτριου τοῦ Πολιορκητή. Ὁ Ἀντίγονος Γονατᾶς ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
282 π.Χ. Ὁ διοικητὴς τῆς Περγάμου Φιλέταιρος ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τοῦ Λυσίμαχου.
281 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Πόντου.
Ὁ Σέλευκος ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκστρατεύσει ἐναντίον τῆς Μακεδονίας ἀλλὰ δολοφονεῖται. Τὸν διαδέχεται ὁ Ἀντίοχος Ἅ΄ ὁ Σωτήρ.
Ἀνασύσταση τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας.
280 π.Χ. Νίκη τοῦ Πύρρου στὴν Ἡράκλεια ἐναντίον τῶν Ρωμαίων.
Ἐπανάσταση τῆς Ἑλλάδας ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου Γονατά. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Κεραυνὸς βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
280-273 π.Χ. Συνεχεῖς ἐπιδρομὲς Γαλατῶν στὴ Θράκη ὁδηγοῦν στὴ δημιουργία γαλατικοῦ κράτους στὴν περιοχή.
280-262 π.Χ. Μπροστὰ ἀπὸ τὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας, πάνω στὴ νησίδα Φάρος, κατασκευάζεται ἀπὸ τὸν Σώστρατο τὸν Κνίδιο ἕνα ψηλὸ κτίσμα μὲ σκοπὸ νὰ διευκολύνει τὴ ναυσιπλοία, ὁ γνωστὸς Φάρος, ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ θαύματα τῆς ἀρχαιότητας. Ὁ φανὸς τοῦ Φάρου εἶναι ὁρατὸς ἀπὸ ἀπόσταση 50 χιλιομέτρων.
279 π.Χ. Νίκη τοῦ Πύρρου ἐναντίον τῶν Ρωμαίων στὸ Ἀούσκουλο τῆς Ἰταλίας.
Εἰρήνη καὶ συμμαχία τοῦ Ἀντίοχου Α΄ καὶ τοῦ Ἀντίγονου Γονατά.
Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Πτολεμαίου Κεραυνοῦ ἀπὸ τοὺς Γαλάτες τοῦ Βρέννου.
Οἱ Γαλάτες ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν πρὸς τὰ βόρεια μετὰ τὴν ἀποτυχία τους νὰ καταλάβουν τοὺς Δελφούς.
278/77 π.Χ. Οἱ Γαλάτες εἰσβάλλουν στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ Πύρρος κατακτᾶ τὴ Σικελία.
Νίκη τοῦ Ἀντίγονου Γονατὰ στὴν περιοχὴ τῆς Λυσιμαχείας ἐναντίον τῶν Γαλατῶν.
275 π.Χ. Ἥττα τοῦ Πύρρου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους στὸ Βενεβέντο. Λίγο ἀργότερα ὁ Πύρρος ἐγκαταλείπει τὴν Ἰταλία.
274-271 π.Χ. Πρῶτος Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Πτολεμαῖος Β΄ μετὰ τὴ νίκη τοῦ ἐπὶ τοῦ Ἀντίοχου Ἅ΄ κατορθώνει νὰ διατηρήσει τὴν Κοίλη Συρία καὶ νὰ καταλάβει τὴν Κιλικία.
272 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πύρρου. Ὁ Ἀντίγονος Γονατᾶς ἐπιβάλλει καὶ πάλι τὴν κυριαρχία του στὴν Ἑλλάδα.
267/266-261 π.Χ. Συμμαχία τῆς Πελοποννήσου, τῆς Ἀθήνας καὶ τῆς Αἰγύπτου, ἡ ὁποία στρέφεται ἐναντίον τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀντίγονου. Οἱ Ἀθηναῖοι κηρύττουν τὸν πόλεμο ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου μὲ ψήφισμα ἔπειτα ἀπὸ πρόταση τοῦ Χρεμωνίδη (Χρεμωνίδειος Πόλεμος).
265 π.Χ. Τὰ στρατεύματα τῶν Ἀθηναίων καὶ τῶν Πελοποννησίων ἡττῶνται στὴν περιοχὴ τῆς Κορίνθου ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀντίγονου. Στὴ μάχη φονεύεται ὁ βασιλιὰς τῆς Σπάρτης Ἀρεὺς Β΄.
Διάλυση τῆς Πελοποννησιακῆς Συμμαχίας.
263 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα συνθηκολογεῖ μὲ τὸν Ἀντίγονο τῆς Μακεδονίας. Μακεδονικὴ φρουρὰ ἐγκαθίσταται στὸ Μουσεῖον καὶ στὸν Πειραιά.
261 π.Χ. Μεγάλη νίκη τοῦ Ἀντίγονου σὲ ναυμαχία στὴν περιοχὴ τῆς Κῶ. Τὸ Κοινὸν τῶν Νησιωτῶν γίνεται προτεκτοράτο τοῦ Ἀντίγονου.
260-253 π.Χ. Δεύτερος Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος στρέφεται ἐναντίον τοῦ Ἀντίοχου Β΄ Θεοῦ καὶ τοῦ συμμάχου τοῦ Ἀντίγονου. Στὸν πόλεμο αὐτὸ ὁ Πτολεμαῖος, παρὰ τὶς ἀρχικές του ἀπώλειες, κυρίως ἀσιατικῶν κτήσεων, κατορθώνει νὰ συνάψει μία σχεδὸν ἀνέλπιστα εὐνοϊκὴ συνθήκη μὲ τὸν Ἀντίοχο. Αὐτὸ τοῦ ἐπιτρέπει νὰ συνεχίσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
255 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα ἀποκτᾶ καὶ πάλι τὴν αὐτονομία της.
254 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καταλαμβάνουν τὸ Πάνορμον (Παλέρμο), συνεχίζοντας τὴν πρὸς νότο ἐπέκταση τῆς κυριαρχίας τους.
246-241 π.Χ. Τρίτος Συριακὸς Πόλεμος. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἀντίοχου Β΄ δολοφονεῖται ἡ σύζυγός του Βερενίκη, κόρη τοῦ Πτολεμαίου Β΄ καὶ ἀδερφὴ τοῦ νέου βασιλιὰ τῆς Αἰγύπτου Πτολεμαίου Γ΄ τοῦ Εὐεργέτη. Ὁ Πτολεμαῖος ἀντιδρώντας εἰσβάλλει στὴ Συρία καὶ σὲ ἐκπληκτικὰ σύντομο χρονικὸ διάστημα καταλαμβάνει ἕνα μεγάλο τμῆμα τῆς αὐτοκρατορίας τῶν Σελευκιδῶν.
245 π.Χ. Ἡ Αἰτωλικὴ Συμπολιτεία νικᾶ τοὺς Βοιωτοὺς στὴ Χαιρώνεια.
Πρώτη στρατηγία τοῦ Ἄρατου.
243 π.Χ. Συμμαχία τοῦ Ἀντίγονου Γονατὰ καὶ τῶν Αἰτωλῶν.
Ὁ Ἄρατος καταλαμβάνει τὸν Ἀκροκόρινθο.
242 π.Χ. Προσπάθεια τοῦ Ἄγη Δ΄ στὴ Σπάρτη γιὰ κοινωνικὴ μεταρρύθμιση ἀποτυγχάνει.
241 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Ἅ΄ διαδέχεται τὸν Εὐμένη Ἅ΄ τῆς Περγάμου.
239 π.Χ. Ὁ Δημήτριος Β΄ διαδέχεται τὸν Ἀντίγονο Γονατὰ στὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας.
237 π.Χ. Ὁ Κλεομένης Γ΄ γίνεται βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
236 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Περγάμου.
229 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ὁ Δώσων διαδέχεται τὸν Δημήτριο Β΄ στὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας. Ἡ Ἀθήνα ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὴ μακεδονικὴ φρουρά.
Ἡ Αἰτωλικὴ Συμπολιτεία διευρύνει τὰ ὅριά της.
228 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τοὺς Ἀχαιούς.
227 π.Χ. Ἐπαναστατικὲς μεταρρυθμίσεις τοῦ Κλεομένη Γ΄ στὴ Σπάρτη. Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τοῦ ἐναντίον τῶν Ἀχαιῶν.
225 π.Χ. Συμμαχία τοῦ Ἀντίγονου τῆς Μακεδονίας μὲ τοὺς Ἀχαιούς.
222 π.Χ. Ἥττα τοῦ Κλεομένη ἀπὸ τὸν Ἀντίγονο Δώσωνα καὶ τοὺς συμμάχους του στὴ μάχη τῆς Σελλάσιας. Ὁ Ἀντίγονος καταλαμβάνει τὴ Σπάρτη.
221 π.Χ. Ὁ Φίλιππος Ἔ΄ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
220-217 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Φίλιππο Ε΄ καὶ τοὺς Αἰτωλοὺς (Συμμαχικὸς Πόλεμος).
Ἀλλεπάλληλες νίκες τοῦ Φιλίππου. Λεηλασία τοῦ Θέρμου.
217 π.Χ. Ἡ εἰρήνη τῆς Ναυπάκτου θέτει τέλος στὸ Συμμαχικὸ Πόλεμο.
Ὁ Αἰτωλὸς Ἀγέλαος σὲ συνεδρίαση τοῦ Κοινοῦ τῶν Αἰτωλῶν ἐπισημαίνει ὅτι πρέπει νὰ προσέξουν οἱ Ἕλληνες τὰ «ἐξ Ἑσπερίας νέφη», σαφῆ ὑποδήλωση τοῦ ρωμαϊκοῦ κινδύνου.
216 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ στὴν Ἀδριατική.
215 π.Χ. Συμμαχία Φιλίππου Ε΄ καὶ Ἀννίβα. Ἅ΄ Μακεδονικὸς Πόλεμος.
Ὁ Βαλέριος Λαιβίνιος ὑποχρεώνει τὸν Φίλιππο νὰ λύσει τὴν πολιορκία τῆς Ἀπολλωνίας. Ὁ Φίλιππος στρέφεται ἐναντίον τῆς Μεσσήνης τῆς Σικελίας.
213 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἄρατου.
Οἱ Θράκες ἐκδιώκουν τοὺς Γαλάτες ἀπὸ τὴν περιοχή.
212 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἀρχιμήδη.
211 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Αἰτωλοὶ συμμαχοῦν ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
210 π.Χ. Ὁ Ἀτταλος ἀγοράζει τὴν Αἴγινα ἀπὸ τοὺς Αἰτωλούς.
Ἡ Σικελία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
209 π.Χ. Συνασπισμὸς ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
208 π.Χ. Οἱ Θράκες ἀποδέχονται τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Φιλίππου Ε΄.
Πρώτη στρατηγία τοῦ Φιλοποίμενα.
207 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταστρέφει τὸ Θέρμο.
206 π.Χ. Οἱ Αἰτωλοὶ συνάπτουν συνθήκη μὲ τὸν Φίλιππο.
205 π.Χ. Ἐπιστροφὴ τοῦ Ἀντίοχου Γ΄ ἀπὸ τὴν ἐκστρατεία του στὴν Ἀνατολή.
202-201 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ στὴν Ἀσία.
Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τὴν Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία.
200 π.Χ. Ἡ Ρώμη κηρύσσει πόλεμο ἐναντίον τοῦ Φιλίππου Ε΄. Β΄ Μακεδονικὸς Πόλεμος. Ἡ Ρόδος, ἡ Πέργαμος, ἡ Αἰτωλικὴ καὶ ἡ Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία συμμαχοῦν μὲ τοὺς Ρωμαίους.
197 π.Χ. Ἥττα τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους (Τίτος Κουίντος Φλαμινίνος) στὴν περιοχὴ Κυνὸς Κεφαλαί.
196 π.Χ. Ὁ Φλαμινίνος διακηρύσσει τὴν ἐλευθερία τῶν ἑλληνικῶν πόλεων στὴ διάρκεια τῶν Ἰσθμίων ἐκείνης τῆς χρονιᾶς καὶ οἱ Ἕλληνες ξεσποῦν σὲ ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις!
194 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ἐκκενώνουν τὴν Ἑλλάδα.
192-188 π.Χ. Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Ἀντίοχος Γ΄ ὁ Μέγας ἐκστρατεύει στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ ἐνισχύσει τοὺς συμμάχους τοῦ Αἰτωλούς. Ἥττα ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους στὶς Θερμοπύλες (191 π.Χ.).
189 π.Χ. Ἥττα τοῦ Ἀντίοχου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους ὑπὸ τὸν Σκιπίωνα τὸν Ἀφρικανὸ στὴ Μαγνησία τῆς Μ. Ἀσίας.
188 π.Χ. Εἰρήνη τῆς Ἀπάμειας. Ὁ Ἀντίοχος ἀναγκάζεται νὰ ἐγκαταλείψει τὴ δυτικὰ τοῦ Ταύρου Μικρὰ Ἀσία. Ἡ Ρώμη παραχωρεῖ τὰ περισσότερα ἐδάφη στὴν πιστὴ σύμμαχό της Πέργαμο.
Ὁ Φιλοποίμενας καὶ ἡ Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία ὑποτάσσουν τὴ Σπάρτη.
183 π.Χ. Οἱ Θρακικὲς πόλεις παραχωροῦνται στὸ σύμμαχο τῶν Ρωμαίων βασιλιὰ τῆς Περγάμου Εὐμένη.
Θάνατος τοῦ Φιλοποίμενα.
179 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Κότυς Β΄ συμμαχεῖ ἐναντίον τῶν Ρωμαίων μὲ τὸ νέο βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Περσέα.
172 π.Χ. Ἀρχίζει πόλεμος ἀνάμεσα στοὺς Ρωμαίους καὶ τὸν Περσέα τῆς Μακεδονίας.
170 π.Χ. Στὴν Ἀθήνα κατασκευάζεται ἡ Στοὰ τοῦ Εὐμένους.
169 π.Χ. Ὁ Περσέας χάνει τὰ Τέμπη.
Οἱ Ρωμαῖοι εἰσέρχονται στὴ Μακεδονία.
168 π.Χ. Μάχη τῆς Πύδνας. Ἥττα τοῦ Περσέα ἀπὸ τὶς ρωμαϊκὲς λεγεῶνες τοῦ Λεύκιου Αἰμίλιου Παύλου. Ἡ Μακεδονία διαιρεῖται σὲ τέσσερα ἀνεξάρτητα μεταξὺ τοὺς κράτη. Οἱ ὕποπτοι γιὰ ἀντιρωμαϊκὰ αἰσθήματα Ἕλληνες τιμωροῦνται αὐστηρά. Ἡ ρωμαϊκὴ νίκη στὴν Πύδνα κρίνει τὴν παγκόσμια κυριαρχία τῆς Ρώμης.
Ὁ Ἀντίοχος Δ΄ ἀναγκάζεται ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Αἴγυπτο.
167 π.Χ. Σκληρὰ μέτρα τοῦ Ἀντίοχου ἐναντίον τῶν Ἑβραίων.
Ἡ Ρώμη παραχωρεῖ στὴν Ἀθήνα τὸ λιμάνι τῆς Δήλου, πλήττοντας ἔτσι καίρια τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα τῆς Ρόδου.
166 π.Χ. Ὁ Ἰούδας Μακκαβαῖος ἀρχηγὸς τῶν Ἑβραίων ἐπαναστατῶν.
164 π.Χ. Ὁ Ἀντίοχος ἐπιτρέπει στοὺς Ἑβραίους τὴν ἐλεύθερη ἄσκηση τῶν θρησκευτικῶν τοὺς καθηκόντων.
149 π.Χ. Ἡ Σπάρτη ἀποχωρεῖ ἀπὸ τὴν Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία. Ὁ Δίαιος παρακινεῖ σὲ πόλεμο τὴ συμπολιτεία ἐναντίον τῆς Σπάρτης.
149/148 π.Χ. Ἐξέγερση τοῦ Ἀνδρίσκου στὴ Μακεδονία καὶ ἥττα του ἀπὸ τὸν Καικίλιο Μέτελλο. Ἡ Μακεδονία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
147 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν Ἀχαιῶν ἐναντίον τῆς Ρώμης.
Ἥττα τοῦ Κριτόλαου στρατηγοῦ τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας στὴ Σκάρφεια τῆς Λοκρίδας ἀπὸ τὸν ὕπατο Καικίλιο Μέτελλο. Ἡ κεντρικὴ Ἑλλάδα καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους.
146 π.Χ. Ἥττα τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας (Δίαιος) στὴ Λευκόπετρα τῆς Κορίνθου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους (Μόμμιος). Καταστροφὴ τῆς Κορίνθου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους. Ἡ νότια Ἑλλάδα (Ἀχαΐα) ὑπάγεται ὡς ἐπαρχία στὸν ἀνθύπατο τῆς Μακεδονίας
Ἀποτυχία τοῦ βασιλιὰ τῆς Σπάρτης Κλεόμβροτου νὰ διαβεῖ τὸν Κιθαιρώνα καὶ νὰ ἐπιτεθεῖ ἐναντίον τῶν Θηβῶν.
376-375 π.Χ. Ναυτικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ ἀθηναϊκοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Χαβρία στὸ Αἰγαῖο - ἰδιαίτερα ἐναντίον τῆς Νάξου- καὶ τὸν Τιμόθεο στὸ Ἰόνιο ἐναντίον τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν συμμάχων τους. Νίκη τοῦ Τιμόθεου ἐναντίον τοῦ σπαρτιατικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Νικόλοχο κοντὰ στὴ Λευκάδα, στὴν περιοχὴ Ἀλύζια τῆς Ἀκαρνανίας.
374 π.Χ. Κηφισόδοτος ὁ Πρεσβύτερος, «Εἰρήνη».
Οἱ Ἀθηναῖοι ὑπογράφουν σημαντικὴ συμμαχία μὲ τὸ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀμύντα Γ΄, ἀποκομίζοντας ὡς πρόσθετο κέρδος τὴ δυνατότητα νὰ προμηθεύονται ἀπὸ τὴν ἐπικράτειά του ξυλεία καὶ ρετσίνι γιὰ τὰ πλοῖα τους.
Ὁ Ἰάσονας τῶν Φερὼν κύριος τῆς Θεσσαλίας. Πρώτη προσέγγιση Ἀθήνας-Σπάρτης.
Οἱ Σπαρτιάτες μὲ τὴν ἐκστρατεία τους στὴν Κέρκυρα παραβιάζουν τὴν εἰρήνη μὲ τοὺς Ἀθηναίους.
Οἱ Ἀθηναῖοι βοηθοῦν μὲ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἰφικράτη τοῦ Φαρνάβαζου στὴν ἀποτυχημένη ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Αἰγύπτου.
373 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι καταστρέφουν τὶς Πλαταιές, τελευταῖο ἐμπόδιο πρὶν συνενώσουν ὅλη τὴ Βοιωτία σὲ ἕνα ἑνιαῖο κράτος - καὶ ὄχι σὲ ὁμοσπονδία ποὺ ἦταν πρίν. Οἱ Ἀθηναῖοι, θορυβημένοι ἀπὸ τὴν καταστροφὴ τῆς παλιᾶς συμμάχου τους, ἀκολουθώντας τὴ συμβουλὴ τοῦ πολιτικοῦ Καλλίστρατου, προσπαθοῦν νὰ προσεγγίσουν τὴ Σπάρτη.
Ὁ Ἰάσονας συμμαχεῖ μὲ τὸν Ἀμύντα Γ΄ τῆς Μακεδονίας.
371 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι, οἱ Ἀκαρνάνες, οἱ Εὐβοεῖς καὶ οἱ Χαλκιδεῖς ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία.
Στὸ συνέδριο ποὺ γίνεται στὴ Σπάρτη γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς εἰρήνης ὁ βοιωτάρχης Ἐπαμεινώνδας ἀπορρίπτει τὶς αἰτιάσεις τῶν Σπαρτιατῶν καὶ τῶν Ἀθηναίων γιὰ τὸ ἑνιαῖο βοιωτικὸ κράτος, ἡ ὕπαρξη τοῦ ὁποίου ἀντίκειται στὴν Ἀνταλκίδειο Εἰρήνη. Οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Σπαρτιάτες ὑπογράφουν στὶς 16 Ἰουνίου (14η Σκιροφοριῶνος) συνθήκη εἰρήνης. Ἀμέσως μετὰ οἱ Σπαρτιάτες ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Κλεόμβροτο εἰσβάλλουν στὴ Βοιωτία, ἀλλὰ ἡττῶνται κατὰ κράτος στὰ Λεύκτρα ἀπὸ τὰ θηβαϊκὰ στρατεύματα. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης ὁ Ἐπαμεινώνδας χρησιμοποιεῖ γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν τακτική της «λοξῆς φάλαγγας».
Στὶς 6 Ἰουλίου οἱ Θηβαῖοι ὑπὸ τὸν Ἐπαμεινώνδα συντρίβουν τοὺς Σπαρτιάτες στὴν περιοχὴ τῶν Λεύκτρων Βοιωτίας. Σημαντικὴ συμβολὴ στὴ νίκη αὐτὴ εἶχε ὁ θηβαϊκὸς Ἱερὸς Λόχος ὑπὸ τὸν Πελοπίδα, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ παράταξη τῆς Λοξῆς Φάλαγγας τῶν Θηβαίων.
370 π.Χ. Δολοφονεῖται ὁ Ἰάσονας τῶν Φερών.
Οἱ Ἀρκάδες, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ δημιουργήσουν κράτος παρόμοιο μὲ αὐτὸ τῆς Θήβας, καλοῦν τὸν Ἐπαμεινώνδα σὲ βοήθεια. Αὐτὸς καταφτάνει στὴν Πελοπόννησο καὶ λεηλατεῖ τὴν ὕπαιθρο τῆς Λακωνίας.
Ἀρχίζει ἡ σταδιοδρομία τοῦ γλύπτη Πραξιτέλη, ἡ ὁποία θὰ συνεχιστεῖ μέχρι τὸ θάνατό του τὸ 330 π.Χ.
369 π.Χ. Οἱ εἵλωτες στὴ Μεσσηνία καὶ τὴ Λακωνία ἐξεγείρονται καὶ δημιουργοῦν ἑνιαῖο μεσσηνιακὸ κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴ Μεσσήνη.
Οἱ Ἀρκάδες μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Ἐπαμεινώνδα ἱδρύουν ἀρκαδικὸ ὁμοσπονδιακὸ κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴ Μεγαλόπολη, ποὺ δημιουργήθηκε μὲ «συνοικισμό» πολλῶν μικρῶν χωριῶν.
Συμμαχία τῆς Σπάρτης καὶ τῆς Ἀθήνας ἐναντίον τῆς Θήβας.
Ὁ Διονύσιος βοηθᾶ τοὺς Κορίνθιους στὸν ἀγώνα τοὺς ἐναντίον τῶν Θηβαίων. Τὸ ἴδιο θὰ κάνει ἕνα χρόνο ἀργότερα μὲ τοὺς Σπαρτιάτες, ἐνῶ οἱ Ἀθηναῖοι θὰ τὸν ἀνακηρύξουν Ἀθηναῖο πολίτη.
368 π.Χ. Δολοφονεῖται ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Ἀλέξανδρος Β΄. Ἐπέμβαση τοῦ Ἰφικράτη.
Οἱ συνεχεῖς προσπάθειες τῶν Ἀθηναίων νὰ καταλάβουν τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη Ἀμφίπολη ἀποτυγχάνουν (Ἰφικράτης 365 π.Χ., Τιμόθεος 360 π.Χ., Καλλισθένης 362 π.Χ.).
367 π.Χ. Θάνατος τοῦ Διονυσίου τῶν Συρακουσῶν. Τὸν διαδέχεται ὁ Διονύσιος ὁ Νεότερος.
Δεύτερο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Ὁ φιλόσοφος καλεῖται ἀπὸ τὸ φίλο τοῦ Δίωνα νὰ ἀναλάβει τὸ ρόλο τοῦ πολιτικοῦ καὶ πνευματικοῦ τοῦ συμβούλου. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ περίπου χρόνια ἐκδιώκεται μαζὶ μὲ τὸν Δίωνα. Ὁ Ἀριστοτέλης εἰσέρχεται στὴν Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνα.
366 π.Χ. Οἱ Θηβαῖοι κυριεύουν τὸν Ὠρωπό, δημιουργώντας ἔτσι σοβαρὰ προβλήματα στοὺς Ἀθηναίους.
Ἰσοκράτης, «Ἀρχίδαμος».
365 π.Χ. Ὁ Τιμόθεος ἐξαναγκάζει τὴ Σάμο καὶ τὴ Σηστὸ νὰ προσχωρήσουν στὴν Ἀθηναϊκὴ Συμμαχία. Ἀθηναῖοι κληροῦχοι φτάνουν στὴ Σάμο.
364 π.Χ. Ἐκστρατεία καὶ θάνατος τοῦ Πελοπίδα στὴ Θεσσαλία.
363 π.Χ. Ὁ Τιμόθεος ξανακυριεύει τὸ Βυζάντιο.
362 π.Χ. Ὁ στρατὸς τῶν Θηβαίων ὑπὸ τὸν Ἐπαμεινώνδα νικᾶ τοὺς Σπαρτιάτες καὶ τοὺς Ἀθηναίους στὴν περιοχὴ Μαντινεία τῆς Πελοποννήσου. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης φονεύεται καὶ ὁ ἴδιος ὁ μεγάλος Θηβαῖος στρατηγός.
361 π.Χ. Τρίτο ταξίδι τοῦ Πλάτωνα στὶς Συρακοῦσες. Τὸν ἑπόμενο χρόνο ὁ φιλόσοφος ἐπιστρέφει ἀπογοητευμένος στὴν Ἀθήνα.
360 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῶν Ὀδρυσῶν Θρακῶν Κότυς πολιορκεῖ τὴ Σηστό.
359 π.Χ. Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ βασιλιὰ τῶν Θρακῶν Κότυ στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ γιὸς τοῦ Κερσοβλέπτης, ὁ ὁποῖος μοιράζεται τὴν ἐξουσία μὲ τὰ ἀδέρφια τοῦ Ἀμόδοκο καὶ Θηρισάδη.
Θάνατος τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Περδίκκα καὶ ἄνοδος στὸ θρόνο τοῦ ἀνήλικου Ἀμύντα μὲ ἐπίτροπο τὸν Φίλιππο.
Δολοφονία τοῦ τυράννου τῶν Φερὼν Ἀλεξάνδρου.
358 π.Χ. Ἔναρξη κατασκευῆς τοῦ Θεάτρου τῆς Ἐπιδαύρου.
Νίκες τοῦ Φιλίππου ἐναντίον τῶν Παιόνων καὶ τῶν Ἰλλυριῶν.
357 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴν Ἀμφίπολη.
Οἱ Χίοι, οἱ Κῶοι καὶ Ρόδιοι, ὀργισμένοι ἀπὸ τὴν ὅλο καὶ πιὸ αὐταρχικὴ συμπεριφορὰ τῶν Ἀθηναίων, ἐπαναστατοῦν ὕστερα ἀπὸ ὑποκίνηση τοῦ σατράπη τῆς Καρίας Μαύσωλου. Οἱ Ἀθηναῖοι ξεκινοῦν τὸ λεγόμενο Συμμαχικὸ Πόλεμο, ὁ ὁποῖος τελειώνει ἔπειτα ἀπὸ δυὸ σχεδὸν χρόνια μὲ παρέμβαση τῶν Περσῶν. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀποδέχονται τὴν ἀποχώρηση τῶν ἐπαναστατημένων πόλεων ἀπὸ τὴ συμμαχία.
Οἱ Ἀθηναῖοι κυριεύουν ξανὰ τὴ Χερσόνησο καὶ τὴν Εὔβοια.
356 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Γ΄ Ἱερὸς Πόλεμος ἐξαιτίας τῆς ἄρνησης τῶν Φωκέων νὰ καταβάλουν τὸ πρόστιμο ποὺ τοὺς εἶχαν ἐπιβάλει οἱ Ἀμφικτύονες. Οἱ Φωκεῖς ὑπὸ τὸν Φιλόμηλο καταλαμβάνουν τοὺς Δελφούς.
Ὁ Φίλιππος κυριεύει τὴν Πύδνα καὶ τὴν Ποτείδαια καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας μὲ τὸ ὄνομα Φίλιππος ὁ Β΄.
Ὁ Ἠρόστρατος πυρπολεῖ τὸ Ἀρτεμίσιο τῆς Ἐφέσου.
Στὶς 23 Ἰουλίου (6η ἡμέρα τοῦ μηνὸς Ἐκατομβαιώνα σύμφωνα μὲ τὸ ἀττικὸ ἡμερολόγιο, ἢ 6η ἡμέρα τοῦ μήνα Λώου, σύμφωνα μὲ τὸ μακεδονικὸ ἡμερολόγιο) γεννιέται στὴν Πέλλα ὁ διάδοχός του θρόνου τῆς Μακεδονίας, Ἀλέξανδρος, γιὸς τοῦ βασιλιὰ Φιλίππου Β΄ καὶ τῆς Ὀλυμπιάδας.
355 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Περὶ Εἰρήνης».
Τέλος τοῦ Συμμαχικοῦ Πολέμου. Ἡ Ἀθήνα παύει νὰ ἀποτελεῖ μεγάλη δύναμη, ἱκανὴ νὰ ἐπιβάλλει τὴ θέλησή της. Ὁ Μαύσωλος, ἐκμεταλλευόμενος τὴ δύσκολη θέση στὴν ὁποία εἶχαν περιέλθει οἱ Ἀθηναῖοι, καταλαμβάνει τὴ Χίο, τὴ Ρόδο καὶ τὴν Κῶ.
354 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Ἀεροπαγητικός».
Πρῶτοι λόγοι τοῦ Δημοσθένη στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου.
Ὁ Εὔβουλος προϊστάμενος τοῦ ταμείου τῶν θεωρικῶν.
Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴ Μεθώνη τῆς Πιερίας καὶ εἰσβάλλει στὴ Θεσσαλία, ὅπου συγκρούεται μὲ τὶς δυνάμεις τοῦ στρατηγοῦ τῶν Φωκέων Ὀνόμαρχου καὶ ἐξαναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει.
353 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι συμμαχοῦν μὲ τὸ βασιλιὰ τῆς Θράκης Κερσοβλέπτη ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
Νίκη τοῦ Φιλίππου ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Ὀνόμαρχου στὸ Κρόκιον Πεδίον στὴ νότια Θεσσαλία καὶ τοποθέτηση μακεδονικῆς φρουρᾶς στὴν περιοχὴ τῶν Παγασῶν. Ἡ προσπάθειά του νὰ παραβιάσει τὶς Θερμοπύλες ἀποτυγχάνει ἐξαιτίας τῆς παρουσίας ἰσχυρῶν ἀθηναϊκῶν δυνάμεων.
352 π.Χ. Ὁ Φίλιππος ὑποτάσσει τὸν Κερσοβλέπτη καὶ ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία τοῦ μέχρι τὸ Βόσπορο. Λίγο ἀργότερα καταλαμβάνει τὶς Θερμοπύλες.
350 π.Χ.(;) Ὁ Λυσίμαχος ἀπὸ τὴν Ἀκαρνανία, παιδαγωγὸς τοῦ Ἀλεξάνδρου, μυεῖ τὸ διάδοχο τοῦ Φιλίππου στὰ κατορθώματα τῶν ὁμηρικῶν ἡρώων.
349 π.Χ. Ὁ Λεωνίδας ἀπὸ τὴν Ἤπειρο, συγγενής της Ὀλυμπιάδας, ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνη τῆς ἀνατροφῆς τοῦ Ἀλεξάνδρου. Κάτω ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ ὁ Ἀλέξανδρος διδάσκεται ἀριθμητική, γεωμετρία καὶ μουσική, ἐνῶ ἀσχολεῖται ἰδιαίτερα μὲ τὴν ἱππασία. Αὐτὴ τὴν περίοδο, ὅπως ἀναφέρεται, ὁ Ἀλέξανδρος δαμάζει τὸ Βουκεφάλα, ὁ ὁποῖος γίνεται ἀπὸ τότε τὸ ἀγαπημένο τοῦ ἄλογο (μέχρι τὸ 324 π.Χ.).
Ὁ Φίλιππος εἰσβάλλει στὴ Χαλκιδικὴ καὶ πολιορκεῖ τὴν Ὄλυνθο, τὴ σύμμαχο τῶν Ἀθηναίων, ἐνῶ φροντίζει νὰ δημιουργήσει προβλήματα στοὺς Ἀθηναίους μὲ τὴν ἀποστασία τῆς Εὔβοιας.
Ὁ Δημοσθένης παρουσιάζεται ὡς ὁ ἡγέτης τῆς φιλοπόλεμης ἀντιμακεδονικῆς μερίδας στὴν Ἀθήνα («Ὀλυνθιακοί»).
348 π.Χ. Ὁ στρατηγὸς Φωκίωνας ἀποτυγχάνει νὰ ἐπαναφέρει τὴν Εὔβοια στὴν ἀθηναϊκὴ κυριαρχία.
347 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πλάτωνα.
348 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας Φίλιππος, μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Ὀλύνθου, ἐπεκτείνει σταδιακὰ τὴν κυριαρχία του σὲ ὅλη τὴ Θράκη. Τὰ ἀθηναϊκὰ στρατεύματα ποὺ εἶχαν σπεύσει νὰ βοηθήσουν τὴν πολιορκούμενη πόλη δὲν φτάνουν ἐγκαίρως.
346 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ὑπογράφουν τὴ Φιλοκράτειο Εἰρήνη (ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Ἀθηναίου διαπραγματευτή). Ἡ εἰρήνη ἔγινε μὲ στόχο τὴ διατήρηση τοῦ ὑπάρχοντος status quo, γεγονὸς ποὺ σήμαινε ὁριστικὴ παραίτηση τῶν Ἀθηναίων ἀπὸ τὴ διεκδίκηση τῆς Ἀμφίπολης καὶ ἔθετε τέρμα στὴν παρουσία τῶν Ἀθηναίων στὴ βόρεια Ἑλλάδα. Ὁ Φίλιππος κατάφερε νὰ ἡγηθεῖ τῆς ἑλληνικῆς Ἀμφικτυονίας.
Ἰσοκράτης, «Φίλιππος».
Δημοσθένης, «Περὶ Εἰρήνης».
343 π.Χ.(;) Ὁ Φίλιππος ἐπιλέγει τὸν Ἀριστοτέλη γιὰ δάσκαλο τοῦ γιοῦ του. Στοὺς πρόποδες τοῦ Βερμίου, στὴν πόλη Μιέζα, ὁ Ἀλέξανδρος μαζὶ μὲ ἄλλους νέους, ἀπὸ ἐπιφανεῖς οἰκογένειες τῆς Μακεδονίας, διδάσκεται γιὰ τρία τουλάχιστον χρόνια φιλοσοφία, φυσικὲς ἐπιστῆμες καὶ ρητορική. Τὴν ἴδια περίοδο ὁ Φίλιππος διδάσκει τὴν πολεμικὴ τέχνη στὸ διάδοχό του.
Ὁ Φιλοκράτης καταδικάζεται ἐρήμην σὲ θάνατο ἀπὸ ἀθηναϊκὸ δικαστήριο γιὰ προδοσία, ἐνῶ ὁ ρήτορας Αἰσχίνης ἀθωώνεται μὲ μικρὴ πλειοψηφία.
342 π.Χ. Τὸ Θέατρο τοῦ Διονύσου τῶν Ἀθηνῶν ἀποκτᾶ μαρμάρινα ἕδρανα -μέχρι τότε ἦταν ξύλινα-, τὴν ἐποχὴ ποὺ ἦταν ἄρχοντας στὴν πόλη ὁ Λυκοῦργος.
Γέννηση τοῦ κωμωδιογράφου Μένανδρου.
341 π.Χ. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ Κερσοβλέπτη τὸ βασίλειο τῆς Θράκης ἐνσωματώνεται στὴ Μακεδονία.
340 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ὡς ἀντιβασιλέας τῆς Μακεδονίας ἀναλαμβάνει γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν ἀπόλυτη εὐθύνη μιᾶς στρατιωτικῆς ἐπιχείρησης. Καταστέλλει τὴν ἀνταρσία τῶν Μαίδων στὴ βόρεια Μακεδονία, καταλαμβάνει τὴν πρωτεύουσά τους καὶ τὴ μετονομάζει σὲ Ἀλεξανδρούπολη.
Συμμαχικὸ συνέδριο στὴν Ἀθήνα ἀποφασίζει πόλεμο ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
339 π.Χ. Ἰσοκράτης, «Παναθηναϊκός».
Ὁ Ξενοκράτης διαδέχεται τὸν Σπεύσιππο στὴ διεύθυνση τῆς Ἀκαδημίας.
Συμμαχία τῆς Ἀθήνας μὲ τὴ Θήβα ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
Ἡ Ἀμφικτιονία τῶν Δελφῶν καλεῖ σὲ βοήθεια τὸν Φίλιππο γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τοὺς Λοκρούς.
Ὁ Φίλιππος αἰφνιδιάζει τοὺς Ἀθηναίους καὶ τοὺς ὑπόλοιπους Ἕλληνες καταλαμβάνοντας τὴν Ἐλάτεια νότια τῶν Θερμοπυλῶν.
Περίοδος τοῦ οἰκουμενικοῦ ἑλληνικοῦ κράτους καὶ τῶν ἑλληνιστικῶν χρόνων
338 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταλαμβάνει τὴν Ἄμφισσα.
Ὁ Ἀλέξανδρος στὴ μάχη τῆς Χαιρώνειας προΐσταται στὴν ἀριστερὴ πτέρυγα τοῦ μακεδονικοῦ στρατοῦ. Ἀρχηγὸς τοῦ ἱππικοῦ, συντρίβει τὸν Ἱερὸ Λόχο τῶν Θηβαίων συμβάλλοντας ἀποφασιστικὰ στὴ νίκη τοῦ Φιλίππου. Ἐγκαθίσταται μακεδονικὴ φρουρὰ στὴν Καδμεία, ἐνῶ ἡ συνθήκη εἰρήνης ποὺ ὑπογράφεται ἔχει ἀνέλπιστα ἐπιεικεῖς ὅρους γιὰ τὴν Ἀθήνα (Εἰρήνη τοῦ Δημάδη). Ὁ Λυκοῦργος ἀναλαμβάνει τὴ διαχείριση τῶν οἰκονομικῶν της Ἀθήνας.
Θάνατος τοῦ Ἰσοκράτη.
337 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἔρχεται σὲ σύγκρουση μὲ τὸν πατέρα του καὶ μαζὶ μὲ τὴ μητέρα τοῦ Ὀλυμπιάδα καταφεύγουν στὴν Ἤπειρο.
Κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀπὸ τὸν Φίλιππο.
336 π.Χ. Ὁ Φίλιππος Β΄ τῆς Μακεδονίας δολοφονεῖται. Ὁ μακεδονικὸς στρατὸς ἐκλέγει ὁμόφωνα τὸν Ἀλέξανδρο βασιλιά.
Τὸ πανελλήνιο Συνέδριο τῆς Κορίνθου τὸν ἀνακηρύσσει Ἡγεμόνα τῆς Συμμαχίας καὶ Στρατηγὸ Αὐτοκράτορα στὴν ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Περσῶν.
335 π.Χ. Ἐπιτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἀλεξάνδρου κατὰ τῶν Τριβαλλῶν καὶ τῶν Γετῶν στὴν περιοχὴ τοῦ Δούναβη. Ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Ἰλλυριῶν καὶ τῶν Ταλαντίων.
Στάση τῶν Θηβαίων, ἡ ὁποία ὑποκινήθηκε ἀπὸ τὸν Δημοσθένη καὶ τοὺς Ἀθηναίους, συντρίβεται ἀπὸ τὸ μακεδονικὸ στρατό. Ἡ Θήβα ἐκθεμελιώνεται, ἐνῶ μόνο τὸ σπίτι τοῦ ποιητῆ Πίνδαρου, ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ ἴδιου του Ἀλεξάνδρου, σώζεται. Ὁ Ἀλέξανδρος μὲ παρέμβαση τοῦ ρήτορα Δημάδη ἀποφεύγει τὴν ἐπιβολὴ ἀντιποίνων στοὺς Ἀθηναίους, τοὺς ὑποκινητὲς τῆς στάσης.
Ὁ Ἀριστοτέλης στὴν Ἀθήνα.
334 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ὁρίζει ὡς ἀντιβασιλέα τῆς Μακεδονίας τὸν Ἀντίπατρο καὶ ἀναχωρεῖ γιὰ τὴ Μικρὰ Ἀσία.
Τὸ Μάιο νικᾶ τὰ περσικὰ στρατεύματα στὸ Γρανικὸ ποταμὸ καὶ καταλαμβάνει τὴ μία μετὰ τὴν ἄλλη τὶς παράλιες πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
Χορηγικὸ μνημεῖο τοῦ Λυσικράτη στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Ἀριστοτέλης ἱδρύει τὸ Λύκειο.
333 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος μετὰ τὴν ὑποταγὴ τῆς Λυκίας καὶ τῆς Παμφυλίας διαβαίνει τὸν Ταῦρο καὶ ξεχειμωνιάζει στὸ Γόρδιο.
Τὸν Ἰούλιο φτάνει στὴν Ἄγκυρα ἀφοῦ ἔχει ὑποτάξει τὴν Καππαδοκία καὶ τὴν Παφλαγονία.
Ὁ βασιλιὰς τῆς Σπάρτης Ἄγης Γ΄ στέλνει πρεσβεῖα στὸν Πέρση βασιλιὰ Δαρεῖο Γ΄.
Τὸ Σεπτέμβριο ὁ Ἀλέξανδρος διαβαίνει τὶς Πύλες τῆς Κιλικίας καὶ καταλαμβάνει τὴν Ταρσό.
Περνώντας μέσα ἀπὸ τὰ παγωμένα νερὰ τοῦ ποταμοῦ Κύδνου ἢ Καύνου κρυολογεῖ σοβαρά.
Τὸ Νοέμβριο συνάπτει ἀποφασιστικὴ μάχη στὴν Ἰσσὸ τῆς Συρίας καὶ τρέπει τὶς ὑπὸ τὸν Δαρεῖο περσικὲς δυνάμεις σὲ φυγή. Αἰχμαλωτίζεται ἡ οἰκογένεια τοῦ Δαρείου.
332 π.Χ. Ἰανουάριος: Ὁ Ἀλέξανδρος ὑποτάσσει ὅλες τὶς πόλεις τῆς Φοινίκης ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Τύρο, τὴν ὁποία τελικὰ καταλαμβάνει τὸν Ἰούλιο, ἔπειτα ἀπὸ πολύμηνη πολιορκία. Κοντὰ στὴ Γάζα τραυματίζεται σοβαρὰ στὸν ὦμο.
Δεκέμβριος: Ὁ Ἀλέξανδρος καταλαμβάνει τὸ Πηλούσιο καὶ ὑποτάσσει τὸ σατράπη τῆς Αἰγύπτου Μάλακο.
Ἐπανάσταση τῶν Θρακῶν καταστέλλεται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου Ἀντίπατρο.
331 π.Χ. Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο ἡ Ἀλεξάνδρεια ἡ ἐν Αἰγύπτῳ. Ὁ Ρόδιος ἀρχιτέκτονας Δεινοκράτης σχεδίασε τὴ νέα πόλη σὲ σχῆμα μακεδονικῆς χλαμύδας. Τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ δημόσια οἰκοδομήματά της βρίσκονται στὴν ἀνατολικὴ συνοικία, στὸ Βρύχιον. Δυὸ μεγάλες λεωφόροι, πλάτους τριάντα μέτρων ἡ καθεμία, τέμνουν τὴν πόλη. Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπισκέπτεται τὴν ὄαση τοῦ Ἄμμωνα Δία.
Μάχη στὰ Ἄρβυλα καὶ νίκη τοῦ Ἀλεξάνδρου. Ὁ Ἀλέξανδρος κυριεύει τὴν πρωτεύουσα τοῦ περσικοῦ κράτους, τὴν Περσέπολη, καὶ τὴν παλιὰ πρωτεύουσα Πασαργάδες.
Ὁ Ἄγης Γ΄ ἀποτυγχάνει νὰ δημιουργήσει ἀντιμακεδονικὸ συνασπισμὸ μὲ τοὺς Ἀθηναίους.
Ἐξέγερση τῆς Σπάρτης ἐναντίον τοῦ Ἀντίπατρου. Μάχη καὶ ἥττα τῶν Σπαρτιατῶν κοντὰ στὴ Μεγαλόπολη. Θάνατος τοῦ Ἄγη.
330 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος καταδιώκει τὸν Δαρεῖο, ὁ ὁποῖος δολοφονεῖται ἀπὸ τὸ σατράπη Βῆσσο. Συνωμοσία τοῦ Φιλώτα. Θάνατος τοῦ Παρμενίωνα.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐν Ἀρείοις (πιθανὸν κοντὰ στὴ σημερινὴ πόλη τοῦ Ἀφγανιστᾶν Χεράτ).
Μεγάλη ἔλλειψη σιτηρῶν στὴν Ἑλλάδα (σιτοδεία), ἡ ὁποία θὰ διαρκέσει γιὰ τέσσερα τουλάχιστον χρόνια.
Ἀποπεράτωση τοῦ Θεάτρου τῆς Ἐπιδαύρου.
329 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐν Ἀραχωσίᾳ (σημερινὸ Κανταχὰρ τοῦ Ἀφγανιστᾶν).
Ὁ Ἀλέξανδρος τιμωρεῖ τὸν Βῆσσο γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ Δαρείου.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν Ἐσχάτη ἢ τὴν παρὰ τὸν Ἰαξάρτην (πρώην Leninabad τοῦ Τατζικιστᾶν).
328 π.Χ. Φόνος τοῦ Κλείτου. Ἐπεισόδιο τῆς «προσκύνησης». Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπιβάλλει στοὺς Ἕλληνες νὰ τὸν προσκυνοῦν ὅπως οἱ Πέρσες.
327 π.Χ. Μάχη κοντὰ στὴ θέση Ἐμβόλιμα στὸν Ἰνδικὸ Καύκασο ἀνάμεσα στοὺς Μακεδόνες τοῦ Ἀλεξάνδρου καὶ σὲ πολυάριθμες φυλὲς Ἰνδῶν, οἱ ὁποῖες ὑπερασπίζουν τὸ φρούριο τοῦ Ἀόρνου. Ἀφοῦ μὲ ἐπιχωμάτωση καλύπτεται ἡ μεταξὺ τοῦ μακεδονικοῦ στρατοπέδου καὶ τοῦ φρουρίου χαράδρα, γιὰ νὰ διευκολύνονται οἱ ἐπιθετικὲς κινήσεις τῶν πολιορκητῶν, τελικὰ τὸ φρούριο παραδίδεται.
Ὁ Ἀλέξανδρος νυμφεύεται τὴν κόρη τοῦ ἡγεμόνα τῆς Βακτριανῆς Ρωξάνη.
Ὁ Πυθέας ὁ Μασσαλιώτης στὶς θάλασσες τοῦ βορρᾶ.
326 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει τὴν Ἀλεξάνδρεια τὴν ἐπὶ τοῦ Καυκάσου (σημερινὸ Hari Kar τοῦ Ἀφγανιστᾶν).
Ὁ Ἀλέξανδρος, μετὰ τὴ νίκη του στὸν ποταμὸ Ὑδάσπη κατὰ τοῦ Πώρου, Ἰνδοῦ βασιλιά, ἱδρύει δυὸ πόλεις: στὴν ἀριστερὴ ὄχθη τοῦ ποταμοῦ τὴ Νίκαια καὶ στὴ δεξιὰ τὴ Βουκέφαλο. Τὴν ἐπίβλεψη τῆς ἀνέγερσης εἶχε ὁ Κρατερός. Οἱ δυὸ πόλεις πολὺ γρήγορα χρειάστηκαν ἐπισκευὲς γιατί δὲν ἄντεξαν τοὺς μουσῶνες.
Θάνατος τοῦ ρήτορα Λυκούργου.
325 π.Χ. Ὁ Ἀλέξανδρος ἐπιστρέφει στὴν Περσία. Περίπλους τοῦ Νεάρχου.
Ὁ Ἀλέξανδρος ἱδρύει ἕξι νέες πόλεις μὲ τὸ ὄνομα Ἀλεξάνδρεια, τὴν Ὠπιανὴ (σημερινὸ Begram 40 χλμ. νότια της Καμπούλ), τὴν παρὰ τὸν Ἰνδὸ (στὴ συμβολὴ τοῦ ποταμοῦ Ἀρκεσίνη μὲ τὸν Ἰνδό), τὴν ἐν Σόγδοις (δυτικὰ τοῦ Ἰνδοῦ), τὴν ἐν Σωριανοὶς (σημερινὰ Πάταλα τῆς Ἰνδίας), τὴν ἐν Ὠρείταις (στὸ Δέλτα τοῦ Ἰνδοῦ) καὶ τὴν ἐν Καρμανίᾳ (κοντὰ στὰ στενά του Ὀρμοὺζ στὸν Περσικὸ Κόλπο).
Ὁ Λύσιππος σμιλεύει τὸν «Ἀποξυόμενον».
324 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Ἀλεξάνδρεια ἡ ἐν Σουσιανῇ (ἀνάμεσα στὶς ἐκβολὲς τοῦ Τίγρη καὶ τοῦ Εὐφράτη).
Γάμοι 80 Μακεδόνων ἀξιωματικῶν μὲ Περσίδες πριγκίπισσες στὰ Σοῦσα. Ὁ Ἀλέξανδρος συνάπτει δεύτερο γάμο μὲ τὴν κόρη τοῦ Δαρείου Βαρσίνη. Ἀνταρσία Μακεδόνων στρατιωτῶν στὴν Ὤπη. Τελικὰ συμφιλιώνονται μὲ τὸν Ἀλέξανδρο.
Θάνατος τοῦ Ἠφαιστίωνα.
Ὁ Ἀλέξανδρος στὰ Ἐκβάτανα προετοιμάζει τὸν περίπλου τῆς Ἀραβικῆς Χερσονήσου.
323 π.Χ. 13 Ἰουνίου: Θάνατος τοῦ Ἀλεξάνδρου στὴ Βαβυλώνα.
Ἡ ἀναγγελία τοῦ θανάτου τοῦ Ἀλεξάνδρου ξεσηκώνει τὴ φιλοπόλεμη καὶ ἀντιμακεδονικὴ μερίδα τοῦ ἀθηναϊκοῦ δήμου, ἡ ὁποία ὑπερισχύει τῶν συντηρητικῶν στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀναθέτουν τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐπιχειρήσεων στὸν Λεωσθένη. Αὐτὸς καταλαμβάνει τὶς Θερμοπύλες καὶ ἀρχίζει τὴν πολιορκία τοῦ Ἀντίπατρου στὴ Λαμία (Λαμιακὸς Πόλεμος). Θάνατος τοῦ Λεωσθένη ἔξω ἀπὸ τὴ Λαμία.
Ὁ Λεοννάτος, ὁ ὁποῖος εἶχε σπεύσει ἀπὸ τὴ Μικρὰ Ἀσία σὲ βοήθεια τοῦ Ἀντίπατρου, νικιέται ἀπὸ τοὺς συμμάχους στὴ Θεσσαλία. Θάνατος τοῦ Λεοννάτου. Ὁ στρατὸς τοῦ Λεοννάτου καταφέρνει νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸ στρατὸ τοῦ Ἀντίπατρου.
322 π.Χ. Ἄνοιξη: Ἀλλεπάλληλες ἧττες τῶν Ἀθηναίων σὲ ναυμαχίες πρῶτα στὴν Ἄβυδο καὶ στὴ συνέχεια κοντὰ στὴν Ἀμοργό. Ἡ τελευταία ἦταν ἡ μεγαλύτερη ναυμαχία ποὺ ἔγινε σὲ ἑλληνικὰ ὕδατα μετὰ τὴ ναυμαχία τῆς Σαλαμίνας, μέχρι ἐκείνη τουλάχιστον τὴν ἐποχή. Μὲ αὐτὴ «ἔσβησε γιὰ πάντα ἡ ναυτικὴ ὑπεροχὴ καὶ μαζὶ τὸ πολιτικὸ μεγαλεῖο τῶν Ἀθηνῶν» (Μπέλοχ).
Τὰ μακεδονικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Κρατεροῦ καὶ τοῦ Ἀντίπατρου συντρίβουν κοντὰ στὴν Κρανώνα τῆς Θεσσαλίας τὰ ἑνωμένα στρατεύματα Ἀθηναίων, Αἰτωλῶν καὶ Πελοποννησίων, θέτοντας τέλος στὸ Λαμιακὸ Πόλεμο. Στὴ συνέχεια ὁ Ἀντίπατρος ἐγκαθιστᾶ στὴν Ἀθήνα μακεδονικὴ φρουρὰ καὶ ἐκτελεῖ τὸ ρήτορα Ὑπερείδη. Ὁ ρήτορας Δημοσθένης ἀναγκάζεται ἀπὸ «φυγαδοθῆρες» τοῦ Ἀντίπατρου νὰ αὐτοκτονήσει μὲ δηλητήριο στὸ Ναὸ τοῦ Ποσειδώνα στὸν Πόρο.
Ὁ Ἀντίπατρος μὲ τὸν Κρατερὸ ἐγκαθιστοῦν φιλομακεδονικὰ καθεστῶτα στὴν Πελοπόννησο καὶ στρέφονται ἐναντίον τῶν Αἰτωλῶν, χωρὶς ἰδιαίτερη ὅμως ἐπιτυχία.
322/321 π.Χ. Ἀρχίζουν οἱ πρῶτες συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς ἐπιγόνους τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου.
Ὁ Περδίκκας ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἀλεξάνδρου ἀναλαμβάνει, χωρὶς νὰ πάρει ἰδιαίτερο τίτλο, καθήκοντα ἀντιβασιλέα, ἐπιτροπεύοντας τὸ διανοητικὰ ἀνάπηρο Ἀρριδαῖο καὶ τὸν Ἀλέξανδρο, γιὸ τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου καὶ τῆς Ρωξάνης. Ἀντιπροσωπεύοντας τὴ νομιμότητα, ὁ Περδίκκας ἐπιδιώκει τὴν ἑνότητα τῆς αὐτοκρατορίας. Γρήγορα ἔρχεται σὲ ρήξη μὲ τοὺς ἄλλους στρατηγούς. Ἔπειτα ἀπὸ μία ἀποτυχημένη ἐπιχείρηση στὴν Αἴγυπτο δολοφονεῖται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ τοῦ Σέλευκο. Ὁ δρόμος γιὰ τὴ διάλυση τῆς αὐτοκρατορίας εἶναι πλέον ἀνοιχτός.
Ὁ σύμμαχος τοῦ Περδίκκα Εὐμένης ὁ Καρδιανὸς νικᾶ τὰ στρατεύματα τοῦ Κρατεροῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία. Θάνατος τοῦ Κρατεροῦ.
Συνάντηση στὸν Τριπαράδεισον τῆς Κοίλης Συρίας τῶν στρατηγῶν τοῦ Ἀλέξανδρου μὲ σκοπὸ τὴ νέα διανομὴ ἀξιωμάτων καὶ σατραπειῶν. Ὁ πρεσβύτερος ὅλων Ἀντίπατρος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας ἐπιμελητής, ὁ Σέλευκος σατράπης Βαβυλῶνος, ἐνῶ ὁ Ἀντίγονος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐξουσία ἐνισχύεται, ἀναλαμβάνει τὴν τιμωρία τοῦ Εὐμένους, τοῦ μόνου ποὺ ἔμεινε πιστὸς στὸν ὅρκο τοῦ πρὸς τὸν Ἀλέξανδρο.
319 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λάγου κυριεύει τὴ Συρία. Θάνατος τοῦ Ἀντίπατρου. Δημιουργία συνασπισμοῦ ἐναντίον τοῦ διαδόχου του Πολυσπέρχοντα, ὁ ὁποῖος λίγο ἀργότερα ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας.
318 π.Χ. Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκτελοῦν τὸ στρατηγὸ Φωκίωνα, ἀλλὰ τελικὰ ἀναγκάζονται νὰ συνθηκολογήσουν μὲ τὸν Κάσσανδρο.
317 π.Χ. Ὁ Δημήτριος ὁ Φαληρέας ἐγκαθίσταται στὴν Ἀθήνα.
316 π.Χ. Ὁ Εὐμένης ὁ Καρδιανός, ἀφοῦ κατορθώνει νὰ ἀντιμετωπίσει μὲ ἐπιτυχία πολλὲς ἐπιθέσεις τοῦ Ἀντίγονου στὴν περιοχὴ τῆς Βαβυλώνας, παραδίδεται τελικὰ σὲ αὐτὸν ἀπὸ τοὺς ἀργυράσπιδες (μάχη τῆς Γαβιηνῆς). Ἀφοῦ τὸν ἐγκαταλείπουν οἱ Πέρσες σύμμαχοί του μὲ ἀρχηγὸ τὸν Πευκέστα, ἐκτελεῖται.
Ὁ Πτολεμαῖος, ὁ Σέλευκος, ὁ Κάσσανδρος καὶ ὁ Λυσίμαχος συνασπίζονται ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
315 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ὁ Μονόφθαλμος ἀποσπᾶ τὴ Συρία ἀπὸ τὸν Πτολεμαῖο, ὁ ὁποῖος ἀπαντᾶ μὲ τὴν κατάληψη τῆς Κύπρου.
Ὁ Ἀντίγονος δημιουργεῖ τὸ «Κοινὸν τῶν Νησιωτῶν», μὲ τὸ ὁποῖο ἑνώνονται οἱ πόλεις τῶν Κυκλάδων. Μὲ τὴν ἰδιαίτερα φιλικὴ πρὸς τὶς ἑλληνικὲς πόλεις πολιτική του, ὁ Ἀντίγονος προσδοκᾶ ὀφέλη στὴν προσπάθειά του νὰ γίνει μόνος κυρίαρχός της αὐτοκρατορίας τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου.
312 π.Χ. Ἥττα τοῦ Δημητρίου, γιοῦ τοῦ Ἀντίγονου, ἀπὸ τὰ συνασπισμένα στρατεύματα τῶν ἀντιπάλων του στὴν περιοχὴ τῆς Γάζας. Ὁ Σέλευκος ἐπιστρέφει στὴ Βαβυλώνα.
311 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς ἀντιπάλους του, μὲ ἐξαίρεση τὸν Σέλευκο. Οἱ τελευταῖοι δηλώνουν ὅτι θὰ σέβονται τὴν ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων, ἐνῶ ὁ Κάσσανδρος ἀναγνωρίζεται ὡς στρατηγὸς στὴν Εὐρώπη καὶ ὡς ἐπίτροπος τοῦ ἀνήλικου Ἀλεξάνδρου, γιοῦ τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου καὶ τῆς Ρωξάνης.
310 π.Χ. Ὁ Κάσσανδρος δολοφονεῖ τὸν Ἀλέξανδρο καὶ τὴ Ρωξάνη. Ἐκλείπουν, ἔτσι, οἱ τελευταῖοι κατευθείαν ἀπόγονοί του Ἀλεξάνδρου.
309 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος καταστρέφει τὴ Βαβυλώνα.
Ὁ Πτολεμαῖος καταλαμβάνει τὴ Λυκία καὶ τὴν Κῶ.
Ὁ Δημήτριος ὁ Φαληρέας ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Σέλευκος καταλαμβάνει ὁριστικὰ τὴ Βαβυλώνα καὶ ἐκστρατεύει πρὸς τὴν Ἰνδία.
307 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ἀποφασίζει νὰ ἐκδιώξει τὶς φρουρὲς τοῦ Κάσσανδρου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
Ὁ γιὸς τοῦ Δημήτριος ἐκδιώκει τὸν Δημήτριο τὸν Φαληρέα ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
306 π.Χ. Ὁ στρατηγὸς τοῦ Ἀλεξάνδρου Λυσίμαχος ἀνακηρύσσει τὸν ἑαυτὸ τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης. Μετὰ τὸ θάνατό του στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ Πτολεμαῖος ὁ Κεραυνός.
Λαμπρὴ νίκη τοῦ Δημήτριου κατὰ τοῦ Πτολεμαίου σὲ ναυμαχία κοντὰ στὴ Σαλαμίνα τῆς Κύπρου. Ὁ Ἀντίγονος ἀνακηρύσσεται ἀπὸ τὸ στρατὸ τοῦ βασιλιάς. Τὸ παράδειγμά του σπεύδουν νὰ ἀκολουθήσουν καὶ οἱ ἀντίπαλοί του, οἱ ὁποῖοι αὐτοανακηρύσσονται βασιλεῖς.
Ὁ Ἐπίκουρος ἱδρύει φιλοσοφικὴ σχολὴ στὴν Ἀθήνα.
305 π.Χ. Ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Ἀντίγονου νὰ πλήξει τὸν Πτολεμαῖο στὴν ἴδια τὴν Αἴγυπτο. Προσπάθεια στὴ συνέχεια τοῦ Δημήτριου νὰ καταλάβει τὴ σύμμαχό του Πτολεμαίου Ρόδο, παρὰ τὴν πολύμηνη πολιορκία της, ἀποτυγχάνει.
304 π.Χ. Ἀγώνας τοῦ Δημήτριου τοῦ Πολιορκητὴ στὴν Ἑλλάδα κατὰ τοῦ Κάσσανδρου.
302 π.Χ. Συμμαχία ἀνάμεσα στὸν Σέλευκο καὶ τὸ βασιλιὰ Τσαντραγκούπτα τῆς Ἰνδίας (Σανδρόκοττο).
Νέος συνασπισμὸς τῶν ἐπιγόνων τοῦ Ἀλεξάνδρου ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
Ὁ Κάσσανδρος ἐκδιώκει τὸν Πύρρο ἀπὸ τὴν Ἤπειρο, ὁ ὁποῖος καταφεύγει στὸν Δημήτριο.
Ὁ Ζήνωνας ἱδρύει τὴ Στωικὴ Σχολὴ στὴν Ἀθήνα.
301 π.Χ. Μάχη στὴν Ἰψό, ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Ἀντίγονου.
300 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ὀρόντου Ἀντιόχεια.
297 π.Χ. θάνατος τοῦ Κάσσανδρου.
Ἐπέμβαση τοῦ Πύρρου της Ἠπείρου στὴ Μακεδονία.
296-294 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος, ὁ Σέλευκος καὶ ὁ Λυσίμαχος ἀπογυμνώνουν τὸν Δημήτριο ἀπὸ τὶς κτήσεις του στὴν Ἀσία.
294 π.Χ. Ὁ Δημήτριος κατακτᾶ τὴ Μακεδονία καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιάς της.
293 π.Χ. Ὁ Δημήτριος ἱδρύει τὴ Δημητριάδα.
292 π.Χ. Κατασκευάζεται ἀπὸ τὸ γλύπτη Χάρη ὁ «Κολοσσός» τῆς Ρόδου.
291 π.Χ. Ὁ Δημήτριος κυριεύει τὴ Θήβα καὶ στρέφεται ἐναντίον τοῦ Πύρρου καὶ τῶν Αἰτωλῶν.
290 π.Χ. Ἵδρυση τοῦ Μουσείου τῆς Ἀλεξάνδρειας.
287-5 π.Χ. Ὁ Πύρρος καὶ ὁ Λυσίμαχος διώχνουν τὸν Δημήτριο ἀπὸ τὴ Μακεδονία, τὴν ὁποία μοιράζονται.
Γέννηση τοῦ Ἀρχιμήδη τοῦ Συρακούσιου.
283 π.Χ. θάνατος τοῦ Δημήτριου τοῦ Πολιορκητή. Ὁ Ἀντίγονος Γονατᾶς ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
282 π.Χ. Ὁ διοικητὴς τῆς Περγάμου Φιλέταιρος ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τοῦ Λυσίμαχου.
281 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Πόντου.
Ὁ Σέλευκος ἐπιχειρεῖ νὰ ἐκστρατεύσει ἐναντίον τῆς Μακεδονίας ἀλλὰ δολοφονεῖται. Τὸν διαδέχεται ὁ Ἀντίοχος Ἅ΄ ὁ Σωτήρ.
Ἀνασύσταση τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας.
280 π.Χ. Νίκη τοῦ Πύρρου στὴν Ἡράκλεια ἐναντίον τῶν Ρωμαίων.
Ἐπανάσταση τῆς Ἑλλάδας ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου Γονατά. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Κεραυνὸς βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
280-273 π.Χ. Συνεχεῖς ἐπιδρομὲς Γαλατῶν στὴ Θράκη ὁδηγοῦν στὴ δημιουργία γαλατικοῦ κράτους στὴν περιοχή.
280-262 π.Χ. Μπροστὰ ἀπὸ τὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας, πάνω στὴ νησίδα Φάρος, κατασκευάζεται ἀπὸ τὸν Σώστρατο τὸν Κνίδιο ἕνα ψηλὸ κτίσμα μὲ σκοπὸ νὰ διευκολύνει τὴ ναυσιπλοία, ὁ γνωστὸς Φάρος, ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ θαύματα τῆς ἀρχαιότητας. Ὁ φανὸς τοῦ Φάρου εἶναι ὁρατὸς ἀπὸ ἀπόσταση 50 χιλιομέτρων.
279 π.Χ. Νίκη τοῦ Πύρρου ἐναντίον τῶν Ρωμαίων στὸ Ἀούσκουλο τῆς Ἰταλίας.
Εἰρήνη καὶ συμμαχία τοῦ Ἀντίοχου Α΄ καὶ τοῦ Ἀντίγονου Γονατά.
Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Πτολεμαίου Κεραυνοῦ ἀπὸ τοὺς Γαλάτες τοῦ Βρέννου.
Οἱ Γαλάτες ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν πρὸς τὰ βόρεια μετὰ τὴν ἀποτυχία τους νὰ καταλάβουν τοὺς Δελφούς.
278/77 π.Χ. Οἱ Γαλάτες εἰσβάλλουν στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ Πύρρος κατακτᾶ τὴ Σικελία.
Νίκη τοῦ Ἀντίγονου Γονατὰ στὴν περιοχὴ τῆς Λυσιμαχείας ἐναντίον τῶν Γαλατῶν.
275 π.Χ. Ἥττα τοῦ Πύρρου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους στὸ Βενεβέντο. Λίγο ἀργότερα ὁ Πύρρος ἐγκαταλείπει τὴν Ἰταλία.
274-271 π.Χ. Πρῶτος Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Πτολεμαῖος Β΄ μετὰ τὴ νίκη τοῦ ἐπὶ τοῦ Ἀντίοχου Ἅ΄ κατορθώνει νὰ διατηρήσει τὴν Κοίλη Συρία καὶ νὰ καταλάβει τὴν Κιλικία.
272 π.Χ. Θάνατος τοῦ Πύρρου. Ὁ Ἀντίγονος Γονατᾶς ἐπιβάλλει καὶ πάλι τὴν κυριαρχία του στὴν Ἑλλάδα.
267/266-261 π.Χ. Συμμαχία τῆς Πελοποννήσου, τῆς Ἀθήνας καὶ τῆς Αἰγύπτου, ἡ ὁποία στρέφεται ἐναντίον τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Ἀντίγονου. Οἱ Ἀθηναῖοι κηρύττουν τὸν πόλεμο ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου μὲ ψήφισμα ἔπειτα ἀπὸ πρόταση τοῦ Χρεμωνίδη (Χρεμωνίδειος Πόλεμος).
265 π.Χ. Τὰ στρατεύματα τῶν Ἀθηναίων καὶ τῶν Πελοποννησίων ἡττῶνται στὴν περιοχὴ τῆς Κορίνθου ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀντίγονου. Στὴ μάχη φονεύεται ὁ βασιλιὰς τῆς Σπάρτης Ἀρεὺς Β΄.
Διάλυση τῆς Πελοποννησιακῆς Συμμαχίας.
263 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα συνθηκολογεῖ μὲ τὸν Ἀντίγονο τῆς Μακεδονίας. Μακεδονικὴ φρουρὰ ἐγκαθίσταται στὸ Μουσεῖον καὶ στὸν Πειραιά.
261 π.Χ. Μεγάλη νίκη τοῦ Ἀντίγονου σὲ ναυμαχία στὴν περιοχὴ τῆς Κῶ. Τὸ Κοινὸν τῶν Νησιωτῶν γίνεται προτεκτοράτο τοῦ Ἀντίγονου.
260-253 π.Χ. Δεύτερος Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος στρέφεται ἐναντίον τοῦ Ἀντίοχου Β΄ Θεοῦ καὶ τοῦ συμμάχου τοῦ Ἀντίγονου. Στὸν πόλεμο αὐτὸ ὁ Πτολεμαῖος, παρὰ τὶς ἀρχικές του ἀπώλειες, κυρίως ἀσιατικῶν κτήσεων, κατορθώνει νὰ συνάψει μία σχεδὸν ἀνέλπιστα εὐνοϊκὴ συνθήκη μὲ τὸν Ἀντίοχο. Αὐτὸ τοῦ ἐπιτρέπει νὰ συνεχίσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τοῦ Ἀντίγονου.
255 π.Χ. Ἡ Ἀθήνα ἀποκτᾶ καὶ πάλι τὴν αὐτονομία της.
254 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καταλαμβάνουν τὸ Πάνορμον (Παλέρμο), συνεχίζοντας τὴν πρὸς νότο ἐπέκταση τῆς κυριαρχίας τους.
246-241 π.Χ. Τρίτος Συριακὸς Πόλεμος. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἀντίοχου Β΄ δολοφονεῖται ἡ σύζυγός του Βερενίκη, κόρη τοῦ Πτολεμαίου Β΄ καὶ ἀδερφὴ τοῦ νέου βασιλιὰ τῆς Αἰγύπτου Πτολεμαίου Γ΄ τοῦ Εὐεργέτη. Ὁ Πτολεμαῖος ἀντιδρώντας εἰσβάλλει στὴ Συρία καὶ σὲ ἐκπληκτικὰ σύντομο χρονικὸ διάστημα καταλαμβάνει ἕνα μεγάλο τμῆμα τῆς αὐτοκρατορίας τῶν Σελευκιδῶν.
245 π.Χ. Ἡ Αἰτωλικὴ Συμπολιτεία νικᾶ τοὺς Βοιωτοὺς στὴ Χαιρώνεια.
Πρώτη στρατηγία τοῦ Ἄρατου.
243 π.Χ. Συμμαχία τοῦ Ἀντίγονου Γονατὰ καὶ τῶν Αἰτωλῶν.
Ὁ Ἄρατος καταλαμβάνει τὸν Ἀκροκόρινθο.
242 π.Χ. Προσπάθεια τοῦ Ἄγη Δ΄ στὴ Σπάρτη γιὰ κοινωνικὴ μεταρρύθμιση ἀποτυγχάνει.
241 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Ἅ΄ διαδέχεται τὸν Εὐμένη Ἅ΄ τῆς Περγάμου.
239 π.Χ. Ὁ Δημήτριος Β΄ διαδέχεται τὸν Ἀντίγονο Γονατὰ στὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας.
237 π.Χ. Ὁ Κλεομένης Γ΄ γίνεται βασιλιὰς τῆς Σπάρτης.
236 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῆς Περγάμου.
229 π.Χ. Ὁ Ἀντίγονος ὁ Δώσων διαδέχεται τὸν Δημήτριο Β΄ στὸ θρόνο τῆς Μακεδονίας. Ἡ Ἀθήνα ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὴ μακεδονικὴ φρουρά.
Ἡ Αἰτωλικὴ Συμπολιτεία διευρύνει τὰ ὅριά της.
228 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τοὺς Ἀχαιούς.
227 π.Χ. Ἐπαναστατικὲς μεταρρυθμίσεις τοῦ Κλεομένη Γ΄ στὴ Σπάρτη. Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τοῦ ἐναντίον τῶν Ἀχαιῶν.
225 π.Χ. Συμμαχία τοῦ Ἀντίγονου τῆς Μακεδονίας μὲ τοὺς Ἀχαιούς.
222 π.Χ. Ἥττα τοῦ Κλεομένη ἀπὸ τὸν Ἀντίγονο Δώσωνα καὶ τοὺς συμμάχους του στὴ μάχη τῆς Σελλάσιας. Ὁ Ἀντίγονος καταλαμβάνει τὴ Σπάρτη.
221 π.Χ. Ὁ Φίλιππος Ἔ΄ βασιλιὰς τῆς Μακεδονίας.
220-217 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Φίλιππο Ε΄ καὶ τοὺς Αἰτωλοὺς (Συμμαχικὸς Πόλεμος).
Ἀλλεπάλληλες νίκες τοῦ Φιλίππου. Λεηλασία τοῦ Θέρμου.
217 π.Χ. Ἡ εἰρήνη τῆς Ναυπάκτου θέτει τέλος στὸ Συμμαχικὸ Πόλεμο.
Ὁ Αἰτωλὸς Ἀγέλαος σὲ συνεδρίαση τοῦ Κοινοῦ τῶν Αἰτωλῶν ἐπισημαίνει ὅτι πρέπει νὰ προσέξουν οἱ Ἕλληνες τὰ «ἐξ Ἑσπερίας νέφη», σαφῆ ὑποδήλωση τοῦ ρωμαϊκοῦ κινδύνου.
216 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ στὴν Ἀδριατική.
215 π.Χ. Συμμαχία Φιλίππου Ε΄ καὶ Ἀννίβα. Ἅ΄ Μακεδονικὸς Πόλεμος.
Ὁ Βαλέριος Λαιβίνιος ὑποχρεώνει τὸν Φίλιππο νὰ λύσει τὴν πολιορκία τῆς Ἀπολλωνίας. Ὁ Φίλιππος στρέφεται ἐναντίον τῆς Μεσσήνης τῆς Σικελίας.
213 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἄρατου.
Οἱ Θράκες ἐκδιώκουν τοὺς Γαλάτες ἀπὸ τὴν περιοχή.
212 π.Χ. Θάνατος τοῦ Ἀρχιμήδη.
211 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Αἰτωλοὶ συμμαχοῦν ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
210 π.Χ. Ὁ Ἀτταλος ἀγοράζει τὴν Αἴγινα ἀπὸ τοὺς Αἰτωλούς.
Ἡ Σικελία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
209 π.Χ. Συνασπισμὸς ἐναντίον τοῦ Φιλίππου.
208 π.Χ. Οἱ Θράκες ἀποδέχονται τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Φιλίππου Ε΄.
Πρώτη στρατηγία τοῦ Φιλοποίμενα.
207 π.Χ. Ὁ Φίλιππος καταστρέφει τὸ Θέρμο.
206 π.Χ. Οἱ Αἰτωλοὶ συνάπτουν συνθήκη μὲ τὸν Φίλιππο.
205 π.Χ. Ἐπιστροφὴ τοῦ Ἀντίοχου Γ΄ ἀπὸ τὴν ἐκστρατεία του στὴν Ἀνατολή.
202-201 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ στὴν Ἀσία.
Πόλεμος ἀνάμεσα στὴ Σπάρτη καὶ τὴν Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία.
200 π.Χ. Ἡ Ρώμη κηρύσσει πόλεμο ἐναντίον τοῦ Φιλίππου Ε΄. Β΄ Μακεδονικὸς Πόλεμος. Ἡ Ρόδος, ἡ Πέργαμος, ἡ Αἰτωλικὴ καὶ ἡ Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία συμμαχοῦν μὲ τοὺς Ρωμαίους.
197 π.Χ. Ἥττα τοῦ Φιλίππου Ἔ΄ ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους (Τίτος Κουίντος Φλαμινίνος) στὴν περιοχὴ Κυνὸς Κεφαλαί.
196 π.Χ. Ὁ Φλαμινίνος διακηρύσσει τὴν ἐλευθερία τῶν ἑλληνικῶν πόλεων στὴ διάρκεια τῶν Ἰσθμίων ἐκείνης τῆς χρονιᾶς καὶ οἱ Ἕλληνες ξεσποῦν σὲ ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις!
194 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ἐκκενώνουν τὴν Ἑλλάδα.
192-188 π.Χ. Συριακὸς Πόλεμος. Ὁ Ἀντίοχος Γ΄ ὁ Μέγας ἐκστρατεύει στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ ἐνισχύσει τοὺς συμμάχους τοῦ Αἰτωλούς. Ἥττα ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους στὶς Θερμοπύλες (191 π.Χ.).
189 π.Χ. Ἥττα τοῦ Ἀντίοχου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους ὑπὸ τὸν Σκιπίωνα τὸν Ἀφρικανὸ στὴ Μαγνησία τῆς Μ. Ἀσίας.
188 π.Χ. Εἰρήνη τῆς Ἀπάμειας. Ὁ Ἀντίοχος ἀναγκάζεται νὰ ἐγκαταλείψει τὴ δυτικὰ τοῦ Ταύρου Μικρὰ Ἀσία. Ἡ Ρώμη παραχωρεῖ τὰ περισσότερα ἐδάφη στὴν πιστὴ σύμμαχό της Πέργαμο.
Ὁ Φιλοποίμενας καὶ ἡ Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία ὑποτάσσουν τὴ Σπάρτη.
183 π.Χ. Οἱ Θρακικὲς πόλεις παραχωροῦνται στὸ σύμμαχο τῶν Ρωμαίων βασιλιὰ τῆς Περγάμου Εὐμένη.
Θάνατος τοῦ Φιλοποίμενα.
179 π.Χ. Ὁ βασιλιὰς τῆς Θράκης Κότυς Β΄ συμμαχεῖ ἐναντίον τῶν Ρωμαίων μὲ τὸ νέο βασιλιὰ τῆς Μακεδονίας Περσέα.
172 π.Χ. Ἀρχίζει πόλεμος ἀνάμεσα στοὺς Ρωμαίους καὶ τὸν Περσέα τῆς Μακεδονίας.
170 π.Χ. Στὴν Ἀθήνα κατασκευάζεται ἡ Στοὰ τοῦ Εὐμένους.
169 π.Χ. Ὁ Περσέας χάνει τὰ Τέμπη.
Οἱ Ρωμαῖοι εἰσέρχονται στὴ Μακεδονία.
168 π.Χ. Μάχη τῆς Πύδνας. Ἥττα τοῦ Περσέα ἀπὸ τὶς ρωμαϊκὲς λεγεῶνες τοῦ Λεύκιου Αἰμίλιου Παύλου. Ἡ Μακεδονία διαιρεῖται σὲ τέσσερα ἀνεξάρτητα μεταξὺ τοὺς κράτη. Οἱ ὕποπτοι γιὰ ἀντιρωμαϊκὰ αἰσθήματα Ἕλληνες τιμωροῦνται αὐστηρά. Ἡ ρωμαϊκὴ νίκη στὴν Πύδνα κρίνει τὴν παγκόσμια κυριαρχία τῆς Ρώμης.
Ὁ Ἀντίοχος Δ΄ ἀναγκάζεται ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Αἴγυπτο.
167 π.Χ. Σκληρὰ μέτρα τοῦ Ἀντίοχου ἐναντίον τῶν Ἑβραίων.
Ἡ Ρώμη παραχωρεῖ στὴν Ἀθήνα τὸ λιμάνι τῆς Δήλου, πλήττοντας ἔτσι καίρια τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα τῆς Ρόδου.
166 π.Χ. Ὁ Ἰούδας Μακκαβαῖος ἀρχηγὸς τῶν Ἑβραίων ἐπαναστατῶν.
164 π.Χ. Ὁ Ἀντίοχος ἐπιτρέπει στοὺς Ἑβραίους τὴν ἐλεύθερη ἄσκηση τῶν θρησκευτικῶν τοὺς καθηκόντων.
149 π.Χ. Ἡ Σπάρτη ἀποχωρεῖ ἀπὸ τὴν Ἀχαϊκὴ Συμπολιτεία. Ὁ Δίαιος παρακινεῖ σὲ πόλεμο τὴ συμπολιτεία ἐναντίον τῆς Σπάρτης.
149/148 π.Χ. Ἐξέγερση τοῦ Ἀνδρίσκου στὴ Μακεδονία καὶ ἥττα του ἀπὸ τὸν Καικίλιο Μέτελλο. Ἡ Μακεδονία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
147 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν Ἀχαιῶν ἐναντίον τῆς Ρώμης.
Ἥττα τοῦ Κριτόλαου στρατηγοῦ τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας στὴ Σκάρφεια τῆς Λοκρίδας ἀπὸ τὸν ὕπατο Καικίλιο Μέτελλο. Ἡ κεντρικὴ Ἑλλάδα καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους.
146 π.Χ. Ἥττα τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας (Δίαιος) στὴ Λευκόπετρα τῆς Κορίνθου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους (Μόμμιος). Καταστροφὴ τῆς Κορίνθου ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους. Ἡ νότια Ἑλλάδα (Ἀχαΐα) ὑπάγεται ὡς ἐπαρχία στὸν ἀνθύπατο τῆς Μακεδονίας
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΒΥΖΑΝΤΙΟ
Περίοδος τοῦ ρωμαϊκοῦ οἰκουμενικοῦ κράτους
145 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας διώχνει ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια τοὺς λόγιους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀρχίσει νὰ παρακμάζει ἡ ἀλεξανδρινὴ ἐπιστήμη.
Ὁ ἱστορικὸς Πολύβιος ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα.
Ἀναρχία στὸ βασίλειο τῶν Σελευκιδῶν.
Κατασκευάζεται στὴν Ἀθήνα ἡ Στοὰ τοῦ Ἀττάλου Β΄.
144 π.Χ. Ὁ Ἀπολλόδωρος Ἀσκληπιάδου, Ἀθηναῖος, συγγράφει τὰ «Χρονικά».
140 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἅ΄ κατακτᾶ τὴ Μεσοποταμία.
138 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Γ΄ διαδέχεται στὸ θρόνο τῆς Περγάμου τὸν Ἄτταλο Β΄.
135 π.Χ. Οἱ Σκορδίσκοι εἰσβάλλουν στὴ Θράκη.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς καὶ στωικὸς φιλόσοφος Ποσειδώνιος στὴν Ἀπάμεια τῆς Συρίας.
133 π.Χ. Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῆς Περγάμου Ἄτταλος Γ΄, ὁ ὁποῖος κληροδοτεῖ τὸ κράτος του στὴ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητο.
131 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας ἐκδιώκεται ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια. Ἡ Κλεοπάτρα Β΄ παραμένει βασίλισσα.
130 π.Χ. Ὁ Ἀγαθαρχίδης ὁ Κνίδιος περιπλέει τὴν Ἐρυθρὰ Θάλασσα, τῆς ὁποίας κάνει λεπτομερῆ περιγραφή.
Πεθαίνει ὁ Ἀντίοχος ὁ Σιδήτης στὸν πόλεμο ἐναντίον τῶν Πάρθων. Τὸ βασίλειο τῶν Σελευκιδῶν καταρρέει.
129 π.Χ. Ἡ Μικρὰ Ἀσία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φύσκωνας ἐπιστρέφει στὴν Ἀλεξάνδρεια, χωρὶς ὅμως νὰ τερματιστεῖ ὁ ἐμφύλιος πόλεμος.
Πεθαίνει ὁ φιλόσοφος Καρνεάδης ὁ Κυρρηναῖος.
Ὁ ἀστρονόμος Ἵππαρχος προσδιορίζει τὴ μετάπτωση τῶν ἰσημεριῶν.
123 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Β΄ ὁ Μέγας ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῶν Πάρθων.
Ὁ Γάιος Γράκχος ἐπιβάλλει τὴ φορολογία τῆς δεκάτης στὴν Ἀσία, τὴν ὁποία φροντίζει νὰ ἐκμισθώσει σὲ δημοσιῶνες.
121 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἔ΄, ὁ βασιλιὰς τοῦ Πόντου, δολοφονεῖται.
120 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ὁ Εὐπάτωρ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Πόντου.
Ὁ Ἴππαλος ὁ Κυβερνήτης πλέει πρὸς τὴν Ἰνδία διαμέσου τῆς ἀνοιχτῆς θάλασσας, ἐκμεταλλευόμενος τὴν πορεία τοῦ νοτιοδυτικοῦ ἰνδικοῦ ἀνέμου (μουσῶνες).
119 π.Χ. Ὁ Εὔδοξος ὁ Κυζικηνὸς πραγματοποιεῖ τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ ταξίδια του στὴν Ἰνδία.
118 π.Χ. Πεθαίνει ὁ ἱστορικὸς Πολύβιος.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φύσκωνας συμφιλιώνεται τελικὰ μὲ τὴν Κλεοπάτρα Β΄. Ἀποκαθίσταται ἡ τάξη στὸ αἰγυπτιακὸ κράτος.
116 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας. Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος Θ΄ ὁ Λαθύρου.
Ἡ Κλεοπάτρα Γ΄ παίρνει τὴν ἐξουσία.
114 π.Χ. Οἱ Σκορδίσκοι εἰσβάλλουν στὴ νότια Ἑλλάδα καὶ λεηλατοῦν τοὺς Δελφούς.
111 π.Χ. Δεύτερο ταξίδι τοῦ Εὔδοξου τοῦ Κυζικηνοῦ στὴν Ἰνδία.
110-108 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ἐκστρατεύουν στὴ Θράκη.
110 π.Χ. Πεθαίνει ὁ στωικὸς φιλόσοφος Παναίτιος ὁ Ρόδιος.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ὁ Εὐπάτωρ ἐκστρατεύει στὴν Κριμαία ἐναντίον τοῦ ἡγεμόνα τῶν Σκύθων Σκίλουρου καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
107 π.Χ. Ἐγκαταλείπει τὴν Αἴγυπτο ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λαθύρου. Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος Ἴ΄ ὁ Ἀλέξανδρος Α΄.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ καὶ ὁ Νικομήδης τῆς Βιθυνίας μοιράζονται τὴν Παφλαγονία.
106 π.Χ. Γεννιέται ὁ Κικέρωνας.
104 π.Χ. Σοβαρὲς ταραχὲς στὴν Ἀθήνα μὲ τοὺς δούλους.
102 π.Χ. Ὀλιγαρχικὴ μεταρρύθμιση στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Νικομήδης Γ΄ ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ ἀπὸ τὴν Καππαδοκία καὶ προσαρτᾶ τὴ χώρα.
101 π.Χ. Πεθαίνει ἡ Κλεοπάτρα Γ΄. Ὁ Πτολεμαῖος παραμένει μόνος βασιλιάς.
Γεννιέται ὁ Ἰούλιος Καίσαρας.
96 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Ἀπίωνας κληροδοτεῖ τὴν Κυρήνη στὴ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητο.
95 π.Χ. Ἡ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητος ὑποχρεώνει τὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Καππαδοκία καὶ τὴν Παφλαγονία.
94 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Νικομήδης Γ΄, ὁ βασιλιὰς τῆς Βιθυνίας. Ἀνταγωνισμὸς ἀνάμεσα στοὺς γιούς του γιὰ τὸ θρόνο.
93 π.Χ. Ὁ Τιγράνης, γαμπρὸς τοῦ Μιθριδάτη, ἐκδιώκει τὸν Ἀριοβαρζάνη, ὁ ὁποῖος εἶναι φίλος τῶν Ρωμαίων, ἀπὸ τὴν Καππαδοκία.
92 π.Χ. Ὁ Σύλλας ἀποκαθιστᾶ τὸν Ἀριοβαρζάνη στὴν Καππαδοκία.
90 π.Χ. Ὁ ἀνδριαντοποιὸς Πασιτέλης ἀπὸ τὴ Μεγάλη Ἑλλάδα ἐγκαθίσταται στὴ Ρώμη.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς Διόδωρος ὁ Σικελιώτης.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ἐπεμβαίνει στὴ Βιθυνία.
89 π.Χ. Ἐπανάσταση στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ παρακίνηση τοῦ Μιθριδάτη.
Ἀποστέλλεται ἀπὸ τὴ Σύγκλητο στὴ Βιθυνία ὁ Μάνλιος Ἀκύλιος γιὰ νὰ ἀποκαταστήσει τὴν τάξη.
88 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ καὶ τὴ Ρώμη.
Ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Μιθριδάτη σκοτώνονται ὅλοι οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Ἰταλοὶ ποὺ κατοικοῦν στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὴ Δῆλο.
Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Γ΄.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λαθύρου ἀνακτᾶ τὴν ἐξουσία.
Οἱ Ναβαταῖοι εἰσβάλλουν στὴ Συρία τῶν Σελευκιδῶν.
Οἱ Ρωμαῖοι πολιορκοῦν τὴ Ρόδο.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῆς Ρώμης.
87 π.Χ. Ὁ Σύλλας φτάνει στὴν Ἑλλάδα καὶ ἀρχίζει νὰ πολιορκεῖ τὴν Ἀθήνα.
86 π.Χ. Λεηλασία καὶ καταστροφὴ τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὸν Σύλλα.
Μάχες στὴ Χαιρώνεια καὶ τὸν Ὀρχομενό.
Ὁ Λεύκιος Βαλέριος Φλάκκος καὶ ὁ Γάιος Φλάβιος Φιμβρίας φτάνουν στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Καταλαμβάνεται ἡ Πέργαμος.
Ὁ Τιγράνης τῆς Ἀρμενίας καταλαμβάνει τὴν Ἀτροπατηνὴ καὶ τὴν Ὀσροηνή.
85 π.Χ. Συνθήκη τοῦ Δαρδάνου ἀνάμεσα στοὺς Ρωμαίους καὶ τὸν Μιθριδάτη τερματίζει τὸν Ἅ΄ Μιθριδατικὸ Πόλεμο.
84 π.Χ. Οἱ Ναβαταῖοι κυριεύουν τὴ Δαμασκό.
83 π.Χ. Ὁ Τιγράνης καταλαμβάνει τὴν Κιλικία καὶ τὴ βόρεια Συρία.
81 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Β΄ Μιθριδατικὸς Πόλεμος.
Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Λάθυρος.
Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος ὁ Αὐλητής.
76 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ὑποτάσσουν τὴν Κρήτη.
75 π.Χ. Ἀκμὴ τοῦ ζωγράφου Τιμομάχου τοῦ Βυζαντίου.
74 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης εἰσβάλλει στὴ Βιθυνία καὶ τὴν Καππαδοκία μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Νικομήδη Δ΄. Μάχες στὴ Χαλκηδόνα καὶ τὴν Κύζικο. Ὁ Λούκουλος ἀνακτᾶ τὴ Βιθυνία.
73 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν δούλων ὑπὸ τὸν Σπάρτακο.
72 π.Χ. Ὁ Λούκουλος φτάνει στὸν Πόντο. Μάχη τῆς Κάβειρας.
Οἱ Ρωμαῖοι κατακτοῦν τὶς πόλεις τῆς ἀνατολικῆς ἀκτῆς τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
Ὁ Σπάρτακος λεηλατεῖ τὴν Ἰταλία.
Ἥττα τοῦ Κράσσου ποὺ στέλνεται ἐναντίον του.
71 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης διαφεύγει στὴν Ἀρμενία.
Ὁ Λούκουλος καταλαμβάνει τὴν Ἀμισὸ καὶ τὴν Ἡράκλεια.
Ὁ Πομπήιος καὶ ὁ Κράσσος συντρίβουν τοὺς δούλους τοῦ Σπάρτακου.
70 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σινώπη. Ὁ Τιγράνης ἀρνεῖται νὰ παραδώσει τὸν Μιθριδάτη. 69 π.Χ. Ὁ Λούκουλος κυριεύει τὴν Ἀρμενία καὶ καταλαμβάνει τὰ Τιγρανόκερτα.
Συνεχεῖς πειρατικὲς ἐπιδρομὲς σὲ ὅλη τὴν κεντρικὴ καὶ τὴν ἀνατολικὴ Μεσόγειο.
68 π.Χ. Ὁ στρατὸς τοῦ Λούκουλου ἐπαναστατεῖ. Ὁ Μιθριδάτης βρίσκει τὴν εὐκαιρία καὶ καταλαμβάνει καὶ πάλι τὸν Πόντο.
67 π.Χ. Ὁ Πομπήιος καταστέλλει τὴν πειρατεία.
Ἡ Κρήτη μαζὶ μὲ τὴν Κυρηναϊκὴ ὀργανώνονται σὲ ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
66 π.Χ. Ὁ Πομπήιος φτάνει στὴν Ἀρμενία.
65 π.Χ. Ὁ Πομπήιος φτάνει στὸν Καύκασο.
64 π.Χ. Ὁ Πομπήιος καταλαμβάνει τὴ Συρία. Διαλύεται τὸ κράτος τῶν Σελευκιδῶν.
63 π.Χ. Ἡ Συρία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
Πεθαίνει ὁ Μιθριδάτης ὁ Εὐπάτωρ. Ὁ γιὸς τοῦ Φαρνάκης ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
60 π.Χ. Ὁ Πομπήιος, ὁ Καίσαρας καὶ ὁ Κράσσος σχηματίζουν τὴν πρώτη τριανδρία.
59 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Αὐλητὴς ἀναγνωρίζεται βασιλιὰς τῆς Αἰγύπτου.
58 π.Χ. Ὁ Κάτωνας τῆς Οὐτίκης καταλαμβάνει τὴν Κύπρο.
Ἐξέγερση στὴν Ἀλεξάνδρεια. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Αὐλητὴς καταφεύγει στὴ Ρώμη.
57 π.Χ. Ἐξέγερση τῆς Ἰουδαίας ἐναντίον τῆς Ρώμης.
56 π.Χ. Ὁ ἀνθύπατος τῆς Συρίας Γαβίνιος ἐπεμβαίνει στὴν Αἴγυπτο. Παλινόρθωση τοῦ Πτολεμαίου Αὐλητῆ στὸ θρόνο.
55 π.Χ. Ὁ Βουρεβίστας καταστρέφει τὶς ἑλληνικὲς πόλεις τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
54 π.Χ. Ὁ Κράσσος εἰσβάλλει στὴ Μακεδονία.
51 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Αὐλητής. Ἡ Κλεοπάτρα Ζ΄ γίνεται βασίλισσα.
50 π.Χ. Ὁ Ἑρμαῖος ἱδρύει ἑλληνικὸ βασίλειο στὴν Πενταποταμία (Πουντζάπ).
49 π.Χ. Ὁ Καίσαρας ἐπιβάλλει δικτατορία.
48 π.Χ. Μάχη καὶ νίκη τοῦ Καίσαρα ἐπὶ τοῦ Πομπήιου στὰ Φάρσαλα. Φυγὴ καὶ θάνατος τοῦ Πομπήιου στὴν Αἴγυπτο. Ἐξέγερση τῆς Αἰγύπτου ἐναντίον τοῦ Καίσαρα. Καίγεται ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Ἀλεξανδρείας.
47 π.Χ. Νίκες τοῦ Καίσαρα ἐναντίον τῶν Ἀλεξανδρινῶν καὶ τοῦ Φαρνάκη, βασιλιὰ τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
44 π.Χ. Ὁ Καίσαρας ἀποφασίζει τὴν ἀνοικοδόμηση τῆς Κορίνθου.
Δολοφονεῖται ὁ Καίσαρας.
43 π.Χ. Βιαιότητες τοῦ Βρούτου καὶ τοῦ Κάσσιου στὴν Ἀνατολή.
Πεθαίνει ὁ Κικέρωνας.
42 π.Χ. Μάχη τῶν Φιλίππων. Νίκη τοῦ Ὀκταβιανοῦ καὶ τοῦ Ἀντώνιου κατὰ τοῦ Βρούτου καὶ τοῦ Κάσσιου.
41 π.Χ. Συνάντηση τοῦ Ἀντώνιου καὶ τῆς Κλεοπάτρας.
39 π.Χ. Ὁ Ἡρώδης γίνεται βασιλιὰς τῆς Ἰουδαίας.
37 π.Χ. Ὁ Ἡρώδης παίρνει ὡς σύζυγό του τὴν Κλεοπάτρα.
36 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Ἀντώνιου τῶν Πάρθων.
35 π.Χ. Ρήξη ἀνάμεσα στὸν Ἀντώνιο καὶ τὸν Ὀκταβιανό.
34 π.Χ. Ὁ Ἀντώνιος μοιράζει τὴν Ἀνατολὴ στὴν Κλεοπάτρα καὶ τὰ παιδιά της.
33 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Ἀντώνιου στὴν Ἀρμενία.
Οἱ Ρωμαῖοι κυριεύουν ὁλόκληρη τὴ βόρεια Ἀφρική.
32 π.Χ. Ὁ Ἀντώνιος διώχνει τὴν Ὀκταβία.
Ὁ Ἀντώνιος καὶ ἡ Κλεοπάτρα στὴν Ἑλλάδα. Ὁ Ὀκταβιανὸς κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Κλεοπάτρας.
31 π.Χ. Ὁ Ἀγρίππας αἰφνιδιάζει τὴ Μεθώνη. Ὁ Ὀκταβιανὸς στὴν Ἤπειρο. Ἥττα τοῦ Ἀντώνιου καὶ τῆς Κλεοπάτρας στὸ Ἄκτιο.
30 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Νικόπολη ἀπὸ τὸν Ὀκταβιανό.
Ὁ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσέας ἔρχεται στὴ Ρώμη.
29 π.Χ. Ὁ Ὀκταβιανὸς ἐγκρίνει τὴν ἀνέγερση ναοῦ πρὸς τιμὴν τῆς Ρώμης στὴν Πέργαμο καὶ τὴ Νικομήδεια. Γενικὴ παραγραφὴ τῶν χρεῶν στὴν Ἑλλάδα.
27 π.Χ. Ὁ Ὀκταβιανὸς παίρνει τὸν τίτλο τοῦ αὐγούστου.
21 π.Χ. Ὁ Αὔγουστος ἐπισκέπτεται τὴ Σπάρτη.
19 π.Χ. Ὁ Αὔγουστος ἐπισκέπτεται τὴ Σάμο καὶ κηρύσσει τὴν αὐτονομία τοῦ νησιοῦ.
15 π.Χ. Κατασκευάζεται τὸ Ὠδεῖο τοῦ Ἀγρίππα στὴν Ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν.
13 π.Χ. Ὁ Καρπούνιος Πίσωνας καταπνίγει ἐπανάσταση στὴ Θράκη.
4 π.Χ. Γέννηση τοῦ Χριστοῦ (πιθανὴ χρονολόγηση). Θάνατος τοῦ Ἡρώδη τοῦ Μεγάλου. Τὸ βασίλειό του μοιράζεται στοὺς γιούς του.
1 μ.Χ. Ἀρχὴ τῆς χριστιανικῆς χρονολόγησης σύμφωνα μὲ τὸ μοναχὸ Διονύσιο.
14 μ.Χ. Πεθαίνει ὁ Αὔγουστος. Νέος αὐτοκράτορας ἀνακηρύσσεται ὁ Τιβέριος.
17 μ.Χ. Προσάρτηση τῆς Καππαδοκίας καὶ τῆς Κομμαγηνῆς.
18 μ.Χ. Ὁ Γερμανικὸς ἐπισκέπτεται τὴν Ἑλλάδα.
25 μ.Χ. Μαρτύριο τοῦ ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ.
25. Πεθαίνει ὁ γεωγράφος Στράβωνας.
33. Παραδοσιακὴ χρονολογία γιὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
37. Πεθαίνει ὁ Τιβέριος. Τὸν διαδέχεται ὁ Καλιγούλας, ὁ ὁποῖος λατρεύεται ὡς θεὸς ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες. Οἱ Ρωμαῖοι ἁρπάζουν καὶ μεταφέρουν στὴ Ρώμη ἑλληνικὰ ἀγάλματα.
41. Δολοφονεῖται ὁ Καλιγούλας ἀπὸ τοὺς πραιτωριανούς. Νέος αὐτοκράτορας ὁ Κλαύδιος.
Ρυθμίζει τὶς διαφορὲς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν Ἑβραίων στὴν Ἀλεξάνδρεια.
44. Ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Ἀχαΐα ὀνομάζονται συγκλητικὲς ἐπαρχίες.
46. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Ροιμητάλκη Γ΄ ἡ Θράκη παύει νὰ ἀποτελεῖ ἀνεξάρτητο κράτος καὶ γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία μὲ πρωτεύουσα τὴν Πέρινθο.
47-48. Πρώτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου: ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο, τὴν Πέργη τῆς Παμφυλίας, τὴν Ἀντιόχεια τῆς Πισιδίας, τὸ Ἰκόνιο, τὴ Λύστρα καὶ τὴ Νέρβη τῆς Ν. Γαλατίας.
49-51. Δεύτερη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἐπισκέπτεται τὴ Λυκαονία, τὴ Φρυγία, τὴν Τρωάδα, τὴ Μακεδονία καὶ τὴν Ἀθήνα. Στοὺς Φιλίππους ἱδρύεται ἡ πρώτη ἐκκλησία σὲ εὐρωπαϊκὸ ἔδαφος.
51-52. Ὁ Γάλλος γίνεται ἀνθύπατος τῆς Ἀχαΐας.
52. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν Κόρινθο.
52-56. Τρίτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Μὲ ὁρμητήριο τὴν Ἔφεσο ἐπισκέπτεται τὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὴν Ἑλλάδα.
62-64. Τέταρτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἐπισκέπτεται κυρίως τὴ Δύση ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀνατολὴ (Μικρὰ Ἀσία, Κρήτη, Μακεδονία, Ἰλλυρία).
64. Ἐμπρησμὸς τῆς Ρώμης. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν. Μαρτύρια τῶν ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου.
66. Ταξίδι τοῦ Νέρωνα στὴν Ἑλλάδα. Ἡ ρωμαϊκὴ ἐπαρχία τῆς Ἀχαΐας ἀνακηρύσσεται «ἐλεύθερη καὶ ἀτελής».
67. Ὁ Νέρωνας ἐγκαινιάζει ἔργα στὸν Ἰσθμὸ τῆς Κορίνθου.
66-68. Ἐπανάσταση τῆς Ἰουδαίας.
Ἐκστρατεῖες τοῦ Βεσπασιανοῦ.
65. Πεθαίνουν ὁ Σενέκας καὶ ὁ Λουκανός.
70. Καταστροφὴ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀπὸ τὸν Τίτο.
75. Ὁ Ἰώσηπος Φλάβιος συγγράφει τὸ ἔργο «Περὶ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ Πολέμου».
80-90. Ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου πρὸς τοὺς Ἑβραίους.
80-100. Τὸ «Κατὰ Ματθαίου Εὐαγγέλιον». Τὸ «Κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον».
85-95. Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, «Ἀποκάλυψις».
95. Γεννιέται ὁ Ἀρριανός. Ἐπιστολὴ τοῦ Ἰακώβου.
105. Ὁ Ἀπολλόδωρος ὁ Δαμασκηνὸς κατασκευάζει γέφυρα στὸ Δούναβη.
112. Ὁ Ἀδριανὸς ἐκλέγεται ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
114-116. Ἀνεγείρεται τὸ Μνημεῖο τοῦ Φιλοπάππου στὸ λόφο τῶν Μουσὼν τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ Γάιος Ἰούλιος Φιλόπαππος ἦταν συριακῆς καταγωγῆς, ἐγγονὸς τοῦ τελευταίου βασιλιὰ τῆς Κομμαγηνῆς, Ἀντιόχου Δ΄ τοῦ Ἐπιφανοῦς. Διετέλεσε ἄρχοντας τῶν Ἀθηνῶν (90-100 μ.Χ.).
120-130. Μὲ δαπάνες τοῦ αὐτοκράτορα Ἀδριανοῦ ὁλοκληρώνεται ὁ Ναὸς τοῦ Ὀλυμπιείου καὶ κατασκευάζονται ἡ Βιβλιοθήκη καὶ ἡ Ρωμαϊκὴ Ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν.
121-125. Πρώτη περιοδεία τοῦ Ἀδριανοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
125. Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ Ἀδριάνειου Ὑδραγωγείου στὴν Ἀθήνα, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 140 μ.Χ. Μὲ αὐτὸ τὸ ἔργο γίνεται γιὰ πρώτη φορᾶ δυνατὴ ἡ ἀπόληψη ὑδάτων τῆς Πάρνηθας καὶ τῆς Πεντέλης. Σὲ συνδυασμὸ μάλιστα μὲ τὴν κατασκευὴ δυὸ μικρότερων ὑδραγωγείων στὸ Κεφαλάρι τῆς Κηφισιᾶς καὶ στὸ Ἡράκλειο λύνεται τὸ πρόβλημα τῆς ὑδροδότησης τῆς πόλης. Τὸ ὑδραγωγεῖο καταλήγει στὴ δεξαμενὴ στὸ Κολωνάκι. Τὸ ἔργο τοῦ Ἀδριανοῦ ὑδροδοτεῖ τὴν πόλη μέχρι τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ού αἰώνα.
Ὁ Κλαύδιος Πτολεμαῖος γράφει τὸ ἔργο «Γεωγραφία».
Πεθαίνει ὁ Ἐπίκτητος.
128-134. Δεύτερη περιοδεία τοῦ Ἀδριανοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
129. Γεννιέται ὁ Γαληνός. Ἐγκαίνια τοῦ Ὀλυμπιείου τῆς Ἀθήνας.
130-150. Δεύτερη ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Πέτρου.
155. Ἐξέγερση τῶν Ἑβραίων. Φοβερὸς σεισμὸς τὴν Ἑλλάδα καταστρέφει κυρίως τὴ Ρόδο, τὴν Κῶ καὶ τὴ Σικυώνα. Ὁ αὐτοκράτορας Ἀντωνίνος ρυθμίζει τὰ σχετικὰ μὲ τὸ κληρονομικὸ δίκαιο στὴν Ἑλλάδα.
160. Κατασκευάζεται τὸ Θέατρο τοῦ Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ.
167. Λοιμὸς στὴν Ἑλλάδα καὶ κυρίως τὴν Ἀθήνα.
150. Γεννιέται ὁ ἅγιος Κλήμης τῆς Ἀλεξάνδρειας.
150-200. Περίοδος δράσης τοῦ φιλοσόφου Σέξτου τοῦ Ἐμπειρικοῦ.
162. Ἐγκαινιάζεται τὸ Ὠδεῖο τοῦ Ἡρώδη τοῦ Ἀττικοῦ στὴν Ἀθήνα.
163. Ὁ Λουκιανὸς γράφει τὸ ἔργο «Εἰκόνες».
173. Ὁ Παυσανίας γράφει τὸ ἔργο «Ἑλλάδος Περιήγησις».
174. Ὁ Μάρκος Αὐρήλιος ἀρχίζει νὰ γράφει «τὰ εἰς ἑαυτόν».
175. Πεθαίνει ὁ Ἀρριανός.
176. Ὁ Μάρκος Αὐρήλιος ἱδρύει τέσσερις ἕδρες φιλοσοφίας στὴ Ρώμη. Μετατρέπει τὶς φιλοσοφικὲς σχολὲς τῆς Ἀθήνας σὲ ἕνα εἶδος πανεπιστημίου.
178. Σεισμὸς ἐρημώνει τὴ Σάμο, τὴ Χίο, τὴ Μίλητο καὶ ἄλλες ἑλληνικὲς πόλεις.
179. Πεθαίνει ὁ Ἡρώδης ὁ Ἀττικός.
180. Πεθαίνει ὁ Μάρκος Αὐρήλιος. Τὸν διαδέχεται ὁ γιὸς τοῦ Κόμμοδος.
185. Γεννιέται ὁ Ὠριγένης.
190. Πεθαίνει ὁ Λουκιανός. Ὁ Τερτυλλιανὸς ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
201. Πεθαίνει ὁ Γαληνός.
203. Ὁ Ὠριγένης ἀναλαμβάνει τὴ διεύθυνση τῆς κατηχητικῆς σχολῆς τῆς Ἀλεξάνδρειας.
204-269. Περίοδος δράσης τοῦ Πλωτίνου.
212. Μὲ διάταγμα τοῦ Καρακάλλα χορηγεῖται τὸ δικαίωμα τοῦ Ρωμαίου πολίτη στὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς αὐτοκρατορίας.
215. Πεθαίνει ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς.
222. Πεθαίνει ὁ Τερτυλλιανός.
235. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Μαξιμίνο.
244. Ὁ Πλωτίνος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴ Ρώμη.
248. Οἱ Γότθοι καὶ οἱ Βάνδαλοι στὴ Θράκη.
249. Ὁ αὐτοκράτορας Δέκιος ἀπωθεῖ τοὺς Γότθους.
250. Ἐπιδημία λοιμοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
Διωγμὸς τοῦ Δέκιου.
251-356. Περίοδος δράσης τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου.
251. Συγκαλεῖται σύνοδος ἱεραρχῶν στὴ Ρώμη.
257. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Βαλεριανό.
265-340. Περίοδος δράσης τοῦ Εὐσέβιου, ἐπισκόπου Καισαρείας.
267. Λεηλασία καὶ καταστροφὴ τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τοὺς Ἐρούλους.
270. Ἀκμὴ τοῦ ἱστορικοῦ Δεξίππου.
Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος ἀποσύρεται στὴν ἔρημο.
271. Ὁ Πορφύριος γράφει τὸ ἔργο «Κατὰ τῶν Χριστιανῶν».
275. Βαρβαρικὰ φύλα εἰσβάλλουν στὴν αὐτοκρατορία ἀπὸ ὅλες τὶς πλευρές.
280. Γεννιέται ὁ Ἰάμβλιχος.
284. Ὁ Διοκλητιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας.
290. Ὁ Λακτάντιος διδάσκει στὴ Νικομήδεια.
293. Ὀργάνωση τῆς τετραρχίας: ὁ Διοκλητιανὸς κρατᾶ τὶς ἀσιατικὲς ἐπαρχίες μὲ ἕδρα τὴ Νικομήδεια. Ὁ Μαξιμιανὸς ἀναλαμβάνει τὴν Ἰταλία καὶ τὴ Ραιτία, ἐνῶ ὁ Γαλέριος ἀναλαμβάνει τὴ διοίκηση τῶν ὑπόλοιπων ἐπαρχιῶν τῆς Βαλκανικῆς καὶ τοῦ Δούναβη καὶ ὁ Κωνστάντιος ὁ Χλωρὸς τὴ διοίκηση τῆς Βρετανίας, τῆς Γαλατίας, τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Μαυριτανίας.
297. Ἐπαρχιακὴ μεταρρύθμιση τοῦ Διοκλητιανοῦ.
302. Ἐκδίωξη τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸ στρατό.
Ὁ Εὐσέβιος γράφει τὴν «Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία».
303. Τὰ πρῶτα διατάγματα διωγμῶν τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Διοκλητιανό.
305. Παραιτοῦνται ὁ Διοκλητιανὸς καὶ ὁ Μαξιμιανός.
306. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Κωνσταντίνου Χλωροῦ στὸ Ἐβόρακο τῆς Βρετανίας οἱ λεγεῶνες ποὺ στάθμευαν στὴν περιοχὴ ἀναγορεύουν αὔγουστο τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
Ἐκστρατεῖες τοῦ Κωνσταντίνου ἐναντίον τῶν Φράγκων καὶ τῶν Ἀλαμανῶν.
Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος ὀργανώνει τὴ μοναστικὴ ζωή.
307. Συμμαχία τοῦ Μαξεντίου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου.
Ὁ Λικίνιος Αὔγουστος στὴ Δύση.
308. Ὁ Μαξέντιος ἐναντίον τοῦ Μαξιμιανοῦ καὶ τοῦ Κωνσταντίνου.
310. Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Μαξιμιανοῦ.
311. Ἐκδίδεται ἀπὸ τοὺς συναυτοκράτορες Γαλέριο, Κωνσταντῖνο καὶ Λικίνιο ἔδικτο μὲ τὸ ὁποῖο ἀναστέλλονται οἱ διωγμοὶ ἐναντίον τῶν χριστιανῶν καὶ ἐπιτρέπεται ἡ ἐλεύθερη ἄσκηση τῆς χριστιανικῆς λατρείας.
Πεθαίνει ὁ συναυτοκράτορας τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας Γαλέριος.
Ὁ Λικίνιος καὶ ὁ Μαξιμίνος μοιράζονται τὶς κτήσεις του.
312. Νίκη τοῦ Κωνσταντίνου ἐπὶ τοῦ Μαξεντίου κοντὰ στὴ Μιλβία γέφυρα τοῦ ποταμοῦ Τίβερη (κοντὰ στὴ Ρώμη). Πεθαίνει ὁ Μαξέντιος.
313. Σὲ ἔγγραφο τοῦ αὐτοκράτορα Λικίνιου πρὸς τὸ διοικητὴ τῆς Βιθυνίας περιλαμβάνεται καὶ ἀναφορὰ σὲ συμφωνία τοῦ Λικίνιου μὲ τὸν Κωνσταντῖνο ἡ ὁποία ἐπιτεύχθηκε στὴ διάρκεια τῆς παρουσίας καὶ τῶν δυὸ στὸ Μεδιόλανο, λίγους μῆνες πρίν. Μὲ τὴ συμφωνία αὐτὴ διακηρυσσόταν ἡ ἀρχὴ τῆς ἀνεξιθρησκίας μέσα στὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας.
314. Σύγκρουση ἀνάμεσα στὸν Κωνσταντῖνο καὶ τὸν Λικίνιο.
Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Λιβάνιος.
318. Ὁ Ἄρειος ἀρχίζει τὸ κήρυγμά του.
Νόμοι ἐναντίον τῆς μαγείας.
321. Ἡ ἐκκλησία μπορεῖ νὰ ἀπελευθερώνει δούλους.
323. Ὁ Ἄρειος καταδικάζεται καὶ διώχνεται ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια.
324. Μάχη τῆς Ἀδριανούπολης καὶ τῆς Χρυσούπολης. Πεθαίνει ὁ Λικίνιος.
Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος μονοκράτορας.
325. Σύνοδος τῆς Νικαίας. Ἐξορίζεται ὁ Ἄρειος.
Περίοδος τοῦ ἑνωμένου βυζαντινοῦ κράτους
324 18 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ Λικίνιου παραμένει πλέον μόνος αὐτοκράτορας μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 22 Μαΐου τοῦ 337.
8 Νοεμβρίου: Τελετὴ θεμελίωσης τῆς Κωνσταντινούπολης.
325 Συνέρχεται στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἡ Ἅ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Ἀσχολεῖται μὲ τὸ χριστολογικὸ θέμα καὶ καταδικάζει τὴ διδασκαλία τοῦ Ἀρείου. Τέλος συντάσσει τὰ πρῶτα ἑπτὰ ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως.
327 Ἡ Ἁγία Ἑλένη ἀνακαλύπτει τὸν τάφο τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὸν Τίμιο Σταυρὸ στὴν Ἱερουσαλήμ.
328 Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος ἐκλέγεται πατριάρχης Ἀλεξάνδρειας.
Πεθαίνει ἡ ἁγία Ἑλένη, μητέρα τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄.
329 Γεννιέται ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός.
330 11 Μαΐου: Ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντινούπολης.
Πεθαίνει ὁ Ἰάμβλιχος, νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος μὲ ἰδιαίτερα μυστικιστικὲς ἀντιλήψεις.
Γεννιέται ὁ ἅγιος Βασίλειος Καισαρείας.
331 Γεννιέται ὁ Ἰουλιανός, γιὸς τοῦ Ἰουλίου Κωνστάντιου, ἀδερφοῦ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου καὶ τῆς Βασιλίνας.
332 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἅ΄ χορηγεῖ δωρεὰν σίτο στοὺς κατοίκους τῆς Κωνσταντινούπολης.
333 Ὁ καίσαρας Κωνστάντιος ἐγκαθίσταται στὴν Ἀντιόχεια γιὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποτελεσματικότερη ἀντιμετώπιση τοῦ περσικοῦ κινδύνου.
335 Ἐγκαινιάζεται στὴν Ἱερουσαλὴμ ὁ Ναὸς τῆς Ἀναστάσεως.
336 Πεθαίνει ὁ Ἄρειος.
337 22 Μαΐου: Πεθαίνει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Α΄. Λίγο πρὶν βαφτίζεται χριστιανός.
9 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κωνστάντιος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, ἐνῶ ὁ Κωνσταντῖνος Β΄ τοῦ Δυτικοῦ.
Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 3 Νοεμβρίου τοῦ 361, ὁπότε πεθαίνει ἔπειτα ἀπὸ σύντομη ἀσθένεια σὲ ἡλικία μόλις σαράντα ἐτῶν.
340 Ὁ Κώνστας σὲ μάχη ποὺ γίνεται στὴν Ἀκυλήια τῆς Ἰταλίας νικᾶ τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Β΄ καὶ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους.
Ἱδρύεται ἡ πρώτη γυναικεία μονή.
Ὁ Σαπὼρ Β΄, βασιλιὰς τῆς Περσίας, διστάζει διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν τοῦ κράτους του.
341 Ἀπαγορεύονται οἱ θυσίες.
344 Γεννιέται ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
347 Γεννιέται στὴ Γαλικία τῆς Ἱσπανίας ὁ Θεοδόσιος (Α΄).
348 Γεννιέται ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος.
Ἀποτυχημένη προσπάθεια τῶν Περσῶν, μὲ ἀρχηγὸ τὸν Σαπώρ, νὰ καταλάβουν τὴ Νισιβή.
Ὁ ἐπίσκοπος Οὐλφίλας μεταφράζει τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ γοτθικά.
354 Γεννιέται ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος.
Ὁ ρήτορας Λιβάνιος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴν Ἀντιόχεια. Ὁ Λιβάνιος διδάσκει τὸν Ἰουλιανό, τὸν Μέγα Βασίλειο καὶ τὸν Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο.
Γεννιέται στὴν Ἀντιόχεια ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, γιὸς τοῦ Σεκούνδου καὶ τῆς Ἀνθοῦσας.
355 Ὁ Ἰουλιανὸς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα, ὅπου μυεῖται στὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια.
Εἰσβολὴ τῶν Σάλιων, τῶν Ἀλαμανῶν καὶ τῶν Σαξώνων στὴ Γαλατία.
Ὁ Ἰουλιανὸς ξανακυριεύει τὴν Κολωνία.
Ὁ Κωνστάντιος διατάζει τὸ κλείσιμο τῶν εἰδωλολατρικῶν ναῶν.
357 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος ἀποφασίζει οἱ συγκλητικοὶ τῶν ἐπαρχιῶν Ἀχαΐας, Μακεδονίας καὶ Δακίας νὰ μετέχουν στὴ σύγκλητο τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ ὄχι πλέον τῆς Ρώμης. Λίγο μετὰ ἐπισκέπτεται τὴ Ρώμη, σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ ἀνασυνδέσει τὸ παρὸν τῆς αὐτοκρατορίας μὲ τὸ ἔνδοξο παρελθόν της.
Σημαντικὴ νίκη τοῦ Ἰουλιανοῦ στὸ Στρασβοῦργο ἐναντίον τῶν Φράγκων καὶ ἄλλων γερμανικῶν φύλων. Λίγο μετὰ ἀναγνωρίζει στοὺς Σάλιους Φράγκους τὴν κατοχὴ τῆς Τοξανδρίας.
Δημιουργεῖται ὁ θεσμὸς τοῦ ἔπαρχου τῆς πόλης.
360 Περίοδος ἀκμῆς τοῦ διάσημου στὴν ἐποχὴ τοῦ γιατροῦ Ὀρειβάσιου ἀπὸ τὴν Κύπρο, ποὺ ὑπῆρξε μαθητὴς τοῦ Ζήνωνα.
361 3 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος. Ὁ Ἰουλιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 26 Ἰουνίου τοῦ 363.
Ὁ Ἰουλιανὸς μὲ διάταγμά του ἀνοίγει καὶ πάλι τοὺς εἰδωλολατρικοὺς ναούς.
362 Ἰούνιος: Μὲ διάταγμα τοῦ Ἰουλιανοῦ ἀποτελεῖ πλέον κρατικὴ ἁρμοδιότητα ὁ διορισμὸς τῶν καθηγητῶν στὶς φιλοσοφικὲς σχολές, ἐνῶ συγχρόνως ἀπαγορεύεται ἡ διδασκαλία στοὺς χριστιανούς.
363 Ὁ Ἰουλιανὸς ἀπαγορεύει τὴν τέλεση χριστιανικῶν κηδειῶν στὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας.
Μάρτιος ἀρχές: Ὁ Ἰουλιανός, ἐπικεφαλῆς πολυάριθμου στρατοῦ, διαβαίνει τὸν ποταμὸ Εὐφράτη καὶ κατευθύνεται πρὸς τὴ Βαβυλώνα.
Μάρτιος τέλη: Ὁ στρατὸς τοῦ Ἰουλιανοῦ συναντᾶται κοντὰ στὸ Καλλίνικον τῶν ἀνατολικῶν συνόρων τῆς αὐτοκρατορίας μὲ τὸ στόλο ποὺ εἶχε ἀναπλεύσει τὸν ποταμὸ Τίγρη.
Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἶναι νὰ καταληφθεῖ ἡ Κτησιφῶν, πρωτεύουσα τῶν Περσῶν.
Μάιος: Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς στὴν Κτησιφώντα. Καθὼς ὅμως ἀδυνατεῖ νὰ τὴν καταλάβει μὲ τὴν πρώτη ἕφοδο, ὁ Ἰουλιανὸς ἀναγκάζεται νὰ ὀπισθοχωρήσει.
26 Ἰουνίου: Ὁ Ἰουλιανὸς μετέχει σὲ συμπλοκὴ μὲ Πέρσες ἱππεῖς στὴ διάρκεια τῆς ὁποίας τραυματίζεται θανάσιμα. Ἡ πληροφορία ποὺ ὑπάρχει στὶς περσικὲς πηγὲς ὅτι τὸν χτύπησε χριστιανὸς στρατιώτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθεῖ.
27 Ἰουνίου: Ὁ Ἰοβιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 16 Φεβρουαρίου τοῦ 364.
364 26 Φεβρουαρίου: Ὁ Βαλεντινιανὸς γίνεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Ἀπὸ τὶς 28 Μαρτίου εἶναι αὐτοκράτορας μόνο τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους. 28 Μαρτίου: Ὁ Οὐάλης ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους. Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 9 Αὐγούστου τοῦ 378, ὁπότε σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης τῆς Ἀδριανούπολης ἐναντίον τῶν Γότθων.
366 27 Μαΐου: Ὁ σφετεριστὴς τοῦ θρόνου Προκόπιος δολοφονεῖται καὶ ἔτσι σταματᾶ ἡ στάση.
367-370 Ὁ αὐτοκράτορας Οὐάλης διευθύνει μὲ ἐπιτυχία τὶς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν Γότθων στὸ σύνορό του Δούναβη.
370 Ὁ Μέγας Βασίλειος ἐκλέγεται ἐπίσκοπος Καισαρείας.
373 Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος γίνεται ἐπίσκοπος Μεδιολάνων.
374 Ὁ μετέπειτα αὐτοκράτορας Θεοδόσιος διακρίνεται σὲ στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν Σαρματῶν.
375 Γεννιέται στὴν Κυρηναϊκὴ ὁ Συνέσιος, μετέπειτα ἐπίσκοπός της κυρηναϊκῆς Πτολεμαΐδας, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναδειχθεῖ ὡς ὁ πλέον σπουδαῖος νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος τῆς ἐποχῆς του.
Οἱ Οὗννοι διαβαίνουν τὸ Βόλγα καὶ ἐπιτίθενται στὸ ὀστρογοτθικὸ κράτος τῆς Οὐκρανίας.
376 Καθιερώνεται στὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς αὐτοκρατορίας ὁ ἑορτασμὸς τῶν Χριστουγέννων στὶς 25 Δεκεμβρίου.
378 9 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν αὐτοκράτορα Οὐάλη βυζαντινῶν στρατευμάτων ἀπὸ τοὺς Γότθους κοντὰ στὴν Ἀδριανούπολη. Ὁ αὐτοκράτορας σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης.
Ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, Γρατιανός, διορίζει τὸν Θεοδόσιο magister equitum καὶ λίγο ἀργότερα αὐτοκράτορα τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους.
379 19 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεοδόσιος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους καὶ στὶς 6 Σεπτεμβρίου τοῦ 394 ὅλου του κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 17 Ἰανουαρίου τοῦ 395.
Πεθαίνει ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐπίσκοπος Καισαρείας σὲ ἡλικία 49 ἐτῶν.
Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῆς Περσίας Σαπὼρ Β΄. Οἱ σχέσεις Βυζαντίου καὶ Περσίας βελτιώνονται τὴν περίοδο τῶν διαδόχων του.
Καταστροφικὲς ἐπιδρομὲς τῶν Γότθων, τῶν Ἀλανῶν καὶ τῶν Οὕννων στὴ Βαλκανική.
380 27 Φεβρουαρίου: Μὲ διάταγμα τοῦ αὐτοκράτορα Θεοδοσίου Ἅ΄ ὁ χριστιανισμὸς γίνεται ἐπίσημη θρησκεία τοῦ κράτους.
318 Συγκαλεῖται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ Β΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ἡ ὁποία καταδικάζει τὸν ἀρειανισμό. Ἡ ἴδια σύνοδος ἀποφασίζει τὴν ὕψωση τῆς ἐπισκοπῆς Κωνσταντινούπολης σὲ πατριαρχεῖο.
382 3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεοδόσιος συνάπτει συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Γότθο ἡγεμόνα Φριτιγέρνη, μὲ τὴν ὁποία ἀποδέχεται τὴν ἐγκατάσταση τῶν Γότθων στὴν περιοχὴ μεταξὺ τοῦ Δούναβη καὶ τοῦ ὅρους Αἵμου.
383 Ὁ μεγαλύτερος γιὸς τοῦ Θεοδοσίου, Ἀρκάδιος, ἀναγορεύεται αὔγουστος.
384 Ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος ἀρχίζει νὰ μεταφράζει τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ λατινικὰ (Vulgata).
386 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀμίδα (σήμ. Ντιγιαρμπεκίρ) καὶ τὴ Θεοδοσιούπολη (σήμ. Ἐρζερούμ).
390 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός.
Ἡ στάση στὸν Ἱππόδρομο τῆς Θεσσαλονίκης καταπνίγεται στὸ αἷμα ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Θεοδοσίου Α΄. Ὁ ἐπίσκοπος Μεδιολάνων Ἀμβρόσιος ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα νὰ ζητήσει δημόσια συγγνώμη.
Ὁ Θεοδόσιος ἀπαγορεύει τὴν εἰδωλολατρία.
Καταστρέφεται τὸ Σεράπειο στὴν Ἀλεξάνδρεια.
Ἀναγνωρίζεται στοὺς ναοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ ἀσύλου. Ὁ Στηλίχωνας συντρίβει τοὺς Ἀλανούς, τοὺς Βαστάρνους, τοὺς Γότθους καὶ τοὺς Οὕννους στὸ Δούναβη.
Ὁ μικρότερος γιὸς τοῦ Θεοδοσίου Ἅ΄, Ὀνώριος, ἀναγορεύεται αὔγουστος.
394 Καταργοῦνται οἱ Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες.
Δημοσιεύεται τὸ ἱστορικὸ ἔργο τοῦ Ἀμμιανοῦ Μαρκελλίνου.
395 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Θεοδόσιος.
17 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀρκάδιος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὴν 1η Μαΐου τοῦ 408.
Οἱ Οὗννοι εἰσβάλλουν στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ φτάνουν μέχρι τὴν Ἀντιόχεια.
Νοέμβριος: Δολοφονεῖται ὁ Ρουφίνος ἀπὸ τοὺς στρατιῶτες τοῦ Γότθου Γαϊνᾶ. Τὸν διαδέχεται ὁ εὐνοῦχος Εὐτρόπιος.
396 Ἐπιθέσεις τῶν Βησιγότθων τοῦ Ἀλάριχου στὴ Μακεδονία, τὴ Θεσσαλία, τὴν κεντρικὴ Ἑλλάδα καὶ τὴν Πελοπόννησο.
Καταργοῦνται τὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια.
397 Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς ὑπὸ τὸν Στηλίχωνα, ἂν καὶ κυκλώνει τοὺς Βησιγότθους τοῦ Ἀλάριχου στὴ Φολόη, τελικὰ δὲν πετυχαίνει ἀποφασιστικὴ νίκη. Οἱ Βησιγότθοι διαφεύγουν στὴν Ἤπειρο. Ὡς ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐνέργειας ὁ αὐτοκράτορας Ἀρκάδιος ἀναγκάζεται νὰ παραχωρήσει στὸν Ἀλάριχο ἐδάφη τοῦ Ἰλλυρικοῦ καὶ στὸν ἴδιο τὸ Γότθο ἀρχηγὸ τὸν τίτλο τοῦ magister militum per Illyricum.
398 Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀνέρχεται στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
399 Ἐπανάσταση τῶν Γότθων τῆς Φρυγίας ἔπειτα ἀπὸ ὑποκίνηση τοῦ Γαϊνᾶ. Ὁ Εὐτρόπιος ἀνατρέπεται ἀπὸ τὸν Γαϊνὰ καὶ ἐξορίζεται στὴν Κύπρο.
Ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς ἀνάμεσα στὴ φιλογερμανικὴ παράταξη τοῦ Καισάριου καὶ στὴν ἀντιγερμανικὴ τοῦ Αὐρηλιανοῦ καὶ τοῦ Σατουρνίνου καταλήγει στὴν ἐπικράτηση τῆς πρώτης.
400 Οἱ Γότθοι οἱ ὁποῖοι εἶχαν καταλύσει στὴν Κωνσταντινούπολη ἐγκλωβίζονται μέσα στὴν πόλη καὶ κατασφάζονται ἀπὸ τὸν ὀργισμένο ὄχλο. Ὁ πιστὸς στὴν κυβέρνηση Γότθος Φραβίτας ματαιώνει ἐπιχείρηση τοῦ Γαϊνᾶ νὰ περάσει τὸν Ἑλλήσποντο.
403 Ἐξορίζεται ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
404 Μὲ ἐνέργειες τοῦ πατριάρχη Ἀλεξάνδρειας Θεόφιλου καὶ τῆς αὐτοκράτειρας Εὐδοξίας ἐξορίζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὴν Κουκουσὸ τῆς Καππαδοκίας.
Πεθαίνει ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοξία.
405 Ἀπαγορεύονται μὲ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα οἱ μονομαχίες στὸν Ἱππόδρομο τῆς Κωνσταντινούπολης.
407 14 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὰ Κόμανα τοῦ Πόντου.
Ὁ Ἀλάριχος συνεχίζει τὶς ἐπιδρομές του στὴν Ἤπειρο.
408 1 Μαΐου: Ὁ Θεοδόσιος Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους (Βυζάντιο). Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 28 Ἰουλίου τοῦ 450.
Ὁ Ἀνθέμιος ἀρχίζει νὰ ὀχυρώνει τὴν Κωνσταντινούπολη μὲ ἰσχυρὸ τεῖχος, πιὸ γνωστὸ ὡς θεοδοσιανό. Ἡ ἀνέγερσή του ὁλοκληρώνεται ἔπειτα ἀπὸ πέντε περίπου χρόνια. Σημαντικὰ τμήματα τοῦ τείχους σώζονται σὲ καλῆ κατάσταση (2003).
410 Οἱ Βησιγότθοι ὑπὸ τὸν Ἀλάριχο καταλαμβάνουν καὶ λεηλατοῦν τὴ Ρώμη.
412-426 Ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος συγγράφει τὸ «De civitate Dei».
413 Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ θεοδοσιανοῦ Τείχους στὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸ ἔργο ὁλοκληρώνεται τὸ 447.
415 Σφαγιάζεται ἡ φιλόσοφος Ὑπατία ἀπὸ φανατικοὺς γιὰ πολιτικοὺς λόγους στὴν Ἀλεξάνδρεια.
Πεθαίνει ὁ ἐπίσκοπος Κυρήνης Συνέσιος.
420 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος.
421 Ἡ Ἀθηναΐδα, κόρη τοῦ Λεόντιου, παντρεύεται τὸν Θεοδόσιο Β΄ καὶ παίρνει τὸ ὄνομα Εὐδοκία.
425 Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Θεοδόσιο Β΄ πανεπιστήμιο στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ὀργανώνεται ἡ ἀνώτατη ἐκπαίδευση.
428 Ὁ Νεστόριος γίνεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης καὶ ὕστερα ἀπὸ μικρὸ χρονικὸ διάστημα ὁ κύριος εἰσηγητὴς τῆς αἵρεσης τοῦ νεστοριανισμοῦ.
430 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος.
431 Συνέρχεται στὴν Ἔφεσο ἡ Γ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ καταδικάζεται ὁ νεστοριανισμός.
Πεθαίνει ὁ Παλλάδιος ἀπὸ τὴν Ἐλενόπολη, συγγραφέας τοῦ «Λαυσιακοῦ». Τὸ ἔργο αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴ σημαντικότερη πηγὴ γιὰ τὸν πρώιμο μοναχισμό.
Ἀρχίζει στὴ Θεσσαλονίκη ἡ ἀνέγερση τῆς βασιλικῆς της Παρθένου τῆς Ἀχειροποιήτου. Ἡ ἐκκλησία ὁλοκληρώνεται τὸ 450.
435 Συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Οὕννους καὶ τὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία (συνθήκη τοῦ Μάργου), σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ αὐτοκρατορία ὑποχρεώνεται σὲ ἐτήσια καταβολὴ 700 λίτρων χρυσοῦ καὶ σὲ ἀπελευθέρωση τῶν Οὕννων αἰχμαλώτων.
438 15 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύεται ὁ Θεοδοσιανὸς Κώδικας.
Ὁ νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος Πρόκλος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴν Ἀθήνα. Ὁ Πρόκλος (410-485) συνδυάζει τὴ μεταφυσικὴ μὲ τὴν Εὐκλείδειο Γεωμετρία καὶ ἀνάγει τὸ νεοπλατωνισμὸ στὴν πληρέστερη μορφή του.
439 Ὁλοκληρώνεται ἡ κατασκευὴ τοῦ Θεοδοσιανοῦ Τείχους, τὸ ὁποῖο ἐνισχύεται μὲ βαθιὰ τάφρο.
Οἱ Βάνδαλοι καταλαμβάνουν τὴν Καρχηδόνα καὶ ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς βόρειας Ἀφρικῆς.
Ὁ Θεοδόσιος Β΄ μὲ παρότρυνση τοῦ ἔπαρχου Κύρου ἀποφασίζει καὶ ἐπιτρέπει τὴ χρήση, παράλληλα μὲ τὴ λατινική, τῆς ἑλληνικῆς στὴ σύνταξη τῶν διαθηκῶν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα σημαντικὸ βῆμα γιὰ τὸν ἐξελληνισμὸ τῆς αὐτοκρατορίας.
442 Ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία ἀναγκάζεται, ὑπὸ τὸ βάρος τῆς κατηγορίας -ποὺ δὲν ἀποδείχθηκε- ὅτι εἶχε δεσμὸ μὲ τὸ μάγιστρο Παυλίνο (θανατώνεται τὸ 440), νὰ καταφύγει στὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὸ θάνατό της, τὸ 460.
Τὸ Βυζάντιο συνάπτει εἰρήνη μὲ τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία.
443 Οὐννικὲς ἐπιδρομὲς στὴν παρίστρια περιοχὴ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴ πολλῶν πόλεων (Μάργος, Ναϊσσός, Σερδικῆ).
Τὸ Βυζάντιο ἀναγκάζεται νὰ συνάψει νέα συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ὑποχρεώνεται νὰ πληρώνει 2.100 λίτρες χρυσοῦ ἐτησίως.
447 Ὁ Ἀττίλας εἰσβάλλει στὴν Ἑλλάδα καὶ φτάνει σχεδὸν μέχρι τὶς Θερμοπύλες.
448 Βυζαντινὴ ἀντιπροσωπεία ὑπὸ τὸν Μαξιμίνο φτάνει στὴν αὐλὴ τοῦ Ἀττίλα. Τὴν ἀποστολὴ συνοδεύει ὁ ἱστορικὸς Πρίσκος, ὁ ὁποῖος περιγράφει στὸ ἔργο τοῦ τοὺς Οὕννους.
449 Νέα συμφωνία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τὸν Ἀττίλα. Ὁ Ἀττίλας συμφωνεῖ νὰ ἀποσυρθεῖ ἀπὸ τὰ ἐδάφη νότια ἀπὸ τὸ Δούναβη.
450 25 Αὐγούστου: Ὁ Μαρκιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 26 Ἰανουαρίου τοῦ 457.
451 Συνέρχεται στὴ Χαλκηδόνα ἡ Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Ἀποφαίνεται ὅτι οἱ δυὸ φύσεις τοῦ Χριστοῦ, ἡ θεία καὶ ἡ ἀνθρώπινη, εἶναι τέλειες καὶ ἀχώριστες, ἀλλὰ συγχρόνως διακρίνονται, καὶ καταδικάζει τόσο τοὺς μονοφυσίτες ὅσο καὶ τοὺς νεστοριανούς. Μὲ τὸν 28ο κανόνα της ἡ σύνοδος ἐξομοιώνει τὸ πατριαρχεῖο Κωνσταντινούπολης μὲ τὴν πρεσβυτέρα ἐκκλησία τῆς Ρώμης.
Ὁ Ἀέτιος καὶ οἱ Βησιγότθοι συντρίβουν τοὺς Οὕννους στὰ Καταλαυνικὰ Πεδία.
Τὴν ἴδια χρονιὰ πεθαίνει καὶ ὁ Νεστόριος.
452 Ὁ Ἀττίλας πραγματοποιεῖ ἐπιδρομὲς στὴν ἴταλια.
453 Πεθαίνει ὁ Ἀττίλας. Ἔπειτα ἀπὸ λίγα χρόνια τὸ κράτος τοῦ διαλύεται.
457 7 Φεβρουαρίου: Ὁ Λέων Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 474.
459 Πεθαίνει ὁ ὅσιος Συμεὼν ὁ Στυλίτης, ἱδρυτὴς μιᾶς ἰδιότυπης μορφῆς μοναχισμοῦ, τοῦ στυλιτισμοῦ.
463 Ὁ συγκλητικὸς Στούδιος ἱδρύει τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Προδρόμου, πιὸ γνωστὴ ὡς Μονὴ τοῦ Στουδίου.
468 Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τοῦ κράτους τῶν Βανδάλων στὴ Βόρεια Ἀφρική. Ὁ ἐπικεφαλῆς τῆς ἐκστρατείας, ὁ Βασιλίσκος, ἀδερφὸς τῆς αὐγούστας Βερίνης, ἐγκαταλείπει τὰ στρατεύματα καὶ καταφεύγει στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἔτσι οἱ Βάνδαλοι διατηροῦν τὶς κτήσεις τους στὴ Μεσόγειο.
471 Ἡ σύγκρουση ἀνάμεσα στὸν παντοδύναμο συγκλητικὸ Ἀλανὸ Ἄσπαρ καὶ στοὺς Γότθους ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ τοὺς Ἰσαύρους τῆς φρουρᾶς τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τὴν ἄλλη λήγει μὲ τὴ δολοφονία τοῦ Ἄσπαρ καὶ ἀρκετῶν Γότθων. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὀνομάζεται μακέλλης (=σφαγέας).
Ἀρχίζει μία περίοδος συγκρούσεων ἀνάμεσα στοὺς Ὀστρογότθους καὶ τὸ Βυζάντιο.
474 18 Ἰανουαρίου: Ὁ Λέων Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο γιὰ μερικοὺς μῆνες, μέχρι τὸ Νοέμβριο τοῦ 474.
Νοέμβριος τέλη: Ὁ Ζήνων ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας καὶ παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 9 Ἰανουαρίου τοῦ 475.
475 9 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασιλίσκος ἀνατρέπει τὸν Ζήνωνα καὶ καταλαμβάνει τὴν ἐξουσία τὴν ὁποία θὰ κρατήσει μέχρι τὰ τέλη Αὐγούστου τοῦ 476.
Καταστρέφεται ἀπὸ φωτιὰ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Κωνσταντινούπολης, τὴν ὁποία εἶχε δημιουργήσει ὁ αὐτοκράτορας Ἰουλιανός.
476 Αὔγουστος, τέλη: Ὁ Ζήνων ἐπανέρχεται στὸ θρόνο, στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 9 Ἀπριλίου τοῦ 491. Ὁ Βασιλίσκος καταφεύγει μὲ τὴν οἰκογένειά του στὴν Ἁγία Σοφία, ἀλλά, ὅταν βγαίνει ἀπὸ τὸ ναό, καθ’ ὁδὸν πρὸς τὸν τόπο ἐξορίας, ἐκτελεῖται.
482 Ὁ αὐτοκράτορας Ζήνων σὲ συνεργασία μὲ τὸν πατριάρχη Ἀκάκιο ἐκδίδει τὸ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὸ ὡς «Ἑνωτικόν». Σύμφωνα μὲ αὐτό, ἀναθεματίζονται ὁ Νεστόριος καὶ ὁ Εὐτυχής, γίνονται δεκτὲς οἱ δογματικὲς θέσεις, ὅπως διατυπώνονται ἀπὸ τὸν πατριάρχη Ἀλεξάνδρειας Κύριλλο. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ἀποφεύγονται οἱ ἐπίμαχες διατυπώσεις γιὰ μία ἢ δυὸ φύσεις. Πεθαίνει στὸ Ταυρήσιον, κοντὰ στὰ Σκόπια, ὁ Φλάβιος Ἰουστινιανός, γιὸς τοῦ Σαββατίου.
484 Ὁ πάπας τῆς Ρώμης Φήλιξ Γ΄ ἀντιδρᾶ στὸ «Ἑνωτικόν» του Ζήνωνα καὶ ἀναθεματίζει τὸν πατριάρχη Ἀκάκιο. Ὁ τελευταῖος ἀντιδρώντας διαγράφει ἀπὸ τὰ δίπτυχά της ἐκκλησίας τὸν πάπα (Ἀκακιανὸ Σχίσμα, 484-519).
488 Ὁ Ζήνων παραχωρεῖ τὴν Ἰταλία στὸν Θεοδώριχο.
490 Πιθανὴ ἡμερομηνία γέννησης τοῦ ἱστορικοῦ Προκόπιου.
491 11 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀναστάσιος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰουλίου τοῦ 518.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς Ἰωάννης Μαλάλας (πεθαίνει τὸ 578).
Ἀνάμεσα στὸ 491 καὶ τὸ 505(;) ὁ αὐτοκράτορας Ἀναστάσιος Ἅ΄ ρυθμίζει τὴν κυκλοφορία τῶν χαλκῶν κερμάτων ποὺ εἶναι ἀπόλυτα ἀναγκαία στὶς συναλλαγές. Συγκεκριμένα εἰσάγει τὶς φόλλεις καὶ ἡ ἀντιστοιχία μὲ τὸ χρυσὸ σόλιδο διαμορφώνεται ὡς ἑξῆς: 1 σόλιδο = 360 φόλλεις = 14.400 νουμμία. Παράλληλα ὁ Ἀναστάσιος προχωρᾶ στὴν ἀναδιοργάνωση τοῦ συστήματος εἴσπραξης τῶν φόρων.
493 Ἐμφανίζονται γιὰ πρώτη φορᾶ στὸ χῶρο τῆς νότιας Βαλκανικῆς οἱ Πρωτοβούλγαροι (ὡς Κουτριγοῦροι Τοῦρκοι).
Ἐπαναστατικὲς κινήσεις τῶν Ἰσαύρων τῆς αὐτοκρατορικῆς φρουρᾶς.
494-495 Ὁ ἡγεμόνας τῶν Φράγκων Χλωδοβίκος ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
496 Ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ θρόνο ὁ πατριάρχης Εὐφήμιος γιατί θεωρεῖται ὕποπτος συνεργασίας μὲ τοὺς Ἰσαύρους.
498 Βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὸ νησὶ Ἰωτάβη, σημαντικὸ σταθμὸ τοῦ διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου μὲ τὸν Ἰνδικό, στὴν εἴσοδο τοῦ Κόλπου τῆς Ἄκαμπα. Τὸ νησὶ τὸ κατεῖχαν σκηνίτες Ἄραβες.
502 Οἱ Πέρσες, ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ βασιλιὰ τοὺς Καβάδη (488-531), εἰσβάλλουν στὰ ἐδάφη τοῦ Βυζαντίου, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἄρνηση τοῦ Ἀναστασίου Ἅ΄ νὰ καταβάλει τὴν ἐτήσια εἰσφορὰ ποὺ εἶχε συμφωνηθεῖ παλαιότερα.
503 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴν Ἀμίδα (σημερινὸ Ντιγιαρμπερκίρ), τὴν ὁποία μερικὰ χρόνια ἀργότερα ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν.
507 Οἱ Πέρσες συνάπτουν νέα συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Βυζάντιο, τὸ ὁποῖο συμφωνεῖ στὴν ἐτήσια καταβολὴ φόρου.
508 Ὁ Ἀναστάσιος μετατρέπει τὸ Δάρας, ποὺ βρίσκεται στὰ ἀνατολικὰ πρὸς τὴν Περσία σύνορά του κράτους του, σὲ σημαντικὸ πολιτικό-στρατιωτικὸ κέντρο. Ἡ πόλη ποὺ χτίζεται παίρνει τὸ ὄνομα τοῦ αὐτοκράτορα (Ἀναστασιούπολις).
509 Δημοσιεύεται ὁ Σάλιος Νόμος, συλλογὴ νομοθετημάτων τῶν Φράγκων βασιλέων (μιὰ ρύθμιση αὐτοῦ τοῦ νόμου ποὺ ἀποκλείει τὶς γυναῖκες ἀπὸ τὴν κληρονομιὰ τῆς γαιοκτησίας ἑρμηνεύεται ἀπὸ τὸ 14ο αἰώνα μὲ τέτοιον τρόπο ποὺ νὰ τὶς ἀποκλείει ἀπὸ τὴν τάξη διαδοχῆς στὸ θρόνο τῆς Γαλλίας).
510 Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες γιὰ τὴν ἀνέγερση τοῦ Ἀναστασιανοῦ ἢ Μακροῦ Τείχους σὲ ἀπόσταση 52 χιλιομέτρων ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη (τὸ τεῖχος εἶχε μῆκος 78 χλμ. ἀπὸ τὴν Προποντίδα μέχρι τὸν Εὔξεινο).
512 Στάση τῶν δήμων τῆς Κωνσταντινούπολης γιατί στὸ Τρισάγιο ὁ Σύρος συνεργάτης τοῦ Ἀναστάσιου, Μαρίνος, προσθέτει στοιχεῖα μονοφυσιτικοῦ χαρακτήρα. Ὁ αὐτοκράτορας ἀντιμετωπίζει μὲ διπλωματικὸ τρόπο τὴ στάση.
513-515 Ἐπανάσταση στὴ Θράκη τοῦ Βσαλιανοῦ, ἡγέτη τῶν φοιδεράτων, μὲ πρόσχημα τὴν ὑπεράσπιση τῆς ὀρθοδοξίας. Στὴν ἀρχὴ οἱ ἐπαναστάτες ὑπερισχύουν τῶν αὐτοκρατορικῶν
στρατευμάτων, πιάνουν μάλιστα αἰχμάλωτο τὸν ἀνιψιὸ τοῦ αὐτοκράτορα, Ὑπάτιο, καὶ στὸ τέλος ὑποτάσσονται γιατί τὸ ναυτικό τους καταστρέφεται, ἐνῶ πολιορκεῖ τὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τὸ «θεῖον ἄπυρον» (ὑγρὸ πῦρ;) τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς πόλης.
518 10 Ἰουλίου: Ὁ Ἰουστίνος Ἅ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὴν 1η Αὐγούστου τοῦ 527.
519 Ἄρση τοῦ Ἀκακιανοῦ Σχίσματος.
520 Σφαγὲς μελῶν τοῦ δήμου τῶν Πρασίνων (φιλικὰ προσκείμενου στοὺς μονοφυσίτες) στὴν Ἀντιόχεια ἀπὸ τὸ δῆμο τῶν Βένετων. Ἀνάλογες σφαγὲς σημειώνονται καὶ σὲ ἄλλες πόλεις τῆς αὐτοκρατορίας.
521 Ὁ Ἰουστινιανὸς ἀναγορεύεται ὕπατος.
523 Γάμος τοῦ Ἰουστινιανοῦ καὶ τῆς Θεοδώρας.
527 1η Αὐγούστου: Ὁ Ἰουστινιανὸς Ἅ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ βυζαντινὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Νοεμβρίου τοῦ 565.
Ἀρχίζει ὁ Ἅ΄ Περσικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 532.
529 Ὁ Παρθενώνας μετατρέπεται σὲ χριστιανικὸ ναό.
Δημοσιεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ ὁ Ἰουστινιάνειος Κώδικας.
Οἱ Σαμαρεῖτες ἀντιδροῦν στὴν προσπάθεια τοῦ Ἰουστινιανοῦ νὰ τοὺς ἐκχριστιανίσει. Βίαιη καταστολὴ τῆς ἐπανάστασης. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἐπιτρέπει στοὺς Ἰουδαίους τὴν ἐλεύθερη ἄσκηση τῆς λατρείας.
Ἀναστολὴ τῆς λειτουργίας τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ σχολὴ ἐπαναλειτουργεῖ λίγα χρόνια ἀργότερα καὶ κλείνει ὁριστικὰ στὰ τέλη τοῦ 6ου αἰώνα.
530 Ὁ Βελισάριος νικᾶ τοὺς Πέρσες στὸ Δάρας (Ἀναστασιούπολη).
531 Ἥττα τοῦ Βελισάριου ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ Καλλίνικο τῆς Συρίας.
Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῶν Περσῶν Καβάδης. Νέος βασιλιὰς ἀνακηρύσσεται ὁ Χοσρόης Α΄.
532 15 Ἰανουαρίου: Ὁ στρατηγὸς Βελισάριος μὲ τὴ βοήθεια τοῦ συστρατηγοῦ τοῦ Μούνδου καὶ τοῦ κουβικουλάριου Ναρσῆ καταστέλλει μὲ αἱματηρὸ τρόπο τὴ Στάση τοῦ Νίκα. Ἡ στάση, ἡ ὁποία παραλίγο νὰ ὁδηγήσει στὴν ἀνατροπὴ τοῦ Ἰουστινιανοῦ Ἅ΄, εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ σκοτωθοῦν στὸν Ἱππόδρομο τῆς Κωνσταντινούπολης παραπάνω ἀπὸ τριάντα χιλιάδες ἄτομα.
23 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη. Οἱ ἀρχιτέκτονες-μηχανικοὶ ποὺ σχεδιάζουν τὴν ἐκκλησία εἶναι ὁ Ἰσίδωρος ἀπὸ τὴ Μίλητο καὶ ὁ Ἀνθέμιος ἀπὸ τὶς Τράλλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
Σεπτέμβριος: Σύναψη ἀπέραντης εἰρήνης ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Πέρσες. Τὸ Βυζάντιο διατηρεῖ τὴ Λαζική, ἐγκαταλείπει τὴν Ἰβηρία καὶ ἀναγκάζεται νὰ ἀποδεχτεῖ καταβολὴ ἐτήσιας εἰσφορᾶς στοὺς Πέρσες.
533 Ἀρχίζει ἡ ἐκστρατεία τοῦ Βελισάριου ἐναντίον τῶν Βανδάλων τῆς Βόρειας Ἀφρικῆς.
Νίκη τοῦ Βελισάριου στὸ Δέκιμο, κοντὰ στὴν Καρχηδόνα, ἐναντίον τῶν Βανδάλων τοῦ Γελίμερου (Σεπτέμβριος).
Νέα νίκη τοῦ Βελισάριου ἐναντίον τῶν Βανδάλων στὸ Τρικάμαρο τῆς Καρχηδόνας.
Τίθενται σὲ ἰσχὺ οἱ «Πανδέκται» (Digesta), ἐνῶ κυκλοφοροῦν οἱ «Εἰσηγήσεις» (Instituta).
534 Συλλαμβάνεται ὁ ἡγεμόνας τῶν Βανδάλων Γελίμερος. Θρίαμβος τοῦ Βελισάριου στὴν Κωνσταντινούπολη. Κατάλυση τοῦ βανδαλικοῦ κράτους.
16 Νοεμβρίου: Πρώτη δημοσίευση τοῦ ἀναθεωρημένου Ἰουστινιάνειου Κώδικα.
Ἀρχίζουν νὰ δημοσιεύονται οἱ «Νεαρές».
535 Ὁ Θευδάτος δολοφονεῖ τὴν Ἀμαλασούνθα, γεγονὸς ποὺ ἀποτελεῖ αἰτία γιὰ τὴν ἀποστολὴ βυζαντινῶν στρατευμάτων στὴν Ἰταλία, γιὰ νὰ ἐκδικηθεῖ ὁ Ἰουστινιανὸς τὸ θάνατο φίλης ἡγεμονίδας. Ὁ στρατηγὸς Μοῦνδος καταλαμβάνει τὴ Δαλματία καὶ ὁ στρατηγὸς Βελισάριος κυριεύει τὴ Σικελία.
535-538 Ὁ Θεοδόσιος, ὑποστηρικτὴς τῶν μονοφυσιτῶν, καταλαμβάνει τὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Ἀλεξάνδρειας.
536-546 Κατασκευάζεται ὁ ναὸς τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων στὴν Κωνσταντινούπολη.
536-564 Κωδικοποιοῦνται οἱ «Νεαρές».
536 Ὁ Βυζαντινὸς στρατὸς μὲ στρατηγὸ τὸν Βελισάριο καταλαμβάνει τὴ Ρώμη.
537 27 Δεκεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ Ρώμη πολιορκεῖται ἀπὸ τοὺς Γότθους.
540 Β΄ Περσικὸς Πόλεμος. Συνεχεῖς ἐπιθέσεις τοῦ Χοσρόη στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τῆς αὐτοκρατορίας. Ἀποτυχημένες προσπάθειες τοῦ Βελισάριου νὰ τὸν ἀντιμετωπίσει.
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Ἰνδικοπλεύστης συγγράφει τὴ «Χριστιανικὴ Τοπογραφία».
541 Ὁ αὐτοκράτορας Ἰουστινιανὸς ἀπομακρύνει τὸν Ἰωάννη Καππαδόκη ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὕπαρχου τῆς Ἀνατολῆς, τὴν ὁποία κατέχει ἀπὸ τὸ 531. Ὁ Τωτίλας γίνεται βασιλιὰς τῶν Γότθων.
542 Ὁ Βελισάριος πέφτει σὲ δυσμένεια.
Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν στὴ Φαγεντία καὶ τὴ Φλωρεντία.
545 Ὁ Χοσρόης, μετὰ τὴν ἀποτυχία του νὰ καταλάβει τὴν Ἔδεσσα, συνάπτει μὲ τὸ Βυζάντιο νέα συνθήκη, ἡ ὁποία ἀνανεώνεται δυὸ φορές, τὸ 551 καὶ τὸ 557, μὲ τὸν ὄρο ὁ Ἰουστινιανὸς νὰ καταβάλει στὴν Περσία 2.000 λίτρες χρυσοῦ.
547 Ὁλοκληρώνεται ἡ κατασκευὴ τοῦ Ἁγίου Βιταλίου στὴ Ραβέννα. Διακοσμεῖται μὲ ψηφιδωτὲς παραστάσεις τοῦ Ἰουστινιανοῦ καὶ τῆς Θεοδώρας. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἐπιτρέπει τὴν ἐγκατάσταση Λογγοβάρδων στὴν Παννονία.
548 Πεθαίνει ἡ αὐγούστα Θεοδώρα.
549-557 Γ΄ Περσικὸς Πόλεμος. Κύριο χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ πολέμου εἶναι ὅτι περιορίζεται κυρίως σὲ ἁψιμαχίες.
551 Ὁ Ναρσὴς ἀντικαθιστᾶ τὸν Βελισάριο στὶς ἐπιχειρήσεις τῆς Ἰταλίας μὲ πολυάριθμο στρατό.
552 Οἱ Γότθοι συντρίβονται ἀπὸ τὸν Ναρσὴ στὴ θέση Busta Gallorum τῆς Οὐμβρίας. Ὁ Τωτίλας σκοτώνεται στὸ πεδίο τῆς μάχης. Ὁ νέος ἀρχηγὸς τοὺς Τείας νικιέται κοντὰ στὸ Βεζούβιο.
553 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ Ἔ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος στὴν ὁποία καταδικάζεται ὁ μονοφυσιτισμός. Ἡ σύγκλησή της ὀφείλεται στὶς προσπάθειες τοῦ αὐτοκράτορα Ἰουστινιανοῦ Ἅ΄ νὰ ὑπάρχει ἕνα ἑνιαῖο δόγμα σὲ ὁλόκληρη τὴν αὐτοκρατορία.
554 Ὁ Ναρσὴς νικᾶ στὴν περιοχὴ τῆς Καμπανίας τοὺς Ἀλαμανοὺς καὶ τοὺς Φράγκους, ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς τῶν ὁποίων ταλαιπωρήθηκαν οἱ κάτοικοι τῆς Ἰταλίας. Ὁ μακροχρόνιος πόλεμος στὴν Ἰταλία ἀνάμεσα στοὺς Βυζαντινοὺς καὶ τοὺς Γότθους τελειώνει.
Ὁ Ἰουστινιανὸς μὲ σειρὰ διαταγμάτων προγραμματίζει τὴν οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ ἀνασυγκρότηση τῆς Ἰταλίας.
Εἰσάγεται ἡ ἀναπαραγωγὴ τοῦ μεταξοσκώληκα στὴν αὐτοκρατορία.
562 Ὑπογράφεται νέα συνθήκη ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Πέρσες, μὲ δυσμενεῖς οἰκονομικοὺς ὅρους γιὰ τὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία.
563 25 Δεκεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη, ὁ τροῦλος τοῦ ὁποίου εἶχε ὑποστεῖ σημαντικὲς καταστροφὲς ἀπὸ σεισμὸ (557). Τὶς ἐργασίες συντονίζει ὁ Ἰσίδωρος ὁ νεότερος, ἀνιψιὸς τοῦ Ἰσίδωρου ποὺ εἶχε σχεδιάσει ἀρχικὰ τὴν Ἁγία Σοφία.
565 Μάρτιος: Πεθαίνει ὁ στρατηγὸς Βελισάριος.
15 Νοεμβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας ὁ Ἰουστίνος Β΄ ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 5 Ὀκτωβρίου τοῦ 578.
567 Τὸ Βυζάντιο ἀνακτᾶ τὸ Σίρμιο.
568 Μέλη τῆς τουρκικῆς πρεσβείας ἐπισκέπτονται τὴν Κωνσταντινούπολη. Αἴτημά τους εἶναι ἡ συμμαχία μὲ τὸ Βυζάντιο.
570 Γεννιέται ὁ Μωάμεθ.
572 Ἐξαιτίας τῆς ἄρνησης τοῦ Βυζαντίου νὰ πληρώσει τὴν ἐτήσια εἰσφορὰ οἱ Πέρσες κηρύττουν τὸν πόλεμο στὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία.
573 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὸ Δάρας.
574 Πεθαίνει ὁ στρατηγὸς Ναρσής.
575 Σπουδαία νίκη τοῦ στρατηγοῦ Ἰουστινιανοῦ ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴν περιοχὴ τῆς Μελιτηνῆς.
Ὁ ἱστορικὸς Ε. Stein τὴ χαρακτηρίζει ὡς τὴ σπουδαιότερη νίκη τῆς αὐτοκρατορίας κατὰ τοῦ περσικοῦ Βασιλείου.
577 Ὁ Ἰουστινιανὸς ἀντικαθίσταται στὴν ἀρχιστρατηγία τοῦ πολέμου ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀπὸ τὸν Τιβέριο, ἐξαιτίας τῆς ἀδυναμίας του νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὴ μεγάλη του νίκη στὴ Μελιτηνή.
578 6 Ὀκτωβρίου: Αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου ἀνακηρύσσεται ὁ Τιβέριος ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 14 Αὐγούστου τοῦ 582.
580 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Μαυρίκιο διαβαίνουν τὸν ποταμὸ Εὐφράτη καὶ φτάνουν κοντὰ στὴν Κτησιφώντα.
582 14 Αὐγούστου: Νίκη τοῦ Μαυρίκιου ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴν περιοχὴ τῆς Κωνσταντίνης.
Ὁ Μαυρίκιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Στὸ βυζαντινὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 23 Νοεμβρίου τοῦ 602.
586 Νίκη τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων ὑπὸ τὸν Φιλιππικὸ ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴ θέση Σολάχων τῆς Ἀρμενίας.
589 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν, ἔπειτα ἀπὸ προδοσία, τὴν ὀχυρὴ πόλη Μαρτυρόπολη.
Ἐπανάσταση στὴν Περσία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ φόνο τοῦ βασιλιὰ Ὀρμίσδα.
590 Ὁ γιὸς τοῦ βασιλιὰ Ὀρμίσδα, Χοσρόης Β΄ καταφεύγει στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψή του ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες. Ζητᾶ τὴ συνδρομὴ τοῦ Βυζαντίου γιὰ νὰ ἐπανέλθει στὸ θρόνο.
591 Ὁ σφετεριστὴς τοῦ περσικοῦ θρόνου, διοικητὴς τῆς Μηδίας, Βαράμ, ἡττᾶται στὸ Γκάντζακ τῆς Περσαρμενίας. Ὁ Χοσρόης Β΄ ἀποκαθίσταται στὸ θρόνο.
Ἡ Περσία ἔπειτα ἀπὸ ὑπογραφὴ συνθήκης ἐπιστρέφει στὸ Βυζάντιο τὸ Δάρας, τὴ Μαρτυρόπολη καὶ μεγάλο τμῆμα τῆς Ἀρμενίας.
Οἱ Ἀβαροσλάβοι ἀρχίζουν συνεχεῖς ἐπιδρομὲς στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη.
592 Συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Ἀβάρους καὶ τὸ Βυζάντιο.
593 Ἰσχυρὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Πρίσκο διαβαίνουν τὸ Δούναβη στὸ ὕψος τῆς ὀχυρῆς θέσης Δορόστολον καὶ καταδιώκουν τὰ «τῶν Σκλαβηνῶν ἔθνη». Τὶς ἐπιχειρήσεις συνεχίζει τὸν ἑπόμενο χρόνο, χωρὶς ὅμως ἐπιτυχία, ὁ ἀδερφὸς τοῦ αὐτοκράτορα, Πέτρος.
595 Ὁ Πρίσκος ἀνακαταλαμβάνει ἀπὸ τοὺς Ἀβάρους τὴ Σιγγηδόνα.
597 Οἱ Ἀβαροσλάβοι πολιορκοῦν ἀνεπιτυχῶς τὴ Θεσσαλονίκη.
598 Συνθήκη ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Ἀβάρους καθορίζει τὸν ποταμὸ Δούναβη ὡς τὸ μεταξὺ τοὺς σύνορο.
600-601 Νέες ἐπιχειρήσεις τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τῶν Ἀβάρων.
602 Ὁ στρατὸς τοῦ Δούναβη ἐπαναστατεῖ.
23 Νοεμβρίου: Ὁ Φωκᾶς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 5 Ὀκτωβρίου τοῦ 610.
604-608 Οἱ Πέρσες κυριεύουν τὴν Ἔδεσσα καὶ στὴ συνέχεια καὶ ἄλλες περιοχὲς στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τοῦ Βυζαντίου.
605-610 Ἀλλεπάλληλες ἐξεγέρσεις ἐξαιτίας τῆς τυραννικῆς ἐξουσίας τοῦ Φωκᾶ τελικὰ ὁδηγοῦν στὴν ἀνατροπή του, ἀφοῦ πρῶτα οἱ Πέρσες φτάνουν, τὸ 609, μέχρι τὴ Χαλκηδόνα, ἀπέναντι ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη.
610 5 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἡράκλειος, ἔξαρχος Ἀφρικῆς, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 11 Φεβρουαρίου τοῦ 641. Στὶς 22 Ἰανουαρίου τοῦ 613 κάνει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Ἡράκλειο τὸν Νέο Κωνσταντῖνο Γ΄ καὶ τὸ 638 τὸν ἄλλο τοῦ γιό, τὸν Ἡράκλειο Ἠρακλέωνα.
Ὁ Μωάμεθ ἀρχίζει τὴ διδασκαλία του στὴ Μέκκα.
611 Οἱ Πέρσες εἰσβάλλουν στὶς ἀνατολικὲς ἐπαρχίες τοῦ Βυζαντίου. Οἱ ἐπιδρομές τους θὰ συνεχιστοῦν τὰ ἑπόμενα χρόνια.
613 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴ Δαμασκό.
614 Περσικὰ στρατεύματα μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ στρατηγὸ Σαρμπαρὰζ (Σαλβάρα) καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ. Ἀνάμεσα στοὺς πολλοὺς αἰχμαλώτους εἶναι καὶ ὁ πατριάρχης Ζαχαρίας. Οἱ ἐπιδρομεῖς παίρνουν μαζί τους καὶ τὸν Τίμιο Σταυρό.
617 Ὁ Ἡράκλειος διαφεύγει τὴν τελευταία στιγμὴ τὴ σύλληψη σὲ ἐνέδρα ποὺ τοῦ εἶχε στήσει ὁ χαγάνος τῶν Ἀβάρων στὴ θρακικὴ Ἡράκλεια. Ἡ συνάντηση ἀνάμεσα στοὺς δυὸ ἡγεμόνες εἶχε προγραμματιστεῖ μὲ σκοπὸ τὴ δημιουργία κοινοῦ μετώπου ἐναντίον τῶν Περσῶν.
619 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴν Αἴγυπτο, ἐνῶ οἱ Ἀβαροσλάβοι πολιορκοῦν ἀνεπιτυχῶς τὴ Θεσσαλονίκη. Οἱ Ἄβαροι καὶ τὸ Βυζάντιο συνάπτουν συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Ἡράκλειος ἀναγκάζεται νὰ συμφωνήσει στὴν πληρωμὴ ἐτήσιας χορηγίας 20.000 χρυσῶν νομισμάτων γιὰ νὰ ἐξασφαλίσει τὰ νῶτα τοῦ ἐν ὄψει τῆς ἐκστρατείας τοῦ ἐναντίον τῶν Περσῶν.
622 Ὁ Μωάμεθ φεύγει ἀπὸ τὴ Μέκκα καὶ πηγαίνει στὴ Μεδίνα (Ἐγεῖρα).
Ἀπρίλιος: Ὁ Ἡράκλειος ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη τὴν ἐναντίον τῶν Περσῶν ἐκστρατεία του.
Μάχη στὴν Κάμαχα. Σπουδαία νίκη τοῦ Ἡρακλείου ἐναντίον τῶν Περσῶν. Οἱ Πέρσες ἐγκαταλείπουν στρατηγικὰ σημεῖα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τελειώνει ἡ πρώτη ἐκστρατεία τοῦ Ἡρακλείου, ὁ ὁποῖος ἐπιστρέφει στὴν Κωνσταντινούπολη.
624 Τὸ Μάρτιο ὁ Ἡράκλειος ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ τὴ δεύτερη ἐναντίον τῶν Περσῶν ἐκστρατεία του.
Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν ἱερὴ πόλη τῶν Περσῶν Γάνζακα, κέντρο τῆς ζωροαστρικῆς θρησκείας, καὶ τὴν καταστρέφουν.
625 Χωρὶς οὐσιαστικὰ ἀποτελέσματα ἡ εἰσβολὴ τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων στὸ περσικὸ ἔδαφος.
626 Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια δημιουργίας ἀντιπερισπασμοῦ στὴν ἐκστρατεία τοῦ Ἡρακλείου ἀπὸ τοὺς Ἀβαροσλάβους καὶ τοὺς Πέρσες. Συγκεκριμένα οἱ πρῶτοι δὲν καταφέρνουν νὰ καταλάβουν τὴν Κωνσταντινούπολη, ἐνῶ οἱ Πέρσες, ποὺ καιροφυλακτοῦν στὴ Χαλκηδόνα, ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν. Νίκη τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἀδερφὸ τοῦ αὐτοκράτορα. Θεόδωρο, ἐναντίον τοῦ Πέρση στρατηγοῦ Σάιν στὴν περιοχὴ ἀνάμεσα στὴν Ἀρμενία καὶ τὸν Πόντο.
627 Ὁ Ἡράκλειος κυριεύει τὴν Τιφλίδα, νικᾶ τοὺς Πέρσες κοντὰ στὴ Νινευὶ καὶ καταλαμβάνει τὴ Δασταγέρδη, προσφιλῆ περιοχὴ τοῦ βασιλιὰ τῶν Περσῶν Χοσρόη Β΄.
628 Τελειώνει ὁ πόλεμος μὲ τοὺς Πέρσες. Ὁ νέος βασιλιάς τους, Σιρόης, ζητᾶ εἰρήνη μὲ τὸ Βυζάντιο. Τὸν ἑπόμενο χρόνο τὸ Βυζάντιο συνάπτει μὲ τοὺς Πέρσες αἰώνια εἰρήνη. Ἔπειτα ἀπὸ λίγα χρόνια ἡ αὐτοκρατορία τῶν Σασανιδῶν καταλύεται ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
629 Πρώτη ἁψιμαχία ἀνάμεσα στοὺς Βυζαντινοὺς καὶ τοὺς Ἄραβες στὴν περιοχὴ ἇλ-Μοτὲ (Μοθοὶ τῆς Ὑπεριορδανίας).
630 Ἀναστήλωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στὴν Ἱερουσαλήμ.
632 8 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Μωάμεθ. Ὁ Ἀμποὺ Μπακρ (Ἀβουβάχαρος) ἀναγνωρίζεται ἀναπληρωτὴς (χαλίφης) τοῦ Προφήτη.
634 Ὁ Χάλεντ Μπὶν Οὐαλὶντ καταλαμβάνει τὴν Παλαιστίνη, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ.
636 23 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων στὴν περιοχὴ τοῦ παραπόταμου τοῦ Ἰορδάνη, τοῦ Γιαρμούκ, ἀπὸ τοὺς Ἄραβες. Λίγο μετὰ οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Δαμασκό.
637 Ὁ Σαὰντ Μπὶν Οὐακᾶς συντρίβει τοὺς Πέρσες στὴ μάχη τῆς Καντισίγια. Ἔτσι, οἱ Ἄραβες γίνονται κύριοι τῆς Βαβυλωνίας καὶ ἱδρύουν τὴ Βασάρα καὶ τὴν Κοῦφα.
638 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
Ὁ αὐτοκράτορας Ἡράκλειος ἀποδέχεται τὴν πρόταση τοῦ πατριάρχη Σέργιου ὅπως αὐτὴ διατυπώνεται στὴν «Ἔκθεση», σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Χριστὸς ἔχει δυὸ φύσεις ἀλλὰ μία θέληση (μονοθελητισμός). Ἡ «Ἔκθεση» τοποθετεῖται στὸ νάρθηκα τῆς Ἁγίας Σοφίας.
639 Ὁ στρατηγὸς Ἂμρ καταλαμβάνει τὸ Πηλούσιο τῆς Κάτω Αἰγύπτου καὶ ἀπειλεῖ τὴν Ἀλεξάνδρεια.
641 11 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἡράκλειος. Ὁ νέος αὐτοκράτορας, Ἡράκλειος Κωνσταντῖνος Γ΄, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 24 Μαΐου τοῦ 641. Θὰ τὸν διαδεχτεῖ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἠρακλέωνας, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους.
Σεπτέμβριος: Ὁ Κώνστας Β΄ διαδέχεται τὸ θεῖο τοῦ Ἠρακλέωνα στὸ θρόνο ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 668 (ἀπὸ τὸ 663 ζεῖ στὶς Συρακοῦσες).
642 Τὰ τελευταῖα βυζαντινὰ στρατεύματα ἐγκαταλείπουν τὴν Αἴγυπτο.
645 Ὁ Ἀρμένιος στρατηγὸς Μανουὴλ καταλαμβάνει αἰφνιδιαστικὰ τὴν Ἀλεξάνδρεια, τὴν ὁποία ὅμως ἕνα χρόνο ἀργότερα ἐγκαταλείπει, ἀφοῦ νικιέται ἀπὸ τὰ προελαύνοντα ἀραβικὰ στρατεύματα τοῦ στρατηγοῦ Ἄμρ.
648 Ὁ αὐτοκράτορας Κώνστας Β΄ ἐκδίδει τὸν «Τύπον», σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο ἀνακαλεῖται ἡ «Ἔκθεση» τοῦ 638.
649 Οἱ Ἄραβες ἐπιτίθενται ἐναντίον τῆς Κύπρου.
651 Πεθαίνει ὁ τελευταῖος βασιλιὰς τῆς Περσίας Ἰστιγέρδης Γ΄. Καταλύεται τὸ περσικὸ κράτος.
654 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Ρόδο. Καταστροφὴ τοῦ «Κολοσσοῦ» καὶ πώληση τοῦ χαλκοῦ ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἦταν φτιαγμένος.
655 Οἱ Ἄραβες συντρίβουν τὸ βυζαντινὸ στόλο στὴ Λυκία.
658 Ὁ Κώνστας Β΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῆς Σκλαβηνίας, ἐνῶ οἱ Βούλγαροι ἐγκαθίστανται στὴν περιοχὴ τῆς Δοβρουτσᾶς.
660 Ἐμφανίζεται ἡ αἵρεση τῶν Παυλικιανῶν.
662 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Καμποὺλ τοῦ Ἀφγανιστᾶν καὶ προελαύνουν πρὸς τὴν Ἰνδία.
663 Ὁ αὐτοκράτορας Κώνστας Β΄ φτάνει στὴν Ἰταλία καὶ ἀρχίζει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῶν Λογγοβάρδων. Ἐγκαθίσταται γιὰ τὰ ἑπόμενα τέσσερα χρόνια στὴ Σικελία.
668 Σεπτέμβριος: Ὁ Κωνσταντῖνος Δ΄ ὁ Πωγωνάτος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 685.
669 Οἱ Ἄραβες ἐμφανίζονται γιὰ πρώτη φορᾶ μπροστὰ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη.
670 Οἱ Ἄραβες ἱδρύουν κοντὰ στὴν Καρχηδόνα τὴ στρατιωτικὴ βάση τοῦ Καϊρουᾶν.
Οἱ Βούλγαροι ὑπὸ τὸν Ἀσπαροὺχ ἐγκαθίστανται κοντὰ στὶς ἐκβολὲς τοῦ Δούναβη, στὸν Ὄγλο.
Περίοδος τοῦ ρωμαϊκοῦ οἰκουμενικοῦ κράτους
145 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας διώχνει ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια τοὺς λόγιους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀρχίσει νὰ παρακμάζει ἡ ἀλεξανδρινὴ ἐπιστήμη.
Ὁ ἱστορικὸς Πολύβιος ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα.
Ἀναρχία στὸ βασίλειο τῶν Σελευκιδῶν.
Κατασκευάζεται στὴν Ἀθήνα ἡ Στοὰ τοῦ Ἀττάλου Β΄.
144 π.Χ. Ὁ Ἀπολλόδωρος Ἀσκληπιάδου, Ἀθηναῖος, συγγράφει τὰ «Χρονικά».
140 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἅ΄ κατακτᾶ τὴ Μεσοποταμία.
138 π.Χ. Ὁ Ἄτταλος Γ΄ διαδέχεται στὸ θρόνο τῆς Περγάμου τὸν Ἄτταλο Β΄.
135 π.Χ. Οἱ Σκορδίσκοι εἰσβάλλουν στὴ Θράκη.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς καὶ στωικὸς φιλόσοφος Ποσειδώνιος στὴν Ἀπάμεια τῆς Συρίας.
133 π.Χ. Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῆς Περγάμου Ἄτταλος Γ΄, ὁ ὁποῖος κληροδοτεῖ τὸ κράτος του στὴ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητο.
131 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας ἐκδιώκεται ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια. Ἡ Κλεοπάτρα Β΄ παραμένει βασίλισσα.
130 π.Χ. Ὁ Ἀγαθαρχίδης ὁ Κνίδιος περιπλέει τὴν Ἐρυθρὰ Θάλασσα, τῆς ὁποίας κάνει λεπτομερῆ περιγραφή.
Πεθαίνει ὁ Ἀντίοχος ὁ Σιδήτης στὸν πόλεμο ἐναντίον τῶν Πάρθων. Τὸ βασίλειο τῶν Σελευκιδῶν καταρρέει.
129 π.Χ. Ἡ Μικρὰ Ἀσία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φύσκωνας ἐπιστρέφει στὴν Ἀλεξάνδρεια, χωρὶς ὅμως νὰ τερματιστεῖ ὁ ἐμφύλιος πόλεμος.
Πεθαίνει ὁ φιλόσοφος Καρνεάδης ὁ Κυρρηναῖος.
Ὁ ἀστρονόμος Ἵππαρχος προσδιορίζει τὴ μετάπτωση τῶν ἰσημεριῶν.
123 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Β΄ ὁ Μέγας ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τῶν Πάρθων.
Ὁ Γάιος Γράκχος ἐπιβάλλει τὴ φορολογία τῆς δεκάτης στὴν Ἀσία, τὴν ὁποία φροντίζει νὰ ἐκμισθώσει σὲ δημοσιῶνες.
121 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης Ἔ΄, ὁ βασιλιὰς τοῦ Πόντου, δολοφονεῖται.
120 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ὁ Εὐπάτωρ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Πόντου.
Ὁ Ἴππαλος ὁ Κυβερνήτης πλέει πρὸς τὴν Ἰνδία διαμέσου τῆς ἀνοιχτῆς θάλασσας, ἐκμεταλλευόμενος τὴν πορεία τοῦ νοτιοδυτικοῦ ἰνδικοῦ ἀνέμου (μουσῶνες).
119 π.Χ. Ὁ Εὔδοξος ὁ Κυζικηνὸς πραγματοποιεῖ τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ ταξίδια του στὴν Ἰνδία.
118 π.Χ. Πεθαίνει ὁ ἱστορικὸς Πολύβιος.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φύσκωνας συμφιλιώνεται τελικὰ μὲ τὴν Κλεοπάτρα Β΄. Ἀποκαθίσταται ἡ τάξη στὸ αἰγυπτιακὸ κράτος.
116 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Ἡ΄ ὁ Φύσκωνας. Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος Θ΄ ὁ Λαθύρου.
Ἡ Κλεοπάτρα Γ΄ παίρνει τὴν ἐξουσία.
114 π.Χ. Οἱ Σκορδίσκοι εἰσβάλλουν στὴ νότια Ἑλλάδα καὶ λεηλατοῦν τοὺς Δελφούς.
111 π.Χ. Δεύτερο ταξίδι τοῦ Εὔδοξου τοῦ Κυζικηνοῦ στὴν Ἰνδία.
110-108 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ἐκστρατεύουν στὴ Θράκη.
110 π.Χ. Πεθαίνει ὁ στωικὸς φιλόσοφος Παναίτιος ὁ Ρόδιος.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ὁ Εὐπάτωρ ἐκστρατεύει στὴν Κριμαία ἐναντίον τοῦ ἡγεμόνα τῶν Σκύθων Σκίλουρου καὶ ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
107 π.Χ. Ἐγκαταλείπει τὴν Αἴγυπτο ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λαθύρου. Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος Ἴ΄ ὁ Ἀλέξανδρος Α΄.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ καὶ ὁ Νικομήδης τῆς Βιθυνίας μοιράζονται τὴν Παφλαγονία.
106 π.Χ. Γεννιέται ὁ Κικέρωνας.
104 π.Χ. Σοβαρὲς ταραχὲς στὴν Ἀθήνα μὲ τοὺς δούλους.
102 π.Χ. Ὀλιγαρχικὴ μεταρρύθμιση στὴν Ἀθήνα.
Ὁ Νικομήδης Γ΄ ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ ἀπὸ τὴν Καππαδοκία καὶ προσαρτᾶ τὴ χώρα.
101 π.Χ. Πεθαίνει ἡ Κλεοπάτρα Γ΄. Ὁ Πτολεμαῖος παραμένει μόνος βασιλιάς.
Γεννιέται ὁ Ἰούλιος Καίσαρας.
96 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Ἀπίωνας κληροδοτεῖ τὴν Κυρήνη στὴ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητο.
95 π.Χ. Ἡ Ρωμαϊκὴ Σύγκλητος ὑποχρεώνει τὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Καππαδοκία καὶ τὴν Παφλαγονία.
94 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Νικομήδης Γ΄, ὁ βασιλιὰς τῆς Βιθυνίας. Ἀνταγωνισμὸς ἀνάμεσα στοὺς γιούς του γιὰ τὸ θρόνο.
93 π.Χ. Ὁ Τιγράνης, γαμπρὸς τοῦ Μιθριδάτη, ἐκδιώκει τὸν Ἀριοβαρζάνη, ὁ ὁποῖος εἶναι φίλος τῶν Ρωμαίων, ἀπὸ τὴν Καππαδοκία.
92 π.Χ. Ὁ Σύλλας ἀποκαθιστᾶ τὸν Ἀριοβαρζάνη στὴν Καππαδοκία.
90 π.Χ. Ὁ ἀνδριαντοποιὸς Πασιτέλης ἀπὸ τὴ Μεγάλη Ἑλλάδα ἐγκαθίσταται στὴ Ρώμη.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς Διόδωρος ὁ Σικελιώτης.
Ὁ Μιθριδάτης ΣΤ΄ ἐπεμβαίνει στὴ Βιθυνία.
89 π.Χ. Ἐπανάσταση στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ παρακίνηση τοῦ Μιθριδάτη.
Ἀποστέλλεται ἀπὸ τὴ Σύγκλητο στὴ Βιθυνία ὁ Μάνλιος Ἀκύλιος γιὰ νὰ ἀποκαταστήσει τὴν τάξη.
88 π.Χ. Πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Μιθριδάτη ΣΤ΄ καὶ τὴ Ρώμη.
Ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Μιθριδάτη σκοτώνονται ὅλοι οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Ἰταλοὶ ποὺ κατοικοῦν στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὴ Δῆλο.
Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Γ΄.
Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Λαθύρου ἀνακτᾶ τὴν ἐξουσία.
Οἱ Ναβαταῖοι εἰσβάλλουν στὴ Συρία τῶν Σελευκιδῶν.
Οἱ Ρωμαῖοι πολιορκοῦν τὴ Ρόδο.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἐπαναστατοῦν ἐναντίον τῆς Ρώμης.
87 π.Χ. Ὁ Σύλλας φτάνει στὴν Ἑλλάδα καὶ ἀρχίζει νὰ πολιορκεῖ τὴν Ἀθήνα.
86 π.Χ. Λεηλασία καὶ καταστροφὴ τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὸν Σύλλα.
Μάχες στὴ Χαιρώνεια καὶ τὸν Ὀρχομενό.
Ὁ Λεύκιος Βαλέριος Φλάκκος καὶ ὁ Γάιος Φλάβιος Φιμβρίας φτάνουν στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Καταλαμβάνεται ἡ Πέργαμος.
Ὁ Τιγράνης τῆς Ἀρμενίας καταλαμβάνει τὴν Ἀτροπατηνὴ καὶ τὴν Ὀσροηνή.
85 π.Χ. Συνθήκη τοῦ Δαρδάνου ἀνάμεσα στοὺς Ρωμαίους καὶ τὸν Μιθριδάτη τερματίζει τὸν Ἅ΄ Μιθριδατικὸ Πόλεμο.
84 π.Χ. Οἱ Ναβαταῖοι κυριεύουν τὴ Δαμασκό.
83 π.Χ. Ὁ Τιγράνης καταλαμβάνει τὴν Κιλικία καὶ τὴ βόρεια Συρία.
81 π.Χ. Ἀρχίζει ὁ Β΄ Μιθριδατικὸς Πόλεμος.
Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Λάθυρος.
Νέος βασιλιὰς ὁ Πτολεμαῖος ὁ Αὐλητής.
76 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι ὑποτάσσουν τὴν Κρήτη.
75 π.Χ. Ἀκμὴ τοῦ ζωγράφου Τιμομάχου τοῦ Βυζαντίου.
74 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης εἰσβάλλει στὴ Βιθυνία καὶ τὴν Καππαδοκία μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Νικομήδη Δ΄. Μάχες στὴ Χαλκηδόνα καὶ τὴν Κύζικο. Ὁ Λούκουλος ἀνακτᾶ τὴ Βιθυνία.
73 π.Χ. Ἐπανάσταση τῶν δούλων ὑπὸ τὸν Σπάρτακο.
72 π.Χ. Ὁ Λούκουλος φτάνει στὸν Πόντο. Μάχη τῆς Κάβειρας.
Οἱ Ρωμαῖοι κατακτοῦν τὶς πόλεις τῆς ἀνατολικῆς ἀκτῆς τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
Ὁ Σπάρτακος λεηλατεῖ τὴν Ἰταλία.
Ἥττα τοῦ Κράσσου ποὺ στέλνεται ἐναντίον του.
71 π.Χ. Ὁ Μιθριδάτης διαφεύγει στὴν Ἀρμενία.
Ὁ Λούκουλος καταλαμβάνει τὴν Ἀμισὸ καὶ τὴν Ἡράκλεια.
Ὁ Πομπήιος καὶ ὁ Κράσσος συντρίβουν τοὺς δούλους τοῦ Σπάρτακου.
70 π.Χ. Οἱ Ρωμαῖοι καταλαμβάνουν τὴ Σινώπη. Ὁ Τιγράνης ἀρνεῖται νὰ παραδώσει τὸν Μιθριδάτη. 69 π.Χ. Ὁ Λούκουλος κυριεύει τὴν Ἀρμενία καὶ καταλαμβάνει τὰ Τιγρανόκερτα.
Συνεχεῖς πειρατικὲς ἐπιδρομὲς σὲ ὅλη τὴν κεντρικὴ καὶ τὴν ἀνατολικὴ Μεσόγειο.
68 π.Χ. Ὁ στρατὸς τοῦ Λούκουλου ἐπαναστατεῖ. Ὁ Μιθριδάτης βρίσκει τὴν εὐκαιρία καὶ καταλαμβάνει καὶ πάλι τὸν Πόντο.
67 π.Χ. Ὁ Πομπήιος καταστέλλει τὴν πειρατεία.
Ἡ Κρήτη μαζὶ μὲ τὴν Κυρηναϊκὴ ὀργανώνονται σὲ ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
66 π.Χ. Ὁ Πομπήιος φτάνει στὴν Ἀρμενία.
65 π.Χ. Ὁ Πομπήιος φτάνει στὸν Καύκασο.
64 π.Χ. Ὁ Πομπήιος καταλαμβάνει τὴ Συρία. Διαλύεται τὸ κράτος τῶν Σελευκιδῶν.
63 π.Χ. Ἡ Συρία γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία.
Πεθαίνει ὁ Μιθριδάτης ὁ Εὐπάτωρ. Ὁ γιὸς τοῦ Φαρνάκης ἀνακηρύσσεται βασιλιὰς τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
60 π.Χ. Ὁ Πομπήιος, ὁ Καίσαρας καὶ ὁ Κράσσος σχηματίζουν τὴν πρώτη τριανδρία.
59 π.Χ. Ὁ Πτολεμαῖος Αὐλητὴς ἀναγνωρίζεται βασιλιὰς τῆς Αἰγύπτου.
58 π.Χ. Ὁ Κάτωνας τῆς Οὐτίκης καταλαμβάνει τὴν Κύπρο.
Ἐξέγερση στὴν Ἀλεξάνδρεια. Ὁ Πτολεμαῖος ὁ Αὐλητὴς καταφεύγει στὴ Ρώμη.
57 π.Χ. Ἐξέγερση τῆς Ἰουδαίας ἐναντίον τῆς Ρώμης.
56 π.Χ. Ὁ ἀνθύπατος τῆς Συρίας Γαβίνιος ἐπεμβαίνει στὴν Αἴγυπτο. Παλινόρθωση τοῦ Πτολεμαίου Αὐλητῆ στὸ θρόνο.
55 π.Χ. Ὁ Βουρεβίστας καταστρέφει τὶς ἑλληνικὲς πόλεις τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
54 π.Χ. Ὁ Κράσσος εἰσβάλλει στὴ Μακεδονία.
51 π.Χ. Πεθαίνει ὁ Πτολεμαῖος Αὐλητής. Ἡ Κλεοπάτρα Ζ΄ γίνεται βασίλισσα.
50 π.Χ. Ὁ Ἑρμαῖος ἱδρύει ἑλληνικὸ βασίλειο στὴν Πενταποταμία (Πουντζάπ).
49 π.Χ. Ὁ Καίσαρας ἐπιβάλλει δικτατορία.
48 π.Χ. Μάχη καὶ νίκη τοῦ Καίσαρα ἐπὶ τοῦ Πομπήιου στὰ Φάρσαλα. Φυγὴ καὶ θάνατος τοῦ Πομπήιου στὴν Αἴγυπτο. Ἐξέγερση τῆς Αἰγύπτου ἐναντίον τοῦ Καίσαρα. Καίγεται ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Ἀλεξανδρείας.
47 π.Χ. Νίκες τοῦ Καίσαρα ἐναντίον τῶν Ἀλεξανδρινῶν καὶ τοῦ Φαρνάκη, βασιλιὰ τοῦ Κιμμερίου Βοσπόρου.
44 π.Χ. Ὁ Καίσαρας ἀποφασίζει τὴν ἀνοικοδόμηση τῆς Κορίνθου.
Δολοφονεῖται ὁ Καίσαρας.
43 π.Χ. Βιαιότητες τοῦ Βρούτου καὶ τοῦ Κάσσιου στὴν Ἀνατολή.
Πεθαίνει ὁ Κικέρωνας.
42 π.Χ. Μάχη τῶν Φιλίππων. Νίκη τοῦ Ὀκταβιανοῦ καὶ τοῦ Ἀντώνιου κατὰ τοῦ Βρούτου καὶ τοῦ Κάσσιου.
41 π.Χ. Συνάντηση τοῦ Ἀντώνιου καὶ τῆς Κλεοπάτρας.
39 π.Χ. Ὁ Ἡρώδης γίνεται βασιλιὰς τῆς Ἰουδαίας.
37 π.Χ. Ὁ Ἡρώδης παίρνει ὡς σύζυγό του τὴν Κλεοπάτρα.
36 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Ἀντώνιου τῶν Πάρθων.
35 π.Χ. Ρήξη ἀνάμεσα στὸν Ἀντώνιο καὶ τὸν Ὀκταβιανό.
34 π.Χ. Ὁ Ἀντώνιος μοιράζει τὴν Ἀνατολὴ στὴν Κλεοπάτρα καὶ τὰ παιδιά της.
33 π.Χ. Ἐκστρατεία τοῦ Ἀντώνιου στὴν Ἀρμενία.
Οἱ Ρωμαῖοι κυριεύουν ὁλόκληρη τὴ βόρεια Ἀφρική.
32 π.Χ. Ὁ Ἀντώνιος διώχνει τὴν Ὀκταβία.
Ὁ Ἀντώνιος καὶ ἡ Κλεοπάτρα στὴν Ἑλλάδα. Ὁ Ὀκταβιανὸς κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Κλεοπάτρας.
31 π.Χ. Ὁ Ἀγρίππας αἰφνιδιάζει τὴ Μεθώνη. Ὁ Ὀκταβιανὸς στὴν Ἤπειρο. Ἥττα τοῦ Ἀντώνιου καὶ τῆς Κλεοπάτρας στὸ Ἄκτιο.
30 π.Χ. Ἱδρύεται ἡ Νικόπολη ἀπὸ τὸν Ὀκταβιανό.
Ὁ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσέας ἔρχεται στὴ Ρώμη.
29 π.Χ. Ὁ Ὀκταβιανὸς ἐγκρίνει τὴν ἀνέγερση ναοῦ πρὸς τιμὴν τῆς Ρώμης στὴν Πέργαμο καὶ τὴ Νικομήδεια. Γενικὴ παραγραφὴ τῶν χρεῶν στὴν Ἑλλάδα.
27 π.Χ. Ὁ Ὀκταβιανὸς παίρνει τὸν τίτλο τοῦ αὐγούστου.
21 π.Χ. Ὁ Αὔγουστος ἐπισκέπτεται τὴ Σπάρτη.
19 π.Χ. Ὁ Αὔγουστος ἐπισκέπτεται τὴ Σάμο καὶ κηρύσσει τὴν αὐτονομία τοῦ νησιοῦ.
15 π.Χ. Κατασκευάζεται τὸ Ὠδεῖο τοῦ Ἀγρίππα στὴν Ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν.
13 π.Χ. Ὁ Καρπούνιος Πίσωνας καταπνίγει ἐπανάσταση στὴ Θράκη.
4 π.Χ. Γέννηση τοῦ Χριστοῦ (πιθανὴ χρονολόγηση). Θάνατος τοῦ Ἡρώδη τοῦ Μεγάλου. Τὸ βασίλειό του μοιράζεται στοὺς γιούς του.
1 μ.Χ. Ἀρχὴ τῆς χριστιανικῆς χρονολόγησης σύμφωνα μὲ τὸ μοναχὸ Διονύσιο.
14 μ.Χ. Πεθαίνει ὁ Αὔγουστος. Νέος αὐτοκράτορας ἀνακηρύσσεται ὁ Τιβέριος.
17 μ.Χ. Προσάρτηση τῆς Καππαδοκίας καὶ τῆς Κομμαγηνῆς.
18 μ.Χ. Ὁ Γερμανικὸς ἐπισκέπτεται τὴν Ἑλλάδα.
25 μ.Χ. Μαρτύριο τοῦ ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ.
25. Πεθαίνει ὁ γεωγράφος Στράβωνας.
33. Παραδοσιακὴ χρονολογία γιὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
37. Πεθαίνει ὁ Τιβέριος. Τὸν διαδέχεται ὁ Καλιγούλας, ὁ ὁποῖος λατρεύεται ὡς θεὸς ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες. Οἱ Ρωμαῖοι ἁρπάζουν καὶ μεταφέρουν στὴ Ρώμη ἑλληνικὰ ἀγάλματα.
41. Δολοφονεῖται ὁ Καλιγούλας ἀπὸ τοὺς πραιτωριανούς. Νέος αὐτοκράτορας ὁ Κλαύδιος.
Ρυθμίζει τὶς διαφορὲς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν Ἑβραίων στὴν Ἀλεξάνδρεια.
44. Ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Ἀχαΐα ὀνομάζονται συγκλητικὲς ἐπαρχίες.
46. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βασιλιὰ τῆς Θράκης Ροιμητάλκη Γ΄ ἡ Θράκη παύει νὰ ἀποτελεῖ ἀνεξάρτητο κράτος καὶ γίνεται ρωμαϊκὴ ἐπαρχία μὲ πρωτεύουσα τὴν Πέρινθο.
47-48. Πρώτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου: ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο, τὴν Πέργη τῆς Παμφυλίας, τὴν Ἀντιόχεια τῆς Πισιδίας, τὸ Ἰκόνιο, τὴ Λύστρα καὶ τὴ Νέρβη τῆς Ν. Γαλατίας.
49-51. Δεύτερη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἐπισκέπτεται τὴ Λυκαονία, τὴ Φρυγία, τὴν Τρωάδα, τὴ Μακεδονία καὶ τὴν Ἀθήνα. Στοὺς Φιλίππους ἱδρύεται ἡ πρώτη ἐκκλησία σὲ εὐρωπαϊκὸ ἔδαφος.
51-52. Ὁ Γάλλος γίνεται ἀνθύπατος τῆς Ἀχαΐας.
52. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν Κόρινθο.
52-56. Τρίτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Μὲ ὁρμητήριο τὴν Ἔφεσο ἐπισκέπτεται τὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὴν Ἑλλάδα.
62-64. Τέταρτη περιοδεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἐπισκέπτεται κυρίως τὴ Δύση ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀνατολὴ (Μικρὰ Ἀσία, Κρήτη, Μακεδονία, Ἰλλυρία).
64. Ἐμπρησμὸς τῆς Ρώμης. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν. Μαρτύρια τῶν ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου.
66. Ταξίδι τοῦ Νέρωνα στὴν Ἑλλάδα. Ἡ ρωμαϊκὴ ἐπαρχία τῆς Ἀχαΐας ἀνακηρύσσεται «ἐλεύθερη καὶ ἀτελής».
67. Ὁ Νέρωνας ἐγκαινιάζει ἔργα στὸν Ἰσθμὸ τῆς Κορίνθου.
66-68. Ἐπανάσταση τῆς Ἰουδαίας.
Ἐκστρατεῖες τοῦ Βεσπασιανοῦ.
65. Πεθαίνουν ὁ Σενέκας καὶ ὁ Λουκανός.
70. Καταστροφὴ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀπὸ τὸν Τίτο.
75. Ὁ Ἰώσηπος Φλάβιος συγγράφει τὸ ἔργο «Περὶ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ Πολέμου».
80-90. Ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου πρὸς τοὺς Ἑβραίους.
80-100. Τὸ «Κατὰ Ματθαίου Εὐαγγέλιον». Τὸ «Κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον».
85-95. Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, «Ἀποκάλυψις».
95. Γεννιέται ὁ Ἀρριανός. Ἐπιστολὴ τοῦ Ἰακώβου.
105. Ὁ Ἀπολλόδωρος ὁ Δαμασκηνὸς κατασκευάζει γέφυρα στὸ Δούναβη.
112. Ὁ Ἀδριανὸς ἐκλέγεται ἐπώνυμος ἄρχοντας στὴν Ἀθήνα.
114-116. Ἀνεγείρεται τὸ Μνημεῖο τοῦ Φιλοπάππου στὸ λόφο τῶν Μουσὼν τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ Γάιος Ἰούλιος Φιλόπαππος ἦταν συριακῆς καταγωγῆς, ἐγγονὸς τοῦ τελευταίου βασιλιὰ τῆς Κομμαγηνῆς, Ἀντιόχου Δ΄ τοῦ Ἐπιφανοῦς. Διετέλεσε ἄρχοντας τῶν Ἀθηνῶν (90-100 μ.Χ.).
120-130. Μὲ δαπάνες τοῦ αὐτοκράτορα Ἀδριανοῦ ὁλοκληρώνεται ὁ Ναὸς τοῦ Ὀλυμπιείου καὶ κατασκευάζονται ἡ Βιβλιοθήκη καὶ ἡ Ρωμαϊκὴ Ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν.
121-125. Πρώτη περιοδεία τοῦ Ἀδριανοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
125. Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ Ἀδριάνειου Ὑδραγωγείου στὴν Ἀθήνα, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 140 μ.Χ. Μὲ αὐτὸ τὸ ἔργο γίνεται γιὰ πρώτη φορᾶ δυνατὴ ἡ ἀπόληψη ὑδάτων τῆς Πάρνηθας καὶ τῆς Πεντέλης. Σὲ συνδυασμὸ μάλιστα μὲ τὴν κατασκευὴ δυὸ μικρότερων ὑδραγωγείων στὸ Κεφαλάρι τῆς Κηφισιᾶς καὶ στὸ Ἡράκλειο λύνεται τὸ πρόβλημα τῆς ὑδροδότησης τῆς πόλης. Τὸ ὑδραγωγεῖο καταλήγει στὴ δεξαμενὴ στὸ Κολωνάκι. Τὸ ἔργο τοῦ Ἀδριανοῦ ὑδροδοτεῖ τὴν πόλη μέχρι τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ού αἰώνα.
Ὁ Κλαύδιος Πτολεμαῖος γράφει τὸ ἔργο «Γεωγραφία».
Πεθαίνει ὁ Ἐπίκτητος.
128-134. Δεύτερη περιοδεία τοῦ Ἀδριανοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
129. Γεννιέται ὁ Γαληνός. Ἐγκαίνια τοῦ Ὀλυμπιείου τῆς Ἀθήνας.
130-150. Δεύτερη ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Πέτρου.
155. Ἐξέγερση τῶν Ἑβραίων. Φοβερὸς σεισμὸς τὴν Ἑλλάδα καταστρέφει κυρίως τὴ Ρόδο, τὴν Κῶ καὶ τὴ Σικυώνα. Ὁ αὐτοκράτορας Ἀντωνίνος ρυθμίζει τὰ σχετικὰ μὲ τὸ κληρονομικὸ δίκαιο στὴν Ἑλλάδα.
160. Κατασκευάζεται τὸ Θέατρο τοῦ Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ.
167. Λοιμὸς στὴν Ἑλλάδα καὶ κυρίως τὴν Ἀθήνα.
150. Γεννιέται ὁ ἅγιος Κλήμης τῆς Ἀλεξάνδρειας.
150-200. Περίοδος δράσης τοῦ φιλοσόφου Σέξτου τοῦ Ἐμπειρικοῦ.
162. Ἐγκαινιάζεται τὸ Ὠδεῖο τοῦ Ἡρώδη τοῦ Ἀττικοῦ στὴν Ἀθήνα.
163. Ὁ Λουκιανὸς γράφει τὸ ἔργο «Εἰκόνες».
173. Ὁ Παυσανίας γράφει τὸ ἔργο «Ἑλλάδος Περιήγησις».
174. Ὁ Μάρκος Αὐρήλιος ἀρχίζει νὰ γράφει «τὰ εἰς ἑαυτόν».
175. Πεθαίνει ὁ Ἀρριανός.
176. Ὁ Μάρκος Αὐρήλιος ἱδρύει τέσσερις ἕδρες φιλοσοφίας στὴ Ρώμη. Μετατρέπει τὶς φιλοσοφικὲς σχολὲς τῆς Ἀθήνας σὲ ἕνα εἶδος πανεπιστημίου.
178. Σεισμὸς ἐρημώνει τὴ Σάμο, τὴ Χίο, τὴ Μίλητο καὶ ἄλλες ἑλληνικὲς πόλεις.
179. Πεθαίνει ὁ Ἡρώδης ὁ Ἀττικός.
180. Πεθαίνει ὁ Μάρκος Αὐρήλιος. Τὸν διαδέχεται ὁ γιὸς τοῦ Κόμμοδος.
185. Γεννιέται ὁ Ὠριγένης.
190. Πεθαίνει ὁ Λουκιανός. Ὁ Τερτυλλιανὸς ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
201. Πεθαίνει ὁ Γαληνός.
203. Ὁ Ὠριγένης ἀναλαμβάνει τὴ διεύθυνση τῆς κατηχητικῆς σχολῆς τῆς Ἀλεξάνδρειας.
204-269. Περίοδος δράσης τοῦ Πλωτίνου.
212. Μὲ διάταγμα τοῦ Καρακάλλα χορηγεῖται τὸ δικαίωμα τοῦ Ρωμαίου πολίτη στὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς αὐτοκρατορίας.
215. Πεθαίνει ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς.
222. Πεθαίνει ὁ Τερτυλλιανός.
235. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Μαξιμίνο.
244. Ὁ Πλωτίνος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴ Ρώμη.
248. Οἱ Γότθοι καὶ οἱ Βάνδαλοι στὴ Θράκη.
249. Ὁ αὐτοκράτορας Δέκιος ἀπωθεῖ τοὺς Γότθους.
250. Ἐπιδημία λοιμοῦ στὴν αὐτοκρατορία.
Διωγμὸς τοῦ Δέκιου.
251-356. Περίοδος δράσης τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου.
251. Συγκαλεῖται σύνοδος ἱεραρχῶν στὴ Ρώμη.
257. Διωγμὸς τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Βαλεριανό.
265-340. Περίοδος δράσης τοῦ Εὐσέβιου, ἐπισκόπου Καισαρείας.
267. Λεηλασία καὶ καταστροφὴ τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τοὺς Ἐρούλους.
270. Ἀκμὴ τοῦ ἱστορικοῦ Δεξίππου.
Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος ἀποσύρεται στὴν ἔρημο.
271. Ὁ Πορφύριος γράφει τὸ ἔργο «Κατὰ τῶν Χριστιανῶν».
275. Βαρβαρικὰ φύλα εἰσβάλλουν στὴν αὐτοκρατορία ἀπὸ ὅλες τὶς πλευρές.
280. Γεννιέται ὁ Ἰάμβλιχος.
284. Ὁ Διοκλητιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας.
290. Ὁ Λακτάντιος διδάσκει στὴ Νικομήδεια.
293. Ὀργάνωση τῆς τετραρχίας: ὁ Διοκλητιανὸς κρατᾶ τὶς ἀσιατικὲς ἐπαρχίες μὲ ἕδρα τὴ Νικομήδεια. Ὁ Μαξιμιανὸς ἀναλαμβάνει τὴν Ἰταλία καὶ τὴ Ραιτία, ἐνῶ ὁ Γαλέριος ἀναλαμβάνει τὴ διοίκηση τῶν ὑπόλοιπων ἐπαρχιῶν τῆς Βαλκανικῆς καὶ τοῦ Δούναβη καὶ ὁ Κωνστάντιος ὁ Χλωρὸς τὴ διοίκηση τῆς Βρετανίας, τῆς Γαλατίας, τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Μαυριτανίας.
297. Ἐπαρχιακὴ μεταρρύθμιση τοῦ Διοκλητιανοῦ.
302. Ἐκδίωξη τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸ στρατό.
Ὁ Εὐσέβιος γράφει τὴν «Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία».
303. Τὰ πρῶτα διατάγματα διωγμῶν τῶν χριστιανῶν ἀπὸ τὸν Διοκλητιανό.
305. Παραιτοῦνται ὁ Διοκλητιανὸς καὶ ὁ Μαξιμιανός.
306. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Κωνσταντίνου Χλωροῦ στὸ Ἐβόρακο τῆς Βρετανίας οἱ λεγεῶνες ποὺ στάθμευαν στὴν περιοχὴ ἀναγορεύουν αὔγουστο τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
Ἐκστρατεῖες τοῦ Κωνσταντίνου ἐναντίον τῶν Φράγκων καὶ τῶν Ἀλαμανῶν.
Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος ὀργανώνει τὴ μοναστικὴ ζωή.
307. Συμμαχία τοῦ Μαξεντίου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου.
Ὁ Λικίνιος Αὔγουστος στὴ Δύση.
308. Ὁ Μαξέντιος ἐναντίον τοῦ Μαξιμιανοῦ καὶ τοῦ Κωνσταντίνου.
310. Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Μαξιμιανοῦ.
311. Ἐκδίδεται ἀπὸ τοὺς συναυτοκράτορες Γαλέριο, Κωνσταντῖνο καὶ Λικίνιο ἔδικτο μὲ τὸ ὁποῖο ἀναστέλλονται οἱ διωγμοὶ ἐναντίον τῶν χριστιανῶν καὶ ἐπιτρέπεται ἡ ἐλεύθερη ἄσκηση τῆς χριστιανικῆς λατρείας.
Πεθαίνει ὁ συναυτοκράτορας τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας Γαλέριος.
Ὁ Λικίνιος καὶ ὁ Μαξιμίνος μοιράζονται τὶς κτήσεις του.
312. Νίκη τοῦ Κωνσταντίνου ἐπὶ τοῦ Μαξεντίου κοντὰ στὴ Μιλβία γέφυρα τοῦ ποταμοῦ Τίβερη (κοντὰ στὴ Ρώμη). Πεθαίνει ὁ Μαξέντιος.
313. Σὲ ἔγγραφο τοῦ αὐτοκράτορα Λικίνιου πρὸς τὸ διοικητὴ τῆς Βιθυνίας περιλαμβάνεται καὶ ἀναφορὰ σὲ συμφωνία τοῦ Λικίνιου μὲ τὸν Κωνσταντῖνο ἡ ὁποία ἐπιτεύχθηκε στὴ διάρκεια τῆς παρουσίας καὶ τῶν δυὸ στὸ Μεδιόλανο, λίγους μῆνες πρίν. Μὲ τὴ συμφωνία αὐτὴ διακηρυσσόταν ἡ ἀρχὴ τῆς ἀνεξιθρησκίας μέσα στὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας.
314. Σύγκρουση ἀνάμεσα στὸν Κωνσταντῖνο καὶ τὸν Λικίνιο.
Γεννιέται ὁ φιλόσοφος Λιβάνιος.
318. Ὁ Ἄρειος ἀρχίζει τὸ κήρυγμά του.
Νόμοι ἐναντίον τῆς μαγείας.
321. Ἡ ἐκκλησία μπορεῖ νὰ ἀπελευθερώνει δούλους.
323. Ὁ Ἄρειος καταδικάζεται καὶ διώχνεται ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια.
324. Μάχη τῆς Ἀδριανούπολης καὶ τῆς Χρυσούπολης. Πεθαίνει ὁ Λικίνιος.
Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος μονοκράτορας.
325. Σύνοδος τῆς Νικαίας. Ἐξορίζεται ὁ Ἄρειος.
Περίοδος τοῦ ἑνωμένου βυζαντινοῦ κράτους
324 18 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ Λικίνιου παραμένει πλέον μόνος αὐτοκράτορας μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 22 Μαΐου τοῦ 337.
8 Νοεμβρίου: Τελετὴ θεμελίωσης τῆς Κωνσταντινούπολης.
325 Συνέρχεται στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἡ Ἅ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Ἀσχολεῖται μὲ τὸ χριστολογικὸ θέμα καὶ καταδικάζει τὴ διδασκαλία τοῦ Ἀρείου. Τέλος συντάσσει τὰ πρῶτα ἑπτὰ ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως.
327 Ἡ Ἁγία Ἑλένη ἀνακαλύπτει τὸν τάφο τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὸν Τίμιο Σταυρὸ στὴν Ἱερουσαλήμ.
328 Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος ἐκλέγεται πατριάρχης Ἀλεξάνδρειας.
Πεθαίνει ἡ ἁγία Ἑλένη, μητέρα τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄.
329 Γεννιέται ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός.
330 11 Μαΐου: Ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντινούπολης.
Πεθαίνει ὁ Ἰάμβλιχος, νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος μὲ ἰδιαίτερα μυστικιστικὲς ἀντιλήψεις.
Γεννιέται ὁ ἅγιος Βασίλειος Καισαρείας.
331 Γεννιέται ὁ Ἰουλιανός, γιὸς τοῦ Ἰουλίου Κωνστάντιου, ἀδερφοῦ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου καὶ τῆς Βασιλίνας.
332 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἅ΄ χορηγεῖ δωρεὰν σίτο στοὺς κατοίκους τῆς Κωνσταντινούπολης.
333 Ὁ καίσαρας Κωνστάντιος ἐγκαθίσταται στὴν Ἀντιόχεια γιὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποτελεσματικότερη ἀντιμετώπιση τοῦ περσικοῦ κινδύνου.
335 Ἐγκαινιάζεται στὴν Ἱερουσαλὴμ ὁ Ναὸς τῆς Ἀναστάσεως.
336 Πεθαίνει ὁ Ἄρειος.
337 22 Μαΐου: Πεθαίνει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Α΄. Λίγο πρὶν βαφτίζεται χριστιανός.
9 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κωνστάντιος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, ἐνῶ ὁ Κωνσταντῖνος Β΄ τοῦ Δυτικοῦ.
Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 3 Νοεμβρίου τοῦ 361, ὁπότε πεθαίνει ἔπειτα ἀπὸ σύντομη ἀσθένεια σὲ ἡλικία μόλις σαράντα ἐτῶν.
340 Ὁ Κώνστας σὲ μάχη ποὺ γίνεται στὴν Ἀκυλήια τῆς Ἰταλίας νικᾶ τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Β΄ καὶ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους.
Ἱδρύεται ἡ πρώτη γυναικεία μονή.
Ὁ Σαπὼρ Β΄, βασιλιὰς τῆς Περσίας, διστάζει διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν τοῦ κράτους του.
341 Ἀπαγορεύονται οἱ θυσίες.
344 Γεννιέται ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
347 Γεννιέται στὴ Γαλικία τῆς Ἱσπανίας ὁ Θεοδόσιος (Α΄).
348 Γεννιέται ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος.
Ἀποτυχημένη προσπάθεια τῶν Περσῶν, μὲ ἀρχηγὸ τὸν Σαπώρ, νὰ καταλάβουν τὴ Νισιβή.
Ὁ ἐπίσκοπος Οὐλφίλας μεταφράζει τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ γοτθικά.
354 Γεννιέται ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος.
Ὁ ρήτορας Λιβάνιος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴν Ἀντιόχεια. Ὁ Λιβάνιος διδάσκει τὸν Ἰουλιανό, τὸν Μέγα Βασίλειο καὶ τὸν Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο.
Γεννιέται στὴν Ἀντιόχεια ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, γιὸς τοῦ Σεκούνδου καὶ τῆς Ἀνθοῦσας.
355 Ὁ Ἰουλιανὸς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα, ὅπου μυεῖται στὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια.
Εἰσβολὴ τῶν Σάλιων, τῶν Ἀλαμανῶν καὶ τῶν Σαξώνων στὴ Γαλατία.
Ὁ Ἰουλιανὸς ξανακυριεύει τὴν Κολωνία.
Ὁ Κωνστάντιος διατάζει τὸ κλείσιμο τῶν εἰδωλολατρικῶν ναῶν.
357 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος ἀποφασίζει οἱ συγκλητικοὶ τῶν ἐπαρχιῶν Ἀχαΐας, Μακεδονίας καὶ Δακίας νὰ μετέχουν στὴ σύγκλητο τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ ὄχι πλέον τῆς Ρώμης. Λίγο μετὰ ἐπισκέπτεται τὴ Ρώμη, σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ ἀνασυνδέσει τὸ παρὸν τῆς αὐτοκρατορίας μὲ τὸ ἔνδοξο παρελθόν της.
Σημαντικὴ νίκη τοῦ Ἰουλιανοῦ στὸ Στρασβοῦργο ἐναντίον τῶν Φράγκων καὶ ἄλλων γερμανικῶν φύλων. Λίγο μετὰ ἀναγνωρίζει στοὺς Σάλιους Φράγκους τὴν κατοχὴ τῆς Τοξανδρίας.
Δημιουργεῖται ὁ θεσμὸς τοῦ ἔπαρχου τῆς πόλης.
360 Περίοδος ἀκμῆς τοῦ διάσημου στὴν ἐποχὴ τοῦ γιατροῦ Ὀρειβάσιου ἀπὸ τὴν Κύπρο, ποὺ ὑπῆρξε μαθητὴς τοῦ Ζήνωνα.
361 3 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος. Ὁ Ἰουλιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 26 Ἰουνίου τοῦ 363.
Ὁ Ἰουλιανὸς μὲ διάταγμά του ἀνοίγει καὶ πάλι τοὺς εἰδωλολατρικοὺς ναούς.
362 Ἰούνιος: Μὲ διάταγμα τοῦ Ἰουλιανοῦ ἀποτελεῖ πλέον κρατικὴ ἁρμοδιότητα ὁ διορισμὸς τῶν καθηγητῶν στὶς φιλοσοφικὲς σχολές, ἐνῶ συγχρόνως ἀπαγορεύεται ἡ διδασκαλία στοὺς χριστιανούς.
363 Ὁ Ἰουλιανὸς ἀπαγορεύει τὴν τέλεση χριστιανικῶν κηδειῶν στὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας.
Μάρτιος ἀρχές: Ὁ Ἰουλιανός, ἐπικεφαλῆς πολυάριθμου στρατοῦ, διαβαίνει τὸν ποταμὸ Εὐφράτη καὶ κατευθύνεται πρὸς τὴ Βαβυλώνα.
Μάρτιος τέλη: Ὁ στρατὸς τοῦ Ἰουλιανοῦ συναντᾶται κοντὰ στὸ Καλλίνικον τῶν ἀνατολικῶν συνόρων τῆς αὐτοκρατορίας μὲ τὸ στόλο ποὺ εἶχε ἀναπλεύσει τὸν ποταμὸ Τίγρη.
Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἶναι νὰ καταληφθεῖ ἡ Κτησιφῶν, πρωτεύουσα τῶν Περσῶν.
Μάιος: Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς στὴν Κτησιφώντα. Καθὼς ὅμως ἀδυνατεῖ νὰ τὴν καταλάβει μὲ τὴν πρώτη ἕφοδο, ὁ Ἰουλιανὸς ἀναγκάζεται νὰ ὀπισθοχωρήσει.
26 Ἰουνίου: Ὁ Ἰουλιανὸς μετέχει σὲ συμπλοκὴ μὲ Πέρσες ἱππεῖς στὴ διάρκεια τῆς ὁποίας τραυματίζεται θανάσιμα. Ἡ πληροφορία ποὺ ὑπάρχει στὶς περσικὲς πηγὲς ὅτι τὸν χτύπησε χριστιανὸς στρατιώτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθεῖ.
27 Ἰουνίου: Ὁ Ἰοβιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 16 Φεβρουαρίου τοῦ 364.
364 26 Φεβρουαρίου: Ὁ Βαλεντινιανὸς γίνεται αὐτοκράτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Ἀπὸ τὶς 28 Μαρτίου εἶναι αὐτοκράτορας μόνο τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους. 28 Μαρτίου: Ὁ Οὐάλης ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους. Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 9 Αὐγούστου τοῦ 378, ὁπότε σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης τῆς Ἀδριανούπολης ἐναντίον τῶν Γότθων.
366 27 Μαΐου: Ὁ σφετεριστὴς τοῦ θρόνου Προκόπιος δολοφονεῖται καὶ ἔτσι σταματᾶ ἡ στάση.
367-370 Ὁ αὐτοκράτορας Οὐάλης διευθύνει μὲ ἐπιτυχία τὶς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν Γότθων στὸ σύνορό του Δούναβη.
370 Ὁ Μέγας Βασίλειος ἐκλέγεται ἐπίσκοπος Καισαρείας.
373 Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος γίνεται ἐπίσκοπος Μεδιολάνων.
374 Ὁ μετέπειτα αὐτοκράτορας Θεοδόσιος διακρίνεται σὲ στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν Σαρματῶν.
375 Γεννιέται στὴν Κυρηναϊκὴ ὁ Συνέσιος, μετέπειτα ἐπίσκοπός της κυρηναϊκῆς Πτολεμαΐδας, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναδειχθεῖ ὡς ὁ πλέον σπουδαῖος νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος τῆς ἐποχῆς του.
Οἱ Οὗννοι διαβαίνουν τὸ Βόλγα καὶ ἐπιτίθενται στὸ ὀστρογοτθικὸ κράτος τῆς Οὐκρανίας.
376 Καθιερώνεται στὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς αὐτοκρατορίας ὁ ἑορτασμὸς τῶν Χριστουγέννων στὶς 25 Δεκεμβρίου.
378 9 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν αὐτοκράτορα Οὐάλη βυζαντινῶν στρατευμάτων ἀπὸ τοὺς Γότθους κοντὰ στὴν Ἀδριανούπολη. Ὁ αὐτοκράτορας σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης.
Ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Δυτικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, Γρατιανός, διορίζει τὸν Θεοδόσιο magister equitum καὶ λίγο ἀργότερα αὐτοκράτορα τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους.
379 19 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεοδόσιος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους καὶ στὶς 6 Σεπτεμβρίου τοῦ 394 ὅλου του κράτους. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 17 Ἰανουαρίου τοῦ 395.
Πεθαίνει ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐπίσκοπος Καισαρείας σὲ ἡλικία 49 ἐτῶν.
Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῆς Περσίας Σαπὼρ Β΄. Οἱ σχέσεις Βυζαντίου καὶ Περσίας βελτιώνονται τὴν περίοδο τῶν διαδόχων του.
Καταστροφικὲς ἐπιδρομὲς τῶν Γότθων, τῶν Ἀλανῶν καὶ τῶν Οὕννων στὴ Βαλκανική.
380 27 Φεβρουαρίου: Μὲ διάταγμα τοῦ αὐτοκράτορα Θεοδοσίου Ἅ΄ ὁ χριστιανισμὸς γίνεται ἐπίσημη θρησκεία τοῦ κράτους.
318 Συγκαλεῖται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ Β΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ἡ ὁποία καταδικάζει τὸν ἀρειανισμό. Ἡ ἴδια σύνοδος ἀποφασίζει τὴν ὕψωση τῆς ἐπισκοπῆς Κωνσταντινούπολης σὲ πατριαρχεῖο.
382 3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεοδόσιος συνάπτει συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Γότθο ἡγεμόνα Φριτιγέρνη, μὲ τὴν ὁποία ἀποδέχεται τὴν ἐγκατάσταση τῶν Γότθων στὴν περιοχὴ μεταξὺ τοῦ Δούναβη καὶ τοῦ ὅρους Αἵμου.
383 Ὁ μεγαλύτερος γιὸς τοῦ Θεοδοσίου, Ἀρκάδιος, ἀναγορεύεται αὔγουστος.
384 Ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος ἀρχίζει νὰ μεταφράζει τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ λατινικὰ (Vulgata).
386 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀμίδα (σήμ. Ντιγιαρμπεκίρ) καὶ τὴ Θεοδοσιούπολη (σήμ. Ἐρζερούμ).
390 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός.
Ἡ στάση στὸν Ἱππόδρομο τῆς Θεσσαλονίκης καταπνίγεται στὸ αἷμα ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Θεοδοσίου Α΄. Ὁ ἐπίσκοπος Μεδιολάνων Ἀμβρόσιος ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα νὰ ζητήσει δημόσια συγγνώμη.
Ὁ Θεοδόσιος ἀπαγορεύει τὴν εἰδωλολατρία.
Καταστρέφεται τὸ Σεράπειο στὴν Ἀλεξάνδρεια.
Ἀναγνωρίζεται στοὺς ναοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ ἀσύλου. Ὁ Στηλίχωνας συντρίβει τοὺς Ἀλανούς, τοὺς Βαστάρνους, τοὺς Γότθους καὶ τοὺς Οὕννους στὸ Δούναβη.
Ὁ μικρότερος γιὸς τοῦ Θεοδοσίου Ἅ΄, Ὀνώριος, ἀναγορεύεται αὔγουστος.
394 Καταργοῦνται οἱ Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες.
Δημοσιεύεται τὸ ἱστορικὸ ἔργο τοῦ Ἀμμιανοῦ Μαρκελλίνου.
395 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Θεοδόσιος.
17 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀρκάδιος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὴν 1η Μαΐου τοῦ 408.
Οἱ Οὗννοι εἰσβάλλουν στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ φτάνουν μέχρι τὴν Ἀντιόχεια.
Νοέμβριος: Δολοφονεῖται ὁ Ρουφίνος ἀπὸ τοὺς στρατιῶτες τοῦ Γότθου Γαϊνᾶ. Τὸν διαδέχεται ὁ εὐνοῦχος Εὐτρόπιος.
396 Ἐπιθέσεις τῶν Βησιγότθων τοῦ Ἀλάριχου στὴ Μακεδονία, τὴ Θεσσαλία, τὴν κεντρικὴ Ἑλλάδα καὶ τὴν Πελοπόννησο.
Καταργοῦνται τὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια.
397 Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς ὑπὸ τὸν Στηλίχωνα, ἂν καὶ κυκλώνει τοὺς Βησιγότθους τοῦ Ἀλάριχου στὴ Φολόη, τελικὰ δὲν πετυχαίνει ἀποφασιστικὴ νίκη. Οἱ Βησιγότθοι διαφεύγουν στὴν Ἤπειρο. Ὡς ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐνέργειας ὁ αὐτοκράτορας Ἀρκάδιος ἀναγκάζεται νὰ παραχωρήσει στὸν Ἀλάριχο ἐδάφη τοῦ Ἰλλυρικοῦ καὶ στὸν ἴδιο τὸ Γότθο ἀρχηγὸ τὸν τίτλο τοῦ magister militum per Illyricum.
398 Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀνέρχεται στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
399 Ἐπανάσταση τῶν Γότθων τῆς Φρυγίας ἔπειτα ἀπὸ ὑποκίνηση τοῦ Γαϊνᾶ. Ὁ Εὐτρόπιος ἀνατρέπεται ἀπὸ τὸν Γαϊνὰ καὶ ἐξορίζεται στὴν Κύπρο.
Ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς ἀνάμεσα στὴ φιλογερμανικὴ παράταξη τοῦ Καισάριου καὶ στὴν ἀντιγερμανικὴ τοῦ Αὐρηλιανοῦ καὶ τοῦ Σατουρνίνου καταλήγει στὴν ἐπικράτηση τῆς πρώτης.
400 Οἱ Γότθοι οἱ ὁποῖοι εἶχαν καταλύσει στὴν Κωνσταντινούπολη ἐγκλωβίζονται μέσα στὴν πόλη καὶ κατασφάζονται ἀπὸ τὸν ὀργισμένο ὄχλο. Ὁ πιστὸς στὴν κυβέρνηση Γότθος Φραβίτας ματαιώνει ἐπιχείρηση τοῦ Γαϊνᾶ νὰ περάσει τὸν Ἑλλήσποντο.
403 Ἐξορίζεται ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
404 Μὲ ἐνέργειες τοῦ πατριάρχη Ἀλεξάνδρειας Θεόφιλου καὶ τῆς αὐτοκράτειρας Εὐδοξίας ἐξορίζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὴν Κουκουσὸ τῆς Καππαδοκίας.
Πεθαίνει ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοξία.
405 Ἀπαγορεύονται μὲ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα οἱ μονομαχίες στὸν Ἱππόδρομο τῆς Κωνσταντινούπολης.
407 14 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὰ Κόμανα τοῦ Πόντου.
Ὁ Ἀλάριχος συνεχίζει τὶς ἐπιδρομές του στὴν Ἤπειρο.
408 1 Μαΐου: Ὁ Θεοδόσιος Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους (Βυζάντιο). Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 28 Ἰουλίου τοῦ 450.
Ὁ Ἀνθέμιος ἀρχίζει νὰ ὀχυρώνει τὴν Κωνσταντινούπολη μὲ ἰσχυρὸ τεῖχος, πιὸ γνωστὸ ὡς θεοδοσιανό. Ἡ ἀνέγερσή του ὁλοκληρώνεται ἔπειτα ἀπὸ πέντε περίπου χρόνια. Σημαντικὰ τμήματα τοῦ τείχους σώζονται σὲ καλῆ κατάσταση (2003).
410 Οἱ Βησιγότθοι ὑπὸ τὸν Ἀλάριχο καταλαμβάνουν καὶ λεηλατοῦν τὴ Ρώμη.
412-426 Ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος συγγράφει τὸ «De civitate Dei».
413 Ἀρχίζει ἡ κατασκευὴ τοῦ θεοδοσιανοῦ Τείχους στὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸ ἔργο ὁλοκληρώνεται τὸ 447.
415 Σφαγιάζεται ἡ φιλόσοφος Ὑπατία ἀπὸ φανατικοὺς γιὰ πολιτικοὺς λόγους στὴν Ἀλεξάνδρεια.
Πεθαίνει ὁ ἐπίσκοπος Κυρήνης Συνέσιος.
420 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος.
421 Ἡ Ἀθηναΐδα, κόρη τοῦ Λεόντιου, παντρεύεται τὸν Θεοδόσιο Β΄ καὶ παίρνει τὸ ὄνομα Εὐδοκία.
425 Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Θεοδόσιο Β΄ πανεπιστήμιο στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ὀργανώνεται ἡ ἀνώτατη ἐκπαίδευση.
428 Ὁ Νεστόριος γίνεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης καὶ ὕστερα ἀπὸ μικρὸ χρονικὸ διάστημα ὁ κύριος εἰσηγητὴς τῆς αἵρεσης τοῦ νεστοριανισμοῦ.
430 Πεθαίνει ὁ ἅγιος Αὐγουστίνος.
431 Συνέρχεται στὴν Ἔφεσο ἡ Γ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ καταδικάζεται ὁ νεστοριανισμός.
Πεθαίνει ὁ Παλλάδιος ἀπὸ τὴν Ἐλενόπολη, συγγραφέας τοῦ «Λαυσιακοῦ». Τὸ ἔργο αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴ σημαντικότερη πηγὴ γιὰ τὸν πρώιμο μοναχισμό.
Ἀρχίζει στὴ Θεσσαλονίκη ἡ ἀνέγερση τῆς βασιλικῆς της Παρθένου τῆς Ἀχειροποιήτου. Ἡ ἐκκλησία ὁλοκληρώνεται τὸ 450.
435 Συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Οὕννους καὶ τὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία (συνθήκη τοῦ Μάργου), σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ αὐτοκρατορία ὑποχρεώνεται σὲ ἐτήσια καταβολὴ 700 λίτρων χρυσοῦ καὶ σὲ ἀπελευθέρωση τῶν Οὕννων αἰχμαλώτων.
438 15 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύεται ὁ Θεοδοσιανὸς Κώδικας.
Ὁ νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος Πρόκλος ἀρχίζει νὰ διδάσκει στὴν Ἀθήνα. Ὁ Πρόκλος (410-485) συνδυάζει τὴ μεταφυσικὴ μὲ τὴν Εὐκλείδειο Γεωμετρία καὶ ἀνάγει τὸ νεοπλατωνισμὸ στὴν πληρέστερη μορφή του.
439 Ὁλοκληρώνεται ἡ κατασκευὴ τοῦ Θεοδοσιανοῦ Τείχους, τὸ ὁποῖο ἐνισχύεται μὲ βαθιὰ τάφρο.
Οἱ Βάνδαλοι καταλαμβάνουν τὴν Καρχηδόνα καὶ ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς βόρειας Ἀφρικῆς.
Ὁ Θεοδόσιος Β΄ μὲ παρότρυνση τοῦ ἔπαρχου Κύρου ἀποφασίζει καὶ ἐπιτρέπει τὴ χρήση, παράλληλα μὲ τὴ λατινική, τῆς ἑλληνικῆς στὴ σύνταξη τῶν διαθηκῶν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα σημαντικὸ βῆμα γιὰ τὸν ἐξελληνισμὸ τῆς αὐτοκρατορίας.
442 Ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία ἀναγκάζεται, ὑπὸ τὸ βάρος τῆς κατηγορίας -ποὺ δὲν ἀποδείχθηκε- ὅτι εἶχε δεσμὸ μὲ τὸ μάγιστρο Παυλίνο (θανατώνεται τὸ 440), νὰ καταφύγει στὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὸ θάνατό της, τὸ 460.
Τὸ Βυζάντιο συνάπτει εἰρήνη μὲ τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία.
443 Οὐννικὲς ἐπιδρομὲς στὴν παρίστρια περιοχὴ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴ πολλῶν πόλεων (Μάργος, Ναϊσσός, Σερδικῆ).
Τὸ Βυζάντιο ἀναγκάζεται νὰ συνάψει νέα συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ὑποχρεώνεται νὰ πληρώνει 2.100 λίτρες χρυσοῦ ἐτησίως.
447 Ὁ Ἀττίλας εἰσβάλλει στὴν Ἑλλάδα καὶ φτάνει σχεδὸν μέχρι τὶς Θερμοπύλες.
448 Βυζαντινὴ ἀντιπροσωπεία ὑπὸ τὸν Μαξιμίνο φτάνει στὴν αὐλὴ τοῦ Ἀττίλα. Τὴν ἀποστολὴ συνοδεύει ὁ ἱστορικὸς Πρίσκος, ὁ ὁποῖος περιγράφει στὸ ἔργο τοῦ τοὺς Οὕννους.
449 Νέα συμφωνία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τὸν Ἀττίλα. Ὁ Ἀττίλας συμφωνεῖ νὰ ἀποσυρθεῖ ἀπὸ τὰ ἐδάφη νότια ἀπὸ τὸ Δούναβη.
450 25 Αὐγούστου: Ὁ Μαρκιανὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 26 Ἰανουαρίου τοῦ 457.
451 Συνέρχεται στὴ Χαλκηδόνα ἡ Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Ἀποφαίνεται ὅτι οἱ δυὸ φύσεις τοῦ Χριστοῦ, ἡ θεία καὶ ἡ ἀνθρώπινη, εἶναι τέλειες καὶ ἀχώριστες, ἀλλὰ συγχρόνως διακρίνονται, καὶ καταδικάζει τόσο τοὺς μονοφυσίτες ὅσο καὶ τοὺς νεστοριανούς. Μὲ τὸν 28ο κανόνα της ἡ σύνοδος ἐξομοιώνει τὸ πατριαρχεῖο Κωνσταντινούπολης μὲ τὴν πρεσβυτέρα ἐκκλησία τῆς Ρώμης.
Ὁ Ἀέτιος καὶ οἱ Βησιγότθοι συντρίβουν τοὺς Οὕννους στὰ Καταλαυνικὰ Πεδία.
Τὴν ἴδια χρονιὰ πεθαίνει καὶ ὁ Νεστόριος.
452 Ὁ Ἀττίλας πραγματοποιεῖ ἐπιδρομὲς στὴν ἴταλια.
453 Πεθαίνει ὁ Ἀττίλας. Ἔπειτα ἀπὸ λίγα χρόνια τὸ κράτος τοῦ διαλύεται.
457 7 Φεβρουαρίου: Ὁ Λέων Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 474.
459 Πεθαίνει ὁ ὅσιος Συμεὼν ὁ Στυλίτης, ἱδρυτὴς μιᾶς ἰδιότυπης μορφῆς μοναχισμοῦ, τοῦ στυλιτισμοῦ.
463 Ὁ συγκλητικὸς Στούδιος ἱδρύει τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Προδρόμου, πιὸ γνωστὴ ὡς Μονὴ τοῦ Στουδίου.
468 Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τοῦ κράτους τῶν Βανδάλων στὴ Βόρεια Ἀφρική. Ὁ ἐπικεφαλῆς τῆς ἐκστρατείας, ὁ Βασιλίσκος, ἀδερφὸς τῆς αὐγούστας Βερίνης, ἐγκαταλείπει τὰ στρατεύματα καὶ καταφεύγει στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἔτσι οἱ Βάνδαλοι διατηροῦν τὶς κτήσεις τους στὴ Μεσόγειο.
471 Ἡ σύγκρουση ἀνάμεσα στὸν παντοδύναμο συγκλητικὸ Ἀλανὸ Ἄσπαρ καὶ στοὺς Γότθους ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ τοὺς Ἰσαύρους τῆς φρουρᾶς τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τὴν ἄλλη λήγει μὲ τὴ δολοφονία τοῦ Ἄσπαρ καὶ ἀρκετῶν Γότθων. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὀνομάζεται μακέλλης (=σφαγέας).
Ἀρχίζει μία περίοδος συγκρούσεων ἀνάμεσα στοὺς Ὀστρογότθους καὶ τὸ Βυζάντιο.
474 18 Ἰανουαρίου: Ὁ Λέων Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο γιὰ μερικοὺς μῆνες, μέχρι τὸ Νοέμβριο τοῦ 474.
Νοέμβριος τέλη: Ὁ Ζήνων ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας καὶ παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 9 Ἰανουαρίου τοῦ 475.
475 9 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασιλίσκος ἀνατρέπει τὸν Ζήνωνα καὶ καταλαμβάνει τὴν ἐξουσία τὴν ὁποία θὰ κρατήσει μέχρι τὰ τέλη Αὐγούστου τοῦ 476.
Καταστρέφεται ἀπὸ φωτιὰ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Κωνσταντινούπολης, τὴν ὁποία εἶχε δημιουργήσει ὁ αὐτοκράτορας Ἰουλιανός.
476 Αὔγουστος, τέλη: Ὁ Ζήνων ἐπανέρχεται στὸ θρόνο, στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 9 Ἀπριλίου τοῦ 491. Ὁ Βασιλίσκος καταφεύγει μὲ τὴν οἰκογένειά του στὴν Ἁγία Σοφία, ἀλλά, ὅταν βγαίνει ἀπὸ τὸ ναό, καθ’ ὁδὸν πρὸς τὸν τόπο ἐξορίας, ἐκτελεῖται.
482 Ὁ αὐτοκράτορας Ζήνων σὲ συνεργασία μὲ τὸν πατριάρχη Ἀκάκιο ἐκδίδει τὸ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὸ ὡς «Ἑνωτικόν». Σύμφωνα μὲ αὐτό, ἀναθεματίζονται ὁ Νεστόριος καὶ ὁ Εὐτυχής, γίνονται δεκτὲς οἱ δογματικὲς θέσεις, ὅπως διατυπώνονται ἀπὸ τὸν πατριάρχη Ἀλεξάνδρειας Κύριλλο. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ἀποφεύγονται οἱ ἐπίμαχες διατυπώσεις γιὰ μία ἢ δυὸ φύσεις. Πεθαίνει στὸ Ταυρήσιον, κοντὰ στὰ Σκόπια, ὁ Φλάβιος Ἰουστινιανός, γιὸς τοῦ Σαββατίου.
484 Ὁ πάπας τῆς Ρώμης Φήλιξ Γ΄ ἀντιδρᾶ στὸ «Ἑνωτικόν» του Ζήνωνα καὶ ἀναθεματίζει τὸν πατριάρχη Ἀκάκιο. Ὁ τελευταῖος ἀντιδρώντας διαγράφει ἀπὸ τὰ δίπτυχά της ἐκκλησίας τὸν πάπα (Ἀκακιανὸ Σχίσμα, 484-519).
488 Ὁ Ζήνων παραχωρεῖ τὴν Ἰταλία στὸν Θεοδώριχο.
490 Πιθανὴ ἡμερομηνία γέννησης τοῦ ἱστορικοῦ Προκόπιου.
491 11 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀναστάσιος Ἅ΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰουλίου τοῦ 518.
Γεννιέται ὁ ἱστορικὸς Ἰωάννης Μαλάλας (πεθαίνει τὸ 578).
Ἀνάμεσα στὸ 491 καὶ τὸ 505(;) ὁ αὐτοκράτορας Ἀναστάσιος Ἅ΄ ρυθμίζει τὴν κυκλοφορία τῶν χαλκῶν κερμάτων ποὺ εἶναι ἀπόλυτα ἀναγκαία στὶς συναλλαγές. Συγκεκριμένα εἰσάγει τὶς φόλλεις καὶ ἡ ἀντιστοιχία μὲ τὸ χρυσὸ σόλιδο διαμορφώνεται ὡς ἑξῆς: 1 σόλιδο = 360 φόλλεις = 14.400 νουμμία. Παράλληλα ὁ Ἀναστάσιος προχωρᾶ στὴν ἀναδιοργάνωση τοῦ συστήματος εἴσπραξης τῶν φόρων.
493 Ἐμφανίζονται γιὰ πρώτη φορᾶ στὸ χῶρο τῆς νότιας Βαλκανικῆς οἱ Πρωτοβούλγαροι (ὡς Κουτριγοῦροι Τοῦρκοι).
Ἐπαναστατικὲς κινήσεις τῶν Ἰσαύρων τῆς αὐτοκρατορικῆς φρουρᾶς.
494-495 Ὁ ἡγεμόνας τῶν Φράγκων Χλωδοβίκος ἀσπάζεται τὸ χριστιανισμό.
496 Ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ θρόνο ὁ πατριάρχης Εὐφήμιος γιατί θεωρεῖται ὕποπτος συνεργασίας μὲ τοὺς Ἰσαύρους.
498 Βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὸ νησὶ Ἰωτάβη, σημαντικὸ σταθμὸ τοῦ διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου μὲ τὸν Ἰνδικό, στὴν εἴσοδο τοῦ Κόλπου τῆς Ἄκαμπα. Τὸ νησὶ τὸ κατεῖχαν σκηνίτες Ἄραβες.
502 Οἱ Πέρσες, ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ βασιλιὰ τοὺς Καβάδη (488-531), εἰσβάλλουν στὰ ἐδάφη τοῦ Βυζαντίου, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἄρνηση τοῦ Ἀναστασίου Ἅ΄ νὰ καταβάλει τὴν ἐτήσια εἰσφορὰ ποὺ εἶχε συμφωνηθεῖ παλαιότερα.
503 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴν Ἀμίδα (σημερινὸ Ντιγιαρμπερκίρ), τὴν ὁποία μερικὰ χρόνια ἀργότερα ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν.
507 Οἱ Πέρσες συνάπτουν νέα συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Βυζάντιο, τὸ ὁποῖο συμφωνεῖ στὴν ἐτήσια καταβολὴ φόρου.
508 Ὁ Ἀναστάσιος μετατρέπει τὸ Δάρας, ποὺ βρίσκεται στὰ ἀνατολικὰ πρὸς τὴν Περσία σύνορά του κράτους του, σὲ σημαντικὸ πολιτικό-στρατιωτικὸ κέντρο. Ἡ πόλη ποὺ χτίζεται παίρνει τὸ ὄνομα τοῦ αὐτοκράτορα (Ἀναστασιούπολις).
509 Δημοσιεύεται ὁ Σάλιος Νόμος, συλλογὴ νομοθετημάτων τῶν Φράγκων βασιλέων (μιὰ ρύθμιση αὐτοῦ τοῦ νόμου ποὺ ἀποκλείει τὶς γυναῖκες ἀπὸ τὴν κληρονομιὰ τῆς γαιοκτησίας ἑρμηνεύεται ἀπὸ τὸ 14ο αἰώνα μὲ τέτοιον τρόπο ποὺ νὰ τὶς ἀποκλείει ἀπὸ τὴν τάξη διαδοχῆς στὸ θρόνο τῆς Γαλλίας).
510 Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες γιὰ τὴν ἀνέγερση τοῦ Ἀναστασιανοῦ ἢ Μακροῦ Τείχους σὲ ἀπόσταση 52 χιλιομέτρων ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη (τὸ τεῖχος εἶχε μῆκος 78 χλμ. ἀπὸ τὴν Προποντίδα μέχρι τὸν Εὔξεινο).
512 Στάση τῶν δήμων τῆς Κωνσταντινούπολης γιατί στὸ Τρισάγιο ὁ Σύρος συνεργάτης τοῦ Ἀναστάσιου, Μαρίνος, προσθέτει στοιχεῖα μονοφυσιτικοῦ χαρακτήρα. Ὁ αὐτοκράτορας ἀντιμετωπίζει μὲ διπλωματικὸ τρόπο τὴ στάση.
513-515 Ἐπανάσταση στὴ Θράκη τοῦ Βσαλιανοῦ, ἡγέτη τῶν φοιδεράτων, μὲ πρόσχημα τὴν ὑπεράσπιση τῆς ὀρθοδοξίας. Στὴν ἀρχὴ οἱ ἐπαναστάτες ὑπερισχύουν τῶν αὐτοκρατορικῶν
στρατευμάτων, πιάνουν μάλιστα αἰχμάλωτο τὸν ἀνιψιὸ τοῦ αὐτοκράτορα, Ὑπάτιο, καὶ στὸ τέλος ὑποτάσσονται γιατί τὸ ναυτικό τους καταστρέφεται, ἐνῶ πολιορκεῖ τὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τὸ «θεῖον ἄπυρον» (ὑγρὸ πῦρ;) τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς πόλης.
518 10 Ἰουλίου: Ὁ Ἰουστίνος Ἅ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὴν 1η Αὐγούστου τοῦ 527.
519 Ἄρση τοῦ Ἀκακιανοῦ Σχίσματος.
520 Σφαγὲς μελῶν τοῦ δήμου τῶν Πρασίνων (φιλικὰ προσκείμενου στοὺς μονοφυσίτες) στὴν Ἀντιόχεια ἀπὸ τὸ δῆμο τῶν Βένετων. Ἀνάλογες σφαγὲς σημειώνονται καὶ σὲ ἄλλες πόλεις τῆς αὐτοκρατορίας.
521 Ὁ Ἰουστινιανὸς ἀναγορεύεται ὕπατος.
523 Γάμος τοῦ Ἰουστινιανοῦ καὶ τῆς Θεοδώρας.
527 1η Αὐγούστου: Ὁ Ἰουστινιανὸς Ἅ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ βυζαντινὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Νοεμβρίου τοῦ 565.
Ἀρχίζει ὁ Ἅ΄ Περσικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 532.
529 Ὁ Παρθενώνας μετατρέπεται σὲ χριστιανικὸ ναό.
Δημοσιεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ ὁ Ἰουστινιάνειος Κώδικας.
Οἱ Σαμαρεῖτες ἀντιδροῦν στὴν προσπάθεια τοῦ Ἰουστινιανοῦ νὰ τοὺς ἐκχριστιανίσει. Βίαιη καταστολὴ τῆς ἐπανάστασης. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἐπιτρέπει στοὺς Ἰουδαίους τὴν ἐλεύθερη ἄσκηση τῆς λατρείας.
Ἀναστολὴ τῆς λειτουργίας τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ σχολὴ ἐπαναλειτουργεῖ λίγα χρόνια ἀργότερα καὶ κλείνει ὁριστικὰ στὰ τέλη τοῦ 6ου αἰώνα.
530 Ὁ Βελισάριος νικᾶ τοὺς Πέρσες στὸ Δάρας (Ἀναστασιούπολη).
531 Ἥττα τοῦ Βελισάριου ἀπὸ τοὺς Πέρσες στὸ Καλλίνικο τῆς Συρίας.
Πεθαίνει ὁ βασιλιὰς τῶν Περσῶν Καβάδης. Νέος βασιλιὰς ἀνακηρύσσεται ὁ Χοσρόης Α΄.
532 15 Ἰανουαρίου: Ὁ στρατηγὸς Βελισάριος μὲ τὴ βοήθεια τοῦ συστρατηγοῦ τοῦ Μούνδου καὶ τοῦ κουβικουλάριου Ναρσῆ καταστέλλει μὲ αἱματηρὸ τρόπο τὴ Στάση τοῦ Νίκα. Ἡ στάση, ἡ ὁποία παραλίγο νὰ ὁδηγήσει στὴν ἀνατροπὴ τοῦ Ἰουστινιανοῦ Ἅ΄, εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ σκοτωθοῦν στὸν Ἱππόδρομο τῆς Κωνσταντινούπολης παραπάνω ἀπὸ τριάντα χιλιάδες ἄτομα.
23 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη. Οἱ ἀρχιτέκτονες-μηχανικοὶ ποὺ σχεδιάζουν τὴν ἐκκλησία εἶναι ὁ Ἰσίδωρος ἀπὸ τὴ Μίλητο καὶ ὁ Ἀνθέμιος ἀπὸ τὶς Τράλλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
Σεπτέμβριος: Σύναψη ἀπέραντης εἰρήνης ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Πέρσες. Τὸ Βυζάντιο διατηρεῖ τὴ Λαζική, ἐγκαταλείπει τὴν Ἰβηρία καὶ ἀναγκάζεται νὰ ἀποδεχτεῖ καταβολὴ ἐτήσιας εἰσφορᾶς στοὺς Πέρσες.
533 Ἀρχίζει ἡ ἐκστρατεία τοῦ Βελισάριου ἐναντίον τῶν Βανδάλων τῆς Βόρειας Ἀφρικῆς.
Νίκη τοῦ Βελισάριου στὸ Δέκιμο, κοντὰ στὴν Καρχηδόνα, ἐναντίον τῶν Βανδάλων τοῦ Γελίμερου (Σεπτέμβριος).
Νέα νίκη τοῦ Βελισάριου ἐναντίον τῶν Βανδάλων στὸ Τρικάμαρο τῆς Καρχηδόνας.
Τίθενται σὲ ἰσχὺ οἱ «Πανδέκται» (Digesta), ἐνῶ κυκλοφοροῦν οἱ «Εἰσηγήσεις» (Instituta).
534 Συλλαμβάνεται ὁ ἡγεμόνας τῶν Βανδάλων Γελίμερος. Θρίαμβος τοῦ Βελισάριου στὴν Κωνσταντινούπολη. Κατάλυση τοῦ βανδαλικοῦ κράτους.
16 Νοεμβρίου: Πρώτη δημοσίευση τοῦ ἀναθεωρημένου Ἰουστινιάνειου Κώδικα.
Ἀρχίζουν νὰ δημοσιεύονται οἱ «Νεαρές».
535 Ὁ Θευδάτος δολοφονεῖ τὴν Ἀμαλασούνθα, γεγονὸς ποὺ ἀποτελεῖ αἰτία γιὰ τὴν ἀποστολὴ βυζαντινῶν στρατευμάτων στὴν Ἰταλία, γιὰ νὰ ἐκδικηθεῖ ὁ Ἰουστινιανὸς τὸ θάνατο φίλης ἡγεμονίδας. Ὁ στρατηγὸς Μοῦνδος καταλαμβάνει τὴ Δαλματία καὶ ὁ στρατηγὸς Βελισάριος κυριεύει τὴ Σικελία.
535-538 Ὁ Θεοδόσιος, ὑποστηρικτὴς τῶν μονοφυσιτῶν, καταλαμβάνει τὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Ἀλεξάνδρειας.
536-546 Κατασκευάζεται ὁ ναὸς τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων στὴν Κωνσταντινούπολη.
536-564 Κωδικοποιοῦνται οἱ «Νεαρές».
536 Ὁ Βυζαντινὸς στρατὸς μὲ στρατηγὸ τὸν Βελισάριο καταλαμβάνει τὴ Ρώμη.
537 27 Δεκεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ Ρώμη πολιορκεῖται ἀπὸ τοὺς Γότθους.
540 Β΄ Περσικὸς Πόλεμος. Συνεχεῖς ἐπιθέσεις τοῦ Χοσρόη στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τῆς αὐτοκρατορίας. Ἀποτυχημένες προσπάθειες τοῦ Βελισάριου νὰ τὸν ἀντιμετωπίσει.
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Ἰνδικοπλεύστης συγγράφει τὴ «Χριστιανικὴ Τοπογραφία».
541 Ὁ αὐτοκράτορας Ἰουστινιανὸς ἀπομακρύνει τὸν Ἰωάννη Καππαδόκη ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὕπαρχου τῆς Ἀνατολῆς, τὴν ὁποία κατέχει ἀπὸ τὸ 531. Ὁ Τωτίλας γίνεται βασιλιὰς τῶν Γότθων.
542 Ὁ Βελισάριος πέφτει σὲ δυσμένεια.
Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν στὴ Φαγεντία καὶ τὴ Φλωρεντία.
545 Ὁ Χοσρόης, μετὰ τὴν ἀποτυχία του νὰ καταλάβει τὴν Ἔδεσσα, συνάπτει μὲ τὸ Βυζάντιο νέα συνθήκη, ἡ ὁποία ἀνανεώνεται δυὸ φορές, τὸ 551 καὶ τὸ 557, μὲ τὸν ὄρο ὁ Ἰουστινιανὸς νὰ καταβάλει στὴν Περσία 2.000 λίτρες χρυσοῦ.
547 Ὁλοκληρώνεται ἡ κατασκευὴ τοῦ Ἁγίου Βιταλίου στὴ Ραβέννα. Διακοσμεῖται μὲ ψηφιδωτὲς παραστάσεις τοῦ Ἰουστινιανοῦ καὶ τῆς Θεοδώρας. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἐπιτρέπει τὴν ἐγκατάσταση Λογγοβάρδων στὴν Παννονία.
548 Πεθαίνει ἡ αὐγούστα Θεοδώρα.
549-557 Γ΄ Περσικὸς Πόλεμος. Κύριο χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ πολέμου εἶναι ὅτι περιορίζεται κυρίως σὲ ἁψιμαχίες.
551 Ὁ Ναρσὴς ἀντικαθιστᾶ τὸν Βελισάριο στὶς ἐπιχειρήσεις τῆς Ἰταλίας μὲ πολυάριθμο στρατό.
552 Οἱ Γότθοι συντρίβονται ἀπὸ τὸν Ναρσὴ στὴ θέση Busta Gallorum τῆς Οὐμβρίας. Ὁ Τωτίλας σκοτώνεται στὸ πεδίο τῆς μάχης. Ὁ νέος ἀρχηγὸς τοὺς Τείας νικιέται κοντὰ στὸ Βεζούβιο.
553 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ Ἔ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος στὴν ὁποία καταδικάζεται ὁ μονοφυσιτισμός. Ἡ σύγκλησή της ὀφείλεται στὶς προσπάθειες τοῦ αὐτοκράτορα Ἰουστινιανοῦ Ἅ΄ νὰ ὑπάρχει ἕνα ἑνιαῖο δόγμα σὲ ὁλόκληρη τὴν αὐτοκρατορία.
554 Ὁ Ναρσὴς νικᾶ στὴν περιοχὴ τῆς Καμπανίας τοὺς Ἀλαμανοὺς καὶ τοὺς Φράγκους, ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς τῶν ὁποίων ταλαιπωρήθηκαν οἱ κάτοικοι τῆς Ἰταλίας. Ὁ μακροχρόνιος πόλεμος στὴν Ἰταλία ἀνάμεσα στοὺς Βυζαντινοὺς καὶ τοὺς Γότθους τελειώνει.
Ὁ Ἰουστινιανὸς μὲ σειρὰ διαταγμάτων προγραμματίζει τὴν οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ ἀνασυγκρότηση τῆς Ἰταλίας.
Εἰσάγεται ἡ ἀναπαραγωγὴ τοῦ μεταξοσκώληκα στὴν αὐτοκρατορία.
562 Ὑπογράφεται νέα συνθήκη ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Πέρσες, μὲ δυσμενεῖς οἰκονομικοὺς ὅρους γιὰ τὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία.
563 25 Δεκεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας στὴν Κωνσταντινούπολη, ὁ τροῦλος τοῦ ὁποίου εἶχε ὑποστεῖ σημαντικὲς καταστροφὲς ἀπὸ σεισμὸ (557). Τὶς ἐργασίες συντονίζει ὁ Ἰσίδωρος ὁ νεότερος, ἀνιψιὸς τοῦ Ἰσίδωρου ποὺ εἶχε σχεδιάσει ἀρχικὰ τὴν Ἁγία Σοφία.
565 Μάρτιος: Πεθαίνει ὁ στρατηγὸς Βελισάριος.
15 Νοεμβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας ὁ Ἰουστίνος Β΄ ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 5 Ὀκτωβρίου τοῦ 578.
567 Τὸ Βυζάντιο ἀνακτᾶ τὸ Σίρμιο.
568 Μέλη τῆς τουρκικῆς πρεσβείας ἐπισκέπτονται τὴν Κωνσταντινούπολη. Αἴτημά τους εἶναι ἡ συμμαχία μὲ τὸ Βυζάντιο.
570 Γεννιέται ὁ Μωάμεθ.
572 Ἐξαιτίας τῆς ἄρνησης τοῦ Βυζαντίου νὰ πληρώσει τὴν ἐτήσια εἰσφορὰ οἱ Πέρσες κηρύττουν τὸν πόλεμο στὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία.
573 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὸ Δάρας.
574 Πεθαίνει ὁ στρατηγὸς Ναρσής.
575 Σπουδαία νίκη τοῦ στρατηγοῦ Ἰουστινιανοῦ ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴν περιοχὴ τῆς Μελιτηνῆς.
Ὁ ἱστορικὸς Ε. Stein τὴ χαρακτηρίζει ὡς τὴ σπουδαιότερη νίκη τῆς αὐτοκρατορίας κατὰ τοῦ περσικοῦ Βασιλείου.
577 Ὁ Ἰουστινιανὸς ἀντικαθίσταται στὴν ἀρχιστρατηγία τοῦ πολέμου ἐναντίον τῶν Περσῶν ἀπὸ τὸν Τιβέριο, ἐξαιτίας τῆς ἀδυναμίας του νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὴ μεγάλη του νίκη στὴ Μελιτηνή.
578 6 Ὀκτωβρίου: Αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου ἀνακηρύσσεται ὁ Τιβέριος ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 14 Αὐγούστου τοῦ 582.
580 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Μαυρίκιο διαβαίνουν τὸν ποταμὸ Εὐφράτη καὶ φτάνουν κοντὰ στὴν Κτησιφώντα.
582 14 Αὐγούστου: Νίκη τοῦ Μαυρίκιου ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴν περιοχὴ τῆς Κωνσταντίνης.
Ὁ Μαυρίκιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Στὸ βυζαντινὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 23 Νοεμβρίου τοῦ 602.
586 Νίκη τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων ὑπὸ τὸν Φιλιππικὸ ἐναντίον τῶν Περσῶν στὴ θέση Σολάχων τῆς Ἀρμενίας.
589 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν, ἔπειτα ἀπὸ προδοσία, τὴν ὀχυρὴ πόλη Μαρτυρόπολη.
Ἐπανάσταση στὴν Περσία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ φόνο τοῦ βασιλιὰ Ὀρμίσδα.
590 Ὁ γιὸς τοῦ βασιλιὰ Ὀρμίσδα, Χοσρόης Β΄ καταφεύγει στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψή του ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες. Ζητᾶ τὴ συνδρομὴ τοῦ Βυζαντίου γιὰ νὰ ἐπανέλθει στὸ θρόνο.
591 Ὁ σφετεριστὴς τοῦ περσικοῦ θρόνου, διοικητὴς τῆς Μηδίας, Βαράμ, ἡττᾶται στὸ Γκάντζακ τῆς Περσαρμενίας. Ὁ Χοσρόης Β΄ ἀποκαθίσταται στὸ θρόνο.
Ἡ Περσία ἔπειτα ἀπὸ ὑπογραφὴ συνθήκης ἐπιστρέφει στὸ Βυζάντιο τὸ Δάρας, τὴ Μαρτυρόπολη καὶ μεγάλο τμῆμα τῆς Ἀρμενίας.
Οἱ Ἀβαροσλάβοι ἀρχίζουν συνεχεῖς ἐπιδρομὲς στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη.
592 Συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Ἀβάρους καὶ τὸ Βυζάντιο.
593 Ἰσχυρὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Πρίσκο διαβαίνουν τὸ Δούναβη στὸ ὕψος τῆς ὀχυρῆς θέσης Δορόστολον καὶ καταδιώκουν τὰ «τῶν Σκλαβηνῶν ἔθνη». Τὶς ἐπιχειρήσεις συνεχίζει τὸν ἑπόμενο χρόνο, χωρὶς ὅμως ἐπιτυχία, ὁ ἀδερφὸς τοῦ αὐτοκράτορα, Πέτρος.
595 Ὁ Πρίσκος ἀνακαταλαμβάνει ἀπὸ τοὺς Ἀβάρους τὴ Σιγγηδόνα.
597 Οἱ Ἀβαροσλάβοι πολιορκοῦν ἀνεπιτυχῶς τὴ Θεσσαλονίκη.
598 Συνθήκη ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Ἀβάρους καθορίζει τὸν ποταμὸ Δούναβη ὡς τὸ μεταξὺ τοὺς σύνορο.
600-601 Νέες ἐπιχειρήσεις τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τῶν Ἀβάρων.
602 Ὁ στρατὸς τοῦ Δούναβη ἐπαναστατεῖ.
23 Νοεμβρίου: Ὁ Φωκᾶς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 5 Ὀκτωβρίου τοῦ 610.
604-608 Οἱ Πέρσες κυριεύουν τὴν Ἔδεσσα καὶ στὴ συνέχεια καὶ ἄλλες περιοχὲς στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τοῦ Βυζαντίου.
605-610 Ἀλλεπάλληλες ἐξεγέρσεις ἐξαιτίας τῆς τυραννικῆς ἐξουσίας τοῦ Φωκᾶ τελικὰ ὁδηγοῦν στὴν ἀνατροπή του, ἀφοῦ πρῶτα οἱ Πέρσες φτάνουν, τὸ 609, μέχρι τὴ Χαλκηδόνα, ἀπέναντι ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη.
610 5 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἡράκλειος, ἔξαρχος Ἀφρικῆς, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Παραμένει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 11 Φεβρουαρίου τοῦ 641. Στὶς 22 Ἰανουαρίου τοῦ 613 κάνει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Ἡράκλειο τὸν Νέο Κωνσταντῖνο Γ΄ καὶ τὸ 638 τὸν ἄλλο τοῦ γιό, τὸν Ἡράκλειο Ἠρακλέωνα.
Ὁ Μωάμεθ ἀρχίζει τὴ διδασκαλία του στὴ Μέκκα.
611 Οἱ Πέρσες εἰσβάλλουν στὶς ἀνατολικὲς ἐπαρχίες τοῦ Βυζαντίου. Οἱ ἐπιδρομές τους θὰ συνεχιστοῦν τὰ ἑπόμενα χρόνια.
613 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴ Δαμασκό.
614 Περσικὰ στρατεύματα μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ στρατηγὸ Σαρμπαρὰζ (Σαλβάρα) καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ. Ἀνάμεσα στοὺς πολλοὺς αἰχμαλώτους εἶναι καὶ ὁ πατριάρχης Ζαχαρίας. Οἱ ἐπιδρομεῖς παίρνουν μαζί τους καὶ τὸν Τίμιο Σταυρό.
617 Ὁ Ἡράκλειος διαφεύγει τὴν τελευταία στιγμὴ τὴ σύλληψη σὲ ἐνέδρα ποὺ τοῦ εἶχε στήσει ὁ χαγάνος τῶν Ἀβάρων στὴ θρακικὴ Ἡράκλεια. Ἡ συνάντηση ἀνάμεσα στοὺς δυὸ ἡγεμόνες εἶχε προγραμματιστεῖ μὲ σκοπὸ τὴ δημιουργία κοινοῦ μετώπου ἐναντίον τῶν Περσῶν.
619 Οἱ Πέρσες καταλαμβάνουν τὴν Αἴγυπτο, ἐνῶ οἱ Ἀβαροσλάβοι πολιορκοῦν ἀνεπιτυχῶς τὴ Θεσσαλονίκη. Οἱ Ἄβαροι καὶ τὸ Βυζάντιο συνάπτουν συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Ἡράκλειος ἀναγκάζεται νὰ συμφωνήσει στὴν πληρωμὴ ἐτήσιας χορηγίας 20.000 χρυσῶν νομισμάτων γιὰ νὰ ἐξασφαλίσει τὰ νῶτα τοῦ ἐν ὄψει τῆς ἐκστρατείας τοῦ ἐναντίον τῶν Περσῶν.
622 Ὁ Μωάμεθ φεύγει ἀπὸ τὴ Μέκκα καὶ πηγαίνει στὴ Μεδίνα (Ἐγεῖρα).
Ἀπρίλιος: Ὁ Ἡράκλειος ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη τὴν ἐναντίον τῶν Περσῶν ἐκστρατεία του.
Μάχη στὴν Κάμαχα. Σπουδαία νίκη τοῦ Ἡρακλείου ἐναντίον τῶν Περσῶν. Οἱ Πέρσες ἐγκαταλείπουν στρατηγικὰ σημεῖα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τελειώνει ἡ πρώτη ἐκστρατεία τοῦ Ἡρακλείου, ὁ ὁποῖος ἐπιστρέφει στὴν Κωνσταντινούπολη.
624 Τὸ Μάρτιο ὁ Ἡράκλειος ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ τὴ δεύτερη ἐναντίον τῶν Περσῶν ἐκστρατεία του.
Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν ἱερὴ πόλη τῶν Περσῶν Γάνζακα, κέντρο τῆς ζωροαστρικῆς θρησκείας, καὶ τὴν καταστρέφουν.
625 Χωρὶς οὐσιαστικὰ ἀποτελέσματα ἡ εἰσβολὴ τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων στὸ περσικὸ ἔδαφος.
626 Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια δημιουργίας ἀντιπερισπασμοῦ στὴν ἐκστρατεία τοῦ Ἡρακλείου ἀπὸ τοὺς Ἀβαροσλάβους καὶ τοὺς Πέρσες. Συγκεκριμένα οἱ πρῶτοι δὲν καταφέρνουν νὰ καταλάβουν τὴν Κωνσταντινούπολη, ἐνῶ οἱ Πέρσες, ποὺ καιροφυλακτοῦν στὴ Χαλκηδόνα, ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν. Νίκη τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἀδερφὸ τοῦ αὐτοκράτορα. Θεόδωρο, ἐναντίον τοῦ Πέρση στρατηγοῦ Σάιν στὴν περιοχὴ ἀνάμεσα στὴν Ἀρμενία καὶ τὸν Πόντο.
627 Ὁ Ἡράκλειος κυριεύει τὴν Τιφλίδα, νικᾶ τοὺς Πέρσες κοντὰ στὴ Νινευὶ καὶ καταλαμβάνει τὴ Δασταγέρδη, προσφιλῆ περιοχὴ τοῦ βασιλιὰ τῶν Περσῶν Χοσρόη Β΄.
628 Τελειώνει ὁ πόλεμος μὲ τοὺς Πέρσες. Ὁ νέος βασιλιάς τους, Σιρόης, ζητᾶ εἰρήνη μὲ τὸ Βυζάντιο. Τὸν ἑπόμενο χρόνο τὸ Βυζάντιο συνάπτει μὲ τοὺς Πέρσες αἰώνια εἰρήνη. Ἔπειτα ἀπὸ λίγα χρόνια ἡ αὐτοκρατορία τῶν Σασανιδῶν καταλύεται ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
629 Πρώτη ἁψιμαχία ἀνάμεσα στοὺς Βυζαντινοὺς καὶ τοὺς Ἄραβες στὴν περιοχὴ ἇλ-Μοτὲ (Μοθοὶ τῆς Ὑπεριορδανίας).
630 Ἀναστήλωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στὴν Ἱερουσαλήμ.
632 8 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Μωάμεθ. Ὁ Ἀμποὺ Μπακρ (Ἀβουβάχαρος) ἀναγνωρίζεται ἀναπληρωτὴς (χαλίφης) τοῦ Προφήτη.
634 Ὁ Χάλεντ Μπὶν Οὐαλὶντ καταλαμβάνει τὴν Παλαιστίνη, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ.
636 23 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων στὴν περιοχὴ τοῦ παραπόταμου τοῦ Ἰορδάνη, τοῦ Γιαρμούκ, ἀπὸ τοὺς Ἄραβες. Λίγο μετὰ οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Δαμασκό.
637 Ὁ Σαὰντ Μπὶν Οὐακᾶς συντρίβει τοὺς Πέρσες στὴ μάχη τῆς Καντισίγια. Ἔτσι, οἱ Ἄραβες γίνονται κύριοι τῆς Βαβυλωνίας καὶ ἱδρύουν τὴ Βασάρα καὶ τὴν Κοῦφα.
638 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
Ὁ αὐτοκράτορας Ἡράκλειος ἀποδέχεται τὴν πρόταση τοῦ πατριάρχη Σέργιου ὅπως αὐτὴ διατυπώνεται στὴν «Ἔκθεση», σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Χριστὸς ἔχει δυὸ φύσεις ἀλλὰ μία θέληση (μονοθελητισμός). Ἡ «Ἔκθεση» τοποθετεῖται στὸ νάρθηκα τῆς Ἁγίας Σοφίας.
639 Ὁ στρατηγὸς Ἂμρ καταλαμβάνει τὸ Πηλούσιο τῆς Κάτω Αἰγύπτου καὶ ἀπειλεῖ τὴν Ἀλεξάνδρεια.
641 11 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἡράκλειος. Ὁ νέος αὐτοκράτορας, Ἡράκλειος Κωνσταντῖνος Γ΄, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 24 Μαΐου τοῦ 641. Θὰ τὸν διαδεχτεῖ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἠρακλέωνας, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους.
Σεπτέμβριος: Ὁ Κώνστας Β΄ διαδέχεται τὸ θεῖο τοῦ Ἠρακλέωνα στὸ θρόνο ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 668 (ἀπὸ τὸ 663 ζεῖ στὶς Συρακοῦσες).
642 Τὰ τελευταῖα βυζαντινὰ στρατεύματα ἐγκαταλείπουν τὴν Αἴγυπτο.
645 Ὁ Ἀρμένιος στρατηγὸς Μανουὴλ καταλαμβάνει αἰφνιδιαστικὰ τὴν Ἀλεξάνδρεια, τὴν ὁποία ὅμως ἕνα χρόνο ἀργότερα ἐγκαταλείπει, ἀφοῦ νικιέται ἀπὸ τὰ προελαύνοντα ἀραβικὰ στρατεύματα τοῦ στρατηγοῦ Ἄμρ.
648 Ὁ αὐτοκράτορας Κώνστας Β΄ ἐκδίδει τὸν «Τύπον», σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο ἀνακαλεῖται ἡ «Ἔκθεση» τοῦ 638.
649 Οἱ Ἄραβες ἐπιτίθενται ἐναντίον τῆς Κύπρου.
651 Πεθαίνει ὁ τελευταῖος βασιλιὰς τῆς Περσίας Ἰστιγέρδης Γ΄. Καταλύεται τὸ περσικὸ κράτος.
654 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Ρόδο. Καταστροφὴ τοῦ «Κολοσσοῦ» καὶ πώληση τοῦ χαλκοῦ ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἦταν φτιαγμένος.
655 Οἱ Ἄραβες συντρίβουν τὸ βυζαντινὸ στόλο στὴ Λυκία.
658 Ὁ Κώνστας Β΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῆς Σκλαβηνίας, ἐνῶ οἱ Βούλγαροι ἐγκαθίστανται στὴν περιοχὴ τῆς Δοβρουτσᾶς.
660 Ἐμφανίζεται ἡ αἵρεση τῶν Παυλικιανῶν.
662 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Καμποὺλ τοῦ Ἀφγανιστᾶν καὶ προελαύνουν πρὸς τὴν Ἰνδία.
663 Ὁ αὐτοκράτορας Κώνστας Β΄ φτάνει στὴν Ἰταλία καὶ ἀρχίζει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῶν Λογγοβάρδων. Ἐγκαθίσταται γιὰ τὰ ἑπόμενα τέσσερα χρόνια στὴ Σικελία.
668 Σεπτέμβριος: Ὁ Κωνσταντῖνος Δ΄ ὁ Πωγωνάτος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 685.
669 Οἱ Ἄραβες ἐμφανίζονται γιὰ πρώτη φορᾶ μπροστὰ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη.
670 Οἱ Ἄραβες ἱδρύουν κοντὰ στὴν Καρχηδόνα τὴ στρατιωτικὴ βάση τοῦ Καϊρουᾶν.
Οἱ Βούλγαροι ὑπὸ τὸν Ἀσπαροὺχ ἐγκαθίστανται κοντὰ στὶς ἐκβολὲς τοῦ Δούναβη, στὸν Ὄγλο.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
673-678 Συνεχεῖς ἐπιδρομὲς τῶν Ἀράβων ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης ὁδηγοῦν στὴν καταστροφὴ τοῦ στόλου τους καὶ στὴ σύναψη εἰρήνης μὲ τὸ Βυζάντιο.
675 Γεννιέται ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
680 Γενικεύεται ὁ θεσμὸς τῶν θεμάτων σὲ ὁλόκληρη τὴ Μικρὰ Ἀσία.
681 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ΣΤ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Καταδικάζει τὸ μονοθελητισμὸ καὶ ἀναγνωρίζει τὶς δυὸ φύσεις, τὶς θελήσεις καὶ τὶς δυὸ ἐνέργειες τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Κωνσταντῖνος Δ΄ συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς Βουλγάρους, μὲ τὴν ὑποχρέωση νὰ καταβάλει ἐτήσιο φόρο.
685 Σεπτέμβριος: Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, θὰ μείνει γνωστὸς στὴν ἱστορία ὡς ὁ Ρινότμητος. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ τέλη τοῦ 695.
688 Βυζαντινοὶ καὶ Ἄραβες ἀποφασίζουν συγκυριαρχία στὴν Ἀρμενία καὶ τὴν Ἰβηρία.
Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἀποδέχεται τὸ αἴτημα τῶν Ἀράβων νὰ ἀπομακρύνει τοὺς Μαρδαΐτες ἀπὸ τὴν περιοχὴ τοῦ Λιβάνου. Ἡ ἀποχώρησή τους θὰ διευκολύνει τὶς ἐπιδρομὲς τῶν Ἀράβων.
691 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη οἰκουμενικὴ σύνοδος γνωστὴ ὡς ἡ ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος. Ὀνομάστηκε Πενθέκτη, γιατί οἱ ἀποφάσεις τῆς συμπληρώνουν τὶς ἀποφάσεις τῆς Ε΄ καὶ τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Στὰ πρακτικά της ἀναφέρονται καὶ καταδικάζονται διάφορα ἔθιμα εἰδωλολατρικὰ ἢ ἀντίθετα μὲ τὶς ἠθικὲς ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς.
692 Ἥττα τοῦ Ἰουστινιανοῦ Β΄ ἀπὸ τοὺς Ἄραβες στὴ Σεβαστούπολη τῆς Σεβάστειας.
695 Τέλη: Ὁ Λεόντιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ τέλη τοῦ 698. 0 Ἰουστινιανὸς ρινοκοπεῖται καὶ ἐξορίζεται στὴ Χερσώνα.
698 Τέλη: Ὁ Τιβέριος Γ΄ ὁ Ἀψίμαρος γίνεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ μέσα τοῦ 705.
Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Καρχηδόνα.
700 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Θεοδοσιούπολη καὶ τρία χρόνια ἀργότερα τὴ Μομψουεστία.
705 Μέσα: Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἐπανέρχεται στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 11 Δεκεμβρίου τοῦ 711.
708 Νίκη τῶν Βουλγάρων ἐπὶ τῶν Βυζαντινῶν στὴν Ἀγχίαλο.
709 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ τελευταῖο βυζαντινὸ φρούριο στὴ Βόρεια Ἀφρική, τὸ Σεπτὸν (σημερινὴ Θέουτα), ἀλλὰ καὶ τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη τῶν Τυάνων στὴν περιοχὴ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
711 11 Δεκεμβρίου: Ὁ Φιλιππικὸς Βαρδάνης ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 3 Ἰουνίου τοῦ 713. Εἶναι ἀρμενικῆς καταγωγῆς καὶ ἔνθερμος ὀπαδὸς τοῦ μονοθελητισμοῦ. Μὲ διάταγμά του ἀπορρίπτει ὅλες τὶς ἀποφάσεις τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Μὲ τὶς ἐνέργειές του προετοιμάζει κατὰ κάποιον τρόπο τὴν εἰκονομαχικὴ πολιτικὴ τῶν ἑπόμενων αὐτοκρατόρων.
712 Εἰσβολὲς ἀραβικῶν στρατευμάτων στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη.
713 Οἱ Βούλγαροι μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἡγεμόνα Τέρβελ πραγματοποιοῦν ἐπιδρομὲς μέχρι τὰ περίχωρα τῆς Κωνσταντινούπολης.
3 Ἰουνίου: Τὰ στρατεύματα τοῦ θέματος τοῦ Ὀψικίου, ποὺ μεταφέρθηκαν ἀπὸ τὴν Αἴα γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς Βουλγάρους, ἐπαναστατοῦν καὶ ἀνατρέπουν τὸν Φιλιππικὸ Βαρδάνη, τὸν ὁποῖο καὶ τυφλώνουν.
4 Ἰουνίου: Ὁ Ἀναστάσιος Β΄ Ἀρτέμιος ἀνεβαίνει στὸ βυζαντινὸ θρόνο στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὸ τέλος τοῦ Αὐγούστου τοῦ 715.
Ὁ αὐτοκράτορας καταργεῖ ἀμέσως τὰ ὑπὲρ τοῦ μονοθελητισμοῦ διατάγματα τοῦ προκατόχου του.
714 Σημαντικὲς προσπάθειες τοῦ Ἀναστάσιου Β΄ γιὰ τὴν ἀναδιοργάνωση τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ.
715 Ἐνῶ ὁ αὐτοκράτορας προετοιμάζει ἀποφασιστικὸ χτύπημα ἐναντίον τοῦ ἀραβικοῦ στόλου, ἐπαναστατεῖ καὶ πάλι ὁ στρατὸς τοῦ θέματος τοῦ Ὀψικίου καὶ μὲ τὴ βοήθεια τῶν Γοτθογραικῶν -ἐξελληνισμένων Ὀστρογότθων- προσπαθοῦν νὰ ἀνεβάσουν στὸ θρόνο τὸν ἐφοριακὸ ὑπάλληλο τῆς περιοχῆς τους, Θεοδόσιο. Ὁ Ἀναστάσιος τελικὰ περιβάλλεται τὸ μοναχικὸ σχῆμα καὶ ἀποσύρεται στὴ Θεσσαλονίκη.
Τέλη: Ὁ Θεοδόσιος Γ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἀπριλίου τοῦ 716.
716 Ὁ Θεοδόσιος Γ΄ συνάπτει συνθήκη εἰρήνης μὲ τοὺς Βουλγάρους.
Ἀραβικὲς ἐπιθέσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ σφετεριστὴς τοῦ θρόνου, στρατηγὸς τοῦ θέματος τῶν Ἀνατολικῶν, Λέων, μὲ τὴ βοήθεια τοῦ στρατηγοῦ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιακῶν Ἀρτάβασδου, ἐξαναγκάζει τὸν Θεοδόσιο σὲ παραίτηση.
18 Ἀπριλίου: Ὁ Λέων Γ΄ ὁ Ἴσαυρος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Ἡ στέψη τοῦ πραγματοποιεῖται στὶς 25 Μαρτίου τοῦ 717.
Ὁ Λέων Γ΄ εἶναι ὁ ἱδρυτὴς τῆς δυναστείας τῶν Ἰσαύρων. Στὶς 31 Μαρτίου τοῦ 720 στέφει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Ἔ΄, ὁ ὁποῖος θὰ μείνει στὴν ἱστορία μὲ τὸ προσωνύμιο Κοπρώνυμος. Ὁ Λέων θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἰουνίου τοῦ 741.
717 25 Μαρτίου: Ὁ Λέων Γ΄ ὁ Ἴσαυρος στέφεται αὐτοκράτορας στὴν Ἁγία Σοφία. Ἐντατικὲς προσπάθειες τοῦ νέου αὐτοκράτορα νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Κωνσταντινούπολης.
Αὔγουστος: Ἐμφανίζεται μπροστὰ στὴν Κωνσταντινούπολη μὲ στρατὸ καὶ στόλο ὁ ἀδερφὸς τοῦ χαλίφη, Μασαλμᾶς. Ἀπὸ τὶς συνεχεῖς ἐπιθέσεις τῶν Βυζαντινῶν μὲ ὑγρὸ πῦρ καταστρέφεται μεγάλο μέρος τοῦ ἀραβικοῦ στόλου.
718 Ἐπειδὴ ὁ χειμώνας ἦταν βαρὺς τὰ ἀραβικὰ στρατεύματα ἀποδεκατίζονται, ἐνῶ δέχονται καὶ ἐπιθέσεις ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους.
15 Αὐγούστου: Οἱ Ἄραβες ἀναγκάζονται νὰ λύσουν τὴν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια τοῦ στρατηγοῦ τῆς Σικελίας Σέργιου νὰ προωθήσει τὸ συνεργάτη τοῦ Βασίλειο Ὀνομάγουλο στὸ βυζαντινὸ θρόνο χάρη στὴν ἔγκαιρη ἐπέμβαση τοῦ χαρτουλάριου Παύλου, προσωπικοῦ φίλου τοῦ Λέοντα.
719 Ἀποτυγχάνει προσπάθεια ἀνώτερων κρατικῶν ἀξιωματούχων νὰ ἐπαναφέρουν στὸ θρόνο τὸν Ἀναστάσιο Β΄ Ἀρτέμιο. Οἱ συνωμότες τελικὰ θανατώνονται, ἀνάμεσα σὲ αὐτοὺς καὶ ὁ Ἀναστάσιος.
25 Δεκεμβρίου: Σὲ μιὰ ἀσυνήθιστη πολιτικὴ πράξη ὁ Λέοντας Γ΄ καλεῖ ὡς ἀναδόχους του γιοῦ τοῦ Κωνσταντίνου τοὺς προύχοντες τῶν θεμάτων καὶ τῆς Συγκλήτου.
720 31 Μαρτίου: Στέφεται συναυτοκράτορας ὁ γιὸς τοῦ Λέοντα, Κωνσταντῖνος Ε΄.
726 Δημοσιεύεται ἡ «Ἐκλογή» (τῶν αὐτοκρατόρων Λέοντα καὶ Κωνσταντίνου), ἀπανθισμάτων σπουδαιότερων διατάξεων τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ ποινικοῦ δικαίου τῆς ἐποχῆς.
Ἰδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στὸ οἰκογενειακὸ καὶ τὸ κληρονομικὸ δίκαιο, ἐνῶ ἀντίθετα παραμελεῖται τὸ ἐμπράγματο δίκαιο. Ἡ «Ἐκλογή» παρουσιάζει ἀξιόλογες παρεκκλίσεις ἀπὸ τὸ ἰουστινιάνειο δίκαιο, οἱ ὁποῖες ὀφείλονται στὴν ἐπίδραση τόσο τοῦ κανονικοῦ δικαίου ὅσο καὶ τοῦ ἐθιμικοῦ δικαίου τῆς Ἀνατολῆς (π.χ., ἐπιβάλλονται αὐστηρὲς σωματικὲς ποινές, ὅπως κοπῆ χεριῶν, μύτης κ.λπ.).
Οἱ Ἄραβες ἀρχίζουν ἐτήσιες σχεδὸν ἐπιδρομὲς ἐναντίον τῶν βυζαντινῶν ἐδαφῶν.
Καταλαμβάνουν τὴν Καισάρεια καὶ πολιορκοῦν τὴ Νίκαια.
Ἤδη ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἔτος ὁ αὐτοκράτορας Λέοντας Γ΄ ἀρχίζει νὰ ἐκφράζεται δημόσια ἐναντίον τῶν εἰκόνων, ὕστερα ἀπὸ παρότρυνση τῶν εἰκονομάχων ἐπισκόπων της Μικρᾶς Ἀσίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεταβεῖ στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ προσπάθεια νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴ Χαλκὴ Πύλη τῶν ἀνακτόρων τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ
καταλήγει σὲ σφαγὴ τοῦ ἀπεσταλμένου του ἀπὸ τὸ ἐξαγριωμένο πλῆθος. Τελικὰ στὴ θέση τῆς εἰκόνας χαράσσεται τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ.
]727 Ἐπαναστατεῖ ὁ τουρμάρχης τῶν Ἑλλαδικῶν Ἀγαλλιανός, ὁ ὁποῖος ὑποκινεῖ τὸ στόλο τῶν θεμάτων τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Κυκλάδων σὲ ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης ἐξαιτίας τῶν μέτρων ποὺ ἔλαβε ὁ Λέων ἐναντίον τῶν εἰκόνων. Οἱ ἐπαναστάτες, οἱ ὁποῖοι στὸ μεταξὺ ἔχουν ἀνακηρύξει αὐτοκράτορα τὸν Κοσμᾶ, συντρίβονται μπροστὰ στὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τὸ ὑγρὸ πῦρ (18 Ἀπριλίου τοῦ 727).
730 17 Ἰανουαρίου: Ὁ αὐτοκράτορας Λέοντας Γ΄ συγκαλεῖ σύναξη ὅλων τῶν ἀνώτερων κοσμικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν ἀξιωματούχων, τὸ λεγόμενο «σιλέντιον», καὶ ζητᾶ νὰ προσυπογράψουν τὸ διάταγμα ποὺ θὰ ἐκδώσει κατὰ τῶν εἰκόνων. Ὁ πατριάρχης ἀρνεῖται καὶ καθαιρεῖται.
22 Ἰανουαρίου: Ὁ πρώην σύγκελλος τοῦ πατριάρχη Γερμανοῦ, Ἀναστάσιος, γίνεται πατριάρχης καὶ συνυπογράφει τὸ διάταγμα ἐναντίον τῶν εἰκόνων. Διατάσσονται ἡ καταστροφὴ τῶν εἰκόνων καὶ ἡ δίωξη τῶν εἰκονόφιλων.
732 Ὁ Λέων Γ΄ ὑποχρεώνει τοὺς κατοίκους τῆς Καλαβρίας καὶ τῆς Σικελίας νὰ πληρώνουν κεφαλικὸ φόρο, ἐνῶ συγχρόνως μεταβιβάζει τὰ εἰσοδήματα τῶν παπικῶν κτημάτων τῆς νότιας Ἰταλίας στὸ αὐτοκρατορικὸ ταμεῖο. Στὴ δικαιοδοσία τοῦ πατριαρχείου μεταβιβάζει καὶ τὴν παλιὰ ἐπαρχία τοῦ ἀνατολικοῦ Ἰλλυρικοῦ. Ἔτσι ταυτίζονται τὰ πολιτικὰ σύνορά του κράτους μὲ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀνάμεσα στὸ πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τὸν πάπα τῆς Ρώμης.
Ὁ Κάρολος Μαρτέλος, βασιλιὰς τῶν Φράγκων, συντρίβει τὰ ἀραβικὰ στρατεύματα στὸ Πουατιὲ τῆς Γαλλίας καὶ ἀποτρέπει τὴν περαιτέρω προέλαση τῶν Ἀράβων στὴ δυτικὴ Εὐρώπη.
733 Ὁ γιὸς τοῦ Λέοντα, Κωνσταντῖνος, παντρεύεται τὴν πριγκίπισσα τῶν Χαζάρων. Μὲ τὸ γάμο αὐτὸ ἑδραιώνονται ἡ φιλία καὶ ἡ συμμαχία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Χαζάρους.
740 Ἡ μεγάλη νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐπὶ τῶν Ἀράβων στὸ Ἀκροηνό, κοντὰ στὸ Ἀμόριο, ἀπὸ ὅπου διέρχεται ἡ στρατηγικῆς σημασίας ὁδὸς Δορυλαίου-Ἀμορίου-Ἰκονίου, ἀπομακρύνει τὸν ἀραβικὸ κίνδυνο γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα. Οἱ Ἄραβες ποτὲ πιὰ δὲν θὰ πλησιάσουν τὴν Κωνσταντινούπολη.
741 19 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα του, Λέοντα. Συναυτοκράτορας ἀπὸ τὶς 17 Μαΐου τοῦ 751 γίνεται ὁ γιὸς του, Λέων Δ΄, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸς ὡς Λέων ὁ Χάζαρος. Ὁ Κωνσταντῖνος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 23 Σεπτεμβρίου τοῦ 775.
742 27 Ἰουνίου: Ὁ κόμης τοῦ Ὀψικίου Ἀρτάβασδος, γαμπρὸς τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄, ἐκμεταλλεύεται τὴν ἀπουσία τοῦ τελευταίου ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ καταλαμβάνει τὸ θρόνο. Ἀρχίζει ἐμφύλιος πόλεμος, ὁ ὁποῖος ὀφείλεται σὲ πολιτικοὺς λόγους καὶ προσωπικὲς φιλοδοξίες καὶ ὄχι σὲ θρησκευτικές.
743 Μάιος: Στὴν περιοχὴ τῶν Σάρδεων συγκρούονται τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀρτάβασδου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ε΄. Ἄτακτη ὑποχώρηση τοῦ πρώτου.
Αὔγουστος: Νέα ἥττα τῶν στασιαστῶν κοντὰ στὴ Μοδρηνὴ (βορειοδυτικὰ τῆς Ἄγκυρας).
2 Νοεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἀποκαθίσταται στὸ θρόνο καὶ οἱ συνωμότες τυφλώνονται.
746 Μία ἐπιδημία (λοιμός) στὶς εὐρωπαϊκὲς ἐπαρχίες τῆς αὐτοκρατορίας καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο χιλιάδων ἀνθρώπων.
Ὁ Κωνσταντῖνος εἰσβάλλει στὴ Συρία καὶ καταλαμβάνει τὴ Γερμανικεία, τὴ γενέτειρα τῶν προγόνων του. Στὴ συνέχεια μεταφέρει κατοίκους τῆς Συρίας στὴ Θράκη.
747 Ὁ Κωνσταντῖνος ἀνακτᾶ τὴν Κύπρο ἀφοῦ προηγουμένως ὁ διοικητὴς τοῦ ναυτικοῦ τῶν Βυζαντινῶν καὶ στρατηγὸς τοῦ θέματος τῶν Κιβυρραιωτῶν συντρίβει τὸν ἀραβικὸ στόλο κοντὰ στὸ νησί.
751 Ἡ Ραβέννα, πρωτεύουσα τοῦ φερώνυμου ἐξαρχάτου, πέφτει στὰ χέρια τῶν Λογγοβάρδων.
Οἱ τελευταῖες ἐλπίδες τοῦ πάπα γιὰ βοήθεια ἀπὸ τὸ Βυζαντινὸ αὐτοκράτορα ἐξανεμίζονται. Ὁ ἐπίσκοπός της Ρώμης ἀρχίζει νὰ στρέφει τὸ βλέμμα τοῦ πρὸς τὴ Δύση.
752 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Ἀράβων στὶς περιοχὲς τῆς Ἀρμενίας καὶ τῆς Μεσοποταμίας. Στὴ συνέχεια μεταφέρει στὴ Θράκη πληθυσμοὺς ἀπὸ τὴ Μελιτηνὴ καὶ τὴ Θεοδοσιούπολη.
754 6 Ἰανουαρίου: Ὁ πάπας Στέφανος Β΄, ἀφοῦ περνᾶ τὶς Ἄλπεις συναντιέται μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Φράγκων Πιπίνο στὴν Πάβια. Μὲ τὴ συνάντηση αὐτὴ θεμελιώνονται ἡ κοινὴ πορεία τῆς Ρώμης μὲ τὸ κράτος τῶν Φράγκων καὶ ἡ ἵδρυση τοῦ ρωμαϊκοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κράτους.
10 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει τὶς συνεδριάσεις της ἡ εἰκονομαχικῶν προθέσεων Σύνοδος τῆς Ἱέρειας (ἀνάκτορο στὴν ἀσιατικὴ ἀκτὴ τοῦ Βοσπόρου). Σὲ αὐτὴ συμμετέχουν 338 ἐπίσκοποι, ἀλλὰ δὲν ἐκπροσωποῦνται τὰ πατριαρχεῖα Ἀλεξάνδρειας, Ἱεροσολύμων, Ἀντιόχειας, καθὼς καὶ ἡ ἐκκλησία τῆς Ρώμης.
8 Αὐγούστου: Ἡ τελευταία συνεδρίαση τῆς Συνόδου τῆς Ἱέρειας γίνεται στὴν Παναγία τῶν Βλαχερνῶν, παρουσία τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄, ὁ ὁποῖος, κατὰ παράβαση τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξης, τοποθετεῖ στὸν πατριαρχικὸ θρόνο ποὺ ἔχει χηρέψει (πατριάρχης Ἀναστάσιος, Ἰανουάριος τοῦ 754+) τὸν Κωνσταντῖνο (μοναχός). Ἡ σύνοδος τάσσεται κατὰ τοῦ προσκυνήματος τῶν εἰκόνων.
Πεθαίνει ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
756 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἔ΄ δημιουργεῖ ὀχυρωμένους οἰκισμοὺς στὴ Θράκη καὶ ἐγκαθιστᾶ σὲ αὐτοὺς Σύρους καὶ Ἀρμένιους, κυρίως μονοφυσίτες, γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς αὐτοκρατορίας ἐναντίον τῶν Βουλγάρων.
762 Οἱ Ἀββασίδες μεταφέρουν τὴν πρωτεύουσά τους ἀπὸ τὴ Δαμασκὸ στὴ Βαγδάτη.
763 30 Ἰουνίου: Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνο Ἔ΄ συντρίβουν τοὺς Βουλγάρους ὑπὸ τὸν ἡγεμόνα Τελέτζη στὴν περιοχὴ τῆς Ἀγχιάλου, στὶς ἀκτὲς τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
765 Θανάτωση, ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Κωνσταντίνου Ἔ΄, τοῦ σεβάσμιου ἡγουμένου τῆς Μονῆς Αὐξεντίου, Στέφανου, ἔνθερμου ὑπερασπιστῆ τῶν εἰκόνων.
Συνεχεῖς διώξεις, ἐξευτελισμοὶ καὶ φόνοι εἰκονόφιλων. Τὰ ἑπόμενα χρόνια πολλοὶ εἰκονόφιλοι καταφεύγουν στὴν Ἰταλία.
773 Ὀκτώβριος: Σπουδαία νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐπὶ τῶν Βουλγάρων στὴν περιοχὴ Λιθοσώρια.
774 Μάρτιος: Νέα ἐκστρατεία τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄ ἐναντίον τῶν Βουλγάρων.
Διαρκεῖ λίγο γιατί ὁ Βούλγαρος ἡγεμόνας ζητᾶ εἰρήνη.
775 24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Λέων Δ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Λίγες μέρες πρὶν ὁ πατέρας τοῦ Κωνσταντῖνος πεθαίνει στὴ διάρκεια μιᾶς ἐκστρατείας ἐναντίον τῶν Βουλγάρων (14 Σεπτεμβρίου). ΣΤΟ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 8 Σεπτεμβρίου τοῦ 780.
776 24 Ἀπριλίου: Ὁ αὐτοκράτορας Λέων Δ΄ ἀναγορεύει τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο συναυτοκράτορα. Πρὶν ἀπὸ αὐτὸ ἀναγκάζει τοὺς συγκλητικούς, καθὼς καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἀστικῶν τάξεων νὰ ὑπογράψουν, ἀφοῦ πρῶτα ὁρκιστοῦν, ὅτι ἀναγνωρίζουν τὸ νέο αὐτοκράτορα ὡς μόνο κληρονόμο τοῦ θρόνου.
777 Ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Τελερὶγ Βαφτίζεται στὴν Κωνσταντινούπολη.
780 9 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Λέων Δ΄. Ὁ Κωνσταντῖνος ΣΤ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου σὲ ἡλικία μόλις δέκα ἐτῶν. Συναυτοκράτειρα εἶναι ἡ μητέρα τοῦ Εἰρήνη. Ὁ Κωνσταντῖνος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 797.
782 Οἱ Ἄραβες προελαύνουν μέχρι τὴ Χρυσούπολη.
783 Ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου Σταυράκιος ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Σκλαβινῶν (Σλάβων).
784 21 Αὐγούστου: Ὁ πατριάρχης Παῦλος -εἰκονομάχος- ἐξαναγκάζεται ἀπὸ τὴν αὐτοκράτειρα Εἰρήνη σὲ παραίτηση. Στὴ θέση τοῦ ἐκλέγεται ὁ μετριοπαθὴς Ταράσιος (25 Δεκεμβρίου τοῦ 784). Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς λατρείας τῶν εἰκόνων.
786 31 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸ Ναὸ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων στὴν Κωνσταντινούπολη τὶς ἐργασίες της ἡ οἰκουμενικὴ σύνοδος, μὲ κύριο ἔργο τῆς τὴν ἀκύρωση τῶν ἀποφάσεων τῆς συνόδου τοῦ 754. Διαλύεται βίαια ἀπὸ εἰκονομαχικὰ στρατεύματα.
Ἡ αὐτοκράτειρα Εἰρήνη, μὲ τὸ πρόσχημα τοῦ ἀραβικοῦ κινδύνου, στέλνει τὰ εἰκονομαχικὰ στρατεύματα στὴ νότια Μικρὰ Ἀσία καὶ συγχρόνως φέρνει ἀπὸ τὴ Θράκη εἰκονόφιλα, στὰ ὁποῖα ἀναθέτει τὴ φύλαξη τῆς Κωνσταντινούπολης.
787 24 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἡ Ζ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ πατριάρχη Ταράσιου καὶ παρουσία 350 ἐπισκόπων. Εἶναι ἡ τελευταία σύνοδος ποὺ ἀναγνωρίζει ἡ Ὀρθόδοξη Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία. Οἱ ἐργασίες τῆς διαρκοῦν μέχρι τὶς 13 Ὀκτωβρίου τοῦ ἴδιου ἔτους καὶ ὁδηγοῦν στὴν ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Στὴν τελευταία πανηγυρικὴ συνεδρία, ποὺ γίνεται στὸ ἀνάκτορο τῆς Μαγναύρας στὶς 23 Ὀκτωβρίου, ἐπικυρώνονται οἱ ἀποφάσεις τῆς συνόδου, τὶς ὁποῖες ὑπογράφουν ἡ αὐτοκράτειρα καὶ ὁ νεαρὸς αὐτοκράτορας.
790 Ἄνοιξη: Ἡ προσπάθεια τοῦ Μιχαὴλ τοῦ Λαχανοδράκοντα, συνεργάτη τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου, νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὴν Εἰρήνη καὶ τὸ συνεργάτη της, εὐνοῦχο Σταυράκιο, ἀποτυγχάνει.
Ὀκτώβριος: Ὁ στρατὸς τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιάκων ἐξαναγκάζει τὴν Εἰρήνη νὰ ἐγκαταλείψει τὸ παλάτι.
792 Ἰανουάριος: Ἡ Εἰρήνη ἐπανέρχεται στὸ παλάτι, στὸ πλευρὸ τοῦ γιοῦ της.
Ἰούλιος: Ταπεινωτικὴ ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὸ φρούριο Μαρκέλλαι, στὴ νότια ἄκρη τοῦ στενοῦ τῶν Βερεγάβων. Ταπεινωτικὴ φυγὴ τοῦ αὐτοκράτορα καὶ αἰχμαλωσία ἐπιφανῶν Βυζαντινῶν στρατηγῶν.
Τὸ γόητρο τοῦ αὐτοκράτορα δέχεται ἰσχυρὸ πλῆγμα.
793 Ἄνοιξη: Ὁ Κωνσταντῖνος καταπνίγει μὲ ἰδιαίτερα βίαιο τρόπο ἐπανάσταση τοῦ στρατοῦ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιάκων. Διατάσσεται ἡ τύφλωση τοῦ στρατηγοῦ τοῦ θέματος, Ἀλεξίου.
795 Ἰανουάριος: Ὁ Κωνσταντῖνος ἀπομακρύνει τὴ νόμιμη σύζυγό του Μαρία ἀπὸ τὴν Παφλαγονία καὶ παντρεύεται μὲ ἕνα γάμο ἀσυνήθιστης πολυτέλειας τὴν ἐρωμένη του, Θεοδότη. Μὲ αὐτὴ τοῦ τὴν ἐνέργεια διαρρηγνύει κάθε δεσμὸ μὲ τὴν ὀρθόδοξη παράταξη.
797 15 Αὐγούστου: Μὲ διαταγὴ τῆς μητέρας τοῦ Εἰρήνης ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΣΤ΄ τυφλώνεται μέσα στὴν πορφυρὴ αἴθουσα στὴν ὁποία εἶχε γεννηθεῖ πρὶν ἀπὸ 27 χρόνια. Ἡ Εἰρήνη γίνεται μονοκράτειρα καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 31 Ὀκτωβρίου τοῦ 802.
800 Ὁ Καρλομάγνος στέφεται αὐτοκράτορας τῶν Φράγκων.
802 Ἡ Εἰρήνη συνεννοεῖται μὲ τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ Καρλομάγνου γιὰ τὴ σύναψη γάμου.
31 Ὀκτωβρίου: Μὲ ἐπανάσταση ποὺ ξεσπᾶ στὴν Κωνσταντινούπολη ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἡ Εἰρήνη, ἡ ὁποία ἐξορίζεται στὴν ἀρχὴ στὰ Πριγκιποννήσια καὶ στὴ συνέχεια στὴ Λέσβο.
Αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου ἀναγορεύεται ὁ «λογοθέτης τοῦ γενικοῦ» Νικηφόρος Ἅ΄, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 25 Νοεμβρίου τοῦ 811.
805 Στόλος τῶν Ἀράβων λεηλατεῖ τὴν Κύπρο.
806 Ὁ Νικηφόρος Ἅ΄ συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς Ἄραβες καὶ ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει βαρύτατο ἐτήσιο φόρο.
808 Ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Κροῦμος λεηλατεῖ τὴ Μακεδονία.
809 Ὁ Νικηφόρος Ἅ΄ προχωρᾶ σὲ μετακινήσεις πληθυσμῶν, ἐπιδιώκοντας νὰ ἐξουδετερώσει τὸ σλαβικὸ στοιχεῖο ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα στὴ Θράκη ἀπὸ τὴν ἄλλη.
810 Ὁ Νικηφόρος καταλαμβάνει τὴν Πλίσκα.
811 26 Νοεμβρίου: Συντριβὴ τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Κροῦμο στὶς ὀρεινὲς διαβάσεις κοντὰ στὴν πρωτεύουσα τῶν Βουλγάρων Πλίσκα, τὴν ὁποία εἶχε ἤδη καταστρέψει ὁ Νικηφόρος. Ὁ Νικηφόρος σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης καί, σύμφωνα μὲ πληροφορίες ἀξιόπιστων πηγῶν, τὸ κρανίο τοῦ ὁ Κροῦμος τὸ ἔκανε κύπελλο γιὰ νὰ πίνει τὸ κρασί του. Στὴ ἴδια μάχη τραυματίζεται σοβαρὰ ὁ γιὸς του καὶ συναυτοκράτορας Σταυράκιος.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ τραυματισμένος Σταυράκιος ἀνατρέπεται ἔπειτα ἀπὸ ἐπανάσταση καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας ὁ Μιχαὴλ Ἅ΄ Ραγκαβές, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰουλίου τοῦ 813.
812 Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν τὴ Μεσημβρία.
Μὲ τὴ συνθήκη τοῦ Ἀκυΐσγρανου (σημερινὸ Ἄαχεν) τὸ Βυζάντιο ἀναγνωρίζει τὸν τίτλο τοῦ αὐτοκράτορα -ὄχι τῶν Ρωμαίων- στὸ βασιλιὰ τῶν Φράγκων μὲ ἀντάλλαγμα τὴν ἐπιστροφὴ τῆς Βενετίας καὶ περιοχῶν τῆς Δαλματίας στὸ Βυζαντινὸ αὐτοκράτορα.
813 Ἥττα τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ στὴ Βερζινικία τῆς Ἀδριανούπολης, ὕστερα ἀπὸ τὴν ὑποχωρητικὴ στάση τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ἀνατολικῶν καὶ μετέπειτα αὐτοκράτορα, Λέοντα.
10 Ἰουλίου: Ὁ Λέων Ἔ΄ Ἀρμένιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 25 Δεκεμβρίου τοῦ 820, ὁπότε δολοφονεῖται μπροστὰ στὴν Ἁγία Τράπεζα τῆς Ἁγίας Σοφίας.
Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν γιὰ μερικοὺς μῆνες τὴν Ἀδριανούπολη, ἀλλὰ ἀναγκάζονται νὰ τὴν ἐγκαταλείψουν.
815 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη σύνοδος, ἡ ὁποία ἀκυρώνει τὶς ἀποφάσεις τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ ἀπαγορεύει καὶ πάλι τὴ λατρεία τῶν εἰκόνων. Τὰ πρακτικὰ τῆς δὲν σώζονται.
Οἱ Βούλγαροι (Ὁμουρτάγ) ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Βυζάντιο.
820 25 Δεκεμβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Β΄ στέφεται αὐτοκράτορας μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ Λέοντα Ἔ΄ τοῦ Βυζαντίου (δυναστεία τοῦ Ἀμορίου ἢ Φρυγικὴ δυναστεία). Στὶς 12 Μαΐου τοῦ 821 στέφει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Θεόφιλο.
Ὁ Μιχαὴλ Β΄ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 829.
821-822 Ἀνταρσία τοῦ Θωμὰ τοῦ Σλάβου, ὁ ὁποῖος αὐτοανακηρύσσεται αὐτοκράτορας.
Πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες καὶ καταστροφὴ τοῦ στόλου τους μὲ ὑγρὸ πῦρ. Ἥττα τῶν στρατευμάτων τοῦ Θωμὰ στὴν περιοχὴ Διάβαση, κοντὰ στὴν Κωνσταντινούπολη, καὶ καταστολὴ τῆς ἐξέγερσης.
824 Ἄραβες ἀπὸ τὴν Ἱσπανία ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἀμποῦ Χὰφς ἱδρύουν στὴν Κρήτη ἐμιράτο.
827 Ὁ τουρμάρχης Σικελίας Εὐφήμιος παραδίδει τὴ Σικελία στοὺς Ἄραβες.
829 Ὀκτώβριος: Ὁ Θεόφιλος παραμένει μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Μιχαὴλ Β΄. Ὁ Θεόφιλος θὰ μείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 20 Ἰανουαρίου τοῦ 842.
830 Στὸ ἔτος αὐτὸ ἀνάγεται τὸ ἐπεισόδιο ἀνάμεσα στὸν αὐτοκράτορα Θεόφιλο, ὁ ὁποῖος ἀναζητοῦσε σύζυγο, καὶ τὴν ὡραία καὶ εὐφυέστατη ὑποψήφια Εἰκασία ἢ Κασσιανή. Συγκεκριμένα, ὅταν ὁ Θεόφιλος, ἀπευθυνόμενος σὲ αὐτή, λέει ὅτι «ἐκ γυναικὸς ἐρρύη τὰ φαῦλα», δηλαδὴ ἀπὸ τὴ γυναίκα πηγάζουν τὰ χειρότερα, ἔχοντας προφανῶς στὸ μυαλὸ τοῦ τὴν Εὕα, ἡ περήφανη καὶ ἑτοιμόλογη Εἰκασία τοῦ ἁπαντὰ «ἀλλὰ καὶ διὰ γυναικὸς πηγάζει τὰ κρείττονα», δηλαδὴ καὶ ἀπὸ τὴ γυναίκα πηγάζουν τὰ καλύτερα, ἔχοντας στὸ μυαλὸ τῆς τὴν Παναγία. Τελικὰ ὁ Θεόφιλος προτιμᾶ τὴν πονηρὴ Θεοδώρα ἀπὸ τὴν Παφλαγονία.
832 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο Λοῦλον στὴ Μικρὰ Ἀσία.
835 Διώκονται οἱ Παυλικιανοὶ καὶ ἐκτελεῖται ὁ δάσκαλός τους Σέργιος.
837 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὰ Σαμόσατα καὶ τὴ Μελιτηνή.
Ὁ Ἰωάννης ὁ Γραμματικὸς γίνεται πατριάρχης τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ὁ Φώτιος συγγράφει τὴ «Μυριόβιβλο».
838 22 Ἰουλίου: Ὁ ἀραβικὸς στρατὸς μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ χαλίφη Μουτάσιμ συντρίβει τὸ βυζαντινὸ στρατὸ στὴν πόλη Δαζιμόνα, κοντὰ στὴν Ἄγκυρα, τὴν ὁποία καὶ καταλαμβάνει. Στὴ συνέχεια οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ Ἀμόριο, γενέθλια πόλη τῆς ὁμώνυμης δυναστείας (12 Αὐγούστου τοῦ 838).
Ἀντιπροσωπεία τῶν Βαράγγων -Βίκινγκς ποὺ εἶχαν διεισδύσει στὴ Ρωσία- ἐπισκέπτεται τὴν Κωνσταντινούπολη.
842 27 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Θεόφιλος. Τὸν διαδέχονται ὁ γιὸς τοῦ Μιχαὴλ
Γ΄ καὶ ἡ σύζυγος τοῦ Θεοδώρα. Μὲ τὸ θάνατο τοῦ Θεόφιλου καταρρέει ὁλοκληρωτικὰ καὶ ἡ Εἰκονομαχία.
Ἡ Θεοδώρα θὰ παραμείνει στὸ θρόνο ὡς συναυτοκράτειρα τοῦ ἀνήλικου γιοῦ τῆς Μιχαὴλ
μέχρι τὶς 15 Μαΐου τοῦ 856, ἐνῶ ὁ Μιχαὴλ Γ΄ θὰ μείνει γνωστὸς στὴν ἱστορία μὲ τὴν προσωνυμία Μέθυσος, ἐξαιτίας τῆς στάσης τῶν ἱστορικῶν τῆς δυναστείας τῶν Μακεδόνων ποὺ ἤθελαν νὰ συγκαλύψουν τὴ συμμετοχὴ τοῦ Βασίλειου Ἅ΄ στὴ δολοφονία του. Θὰ κυβερνήσει μέχρι τὶς 23 Σεπτεμβρίου τοῦ 867.
843 Συνθήκη τοῦ Βερντέν. Μοιράζεται ἡ αὐτοκρατορία τῶν Φράγκων.
Ἀποτυγχάνει προσπάθεια τοῦ λογοθέτη τοῦ δρόμου Θεόκτιστου νὰ ἀνακαταλάβει τὴν Κρήτη.
844 Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Ἄραβες στὸ Μαυροπόταμο.
853 Ἐπιδρομὴ τοῦ βυζαντινοῦ στόλου στὴ Δαμιέτη τῆς Αἰγύπτου.
856 Ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν Πετρωνᾶς ἐπιτίθεται στὸ σύνορό του Εὐφράτη ἐναντίον Παυλικιανῶν καὶ Ἀράβων στὴν προσπάθειά του νὰ ἀποτρέψει τὴ μεταξὺ τοὺς σύμπραξη.
863 Ὁ Πετρωνᾶς συντρίβει τὰ στρατεύματα τοῦ ἐμίρη τῆς Μελιτηνῆς Ἄμερ κοντὰ στὸν ποταμὸ Λαλακόαντα.
Ὁ Κύριλλος καὶ ὁ Μεθόδιος πηγαίνουν στὴ Μοραβία καὶ τὴν Παννονία γιὰ νὰ διαδώσουν τὸ χριστιανισμὸ στοὺς Σλάβους αὐτῶν τῶν περιοχῶν.
Ἀνακαινίζεται τὸ Πανδιδακτήριο τῆς Μαγναύρας, τὴ διεύθυνση τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει ὁ Λέων ὁ Μαθηματικός.
864 Βυζαντινὸς ἐπίσκοπος ποὺ στάλθηκε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη βαφτίζει τὸν τσάρο τῶν Βουλγάρων Βόγορη, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὸ χριστιανικὸ ὄνομα Μιχαήλ.
865 Ὁ παρακοιμώμενος Βασίλειος δολοφονεῖ τὸν καίσαρα Βάρδα.
866 26 Μαΐου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύεται συμβασιλέας τοῦ Μιχαὴλ Γ΄.
867 23 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύεται -ἀφοῦ πρῶτα δολοφονεῖ τὸν Μιχαήλ- μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 29 Αὐγούστου τοῦ 886.
Σχίσμα ἀνάμεσα στὴ Δυτικὴ καὶ τὴν Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία.
23 Νοεμβρίου: Νέος πατριάρχης Κωνσταντινούπολης ὁ Ἰγνάτιος.
868 Ἀρχές: Οἱ Σαρακηνοὶ λύουν τὴν πολιορκία τοῦ Ραουσίου ἢ Ραγούζας (σημερινὸ Ντουμπρόβνικ) τῆς Δαλματίας μόλις ἀντιλαμβάνονται τὴν παρουσία ἰσχυροῦ βυζαντινοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Νικήτα Ὠορύφα.
869 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύει συμβασιλέα τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
Συγκαλεῖται σύνοδος τῶν ἐκκλησιῶν στὴν Κωνσταντινούπολη (869/870), τὴν ὁποία ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία θεωρεῖ ὡς τὴν Ἡ΄ Οἰκουμενική. Ἡ σύνοδος ἀναθεματίζει τὸν Φώτιο καὶ τοὺς ὀπαδούς του καὶ θέτει τὴ νεοϊδρυθεῖσα Βουλγαρικὴ Ἐκκλησία ὑπὸ τὴ δικαιοδοσία τοῦ πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.
870 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀνακηρύσσει συμβασιλέα τὸ γιό του, Λέοντα ΣΤ΄ (ἀπὸ τὸ γάμο του μὲ τὴν Εὐδοκία Ἰγγερίνα).
Μὲ ἀπόφαση τοῦ αὐτοκράτορα Βασίλειου Ἅ΄ ἡ ἀρχοντὶα τῆς Δαλματίας προάγεται σὲ θέμα.
871 Ἄνοιξη: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Παυλικιανῶν (μέλη χριστιανικῆς αἵρεσης) καὶ τῆς πρωτεύουσάς τους Τεφρικὴς (ἀνατολικὴ Μικρὰ Ἀσία) χωρὶς σημαντικὰ ἀποτελέσματα.
Ὁ Νικήτας Ὠορύφας ἀπελευθερώνει τὸ Μπάρι ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
872 Οἱ Παυλικιανοὶ ἡττῶνται ἀπὸ τοὺς Βυζαντινοὺς (στρατηγὸς ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν Χριστόφορος) στὴ μάχη τοῦ Βαθυρρύακα. Σὲ αὐτὴ σκοτώνεται καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς αἵρεσης Χρυσόχειρ.
Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐκδίδει τὸν «Πρόχειρο Νόμον» ποὺ φιλοδοξεῖ νὰ ἀντικαταστήσει τὴν «Ἐκλογή» τῶν Ἰσαύρων.
873 Ὁ Δούκας τοῦ Βενεβέντου δηλώνει ὑποταγὴ στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ εἰσβάλλει στὴν περιοχὴ τοῦ Εὐφράτη καὶ καταλαμβάνει τὴ Σωζόπετρα καὶ τὰ Σαμόσατα, ἀλλὰ ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὸ σημαντικὸ φρούριο τῆς Μελιτηνῆς.
876 25 Δεκεμβρίου: Ὁ Βυζαντινὸς διοικητὴς τοῦ Ὑδροῦντος (Otranto) ἀποσπᾶ τὸ Μπάρι ἀπὸ τοὺς Φράγκους καὶ τὸ καθιστὰ προπύργιο τῆς ἐξόρμησης τῶν Βυζαντινῶν στὴ νότια Ἰταλία.
877 26 Ὀκτωβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ πατριάρχη Ἰγνάτιου ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐπαναφέρει στὸ πατριαρχικὸ ἀξίωμα τὸν Φώτιο.
878 21 Μαΐου: Οἱ Ἄραβες ἔπειτα ἀπὸ δίμηνη πολιορκία κυριεύουν τὶς Συρακοῦσες.
Τὴν περίοδο αὐτὴ οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὴν Κύπρο, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν κατοχή τους γιὰ ἑπτὰ περίπου χρόνια.
879 Ἰανουάριος: Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ τοῦ Παλαιοῦ προελαύνει μέχρι τὰ Ἄδανα. Ὁ ἐμίρης τῆς Ταρσοῦ Ἐσμᾶν ἀπαντᾶ τὸν ἑπόμενο χρόνο μὲ ἐπιδρομὴ στὴ Χαλκίδα τῆς Εὔβοιας.
Νοέμβριος (μέχρι ἀρχὲς 880): Ἐκκλησιαστικὴ σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη ἀποκαθιστᾶ τὸν Φώτιο.
879-886(;) Ἐκδίδεται ἡ «Ἐπαναγωγὴ τοῦ Νόμου», τὴν ὁποία πιθανότητα ἔχει συντάξει ὁ Φώτιος.
881 Ἐπιδρομὴ τοῦ ἐξωμότη ναυάρχου τῶν Ἀράβων ἐναντίον τῆς Πελοποννήσου. Ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει μετὰ τὴν ἥττα του ἀπὸ τὸν ὑπὸ τὸν Νικήτα Ὠορύφα βυζαντινὸ στόλο.
882 Ὁ Λέων παντρεύεται τὴ Θεοφανῶ, ἐνῶ παράλληλα διατηρεῖ ἐξωσυζυγικὴ σχέση μὲ τὴ Ζωὴ Ζαούτζαινα. Ὁ θάνατος τῆς Θεοφανῶς (10 Νοεμβρίου τοῦ 893) ἐπιτρέπει στὸν Λέοντα νὰ νομιμοποιήσει τὴ σχέση του μὲ τὴ Ζωὴ (899), ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἔπειτα ἀπὸ λίγο πεθαίνει.
Στὴ συνέχεια παντρεύεται τὴν Εὐδοκία ποὺ πεθαίνει στὴ διάρκεια τοῦ τοκετοῦ (12 Ἀπριλίου τοῦ 901). Τελικὰ παντρεύεται τὴ Ζωὴ Καρβονοψίνα (μάτια σὰν μαῦρα κάρβουνα).
886 29 Αὐγούστου: Ὁ αὐτοκράτορας Βασίλειος Ἅ΄ τραυματίζεται θανάσιμα μετὰ τὴν πτώση του ἀπὸ ἄλογο τὴν ὁποία προκάλεσε ἕνα μεγάλο ἐλάφι.
30 Αὐγούστου: Ἀνεβαίνουν στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου οἱ συμβασιλεῖς ἀδερφοὶ Λέων καὶ Ἀλέξανδρος.
Σεπτέμβριος: Ὁ Φώτιος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πατριαρχία ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Λέοντα. Ἐξορίζεται στὴν Ἀρμενία ὅπου καὶ πεθαίνει.
887-898 Δημοσιεύεται ἡ συλλογὴ νόμων κανονικοῦ, ἀστικοῦ καὶ δημόσιου δικαίου, ποὺ εἶναι γνωστὴ ὡς «Βασιλικά».
893 17 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ πατριάρχης Στέφανος.
895 Ἀντιβουλγαρικὴ συμμαχία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Οὔγγρους.
896 Ἥττα τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ ὑπὸ τὸν στρατηγὸ Κατακαλῶν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὸ Βουλγαρόφυγον κοντὰ στὴν Ἀδριανούπολη.
901 Ὁ Νικόλαος Μυστικὸς γίνεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
902 Σαρακηνοὶ πειρατὲς καταλαμβάνουν καὶ καταστρέφουν τὴ Δημητριάδα τῆς Μαγνησίας.
1 Αὐγούστου: Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ Ταυρομένιο (σημερινὴ Ταορμίνα) τῆς Σικελίας καὶ ὁλοκληρώνεται ἔτσι ἡ κατάληψη τοῦ νησιοῦ.
904 29 Ἰουλίου: Ἰσχυρὸς ἀραβικὸς -κυρίως πειρατικός- στόλος ὑπὸ τὸ χριστιανὸ ἐξωμότη Λέοντα τὸν Τριπολίτη ἀγκυροβολεῖ ἔξω ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη. Δυὸ μέρες ἀργότερα καταλαμβάνει τὴν πόλη καὶ 22.000 ἕως 30.000 κάτοικοι τῆς πόλης αἰχμαλωτίζονται καὶ πωλοῦνται στὴ συνέχεια στὰ σκλαβοπάζαρα τῆς Ἀφρικῆς.
907 Ὁ πατριάρχης Νικόλαος Μυστικὸς ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πατριαρχία γιατί δὲν συναινεῖ στὴν ἀναγνώριση τοῦ τέταρτου γάμου τοῦ αὐτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄. Αἰφνιδιαστικὴ ἐμφάνιση τοῦ Ρώσου ἡγεμόνα Ὀλέγκ, ἐπικεφαλῆς ἰσχυροῦ στόλου, μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης ἀναγκάζει τὴ βυζαντινὴ κυβέρνηση νὰ κατοχυρώσει τὴν παρουσία Ρώσων ἐμπόρων στὴν πόλη.
908 15 Μαΐου: Ὁ Κωνσταντῖνος στέφεται ἀπὸ τὸν πατέρα του, Λέοντα, συναυτοκράτορας.
Ὀκτώβριος: Ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου Ἰμέριος ἐπιτυγχάνει σημαντικὴ νίκη στὸ Αἰγαῖο Πέλαγος ἐναντίον τῶν Ἀράβων.
910 Καλοκαίρι: Βυζαντινὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κύπρο. Ἔπειτα ἀπὸ λίγους μῆνες ἡ Κύπρος καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ἄραβες ὑπὸ τὸν ἀρνησίθρησκο Δαμιανό. Μετὰ ἀπὸ διαπραγματεύσεις ἀνάμεσα στοὺς Ἄραβες καὶ τοὺς Βυζαντινοὺς ἐπανέρχεται τὸ καθεστὼς οὐδετερότητας στὸ νησί.
911 Ἐκδίδεται ἀπὸ τὸν Λέοντα ΣΤ΄ τὸ «Ἐπαρχικὸν Βιβλίον».
Ὁ Κωνσταντῖνος ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα τοῦ (μετὰ τὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 911).
912 11 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ Λέων ΣΤ΄ ὁ Σοφός.
15 Μαΐου: Ὁ αὐτοκράτορας Ἀλέξανδρος καὶ ἐπίτροπος τοῦ ἀνήλικου Κωνσταντίνου Ζ΄ ἐπαναφέρει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τὸν Νικόλαο Μυστικό.
913 6 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Ἀλέξανδρος.
7 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ὁ Πορφυρογέννητος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μὲ ἕνα συμβούλιο ἀντιβασιλείας μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν πατριάρχη Νικόλαο Μυστικό.
Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 17 Δεκεμβρίου τοῦ 920.
Αὔγουστος: Βουλγαρικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Συμεὼν φτάνουν μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης τὴν ὁποία ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν. Οἱ Βυζαντινοὶ ἀναγκάζονται νὰ ἀναγνωρίσουν στὸ Βούλγαρο ἡγεμόνα τὸν τίτλο «βασιλεὺς τῆς Βουλγαρίας».
Ὀκτώβριος: Ἡ βασιλομήτωρ Ζωὴ Καρβονοψίνα ἀναγορεύεται συμβασιλέας τοῦ ἀνήλικου γιοῦ τῆς Κωνσταντίνου.
914 Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν καὶ λεηλατοῦν τὴν Ἀδριανούπολη.
917 20 Αὐγούστου: Οἱ Βούλγαροι ὑπὸ τὸν Συμεὼν καταστρέφουν βυζαντινὴ στρατιὰ ὑπὸ τὸν Ρωμανὸ Λεκαπηνὸ στὴν περιοχὴ τῆς Ἀγχιάλου του Εὔξεινου Πόντου.
919 25 Μαρτίου: Ὁ δρουγγάριος τοῦ πλωίμου Ρωμανὸς Λεκαπηνὸς μὲ ἀστραπιαία κίνηση ἐπιβάλλει πραξικοπηματικὰ τὴν παρουσία τοῦ στὸ βυζαντινὸ παλάτι.
Μάιος: Ὁ νεαρὸς αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ζ΄ παντρεύεται τὴν κόρη τοῦ Ρωμανοῦ Λεκαπηνοῦ.
24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Λεκαπηνὸς ἀνακηρύσσεται καίσαρας.
920 Ἰούλιος: Ἐκκλησιαστικὴ σύνοδος ἀπαγορεύει τὸν τέταρτο γάμο καὶ ἐπιτρέπει τὸν τρίτο, ὑπὸ συγκεκριμένες ὅμως προϋποθέσεις.
20 Αὐγούστου: Ἡ βασιλομήτωρ Ζωὴ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ θρόνο.
17 Δεκεμβρίου: Συναυτοκρατορία Κωνσταντίνου Ζ΄ καὶ Ρωμανοὺ Α΄.
921 20 Μαΐου: Ὁ πρωτότοκος γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ, Χριστόφορος, στέφεται συναυτοκράτορας, τρίτος στὴ σειρὰ μετὰ τὸν πατέρα του καὶ τὸν Κωνσταντῖνο.
922 Ὁ ναύαρχος Ἰμέριος καταστρέφει τὸν πειρατικὸ στόλο τοῦ Λέοντα τοῦ Τριπολίτη κοντὰ στὴ Λῆμνο.
Δημοσιεύεται ἡ «Περὶ Προτιμήσεως» νεαρὰ ἡ ὁποία στρέφεται ἐναντίον τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας (σύμφωνα μὲ ἄλλους ἱστορικοὺς ἡ δημοσίευση ἔγινε τὸ 928).
924 Ὁ γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ, Στέφανος, ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας λίγο μετὰ τὶς 25 Δεκεμβρίου. Τὸ ἴδιο θὰ συμβεῖ καὶ μὲ τὸν τρίτο στὴ σειρὰ γιὸ τοῦ Ρωμανοῦ, Κωνσταντῖνο.
Νέα ἐπιδρομὴ τοῦ Συμεὼν στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Ρωμανὸς κατορθώνει νὰ συνάψει εἰρήνη μὲ τὸν ἡγεμόνα τῶν Βουλγάρων.
Ὁ βυζαντινὸς στόλος καταστρέφει τὸ στόλο τοῦ ἐξωμότη Λέοντα τοῦ Τριπολίτη κοντὰ στὴ Λῆμνο.
925 15 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ πατριάρχης Νικόλαος Μυστικός, ἡγετικὴ μορφὴ ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ πολιτικὴ εὐαισθησία, εὐελιξία καὶ εὐθυκρισία, διπλωματικὲς ἱκανότητες, πίστη στὴν οἰκουμενικότητα καὶ τὰ ἰδεώδη της αὐτοκρατορίας.
928 Οἱ Βυζαντινοὶ κυριεύουν τὴ Θεοδοσιούπολη.
933 2 Φεβρουαρίου: Ὁ Θεοφύλακτος, νεότερος γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ Ἅ΄, ἀναδεικνύεται σὲ ἡλικία μόλις 19 ἐτῶν πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
934 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὸ στρατηγικῆς σημασίας φρούριο τῆς Μελιτηνῆς.
938 Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος συγγράφει τὸ «Περὶ τῆς Βασιλείου Τάξεως».
941 Ὁ ἡγεμόνας τοῦ Κιέβου Ἰγκὸρ φτάνει μὲ ἀπειλητικὲς διαθέσεις μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης. Ὁ ἡγεμόνας τοῦ Κιέβου Ἰγκὸρ ἐπιτίθεται ἐναντίον της, ἀλλὰ τὴν ἐπίθεσή του ὁ βυζαντινὸς στόλος τὴν ἀντιμετωπίζει μὲ ὑγρὸ πῦρ στὴν εἴσοδο τοῦ Βοσπόρου.
Τὴν ἴδια περίοδο οἱ Βυζαντινοὶ ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῶν Ἀράβων καὶ φτάνουν μέχρι τὸ Χαλέπι.
944 Νέα προσπάθεια τοῦ Ἰγκὸρ ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης ἀποτυγχάνει.
16 Δεκεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Ἅ΄ ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἀπὸ τὸ γιὸ τοῦ Στέφανο Λεκαπηνό.
Θὰ πεθάνει στὴν ἐξορία στὶς 15 Ἰουνίου τοῦ 948.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ συγγράφει τὸ «Περὶ Θεμάτων».
945 27 Ἰανουαρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ἐκδιώκει ἀπὸ τὸ θρόνο καὶ ἐξορίζει τοὺς συναυτοκράτορες Στέφανο (+965) καὶ Κωνσταντῖνο Λεκαπηνὸ (+947), ἔπειτα ἀπὸ παρακίνηση τῆς αὐγούστας Ἑλένης, ἀδερφῆς τῶν δυὸ Λεκαπηνῶν.
6 Ἀπριλίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ὁ Πορφυρογέννητος προωθεῖ τὸν ἰδιαίτερα ἱκανὸ νόθο γιὸ τοῦ Ρωμανοῦ Λεκαπηνοῦ Βασίλειο.
947 Ἐκδίδεται ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ζ΄ «Νεαρά» ἐναντίον τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας.
948 Ἄνοιξη: Ὁ Ρωμανὸς Β΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του, Κωνσταντίνου Ζ΄.
950 Ἀνεγείρεται ὁ Ναὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὴ Μονὴ τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ, στὴ Βοιωτία.
951 Τὸ Βυζάντιο ἀποτυγχάνει νὰ ἀπελευθερώσει τὴν ἀραβοκρατούμενη Σικελία.
955 Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς ἀναλαμβάνει δομέστικος τῶν σχολῶν.
958 Βυζαντινὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Νικηφόρο Φωκὰ καταλαμβάνουν μία σειρὰ ἀπὸ ὀχυρὲς θέσεις στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τοῦ κράτους.
959 10 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄. Ὁ Ρωμανὸς Β΄ ἀνακηρύσσεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Μαρτίου τοῦ 963.
960 22 Ἀπριλίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του. Τὸ ἑπόμενο ἔτος συναυτοκράτορας ἀνακηρύσσεται καὶ ὁ ἄλλος τοῦ γιός, ὁ Κωνσταντῖνος Η΄.
Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς νικᾶ τὸν Σέιφ ἇλ Ντάουλα.
961 7 Μαρτίου: Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς ἀπελευθερώνει τὴν Κρήτη ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
Οἱ Οὖγγροι εἰσβάλλουν στὴ Βουλγαρία καὶ φτάνουν μέχρι τὰ βυζαντινὰ ἐδάφη. Ἡττῶνται ἀπὸ τὸν Μαριανὸ Ἀργυρό.
962 Ὁ Ὄθων ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας στὴ Ρώμη.
963 16 Μαρτίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸν Αὔγουστο τοῦ ἴδιου ἔτους, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
16 Αὐγούστου: Ὁ Νικηφόρος Β΄ Φωκᾶς ἀνακηρύσσεται συναυτοκράτορας καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Δεκεμβρίου τοῦ 969. Ὁ Βασίλειος Β΄ καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Ἡ΄ παραμένουν συναυτοκρότορες.
964 Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀθανάσιο τὸν Ἀθωνίτη ἡ Μονὴ τῆς Μεγίστης Λαύρας στὸν Ἄθω.
965 Ὁ αὐτοκράτορας Νικηφόρος Φωκᾶς καταλαμβάνει τὴ Μοψουεστία, τὴν Ταρσὸ καὶ τελικὰ ἐπιβάλλει τὸ βυζαντινὸ ἔλεγχο σὲ ὁλόκληρη τὴν Κιλικία.
968 Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Λαοδικεία καὶ τὴν Ἔμεσα. Ὁ ἐπίσκοπος Κρεμώνας Λιουτπράνδος φτάνει στὴν Κωνσταντινούπολη ἐπικεφαλῆς ἀντιπροσωπείας μὲ σκοπὸ νὰ συνάψει συνθήκη μὲ τὸ Βυζάντιο.
969 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὴν Ἀντιόχεια.
11 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἰωάννης Ἅ΄ Τζιμισκὴς δολοφονεῖ τὸν Νικηφόρο Φωκὰ καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μὲ συναυτοκράτορες τὸν Βασίλειο Β΄ καὶ τὸν Κωνσταντῖνο Η΄.
Ὁ Τζιμισκὴς θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰανουαρίου τοῦ 976.
970 Μὲ ὁμώνυμη συνθήκη τὸ ἐμιράτο τοῦ Χαλεπίου διαμελίζεται.
Ὁ Σβιατοσλάβος ἡττᾶται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ Βάρδα Σκληρὸ στὴν Ἀρκαδιούπολη.
971 Ὁ Ἰωάννης Τζιμισκὴς ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Ρῶς, κυριεύει τὴν Πρεσθλάβα καὶ πολιορκεῖ τὸν Σβιατοσλάβο στὸ Δορύστολο, τὸν ὁποῖο πιάνει αἰχμάλωτο. Οἱ Ρῶς ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν.
972 14 Ἀπριλίου: Στὸν Ἅγιο Πέτρο τῆς Ρώμης ὁ γιὸς τοῦ Γερμανοῦ αὐτοκράτορα, Ὄθων, μνηστεύεται τὴ Βυζαντινὴ πριγκίπισσα Θεοφανῶ.
975 Δημιουργεῖται ὁ θεσμὸς τοῦ κατεπάνω τῆς Ἰταλίας.
Ὁ Τζιμισκὴς προελαύνει ἐπικεφαλῆς βυζαντινοῦ στρατεύματος μέχρι τὴ Βηρυττό.
976 11 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ὁ ἐπονομαζόμενος καὶ Βουλγαροκτόνος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου σὲ ἡλικία 18 ἐτῶν, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Η΄. Ὁ Βασίλειος, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφό του, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Δεκεμβρίου τοῦ 1025.
Λεξικὸ τῆς «Σούδας».
977-986 Ὁ νέος ἡγεμόνας τῶν Βουλγάρων Σαμουὴλ καταλαμβάνει καὶ πάλι μεγάλο μέρος τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλίας.
979 Ἥττα τοῦ ἀποστάτη Βάρδα Σκληροῦ ἀπὸ τὰ πιστὰ στὸν αὐτοκράτορα στρατεύματα.
983 Ἐπιδρομὲς τοῦ Σαμουὴλ μέχρι τὴ νότια Ἑλλάδα.
986 Νίκη τοῦ Σαμουὴλ ἐπὶ τοῦ Βασίλειου Β΄ στὴν Πύλη τοῦ Τραϊανοῦ.
987 Νέα στάση τοῦ Βάρδα Φωκᾶ καὶ τοῦ Βάρδα σκληροῦ ἀποτυγχάνει.
991 Ἐκστρατεία τοῦ Βασίλειου Β΄ ἐναντίον τῶν Βουλγάρων στὴ Μακεδονία. Συνεννοήσεις τοῦ Βυζαντινοῦ αὐτοκράτορα μὲ τοὺς Σέρβους καὶ τοὺς Κροάτες μὲ σκοπὸ τὴ δημιουργία ἀντιπερισπασμοῦ.
995 Ἥττα τοῦ Γρηγορίου Ταρωνίτη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους κοντὰ στὴ Θεσσαλονίκη.
996 Αὐστηροὶ νόμοι τοῦ Βασίλειου Β΄ ἐναντίον τῆς μεγάλης γαιοκτησίας.
Ἥττα τοῦ Σαμουὴλ στὸ Σπερχειὸ ἀπὸ τὸ στρατηγὸ Νικηφόρο Οὐρανό.
Ἐπιβολὴ τοῦ φόρου τοῦ ἀλληλλέγγυου στοὺς πλούσιους, οἱ ὁποῖοι τώρα ὑποχρεώνονται νὰ πληρώνουν τοὺς ἀναλογοῦντες φόρους τῶν φτωχῶν γειτόνων τους.
1000 Τὸ Βυζάντιο ἀνακαταλαμβάνει τὴν παραδουνάβια Βουλγαρία καὶ ἀρχίζει τὴν ἐκστρατεία του γιὰ ἀνακατάληψη τῶν βυζαντινῶν ἐδαφῶν ποὺ κατέχουν οἱ Βούλγαροι.
1004 Ἥττα τοῦ Σαμουὴλ κοντὰ στὸν Ἀξιό.
1007 Ὁ Βασίλειος Β΄ προσαρτᾶ τὴ νότια Μακεδονία.
1014 Συντριπτικὴ νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τῶν Βουλγάρων στὸ Κλειδί.
1018 Ὁ Βασίλειος Β΄ ὁλοκληρώνει τὴν κατάκτηση τῆς Βουλγαρίας καὶ στὴ συνέχεια ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
1025 16 Δεκεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἡ΄ ἀναγορεύεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Βασίλειου Β΄, καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 11 Νοεμβρίου τοῦ 1028.
1028 12 Νοεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Γ΄ ὁ Ἀργυρός, πρῶτος σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Κωνσταντίνου Ἡ΄, Ζωῆς, ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1028-1029 Ἧττες τῶν Βυζαντινῶν στὴν περιοχὴ τῆς Συρίας.
Καταργεῖται ἀπὸ τὸν Ρωμανὸ Γ΄ ἡ εἰδικὴ φορολογία τῶν μεγαλογαιοκτημόνων, γνωστὴ ὡς ἀλληλέγγυον. Ἡ κατάργηση θὰ ὁδηγήσει στὴ διάλυση τῆς μικρῆς ἰδιοκτησίας καὶ μοιραία στὴν ἀποδυνάμωση τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος στηριζόταν κυρίως στοὺς μικροϊδιοκτῆτες γεωργούς.
1032 Ὁ στρατηγὸς Γεώργιος Μανιάκης ἀποκαθιστᾶ τὴ βυζαντινὴ ἐπικυριαρχία στὴν περιοχὴ τῆς βόρειας Συρίας.
1034 12 Ἀπριλίου: Δολοφονεῖται ὁ Ρωμανὸς Γ΄ μέσα στὸ λουτρό του ἀπὸ ὄργανα τοῦ εὐνούχου Ἰωάννη τοῦ Ὀρφανοτρόφου καὶ μὲ τὴ συγκατάθεση τῆς συζύγου τοῦ Ζωῆς. Ὁ Μιχαὴλ Δ΄ ὁ Παφλαγόνας, δεύτερος σύζυγος τῆς Ζωῆς τῆς Πορφυρογέννητης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 10 Δεκεμβρίου τοῦ 1041.
1040 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις ἐναντίον τοῦ Βυζαντίου στὴ Βουλγαρία καὶ τὴ Σερβία καταπνίγονται.
Ὁ Γεώργιος Μανιακῆς ἀνακτᾶ τὶς Συρακοῦσες.
1041 Ὁ ἡγεμόνας τῆς Ζέντα (Διόκλεια, σήμ. Μαυροβούνιο) Στέφανος Βοϊσθλάβος κατοχυρώνει τὴν ἀνεξαρτησία τῆς χώρας του ἀπὸ τὸ Βυζάντιο.
16 Δεκεμβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Ἔ΄ ὁ Καλαφάτης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Μιχαὴλ Δ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 21 Ἀπριλίου τοῦ 1042.
1042 20 Ἀπριλίου: Ἡ ἀδελφή της Ζωῆς, Θεοδώρα, ἀνακηρύσσεται συναυτοκράτειρα, ἐνῶ ὁ Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐξορίσει τὴ θετή του μητέρα Ζωή, ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἔπειτα ἀπὸ λαϊκὴ ἐξέγερση καὶ τυφλώνεται.
12 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Θ΄ ὁ Μονομάχος, νέος καὶ τρίτος κατὰ σειρὰ σύζυγος τῆς Ζωῆς, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 11 Ἰανουαρίου τοῦ 1055.
1043 Ὁ Γεώργιος Μανιάκης καταλαμβάνει τὴ Σικελία, ἀλλὰ τοῦ ἀφαιρεῖται ἡ στρατηγία ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνο Θ΄. Τότε ὁ Μανιάκης αὐτοανακηρύσσεται αὐτοκράτορας, ἀλλὰ πρὶν προλάβει νὰ ἐπιτεθεῖ ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης σκοτώνεται σὲ μία ἁψιμαχία.
1047 Ἐπανάσταση τοῦ Λέοντα Τορνίκιου στὴν περιοχὴ τῆς Θράκης καὶ τῆς Μακεδονίας ἐναντίον τῆς αὐθαιρεσίας τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ἀποτυγχάνει ἡ πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες. Οἱ Πετσενέγκοι διαβαίνουν τὸ σύνορα τοῦ Δούναβη, γεγονὸς ποὺ ἔχει βαρύτατες συνέπειες γιὰ τὴν αὐτοκρατορία.
1054 16 Ἰουλίου: Ὁ καρδινάλιος Οὐμβέρτος καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἀπεσταλμένοι τοῦ πάπα ἐναποθέτουν πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα τῆς Ἁγίας Σοφίας τὸν ἀφορισμὸ τοῦ πατριάρχη Μιχαὴλ Κηρουλάριου καὶ τῶν ὁμοφρόνων του. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ πατριάρχης ἀφορίζει τὸν πάπα Λέοντα Θ΄ (Σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν).
Οἱ Σελτζοῦκοι εἰσβάλλουν στὴ Γεωργία καὶ τὴν Ἀρμενία.
1055 11 Ἰανουαρίου: Ἡ Θεοδώρα παραμένει μόνη αὐτοκράτειρα μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Κωνσταντίνου Θ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό της, στὶς 21 Αὐγούστου τοῦ 1056. Μὲ τὸ θάνατό της ἐκλείπει ἡ ἔνδοξη Μακεδονικὴ Δυναστεία.
1056 21 Αὐγούστου: Ὁ Μιχαὴλ ΣΤ΄ ὁ Στρατιωτικὸς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 31 Αὐγούστου τοῦ 1057.
1057 1 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἰσαάκιος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μετὰ τὴν ἀνατροπὴ τοῦ Μιχαὴλ ΣΤ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 25 Δεκεμβρίου τοῦ 1059, ὁπότε, καὶ ἐνῶ εἶναι ἀσθενὴς καὶ κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τοῦ Μιχαὴλ Ψελλοῦ, θὰ ἐξαναγκαστεῖ σὲ παραίτηση ὑπὲρ τοῦ Κωνσταντίνου Ἴ΄ τοῦ Δούκα.
1058 Ἐνίσχυση τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα. Σημαντικὲς ἐπιτυχίες ἐναντίον τῶν Πετσενέγκων καὶ τῶν Οὔγγρων.
Ὁ Ἰσαάκιος, προκειμένου νὰ ἐνισχύσει τὰ οἰκονομικᾶ τοῦ κράτους, προχωρεῖ σὲ δήμευση τῶν περιουσιῶν ὅσων εἶχαν πλουτίσει παράνομα στὴ διάρκεια τῶν τελευταίων εἴκοσι ἐτῶν.
1059 Οἱ Σελτζοῦκοι φτάνουν στὴν περιοχὴ τῆς Σεβάστειας.
Δεκέμβριος: Ὁ Ἰσαάκιος Κομνηνὸς ἐγκαταλείπει τὸ θρόνο καὶ ἀποσύρεται ὡς μοναχὸς στὴ Μονὴ τοῦ Στουδίου. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Κωνσταντῖνος Ἴ΄ ὁ Δούκας.
1064 Ἐπιδρομὲς τοῦ λαοῦ τῶν Οὔζων στὴν Ἑλλάδα.
Ἀρμένιοι κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τῶν Σελτζούκων μεταναστεύουν στὴν Κιλικία ὅπου ἱδρύουν κράτος (ἡ Μικρὴ Ἀρμενία τῆς Κιλικίας).
1067 23 Μαΐου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ συζύγου της, Κωνσταντίνου Ἴ΄, ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία ἡ Μακρεμβολίτισσα ἀναλαμβάνει τὴν ἐξουσία.
1068 1 Μαΐου: Ὁ δεύτερος σύζυγος τῆς Εὐδοκίας, Ρωμανὸς Δ΄ ὁ Διογένης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας.
Πρώτη ἐκστρατεία τοῦ ἐναντίον τῶν Σελτζούκων. Ἕνα χρόνο ἀργότερα θὰ πραγματοποιήσει τὴ δεύτερη ἐκστρατεία τοῦ ἐναντίον τοὺς στὴν Καππαδοκία καὶ τὴ Λυκαονία.
1071 26 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους Τούρκους τοῦ Ἂλπ Ἀρσλᾶν στὸ Μαντζικέρτ. Ὁ αὐτοκράτορας Ρωμανὸς συλλαμβάνεται αἰχμάλωτος. Σύμφωνα μὲ τὶς ἀραβικὲς πηγές, ἡ μάχη ἔγινε στὶς 19 Αὐγούστου -τὴν ἡμερομηνία αὐτὴ ἀποδέχεται καὶ ὁ Ὀστρογκόρσκι. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ αὐτοκράτορας ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους, ἀφοῦ πρῶτα συμφωνεῖ νὰ διατηρηθεῖ τὸ ἐδαφικὸ καθεστὼς ποὺ ὑπῆρχε πρὶν ἀπὸ τὴ μάχη (status quo ante).
Ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία Δούκαινα θὰ κρατήσει τὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 24 Ὀκτωβρίου, ὁπότε καὶ θὰ ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὸ θρόνο.
24 Ὀκτωβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Ζ΄ Δούκας ὁ Παραπινάκης, γιὸς τοῦ Κωνσταντίνου Ι΄ καὶ τῆς Εὐδοκίας, ἀναγορεύεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1072 Οἱ Νορμανδοὶ ἐπεκτείνουν τὴν κυριαρχία τους στὴν Κάτω Ἰταλία καὶ τὴ Σικελία.
1076 Οἱ Σελτζοῦκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
1078 3 Ἀπριλίου: Ὁ Νικηφόρος Γ΄ ὁ Βοτανειάτης μετὰ τὴ φυγὴ τοῦ Μιχαὴλ Ζ΄ ἀνακηρύσσεται καὶ ἐπίσημα πλέον αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1081 1 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξιος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνατρέπει τὸν Νικηφόρο Γ΄ καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Ἱδρύει τὴ δυναστεία τῶν Κομνηνῶν καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 1118 ἔχοντας ὡς συμβασιλέα μετὰ τὸ 1092 τὸ γιό του, Ἰωάννη Β΄ τὸν Κομνηνό.
1082-1083 Οἱ Νορμανδοὶ ὑπὸ τὸν Ροβέρτο Γυισκάρδο στὴν ἀρχὴ καὶ στὴ συνέχεια ὑπὸ τὸν Βοημοῦνδο καταλαμβάνουν περιοχὲς τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Μακεδονίας.
1085 Ὁ αὐτοκράτορας Ἀλέξιος Ἅ΄ διώχνει τοὺς Νορμανδοὺς ἀπὸ τὴ Βαλκανική.
1088 Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Πετσενέγκους στὸ Δορύστολο.
Ὁ μοναχὸς Χριστόδουλος ἱδρύει στὴν Πάτμο τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου.
1091 Νίκη τοῦ Ἀλεξίου Ἅ΄ ἐπὶ τῶν Πετσενέγκων στὸ Λεβούνιο.
1097 Οἱ σταυροφόροι μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Ἀλεξίου διεκπεραιώνονται στὴ Μικρὰ Ἀσία.
1099 Οἱ σταυροφόροι καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
1100 Ἐνίσχυση τοῦ θεσμοῦ τῆς πρόνοιας, τῆς ὑποχρέωσης δηλαδὴ παροχῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τοὺς Δυνατοὺς (μεγαλογαιοκτήμονες) στοὺς ὁποίους τὸ κράτος ἔχει παραχωρήσει μεγάλες ἐκτάσεις.
1108 Ὁ Ἀλέξιος Ἅ΄ ὑποχρεώνει τὸν Βοημοῦνδο νὰ δηλώσει ὑποτέλεια.
1113 16 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Β΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνακηρύσσεται συμβασιλέας τοῦ πατέρα του, Ἀλεξίου Α΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 8 Ἀπριλίου τοῦ 1143.
1116 Σημαντικὴ νίκη τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ στὸ Φιλομήλιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἐπὶ τῶν Σελτζούκων τοῦ Μαλὲκ Σάχ, ὁ ὁποῖος παραλίγο νὰ πιαστεῖ αἰχμάλωτος.
1118 Θάνατος τοῦ Ἀλεξίου Α΄. Μόνος αὐτοκράτορας παραμένει ὁ Ἰωάννης Β΄ Κομνηνός.
1122 Ἀποφασιστικὴ νίκη τοῦ Ἰωάννη Β΄ ἐπὶ τῶν Πετσενέγκων στὴ Βερόη. Ἐγκαθιστᾶ πολλοὺς Πετσενέγκους στὴ Μακεδονία.
1128 Ὁ Ἰωάννης Β΄ νικᾶ τοὺς Οὔγγρους στὸ φρούριο τοῦ Χράμου στὸ Δούναβη καὶ ἀποκαθιστᾶ τὰ πρὸς βορρᾶ σύνορα τῆς αὐτοκρατορίας.
1130-1140 Ὁ Ἰωάννης Β΄ μὲ συνεχεῖς ἐκστρατεῖες στὶς περιοχὲς τῆς Μικρὸς Ἀσίας καὶ τῆς Συρίας (Παφλαγονία, Κιλικία, Συρία κ.λπ.) ἐπεκτείνει τὰ ὅρια τῆς κυριαρχίας τοῦ Βυζαντίου σὲ βάρος τῶν Σελτζούκων, τῶν σταυροφόρων καὶ τῶν ἐμίρηδων τῆς Συρίας.
1143 8 Ἀπριλίου: Ὁ Μανουὴλ Ἅ΄ διαδέχεται τὸν πατέρα τοῦ Ἰωάννη Β΄ στὸ θρόνο. Μετὰ τὸ 1172 συναυτοκράτορας εἶναι ὁ γιὸς τοῦ Ἀλέξιος Β΄.
1147-1149 Ἀποτυχία τῆς Β΄ Σταυροφορίας.
1148 Συμμαχία Μανουὴλ καὶ Κονράδου ἐναντίον τῶν Νορμανδῶν. Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν καὶ πάλι τὴν Κέρκυρα.
1152-1154 Ἐπιτυχὴς ἐκστρατεία τοῦ Μανουὴλ στὴν Οὐγγαρία.
1155 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὸ Μπάρι καὶ παραχωροῦν σημαντικὰ ἐμπορικὰ προνόμια στοὺς Γενουάτες.
1158-1159 Ὁ Μανουὴλ προσπαθεῖ νὰ ἀνακτήσει τὴ Φρυγία καὶ τὴν Κιλικία.
Μὲ διάταγμά του ἐπιχειρεῖ νὰ περιορίσει τὴ διεύρυνση τῆς μεγάλης γαιοκτησίας.
1163 Ὁ Στέφανος Νεμάνια, μέγας Ζουπάνος τῆς Σερβίας, ἀναγνωρίζει τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ Μανουήλ.
1171 Ὁ Μανουὴλ διατάζει τὴ δήμευση τῶν περιουσιῶν ὅλων τῶν Βενετῶν ποὺ κατοικοῦν στὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας. Ἡ Βενετία ἀντιδρᾶ μὲ τὴν ἀποστολὴ πειρατικοῦ στόλου στὸ Αἰγαῖο.
1176 Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Μανουὴλ βυζαντινῶν στρατευμάτων στὸ Μυριοκέφαλο ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους Τούρκους (Κιλίτζ Ἀσθλᾶν). Ἡ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία χάνει ὁριστικὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
1180 24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀλέξιος Β΄ ἀνεβαίνει στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου.
1183 Σεπτέμβριος: Ὁ Ἀνδρόνικος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
Στὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 12 Σεπτεμβρίου τοῦ 1185.
1185 Ὁ Γουλιέλμος Β΄ τῆς Σικελίας καταλαμβάνει τὸ Δυρράχιο καὶ τὴ Θεσσαλονίκη.
12 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ὁ Ἄγγελος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
Ὁ στρατηγὸς Ἀλέξιος Βρανᾶς Κομνηνὸς συντρίβει τοὺς Νορμανδοὺς στὸ Δημητρίτζη κοντὰ στὴν Ἀμφίπολη.
1188 Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα στοὺς Βουλγάρους νὰ δημιουργήσουν ἀνεξάρτητο κράτος.
1190 Ὁ Ἰσαάκιος ὑποχρεώνει τὸν Νεμάνια νὰ παραχωρήσει τὰ ἐδάφη ποὺ ἔχει κατακτήσει.
Μὲ τὴ Συνθήκη τῆς Ἀδριανούπολης ὁ Ἰσαάκιος ἀναλαμβάνει νὰ διεκπεραιώσει τὰ γερμανικὰ στρατεύματα τοῦ Φρειδερίκου στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ νὰ φροντίζει γιὰ τὸν ἀνεφοδιασμό τους.
1194 Ἥττα τοῦ Ἰσαάκιου στὴν Ἀρκαδιούπολη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους.
1195 8 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξιος Γ΄ ὁ Ἄγγελος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Αὐγούστου τοῦ 1203.
1203 Οἱ σταυροφόροι καταλαμβάνουν τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ διώχνουν ἀπὸ τὸ θρόνο τὸν Ἀλέξιο Γ΄.
18 Αὐγούστου: Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ὁ Ἄγγελος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 28 Ἰανουαρίου τοῦ 1204 ἔχοντας ὡς συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Ἀλέξιο Δ΄.
1204 28 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλέξιος Ἔ΄ ὁ Μούρτζουφλος, δεύτερος σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Ἀλεξίου Γ΄ Εὐδοκίας, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
13 Ἀπριλίου: Τὴν Κωνσταντινούπολη καταλαμβάνουν τὰ στρατεύματα ποὺ πῆραν μέρος στὴ Δ΄ Σταυροφορία καὶ γιὰ τρεῖς μέρες τὴ λεηλατοῦν, ἐνῶ μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ κατασφάζεται καὶ ἐξανδραποδίζεται.
Ἄνοιξη: Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης καταφεύγει στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ὅπου ἀρχίζει νὰ δημιουργεῖται ἕνα νέο κράτος.
Περίοδος τοῦ διασπασμένου Βυζαντινοῦ Ἑλληνισμοῦ
1204 Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς Φράγκους δημιουργοῦνται τὰ ἀκόλουθα λατινικὰ κράτη:
Ἡ Λατινικὴ Αὐτοκρατορία τῆς Κωνσταντινούπολης, τὸ Λατινικὸ Βασίλειο τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ Δουκάτο τῶν Ἀθηνῶν, ἡ Ἡγεμονία τῆς Ἀχαΐας, τὸ Δουκάτο τοῦ Αἰγαίου καὶ πολλὲς βαρωνίες στὴν κεντρικὴ καὶ τὴ νότια Ἑλλάδα.
Τὰ πιὸ σημαντικὰ ἑλληνικὰ κράτη ποὺ δημιουργοῦνται μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης εἶναι τὰ ἑξῆς:
Ἡ Αὐτοκρατορία τῆς Νικαίας, ἡ Αὐτοκρατορία τῆς Τραπεζούντας καὶ τὸ Δεσποτάτο τῆς Ἠπείρου.
1205 Οἱ Λατίνοι, μετὰ ἀπὸ τὴ νίκη τοὺς στὸ Ἀδραμύττιο ἐπὶ τοῦ Θεόδωρου Λάσκαρη, καταλαμβάνουν τὴ ΒΔ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ Βούλγαρος Ἰωαννίτζης, ἐκμεταλλευόμενος τὴ δυσαρέσκεια τοῦ λαοῦ ἐναντίον τῶν Λατίνων, πολιορκεῖ τὴ Θεσσαλονίκη.
1208 Ἀρχὲς Ἀπριλίου: Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης στέφεται ἀπὸ τὸν πατριάρχη Μιχαὴλ Δ΄ αὐτοκράτορας στὴ Νίκαια.
1210 Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης νικᾶ τὸ σουλτάνο τοῦ Ἰκονίου κοντὰ στὴν Ἀντιόχεια τοῦ Μαιάνδρου ποταμοῦ. Μὲ αὐτὴ τὴ νίκη τοῦ ἑδραιώνει τὴν κυριαρχία τοῦ κράτους τῆς Νίκαιας στὴ βόρεια καὶ τὴ δυτικὴ Μικρὰ Ἀσία.
1215 Ὁ Θεόδωρος Ἄγγελος, ἡγεμόνας (δεσπότης) τῆς Ἠπείρου, ἀποσπᾶ τὸ Δυρράχιο καὶ τὴν Κέρκυρα ἀπὸ τοὺς Βενετούς.
1218 Ὁ Ἰωάννης Β΄ Ἀσὰν ἀναγορεύεται τσάρος τῶν Βουλγάρων.
1222 Ἀρχές: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Θεόδωρου στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Εἰρήνης, Ἰωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 30 Ὀκτωβρίου τοῦ 1254.
1224 Ὁ Θεόδωρος Ἄγγελος, ἡγεμόνας (δεσπότης) τῆς Ἠπείρου, καταλύει τὸ Λατινικὸ Βασίλειο τῆς Θεσσαλονίκης.
Ὁ Ἰωάννης Γ΄ Βατάτζης ἀποσπᾶ τὴν Ἀδριανούπολη ἀπὸ τὸν Θεόδωρο Ἄγγελο.
1225 Συνάπτεται συνθήκη ἀνάμεσα στὸν Ἰωάννη Γ΄ Βατάτζη καὶ τοὺς Λατίνους. Σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὸ κράτος τῆς Νίκαιας προσαρτᾶ ὅλα τὰ μικρασιατικὰ ἐδάφη ποὺ ἔχουν καταλάβει οἱ Λατίνοι καὶ τὰ νησιὰ Χίο, Λέσβο καὶ Σάμο.
1228 Ὁ Βαλδουίνος Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας (Λατίνος) τῆς Κωνσταντινούπολης. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ 1261.
1230 Ἥττα τοῦ Θεόδωρου Ἀγγέλου ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὴ μάχη τῆς Κλοκότνιτσας.
1237 Ὁ Ἰωάννης Ἀσὰν διαλύει τὴ συμμαχία του μὲ τὸν Ἰωάννη Γ΄ Βατάτζη καὶ συνάπτει νέα μὲ τοὺς Λατίνους τῆς Κωνσταντινούπολης. Οἱ καινούργιοι σύμμαχοι ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν εὐρωπαϊκῶν κτήσεων τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Νίκαιας.
1241 Ὁ γιὸς τοῦ Ἰωάννη Γ΄ Θεόδωρος Λάσκαρης Βατάτζης ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας.
1242 Ὁ δεσπότης τῆς Ἠπείρου ἀναγκάζεται νὰ ἀποδεχτεῖ τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Νίκαιας.
Ὁ Στέφανος Οὔρεσης γίνεται βασιλιὰς τῶν Σέρβων.
1245 Ὁ Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος ἀναγορεύεται ἡγεμόνας τῆς Ἀχαΐας.
1246 Ὁ Ἰωάννης Γ΄ Βατάτζης καταλαμβάνει τὴ Θεσσαλονίκη.
1254 30 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρης Βατάτζης ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τῆς Νίκαιας. Στὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὸν Αὔγουστο τοῦ 1258.
1257 Ὁ δεσπότης τῆς Ἠπείρου γίνεται κύριος τῆς δυτικῆς Μακεδονίας.
1258 Αὔγουστος: Ὁ Ἰωάννης Δ΄ Δούκας Βατάτζης ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τῆς Νίκαιας.
Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Δεκέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους, ὁπότε θὰ τὸν διαδεχτεῖ ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ Παλαιολόγος, ὁ ἱδρυτὴς τῆς ὁμώνυμης δυναστείας.
1259 Νίκη τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Νίκαιας Μιχαὴλ Ἡ΄ Παλαιολόγου ἐναντίον τῶν συνασπισμένων στρατευμάτων τοῦ δεσπότη τῆς Ἠπείρου Μιχαὴλ Β΄, τοῦ ἡγεμόνα τῆς Ἀχαΐας Γουλιέλμου Βιλεαρδουίνου καὶ τοῦ Μανφρέδου τῆς Σικελίας. Ἡ μάχη γίνεται στὴν Πελαγονία κοντὰ στὴν Καστοριά.
1261 25 Ἰουλίου: Ὁ στρατηγὸς Ἀλέξιος Στρατηγόπουλος ποὺ κάνει ἀναγνωριστικὴ ἐπιχείρηση πρὸς τὰ βουλγαρικὰ σύνορα πληροφορεῖται ὅτι τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν φραγκικῶν δυνάμεων ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν Πόλη, καθὼς εἶναι ἀπασχολημένο μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Δαφνουσίου, ἑνὸς νησιωτικοῦ κάστρου στὸ νότιο Εὔξεινο Πόντο. Καταλαμβάνει αἰφνιδιαστικὰ τὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Φράγκος αὐτοκράτορας Βαλδουίνος καὶ οἱ Λατίνοι κάτοικοι τῆς Πόλης τὴν ἐγκαταλείπουν.
15 Αὐγούστου: Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ κάνει τὴν ἐπίσημη εἴσοδό του στὴ Βασιλεύουσα.
1262 Ὁ αἰχμάλωτος τῶν Βυζαντινῶν ἡγεμόνας τῆς Ἀχαΐας Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος παραδίδει στὸν Μιχαὴλ Ἡ΄ τὰ κάστρα τῆς Μονεμβασιᾶς, τοῦ Γερακιοῦ καὶ τοῦ Μυστρά.
1265 Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ ἀποσπᾶ τὰ Ἰωάννινα ἀπὸ τὸ Δεσποτάτο τῆς Ἠπείρου.
1267 Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ ἐγκαθιστᾶ τοὺς Γενουάτες στὸ Πέραν. Ὁ Κάρολος ντ’ Ἀνζοὺ προετοιμάζει ἐκστρατεία γιὰ τὴν ἀνακατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης.
1272 8 Νοεμβρίου: Ὁ γιὸς τοῦ Μιχαὴλ Ἡ΄, Ἀνδρόνικος Β΄, ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας, ἐνῶ τὸν Ἰούνιο τοῦ 1281 συναυτοκράτορας ἀνακηρύσσεται καὶ ὁ γιὸς τοῦ Ἀνδρόνικου Β΄, Μιχαὴλ Θ΄.
1275-1276 Οἱ Βυζαντινοὶ ἐκστρατεύουν μὲ σκοπὸ νὰ ἀνακαταλάβουν τὴν Εὔβοια καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου.
1282 11 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἀνδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 24 Μαΐου τοῦ 1328.
1288 Ὁ Ὀθμᾶν ἢ Ὀσμᾶν γίνεται σουλτάνος τῶν Τούρκων.
1290 Γεννιέται ὁ Βαρλαὰμ τοῦ Καλαβροῦ, ὁ ὁποῖος ἀργότερα ὡς μοναχὸς θὰ εἶναι ὁ κύριος ἀντίπαλος τῶν ἡσυχαστῶν καὶ τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ.
1295 21 Μαΐου: Ὁ Μιχαὴλ Θ΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του, Ἀνδρόνικου, καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1320.
1296 Καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Βενετοὺς ἡ γενουάτικη παροικία στὴν Κωνσταντινούπολη.
1300-1368 Ἐκδηλώνεται τὸ κίνημα τῶν ἡσυχαστῶν.
1302 27 Ἰουνίου: Ἥττα τοῦ στρατηγοῦ Μουζάλωνα ἀπὸ τὶς κατὰ πολὺ ὑπέρτερες δυνάμεις τοῦ Ὀθωμανοῦ Ὀσμᾶν στὴ μάχη τοῦ Βαφέα, κοντὰ στὴ Νικομήδεια. Ἡ ἥττα αὐτὴ τῶν Βυζαντινῶν ἔχει ὡς συνέπεια τὴν κατάληψη τῆς ὑπόλοιπης Μικρᾶς Ἀσίας ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
1304-1321 Λογοθέτης τοῦ γενικοῦ ὁ Θεόδωρος Μετοχίτης.
1307-1313 Οἱ Ἀνδεγαυοὶ τῆς Νεάπολης ἀποκτοῦν τὸν ἔλεγχο τοῦ Μορέως.
1308 Οἱ Γενουάτες ἀποκτοῦν τὸν ἔλεγχο τῆς Χίου.
Ἐκλείπει ἡ δυναστεία τῶν Σελτζουκιδῶν μὲ τὸ θάνατο τοῦ σουλτάνου Μασοὺντ Γ΄.
1310 Τὸ τάγμα τῶν Ἰωαννιτῶν τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐγκαθίσταται στὴ Ρόδο.
1311 15 Μαρτίου: Μάχη στὴ λίμνη Κωπαΐδα. Οἱ Καταλανοὶ νικοῦν τὸ στρατὸ τοῦ Γκοτιὲ ντὲ Μπριὲν καὶ τοῦ Πριγκιπάτου τῆς Ἀχαΐας καὶ γίνονται κύριοι τοῦ Δουκάτου τῶν Ἀθηνῶν.
1320 Θάνατος τοῦ συμβασιλέα Μιχαὴλ Θ΄. Ὁ πατέρας τοῦ Ἀνδρόνικος Β΄ παραμένει μόνος αὐτοκράτορας.
1320-1346 Πιθανὴ χρονολόγηση τοῦ «χρονικοῦ του Μορέως».
1321 Ἀρχίζει ὁ Ἅ΄ ἐμφύλιος πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Ἀνδρόνικο Β΄ καὶ τὸν ἐγγονὸ τοῦ Ἀνδρόνικο Γ΄ (γιὸ τοῦ Μιχαὴλ Θ΄), ποὺ εἶναι γνωστὸς ὡς «ὁ πόλεμος τῶν δυὸ Ἀνδρόνικων».
1325 2 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ παπποῦ του, Ἀνδρόνικου Β΄.
1326 Ὁ Ὀρχᾶν γίνεται σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν, ἀφοῦ διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα του, Ὀσμᾶν.
6 Ἀπριλίου: Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὴν Προῦσα, τὴν ὁποία κάνουν πρωτεύουσά τους.
Στὴν Προῦσα εἶναι θαμμένος καὶ ὁ πρῶτος Ὀθωμανὸς σουλτάνος καὶ πατέρας τοῦ Ὀρχᾶν, Ὀσμᾶν.
1328 24 Μαΐου: Ὁ Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀφοῦ κατόρθωσε καὶ ἐπιβλήθηκε στὸν παππού του, Ἀνδρόνικο Β΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Ἰουνίου τοῦ 1341.
1329 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Ὀρχᾶν νικᾶ μὲ ἀρκετὴ δυσκολία τὸν Ἀνδρόνικο Γ΄ στὴ μάχη τοῦ Πελεκάνου καὶ ἑδραιώνει τὴν ὀθωμανικὴ παρουσία στὴ Μικρὰ Ἀσία. Ἡ ἐκστρατεία αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν τελευταία ἐπιχείρηση Βυζαντινοῦ αὐτοκράτορα ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν.
Στὴ συνέχεια ὁ Ὀρχᾶν ἀρχίζει τὴν πολιορκία τῆς Νίκαιας.
1331 Ὁ Στέφανος Δουσάν, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὸν Οὔρεση Γ΄, φτάνει στὴ Θεσσαλονίκη.
Ὁ σουλτάνος Ὀρχᾶν καταλαμβάνει τὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας.
1333 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Ὀρχᾶν πολιορκεῖ τὴ Νικομήδεια καὶ ὑποχωρεῖ μόνο ὅταν ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγνωρίζει τὶς τουρκικὲς κτήσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
1337 Ὁ Ὀρχᾶν καταλαμβάνει τὴ Νικομήδεια καὶ ὁλοκληρώνει ἔτσι τὴν κατάκτηση τῆς Βιθυνίας.
1341 Καταδικάζεται ἀπὸ σύνοδο στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Βαρλαὰμ καὶ ἀναγνωρίζονται οἱ θέσεις τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ γιὰ τὸν ἡσυχασμό.
Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἀνδρόνικος Γ΄. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ Παλαιολόγος. Ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνὸς ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τοῦ νόμιμου αὐτοκράτορα.
Ἀρχίζει ὁ Β΄ ἐμφύλιος πόλεμος.
1342 Οἱ Ζηλωτές, μὲ κοινωνικοῦ χαρακτήρα αἰτήματα, ἐπαναστατοῦν στὴ Θεσσαλονίκη καὶ ἐπιβάλλουν ἕνα ἰδιότυπο καθεστὼς μέχρι τὸ 1350.
1347 Ὁ Ἰωάννης Καντακουζηνὸς ἐπανέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη, πάντα ὡς συμβασιλέας τοῦ Ἰωάννη Ε΄. Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ ἀποσύρεται στὴν Τένεδο μέχρι τὸ 1354, ὁπότε ἐπιστρέφει στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἐκδιώκει τὸν Καντακουζηνό.
1349 Ὁ Μανουὴλ Καντακουζηνὸς γίνεται δεσπότης τοῦ Μυστρά.
1353 Ἀντίθετος στὸ κίνημα τῶν ζηλωτῶν ποὺ ξεσπᾶ στὴ Θεσσαλονίκη, ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνὸς συγκαλεῖ σύνοδο στὴν Κωνσταντινούπολη, ἡ ὁποία τὸ καταδικάζει, δικαιώνοντας τὸν Γρηγόριο Παλαμὰ καὶ τοὺς ἡσυχαστές. Ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ παραιτεῖται τὸ 1354 καὶ γίνεται μοναχός.
Οἱ Ὀθωμανοὶ ἀποβιβάζονται στὴ Χερσόνησο τῆς Καλλίπολης.
1360 Γεννιέται ὁ Γεώργιος Γεμιστὸς ἢ Πλήθων.
1362 Πεθαίνει ὁ σουλτάνος Ὀρχᾶν. Νέος σουλτάνος ὁ Μουρὰτ Α΄.
1363 Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Φιλιππούπολη.
1365 Ἡ Ἀδριανούπολη γίνεται προσωρινὴ πρωτεύουσα τῶν Τούρκων.
1366 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ μεταβαίνει στὴν Οὐγγαρία γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια γιὰ τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο.
1369 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ μεταβαίνει στὴ Ρώμη γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια γιὰ τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο. Ἐκεῖ ἀποδέχεται τὴν ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν, πάγιο αἴτημα τοῦ πάπα ὡς ἀντάλλαγμα γιὰ ὁποιαδήποτε βοήθεια.
1373 Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὴ δυτικὴ Θράκη.
1376 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ φυλακίζεται ἀπὸ τὸ γιὸ τοῦ Ἀνδρόνικο Δ΄ Παλαιολόγο, ὁ ὁποῖος σφετερίζεται τὸ θρόνο μὲ τὴ βοήθεια τῶν Γενουατῶν καὶ τῶν Ὀθωμανῶν Τούρκων. Ἐπανέρχεται στὸ θρόνο τὸ 1379.
1380 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Μουρὰτ Ἅ΄ καταλαμβάνει τὸ Μοναστήρι καὶ τὴ Νίς.
1383 Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὶς Σέρρες. Οἱ οἰκογένεια τῶν Παλαιολόγων ἐπιβάλλει τὴν κυριαρχία τῆς στὸ Δεσποτάτο τοῦ Μορέως μὲ δεσπότη τὸν Θεόδωρο Ἅ΄ Παλαιολόγο.
1385 Ὁ Μουρὰτ Ἅ΄ καταλαμβάνει τὴ Σερδικὴ (σημερινὴ Σόφια).
1387 Ἡ Θεσσαλονίκη καταλαμβάνεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι παραχωροῦν προνόμια στοὺς κατοίκους της.
1389 Νέος σουλτάνος ὁ Βαγιαζὴτ Α΄.
1390 Ὁ Ἰωάννης Ζ΄ Παλαιολόγος πολιορκεῖ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἀφοῦ ἀνατρέπει τὸν Ἰωάννη Ἔ΄ καταλαμβάνει γιὰ μερικοὺς μῆνες τὸ θρόνο.
1391 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Ε΄. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Μανουὴλ Β΄ Παλαιολόγος.
Ὁ Βαγιαζὴτ καταλαμβάνει τὴ Φιλαδέλφεια καὶ τὴν Ἀττάλεια.
1393 Ὁ Βαγιαζὴτ καταλαμβάνει τὸ Ἰκόνιο, τὴ Σεβάστεια καὶ τὴν Καισαρεία.
1396 Ἥττα τῶν σταυροφόρων τοῦ Σιγισμόνδου ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους στὴ Νικόπολη.
1399 Ὁ Ἰωάννης Ζ΄ ἐπανέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ὁρίζεται ἀντικαταστάτης τοῦ Μανουὴλ στὸ θρόνο -ὁ Μανουὴλ ἔχει πάει στὴ Δύση γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια- σὲ μιὰ δύσκολη ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ πιέσεις τῶν Τούρκων ἔχουν γίνει ἀσφυκτικές. Ὁ Ἰωάννης δὲν διστάζει νὰ διαπραγματευτεῖ τὴν παράδοση τῆς πόλης στὸν Βαγιαζὴτ Ἅ΄, τὰ σχέδιά του ὅμως ναυαγοῦν μετὰ τὴν ἥττα τῶν Τούρκων στὴ μάχη τῆς Ἄγκυρας (1402). Ὁ Μανουὴλ μετὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴ Δύση ἀπομακρύνει τὸν Ἰωάννη (1402).
1402 Στὴ μάχη τῆς Ἀγκύρας ὁ χάνος τῶν Μογγόλων Ταμερλάνος νικᾶ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους καὶ φτάνει μέχρι τὸ Βόσπορο. Ὁ θάνατος τοῦ σουλτάνου Βαγιαζὴτ Β΄ -τὸν εἶχαν αἰχμαλωτίσει οἱ Μογγόλοι- ἀποδιοργανώνει γιὰ κάποιο διάστημα τοὺς Ὀθωμανούς.
1403 Ἡ ἀδυναμία τοῦ σουλτάνου τῶν Ὀθωμανῶν Τούρκων Σουλεϊμᾶν νὰ ἐλέγξει τὴν κατάσταση ποὺ δημιουργήθηκε μετὰ τὴν ἥττα στὴν Ἄγκυρα τὸν ἀναγκάζει νὰ παραχωρήσει ἐδάφη στὸ Βυζάντιο (Θεσσαλονίκη, Θράκη, Χαλκιδικὴ κ.λπ.).
1407 Ὁ Θεόδωρος Β΄ Παλαιολόγος ἀνακηρύσσεται δεσπότης τοῦ Μορέως.
1413 0 Μωάμεθ Ἅ΄ ἀποκαθιστᾶ τὴν ἑνότητα τοῦ ὀθωμανικοῦ κράτους.
1421 Ὁ Μουρὰτ Β΄ διαδέχεται τὸν Μωάμεθ Α΄.
1423 Ἡ Ἀδριανούπολη γίνεται πρωτεύουσα τοῦ κράτους τῶν Ὀθωμανῶν.
Οἱ Βυζαντινοὶ παραχωροῦν τὴ Θεσσαλονίκη στοὺς Βενετούς.
1425 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Μανουὴλ Β΄ Παλαιολόγος. Τὸν διαδέχεται ὁ συναυτοκράτορας τοῦ Ἰωάννης Η΄.
1427 Ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Ἡ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Λατίνων τῆς Πελοποννήσου.
Ἀπελευθερώνει ὅλες σχεδὸν τὶς περιοχὲς ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Πάτρας.
1430 29 Μαρτίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ Ὀθωμανοῦ σουλτάνου Μουρὰτ Β΄ καταλαμβάνουν τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης. Τὴν ἴδια τύχη ἔχουν καὶ τὰ Ἰωάννινα.
Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος καταλαμβάνει τὴν Πάτρα.
1438 9 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Φεράρα τῆς Ἰταλίας ἡ ὁμώνυμη σύνοδος τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ρώμης καὶ τῆς Κωνσταντινούπολης μὲ στόχο τὴν ἄρση τοῦ σχίσματος τοῦ 1054. Στὴ σύνοδο, ἡ ὁποία ἀργότερα θὰ μεταφερθεῖ στὴ Φλωρεντία, συμμετέχει καὶ ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου Ἰωάννης Η΄. Ἂν καὶ ἀποφασίζεται ἡ ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν, ἡ ἀνθενωτικὴ μερίδα τῆς Κωνσταντινούπολης ὑπερισχύει καὶ τελικὰ ἀνατρέπει τὴν ἀρχικὴ ἀπόφαση.
1442 Ὁ Οὖγγρος ἀντιβασιλέας Γιάνος Οὐνυάδης διώχνει τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν Τρανσιλβανία.
1444 Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος ἀνοικοδομεῖ τὰ τείχη τοῦ Ἐξαμιλίου.
1446 Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ εἰσβάλλει στὴ νότια Ἑλλάδα καὶ καταλαμβάνει τὸ τεῖχος τοῦ Ἐξαμιλίου.
1448 Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ νικᾶ τὸν Οὖγγρο ἀντιβασιλέα Γιάνο Οὐνυάδη στὸ Κοσσυφοπέδιο.
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας γίνεται αὐτοκέφαλη.
Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Η΄. Τὸν διαδέχεται στὸ θρόνο ὁ ἀδερφὸς τοῦ Κωνσταντῖνος ΙΑ΄, δεσπότης τοῦ Μορέως.
1449 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος στέφεται στὸ Μυστρὰ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου (Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ ὁ Παλαιολόγος). Διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν ἀδερφό του, Ἰωάννη Η΄.
Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ ἀδυνατεῖ νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν ἀντίσταση τῶν Ἀλβανῶν.
1450 Ὁ Γουτεμβέργιος δημιουργεῖ τυπογραφεῖο στὴ Μαγεντία.
1451 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ ζητὰ βοήθεια ἀπὸ τὸν πάπα Νικόλαο Ἔ΄ γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο. Ὑπόσχεται συγχρόνως ἐφαρμογὴ τῆς ἀπόφασης τῆς Συνόδου Φεράρας-Φλωρεντίας γιὰ ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν.
Πεθαίνει ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ καὶ τὸν διαδέχεται στὸ θρόνο ὁ Μωάμεθ Β΄.
1452 Οἱ Τοῦρκοι χτίζουν στὴν ἀκτὴ τοῦ Βοσπόρου τὸ φρούριο Ρουμελὶ Χισὰρ μὲ σκοπὸ νὰ ἀποκλείσουν καὶ ἀπὸ τὴ θάλασσα τὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ ἄρση τοῦ σχίσματος καὶ ἡ ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν ποὺ ἀνακοινώνονται στὴν Κωνσταντινούπολη δημιουργοῦν ἔνταση ἐξαιτίας τῆς ἀντίδρασης τῶν ἀνθενωτικῶν.
1453 29 Μαΐου: Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ καταλαμβάνουν ἔπειτα ἀπὸ πολιορκία τὴν Κωνσταντινούπολη. Στὴ διάρκεια τῶν μαχῶν σκοτώνεται ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος. Καταλύεται ἡ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία χίλια ἑκατὸ καὶ πλέον χρόνια μετὰ τὴν ἵδρυσή της.
675 Γεννιέται ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
680 Γενικεύεται ὁ θεσμὸς τῶν θεμάτων σὲ ὁλόκληρη τὴ Μικρὰ Ἀσία.
681 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ΣΤ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Καταδικάζει τὸ μονοθελητισμὸ καὶ ἀναγνωρίζει τὶς δυὸ φύσεις, τὶς θελήσεις καὶ τὶς δυὸ ἐνέργειες τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Κωνσταντῖνος Δ΄ συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς Βουλγάρους, μὲ τὴν ὑποχρέωση νὰ καταβάλει ἐτήσιο φόρο.
685 Σεπτέμβριος: Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, θὰ μείνει γνωστὸς στὴν ἱστορία ὡς ὁ Ρινότμητος. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ τέλη τοῦ 695.
688 Βυζαντινοὶ καὶ Ἄραβες ἀποφασίζουν συγκυριαρχία στὴν Ἀρμενία καὶ τὴν Ἰβηρία.
Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἀποδέχεται τὸ αἴτημα τῶν Ἀράβων νὰ ἀπομακρύνει τοὺς Μαρδαΐτες ἀπὸ τὴν περιοχὴ τοῦ Λιβάνου. Ἡ ἀποχώρησή τους θὰ διευκολύνει τὶς ἐπιδρομὲς τῶν Ἀράβων.
691 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη οἰκουμενικὴ σύνοδος γνωστὴ ὡς ἡ ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος. Ὀνομάστηκε Πενθέκτη, γιατί οἱ ἀποφάσεις τῆς συμπληρώνουν τὶς ἀποφάσεις τῆς Ε΄ καὶ τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Στὰ πρακτικά της ἀναφέρονται καὶ καταδικάζονται διάφορα ἔθιμα εἰδωλολατρικὰ ἢ ἀντίθετα μὲ τὶς ἠθικὲς ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς.
692 Ἥττα τοῦ Ἰουστινιανοῦ Β΄ ἀπὸ τοὺς Ἄραβες στὴ Σεβαστούπολη τῆς Σεβάστειας.
695 Τέλη: Ὁ Λεόντιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ τέλη τοῦ 698. 0 Ἰουστινιανὸς ρινοκοπεῖται καὶ ἐξορίζεται στὴ Χερσώνα.
698 Τέλη: Ὁ Τιβέριος Γ΄ ὁ Ἀψίμαρος γίνεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὰ μέσα τοῦ 705.
Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴν Καρχηδόνα.
700 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὴ Θεοδοσιούπολη καὶ τρία χρόνια ἀργότερα τὴ Μομψουεστία.
705 Μέσα: Ὁ Ἰουστινιανὸς Β΄ ἐπανέρχεται στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 11 Δεκεμβρίου τοῦ 711.
708 Νίκη τῶν Βουλγάρων ἐπὶ τῶν Βυζαντινῶν στὴν Ἀγχίαλο.
709 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ τελευταῖο βυζαντινὸ φρούριο στὴ Βόρεια Ἀφρική, τὸ Σεπτὸν (σημερινὴ Θέουτα), ἀλλὰ καὶ τὴ στρατηγικῆς σημασίας πόλη τῶν Τυάνων στὴν περιοχὴ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
711 11 Δεκεμβρίου: Ὁ Φιλιππικὸς Βαρδάνης ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 3 Ἰουνίου τοῦ 713. Εἶναι ἀρμενικῆς καταγωγῆς καὶ ἔνθερμος ὀπαδὸς τοῦ μονοθελητισμοῦ. Μὲ διάταγμά του ἀπορρίπτει ὅλες τὶς ἀποφάσεις τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Μὲ τὶς ἐνέργειές του προετοιμάζει κατὰ κάποιον τρόπο τὴν εἰκονομαχικὴ πολιτικὴ τῶν ἑπόμενων αὐτοκρατόρων.
712 Εἰσβολὲς ἀραβικῶν στρατευμάτων στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη.
713 Οἱ Βούλγαροι μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἡγεμόνα Τέρβελ πραγματοποιοῦν ἐπιδρομὲς μέχρι τὰ περίχωρα τῆς Κωνσταντινούπολης.
3 Ἰουνίου: Τὰ στρατεύματα τοῦ θέματος τοῦ Ὀψικίου, ποὺ μεταφέρθηκαν ἀπὸ τὴν Αἴα γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς Βουλγάρους, ἐπαναστατοῦν καὶ ἀνατρέπουν τὸν Φιλιππικὸ Βαρδάνη, τὸν ὁποῖο καὶ τυφλώνουν.
4 Ἰουνίου: Ὁ Ἀναστάσιος Β΄ Ἀρτέμιος ἀνεβαίνει στὸ βυζαντινὸ θρόνο στὸν ὁποῖο θὰ παραμείνει μέχρι τὸ τέλος τοῦ Αὐγούστου τοῦ 715.
Ὁ αὐτοκράτορας καταργεῖ ἀμέσως τὰ ὑπὲρ τοῦ μονοθελητισμοῦ διατάγματα τοῦ προκατόχου του.
714 Σημαντικὲς προσπάθειες τοῦ Ἀναστάσιου Β΄ γιὰ τὴν ἀναδιοργάνωση τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ.
715 Ἐνῶ ὁ αὐτοκράτορας προετοιμάζει ἀποφασιστικὸ χτύπημα ἐναντίον τοῦ ἀραβικοῦ στόλου, ἐπαναστατεῖ καὶ πάλι ὁ στρατὸς τοῦ θέματος τοῦ Ὀψικίου καὶ μὲ τὴ βοήθεια τῶν Γοτθογραικῶν -ἐξελληνισμένων Ὀστρογότθων- προσπαθοῦν νὰ ἀνεβάσουν στὸ θρόνο τὸν ἐφοριακὸ ὑπάλληλο τῆς περιοχῆς τους, Θεοδόσιο. Ὁ Ἀναστάσιος τελικὰ περιβάλλεται τὸ μοναχικὸ σχῆμα καὶ ἀποσύρεται στὴ Θεσσαλονίκη.
Τέλη: Ὁ Θεοδόσιος Γ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἀπριλίου τοῦ 716.
716 Ὁ Θεοδόσιος Γ΄ συνάπτει συνθήκη εἰρήνης μὲ τοὺς Βουλγάρους.
Ἀραβικὲς ἐπιθέσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ σφετεριστὴς τοῦ θρόνου, στρατηγὸς τοῦ θέματος τῶν Ἀνατολικῶν, Λέων, μὲ τὴ βοήθεια τοῦ στρατηγοῦ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιακῶν Ἀρτάβασδου, ἐξαναγκάζει τὸν Θεοδόσιο σὲ παραίτηση.
18 Ἀπριλίου: Ὁ Λέων Γ΄ ὁ Ἴσαυρος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Ἡ στέψη τοῦ πραγματοποιεῖται στὶς 25 Μαρτίου τοῦ 717.
Ὁ Λέων Γ΄ εἶναι ὁ ἱδρυτὴς τῆς δυναστείας τῶν Ἰσαύρων. Στὶς 31 Μαρτίου τοῦ 720 στέφει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Ἔ΄, ὁ ὁποῖος θὰ μείνει στὴν ἱστορία μὲ τὸ προσωνύμιο Κοπρώνυμος. Ὁ Λέων θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Ἰουνίου τοῦ 741.
717 25 Μαρτίου: Ὁ Λέων Γ΄ ὁ Ἴσαυρος στέφεται αὐτοκράτορας στὴν Ἁγία Σοφία. Ἐντατικὲς προσπάθειες τοῦ νέου αὐτοκράτορα νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Κωνσταντινούπολης.
Αὔγουστος: Ἐμφανίζεται μπροστὰ στὴν Κωνσταντινούπολη μὲ στρατὸ καὶ στόλο ὁ ἀδερφὸς τοῦ χαλίφη, Μασαλμᾶς. Ἀπὸ τὶς συνεχεῖς ἐπιθέσεις τῶν Βυζαντινῶν μὲ ὑγρὸ πῦρ καταστρέφεται μεγάλο μέρος τοῦ ἀραβικοῦ στόλου.
718 Ἐπειδὴ ὁ χειμώνας ἦταν βαρὺς τὰ ἀραβικὰ στρατεύματα ἀποδεκατίζονται, ἐνῶ δέχονται καὶ ἐπιθέσεις ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους.
15 Αὐγούστου: Οἱ Ἄραβες ἀναγκάζονται νὰ λύσουν τὴν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ἀποτυγχάνει ἡ προσπάθεια τοῦ στρατηγοῦ τῆς Σικελίας Σέργιου νὰ προωθήσει τὸ συνεργάτη τοῦ Βασίλειο Ὀνομάγουλο στὸ βυζαντινὸ θρόνο χάρη στὴν ἔγκαιρη ἐπέμβαση τοῦ χαρτουλάριου Παύλου, προσωπικοῦ φίλου τοῦ Λέοντα.
719 Ἀποτυγχάνει προσπάθεια ἀνώτερων κρατικῶν ἀξιωματούχων νὰ ἐπαναφέρουν στὸ θρόνο τὸν Ἀναστάσιο Β΄ Ἀρτέμιο. Οἱ συνωμότες τελικὰ θανατώνονται, ἀνάμεσα σὲ αὐτοὺς καὶ ὁ Ἀναστάσιος.
25 Δεκεμβρίου: Σὲ μιὰ ἀσυνήθιστη πολιτικὴ πράξη ὁ Λέοντας Γ΄ καλεῖ ὡς ἀναδόχους του γιοῦ τοῦ Κωνσταντίνου τοὺς προύχοντες τῶν θεμάτων καὶ τῆς Συγκλήτου.
720 31 Μαρτίου: Στέφεται συναυτοκράτορας ὁ γιὸς τοῦ Λέοντα, Κωνσταντῖνος Ε΄.
726 Δημοσιεύεται ἡ «Ἐκλογή» (τῶν αὐτοκρατόρων Λέοντα καὶ Κωνσταντίνου), ἀπανθισμάτων σπουδαιότερων διατάξεων τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ ποινικοῦ δικαίου τῆς ἐποχῆς.
Ἰδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στὸ οἰκογενειακὸ καὶ τὸ κληρονομικὸ δίκαιο, ἐνῶ ἀντίθετα παραμελεῖται τὸ ἐμπράγματο δίκαιο. Ἡ «Ἐκλογή» παρουσιάζει ἀξιόλογες παρεκκλίσεις ἀπὸ τὸ ἰουστινιάνειο δίκαιο, οἱ ὁποῖες ὀφείλονται στὴν ἐπίδραση τόσο τοῦ κανονικοῦ δικαίου ὅσο καὶ τοῦ ἐθιμικοῦ δικαίου τῆς Ἀνατολῆς (π.χ., ἐπιβάλλονται αὐστηρὲς σωματικὲς ποινές, ὅπως κοπῆ χεριῶν, μύτης κ.λπ.).
Οἱ Ἄραβες ἀρχίζουν ἐτήσιες σχεδὸν ἐπιδρομὲς ἐναντίον τῶν βυζαντινῶν ἐδαφῶν.
Καταλαμβάνουν τὴν Καισάρεια καὶ πολιορκοῦν τὴ Νίκαια.
Ἤδη ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἔτος ὁ αὐτοκράτορας Λέοντας Γ΄ ἀρχίζει νὰ ἐκφράζεται δημόσια ἐναντίον τῶν εἰκόνων, ὕστερα ἀπὸ παρότρυνση τῶν εἰκονομάχων ἐπισκόπων της Μικρᾶς Ἀσίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεταβεῖ στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ προσπάθεια νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴ Χαλκὴ Πύλη τῶν ἀνακτόρων τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ
καταλήγει σὲ σφαγὴ τοῦ ἀπεσταλμένου του ἀπὸ τὸ ἐξαγριωμένο πλῆθος. Τελικὰ στὴ θέση τῆς εἰκόνας χαράσσεται τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ.
]727 Ἐπαναστατεῖ ὁ τουρμάρχης τῶν Ἑλλαδικῶν Ἀγαλλιανός, ὁ ὁποῖος ὑποκινεῖ τὸ στόλο τῶν θεμάτων τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Κυκλάδων σὲ ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης ἐξαιτίας τῶν μέτρων ποὺ ἔλαβε ὁ Λέων ἐναντίον τῶν εἰκόνων. Οἱ ἐπαναστάτες, οἱ ὁποῖοι στὸ μεταξὺ ἔχουν ἀνακηρύξει αὐτοκράτορα τὸν Κοσμᾶ, συντρίβονται μπροστὰ στὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τὸ ὑγρὸ πῦρ (18 Ἀπριλίου τοῦ 727).
730 17 Ἰανουαρίου: Ὁ αὐτοκράτορας Λέοντας Γ΄ συγκαλεῖ σύναξη ὅλων τῶν ἀνώτερων κοσμικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν ἀξιωματούχων, τὸ λεγόμενο «σιλέντιον», καὶ ζητᾶ νὰ προσυπογράψουν τὸ διάταγμα ποὺ θὰ ἐκδώσει κατὰ τῶν εἰκόνων. Ὁ πατριάρχης ἀρνεῖται καὶ καθαιρεῖται.
22 Ἰανουαρίου: Ὁ πρώην σύγκελλος τοῦ πατριάρχη Γερμανοῦ, Ἀναστάσιος, γίνεται πατριάρχης καὶ συνυπογράφει τὸ διάταγμα ἐναντίον τῶν εἰκόνων. Διατάσσονται ἡ καταστροφὴ τῶν εἰκόνων καὶ ἡ δίωξη τῶν εἰκονόφιλων.
732 Ὁ Λέων Γ΄ ὑποχρεώνει τοὺς κατοίκους τῆς Καλαβρίας καὶ τῆς Σικελίας νὰ πληρώνουν κεφαλικὸ φόρο, ἐνῶ συγχρόνως μεταβιβάζει τὰ εἰσοδήματα τῶν παπικῶν κτημάτων τῆς νότιας Ἰταλίας στὸ αὐτοκρατορικὸ ταμεῖο. Στὴ δικαιοδοσία τοῦ πατριαρχείου μεταβιβάζει καὶ τὴν παλιὰ ἐπαρχία τοῦ ἀνατολικοῦ Ἰλλυρικοῦ. Ἔτσι ταυτίζονται τὰ πολιτικὰ σύνορά του κράτους μὲ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀνάμεσα στὸ πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τὸν πάπα τῆς Ρώμης.
Ὁ Κάρολος Μαρτέλος, βασιλιὰς τῶν Φράγκων, συντρίβει τὰ ἀραβικὰ στρατεύματα στὸ Πουατιὲ τῆς Γαλλίας καὶ ἀποτρέπει τὴν περαιτέρω προέλαση τῶν Ἀράβων στὴ δυτικὴ Εὐρώπη.
733 Ὁ γιὸς τοῦ Λέοντα, Κωνσταντῖνος, παντρεύεται τὴν πριγκίπισσα τῶν Χαζάρων. Μὲ τὸ γάμο αὐτὸ ἑδραιώνονται ἡ φιλία καὶ ἡ συμμαχία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Χαζάρους.
740 Ἡ μεγάλη νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐπὶ τῶν Ἀράβων στὸ Ἀκροηνό, κοντὰ στὸ Ἀμόριο, ἀπὸ ὅπου διέρχεται ἡ στρατηγικῆς σημασίας ὁδὸς Δορυλαίου-Ἀμορίου-Ἰκονίου, ἀπομακρύνει τὸν ἀραβικὸ κίνδυνο γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα. Οἱ Ἄραβες ποτὲ πιὰ δὲν θὰ πλησιάσουν τὴν Κωνσταντινούπολη.
741 19 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα του, Λέοντα. Συναυτοκράτορας ἀπὸ τὶς 17 Μαΐου τοῦ 751 γίνεται ὁ γιὸς του, Λέων Δ΄, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸς ὡς Λέων ὁ Χάζαρος. Ὁ Κωνσταντῖνος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 23 Σεπτεμβρίου τοῦ 775.
742 27 Ἰουνίου: Ὁ κόμης τοῦ Ὀψικίου Ἀρτάβασδος, γαμπρὸς τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄, ἐκμεταλλεύεται τὴν ἀπουσία τοῦ τελευταίου ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ καταλαμβάνει τὸ θρόνο. Ἀρχίζει ἐμφύλιος πόλεμος, ὁ ὁποῖος ὀφείλεται σὲ πολιτικοὺς λόγους καὶ προσωπικὲς φιλοδοξίες καὶ ὄχι σὲ θρησκευτικές.
743 Μάιος: Στὴν περιοχὴ τῶν Σάρδεων συγκρούονται τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀρτάβασδου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ε΄. Ἄτακτη ὑποχώρηση τοῦ πρώτου.
Αὔγουστος: Νέα ἥττα τῶν στασιαστῶν κοντὰ στὴ Μοδρηνὴ (βορειοδυτικὰ τῆς Ἄγκυρας).
2 Νοεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἀποκαθίσταται στὸ θρόνο καὶ οἱ συνωμότες τυφλώνονται.
746 Μία ἐπιδημία (λοιμός) στὶς εὐρωπαϊκὲς ἐπαρχίες τῆς αὐτοκρατορίας καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο χιλιάδων ἀνθρώπων.
Ὁ Κωνσταντῖνος εἰσβάλλει στὴ Συρία καὶ καταλαμβάνει τὴ Γερμανικεία, τὴ γενέτειρα τῶν προγόνων του. Στὴ συνέχεια μεταφέρει κατοίκους τῆς Συρίας στὴ Θράκη.
747 Ὁ Κωνσταντῖνος ἀνακτᾶ τὴν Κύπρο ἀφοῦ προηγουμένως ὁ διοικητὴς τοῦ ναυτικοῦ τῶν Βυζαντινῶν καὶ στρατηγὸς τοῦ θέματος τῶν Κιβυρραιωτῶν συντρίβει τὸν ἀραβικὸ στόλο κοντὰ στὸ νησί.
751 Ἡ Ραβέννα, πρωτεύουσα τοῦ φερώνυμου ἐξαρχάτου, πέφτει στὰ χέρια τῶν Λογγοβάρδων.
Οἱ τελευταῖες ἐλπίδες τοῦ πάπα γιὰ βοήθεια ἀπὸ τὸ Βυζαντινὸ αὐτοκράτορα ἐξανεμίζονται. Ὁ ἐπίσκοπός της Ρώμης ἀρχίζει νὰ στρέφει τὸ βλέμμα τοῦ πρὸς τὴ Δύση.
752 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἔ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Ἀράβων στὶς περιοχὲς τῆς Ἀρμενίας καὶ τῆς Μεσοποταμίας. Στὴ συνέχεια μεταφέρει στὴ Θράκη πληθυσμοὺς ἀπὸ τὴ Μελιτηνὴ καὶ τὴ Θεοδοσιούπολη.
754 6 Ἰανουαρίου: Ὁ πάπας Στέφανος Β΄, ἀφοῦ περνᾶ τὶς Ἄλπεις συναντιέται μὲ τὸ βασιλιὰ τῶν Φράγκων Πιπίνο στὴν Πάβια. Μὲ τὴ συνάντηση αὐτὴ θεμελιώνονται ἡ κοινὴ πορεία τῆς Ρώμης μὲ τὸ κράτος τῶν Φράγκων καὶ ἡ ἵδρυση τοῦ ρωμαϊκοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κράτους.
10 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει τὶς συνεδριάσεις της ἡ εἰκονομαχικῶν προθέσεων Σύνοδος τῆς Ἱέρειας (ἀνάκτορο στὴν ἀσιατικὴ ἀκτὴ τοῦ Βοσπόρου). Σὲ αὐτὴ συμμετέχουν 338 ἐπίσκοποι, ἀλλὰ δὲν ἐκπροσωποῦνται τὰ πατριαρχεῖα Ἀλεξάνδρειας, Ἱεροσολύμων, Ἀντιόχειας, καθὼς καὶ ἡ ἐκκλησία τῆς Ρώμης.
8 Αὐγούστου: Ἡ τελευταία συνεδρίαση τῆς Συνόδου τῆς Ἱέρειας γίνεται στὴν Παναγία τῶν Βλαχερνῶν, παρουσία τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄, ὁ ὁποῖος, κατὰ παράβαση τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξης, τοποθετεῖ στὸν πατριαρχικὸ θρόνο ποὺ ἔχει χηρέψει (πατριάρχης Ἀναστάσιος, Ἰανουάριος τοῦ 754+) τὸν Κωνσταντῖνο (μοναχός). Ἡ σύνοδος τάσσεται κατὰ τοῦ προσκυνήματος τῶν εἰκόνων.
Πεθαίνει ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
756 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ἔ΄ δημιουργεῖ ὀχυρωμένους οἰκισμοὺς στὴ Θράκη καὶ ἐγκαθιστᾶ σὲ αὐτοὺς Σύρους καὶ Ἀρμένιους, κυρίως μονοφυσίτες, γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς αὐτοκρατορίας ἐναντίον τῶν Βουλγάρων.
762 Οἱ Ἀββασίδες μεταφέρουν τὴν πρωτεύουσά τους ἀπὸ τὴ Δαμασκὸ στὴ Βαγδάτη.
763 30 Ἰουνίου: Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνο Ἔ΄ συντρίβουν τοὺς Βουλγάρους ὑπὸ τὸν ἡγεμόνα Τελέτζη στὴν περιοχὴ τῆς Ἀγχιάλου, στὶς ἀκτὲς τοῦ Εὔξεινου Πόντου.
765 Θανάτωση, ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Κωνσταντίνου Ἔ΄, τοῦ σεβάσμιου ἡγουμένου τῆς Μονῆς Αὐξεντίου, Στέφανου, ἔνθερμου ὑπερασπιστῆ τῶν εἰκόνων.
Συνεχεῖς διώξεις, ἐξευτελισμοὶ καὶ φόνοι εἰκονόφιλων. Τὰ ἑπόμενα χρόνια πολλοὶ εἰκονόφιλοι καταφεύγουν στὴν Ἰταλία.
773 Ὀκτώβριος: Σπουδαία νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐπὶ τῶν Βουλγάρων στὴν περιοχὴ Λιθοσώρια.
774 Μάρτιος: Νέα ἐκστρατεία τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου Ἔ΄ ἐναντίον τῶν Βουλγάρων.
Διαρκεῖ λίγο γιατί ὁ Βούλγαρος ἡγεμόνας ζητᾶ εἰρήνη.
775 24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Λέων Δ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Λίγες μέρες πρὶν ὁ πατέρας τοῦ Κωνσταντῖνος πεθαίνει στὴ διάρκεια μιᾶς ἐκστρατείας ἐναντίον τῶν Βουλγάρων (14 Σεπτεμβρίου). ΣΤΟ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 8 Σεπτεμβρίου τοῦ 780.
776 24 Ἀπριλίου: Ὁ αὐτοκράτορας Λέων Δ΄ ἀναγορεύει τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο συναυτοκράτορα. Πρὶν ἀπὸ αὐτὸ ἀναγκάζει τοὺς συγκλητικούς, καθὼς καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἀστικῶν τάξεων νὰ ὑπογράψουν, ἀφοῦ πρῶτα ὁρκιστοῦν, ὅτι ἀναγνωρίζουν τὸ νέο αὐτοκράτορα ὡς μόνο κληρονόμο τοῦ θρόνου.
777 Ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Τελερὶγ Βαφτίζεται στὴν Κωνσταντινούπολη.
780 9 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Λέων Δ΄. Ὁ Κωνσταντῖνος ΣΤ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου σὲ ἡλικία μόλις δέκα ἐτῶν. Συναυτοκράτειρα εἶναι ἡ μητέρα τοῦ Εἰρήνη. Ὁ Κωνσταντῖνος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 797.
782 Οἱ Ἄραβες προελαύνουν μέχρι τὴ Χρυσούπολη.
783 Ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου Σταυράκιος ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Σκλαβινῶν (Σλάβων).
784 21 Αὐγούστου: Ὁ πατριάρχης Παῦλος -εἰκονομάχος- ἐξαναγκάζεται ἀπὸ τὴν αὐτοκράτειρα Εἰρήνη σὲ παραίτηση. Στὴ θέση τοῦ ἐκλέγεται ὁ μετριοπαθὴς Ταράσιος (25 Δεκεμβρίου τοῦ 784). Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς λατρείας τῶν εἰκόνων.
786 31 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸ Ναὸ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων στὴν Κωνσταντινούπολη τὶς ἐργασίες της ἡ οἰκουμενικὴ σύνοδος, μὲ κύριο ἔργο τῆς τὴν ἀκύρωση τῶν ἀποφάσεων τῆς συνόδου τοῦ 754. Διαλύεται βίαια ἀπὸ εἰκονομαχικὰ στρατεύματα.
Ἡ αὐτοκράτειρα Εἰρήνη, μὲ τὸ πρόσχημα τοῦ ἀραβικοῦ κινδύνου, στέλνει τὰ εἰκονομαχικὰ στρατεύματα στὴ νότια Μικρὰ Ἀσία καὶ συγχρόνως φέρνει ἀπὸ τὴ Θράκη εἰκονόφιλα, στὰ ὁποῖα ἀναθέτει τὴ φύλαξη τῆς Κωνσταντινούπολης.
787 24 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἡ Ζ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ πατριάρχη Ταράσιου καὶ παρουσία 350 ἐπισκόπων. Εἶναι ἡ τελευταία σύνοδος ποὺ ἀναγνωρίζει ἡ Ὀρθόδοξη Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία. Οἱ ἐργασίες τῆς διαρκοῦν μέχρι τὶς 13 Ὀκτωβρίου τοῦ ἴδιου ἔτους καὶ ὁδηγοῦν στὴν ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Στὴν τελευταία πανηγυρικὴ συνεδρία, ποὺ γίνεται στὸ ἀνάκτορο τῆς Μαγναύρας στὶς 23 Ὀκτωβρίου, ἐπικυρώνονται οἱ ἀποφάσεις τῆς συνόδου, τὶς ὁποῖες ὑπογράφουν ἡ αὐτοκράτειρα καὶ ὁ νεαρὸς αὐτοκράτορας.
790 Ἄνοιξη: Ἡ προσπάθεια τοῦ Μιχαὴλ τοῦ Λαχανοδράκοντα, συνεργάτη τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου, νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὴν Εἰρήνη καὶ τὸ συνεργάτη της, εὐνοῦχο Σταυράκιο, ἀποτυγχάνει.
Ὀκτώβριος: Ὁ στρατὸς τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιάκων ἐξαναγκάζει τὴν Εἰρήνη νὰ ἐγκαταλείψει τὸ παλάτι.
792 Ἰανουάριος: Ἡ Εἰρήνη ἐπανέρχεται στὸ παλάτι, στὸ πλευρὸ τοῦ γιοῦ της.
Ἰούλιος: Ταπεινωτικὴ ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὸ φρούριο Μαρκέλλαι, στὴ νότια ἄκρη τοῦ στενοῦ τῶν Βερεγάβων. Ταπεινωτικὴ φυγὴ τοῦ αὐτοκράτορα καὶ αἰχμαλωσία ἐπιφανῶν Βυζαντινῶν στρατηγῶν.
Τὸ γόητρο τοῦ αὐτοκράτορα δέχεται ἰσχυρὸ πλῆγμα.
793 Ἄνοιξη: Ὁ Κωνσταντῖνος καταπνίγει μὲ ἰδιαίτερα βίαιο τρόπο ἐπανάσταση τοῦ στρατοῦ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιάκων. Διατάσσεται ἡ τύφλωση τοῦ στρατηγοῦ τοῦ θέματος, Ἀλεξίου.
795 Ἰανουάριος: Ὁ Κωνσταντῖνος ἀπομακρύνει τὴ νόμιμη σύζυγό του Μαρία ἀπὸ τὴν Παφλαγονία καὶ παντρεύεται μὲ ἕνα γάμο ἀσυνήθιστης πολυτέλειας τὴν ἐρωμένη του, Θεοδότη. Μὲ αὐτὴ τοῦ τὴν ἐνέργεια διαρρηγνύει κάθε δεσμὸ μὲ τὴν ὀρθόδοξη παράταξη.
797 15 Αὐγούστου: Μὲ διαταγὴ τῆς μητέρας τοῦ Εἰρήνης ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΣΤ΄ τυφλώνεται μέσα στὴν πορφυρὴ αἴθουσα στὴν ὁποία εἶχε γεννηθεῖ πρὶν ἀπὸ 27 χρόνια. Ἡ Εἰρήνη γίνεται μονοκράτειρα καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 31 Ὀκτωβρίου τοῦ 802.
800 Ὁ Καρλομάγνος στέφεται αὐτοκράτορας τῶν Φράγκων.
802 Ἡ Εἰρήνη συνεννοεῖται μὲ τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ Καρλομάγνου γιὰ τὴ σύναψη γάμου.
31 Ὀκτωβρίου: Μὲ ἐπανάσταση ποὺ ξεσπᾶ στὴν Κωνσταντινούπολη ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἡ Εἰρήνη, ἡ ὁποία ἐξορίζεται στὴν ἀρχὴ στὰ Πριγκιποννήσια καὶ στὴ συνέχεια στὴ Λέσβο.
Αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου ἀναγορεύεται ὁ «λογοθέτης τοῦ γενικοῦ» Νικηφόρος Ἅ΄, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 25 Νοεμβρίου τοῦ 811.
805 Στόλος τῶν Ἀράβων λεηλατεῖ τὴν Κύπρο.
806 Ὁ Νικηφόρος Ἅ΄ συνάπτει εἰρήνη μὲ τοὺς Ἄραβες καὶ ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει βαρύτατο ἐτήσιο φόρο.
808 Ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Κροῦμος λεηλατεῖ τὴ Μακεδονία.
809 Ὁ Νικηφόρος Ἅ΄ προχωρᾶ σὲ μετακινήσεις πληθυσμῶν, ἐπιδιώκοντας νὰ ἐξουδετερώσει τὸ σλαβικὸ στοιχεῖο ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα στὴ Θράκη ἀπὸ τὴν ἄλλη.
810 Ὁ Νικηφόρος καταλαμβάνει τὴν Πλίσκα.
811 26 Νοεμβρίου: Συντριβὴ τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα μὲ ἀρχηγὸ τὸν Κροῦμο στὶς ὀρεινὲς διαβάσεις κοντὰ στὴν πρωτεύουσα τῶν Βουλγάρων Πλίσκα, τὴν ὁποία εἶχε ἤδη καταστρέψει ὁ Νικηφόρος. Ὁ Νικηφόρος σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης καί, σύμφωνα μὲ πληροφορίες ἀξιόπιστων πηγῶν, τὸ κρανίο τοῦ ὁ Κροῦμος τὸ ἔκανε κύπελλο γιὰ νὰ πίνει τὸ κρασί του. Στὴ ἴδια μάχη τραυματίζεται σοβαρὰ ὁ γιὸς του καὶ συναυτοκράτορας Σταυράκιος.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ τραυματισμένος Σταυράκιος ἀνατρέπεται ἔπειτα ἀπὸ ἐπανάσταση καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας ὁ Μιχαὴλ Ἅ΄ Ραγκαβές, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰουλίου τοῦ 813.
812 Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν τὴ Μεσημβρία.
Μὲ τὴ συνθήκη τοῦ Ἀκυΐσγρανου (σημερινὸ Ἄαχεν) τὸ Βυζάντιο ἀναγνωρίζει τὸν τίτλο τοῦ αὐτοκράτορα -ὄχι τῶν Ρωμαίων- στὸ βασιλιὰ τῶν Φράγκων μὲ ἀντάλλαγμα τὴν ἐπιστροφὴ τῆς Βενετίας καὶ περιοχῶν τῆς Δαλματίας στὸ Βυζαντινὸ αὐτοκράτορα.
813 Ἥττα τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ στὴ Βερζινικία τῆς Ἀδριανούπολης, ὕστερα ἀπὸ τὴν ὑποχωρητικὴ στάση τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ἀνατολικῶν καὶ μετέπειτα αὐτοκράτορα, Λέοντα.
10 Ἰουλίου: Ὁ Λέων Ἔ΄ Ἀρμένιος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 25 Δεκεμβρίου τοῦ 820, ὁπότε δολοφονεῖται μπροστὰ στὴν Ἁγία Τράπεζα τῆς Ἁγίας Σοφίας.
Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν γιὰ μερικοὺς μῆνες τὴν Ἀδριανούπολη, ἀλλὰ ἀναγκάζονται νὰ τὴν ἐγκαταλείψουν.
815 Συνέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη σύνοδος, ἡ ὁποία ἀκυρώνει τὶς ἀποφάσεις τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ ἀπαγορεύει καὶ πάλι τὴ λατρεία τῶν εἰκόνων. Τὰ πρακτικὰ τῆς δὲν σώζονται.
Οἱ Βούλγαροι (Ὁμουρτάγ) ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὸ Βυζάντιο.
820 25 Δεκεμβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Β΄ στέφεται αὐτοκράτορας μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ Λέοντα Ἔ΄ τοῦ Βυζαντίου (δυναστεία τοῦ Ἀμορίου ἢ Φρυγικὴ δυναστεία). Στὶς 12 Μαΐου τοῦ 821 στέφει συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Θεόφιλο.
Ὁ Μιχαὴλ Β΄ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 829.
821-822 Ἀνταρσία τοῦ Θωμὰ τοῦ Σλάβου, ὁ ὁποῖος αὐτοανακηρύσσεται αὐτοκράτορας.
Πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες καὶ καταστροφὴ τοῦ στόλου τους μὲ ὑγρὸ πῦρ. Ἥττα τῶν στρατευμάτων τοῦ Θωμὰ στὴν περιοχὴ Διάβαση, κοντὰ στὴν Κωνσταντινούπολη, καὶ καταστολὴ τῆς ἐξέγερσης.
824 Ἄραβες ἀπὸ τὴν Ἱσπανία ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Ἀμποῦ Χὰφς ἱδρύουν στὴν Κρήτη ἐμιράτο.
827 Ὁ τουρμάρχης Σικελίας Εὐφήμιος παραδίδει τὴ Σικελία στοὺς Ἄραβες.
829 Ὀκτώβριος: Ὁ Θεόφιλος παραμένει μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Μιχαὴλ Β΄. Ὁ Θεόφιλος θὰ μείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 20 Ἰανουαρίου τοῦ 842.
830 Στὸ ἔτος αὐτὸ ἀνάγεται τὸ ἐπεισόδιο ἀνάμεσα στὸν αὐτοκράτορα Θεόφιλο, ὁ ὁποῖος ἀναζητοῦσε σύζυγο, καὶ τὴν ὡραία καὶ εὐφυέστατη ὑποψήφια Εἰκασία ἢ Κασσιανή. Συγκεκριμένα, ὅταν ὁ Θεόφιλος, ἀπευθυνόμενος σὲ αὐτή, λέει ὅτι «ἐκ γυναικὸς ἐρρύη τὰ φαῦλα», δηλαδὴ ἀπὸ τὴ γυναίκα πηγάζουν τὰ χειρότερα, ἔχοντας προφανῶς στὸ μυαλὸ τοῦ τὴν Εὕα, ἡ περήφανη καὶ ἑτοιμόλογη Εἰκασία τοῦ ἁπαντὰ «ἀλλὰ καὶ διὰ γυναικὸς πηγάζει τὰ κρείττονα», δηλαδὴ καὶ ἀπὸ τὴ γυναίκα πηγάζουν τὰ καλύτερα, ἔχοντας στὸ μυαλὸ τῆς τὴν Παναγία. Τελικὰ ὁ Θεόφιλος προτιμᾶ τὴν πονηρὴ Θεοδώρα ἀπὸ τὴν Παφλαγονία.
832 Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο Λοῦλον στὴ Μικρὰ Ἀσία.
835 Διώκονται οἱ Παυλικιανοὶ καὶ ἐκτελεῖται ὁ δάσκαλός τους Σέργιος.
837 Τὰ βυζαντινὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὰ Σαμόσατα καὶ τὴ Μελιτηνή.
Ὁ Ἰωάννης ὁ Γραμματικὸς γίνεται πατριάρχης τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ὁ Φώτιος συγγράφει τὴ «Μυριόβιβλο».
838 22 Ἰουλίου: Ὁ ἀραβικὸς στρατὸς μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ χαλίφη Μουτάσιμ συντρίβει τὸ βυζαντινὸ στρατὸ στὴν πόλη Δαζιμόνα, κοντὰ στὴν Ἄγκυρα, τὴν ὁποία καὶ καταλαμβάνει. Στὴ συνέχεια οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ Ἀμόριο, γενέθλια πόλη τῆς ὁμώνυμης δυναστείας (12 Αὐγούστου τοῦ 838).
Ἀντιπροσωπεία τῶν Βαράγγων -Βίκινγκς ποὺ εἶχαν διεισδύσει στὴ Ρωσία- ἐπισκέπτεται τὴν Κωνσταντινούπολη.
842 27 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Θεόφιλος. Τὸν διαδέχονται ὁ γιὸς τοῦ Μιχαὴλ
Γ΄ καὶ ἡ σύζυγος τοῦ Θεοδώρα. Μὲ τὸ θάνατο τοῦ Θεόφιλου καταρρέει ὁλοκληρωτικὰ καὶ ἡ Εἰκονομαχία.
Ἡ Θεοδώρα θὰ παραμείνει στὸ θρόνο ὡς συναυτοκράτειρα τοῦ ἀνήλικου γιοῦ τῆς Μιχαὴλ
μέχρι τὶς 15 Μαΐου τοῦ 856, ἐνῶ ὁ Μιχαὴλ Γ΄ θὰ μείνει γνωστὸς στὴν ἱστορία μὲ τὴν προσωνυμία Μέθυσος, ἐξαιτίας τῆς στάσης τῶν ἱστορικῶν τῆς δυναστείας τῶν Μακεδόνων ποὺ ἤθελαν νὰ συγκαλύψουν τὴ συμμετοχὴ τοῦ Βασίλειου Ἅ΄ στὴ δολοφονία του. Θὰ κυβερνήσει μέχρι τὶς 23 Σεπτεμβρίου τοῦ 867.
843 Συνθήκη τοῦ Βερντέν. Μοιράζεται ἡ αὐτοκρατορία τῶν Φράγκων.
Ἀποτυγχάνει προσπάθεια τοῦ λογοθέτη τοῦ δρόμου Θεόκτιστου νὰ ἀνακαταλάβει τὴν Κρήτη.
844 Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Ἄραβες στὸ Μαυροπόταμο.
853 Ἐπιδρομὴ τοῦ βυζαντινοῦ στόλου στὴ Δαμιέτη τῆς Αἰγύπτου.
856 Ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν Πετρωνᾶς ἐπιτίθεται στὸ σύνορό του Εὐφράτη ἐναντίον Παυλικιανῶν καὶ Ἀράβων στὴν προσπάθειά του νὰ ἀποτρέψει τὴ μεταξὺ τοὺς σύμπραξη.
863 Ὁ Πετρωνᾶς συντρίβει τὰ στρατεύματα τοῦ ἐμίρη τῆς Μελιτηνῆς Ἄμερ κοντὰ στὸν ποταμὸ Λαλακόαντα.
Ὁ Κύριλλος καὶ ὁ Μεθόδιος πηγαίνουν στὴ Μοραβία καὶ τὴν Παννονία γιὰ νὰ διαδώσουν τὸ χριστιανισμὸ στοὺς Σλάβους αὐτῶν τῶν περιοχῶν.
Ἀνακαινίζεται τὸ Πανδιδακτήριο τῆς Μαγναύρας, τὴ διεύθυνση τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει ὁ Λέων ὁ Μαθηματικός.
864 Βυζαντινὸς ἐπίσκοπος ποὺ στάλθηκε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη βαφτίζει τὸν τσάρο τῶν Βουλγάρων Βόγορη, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὸ χριστιανικὸ ὄνομα Μιχαήλ.
865 Ὁ παρακοιμώμενος Βασίλειος δολοφονεῖ τὸν καίσαρα Βάρδα.
866 26 Μαΐου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύεται συμβασιλέας τοῦ Μιχαὴλ Γ΄.
867 23 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύεται -ἀφοῦ πρῶτα δολοφονεῖ τὸν Μιχαήλ- μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 29 Αὐγούστου τοῦ 886.
Σχίσμα ἀνάμεσα στὴ Δυτικὴ καὶ τὴν Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία.
23 Νοεμβρίου: Νέος πατριάρχης Κωνσταντινούπολης ὁ Ἰγνάτιος.
868 Ἀρχές: Οἱ Σαρακηνοὶ λύουν τὴν πολιορκία τοῦ Ραουσίου ἢ Ραγούζας (σημερινὸ Ντουμπρόβνικ) τῆς Δαλματίας μόλις ἀντιλαμβάνονται τὴν παρουσία ἰσχυροῦ βυζαντινοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Νικήτα Ὠορύφα.
869 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀναγορεύει συμβασιλέα τὸ γιὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
Συγκαλεῖται σύνοδος τῶν ἐκκλησιῶν στὴν Κωνσταντινούπολη (869/870), τὴν ὁποία ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία θεωρεῖ ὡς τὴν Ἡ΄ Οἰκουμενική. Ἡ σύνοδος ἀναθεματίζει τὸν Φώτιο καὶ τοὺς ὀπαδούς του καὶ θέτει τὴ νεοϊδρυθεῖσα Βουλγαρικὴ Ἐκκλησία ὑπὸ τὴ δικαιοδοσία τοῦ πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.
870 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἀνακηρύσσει συμβασιλέα τὸ γιό του, Λέοντα ΣΤ΄ (ἀπὸ τὸ γάμο του μὲ τὴν Εὐδοκία Ἰγγερίνα).
Μὲ ἀπόφαση τοῦ αὐτοκράτορα Βασίλειου Ἅ΄ ἡ ἀρχοντὶα τῆς Δαλματίας προάγεται σὲ θέμα.
871 Ἄνοιξη: Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Παυλικιανῶν (μέλη χριστιανικῆς αἵρεσης) καὶ τῆς πρωτεύουσάς τους Τεφρικὴς (ἀνατολικὴ Μικρὰ Ἀσία) χωρὶς σημαντικὰ ἀποτελέσματα.
Ὁ Νικήτας Ὠορύφας ἀπελευθερώνει τὸ Μπάρι ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
872 Οἱ Παυλικιανοὶ ἡττῶνται ἀπὸ τοὺς Βυζαντινοὺς (στρατηγὸς ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν Χριστόφορος) στὴ μάχη τοῦ Βαθυρρύακα. Σὲ αὐτὴ σκοτώνεται καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς αἵρεσης Χρυσόχειρ.
Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐκδίδει τὸν «Πρόχειρο Νόμον» ποὺ φιλοδοξεῖ νὰ ἀντικαταστήσει τὴν «Ἐκλογή» τῶν Ἰσαύρων.
873 Ὁ Δούκας τοῦ Βενεβέντου δηλώνει ὑποταγὴ στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Βασίλειος Ἅ΄ εἰσβάλλει στὴν περιοχὴ τοῦ Εὐφράτη καὶ καταλαμβάνει τὴ Σωζόπετρα καὶ τὰ Σαμόσατα, ἀλλὰ ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὸ σημαντικὸ φρούριο τῆς Μελιτηνῆς.
876 25 Δεκεμβρίου: Ὁ Βυζαντινὸς διοικητὴς τοῦ Ὑδροῦντος (Otranto) ἀποσπᾶ τὸ Μπάρι ἀπὸ τοὺς Φράγκους καὶ τὸ καθιστὰ προπύργιο τῆς ἐξόρμησης τῶν Βυζαντινῶν στὴ νότια Ἰταλία.
877 26 Ὀκτωβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ πατριάρχη Ἰγνάτιου ὁ Βασίλειος Ἅ΄ ἐπαναφέρει στὸ πατριαρχικὸ ἀξίωμα τὸν Φώτιο.
878 21 Μαΐου: Οἱ Ἄραβες ἔπειτα ἀπὸ δίμηνη πολιορκία κυριεύουν τὶς Συρακοῦσες.
Τὴν περίοδο αὐτὴ οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὴν Κύπρο, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν κατοχή τους γιὰ ἑπτὰ περίπου χρόνια.
879 Ἰανουάριος: Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ τοῦ Παλαιοῦ προελαύνει μέχρι τὰ Ἄδανα. Ὁ ἐμίρης τῆς Ταρσοῦ Ἐσμᾶν ἀπαντᾶ τὸν ἑπόμενο χρόνο μὲ ἐπιδρομὴ στὴ Χαλκίδα τῆς Εὔβοιας.
Νοέμβριος (μέχρι ἀρχὲς 880): Ἐκκλησιαστικὴ σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη ἀποκαθιστᾶ τὸν Φώτιο.
879-886(;) Ἐκδίδεται ἡ «Ἐπαναγωγὴ τοῦ Νόμου», τὴν ὁποία πιθανότητα ἔχει συντάξει ὁ Φώτιος.
881 Ἐπιδρομὴ τοῦ ἐξωμότη ναυάρχου τῶν Ἀράβων ἐναντίον τῆς Πελοποννήσου. Ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει μετὰ τὴν ἥττα του ἀπὸ τὸν ὑπὸ τὸν Νικήτα Ὠορύφα βυζαντινὸ στόλο.
882 Ὁ Λέων παντρεύεται τὴ Θεοφανῶ, ἐνῶ παράλληλα διατηρεῖ ἐξωσυζυγικὴ σχέση μὲ τὴ Ζωὴ Ζαούτζαινα. Ὁ θάνατος τῆς Θεοφανῶς (10 Νοεμβρίου τοῦ 893) ἐπιτρέπει στὸν Λέοντα νὰ νομιμοποιήσει τὴ σχέση του μὲ τὴ Ζωὴ (899), ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἔπειτα ἀπὸ λίγο πεθαίνει.
Στὴ συνέχεια παντρεύεται τὴν Εὐδοκία ποὺ πεθαίνει στὴ διάρκεια τοῦ τοκετοῦ (12 Ἀπριλίου τοῦ 901). Τελικὰ παντρεύεται τὴ Ζωὴ Καρβονοψίνα (μάτια σὰν μαῦρα κάρβουνα).
886 29 Αὐγούστου: Ὁ αὐτοκράτορας Βασίλειος Ἅ΄ τραυματίζεται θανάσιμα μετὰ τὴν πτώση του ἀπὸ ἄλογο τὴν ὁποία προκάλεσε ἕνα μεγάλο ἐλάφι.
30 Αὐγούστου: Ἀνεβαίνουν στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου οἱ συμβασιλεῖς ἀδερφοὶ Λέων καὶ Ἀλέξανδρος.
Σεπτέμβριος: Ὁ Φώτιος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πατριαρχία ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Λέοντα. Ἐξορίζεται στὴν Ἀρμενία ὅπου καὶ πεθαίνει.
887-898 Δημοσιεύεται ἡ συλλογὴ νόμων κανονικοῦ, ἀστικοῦ καὶ δημόσιου δικαίου, ποὺ εἶναι γνωστὴ ὡς «Βασιλικά».
893 17 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ πατριάρχης Στέφανος.
895 Ἀντιβουλγαρικὴ συμμαχία ἀνάμεσα στὸ Βυζάντιο καὶ τοὺς Οὔγγρους.
896 Ἥττα τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ ὑπὸ τὸν στρατηγὸ Κατακαλῶν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὸ Βουλγαρόφυγον κοντὰ στὴν Ἀδριανούπολη.
901 Ὁ Νικόλαος Μυστικὸς γίνεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
902 Σαρακηνοὶ πειρατὲς καταλαμβάνουν καὶ καταστρέφουν τὴ Δημητριάδα τῆς Μαγνησίας.
1 Αὐγούστου: Οἱ Ἄραβες καταλαμβάνουν τὸ Ταυρομένιο (σημερινὴ Ταορμίνα) τῆς Σικελίας καὶ ὁλοκληρώνεται ἔτσι ἡ κατάληψη τοῦ νησιοῦ.
904 29 Ἰουλίου: Ἰσχυρὸς ἀραβικὸς -κυρίως πειρατικός- στόλος ὑπὸ τὸ χριστιανὸ ἐξωμότη Λέοντα τὸν Τριπολίτη ἀγκυροβολεῖ ἔξω ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη. Δυὸ μέρες ἀργότερα καταλαμβάνει τὴν πόλη καὶ 22.000 ἕως 30.000 κάτοικοι τῆς πόλης αἰχμαλωτίζονται καὶ πωλοῦνται στὴ συνέχεια στὰ σκλαβοπάζαρα τῆς Ἀφρικῆς.
907 Ὁ πατριάρχης Νικόλαος Μυστικὸς ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν πατριαρχία γιατί δὲν συναινεῖ στὴν ἀναγνώριση τοῦ τέταρτου γάμου τοῦ αὐτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄. Αἰφνιδιαστικὴ ἐμφάνιση τοῦ Ρώσου ἡγεμόνα Ὀλέγκ, ἐπικεφαλῆς ἰσχυροῦ στόλου, μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης ἀναγκάζει τὴ βυζαντινὴ κυβέρνηση νὰ κατοχυρώσει τὴν παρουσία Ρώσων ἐμπόρων στὴν πόλη.
908 15 Μαΐου: Ὁ Κωνσταντῖνος στέφεται ἀπὸ τὸν πατέρα του, Λέοντα, συναυτοκράτορας.
Ὀκτώβριος: Ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου Ἰμέριος ἐπιτυγχάνει σημαντικὴ νίκη στὸ Αἰγαῖο Πέλαγος ἐναντίον τῶν Ἀράβων.
910 Καλοκαίρι: Βυζαντινὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κύπρο. Ἔπειτα ἀπὸ λίγους μῆνες ἡ Κύπρος καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ἄραβες ὑπὸ τὸν ἀρνησίθρησκο Δαμιανό. Μετὰ ἀπὸ διαπραγματεύσεις ἀνάμεσα στοὺς Ἄραβες καὶ τοὺς Βυζαντινοὺς ἐπανέρχεται τὸ καθεστὼς οὐδετερότητας στὸ νησί.
911 Ἐκδίδεται ἀπὸ τὸν Λέοντα ΣΤ΄ τὸ «Ἐπαρχικὸν Βιβλίον».
Ὁ Κωνσταντῖνος ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα τοῦ (μετὰ τὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 911).
912 11 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ Λέων ΣΤ΄ ὁ Σοφός.
15 Μαΐου: Ὁ αὐτοκράτορας Ἀλέξανδρος καὶ ἐπίτροπος τοῦ ἀνήλικου Κωνσταντίνου Ζ΄ ἐπαναφέρει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τὸν Νικόλαο Μυστικό.
913 6 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Ἀλέξανδρος.
7 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ὁ Πορφυρογέννητος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μὲ ἕνα συμβούλιο ἀντιβασιλείας μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν πατριάρχη Νικόλαο Μυστικό.
Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 17 Δεκεμβρίου τοῦ 920.
Αὔγουστος: Βουλγαρικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Συμεὼν φτάνουν μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης τὴν ὁποία ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν. Οἱ Βυζαντινοὶ ἀναγκάζονται νὰ ἀναγνωρίσουν στὸ Βούλγαρο ἡγεμόνα τὸν τίτλο «βασιλεὺς τῆς Βουλγαρίας».
Ὀκτώβριος: Ἡ βασιλομήτωρ Ζωὴ Καρβονοψίνα ἀναγορεύεται συμβασιλέας τοῦ ἀνήλικου γιοῦ τῆς Κωνσταντίνου.
914 Οἱ Βούλγαροι καταλαμβάνουν καὶ λεηλατοῦν τὴν Ἀδριανούπολη.
917 20 Αὐγούστου: Οἱ Βούλγαροι ὑπὸ τὸν Συμεὼν καταστρέφουν βυζαντινὴ στρατιὰ ὑπὸ τὸν Ρωμανὸ Λεκαπηνὸ στὴν περιοχὴ τῆς Ἀγχιάλου του Εὔξεινου Πόντου.
919 25 Μαρτίου: Ὁ δρουγγάριος τοῦ πλωίμου Ρωμανὸς Λεκαπηνὸς μὲ ἀστραπιαία κίνηση ἐπιβάλλει πραξικοπηματικὰ τὴν παρουσία τοῦ στὸ βυζαντινὸ παλάτι.
Μάιος: Ὁ νεαρὸς αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος Ζ΄ παντρεύεται τὴν κόρη τοῦ Ρωμανοῦ Λεκαπηνοῦ.
24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Λεκαπηνὸς ἀνακηρύσσεται καίσαρας.
920 Ἰούλιος: Ἐκκλησιαστικὴ σύνοδος ἀπαγορεύει τὸν τέταρτο γάμο καὶ ἐπιτρέπει τὸν τρίτο, ὑπὸ συγκεκριμένες ὅμως προϋποθέσεις.
20 Αὐγούστου: Ἡ βασιλομήτωρ Ζωὴ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ θρόνο.
17 Δεκεμβρίου: Συναυτοκρατορία Κωνσταντίνου Ζ΄ καὶ Ρωμανοὺ Α΄.
921 20 Μαΐου: Ὁ πρωτότοκος γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ, Χριστόφορος, στέφεται συναυτοκράτορας, τρίτος στὴ σειρὰ μετὰ τὸν πατέρα του καὶ τὸν Κωνσταντῖνο.
922 Ὁ ναύαρχος Ἰμέριος καταστρέφει τὸν πειρατικὸ στόλο τοῦ Λέοντα τοῦ Τριπολίτη κοντὰ στὴ Λῆμνο.
Δημοσιεύεται ἡ «Περὶ Προτιμήσεως» νεαρὰ ἡ ὁποία στρέφεται ἐναντίον τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας (σύμφωνα μὲ ἄλλους ἱστορικοὺς ἡ δημοσίευση ἔγινε τὸ 928).
924 Ὁ γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ, Στέφανος, ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας λίγο μετὰ τὶς 25 Δεκεμβρίου. Τὸ ἴδιο θὰ συμβεῖ καὶ μὲ τὸν τρίτο στὴ σειρὰ γιὸ τοῦ Ρωμανοῦ, Κωνσταντῖνο.
Νέα ἐπιδρομὴ τοῦ Συμεὼν στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Ρωμανὸς κατορθώνει νὰ συνάψει εἰρήνη μὲ τὸν ἡγεμόνα τῶν Βουλγάρων.
Ὁ βυζαντινὸς στόλος καταστρέφει τὸ στόλο τοῦ ἐξωμότη Λέοντα τοῦ Τριπολίτη κοντὰ στὴ Λῆμνο.
925 15 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ πατριάρχης Νικόλαος Μυστικός, ἡγετικὴ μορφὴ ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ πολιτικὴ εὐαισθησία, εὐελιξία καὶ εὐθυκρισία, διπλωματικὲς ἱκανότητες, πίστη στὴν οἰκουμενικότητα καὶ τὰ ἰδεώδη της αὐτοκρατορίας.
928 Οἱ Βυζαντινοὶ κυριεύουν τὴ Θεοδοσιούπολη.
933 2 Φεβρουαρίου: Ὁ Θεοφύλακτος, νεότερος γιὸς τοῦ Ρωμανοῦ Ἅ΄, ἀναδεικνύεται σὲ ἡλικία μόλις 19 ἐτῶν πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
934 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὸ στρατηγικῆς σημασίας φρούριο τῆς Μελιτηνῆς.
938 Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος συγγράφει τὸ «Περὶ τῆς Βασιλείου Τάξεως».
941 Ὁ ἡγεμόνας τοῦ Κιέβου Ἰγκὸρ φτάνει μὲ ἀπειλητικὲς διαθέσεις μπροστὰ στὰ τείχη τῆς Κωνσταντινούπολης. Ὁ ἡγεμόνας τοῦ Κιέβου Ἰγκὸρ ἐπιτίθεται ἐναντίον της, ἀλλὰ τὴν ἐπίθεσή του ὁ βυζαντινὸς στόλος τὴν ἀντιμετωπίζει μὲ ὑγρὸ πῦρ στὴν εἴσοδο τοῦ Βοσπόρου.
Τὴν ἴδια περίοδο οἱ Βυζαντινοὶ ἐκστρατεύουν ἐναντίον τῶν Ἀράβων καὶ φτάνουν μέχρι τὸ Χαλέπι.
944 Νέα προσπάθεια τοῦ Ἰγκὸρ ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης ἀποτυγχάνει.
16 Δεκεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Ἅ΄ ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἀπὸ τὸ γιὸ τοῦ Στέφανο Λεκαπηνό.
Θὰ πεθάνει στὴν ἐξορία στὶς 15 Ἰουνίου τοῦ 948.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ συγγράφει τὸ «Περὶ Θεμάτων».
945 27 Ἰανουαρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ἐκδιώκει ἀπὸ τὸ θρόνο καὶ ἐξορίζει τοὺς συναυτοκράτορες Στέφανο (+965) καὶ Κωνσταντῖνο Λεκαπηνὸ (+947), ἔπειτα ἀπὸ παρακίνηση τῆς αὐγούστας Ἑλένης, ἀδερφῆς τῶν δυὸ Λεκαπηνῶν.
6 Ἀπριλίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄ ὁ Πορφυρογέννητος προωθεῖ τὸν ἰδιαίτερα ἱκανὸ νόθο γιὸ τοῦ Ρωμανοῦ Λεκαπηνοῦ Βασίλειο.
947 Ἐκδίδεται ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ζ΄ «Νεαρά» ἐναντίον τῆς μεγάλης ἰδιοκτησίας.
948 Ἄνοιξη: Ὁ Ρωμανὸς Β΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του, Κωνσταντίνου Ζ΄.
950 Ἀνεγείρεται ὁ Ναὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὴ Μονὴ τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ, στὴ Βοιωτία.
951 Τὸ Βυζάντιο ἀποτυγχάνει νὰ ἀπελευθερώσει τὴν ἀραβοκρατούμενη Σικελία.
955 Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς ἀναλαμβάνει δομέστικος τῶν σχολῶν.
958 Βυζαντινὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Νικηφόρο Φωκὰ καταλαμβάνουν μία σειρὰ ἀπὸ ὀχυρὲς θέσεις στὰ ἀνατολικὰ σύνορα τοῦ κράτους.
959 10 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Κωνσταντῖνος Ζ΄. Ὁ Ρωμανὸς Β΄ ἀνακηρύσσεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Μαρτίου τοῦ 963.
960 22 Ἀπριλίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του. Τὸ ἑπόμενο ἔτος συναυτοκράτορας ἀνακηρύσσεται καὶ ὁ ἄλλος τοῦ γιός, ὁ Κωνσταντῖνος Η΄.
Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς νικᾶ τὸν Σέιφ ἇλ Ντάουλα.
961 7 Μαρτίου: Ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς ἀπελευθερώνει τὴν Κρήτη ἀπὸ τοὺς Ἄραβες.
Οἱ Οὖγγροι εἰσβάλλουν στὴ Βουλγαρία καὶ φτάνουν μέχρι τὰ βυζαντινὰ ἐδάφη. Ἡττῶνται ἀπὸ τὸν Μαριανὸ Ἀργυρό.
962 Ὁ Ὄθων ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας στὴ Ρώμη.
963 16 Μαρτίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸν Αὔγουστο τοῦ ἴδιου ἔτους, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο.
16 Αὐγούστου: Ὁ Νικηφόρος Β΄ Φωκᾶς ἀνακηρύσσεται συναυτοκράτορας καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Δεκεμβρίου τοῦ 969. Ὁ Βασίλειος Β΄ καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Ἡ΄ παραμένουν συναυτοκρότορες.
964 Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀθανάσιο τὸν Ἀθωνίτη ἡ Μονὴ τῆς Μεγίστης Λαύρας στὸν Ἄθω.
965 Ὁ αὐτοκράτορας Νικηφόρος Φωκᾶς καταλαμβάνει τὴ Μοψουεστία, τὴν Ταρσὸ καὶ τελικὰ ἐπιβάλλει τὸ βυζαντινὸ ἔλεγχο σὲ ὁλόκληρη τὴν Κιλικία.
968 Ὁ βυζαντινὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Λαοδικεία καὶ τὴν Ἔμεσα. Ὁ ἐπίσκοπος Κρεμώνας Λιουτπράνδος φτάνει στὴν Κωνσταντινούπολη ἐπικεφαλῆς ἀντιπροσωπείας μὲ σκοπὸ νὰ συνάψει συνθήκη μὲ τὸ Βυζάντιο.
969 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὴν Ἀντιόχεια.
11 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἰωάννης Ἅ΄ Τζιμισκὴς δολοφονεῖ τὸν Νικηφόρο Φωκὰ καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μὲ συναυτοκράτορες τὸν Βασίλειο Β΄ καὶ τὸν Κωνσταντῖνο Η΄.
Ὁ Τζιμισκὴς θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 10 Ἰανουαρίου τοῦ 976.
970 Μὲ ὁμώνυμη συνθήκη τὸ ἐμιράτο τοῦ Χαλεπίου διαμελίζεται.
Ὁ Σβιατοσλάβος ἡττᾶται ἀπὸ τὸ στρατηγὸ Βάρδα Σκληρὸ στὴν Ἀρκαδιούπολη.
971 Ὁ Ἰωάννης Τζιμισκὴς ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Ρῶς, κυριεύει τὴν Πρεσθλάβα καὶ πολιορκεῖ τὸν Σβιατοσλάβο στὸ Δορύστολο, τὸν ὁποῖο πιάνει αἰχμάλωτο. Οἱ Ρῶς ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν.
972 14 Ἀπριλίου: Στὸν Ἅγιο Πέτρο τῆς Ρώμης ὁ γιὸς τοῦ Γερμανοῦ αὐτοκράτορα, Ὄθων, μνηστεύεται τὴ Βυζαντινὴ πριγκίπισσα Θεοφανῶ.
975 Δημιουργεῖται ὁ θεσμὸς τοῦ κατεπάνω τῆς Ἰταλίας.
Ὁ Τζιμισκὴς προελαύνει ἐπικεφαλῆς βυζαντινοῦ στρατεύματος μέχρι τὴ Βηρυττό.
976 11 Ἰανουαρίου: Ὁ Βασίλειος Β΄ ὁ ἐπονομαζόμενος καὶ Βουλγαροκτόνος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου σὲ ἡλικία 18 ἐτῶν, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφὸ τοῦ Κωνσταντῖνο Η΄. Ὁ Βασίλειος, μὲ συναυτοκράτορα τὸν ἀδερφό του, θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Δεκεμβρίου τοῦ 1025.
Λεξικὸ τῆς «Σούδας».
977-986 Ὁ νέος ἡγεμόνας τῶν Βουλγάρων Σαμουὴλ καταλαμβάνει καὶ πάλι μεγάλο μέρος τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλίας.
979 Ἥττα τοῦ ἀποστάτη Βάρδα Σκληροῦ ἀπὸ τὰ πιστὰ στὸν αὐτοκράτορα στρατεύματα.
983 Ἐπιδρομὲς τοῦ Σαμουὴλ μέχρι τὴ νότια Ἑλλάδα.
986 Νίκη τοῦ Σαμουὴλ ἐπὶ τοῦ Βασίλειου Β΄ στὴν Πύλη τοῦ Τραϊανοῦ.
987 Νέα στάση τοῦ Βάρδα Φωκᾶ καὶ τοῦ Βάρδα σκληροῦ ἀποτυγχάνει.
991 Ἐκστρατεία τοῦ Βασίλειου Β΄ ἐναντίον τῶν Βουλγάρων στὴ Μακεδονία. Συνεννοήσεις τοῦ Βυζαντινοῦ αὐτοκράτορα μὲ τοὺς Σέρβους καὶ τοὺς Κροάτες μὲ σκοπὸ τὴ δημιουργία ἀντιπερισπασμοῦ.
995 Ἥττα τοῦ Γρηγορίου Ταρωνίτη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους κοντὰ στὴ Θεσσαλονίκη.
996 Αὐστηροὶ νόμοι τοῦ Βασίλειου Β΄ ἐναντίον τῆς μεγάλης γαιοκτησίας.
Ἥττα τοῦ Σαμουὴλ στὸ Σπερχειὸ ἀπὸ τὸ στρατηγὸ Νικηφόρο Οὐρανό.
Ἐπιβολὴ τοῦ φόρου τοῦ ἀλληλλέγγυου στοὺς πλούσιους, οἱ ὁποῖοι τώρα ὑποχρεώνονται νὰ πληρώνουν τοὺς ἀναλογοῦντες φόρους τῶν φτωχῶν γειτόνων τους.
1000 Τὸ Βυζάντιο ἀνακαταλαμβάνει τὴν παραδουνάβια Βουλγαρία καὶ ἀρχίζει τὴν ἐκστρατεία του γιὰ ἀνακατάληψη τῶν βυζαντινῶν ἐδαφῶν ποὺ κατέχουν οἱ Βούλγαροι.
1004 Ἥττα τοῦ Σαμουὴλ κοντὰ στὸν Ἀξιό.
1007 Ὁ Βασίλειος Β΄ προσαρτᾶ τὴ νότια Μακεδονία.
1014 Συντριπτικὴ νίκη τῶν Βυζαντινῶν ἐναντίον τῶν Βουλγάρων στὸ Κλειδί.
1018 Ὁ Βασίλειος Β΄ ὁλοκληρώνει τὴν κατάκτηση τῆς Βουλγαρίας καὶ στὴ συνέχεια ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
1025 16 Δεκεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Ἡ΄ ἀναγορεύεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Βασίλειου Β΄, καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 11 Νοεμβρίου τοῦ 1028.
1028 12 Νοεμβρίου: Ὁ Ρωμανὸς Γ΄ ὁ Ἀργυρός, πρῶτος σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Κωνσταντίνου Ἡ΄, Ζωῆς, ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1028-1029 Ἧττες τῶν Βυζαντινῶν στὴν περιοχὴ τῆς Συρίας.
Καταργεῖται ἀπὸ τὸν Ρωμανὸ Γ΄ ἡ εἰδικὴ φορολογία τῶν μεγαλογαιοκτημόνων, γνωστὴ ὡς ἀλληλέγγυον. Ἡ κατάργηση θὰ ὁδηγήσει στὴ διάλυση τῆς μικρῆς ἰδιοκτησίας καὶ μοιραία στὴν ἀποδυνάμωση τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος στηριζόταν κυρίως στοὺς μικροϊδιοκτῆτες γεωργούς.
1032 Ὁ στρατηγὸς Γεώργιος Μανιάκης ἀποκαθιστᾶ τὴ βυζαντινὴ ἐπικυριαρχία στὴν περιοχὴ τῆς βόρειας Συρίας.
1034 12 Ἀπριλίου: Δολοφονεῖται ὁ Ρωμανὸς Γ΄ μέσα στὸ λουτρό του ἀπὸ ὄργανα τοῦ εὐνούχου Ἰωάννη τοῦ Ὀρφανοτρόφου καὶ μὲ τὴ συγκατάθεση τῆς συζύγου τοῦ Ζωῆς. Ὁ Μιχαὴλ Δ΄ ὁ Παφλαγόνας, δεύτερος σύζυγος τῆς Ζωῆς τῆς Πορφυρογέννητης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 10 Δεκεμβρίου τοῦ 1041.
1040 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις ἐναντίον τοῦ Βυζαντίου στὴ Βουλγαρία καὶ τὴ Σερβία καταπνίγονται.
Ὁ Γεώργιος Μανιακῆς ἀνακτᾶ τὶς Συρακοῦσες.
1041 Ὁ ἡγεμόνας τῆς Ζέντα (Διόκλεια, σήμ. Μαυροβούνιο) Στέφανος Βοϊσθλάβος κατοχυρώνει τὴν ἀνεξαρτησία τῆς χώρας του ἀπὸ τὸ Βυζάντιο.
16 Δεκεμβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Ἔ΄ ὁ Καλαφάτης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀμέσως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Μιχαὴλ Δ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 21 Ἀπριλίου τοῦ 1042.
1042 20 Ἀπριλίου: Ἡ ἀδελφή της Ζωῆς, Θεοδώρα, ἀνακηρύσσεται συναυτοκράτειρα, ἐνῶ ὁ Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐξορίσει τὴ θετή του μητέρα Ζωή, ἐκδιώκεται ἀπὸ τὸ θρόνο ἔπειτα ἀπὸ λαϊκὴ ἐξέγερση καὶ τυφλώνεται.
12 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Θ΄ ὁ Μονομάχος, νέος καὶ τρίτος κατὰ σειρὰ σύζυγος τῆς Ζωῆς, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό του, στὶς 11 Ἰανουαρίου τοῦ 1055.
1043 Ὁ Γεώργιος Μανιάκης καταλαμβάνει τὴ Σικελία, ἀλλὰ τοῦ ἀφαιρεῖται ἡ στρατηγία ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνο Θ΄. Τότε ὁ Μανιάκης αὐτοανακηρύσσεται αὐτοκράτορας, ἀλλὰ πρὶν προλάβει νὰ ἐπιτεθεῖ ἐναντίον τῆς Κωνσταντινούπολης σκοτώνεται σὲ μία ἁψιμαχία.
1047 Ἐπανάσταση τοῦ Λέοντα Τορνίκιου στὴν περιοχὴ τῆς Θράκης καὶ τῆς Μακεδονίας ἐναντίον τῆς αὐθαιρεσίας τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ἀποτυγχάνει ἡ πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες. Οἱ Πετσενέγκοι διαβαίνουν τὸ σύνορα τοῦ Δούναβη, γεγονὸς ποὺ ἔχει βαρύτατες συνέπειες γιὰ τὴν αὐτοκρατορία.
1054 16 Ἰουλίου: Ὁ καρδινάλιος Οὐμβέρτος καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἀπεσταλμένοι τοῦ πάπα ἐναποθέτουν πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα τῆς Ἁγίας Σοφίας τὸν ἀφορισμὸ τοῦ πατριάρχη Μιχαὴλ Κηρουλάριου καὶ τῶν ὁμοφρόνων του. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ πατριάρχης ἀφορίζει τὸν πάπα Λέοντα Θ΄ (Σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν).
Οἱ Σελτζοῦκοι εἰσβάλλουν στὴ Γεωργία καὶ τὴν Ἀρμενία.
1055 11 Ἰανουαρίου: Ἡ Θεοδώρα παραμένει μόνη αὐτοκράτειρα μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Κωνσταντίνου Θ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ θάνατό της, στὶς 21 Αὐγούστου τοῦ 1056. Μὲ τὸ θάνατό της ἐκλείπει ἡ ἔνδοξη Μακεδονικὴ Δυναστεία.
1056 21 Αὐγούστου: Ὁ Μιχαὴλ ΣΤ΄ ὁ Στρατιωτικὸς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 31 Αὐγούστου τοῦ 1057.
1057 1 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἰσαάκιος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου μετὰ τὴν ἀνατροπὴ τοῦ Μιχαὴλ ΣΤ΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 25 Δεκεμβρίου τοῦ 1059, ὁπότε, καὶ ἐνῶ εἶναι ἀσθενὴς καὶ κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τοῦ Μιχαὴλ Ψελλοῦ, θὰ ἐξαναγκαστεῖ σὲ παραίτηση ὑπὲρ τοῦ Κωνσταντίνου Ἴ΄ τοῦ Δούκα.
1058 Ἐνίσχυση τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα. Σημαντικὲς ἐπιτυχίες ἐναντίον τῶν Πετσενέγκων καὶ τῶν Οὔγγρων.
Ὁ Ἰσαάκιος, προκειμένου νὰ ἐνισχύσει τὰ οἰκονομικᾶ τοῦ κράτους, προχωρεῖ σὲ δήμευση τῶν περιουσιῶν ὅσων εἶχαν πλουτίσει παράνομα στὴ διάρκεια τῶν τελευταίων εἴκοσι ἐτῶν.
1059 Οἱ Σελτζοῦκοι φτάνουν στὴν περιοχὴ τῆς Σεβάστειας.
Δεκέμβριος: Ὁ Ἰσαάκιος Κομνηνὸς ἐγκαταλείπει τὸ θρόνο καὶ ἀποσύρεται ὡς μοναχὸς στὴ Μονὴ τοῦ Στουδίου. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Κωνσταντῖνος Ἴ΄ ὁ Δούκας.
1064 Ἐπιδρομὲς τοῦ λαοῦ τῶν Οὔζων στὴν Ἑλλάδα.
Ἀρμένιοι κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τῶν Σελτζούκων μεταναστεύουν στὴν Κιλικία ὅπου ἱδρύουν κράτος (ἡ Μικρὴ Ἀρμενία τῆς Κιλικίας).
1067 23 Μαΐου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ συζύγου της, Κωνσταντίνου Ἴ΄, ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία ἡ Μακρεμβολίτισσα ἀναλαμβάνει τὴν ἐξουσία.
1068 1 Μαΐου: Ὁ δεύτερος σύζυγος τῆς Εὐδοκίας, Ρωμανὸς Δ΄ ὁ Διογένης, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας.
Πρώτη ἐκστρατεία τοῦ ἐναντίον τῶν Σελτζούκων. Ἕνα χρόνο ἀργότερα θὰ πραγματοποιήσει τὴ δεύτερη ἐκστρατεία τοῦ ἐναντίον τοὺς στὴν Καππαδοκία καὶ τὴ Λυκαονία.
1071 26 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν βυζαντινῶν στρατευμάτων ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους Τούρκους τοῦ Ἂλπ Ἀρσλᾶν στὸ Μαντζικέρτ. Ὁ αὐτοκράτορας Ρωμανὸς συλλαμβάνεται αἰχμάλωτος. Σύμφωνα μὲ τὶς ἀραβικὲς πηγές, ἡ μάχη ἔγινε στὶς 19 Αὐγούστου -τὴν ἡμερομηνία αὐτὴ ἀποδέχεται καὶ ὁ Ὀστρογκόρσκι. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ αὐτοκράτορας ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους, ἀφοῦ πρῶτα συμφωνεῖ νὰ διατηρηθεῖ τὸ ἐδαφικὸ καθεστὼς ποὺ ὑπῆρχε πρὶν ἀπὸ τὴ μάχη (status quo ante).
Ἡ αὐτοκράτειρα Εὐδοκία Δούκαινα θὰ κρατήσει τὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 24 Ὀκτωβρίου, ὁπότε καὶ θὰ ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὸ θρόνο.
24 Ὀκτωβρίου: Ὁ Μιχαὴλ Ζ΄ Δούκας ὁ Παραπινάκης, γιὸς τοῦ Κωνσταντίνου Ι΄ καὶ τῆς Εὐδοκίας, ἀναγορεύεται μόνος αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1072 Οἱ Νορμανδοὶ ἐπεκτείνουν τὴν κυριαρχία τους στὴν Κάτω Ἰταλία καὶ τὴ Σικελία.
1076 Οἱ Σελτζοῦκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
1078 3 Ἀπριλίου: Ὁ Νικηφόρος Γ΄ ὁ Βοτανειάτης μετὰ τὴ φυγὴ τοῦ Μιχαὴλ Ζ΄ ἀνακηρύσσεται καὶ ἐπίσημα πλέον αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
1081 1 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξιος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνατρέπει τὸν Νικηφόρο Γ΄ καὶ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Ἱδρύει τὴ δυναστεία τῶν Κομνηνῶν καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 1118 ἔχοντας ὡς συμβασιλέα μετὰ τὸ 1092 τὸ γιό του, Ἰωάννη Β΄ τὸν Κομνηνό.
1082-1083 Οἱ Νορμανδοὶ ὑπὸ τὸν Ροβέρτο Γυισκάρδο στὴν ἀρχὴ καὶ στὴ συνέχεια ὑπὸ τὸν Βοημοῦνδο καταλαμβάνουν περιοχὲς τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Μακεδονίας.
1085 Ὁ αὐτοκράτορας Ἀλέξιος Ἅ΄ διώχνει τοὺς Νορμανδοὺς ἀπὸ τὴ Βαλκανική.
1088 Ἥττα τῶν Βυζαντινῶν ἀπὸ τοὺς Πετσενέγκους στὸ Δορύστολο.
Ὁ μοναχὸς Χριστόδουλος ἱδρύει στὴν Πάτμο τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου.
1091 Νίκη τοῦ Ἀλεξίου Ἅ΄ ἐπὶ τῶν Πετσενέγκων στὸ Λεβούνιο.
1097 Οἱ σταυροφόροι μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Ἀλεξίου διεκπεραιώνονται στὴ Μικρὰ Ἀσία.
1099 Οἱ σταυροφόροι καταλαμβάνουν τὴν Ἱερουσαλήμ.
1100 Ἐνίσχυση τοῦ θεσμοῦ τῆς πρόνοιας, τῆς ὑποχρέωσης δηλαδὴ παροχῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τοὺς Δυνατοὺς (μεγαλογαιοκτήμονες) στοὺς ὁποίους τὸ κράτος ἔχει παραχωρήσει μεγάλες ἐκτάσεις.
1108 Ὁ Ἀλέξιος Ἅ΄ ὑποχρεώνει τὸν Βοημοῦνδο νὰ δηλώσει ὑποτέλεια.
1113 16 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Β΄ ὁ Κομνηνὸς ἀνακηρύσσεται συμβασιλέας τοῦ πατέρα του, Ἀλεξίου Α΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 8 Ἀπριλίου τοῦ 1143.
1116 Σημαντικὴ νίκη τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ στὸ Φιλομήλιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἐπὶ τῶν Σελτζούκων τοῦ Μαλὲκ Σάχ, ὁ ὁποῖος παραλίγο νὰ πιαστεῖ αἰχμάλωτος.
1118 Θάνατος τοῦ Ἀλεξίου Α΄. Μόνος αὐτοκράτορας παραμένει ὁ Ἰωάννης Β΄ Κομνηνός.
1122 Ἀποφασιστικὴ νίκη τοῦ Ἰωάννη Β΄ ἐπὶ τῶν Πετσενέγκων στὴ Βερόη. Ἐγκαθιστᾶ πολλοὺς Πετσενέγκους στὴ Μακεδονία.
1128 Ὁ Ἰωάννης Β΄ νικᾶ τοὺς Οὔγγρους στὸ φρούριο τοῦ Χράμου στὸ Δούναβη καὶ ἀποκαθιστᾶ τὰ πρὸς βορρᾶ σύνορα τῆς αὐτοκρατορίας.
1130-1140 Ὁ Ἰωάννης Β΄ μὲ συνεχεῖς ἐκστρατεῖες στὶς περιοχὲς τῆς Μικρὸς Ἀσίας καὶ τῆς Συρίας (Παφλαγονία, Κιλικία, Συρία κ.λπ.) ἐπεκτείνει τὰ ὅρια τῆς κυριαρχίας τοῦ Βυζαντίου σὲ βάρος τῶν Σελτζούκων, τῶν σταυροφόρων καὶ τῶν ἐμίρηδων τῆς Συρίας.
1143 8 Ἀπριλίου: Ὁ Μανουὴλ Ἅ΄ διαδέχεται τὸν πατέρα τοῦ Ἰωάννη Β΄ στὸ θρόνο. Μετὰ τὸ 1172 συναυτοκράτορας εἶναι ὁ γιὸς τοῦ Ἀλέξιος Β΄.
1147-1149 Ἀποτυχία τῆς Β΄ Σταυροφορίας.
1148 Συμμαχία Μανουὴλ καὶ Κονράδου ἐναντίον τῶν Νορμανδῶν. Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν καὶ πάλι τὴν Κέρκυρα.
1152-1154 Ἐπιτυχὴς ἐκστρατεία τοῦ Μανουὴλ στὴν Οὐγγαρία.
1155 Οἱ Βυζαντινοὶ καταλαμβάνουν τὸ Μπάρι καὶ παραχωροῦν σημαντικὰ ἐμπορικὰ προνόμια στοὺς Γενουάτες.
1158-1159 Ὁ Μανουὴλ προσπαθεῖ νὰ ἀνακτήσει τὴ Φρυγία καὶ τὴν Κιλικία.
Μὲ διάταγμά του ἐπιχειρεῖ νὰ περιορίσει τὴ διεύρυνση τῆς μεγάλης γαιοκτησίας.
1163 Ὁ Στέφανος Νεμάνια, μέγας Ζουπάνος τῆς Σερβίας, ἀναγνωρίζει τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ Μανουήλ.
1171 Ὁ Μανουὴλ διατάζει τὴ δήμευση τῶν περιουσιῶν ὅλων τῶν Βενετῶν ποὺ κατοικοῦν στὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας. Ἡ Βενετία ἀντιδρᾶ μὲ τὴν ἀποστολὴ πειρατικοῦ στόλου στὸ Αἰγαῖο.
1176 Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Μανουὴλ βυζαντινῶν στρατευμάτων στὸ Μυριοκέφαλο ἀπὸ τοὺς Σελτζούκους Τούρκους (Κιλίτζ Ἀσθλᾶν). Ἡ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία χάνει ὁριστικὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
1180 24 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀλέξιος Β΄ ἀνεβαίνει στὸ θρόνο τοῦ Βυζαντίου.
1183 Σεπτέμβριος: Ὁ Ἀνδρόνικος Ἅ΄ ὁ Κομνηνὸς ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
Στὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὶς 12 Σεπτεμβρίου τοῦ 1185.
1185 Ὁ Γουλιέλμος Β΄ τῆς Σικελίας καταλαμβάνει τὸ Δυρράχιο καὶ τὴ Θεσσαλονίκη.
12 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ὁ Ἄγγελος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
Ὁ στρατηγὸς Ἀλέξιος Βρανᾶς Κομνηνὸς συντρίβει τοὺς Νορμανδοὺς στὸ Δημητρίτζη κοντὰ στὴν Ἀμφίπολη.
1188 Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα στοὺς Βουλγάρους νὰ δημιουργήσουν ἀνεξάρτητο κράτος.
1190 Ὁ Ἰσαάκιος ὑποχρεώνει τὸν Νεμάνια νὰ παραχωρήσει τὰ ἐδάφη ποὺ ἔχει κατακτήσει.
Μὲ τὴ Συνθήκη τῆς Ἀδριανούπολης ὁ Ἰσαάκιος ἀναλαμβάνει νὰ διεκπεραιώσει τὰ γερμανικὰ στρατεύματα τοῦ Φρειδερίκου στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ νὰ φροντίζει γιὰ τὸν ἀνεφοδιασμό τους.
1194 Ἥττα τοῦ Ἰσαάκιου στὴν Ἀρκαδιούπολη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους.
1195 8 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξιος Γ΄ ὁ Ἄγγελος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 18 Αὐγούστου τοῦ 1203.
1203 Οἱ σταυροφόροι καταλαμβάνουν τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ διώχνουν ἀπὸ τὸ θρόνο τὸν Ἀλέξιο Γ΄.
18 Αὐγούστου: Ὁ Ἰσαάκιος Β΄ ὁ Ἄγγελος ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 28 Ἰανουαρίου τοῦ 1204 ἔχοντας ὡς συναυτοκράτορα τὸ γιὸ τοῦ Ἀλέξιο Δ΄.
1204 28 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλέξιος Ἔ΄ ὁ Μούρτζουφλος, δεύτερος σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Ἀλεξίου Γ΄ Εὐδοκίας, ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου.
13 Ἀπριλίου: Τὴν Κωνσταντινούπολη καταλαμβάνουν τὰ στρατεύματα ποὺ πῆραν μέρος στὴ Δ΄ Σταυροφορία καὶ γιὰ τρεῖς μέρες τὴ λεηλατοῦν, ἐνῶ μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ κατασφάζεται καὶ ἐξανδραποδίζεται.
Ἄνοιξη: Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης καταφεύγει στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ὅπου ἀρχίζει νὰ δημιουργεῖται ἕνα νέο κράτος.
Περίοδος τοῦ διασπασμένου Βυζαντινοῦ Ἑλληνισμοῦ
1204 Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς Φράγκους δημιουργοῦνται τὰ ἀκόλουθα λατινικὰ κράτη:
Ἡ Λατινικὴ Αὐτοκρατορία τῆς Κωνσταντινούπολης, τὸ Λατινικὸ Βασίλειο τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ Δουκάτο τῶν Ἀθηνῶν, ἡ Ἡγεμονία τῆς Ἀχαΐας, τὸ Δουκάτο τοῦ Αἰγαίου καὶ πολλὲς βαρωνίες στὴν κεντρικὴ καὶ τὴ νότια Ἑλλάδα.
Τὰ πιὸ σημαντικὰ ἑλληνικὰ κράτη ποὺ δημιουργοῦνται μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης εἶναι τὰ ἑξῆς:
Ἡ Αὐτοκρατορία τῆς Νικαίας, ἡ Αὐτοκρατορία τῆς Τραπεζούντας καὶ τὸ Δεσποτάτο τῆς Ἠπείρου.
1205 Οἱ Λατίνοι, μετὰ ἀπὸ τὴ νίκη τοὺς στὸ Ἀδραμύττιο ἐπὶ τοῦ Θεόδωρου Λάσκαρη, καταλαμβάνουν τὴ ΒΔ Μικρὰ Ἀσία.
Ὁ Βούλγαρος Ἰωαννίτζης, ἐκμεταλλευόμενος τὴ δυσαρέσκεια τοῦ λαοῦ ἐναντίον τῶν Λατίνων, πολιορκεῖ τὴ Θεσσαλονίκη.
1208 Ἀρχὲς Ἀπριλίου: Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης στέφεται ἀπὸ τὸν πατριάρχη Μιχαὴλ Δ΄ αὐτοκράτορας στὴ Νίκαια.
1210 Ὁ Θεόδωρος Λάσκαρης νικᾶ τὸ σουλτάνο τοῦ Ἰκονίου κοντὰ στὴν Ἀντιόχεια τοῦ Μαιάνδρου ποταμοῦ. Μὲ αὐτὴ τὴ νίκη τοῦ ἑδραιώνει τὴν κυριαρχία τοῦ κράτους τῆς Νίκαιας στὴ βόρεια καὶ τὴ δυτικὴ Μικρὰ Ἀσία.
1215 Ὁ Θεόδωρος Ἄγγελος, ἡγεμόνας (δεσπότης) τῆς Ἠπείρου, ἀποσπᾶ τὸ Δυρράχιο καὶ τὴν Κέρκυρα ἀπὸ τοὺς Βενετούς.
1218 Ὁ Ἰωάννης Β΄ Ἀσὰν ἀναγορεύεται τσάρος τῶν Βουλγάρων.
1222 Ἀρχές: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Θεόδωρου στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ σύζυγος τῆς κόρης τοῦ Εἰρήνης, Ἰωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, ὁ ὁποῖος θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 30 Ὀκτωβρίου τοῦ 1254.
1224 Ὁ Θεόδωρος Ἄγγελος, ἡγεμόνας (δεσπότης) τῆς Ἠπείρου, καταλύει τὸ Λατινικὸ Βασίλειο τῆς Θεσσαλονίκης.
Ὁ Ἰωάννης Γ΄ Βατάτζης ἀποσπᾶ τὴν Ἀδριανούπολη ἀπὸ τὸν Θεόδωρο Ἄγγελο.
1225 Συνάπτεται συνθήκη ἀνάμεσα στὸν Ἰωάννη Γ΄ Βατάτζη καὶ τοὺς Λατίνους. Σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὸ κράτος τῆς Νίκαιας προσαρτᾶ ὅλα τὰ μικρασιατικὰ ἐδάφη ποὺ ἔχουν καταλάβει οἱ Λατίνοι καὶ τὰ νησιὰ Χίο, Λέσβο καὶ Σάμο.
1228 Ὁ Βαλδουίνος Β΄ ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας (Λατίνος) τῆς Κωνσταντινούπολης. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ 1261.
1230 Ἥττα τοῦ Θεόδωρου Ἀγγέλου ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους στὴ μάχη τῆς Κλοκότνιτσας.
1237 Ὁ Ἰωάννης Ἀσὰν διαλύει τὴ συμμαχία του μὲ τὸν Ἰωάννη Γ΄ Βατάτζη καὶ συνάπτει νέα μὲ τοὺς Λατίνους τῆς Κωνσταντινούπολης. Οἱ καινούργιοι σύμμαχοι ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν εὐρωπαϊκῶν κτήσεων τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Νίκαιας.
1241 Ὁ γιὸς τοῦ Ἰωάννη Γ΄ Θεόδωρος Λάσκαρης Βατάτζης ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας.
1242 Ὁ δεσπότης τῆς Ἠπείρου ἀναγκάζεται νὰ ἀποδεχτεῖ τὴν ἐπικυριαρχία τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Νίκαιας.
Ὁ Στέφανος Οὔρεσης γίνεται βασιλιὰς τῶν Σέρβων.
1245 Ὁ Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος ἀναγορεύεται ἡγεμόνας τῆς Ἀχαΐας.
1246 Ὁ Ἰωάννης Γ΄ Βατάτζης καταλαμβάνει τὴ Θεσσαλονίκη.
1254 30 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρης Βατάτζης ἀνακηρύσσεται αὐτοκράτορας τῆς Νίκαιας. Στὸ θρόνο θὰ παραμείνει μέχρι τὸν Αὔγουστο τοῦ 1258.
1257 Ὁ δεσπότης τῆς Ἠπείρου γίνεται κύριος τῆς δυτικῆς Μακεδονίας.
1258 Αὔγουστος: Ὁ Ἰωάννης Δ΄ Δούκας Βατάτζης ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τῆς Νίκαιας.
Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὸ Δεκέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους, ὁπότε θὰ τὸν διαδεχτεῖ ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ Παλαιολόγος, ὁ ἱδρυτὴς τῆς ὁμώνυμης δυναστείας.
1259 Νίκη τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Νίκαιας Μιχαὴλ Ἡ΄ Παλαιολόγου ἐναντίον τῶν συνασπισμένων στρατευμάτων τοῦ δεσπότη τῆς Ἠπείρου Μιχαὴλ Β΄, τοῦ ἡγεμόνα τῆς Ἀχαΐας Γουλιέλμου Βιλεαρδουίνου καὶ τοῦ Μανφρέδου τῆς Σικελίας. Ἡ μάχη γίνεται στὴν Πελαγονία κοντὰ στὴν Καστοριά.
1261 25 Ἰουλίου: Ὁ στρατηγὸς Ἀλέξιος Στρατηγόπουλος ποὺ κάνει ἀναγνωριστικὴ ἐπιχείρηση πρὸς τὰ βουλγαρικὰ σύνορα πληροφορεῖται ὅτι τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν φραγκικῶν δυνάμεων ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν Πόλη, καθὼς εἶναι ἀπασχολημένο μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Δαφνουσίου, ἑνὸς νησιωτικοῦ κάστρου στὸ νότιο Εὔξεινο Πόντο. Καταλαμβάνει αἰφνιδιαστικὰ τὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Φράγκος αὐτοκράτορας Βαλδουίνος καὶ οἱ Λατίνοι κάτοικοι τῆς Πόλης τὴν ἐγκαταλείπουν.
15 Αὐγούστου: Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ κάνει τὴν ἐπίσημη εἴσοδό του στὴ Βασιλεύουσα.
1262 Ὁ αἰχμάλωτος τῶν Βυζαντινῶν ἡγεμόνας τῆς Ἀχαΐας Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος παραδίδει στὸν Μιχαὴλ Ἡ΄ τὰ κάστρα τῆς Μονεμβασιᾶς, τοῦ Γερακιοῦ καὶ τοῦ Μυστρά.
1265 Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ ἀποσπᾶ τὰ Ἰωάννινα ἀπὸ τὸ Δεσποτάτο τῆς Ἠπείρου.
1267 Ὁ Μιχαὴλ Ἡ΄ ἐγκαθιστᾶ τοὺς Γενουάτες στὸ Πέραν. Ὁ Κάρολος ντ’ Ἀνζοὺ προετοιμάζει ἐκστρατεία γιὰ τὴν ἀνακατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης.
1272 8 Νοεμβρίου: Ὁ γιὸς τοῦ Μιχαὴλ Ἡ΄, Ἀνδρόνικος Β΄, ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας, ἐνῶ τὸν Ἰούνιο τοῦ 1281 συναυτοκράτορας ἀνακηρύσσεται καὶ ὁ γιὸς τοῦ Ἀνδρόνικου Β΄, Μιχαὴλ Θ΄.
1275-1276 Οἱ Βυζαντινοὶ ἐκστρατεύουν μὲ σκοπὸ νὰ ἀνακαταλάβουν τὴν Εὔβοια καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου.
1282 11 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἀνδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 24 Μαΐου τοῦ 1328.
1288 Ὁ Ὀθμᾶν ἢ Ὀσμᾶν γίνεται σουλτάνος τῶν Τούρκων.
1290 Γεννιέται ὁ Βαρλαὰμ τοῦ Καλαβροῦ, ὁ ὁποῖος ἀργότερα ὡς μοναχὸς θὰ εἶναι ὁ κύριος ἀντίπαλος τῶν ἡσυχαστῶν καὶ τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ.
1295 21 Μαΐου: Ὁ Μιχαὴλ Θ΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ πατέρα του, Ἀνδρόνικου, καὶ θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1320.
1296 Καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς Βενετοὺς ἡ γενουάτικη παροικία στὴν Κωνσταντινούπολη.
1300-1368 Ἐκδηλώνεται τὸ κίνημα τῶν ἡσυχαστῶν.
1302 27 Ἰουνίου: Ἥττα τοῦ στρατηγοῦ Μουζάλωνα ἀπὸ τὶς κατὰ πολὺ ὑπέρτερες δυνάμεις τοῦ Ὀθωμανοῦ Ὀσμᾶν στὴ μάχη τοῦ Βαφέα, κοντὰ στὴ Νικομήδεια. Ἡ ἥττα αὐτὴ τῶν Βυζαντινῶν ἔχει ὡς συνέπεια τὴν κατάληψη τῆς ὑπόλοιπης Μικρᾶς Ἀσίας ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
1304-1321 Λογοθέτης τοῦ γενικοῦ ὁ Θεόδωρος Μετοχίτης.
1307-1313 Οἱ Ἀνδεγαυοὶ τῆς Νεάπολης ἀποκτοῦν τὸν ἔλεγχο τοῦ Μορέως.
1308 Οἱ Γενουάτες ἀποκτοῦν τὸν ἔλεγχο τῆς Χίου.
Ἐκλείπει ἡ δυναστεία τῶν Σελτζουκιδῶν μὲ τὸ θάνατο τοῦ σουλτάνου Μασοὺντ Γ΄.
1310 Τὸ τάγμα τῶν Ἰωαννιτῶν τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐγκαθίσταται στὴ Ρόδο.
1311 15 Μαρτίου: Μάχη στὴ λίμνη Κωπαΐδα. Οἱ Καταλανοὶ νικοῦν τὸ στρατὸ τοῦ Γκοτιὲ ντὲ Μπριὲν καὶ τοῦ Πριγκιπάτου τῆς Ἀχαΐας καὶ γίνονται κύριοι τοῦ Δουκάτου τῶν Ἀθηνῶν.
1320 Θάνατος τοῦ συμβασιλέα Μιχαὴλ Θ΄. Ὁ πατέρας τοῦ Ἀνδρόνικος Β΄ παραμένει μόνος αὐτοκράτορας.
1320-1346 Πιθανὴ χρονολόγηση τοῦ «χρονικοῦ του Μορέως».
1321 Ἀρχίζει ὁ Ἅ΄ ἐμφύλιος πόλεμος ἀνάμεσα στὸν Ἀνδρόνικο Β΄ καὶ τὸν ἐγγονὸ τοῦ Ἀνδρόνικο Γ΄ (γιὸ τοῦ Μιχαὴλ Θ΄), ποὺ εἶναι γνωστὸς ὡς «ὁ πόλεμος τῶν δυὸ Ἀνδρόνικων».
1325 2 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγορεύεται συναυτοκράτορας τοῦ παπποῦ του, Ἀνδρόνικου Β΄.
1326 Ὁ Ὀρχᾶν γίνεται σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν, ἀφοῦ διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα του, Ὀσμᾶν.
6 Ἀπριλίου: Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὴν Προῦσα, τὴν ὁποία κάνουν πρωτεύουσά τους.
Στὴν Προῦσα εἶναι θαμμένος καὶ ὁ πρῶτος Ὀθωμανὸς σουλτάνος καὶ πατέρας τοῦ Ὀρχᾶν, Ὀσμᾶν.
1328 24 Μαΐου: Ὁ Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγορεύεται αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου, ἀφοῦ κατόρθωσε καὶ ἐπιβλήθηκε στὸν παππού του, Ἀνδρόνικο Β΄. Θὰ παραμείνει στὸ θρόνο μέχρι τὶς 15 Ἰουνίου τοῦ 1341.
1329 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Ὀρχᾶν νικᾶ μὲ ἀρκετὴ δυσκολία τὸν Ἀνδρόνικο Γ΄ στὴ μάχη τοῦ Πελεκάνου καὶ ἑδραιώνει τὴν ὀθωμανικὴ παρουσία στὴ Μικρὰ Ἀσία. Ἡ ἐκστρατεία αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν τελευταία ἐπιχείρηση Βυζαντινοῦ αὐτοκράτορα ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν.
Στὴ συνέχεια ὁ Ὀρχᾶν ἀρχίζει τὴν πολιορκία τῆς Νίκαιας.
1331 Ὁ Στέφανος Δουσάν, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὸν Οὔρεση Γ΄, φτάνει στὴ Θεσσαλονίκη.
Ὁ σουλτάνος Ὀρχᾶν καταλαμβάνει τὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας.
1333 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Ὀρχᾶν πολιορκεῖ τὴ Νικομήδεια καὶ ὑποχωρεῖ μόνο ὅταν ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου Ἀνδρόνικος Γ΄ ἀναγνωρίζει τὶς τουρκικὲς κτήσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
1337 Ὁ Ὀρχᾶν καταλαμβάνει τὴ Νικομήδεια καὶ ὁλοκληρώνει ἔτσι τὴν κατάκτηση τῆς Βιθυνίας.
1341 Καταδικάζεται ἀπὸ σύνοδο στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Βαρλαὰμ καὶ ἀναγνωρίζονται οἱ θέσεις τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ γιὰ τὸν ἡσυχασμό.
Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἀνδρόνικος Γ΄. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ Παλαιολόγος. Ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνὸς ἐπαναστατεῖ ἐναντίον τοῦ νόμιμου αὐτοκράτορα.
Ἀρχίζει ὁ Β΄ ἐμφύλιος πόλεμος.
1342 Οἱ Ζηλωτές, μὲ κοινωνικοῦ χαρακτήρα αἰτήματα, ἐπαναστατοῦν στὴ Θεσσαλονίκη καὶ ἐπιβάλλουν ἕνα ἰδιότυπο καθεστὼς μέχρι τὸ 1350.
1347 Ὁ Ἰωάννης Καντακουζηνὸς ἐπανέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη, πάντα ὡς συμβασιλέας τοῦ Ἰωάννη Ε΄. Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ ἀποσύρεται στὴν Τένεδο μέχρι τὸ 1354, ὁπότε ἐπιστρέφει στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἐκδιώκει τὸν Καντακουζηνό.
1349 Ὁ Μανουὴλ Καντακουζηνὸς γίνεται δεσπότης τοῦ Μυστρά.
1353 Ἀντίθετος στὸ κίνημα τῶν ζηλωτῶν ποὺ ξεσπᾶ στὴ Θεσσαλονίκη, ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνὸς συγκαλεῖ σύνοδο στὴν Κωνσταντινούπολη, ἡ ὁποία τὸ καταδικάζει, δικαιώνοντας τὸν Γρηγόριο Παλαμὰ καὶ τοὺς ἡσυχαστές. Ὁ Ἰωάννης ΣΤ΄ παραιτεῖται τὸ 1354 καὶ γίνεται μοναχός.
Οἱ Ὀθωμανοὶ ἀποβιβάζονται στὴ Χερσόνησο τῆς Καλλίπολης.
1360 Γεννιέται ὁ Γεώργιος Γεμιστὸς ἢ Πλήθων.
1362 Πεθαίνει ὁ σουλτάνος Ὀρχᾶν. Νέος σουλτάνος ὁ Μουρὰτ Α΄.
1363 Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Φιλιππούπολη.
1365 Ἡ Ἀδριανούπολη γίνεται προσωρινὴ πρωτεύουσα τῶν Τούρκων.
1366 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ μεταβαίνει στὴν Οὐγγαρία γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια γιὰ τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο.
1369 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ μεταβαίνει στὴ Ρώμη γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια γιὰ τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο. Ἐκεῖ ἀποδέχεται τὴν ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν, πάγιο αἴτημα τοῦ πάπα ὡς ἀντάλλαγμα γιὰ ὁποιαδήποτε βοήθεια.
1373 Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὴ δυτικὴ Θράκη.
1376 Ὁ Ἰωάννης Ἔ΄ φυλακίζεται ἀπὸ τὸ γιὸ τοῦ Ἀνδρόνικο Δ΄ Παλαιολόγο, ὁ ὁποῖος σφετερίζεται τὸ θρόνο μὲ τὴ βοήθεια τῶν Γενουατῶν καὶ τῶν Ὀθωμανῶν Τούρκων. Ἐπανέρχεται στὸ θρόνο τὸ 1379.
1380 Ὁ σουλτάνος τῶν Ὀθωμανῶν Μουρὰτ Ἅ΄ καταλαμβάνει τὸ Μοναστήρι καὶ τὴ Νίς.
1383 Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὶς Σέρρες. Οἱ οἰκογένεια τῶν Παλαιολόγων ἐπιβάλλει τὴν κυριαρχία τῆς στὸ Δεσποτάτο τοῦ Μορέως μὲ δεσπότη τὸν Θεόδωρο Ἅ΄ Παλαιολόγο.
1385 Ὁ Μουρὰτ Ἅ΄ καταλαμβάνει τὴ Σερδικὴ (σημερινὴ Σόφια).
1387 Ἡ Θεσσαλονίκη καταλαμβάνεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι παραχωροῦν προνόμια στοὺς κατοίκους της.
1389 Νέος σουλτάνος ὁ Βαγιαζὴτ Α΄.
1390 Ὁ Ἰωάννης Ζ΄ Παλαιολόγος πολιορκεῖ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἀφοῦ ἀνατρέπει τὸν Ἰωάννη Ἔ΄ καταλαμβάνει γιὰ μερικοὺς μῆνες τὸ θρόνο.
1391 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Ε΄. Νέος αὐτοκράτορας ἀναγορεύεται ὁ Μανουὴλ Β΄ Παλαιολόγος.
Ὁ Βαγιαζὴτ καταλαμβάνει τὴ Φιλαδέλφεια καὶ τὴν Ἀττάλεια.
1393 Ὁ Βαγιαζὴτ καταλαμβάνει τὸ Ἰκόνιο, τὴ Σεβάστεια καὶ τὴν Καισαρεία.
1396 Ἥττα τῶν σταυροφόρων τοῦ Σιγισμόνδου ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους στὴ Νικόπολη.
1399 Ὁ Ἰωάννης Ζ΄ ἐπανέρχεται στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ὁρίζεται ἀντικαταστάτης τοῦ Μανουὴλ στὸ θρόνο -ὁ Μανουὴλ ἔχει πάει στὴ Δύση γιὰ νὰ ζητήσει βοήθεια- σὲ μιὰ δύσκολη ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ πιέσεις τῶν Τούρκων ἔχουν γίνει ἀσφυκτικές. Ὁ Ἰωάννης δὲν διστάζει νὰ διαπραγματευτεῖ τὴν παράδοση τῆς πόλης στὸν Βαγιαζὴτ Ἅ΄, τὰ σχέδιά του ὅμως ναυαγοῦν μετὰ τὴν ἥττα τῶν Τούρκων στὴ μάχη τῆς Ἄγκυρας (1402). Ὁ Μανουὴλ μετὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴ Δύση ἀπομακρύνει τὸν Ἰωάννη (1402).
1402 Στὴ μάχη τῆς Ἀγκύρας ὁ χάνος τῶν Μογγόλων Ταμερλάνος νικᾶ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους καὶ φτάνει μέχρι τὸ Βόσπορο. Ὁ θάνατος τοῦ σουλτάνου Βαγιαζὴτ Β΄ -τὸν εἶχαν αἰχμαλωτίσει οἱ Μογγόλοι- ἀποδιοργανώνει γιὰ κάποιο διάστημα τοὺς Ὀθωμανούς.
1403 Ἡ ἀδυναμία τοῦ σουλτάνου τῶν Ὀθωμανῶν Τούρκων Σουλεϊμᾶν νὰ ἐλέγξει τὴν κατάσταση ποὺ δημιουργήθηκε μετὰ τὴν ἥττα στὴν Ἄγκυρα τὸν ἀναγκάζει νὰ παραχωρήσει ἐδάφη στὸ Βυζάντιο (Θεσσαλονίκη, Θράκη, Χαλκιδικὴ κ.λπ.).
1407 Ὁ Θεόδωρος Β΄ Παλαιολόγος ἀνακηρύσσεται δεσπότης τοῦ Μορέως.
1413 0 Μωάμεθ Ἅ΄ ἀποκαθιστᾶ τὴν ἑνότητα τοῦ ὀθωμανικοῦ κράτους.
1421 Ὁ Μουρὰτ Β΄ διαδέχεται τὸν Μωάμεθ Α΄.
1423 Ἡ Ἀδριανούπολη γίνεται πρωτεύουσα τοῦ κράτους τῶν Ὀθωμανῶν.
Οἱ Βυζαντινοὶ παραχωροῦν τὴ Θεσσαλονίκη στοὺς Βενετούς.
1425 Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Μανουὴλ Β΄ Παλαιολόγος. Τὸν διαδέχεται ὁ συναυτοκράτορας τοῦ Ἰωάννης Η΄.
1427 Ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Ἡ΄ ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Λατίνων τῆς Πελοποννήσου.
Ἀπελευθερώνει ὅλες σχεδὸν τὶς περιοχὲς ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Πάτρας.
1430 29 Μαρτίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ Ὀθωμανοῦ σουλτάνου Μουρὰτ Β΄ καταλαμβάνουν τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης. Τὴν ἴδια τύχη ἔχουν καὶ τὰ Ἰωάννινα.
Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος καταλαμβάνει τὴν Πάτρα.
1438 9 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Φεράρα τῆς Ἰταλίας ἡ ὁμώνυμη σύνοδος τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ρώμης καὶ τῆς Κωνσταντινούπολης μὲ στόχο τὴν ἄρση τοῦ σχίσματος τοῦ 1054. Στὴ σύνοδο, ἡ ὁποία ἀργότερα θὰ μεταφερθεῖ στὴ Φλωρεντία, συμμετέχει καὶ ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου Ἰωάννης Η΄. Ἂν καὶ ἀποφασίζεται ἡ ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν, ἡ ἀνθενωτικὴ μερίδα τῆς Κωνσταντινούπολης ὑπερισχύει καὶ τελικὰ ἀνατρέπει τὴν ἀρχικὴ ἀπόφαση.
1442 Ὁ Οὖγγρος ἀντιβασιλέας Γιάνος Οὐνυάδης διώχνει τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν Τρανσιλβανία.
1444 Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος ἀνοικοδομεῖ τὰ τείχη τοῦ Ἐξαμιλίου.
1446 Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ εἰσβάλλει στὴ νότια Ἑλλάδα καὶ καταλαμβάνει τὸ τεῖχος τοῦ Ἐξαμιλίου.
1448 Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ νικᾶ τὸν Οὖγγρο ἀντιβασιλέα Γιάνο Οὐνυάδη στὸ Κοσσυφοπέδιο.
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας γίνεται αὐτοκέφαλη.
Πεθαίνει ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Η΄. Τὸν διαδέχεται στὸ θρόνο ὁ ἀδερφὸς τοῦ Κωνσταντῖνος ΙΑ΄, δεσπότης τοῦ Μορέως.
1449 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος στέφεται στὸ Μυστρὰ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου (Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ ὁ Παλαιολόγος). Διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν ἀδερφό του, Ἰωάννη Η΄.
Ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ ἀδυνατεῖ νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν ἀντίσταση τῶν Ἀλβανῶν.
1450 Ὁ Γουτεμβέργιος δημιουργεῖ τυπογραφεῖο στὴ Μαγεντία.
1451 Ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ ζητὰ βοήθεια ἀπὸ τὸν πάπα Νικόλαο Ἔ΄ γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν ἐπερχόμενο τουρκικὸ κίνδυνο. Ὑπόσχεται συγχρόνως ἐφαρμογὴ τῆς ἀπόφασης τῆς Συνόδου Φεράρας-Φλωρεντίας γιὰ ἕνωση τῶν δυὸ Ἐκκλησιῶν.
Πεθαίνει ὁ σουλτάνος Μουρὰτ Β΄ καὶ τὸν διαδέχεται στὸ θρόνο ὁ Μωάμεθ Β΄.
1452 Οἱ Τοῦρκοι χτίζουν στὴν ἀκτὴ τοῦ Βοσπόρου τὸ φρούριο Ρουμελὶ Χισὰρ μὲ σκοπὸ νὰ ἀποκλείσουν καὶ ἀπὸ τὴ θάλασσα τὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ ἄρση τοῦ σχίσματος καὶ ἡ ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν ποὺ ἀνακοινώνονται στὴν Κωνσταντινούπολη δημιουργοῦν ἔνταση ἐξαιτίας τῆς ἀντίδρασης τῶν ἀνθενωτικῶν.
1453 29 Μαΐου: Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ καταλαμβάνουν ἔπειτα ἀπὸ πολιορκία τὴν Κωνσταντινούπολη. Στὴ διάρκεια τῶν μαχῶν σκοτώνεται ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος. Καταλύεται ἡ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία χίλια ἑκατὸ καὶ πλέον χρόνια μετὰ τὴν ἵδρυσή της.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 - ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΕΩΣ ΤΟ 1832
Τουρκοκρατία
1454 6 Ἰανουαρίου: ὁ Γεννάδιος Σχολάριος ὁρίζεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
Ἱδρύεται ἡ Μεγάλη του Γένους Σχολῆς στὴν Κωνσταντινούπολη.
Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὶς Βόρειες Σποράδες.
1456 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἀθήνα.
Οἱ Βενετοὶ ἑδραιώνουν τὴν παρουσία τους στὴ βορειοδυτικὴ Πελοπόννησο.
1460 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Πελοποννήσου.
1461 Οἱ Τοῦρκοι καταλύουν τὴν αὐτοκρατορία τῆς Τραπεζούντας.
1462 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Λέσβο. Ὁ Γενοβέζος κυρίαρχός του νησιοῦ Νικόλαος Γατελοῦζος πάρα τὴ σθεναρὴ ἄμυνα ποὺ ἀντέταξε ἀναγκάζεται τελικὰ νὰ παραδοθεῖ.
Ὁ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας Βλὰντ Δ΄ ἀποτρέπει τὴν ὁλοκληρωτικὴ κατάληψη τῆς χώρας ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Ὁ Βλὰντ ὀνομάστηκε «παλουκωτής» ἐξαιτίας τῆς μεγάλης σκληρότητάς του καὶ σὲ ὁρισμένα λιβελογραφήματα παρουσιαζόταν ὡς αἱμοπότης. (Στὰ στοιχεῖα αὐτὰ στηρίχτηκε ἀργότερα ὁ Μπρὰμ Στόουκερ γιὰ νὰ πλάσει τὸ Δράκουλα τῶν Καρπαθίων.)
1463 (-1479) Ἅ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος. Οἱ Βενετοί, μὲ τοὺς ὁποίους συμπράττουν πολλοὶ Ἕλληνες (Κορκόδειλος Κλαδᾶς, Μιχαὴλ Ράλλης καὶ πολλοὶ ἄλλοι), καταλαμβάνουν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ ἄλλες σημαντικὲς θέσεις στὴν Πελοπόννησο. Ἡ ἀποτυχία τῶν Βενετῶν στὴν Πάτρα στρέφει τοὺς Ὀθωμανοὺς ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων (1466). Οἱ Βενετοὶ πολιορκοῦν τὸν Ἀκροκόρινθο, χωρὶς ἐπιτυχία. Οἱ Τοῦρκοι ἐκκαθαρίζουν ὅλες τὶς ἐπαναστατικὲς ἑστίες καὶ τὸ 1479 ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴ Βενετία.
1464 Ἥττα τῶν Βενετῶν στὴ Μαντινεία.
Ὁ Σιγισμοῦνδος Μαλατέστα, ἐπικεφαλῆς ἐκστρατευτικοῦ σώματος Βενετῶν φτάνει στὴν Πελοπόννησο. Μία ἡμέρα πρὶν ἀπὸ τὴν κατάληψη τοῦ Μυστρὰ ἔρχεται σὲ ρήξη μὲ τὸ δόγη Δάνδολο καὶ ἐπιστρέφει στὸ Ρίμινι, ὅπου μεταφέρει τὰ λείψανα τοῦ Πλήθωνα τοῦ Γεμιστοῦ, τὰ ὁποία τοποθετεῖ σὲ σαρκοφάγο στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου.
1465 Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ὀμὰρ μπέη στὴ Μάνη.
1466 Ὁ Παρθενώνας μετατρέπεται σὲ τζαμί.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἐρζεγοβίνη.
1468 Πεθαίνει ὁ Σκεντέρμπεης.
Πεθαίνει ὁ Γεώργιος Γεννάδιος Σχολάριος.
1469 Σοβαρὲς καταστροφὲς καὶ θύματα ἀπὸ ἰσχυρὸ σεισμὸ στὰ νησιὰ τοῦ κεντρικοῦ Ἰονίου.
Ἐπιδρομὲς τοῦ βενετικοῦ στόλου στὸ Θερμαϊκὸ Κόλπο, στὰ περίχωρα τῆς Βοστίτσας (Αἴγιο) καὶ στὴ Φώκαια τῆς Μ. Ἀσίας.
1470 Γεννιέται ὁ Μάρκος Μουσοῦρος.
Ἰούλιος: Ἡ Χαλκίδα καταλαμβάνεται, ὕστερα ἀπὸ πολιορκία, ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
Ὁ Μωάμεθ Β΄ κυριεύει βενετικὰ φρούρια στὰ παράλια του Παγασητικοῦ Κόλπου.
1471 Ἐπιδρομὲς τῶν Τούρκων στὴν ἀνατολικὴ Κρήτη.
1472 Ὁ καρδινάλιος Βησσαρίωνας πεθαίνει στὴ Ραβέννα.
1473 Ἡ Κύπρος μεταβάλλεται σὲ βενετικὸ προτεκτοράτο.
1474 Οἱ Τοῦρκοι εἰσβάλλουν στὴ Βλαχία.
1475 Γεννιέται στὴν Ἄρτα ὁ Μάξιμος ὁ Γραικός, γνωστὸς ὡς «Φωτιστῆς τῶν Ρώσων». Ὁ Μάξιμος σπούδασε στὴν Ἰταλία, ἀσκήτεψε στὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ στὴ συνέχεια πῆγε στὴ Ρωσία, ὅπου ἡγήθηκε ὁμάδας ποὺ μετέφρασε στὰ ρωσικὰ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ πολλὰ λειτουργικὰ βιβλία. Πεθαίνει τὸ 1556 κοντὰ στὴ Μόσχα.
1476 Ὁ Κωνσταντῖνος Λάσκαρης ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Ἐπιτομὴ τῶν Ὀκτῶ του Λόγου Μερῶν», τὸ πρῶτο ἔντυπο ἑλληνικὸ βιβλίο (γραμματική της ἑλληνικῆς).
1477 Ὁ Σουλεϊμᾶν πασὰς πολιορκεῖ τὴ Ναύπακτο, ἀλλὰ ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει.
Ὁ τουρκικὸς στόλος λεηλατεῖ τὴ Χίο καὶ τὴ Νάξο.
1479 Ἰανουάριος: Οἱ Βενετοὶ καὶ οἱ Τοῦρκοι ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ μεταξὺ τοὺς πόλεμος. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἡ Βενετία ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει μεγάλη ἀποζημίωση καὶ ἐτήσιους δασμοὺς γιὰ τὴ διακίνηση τῶν ἐμπορευμάτων της. Ἐπίσης ὑποχρεώνεται νὰ ἐπιστρέψει τὰ φρούρια τῆς Λήμνου καὶ τῆς Σκόδρας.
Παραμένουν ὅμως ὑπὸ βενετικὴ κατοχὴ ἡ Κορώνη, ἡ Μεθώνη, τὸ Ναβαρίνο, ἡ Ναύπακτος, ἡ Κέρκυρα, ἡ Κρήτη κ.ἅ.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κορκόδειλος Κλαδᾶς φτάνει στὴ Μάνη καὶ ἀπελευθερώνει τὸ Οἴτυλο καὶ πολλὰ ἄλλα φρούρια καὶ χωριὰ τῆς περιοχῆς.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Κριμαία.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Βόνιτσα.
1480 23 Ἰανουαρίου: Ἡ Βενετία ἀποκηρύσσει τὸ κίνημα τοῦ Κλαδά.
1481 Ἰανουάριος: Ὁ Κλαδᾶς συντρίβει κοντὰ στὸ Οἴτυλο ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν Τούρκων.
Ἀπρίλιος: Πιεζόμενος ἀπὸ ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις, ὁ Κλαδᾶς κατορθώνει ἔπειτα ἀπὸ αἰφνιδιαστικὴ κατὰ τῶν πολιορκητῶν τοῦ ἐπίθεση νὰ διαφύγει πρῶτα στὴν Ἤπειρο καὶ στὴ συνέχεια στὴν Ἰταλία. Λίγο πρὶν ἀπὸ τὸ 1490 ἐπανέρχεται στὴν Πελοπόννησο. Τὸ 1490 σκοτώνεται στὴ διάρκεια μάχης ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1482 Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ἀποβιβάζονται στὴ Ζάκυνθο.
1484 Ἡ Ζάκυνθος καὶ ἡ Κεφαλλονιὰ καταλαμβάνονται ἀπὸ τοὺς Βενετούς.
1486 Ἱδρύεται τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὴ Βενετία.
1489 Ἡ Κύπρος περιέρχεται στοὺς Βενετούς.
1490 Ὁ σουλτάνος ἀναγνωρίζει τὴ βενετικὴ κατοχὴ στὴν Κύπρο.
1494 Ἀποτυγχάνει ἡ ἐκστρατεία τοῦ βασιλιὰ τῆς Γαλλίας Καρόλου Ἡ΄ γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Ἁγίων Τόπων.
1498 (-1499) Ἐπιδημία πανώλης(;) στὴ Ρόδο, τὴν ὁποία περιγράφει ὁ Ἐμμανουὴλ Γεωργιλᾶς ἔμμετρα.
Ἀρχίζει ὁ Β΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος, ὁ ὁποῖος λήγει τὸ 1503. Στὴ διάρκειά του οἱ Βενετοὶ χάνουν τὶς σημαντικὲς ἐμπορικὲς βάσεις τῆς Μεθώνης, τῆς Κορώνης, τοῦ Ναβαρίνου καὶ τῆς Ναυπάκτου, ἀλλὰ ἐξασφαλίζουν ὁριστικὰ τὴν παρουσία τους στὴν Κεφαλλονιὰ καὶ τὴν Ἰθάκη.
1500 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη καὶ τὴν Κορώνη. Ἔπειτα ἀπὸ λίγο οἱ Βενετοὶ ἀνακαταλαμβάνουν τὶς περιοχές.
Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὸ Ναύπλιο.
1501 Δημιουργεῖται συνασπισμὸς Γαλλίας, Οὐγγαρίας, Ἱσπανίας, Βενετίας καὶ Ἱπποτῶν τῆς Ρόδου ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1502 Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴν Ἁγία Μαῦρα (Λευκάδα), γρήγορα ὅμως τὸ νησὶ ἐπανέρχεται στὴν ὀθωμανικὴ κυριαρχία (1503) στὴν ὁποία παραμένει μέχρι τὸ 1684.
1508 29 Μαΐου: Καταστρεπτικὸς σεισμὸς πλήττει τὴν Κρήτη.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ Παχώμιος Ρουσάνος. Μοναχὸς καὶ λόγιος ποὺ δίδαξε σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς Ἑλλάδας καὶ ἄφησε πραγματεῖες γραμματικῆς. Πεθαίνει στὴ Ναύπακτο τὸ 1553.
1514 Ἱδρύεται τὸ Ἑλληνικὸ Γυμνάσιο στὴ Ρώμη.
1516 Οἱ Τοῦρκοι καταλύουν τὴ δυναστεία τῶν Μαμελούκων στὴν Αἴγυπτο.
1517 Ἡ Νάξος καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους.
1518 Ὁ Μάξιμος ὁ Γραικὸς φτάνει στὴ Μόσχα ἐγκαινιάζοντας τὶς ἐπαφὲς ἀνάμεσα στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὴ Ρωσία.
1519 Ἐκδίδεται ὁ «Ἀπόκοπος» τοῦ Μπεργαδῆ.
1521 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Βελιγράδι.
Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν φορολογικὲς ἀπαλλαγὲς στὰ Δωδεκάνησα.
1522 Αλωση τῆς Ρόδου ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Οἱ κάτοικοι τοῦ νησιοῦ ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τὸ φόρο τοῦ παιδομαζώματος.
1523 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴν περιοχὴ τῶν Χανῖων.
1524 Ἐκδίδεται στὴ Βενετία τὸ στιχούργημα τοῦ Γιούστου Ἰωάννη Γλυκοῦ «Πένθος Θανάτου Ζωῆς Ματαίου καὶ πρὸς Θεὸν Ἐπιστροφή». Τὸ ἔργο ἐπηρέασε καὶ τὸν ποιητὴ τῆς «Ἐρωφίλης» (Χορτάτζης) καὶ τοῦ «Ἐρωτόκριτου» (Κορνάρος).
1526 Μάχη στὸ Μόχατς τῆς Οὐγγαρίας ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους ὑπὸ τὸ σουλτάνο Σουλεϊμᾶν τὸ Μεγαλοπρεπῆ καὶ τοὺς Οὔγγρους ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Λουδοβίκο Β΄. Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Λουδοβίκου, τοῦ τελευταίου Οὔγγρου βασιλιά. Ἀπὸ τότε καὶ μέχρι τὸ 1918 ἡ Οὐγγαρία παύει νὰ ὑπάρχει ὡς ξεχωριστὸ κράτος.
1527 Ἀνταρσία τοῦ Λυσσογιώργη ἢ Καντανολέου ἢ Γαδανολέου ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴ δυτικὴ Κρήτη. Ἕνα χρόνο ἀργότερα ἡ ἐπανάσταση καταπνίγεται καὶ ὁ Λυσσογιώργης ἀπαγχονίζεται.
1528 Ὁ Ἰάκωβος Τριβώλης (Κέρκυρα, θᾶν. 1557) ἐκδίδει τὸ ποίημα «Ἱστορία τοῦ Ταγιαπέρα», ἑνὸς Βενετσιάνου ναυτικοῦ ποὺ πολέμησε μὲ ἐπιτυχία τοὺς Τούρκους.
Ὁ Δαμασκηνὸς Στουδίτης ἐκδίδει τὴ συλλογὴ ὁμιλιῶν μὲ διδακτικὸ περιεχόμενο «Θησαυρός».
1529 Οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὴ Βιέννη.
1531 Ἰσπανοὶ καὶ ἱππότες τοῦ Τάγματος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὴ Μεθώνη.
1533 Οἱ Βενετοὶ νικοῦν σὲ ναυμαχία τοὺς Τούρκους ἔξω ἀπὸ τὴν Κορώνη. Ἡ ἥττα αὐτὴ δὲν ἐμποδίζει τοὺς Τούρκους νὰ καταλάβουν τὸ φρούριο λίγο ἀργότερα.
1535-1536 Γαλλοτουρκικὴ ἐμπορικὴ συνθήκη. Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν ἐμπορικὰ προνόμια στοὺς Εὐρωπαίους, περισσότερο γνωστὰ ὡς Διομολογήσεις (Capitulations). Τὰ προνόμια αὐτὰ θὰ ἀνανεωθοῦν πολλὲς φορὲς (1569, 1597, 1604 κ.λπ.) καὶ θὰ καταργηθοῦν οὐσιαστικὰ μὲ τὴ Συνθήκη τῆς Λοζάνης (1923).
Ὁ Κερκυραῖος Ἰωαννίκιος Καρτάνο δημοσιεύει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὸ ἔργο «Ἄνθος καὶ Ἀναγκαιότατον τῆς Παλαιᾶς τὲ καὶ Νέας Διαθήκης».
1537 Ἀρχίζει ὁ Γ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 1540. Ἡ Βενετία χάνει τὶς Βόρειες Σποράδες, τὴν Αἴγινα, τὸ Ναύπλιο καὶ τὴ Μονεμβασιά. Τὴν ἴδια περίπου περίοδο οἱ Ὀθωμανοὶ ἀρχίζουν νὰ καταλύουν τὶς μικρὲς φραγκικὲς ἡγεμονίες τῶν Κυκλάδων, μὲ ἐξαίρεση τὴν Τῆνο, ἡ ὁποία παραμένει βενετικὴ μέχρι τὸ 1715.
Ὁ Ἀλγερινὸς πειρατὴς Χαϊρεντὶν Μπαρμπαρόσα ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὴν Κέρκυρα.
1538 Ὁ Χαϊρεντὶν Μπαρμπαρόσα καταλαμβάνει τὶς Βόρειες Σποράδες, τὴν Κάρπαθο καὶ τὴν περιοχὴ τοῦ Μυλοπόταμου στὴν Κρήτη.
Νίκη τοῦ Μπαρμπαρόσα ἐναντίον τοῦ Ἀντρέα Ντόρια ἔξω ἀπὸ τὴν Πρέβεζα.
1539 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν περιοχὴ Σελίνου στὴν Κρήτη.
1 Νοεμβρίου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Βενετίας.
1540 Οἱ Βενετοὶ παραδίδουν στοὺς Τούρκους τὸ Ναύπλιο καὶ τὴ Μονεμβασιά.
Ὁ Ἐπτανήσιος ποιητὴς Ἰάκωβος Τριβώλης ἐκδίδει τὸ ἔργο του «ἡ Ἱστορία τοῦ Ρὲ τῆς Σκότζιας μὲ τὴ Ρήγισσα τῆς Ἐγγλητέρας» τὸ ὁποῖο ἔχει δεχτεῖ ἐπιρροὲς ἀπὸ τὸν Βοκκάκιο.
1541 Γεννιέται στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης ὁ Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (θᾶν. 7/4/1614).
Κατάγεται ἀπὸ παλιὰ οἰκογένεια Κρητικῶν μικροαστῶν ποὺ εἶναι στὴν ὑπηρεσία τῆς Γαληνότατης Δημοκρατίας τῆς Βενετίας.
Ὁ Μπαρμπαρόσα ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὴν Τῆνο.
Ὁ Φερδινάνδος ἡττᾶται στὴν Πέστη ἀπὸ τοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι στὴ συνέχεια καταλαμβάνουν τὴ Βούδα.
1543 Συνεχεῖς πειρατικὲς ἐπιδρομὲς στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ὁ Ζακύνθιος Μάρκος Δεφαράνας ἐκδίδει τὸ ἔργο «Λόγοι Διδακτικοὶ Πατρὸς πρὸς Υἱόν», στιχούργημα μὲ πολὺ ἔντονη χριστιανικὴ προέλευση καὶ διάθεση.
1549 Ὁ Τζάνες Βεντράμος ἀπὸ τὸ Ναύπλιο δημοσιεύει τὸ ἠθικοδιδακτικὸ στιχούργημα τοῦ «Ἱστορία τῶν Γυναικῶν τῶν Καλῶν καὶ τῶν Κακῶν».
Γεννιέται ὁ Μάξιμος Μαργούνιος στὸ Χάνδακα τῆς Κρήτης. Ἱερέας καὶ ἐκδότης.
Ἐγκαθίσταται στὴ Βενετία, ὅπου ἀσχολεῖται μὲ τὴ διδασκαλία καὶ μὲ τὴν ἔκδοση κυρίως ἀντιρρητικῶν θεολογικῶν κειμένων. Πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1602.
1550 Γεννιέται ὁ Μελέτιος Πηγᾶς στὸ Χάνδακα τῆς Κρήτης. Τὸ 1590 ἐκλέγεται πατριάρχης Ἀλεξάνδρειας. Γράφει δογματικὰ καὶ ἀντιρρητικὰ ἔργα. Πεθαίνει τὸ 1601.
1556 Ἱδρύεται τὸ πρῶτο πατριαρχικὸ σχολεῖο στὴν Κωνσταντινούπολη.
1562 Ἐπαναστατικὴ κίνηση ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴν Κύπρο. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐπανάστασης Ἰάκωβος Διασσωρίνος ἐκτελεῖται.
1566 17 Ἀπριλίου: Οἱ Γενουάτες ἐγκαταλείπουν τὴ Χίο τὴν ὁποία καταλαμβάνουν οἱ Τοῦρκοι.
Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν μὲ εἰδικὸ ἀχτναμὲν προνόμια στοὺς κατοίκους τῆς Χίου (ἡ παραχώρηση ἀνανεώνεται μὲ νέο ἔγγραφο τὸ 1578).
Τὰ νησιὰ τῶν Κυκλάδων περιέρχονται ὁριστικὰ στοὺς Ὀθωμανούς.
Οἱ κάτοικοι τῆς Χιμάρας ἐξεγείρονται ἐναντίον τῶν Τούρκων. Ἀρνοῦνται νὰ πληρώσουν τοὺς φόρους καὶ νὰ συμμετάσχουν στὸ παιδομάζωμα. Ἀποτυχία τῶν Τούρκων νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἐξέγερση.
1567 Ὁ Τζάνες Βεντράμος ἀπὸ τὸ Ναύπλιο δημοσιεύει τὸ ἠθικοδιδακτικὸ στιχούργημά του «Ἱστορία τῆς Φιλαργυρίας μετὰ τῆς Περηφάνιας». Τὸ ἔργο, τὸ ὁποῖο ἔχει μικρὴ λογοτεχνικὴ ἀξία, παρέχει ἐνδιαφέρουσες πληροφορίες ἱστορικοῦ περιεχομένου.
1568 Ὁ Ἐμμανουὴλ Γλυζώνιος ἀπὸ τὴ Χίο ἐκδίδει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὴ «Λογαριαστική», ἕνα βιβλίο πρακτικῆς ἀριθμητικῆς σὲ ἁπλὴ γλώσσα. Τὸ βιβλίο γνώρισε ἐπανειλημμένες ἐκδόσεις μέχρι καὶ τὸ 19ο αἰώνα. Στασιαστικὲς κινήσεις στὴ Μάνη ἐναντίον τῆς ὀθωμανικῆς διοίκησης λόγω τῆς βαριᾶς φορολογίας.
1569 Ἐκδίδεται ἡ «Ἱστορία περὶ Σωσσάνης» τοῦ Μάρκου Δεφεράνα.
1570 Ἀρχίζει ὁ Δ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 1573. Στὴ διάρκειά του θὰ καταληφθεῖ ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἡ Κύπρος, ἐνῶ ἡ περιφανὴς νίκη τῶν χριστιανικῶν δυνάμεων στὴ ναυμαχία τῆς Ναυπάκτου (Λεπάντο) δὲν ἀξιοποιεῖται ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Βενετῶν.
Οἱ Τοῦρκοι ἀποβιβάζονται στὴν Κύπρο καὶ καταστρέφουν τὴ Λεμεσό, τὴ Λάρνακα καὶ τὴν Πάφο.
Ἐκδίδεται ἡ «Χρονογραφία» τοῦ Μανουὴλ Μαλαξοῦ. Τὸ ἔργο εἶναι γραμμένο σὲ ἁπλὴ γλώσσα.
Γεννιέται ὁ Θεόφιλος Κορυδαλέας.
1571 Ἀλλεπάλληλες τουρκικὲς ἐπιδρομὲς στὴν Κέρκυρα.
20 Μαΐου: Συγκρότηση τοῦ «Ἱεροῦ Συνασπισμοῦ» (Sacra Liga) ἀνάμεσα στὸν πάπα, τοὺς Βενετούς, τοὺς Ἰσπανοὺς κ.ἅ. μὲ σκοπὸ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἀνατολῆς ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Ρέθυμνο.
Αὔγουστος: Ἡ Κύπρος πέφτει στὰ χέρια τῶν Τούρκων ἔπειτα ἀπὸ πολύμηνη πολιορκία.
16 Σεπτεμβρίου: Ἰσχυρὸς στόλος τοῦ Συνασπισμοῦ ἀποπλέει γιὰ τὴν Ἀνατολή.
7 Ὀκτωβρίου: Ναυμαχία τῆς Ναυπάκτου.
1572 Ἱδρύεται σημαντικὴ ἑλληνικὴ παροικία στὸ Λιβόρνο τῆς Ἰταλίας.
Γεννιέται ὁ Κύριλλος Λούκαρης, ὁ ὁποῖος ἀργότερα θὰ γίνει πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
1573 Τουρκικὲς ἐπιδρομὲς ἐναντίον τῶν Χανῖων.
1576 Ἱδρύεται στὴ Ρώμη τὸ Ἑλληνικὸ Κολέγιο.
1581 Νέα ἐξέγερση τῶν Χιμαριωτῶν ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1583 Διείσδυση καθολικῶν μισιοναρίων στὴν Ἀνατολή.
1584(;) Ἐκδίδεται ἡ «Πανώρια» του Χορτάτση.
1585 Ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τῆς Βόνιτσας καὶ τοῦ Ξηρομέρου. Πρωτοστατεῖ ὁ Θεόδωρος Γρίβας. Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται κοντὰ στὸν ποταμὸ Ἀχελῶο ἀπὸ τὸν πασὰ τῆς Ναυπάκτου.
1589 Ἱδρύεται ρωσικὸ πατριαρχεῖο.
1593 Οἱ ὀρθόδοξοι πατριάρχες ἐπικυρώνουν τὴν ἵδρυση ρωσικοῦ πατριαρχείου.
1596 Σχολεῖο Ἐπιφάνιου στὰ Ἰωάννινα.
Ἀποτυγχάνει νέα ἐξέγερση τῶν κατοίκων τῆς Χιμάρας.
1597 Ἐνέργειες τοῦ μητροπολίτη Τυρνάβου, Διονυσίου, γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν βαλκανικῶν λαῶν.
1599 Πειρατικὴ ἐπιδρομὴ τῶν Ἱπποτῶν τοῦ Ἁγίου Στεφάνου ἐναντίον τῆς Χίου.
1600 Ἐπαναστατικὴ κίνηση τοῦ Διονυσίου τοῦ ἐπονομαζόμενου Σκυλόσοφου. Ἡ κίνηση ἀποτυγχάνει καὶ οἱ Τοῦρκοι προβαίνουν σὲ διωγμοὺς πληθυσμῶν καὶ σὲ σφαγὲς ὑπόπτων.
1601 Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ἐγκαθίσταται στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, ἐνῶ καθαιρεῖ τὸν Διονύσιο Β΄ μητροπολίτη Τρίκκης.
1603-1625 Ὁ Κάρολος Γκονζάγκ, δούκας τοῦ Νεβέρ, ἔχοντας τὴν ἔγκριση τοῦ βασιλιὰ τῆς Γαλλίας Ἐρρίκου Δ΄ καὶ σὲ συνεργασία κυρίως μὲ τοὺς Μανιάτες προσπαθεῖ νὰ ὀργανώσει κίνημα γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδας. Ἡ ἐπιδείνωση τῆς πολιτικῆς κατάστασης στὴν Εὐρώπη λόγω τοῦ Τριακονταετοῦς Πολέμου (1618-1648) πείθει τὸν πάπα γιὰ τὴν ἐπ’ ἀόριστον ἀναβολὴ τῆς ἐπιχείρησης (1625).
1604 Ἐκδίδεται τὸ ἀρχαιότερο γνωστὸ σήμερα βεράτιο (σουλτανικὸ ἔγγραφο σχετικὸ μὲ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα, ὅπως παραχώρηση προνομίων ἢ ἐπικύρωση ἐκλογῆς ἐπισκόπου κ.λπ.) ὑπὲρ τοῦ μητροπολίτη Λαρίσης Λεόντιου.
1609 Ὁ Διονύσιος Β΄ ἐπανέρχεται στὴν Ἑλλάδα καὶ προετοιμάζει νέα ἐπαναστατικὴ κίνηση.
1610 Θεωρεῖται πολὺ πιθανὸν ἡ «πριμαντόνα» τῆς ἰταλικῆς ὄπερας Ἀντριάνα Μπαζίλε νὰ τραγούδησε στὴ βενετοκρατούμενη Κρήτη.
Γεννιέται ὁ Τζᾶνε Μπουνιαλὴς στὸ Ρέθυμνο. Ἱερέας, λόγιος καὶ ἁγιογράφος, ἐφημέριος του Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὴ Βενετία καὶ ἐπόπτης τοῦ Φλαγγινιανοῦ Φροντιστηρίου, ὁ Μπουνιαλὴς συνδυάζει στὴ ζωγραφική του τὰ στοιχεῖα τῆς δυτικῆς τέχνης καὶ τῆς βυζαντινῆς παράδοσης. Πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1690. Ὁ ἀδερφὸς τοῦ Μαρίνος (πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1685) γράφει τὸ ἔργο «Διήγησις διὰ Στίχων τοῦ Δεινοῦ Κρητικοῦ Πολέμου».
1611 Ἐπαναστάτες μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Διονύσιο Β΄ καταλαμβάνουν τὰ Ἰωάννινα. Οἱ Τοῦρκοι ἀντεπιτίθενται, ἀνατρέπουν τοὺς ἐπαναστάτες καὶ συλλαμβάνουν τὸν Διονύσιο, τὸν ὁποῖο γδέρνουν ζωντανὸ στὴν κεντρικὴ πλατεία τῆς πόλης (11 Σεπτεμβρίου). Οἱ Τοῦρκοι προβαίνουν σὲ ἀντίποινα καὶ καταργοῦν τὰ προνόμια ποὺ εἶχε παραχωρήσει τὸ 1430 ὁ Σινᾶν πασάς.
1612 Ὁ ἐπίσκοπος Μάνης Νεόφυτος ἀπευθύνει ἔκκληση γιὰ βοήθεια πρὸς τὸ βασιλιὰ τῆς Ἱσπανίας Φίλιππο Β΄. Τὸ ἴδιο κάνει καὶ τὸ 1615.
1614 7 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὸ Τολέδο τῆς Ἱσπανίας ὁ ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (γέν. Ἡράκλειο Κρήτης 1541), ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ἱσπανικοῦ μυστικισμοῦ καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους προσωπογράφους ὅλων τῶν ἐποχῶν.
1616 Ἐξέγερση τοῦ Κύπριου ὁπλαρχηγοῦ Βιττόριο Ζεμπετοῦ.
1619 Ὁ Κορυδαλέας ἐκφράζει σὲ ἐπιστολὴ τοῦ τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν Ἀθήνα.
1627 Ὁ Νικόδημος Μεταξὰς ἱδρύει τυπογραφεῖο στὴν Κωνσταντινούπολη.
1628 Ἐπανάσταση τῶν ἀστῶν τῆς Ζακύνθου ἐναντίον τῶν εὐγενῶν («ρεμπελιὸ τῶν ποπολάρων»).
1629 Ἐπιδημία πανώλης στὴν Κέρκυρα.
1635(;) «Θυσία τοῦ Ἀβραάμ» τοῦ Βιτσέντσου Κορνάρου.
1637 Ἐκδίδεται ἡ «Ἐρωφίλη» τοῦ Χορτάτση ἀπὸ τὸν Ματθαῖο Κιγάλα.
1638 Μαρτυρικὸς θάνατος μὲ στραγγαλισμὸ τοῦ πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Κύριλλου Λούκαρη. Καταδικάζεται μετὰ θάνατον ἀπὸ μία σύνοδο ὡς φιλοκαλβινιστής.
Ὁ Μάξιμος Καλλιπολίτης ἐκδίδει στὴ Γενεύη τὴ μετάφραση τῆς Καινῆς Διαθήκης στὴν καθομιλουμένη.
1642 Ἀγροτικὴ ἐξέγερση στὴν Κέρκυρα. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ τὸ 1652.
1645 Ἀρχίζει ὁ λεγόμενος Κρητικὸς Πόλεμος (1645-1669) ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους καὶ τοὺς Βενετούς, ὁ ὁποῖος τελικὰ θὰ ὁδηγήσει στὴν κατάκτηση τῆς Κρήτης ἀπὸ τοὺς πρώτους. Οἱ Βενετοὶ μετὰ τὸ τέλος του θὰ διατηρήσουν στὸ νησὶ τὴ Σπιναλόγγα, τὴ Σούδα καὶ τὴ Γραμβοῦσα.
Σφοδρὴ ἔκρηξη καταστρέφει μέρος τῶν Προπυλαίων.
Τὰ Χανιὰ παραδίδονται στοὺς Τούρκους.
1647 Ἐκδίδεται ὁ «Βασιλιὰς Ροδολίνος» τοῦ Ἰωάννη Ἀνδρέα Τρωίλλου στὴ Βενετία.
1648 Οἱ Τοῦρκοι ἀρχίζουν τὴν πολιορκία τοῦ Χάνδακα ἡ ὁποία θὰ διαρκέσει 21 περίπου χρόνια.
1659 Ἀπεσταλμένοι τῶν Μανιατῶν μεταβαίνουν στὴν Κρήτη καὶ καταρτίζουν σχέδιο συμμαχίας καὶ σύμπραξης μὲ τοὺς Βενετοὺς γιὰ ἀπελευθέρωση τῆς Πελοποννήσου. Τὸ ἑπόμενο ἔτος Μανιάτες καὶ ἄλλοι Ἕλληνες βαδίζουν ἐναντίον τῆς Καλαμάτας, ἀλλὰ τελικὰ ἐγκαταλείπονται ἀβοήθητοι.
1663 Θεμελιώνεται στὴν Κέρκυρα τὸ παλαιότερο σωζόμενο σήμερα κτίριο, γνωστὸ ὡς Loggia
(ἐντευκτήριο τῶν εὐγενῶν). Τὸ 1720 μετατρέπεται σὲ θέατρο καὶ ἀπὸ τὸ 1902 στεγάζει τὸ δημαρχεῖο.
1664 Φλαγγινιανὸ Φροντιστήριο ἢ Φλαγγίνειος Σχολή. Τὸ φροντιστήριο ἱδρύεται στὴ Βενετία μὲ χρήματα τοῦ προέδρου (ἀπὸ τὸ 1623 μέχρι τὸ 1642) τῆς Ἑλληνικῆς Ἀδελφότητας τῆς Βενετίας Θωμὰ Φλαγγίνη καὶ εἶναι ἀπὸ τὰ σημαντικότερα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα τῆς Διασπορᾶς. Λειτουργεῖ μὲ μία διακοπῆ τὸ διάστημα 1797-1823 μέχρι τὸ 1905. Στοὺς μαθητὲς καὶ τοὺς δασκάλους τοῦ συγκαταλέγονται διαπρεπεῖς λόγιοί του 17ου καὶ τοῦ 18ου αἰώνα.
1667 Ἱδρύεται ἡ Σχολὴ τοῦ Ἐπιφάνιου στὴν Ἀθήνα.
1669 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Χάνδακα (Ἡράκλειο) καὶ ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς Κρήτης. Μετὰ τὴν κατάληψη τοῦ Χάνδακα ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ἡ Κέρκυρα καὶ τὰ ὑπόλοιπα νησιὰ τοῦ Ἰονίου φιλοξενοῦν πολλοὺς πρόσφυγες λόγιους καὶ καλλιτέχνες, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν νέα ὤθηση στὴν πνευματικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ ζωὴ τῶν Ἑπτανήσων.
Οἱ καπουκίνοι μοναχοὶ ἀγοράζουν τὸ χορηγικὸ Μνημεῖο τοῦ Λυσικράτη, τὸ προσαρτοῦν στὴ μονή τους καὶ τὸ μετατρέπουν σὲ βιβλιοθήκη.
Φώσκολος, κωμωδία «Φουρτουνάτος».
1669 16 Σεπτεμβρίου: Ἡ Βενετία καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης (Συνθήκη τῆς Κάντιας). Μὲ αὐτὴ τερματίζεται ὁ μακροχρόνιος μεταξὺ τοὺς πόλεμος καὶ παρέχεται τὸ δικαίωμα σὲ ὅσους Ἕλληνες ἐπιθυμοῦν νὰ μποροῦν νὰ πᾶνε στὴ Δύση. Οἱ Βενετοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν ὑπὸ τὴν κυριαρχία τοὺς τὴ Σπιναλόγκα, τὴ Γραμβοῦσα καὶ τὸ φρούριο τῆς Σούδας. Ἡ Κρήτη θὰ παραμείνει στὰ χέρια τῶν Τούρκων μέχρι τὸ 1912.
1670 Ὁ Νικόλαος Γλυκὴς (Ἰωάννινα 1619 - Βενετία 1693) ἱδρύει στὴ Βενετία τυπογραφεῖο.
Τὸ 1676 ἐκδίδει τὴν «Ἐρωφίλη» τοῦ Χορτάτση.
1673 Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ Μεγάλου Διερμηνέα.
1675 Μετανάστευση Μανιατῶν στὴ Γένοβα καὶ τὴν Κορσική.
Ὁ Γεώργιος Κονταρὴς δημοσιεύει τὸ ἔργο τοῦ «Ἰστορίαι Παλαιαὶ καὶ Πάνυ Ὠφέλιμοί της Περίφημου Πόλεως Ἀθῆναι», στὸ ὁποῖο παρουσιάζει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὴν ἔνδοξη ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἀθήνας, τονίζοντας: «Εἴμεσθεν ἀπόγονοι τοιούτων μεγάλων καὶ σοφῶν ἀνδρῶν».
1676 Ὁ πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Πολωνία καὶ τὴν Τουρκία λήγει μὲ τὴν ὑπογραφὴ συνθήκης, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὸ πιὸ μεγάλο μέρος τῆς Ποδολίας (δυτικῆς Οὐκρανίας) παραμένει στὴν Τουρκία.
Πεθαίνει ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Ἀλέξιος καὶ τὸν διαδέχεται ὁ γιὸς τοῦ Θεόδωρος (Φιοντόρ).
1677 Ἱδρύεται ἡ Σχολὴ τοῦ Ἐμμανουὴλ Γκιούνμα στὰ Ἰωάννινα.
1678 23 Δεκεμβρίου: Οἱ Τοῦρκοι τῆς Ἀθήνας δολοφονοῦν τὸν Μιχαὴλ Λιμπόνα. Ὁ Λιμπόνας ἦταν γόνος μιᾶς ἀπὸ τὶς πλουσιότερες οἰκογένειας τῆς Ἀθήνας, ὑπῆρξε λόγιος, σπούδασε στὴ Βενετία καί, ὅταν ἐπέστρεψε τὴν Ἀθήνα, ἀνέπτυξε σημαντικὴ δράση στὰ δημόσια πράγματα.
Κατάφερε μὲ προσωπικὴ παρέμβασή του νὰ σταλεῖ σουλτανικὸ γράμμα μὲ τὸ ὁποῖο καλοῦνταν οἱ τοπικοὶ ἀξιωματοῦχοι νὰ σεβαστοῦν τὰ προνόμια ποὺ εἶχαν παραχωρηθεῖ στοὺς Ἀθηναίους. Ἡ ἐνέργειά του αὐτὴ ἐξόργισε τοὺς Τούρκους τῆς Ἀθήνας οἱ ὁποῖοι τὸν θανάτωσαν. Ὁ θάνατός του συγκλόνισε τοὺς Ἀθηναίους. Τὸ 1681 ὁ ἐγκατεστημένος στὴ Βενετία Κρητικὸς Ἀντώνιος Μπούμπουλης τοῦ ἀφιέρωσε ἕνα ποίημα.
1680 Ὁ Δοσίθεος ἱδρύει ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὸ Ἰάσιο.
1681 Ὁ λόγιος Φραγκίσκος Σκοῦφος (Χανιὰ 1644 - Ζάκυνθος 1697) δημοσιεύει τὸ ἔργο τοῦ «Τέχνη τῆς Ρητορικῆς».
1682 Πεθαίνει ὁ τσάρος Θεόδωρος καὶ τὸν διαδέχονται οἱ ἀνήλικοι γιοὶ τοῦ Ἰβᾶν καὶ Πέτρος.
1683 Πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴν Αὐστρία. Οἱ Τοῦρκοι φτάνουν ἔξω ἀπὸ τὴ Βιέννη τὴν ὁποία πολιορκοῦν, χωρὶς ὅμως ἐπιτυχία. Ἡ παρέμβαση τοῦ ὑπὸ τὸν Ἰωάννη Σοβιέσκι πολωνικοῦ στρατοῦ ἀναγκάζει τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα νὰ ὑποχωρήσουν.
1684 Ἡ Βενετία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Τουρκία.
Ὁ ἀρχιστράτηγος τῶν βενετικῶν δυνάμεων Φραγκίσκος Μοροζίνι καταλαμβάνει τὸ Μεσολόγγι καὶ τὸ Αἰτωλικὸ προκαλώντας ἐξέγερση τῶν κατοίκων τοῦ Βάλτου καὶ τοῦ Ξηρόμερου. Στὴ συνέχεια καταλαμβάνει τὴν Πρέβεζα καὶ βομβαρδίζει τὴν Καβάλα.
1685 Ὁ Μοροζίνι ἀποβιβάζεται στὴν Πελοπόννησο καὶ καταλαμβάνει τὴν Κορώνη, τὴ Μάνη καὶ τμῆμα τῆς Μεσσηνίας.
1686 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη, τὸ Ναβαρίνο καὶ τὸ Ναύπλιο. Συνεχεῖς ναυτικὲς συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ δυνάμεις τῶν Βενετῶν καὶ τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγαίου.
Ἱδρύεται τὸ τυπογραφεῖο Σάρρου (τυπογράφος ἀπὸ τὸ Δέλβινο τῆς Ἠπείρου) στὴ Βενετία.
1687 Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴν Πάτρα καὶ ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν.
25 Σεπτεμβρίου: Ἀνεπανόρθωτη καταστροφὴ τοῦ Παρθενώνα, ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ τὸ βομβαρδισμὸ τοῦ ναοῦ ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Μοροζίνι.
Ἐμφάνιση κρουσμάτων πανώλης στὴ Ζάκυνθο.
1688 Ἐπιδημία πανώλης στὴ Ζάκυνθο. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Ναύπακτο.
Ὁ Μοροζίνι ἐγκαταλείπει τὴν Ἀττική. Τὸν ἀκολουθεῖ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς Ἀθηναίων προσφύγων.
1689 Ὁ Γκιαοὺρ πασὰς Γερακάρης λεηλατεῖ τὸ Μεσολόγγι καὶ ἀπειλεῖ τὸ Βραχώρι καὶ τὸ Ξηρόμερο. Στὴ συνέχεια ὁ Γερακάρης ἀπειλεῖ τὰ Σάλωνα, ἀλλὰ ὑποχωρεῖ πιεζόμενος ἀπὸ χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀρχηγὸ τὸν Δημήτρη Χαροπολίτη.
1690 Ἐπιδημία πανώλης στὴ Ζάκυνθο. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ τὴν Αὐλώνα.
Ἱδρύεται ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὸ Βουκουρέστι.
1691 Οἱ Βενετοὶ ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὴ Χίο.
1692 Ὁ Γκιαοὺρ Γερακάρης πασὰς εἰσβάλλει στὴν περιοχὴ τοῦ Ἰσθμοῦ καὶ καταστρέφει τὴν Κόρινθο.
Οἱ Τοῦρκοι ἐπανακτοῦν τὴ Ναύπακτο.
Ὁ Δοσίθεος, πατριάρχης Ἱεροσολύμων (Κορινθία 1641 - Κωνσταντινούπολης 1707), ὑπέρμαχος τῆς ὀρθοδοξίας ἀλλὰ καὶ ἀκαταπόνητος ἐργάτης γιὰ τὴ διάδοση τῆς παιδείας, ἐκδίδει τὸν «Τόμον Καταλλαγῆς».
1693 Ἰσχυρὸς σεισμὸς στὴν Κεφαλλονιά.
1694 Νέα κρούσματα πανώλης στὴ Ζάκυνθο.
Πεθαίνει ὁ Φραγκίσκος Μοροζίνι.
Σεπτέμβριος: Ἐπιτυχὴς κοινὴ ἐπιχείρηση Βενετῶν καὶ Ἱπποτῶν τῆς Μάλτας γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Χίου.
1695 Οἱ Βενετοὶ ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὴ Χίο.
Ὁ ἁρματολὸς τῆς περιοχῆς τῶν Τρικάλων Μεϊντάνης συμπαρατάσσεται μὲ τοὺς Βενετούς.
Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Βενετῶν στὴ θάλασσα, στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγαίου.
1696 Ὁ Γερακάρης συμμαχεῖ μὲ τοὺς Βενετοὺς καὶ λεηλατεῖ τὴ Φθιώτιδα, τὴν Εὐρυτανία καὶ τὴν Ἄρτα.
Τὰ Σάλωνα ὑποτάσσονται στὸν Μεχμὲτ πασά.
Γεννιέται ὁ Ἀθανάσιος Κομνηνὸς Ὑψηλάντης, Φαναριώτης γιατρὸς ποὺ σπουδάζει στὴ Δύση καὶ συγγράφει τὰ «Ἐκκλησιαστικὰ καὶ Πολιτικὰ Βιβλία Δώδεκα», μιὰ παγκόσμια ἱστορία ποὺ ἔχει ὡς ἐπίκεντρό της τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Ὑψηλάντης πεθαίνει λίγο μετὰ τὸ 1789.
1698 Οἱ Βενετοὶ λεηλατοῦν τὴ Λῆμνο. Σύγκρουση Βενετῶν καὶ Τούρκων στὴν περιοχὴ τῆς Σαμοθράκης.
1699 26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Κάρλοβιτς τῆς Κροατίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Τουρκία ἀπὸ τὴ μία μεριὰ καὶ τὴν Αὐστρία, τὴ Ρωσία, τὴν Πολωνία καὶ τὴ Βενετία ἀπὸ τὴν ἄλλη. Σύμφωνα μὲ τὴ συνθήκη, ἡ Τουρκία ἀναγνωρίζει τὴν κυριαρχία τῆς Βενετίας στὴν Πελοπόννησο, τὴ Λευκάδα καὶ τὴν Αἴγινα. Στὴν Αὐστρία οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν τὴν Τρανσιλβανία καὶ μέρος τῆς Οὐγγαρίας, τὴν Ποδολία στὴν Πολωνία (δυτικὴ Οὐκρανία) καὶ τὸ Ἀζὸφ στὴ Ρωσία. Ἡ Βενετία μὲ τὴ σειρὰ τῆς ἀναγνωρίζει τὴν κυριαρχία τῆς Τουρκίας στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ ὑποχρεώνεται νὰ ἐκκενώσει τὰ φρούρια τῆς Ναυπάκτου, τοῦ Ἀντίρριου καὶ τῆς Πρέβεζας. Ἡ Συνθήκη τοῦ Κάρλοβιτς ἀναδεικνύει τὴν Αὐστρία σὲ κυρίαρχη εὐρωπαϊκὴ δύναμη.
1700 Ρωσοτουρκικὴ συνθήκη. Γιὰ πρώτη φορᾶ οἱ δυὸ χῶρες ἀνταλλάσσουν διπλωμάτες.
1701 Δημιουργεῖται ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς ὁ θεσμὸς τοῦ δραγουμάνου τοῦ στόλου.
1703 Πιθανὴ χρονολογία συγγραφῆς ἀπὸ τὸν Εὐθύμιο τοῦ «Χρονικοῦ του Γαλαξιδίου». Τὸ βραχὺ αὐτὸ χρονικὸ εἶναι γεμάτο παλμὸ καὶ ζωή. Ὁ συγγραφέας τοῦ διακρίνεται γιὰ τὸ ἡρωικό του φρόνιμα, τὸν πατριωτισμὸ καὶ τὴ θρησκευτική του πίστη.
1704 Σεισμοὶ ἐκδηλώνονται στὴν Κεφαλλονιά.
1705 Ὁ ἁρματολὸς Ζήσης Καραδῆμος ἐξεγείρει τοὺς κατοίκους τῆς Βέροιας καὶ τῆς Νάουσας.
Ἡ ἀνταρσία καταστέλλεται ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ ὁ Καραδῆμος φονεύεται.
1708 Ἐκδίδονται τὰ «Ἄνθη Εὐλαβείας», ποιητικὴ συλλογὴ τῶν μαθητῶν τοῦ Φλαγγινιανοῦ Φροντιστηρίου. Εἶναι ἴσως ἡ πρώτη συγκροτημένη συλλογὴ στὴν ἱστορία τῆς νεοελληνικῆς ποίησης.
1709 Ὁ Νικόλαος Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος καὶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1710 (-1711) Ρωσοτουρκικὸς Πόλεμος. Ὁ τσάρος Πέτρος ἀποκλείεται ἀπὸ τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα κοντὰ στὸν ποταμὸ Προῦθο καὶ ἐξαναγκάζεται νὰ ἀποδώσει τὸ πυροβολικό του καὶ νὰ παραχωρήσει τὴν περιοχὴ τοῦ Ἀζόφ.
Ὁ Ἰωάννης Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος ἀντικαθιστᾶ τὸν ἀδερφό του στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου.
1713 Ἱδρύεται ἡ Πατμιᾶς Σχολή.
1714 (-1718) Στὸ πλαίσιο τοῦ Βενετοτουρκικοῦ Πολέμου -τοῦ ἕβδομου στὴ σειρά- τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Πελοπόννησο.
Γεννιέται ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους καὶ νεομάρτυρας Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
Γεννιέται ὁ Καισάριος Δαπόντες.
1715 Ἡ Γαλλία ἐγκαθιστᾶ προξενικὲς ἀρχὲς στὰ Κύθηρα καὶ τὴ Ζάκυνθο.
Ὁ Νικόλαος Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Τῆνο, ἡ ὁποία εἶχε παραμείνει ὑπὸ βενετικὴ κατοχή.
Ὁ Ἀλὴ Κιουμουρτζὴ πασὰς εἰσβάλλει στὴν Πελοπόννησο καὶ καταλαμβάνει σχεδὸν ὅλες τὶς θέσεις ποὺ κατεῖχαν οἱ Βενετοί.
1716 Οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὴν Κέρκυρα, τὴν ὁποία ὑπερασπίζουν βενετικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Σάξονα κόμη Σούλεμπουρκ. Οἱ Βενετοὶ ἀναγκάζουν τελικὰ τοὺς Τούρκους νὰ λύσουν τὴν πολιορκία (22 Αὐγούστου).
Οἱ Αὐστριακοὶ γιὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς Βενετοὺς κάνουν ἀντιπερισπασμὸ στὴν Οὐγγαρία καὶ νικοῦν στὸ Πετερβαρντάιν τοὺς Τούρκους (5 Αὐγούστου).
Οἱ Αὐστριακοὶ ἐκδιώκουν τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν Οὐγγαρία.
Ὁ Ἰωάννης Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἱδρύεται ἑλληνικὴ σχολὴ στὴ Θεσσαλονίκη ἀπὸ τὸ λόγιο Γιαννακό.
Γεννιέται ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης (πεθαίνει τὸ 1806).
1717 Μεγάλη ἥττα τῶν Τούρκων κοντὰ στὸ Βελιγράδι (18 Αὐγούστου) ἀπὸ τὰ αὐστριακὰ στρατεύματα, τὰ ὁποῖα ἀμέσως μετὰ καταλαμβάνουν τὴν πόλη. Οἱ Τοῦρκοι ὀπισθοχωροῦν μέχρι τὴν Ἀδριανούπολη.
Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Βόνιτσα καὶ τὴν Πρέβεζα.
1718 21 Ἰουλίου: Μὲ τὴ μεσολάβηση τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Ὀλλανδίας ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τοῦ Πασάροβιτς, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Τουρκία παραχωρεῖ τὸ βανάτο τοῦ Τέμεσβαρ (Βοϊβοντίνα), τὸ Βελιγράδι, μέρος τῆς Βόρειας Σερβίας καὶ τὴ μέχρι τὸν ποταμὸ Ὀλτὲτ Βλαχὶα στὴν Αὐστρία, ἐνῶ κρατᾶ τὴν Πελοπόννησο. Ἡ Βενετία κρατᾶ κάποιες περιοχὲς στὴν Ἤπειρο καὶ τὴ Δαλματία.
1719 Ὁ Νικόλαος Μαυροκορδάτος διορίζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἐμφανίζονται κρούσματα πανώλης στὴ Θεσσαλονίκη.
1720 Ἐκδίδεται ἡ τραγωδία «Ἰφιγένεια» τοῦ ποιητῆ καὶ δραματουργοῦ Πέτρου Κατσαΐτη (Κεφαλλονιᾶ, τέλη 17ου - ἀρχὲς 18ου αἰώνα). Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα χρόνο ἐκδίδει μία ἄλλη τραγωδία μὲ τίτλο «Θυέστης».
1721 Πρώτη ἐκστρατεία τῶν Ὀθωμανῶν κατὰ τοῦ Σουλίου, ἡ ὁποία ἀποτυγχάνει. Ὁ Ἀχμὲτ Γ΄ καταργεῖ μὲ φιρμάνι τὰ ἁρματολίκια.
Ἱδρύεται ἡ «Ἑλληνικὴ Σχολή» στὴ Θεσσαλονίκη μὲ πρῶτο διευθυντὴ τὸν Ἰωάννη Θεσσαλονικέα.
1722 Γεννιέται ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος, θεολόγος καὶ διδάσκαλος τοῦ Γένους. Ὁ Ἀθανάσιος εἶναι πολέμιος τῶν νεωτεριστικῶν ἰδεῶν τοῦ Διαφωτισμοῦ, καὶ εἰδικότερα τῆς διδασκαλίας τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Πεθαίνει στὴ Χίο τὸ 1813.
1723 Οἱ Ρῶσοι ὑπογράφουν συνθήκη μὲ τοὺς Τούρκους -Συνθήκη τῆς Πετρούπολης- γιὰ τὸ διαμελισμὸ τῆς Περσίας. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἡ Ρωσία ἀποκτᾶ τὸν ἔλεγχο σὲ ὅλη τὴν ὄχθη τῆς Κασπίας μέχρι τὸν ποταμὸ Κύρο (Κούρα), ἐνῶ οἱ Τοῦρκοι προσαρτοῦν τὶς δυτικὲς ἐπαρχίες τῆς Περσίας.
Ὁ Μεθόδιος Ἀνθρακίτης καταδικάζεται ὡς αἱρετικός, ἐπειδὴ εἶναι ὀπαδὸς τοῦ Καρτέσιου.
Ἱδρύεται στὴ Σμύρνη σχολή, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ 1743 θὰ ὀνομαστεῖ Εὐαγγελική.
1724 Οἱ Πέρσες κατορθώνουν νὰ ἀπωθήσουν τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴ χώρα τους.
1725 Ὁ Μεθόδιος Ἀνθρακίτης ἀναγκάζεται σὲ δημόσια μετάνοια.
1726 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ ζωγράφος Παναγιώτης Δοξαρᾶς συγγράφει τὴ μελέτη «Περὶ Ζωγραφικῆς». Ὁ Παναγιώτης Δοξαρᾶς γεννιέται τὸ 1662 στὴ Μάνη καὶ πεθαίνει τὸ 1729 στὴν Κέρκυρα. Ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν ἰταλοκρητικὴ ἑπτανησιακὴ παράδοση καὶ εἰσάγει τὴν τεχνική της ἐλαιογραφίας καὶ τῆς προοπτικῆς ἀπόδοσης. Παράλληλα ἀνανεώνει τὴ θεματογραφία (προσωπογραφίες, ἱστορικὲς σκηνές).
1727 Ὁ Ἀλέξανδρος Ματθαίου Γκίκας διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Πεθαίνει ἡ αὐτοκράτειρα Αἰκατερίνη Α΄. Νέος τσάρος ὁ Πέτρος Β΄.
1730 Ἐσωτερικὴ πολιτικὴ ἀναταραχὴ ἀκολουθεῖ τὴν ἀνατροπὴ τοῦ σουλτάνου Ἀχμὲτ Γ΄ (1703-1730). Νέος σουλτάνος ὁ ἀνιψιός του, Μαχμοὺτ Α΄. Ξαναρχίζει (1731) ὁ πόλεμος μὲ τὴν Περσία κάτω ἀπὸ ἰδιαίτερα δυσμενεῖς συνθῆκες γιὰ τὴν Τουρκία. Τέσσερα χρόνια ἀργότερα ἐλάχιστα ἐδάφη ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶχε ἀφαιρέσει τὸ 1635 ὁ Μουρὰτ Δ΄ ἀπὸ τὴν Περσία θὰ παραμείνουν ὑπὸ τουρκικὴ διοίκηση.
Ὁ Διονύσιος ὁ ἐκ Φουρνὰ (Φουρνὰ Εὐρυτανίας, 1670-1746) συγγράφει τὴν «Ἑρμηνεία τῆς Ζωγραφικῆς Τέχνης», ἔργο στὸ ὁποῖο κωδικοποιεῖ τὶς τεχνικὲς καὶ τοὺς εἰκονογραφικοὺς τύπους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.
Γεννιοῦνται ὁ Ἰώσηπος Μοισιόδακας, ὁ Νικηφόρος Θεοτόκης καὶ ὁ Δημήτριος Καταρτζής.
1731 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1733 Στὸ Θέατρο «Σὰν Τζάκομο» τῆς Κέρκυρας δίνονται γιὰ πρώτη φορᾶ παραστάσεις ὄπερας στὸν εὐρύτερο ἑλληνικὸ χῶρο μὲ τὸ ἔργο τοῦ Ἀουρέλιο Ἀουρέλι «Ἰέρων ὁ Τύραννος τῶν Συρακουσῶν». Ἕως τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰώνα περισσότερα ἀπὸ 250 λιμπρέτα μελοδραμάτων ἀνεβαίνουν στὸ συγκεκριμένο θέατρο.
Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Κωνσταντῖνος Νικολάου Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1736 Ἡ ἐπιθυμία τοῦ σουλτάνου Μαχμοὺτ Ἅ΄ νὰ ἀνατρέψει τὴ Συνθήκη τοῦ Πασάροβιτς καὶ τοὺς ἰδιαίτερα δυσμενεῖς γιὰ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὄρους της, καθὼς καὶ ἡ ἔντονη προσπάθεια τῆς Γαλλίας νὰ ἀνακόψει τὴ ρωσικὴ ἐπέκταση συντελοῦν στὴν ἔκρηξη τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου.
Οἱ Ρῶσοι προελαύνουν ἀνεμπόδιστα μέχρι τὸ Δούναβη, ἀφοῦ πρῶτα καταλάβουν τὴν Κριμαία καὶ τὴ Βεσσαραβία.
1737 Ἀποτυγχάνει ἡ μεσολάβηση τῆς Αὐστρίας ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴ Ρωσία γιὰ τὴ σύναψη εἰρήνης. Ἡ Αὐστρία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Τουρκία, στὴν προσπάθειά της νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὴ δεινή της θέση, καὶ τὰ αὐστριακὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν περιοχὲς τῆς Βλαχῖας καὶ φτάνουν μέχρι τὴ Νότια Σερβία.
Τουρκικὴ ἀντεπίθεση ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνακατάληψη τῆς Νὶς καὶ τοῦ Βιδινίου ἀλλὰ καὶ μέρους τῆς Κριμαίας.
1738 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὸ Ἰάσιο, ἐνῶ οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὸ Βελιγράδι.
1739 Οἱ Γάλλοι μεσολαβοῦν ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ τοὺς Ρώσους καὶ τοὺς Αὐστριακοὺς ἀπὸ τὴν ἄλλη καὶ ἐπιτυγχάνουν κατάπαυση τοῦ πυρός. Οἱ Αὐστριακοὶ παραδίδουν τὸ Βελιγράδι.
18 καὶ 23 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται ἡ διπλὴ Συνθήκη τοῦ Βελιγραδίου. Μὲ αὐτὴ ἀνατρέπονται οἱ ὄροι τῆς Συνθήκης τοῦ Πασάροβιτς ἀλλὰ καὶ ὁρισμένοι τῆς Συνθήκης τοῦ Κάρλοβιτς. Σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους της, ἡ Αὐστρία παραιτεῖται ἀπὸ τὴν κυριαρχία της στὶς περιοχὲς ποὺ βρίσκονται στὴ δεξιὰ ὄχθη τοῦ ποταμοῦ Σαύου καὶ τοῦ ποταμοῦ Δούναβη (τὶς εἶχε ἀποκτήσει τὸ 1718), ἐνῶ ἡ Ρωσία ἀποδέχεται νὰ κατεδαφίσει τὰ φρούρια τοῦ Ἀζόφ, νὰ μὴν οἰκοδομήσει φρούριο στὸ Ταϊγάνιο καὶ νὰ μὴ διατηρεῖ στόλο στὸν Εὔξεινο Πόντο καὶ τὴν Ἀζοφικὴ Θάλασσα.
1741 Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
1742 Ὁ Νικόλαος Γλυκὴς ὁ Νεότερος ([;]-1788) ἐπαναλειτουργεῖ τὸ τυπογραφεῖο τοῦ παπποῦ του στὴ Βενετία, τὸ ὁποῖο ὁδηγεῖ σὲ νέα ἀκμὴ (320 περίπου ἐκδόσεις).
Ἱδρύεται ἡ Μαρουτσαία Σχολὴ στὰ Ἰωάννινα.
1743 Ὁ Ἰωάννης Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1744 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1747 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1748 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται ὁ Ἀδαμάντιος Κοραής. Πεθαίνει τὸ 1833.
1750 Ἀνταρσία τοῦ ἁρματολοῦ Χρήστου Μηλιώνη ἢ Μπλιόνη στὴ Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα. Τὰ ἀνδραγαθήματά του ἐμπνέουν τὴ λαϊκὴ μούσα καὶ τὸ ὁμώνυμο διήγημα τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
Ὁ Ματθαῖος Γρηγορίου Γκίκας διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Ὁ Ἰωάννης Ντέκας ἱδρύει σχολὴ στὴν Ἀθήνα, ἡ ὁποία λειτουργεῖ μέχρι τὴν Ἑλληνικὴ
Ἐπανάσταση μὲ φροντίδα τῶν μονῶν Πετράκη καὶ Πεντέλης.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ Δανιὴλ Φιλιππίδης. Πεθαίνει στὸ Μπλάτζι τῆς Βεσσαραβίας τὸ 1832.
Ὁ κληρικὸς Θεόκλητος Πολυείδης ἐκδίδει τὸν «Ἀγαθάγγελο», ἕνα χρησμολογικὸ κείμενο ποὺ τὰ κατοπινὰ χρόνια ἀσκεῖ πολὺ μεγάλη ἐπίδραση. Ὁ «Ἀγαθάγγελος», ἔργο προπαγάνδας, προσπαθεῖ νὰ ἐμπνεύσει στὸν ἑλληνικὸ λαὸ τὴν πίστη ὅτι τὸ ξανθὸ γένος τῶν Ρώσων θὰ φέρει τὴν πολυπόθητη ἐλευθερία.
1752 Ἐκδηλώνεται σεισμὸς στὴν Κεφαλλονιά.
Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Γεννιέται ὁ Λάμπρος Κατσώνης.
1753 Ὁ Κύριλλος Ἔ΄ ἱδρύει τὴν Ἀθωνιάδα Σχολή. Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ διευθυντῆ.
Ὁ Ματθαῖος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1754 Ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ πασᾶ τῶν Ἰωαννίνων Μουσταφᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ἐκδηλώνεται τὸ κίνημα τῶν Κολλυβάδων μὲ πνευματικὸ ἡγέτη τὸν Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη. Οἱ Κολλυβάδες εἶναι μοναχοὶ τοῦ Ἁγίου Ὅρους οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι μὴ κανονικὲς ἡ τέλεση μνημόσυνων καὶ ἡ προσφορὰ κολλύβων τὴν Κυριακή. Ἡ «Ἔρις τῶν Κολλυβάδων» ἐπιβιώνει μέχρι τὰ μέσα τοῦ 19ου αἰώνα, μὲ κυριότερους ἐκπροσώπους τὸν Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη, τὸν Ἀθανάσιο τὸν Πάριο καὶ τὸν Μακάριο Νοταρά.
1756 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος εἶναι γιὰ τέταρτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1757 Γεννιέται ὁ Ρήγας Βελεστινλής.
Ὁ Σκαρλάτος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1758 Ἐμφάνιση κρουσμάτων πανώλης στὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης.
Ὁ Γρηγόριος Ἀλεξάνδρου Γκίκας διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης, ὁ Σκαρλάτος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἐνῶ ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ δάσκαλος τοῦ Γένους Ἄνθιμος Γαζῆς.
Ἱδρύει τὸ περιοδικὸ «Λόγιος Ἑρμῆς» τὸ 1811, καὶ τὸ 1816 τὴ «Φιλόμουσο Ἑταιρεία». Πεθαίνει στὴ Σύρο τὸ 1828.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ λόγιος Γρηγόριος Κωνσταντᾶς. Γράφει σὲ συνεργασία μὲ τὸν Δανιὴλ Φιλιππίδη τὴ «Νεωτερικὴ Γεωγραφία» (1791). Πεθαίνει τὸ 1844.
1759 Τρίτη ἐκστρατεία τῶν Τούρκων ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ ἁρματολὸς τῶν Ἀγράφων Μπουκουβάλας νικᾶ τὸν Βελὴ μπέη.
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς μεταβαίνει στὸ Ἅγιον Ὅρος.
1760 Γεννιέται στὰ Ἄνω Σουδενὰ τοῦ Ζαγορίου ὁ Νεόφυτος Δούκας, διδάσκαλος τοῦ Γένους.
Δρᾶ στὴ Βιέννη καὶ τὸ Βουκουρέστι. Μετὰ τὴν ἀνεξαρτησία ἀσκεῖ κριτικὴ στὰ ἐκκλησιαστικὰ πράγματα τῆς ἐποχῆς προκαλώντας ἀντιδράσεις. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1845.
Ἱδρύονται σχολεῖο στὴν Τρίπολη καὶ ἡ Παλαμαία Σχολὴ στὸ Μεσολόγγι.
Ἀρχίζει τὶς περιοδεῖες τοῦ ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
1761 Ὁ Γρηγόριος Καλλιμάχης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας γιὰ πέμπτη φορᾶ.
1762 Ἡ Αἰκατερίνη Β΄ ἡ Μεγάλη γίνεται αὐτοκράτειρα τῶν Ρώσων.
Τέταρτη στὴ σειρὰ ἐκστρατεία τῶν Τούρκων ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
1763 Τὰ ρωσικὰ στρατεύματα εἰσβάλλουν στὴν Πολωνία καὶ μέσα σὲ ἕνα χρόνο ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς χώρας. Ἔντονη διαμαρτυρία τοῦ σουλτάνου Μουσταφᾶ Γ΄ πρὸς τὴ Ρωσία.
1764 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται γιὰ πέμπτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας, ἐνῶ ὁ Γεώργιος Σκαρλάτου Καρατζᾶς διορίζεται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Ἀνεγείρεται στὴ Δημητσάνα διδασκαλεῖο.
1765 Ἱδρύεται σχολὴ στὸ Ναύπλιο.
1766 Ἡ Αἰκατερίνη Β΄ ἀποστέλλει στὴν Ἑλλάδα τὸν Γεώργιο Παπάζογλου ἢ Παπάζωλην, Ἕλληνα λοχαγὸ τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ, γιὰ νὰ ὀργανώσει ἐπαναστατικὸ κίνημα. Αὐτὸς ἐπικοινωνεῖ μὲ κληρικοὺς καὶ προκρίτους ἀλλὰ καὶ ἁρματολοὺς στὴν Ἤπειρο, τὴν Ἀκαρνανία καὶ ἰδιαίτερα στὴ Μεσσηνία καὶ τὴ Μάνη. Οἱ Ἕλληνες ὑπόσχονται ὅτι θὰ ἐπαναστατήσουν ἐναντίον τῶν Τούρκων, ἐφόσον οἱ Ρῶσοι στείλουν στρατιωτικὲς δυνάμεις.
Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης μεταφράζει τὸν «Μέμνονα» τοῦ Βολταίρου.
1767 Ὁ Γρηγόριος Καλλιμάχης γίνεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὰ Ἰωάννινα ὁ Ἀθανάσιος Ψαλλίδας, λόγιος καὶ σημαντικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ. Εἶναι ὀπαδὸς τῆς δημώδους γλώσσας καὶ εἰσάγει τὴ διδασκαλία τῶν μαθηματικῶν, τῆς πειραματικῆς φυσικῆς καὶ τῆς λατινικῆς γλώσσας στὴν Καπλάνειο Σχολή, στὴν ὁποία εἶναι διευθυντής. Πεθαίνει στὴ Λευκάδα τὸ 1829.
1768 Πολωνοὶ πατριῶτες καταφεύγουν σὲ τουρκικὸ ἔδαφος γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴ σύλληψή τους ἀπὸ τοὺς Ρώσους. Ἐντούτοις, οἱ Ρῶσοι εἰσβάλλουν στὴν οὐδέτερη Τουρκία, συλλαμβάνουν τοὺς Πολωνοὺς καὶ τοὺς ἐκτελοῦν. Παρὰ τὴν προσπάθεια τοῦ Μουσταφᾶ Γ΄ νὰ ἀποφύγει τὴ σύγκρουση, ἡ ἀδιαλλαξία τῆς Αἰκατερίνης Β΄ τὸν ἀναγκάζει νὰ κηρύξει τὸν πόλεμο στοὺς Ρώσους (Ὀκτώβριος).
Ὁ Ταχὴρ πασὰς τῶν Ἰωαννίνων ἐκστρατεύει ἀνεπιτυχῶς ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Νικόλαος Κωνσταντίνου Σοῦτσος ἀναδεικνύεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης καὶ ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται γιὰ τρίτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης εἰσάγει τὸ νεολογισμὸ «ἀνεξιθρησκία».
1769 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὸ Χοτὶν τῆς Βεσσαραβίας.
Πεθαίνει ὁ ἁρματολὸς Μπουκουβάλας.
1770 Στὴ διάρκεια τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου (1768-1774) ἡ ἄφιξη μικρῆς ναυτικῆς μοίρας στὶς ἑλληνικὲς θάλασσες ὑπὸ τοὺς ἀδερφοὺς Ὀρλὸφ ἀναπτερώνει τὸ ἐπαναστατικὸ φρόνημα τῶν ὑποδούλων. Ἐπανάσταση ἐκδηλώνεται στὴν Πελοπόννησο, στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, στὸν Ὄλυμπο, στὴν Κρήτη καὶ σὲ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου.
28 Φεβρουαρίου: Ο Θ. Ὀρλόφ, ἐπικεφαλῆς ρωσικοῦ στολίσκου, καταπλέει στὴν περιοχὴ τῆς Μάνης μὲ σκοπὸ νὰ προκαλέσει ἐξέγερση τῶν Μανιατῶν. Λίγο ἀργότερα οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ Μυστρά.
Στὸ λιμάνι τοῦ Τσεσμὲ (ἀπέναντι στὴ Χίο) καταστρέφεται ὁ τουρκικὸς στόλος ἀπὸ τὰ ἐπανδρωμένα καὶ μὲ Ἕλληνες ρωσικὰ πλοῖα (Ἰούλιος 1770), σὲ ἄλλες ὅμως περιοχὲς οἱ ἐξεγέρσεις ἀποτυγχάνουν, παρὰ τὶς ἀρχικὲς νίκες, καὶ οἱ πληθυσμοί, κυρίως στὴν Πελοπόννησο καὶ στὴν Κρήτη, διώκονται.
Γεννιέται κάτω ἀπὸ ἕνα δέντρο στὸ Ραμοβούνι τῆς Μεσσηνίας, ὅπου εἶχε καταφύγει ἡ οἰκογένειά του κυνηγημένη ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ὁ Θεοδωράκης, γιὸς τοῦ Κωνσταντῆ Κολοκοτρώνη (3 Ἀπριλίου).
1771 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὴν Κριμαία καὶ ὅλες τὶς περιοχὲς μέχρι τὸ Δούναβη.
Ὁ Τζανετάκης Κουτήφαρης γίνεται πρῶτος μπέης τῆς Μάνης.
Γεννιέται στὰ Κύθηρα ὁ ἠπειρώτικης καταγωγῆς γιατρός, ποιητὴς καὶ λόγιος Ἰωάννης Βηλαρᾶς. Ὑποστηρίζει τὴ δημοτικὴ γλώσσα καὶ τὴν κατάργηση τῆς ἱστορικῆς ὀρθογραφίας (ἡ ρομέικη γλόσα, 1814). Εἶναι πρόδρομός της νεοελληνικῆς ποίησης. Πεθαίνει τὸ 1823 στὸ Τσεπέλοβο.
Ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος ἀναλαμβάνει τὴ διεύθυνση τῆς Ἀθωνιάδας Σχολῆς.
Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς φτάνει στὸ Ἄμστερνταμ.
1772-1773 Ἀποτυχίες τῶν Ρώσων στὴ Μολδαβία.
Νέα ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Τουρκαλβανῶν ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Γεννιέται στὴν Καστοριὰ ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος, νομομαθὴς καὶ λυρικὸς ποιητής. Εἶναι ὑπερασπιστὴς τῆς ὁμιλούμενης καὶ χαρακτηριστικὸ εἶναι τὸ ποιητικό του ἔργο «Νέος Ἀνακρέων». Τὸ 1811 ἐκδίδει τὴν ποιητικὴ συλλογὴ «Λυρικά». Πεθαίνει στὸ Βουκουρέστι τὸ 1847.
1774 Τὸ τέλος τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου σφραγίζεται μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Κιουτσούκ-Καϊναρτζῆ, μὲ τὸ ἄρθρο 7 τῆς ὁποίας ἡ Ρωσία ἀναγνωρίζεται ὡς προστάτιδα τῶν χριστιανῶν ὑπηκόων τῆς Πύλης καὶ τῆς δίνεται τὸ δικαίωμα νὰ παρεμβαίνει στὰ ἐσωτερικά της Τουρκίας, ἐὰν κρίνει ὅτι παραβιάζονται τὰ δικαιώματα τῶν χριστιανῶν. Μὲ ἄλλα ἄρθρα χορηγοῦνται στοὺς Ἕλληνες ἀμνηστία καὶ τὸ δικαίωμα νὰ τελοῦν ἐλεύθερα τὴ λατρεία τους, καθὼς καὶ κάποια ἄλλα προνόμια.
[Ἡ δυνατότητα ἐλεύθερης ναυσιπλοίας στὴ Μαύρη Θάλασσα ὑπὸ ρωσικὴ σημαία κατοχυρώνεται τὸ 1779 μὲ μία ἄλλη συνθήκη (Ἀϊναλὴ Καβάκ).] Μὲ ἄλλα ἄρθρα τῆς συνθήκης ἡ Κριμαία θὰ δίνει φόρο ὑποτέλειας στὴ Ρωσία. Τὸ Ἀζὸφ περιέρχεται ἐπίσης στὴ Ρωσία, ἐνῶ οἱ Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες διατηροῦν τὸ καθεστὼς αὐτονομίας.
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Γκίκας ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας. Ὁ Κωνσταντῖνος Δημητρίου Μουρούζης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
1775 Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς περιοδεύει στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου, στὴ Μακεδονία καὶ στὴν Ἤπειρο.
1776 31 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, γιὸς τοῦ Ἀντωνίου καὶ τῆς Ἀδαμαντίνης -τὸ γένος Γονέμη-, μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες μορφὲς τῆς Εὐρώπης, διπλωμάτης καὶ πολιτικός, πρῶτος κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδας καὶ θεμελιωτὴς τοῦ νεότερου Ἑλληνικοῦ Κράτους.
Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο μὲ ἐγκύκλιό του καταδικάζει τὸ ἔργο τοῦ Βολταίρου.
Γεννιέται στὴ Χίο ὁ Νεόφυτος Βάμβας, κληρικὸς καὶ λόγιος, ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ. Σπουδάζει στὸ Παρίσι ὅπου συνδέεται μὲ τὸν Κοραή. Τὸ 1837 ἐκλέγεται καθηγητὴς τῆς φιλοσοφίας στὸ νεοσύστατο Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. Τὸν ἀπασχολοῦν φιλολογικὰ καὶ ἀνθρωπιστικὰ ζητήματα. Τὸ 1833 συγκρούεται μὲ τὸν Κωνσταντῖνο Οἰκονόμο (τὸν ἐξ Οἰκονόμων), ὅταν, μὲ προτροπὴ προτεσταντῶν, μεταφράζει τὴ Βίβλο στὴν καθαρεύουσα. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1855.
1777 8 Ἰουνίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ τείχιση τῆς Ἀθήνας ποὺ εἶχε ξεκινήσει στὶς 20 Φεβρουαρίου τῆς ἴδιας χρονιᾶς. Αὐτὸ τὸ τεῖχος ἔμεινε στὴν ἱστορία ὡς τὸ τεῖχος τοῦ Χατζῆ Ἀλῆ Χασεκῆ, ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Ὀθωμανοῦ διοικητῆ τῆς πόλης, ποὺ ἔδωσε τὴν ἐντολὴ γιὰ τὴν κατασκευή του, προκειμένου νὰ προστατέψει τὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς ληστῶν.
Ὁ Νικόλαος Καρατζᾶς τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Πύλης, ἐνῶ ὁ Κωνσταντῖνος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Ἰωάννης Πρίγκος, ἔμπορος ἀπὸ τὴ Ζαγορὰ τοῦ Πηλίου (1725-1789), ἱδρύει στὴ γενέτειρά του σχολεῖο καὶ βιβλιοθήκη (Ἑλληνομουσεῖον).
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς περιοδεύει στὰ Ἰόνια Νησιά, στὴν Ἤπειρο καὶ στὴν Ἀλβανία.
Γεννιέται στὴ Λάρισα ὁ Κωνσταντῖνος Κούμας (πεθαίνει τὸ 1836).
1779 Ἡ δυνατότητα τῶν Ἑλλήνων νὰ κινοῦνται ἐλεύθερα στὴ Μαύρη Θάλασσα, μὲ πλοῖα ὑπὸ ρωσικὴ σημαία, κατοχυρώνεται μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Ἀϊναλῆ Καβάκ, ἡ ὁποία ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία (10 Μαρτίου).
Ὁ Ἰώσηπος Μοισιόδακας ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Πραγματεία περὶ Παίδων Ἀγωγῆς».
24 Αὐγούστου: Ἐκτελεῖται μὲ ἀπαγχονισμὸ ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
1780 Συστηματικὴ διδασκαλία τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
Γεννιέται στὴν Τσαρίτσανη ὁ Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος (ὁ ἐξ Οἰκονόμων), λόγιος καὶ κληρικός. Ἐγκαθίσταται στὴ Ρωσία. Ὀπαδὸς ἀρχικὰ τοῦ Κοραῆ καὶ τοῦ Διαφωτισμοῦ, ἀργότερα υἱοθετεῖ πιὸ συντηρητικὲς ἀπόψεις. Τὸ 1832 ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα. Συγκρούεται μὲ τὸν Θεόκλητο Φαρμακίδη ἐπειδὴ εἶναι ἀντίθετος μὲ τὴν ἄποψη ποὺ διατύπωσε ὁ τελευταῖος γιὰ τὴν ἀπόσχιση τῆς ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο (ὁ Οἰκονόμος εἶναι ἐναντίον τῆς ἀπόσχισης). Γράφει θεολογικὲς καὶ φιλολογικὲς μελέτες.
Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1857.
1782 Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς πηγαίνει στὸ Μονπελιὲ τῆς Γαλλίας γιὰ νὰ σπουδάσει ἰατρική.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Νικόλαος Καρατζᾶς ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1783 Ὁ Καταρτζὴς ἀρχίζει νὰ γράφει στὴ δημοτική.
Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὴν «Κατήχηση», ἔργο στὸ ὁποῖο εἶναι φανερὴ ἡ ἐπίδραση τοῦ Μοισιόδακα καὶ τοῦ ὀλλανδικοῦ φιλελευθερισμοῦ.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης καὶ ὁ Μιχαὴλ
Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1784 Γεννιέται στὴν Ἄνδρο ὁ Θεόφιλος Καΐρης (+1853) καὶ ὁ Θεόκλητος Φαρμακίδης στὸ Νεμπεγλὲρ τῆς Θεσσαλίας. Ὁ Φαρμακίδης, λόγιος καὶ κληρικός, διευθυντὴς τοῦ περιοδικοῦ Λόγιος Ἑρμῆς στὴ Βιέννη (1816-1819), ἐκδίδει τὸν Αὔγουστο τοῦ 1821 στὴν Καλαμάτα τὴν ἐφημερίδα «Ἑλληνικὴ Σάλπιγξ». Στὴ συνέχεια γίνεται ἀρχισυντάκτης τῆς «Γενικῆς Ἐφημερίδος τῆς Ἑλλάδος» (1825). Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση εἰσηγεῖται τὴν ἀνακήρυξη τοῦ αὐτοκέφαλού της ἑλλαδικῆς ἐκκλησίας (1833) καὶ διατελεῖ πρῶτος γραμματέας τῆς συνόδου της. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1860.
1785 Ὁ Ἀλέξανδρος Καλλιμάχης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης.
1786 Ὁ Νικόλαος Μαυρογένης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Χριστόδουλος Παμπλέκης (1733-1793) ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Περὶ Φιλοσόφου, Φιλοσοφίας, Φυσικῶν κ.λπ.». Γι’ αὐτὸ τὸ βιβλίο ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸ «Ἀκολουθία Ἐτεροφθάλμου καὶ Ἀντιχρίστου Χριστοδούλου» ὁ Παμπλέκης ἀφορίζεται ἀπὸ τὴν ἐκκλησία (1793). Ὁ ἴδιος πεθαίνει ἀμετανόητος καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ἀνεγείρουν μνημεῖο σὲ ἕνα δημόσιο κῆπο τῆς Λειψίας.
Τὸ πατριαρχεῖο καταδικάζει τὸ κίνημα τῶν κολλυβάδων καὶ τὸν ἡγέτη τοῦ Ἀθανάσιο Πάριο.
1787 Ἀρχίζει Ρωσοτουρκικὸς Πόλεμος. Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ξεκινᾶ τὴ δράση τοῦ στὸ πλαίσιο τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου. Ὁ Ἀλὴ ὁ Τεπενελὴς γίνεται πασὰς τῶν Ἰωαννίνων.
1788 2 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὰ Ἰωάννινα ὁ Γεώργιος, γιὸς τοῦ Ἰωάννη καὶ τῆς Μπαλασῶς Σταύρου, πρῶτος διοικητὴς ἀργότερα τῆς Ἐθνικῆς Τράπεζας γιὰ 27 συνεχῆ ἔτη.
Ὁ Κοραὴς ἐγκαθίσταται στὸ Παρίσι καὶ ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς στὸ Βουκουρέστι.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ράλλης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης. Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Μανουὴλ Καρατζά.
1789 Πρῶτες συγκρούσεις τοῦ Ἀλῆ πασᾶ μὲ τοὺς Σουλιῶτες.
Ἀπρίλιος: Ὁ Λάμπρος Κατσώνης μεταφέρει τὴ δράση του ἀπὸ τὸ Ἰόνιο στὸ Αἰγαῖο καὶ χρησιμοποιεῖ τὴν Κέα ὡς ὁρμητήριό του.
1790 Ἱδρύεται σχολεῖο στὸ Ἄργος.
Ὁ Ρήγας τυπώνει τὸ ἔργο τοῦ «Φυσικῆς Ἀπάνθισμα» καὶ λίγο μετὰ τὸ «Σχολεῖο τῶν Ντελικάτων Ἐραστῶν».
Μάιος: Ἥττα τοῦ Λάμπρου Κατσώνη ἀπὸ τὸν τουρκικὸ στόλο κοντὰ στὴν Ἄνδρο. («Ἂν σ’ ἀρέσει μπάρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα ἀπὸ τὴν Ἄνδρο», λαϊκὸ δίστιχο ἐποχῆς.)
Ὁ Νικόλαος Μαυρογένης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἐκδίδεται στὴ Βιέννη ἀπὸ τοὺς ἀδερφοὺς Πουλῖου ἡ «Ἐφημερίς».
Ἱδρύεται σχολεῖο στὴ Στεμνίτσα τῆς Ἀρκαδίας.
1791 Ὁ Γρηγόριος Κωνσταντᾶς καὶ ὁ Δανιὴλ Φιλιππίδης (Δημητριεῖς) κυκλοφοροῦν τὴ «Νεωτερικὴ Γεωγραφία».
Ὁ Καταρτζὴς ἀπαρνεῖται τὴ δημοτικὴ καὶ ἀρχίζει νὰ γράφει «κατὰ τὸ ὕφος τῶν σπουδαίων».
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ἀναστέλλει τὴ δράση τοῦ στὸ Αἰγαῖο.
Ἡ «Ἐφημερίς», λίγο πρὶν διακοπεῖ ἡ ἔκδοσή της, δημοσιεύει τὴ Γαλλικὴ Διακήρυξη τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου.
Ἀνεβαίνει στὸ θέατρο «Σὰν Τζιάκομο» τῆς Κέρκυρας τὸ ἔργο τοῦ Κερκυραίου Στέφανου Πογιάγου (στὰ ἰταλικά) «Οἱ Μπερδεμένοι Ἐραστὲς ἢ ὁ Ἄσχημος Τυχερός», ἡ παλαιότερη γνωστὴ ὄπερα Ἕλληνα δημιουργοῦ.
1792 9 Ἰανουαρίου: Μὲ τὴ ρωσοτουρκικῆ Συνθήκη τοῦ Ἰασίου τερματίζεται ὁ πόλεμος μεταξὺ τῶν δυὸ χωρῶν. Μὲ τὸ πρῶτο ἄρθρο παρέχεται ἀμνηστία σὲ ὅσους ἔχουν ἐκδηλωθεῖ ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου ἀπὸ τοὺς ἐμπόλεμους, ἐνῶ μὲ τὸ τρίτο καθορίζεται ὁ ποταμὸς Δνείστερος ὡς τὸ φυσικὸ σύνορο ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες. Τέλος, τὸ ὄγδοο ἄρθρο τῆς συνθήκης προβλέπει τὴν ἀπελευθέρωση ὅλων τῶν χριστιανῶν ποὺ ἦταν αἰχμάλωτοι τῶν Τούρκων καὶ γίνεται μνεία στοὺς Πελοποννήσιους καὶ σὲ ὅσους ζοῦν στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου. Ἱδρύεται γυμνάσιο στὴ Χίο.
Μάιος: Ἀποτυχημένη ἀπόπειρα τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ξαναρχίζει τὴν ἀνεξάρτητη αὐτὴ τὴ φορὰ δράση του, κάνοντας ἐπιδρομὲς στὸ Αἰγαῖο μὲ ὁρμητήριο τὴ Μάνη. Ἡττᾶται ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ καταφεύγει στὴν Ἰθάκη.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ ποιητὴς Ἀνδρέας Κάλβος (+Λονδίνο 1869).
1793 Νέα καταδίκη τοῦ Βολταίρου ἀπὸ τὸ πατριαρχεῖο.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1794 Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐπισκέπτεται τὴν Τεργέστη καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ ὁμογενεῖς.
Ὁ Γεράσιμος Γ΄ ἀνεβαίνει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ἐγκαταλείπει τὰ Ἰόνια Νησιὰ καὶ καταφεύγει στὴ Μεσημβρινὴ Ρωσία ὅπου καὶ ἰδιωτεύει.
Ἀρχίζει στὴ Βιέννη ἡ λειτουργία τοῦ τυπογραφείου τοῦ Γεώργιου Βενδότη, τὸ ὁποῖο κλείνει τὸ 1806.
Γεννιέται ὁ Ἀντώνιος Μάτεσης, Ζακυνθινὸς λόγιος, ποιητὴς καὶ θεατρικὸς συγγραφέας.
Τουρκοκρατία
1454 6 Ἰανουαρίου: ὁ Γεννάδιος Σχολάριος ὁρίζεται πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
Ἱδρύεται ἡ Μεγάλη του Γένους Σχολῆς στὴν Κωνσταντινούπολη.
Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὶς Βόρειες Σποράδες.
1456 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἀθήνα.
Οἱ Βενετοὶ ἑδραιώνουν τὴν παρουσία τους στὴ βορειοδυτικὴ Πελοπόννησο.
1460 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Πελοποννήσου.
1461 Οἱ Τοῦρκοι καταλύουν τὴν αὐτοκρατορία τῆς Τραπεζούντας.
1462 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Λέσβο. Ὁ Γενοβέζος κυρίαρχός του νησιοῦ Νικόλαος Γατελοῦζος πάρα τὴ σθεναρὴ ἄμυνα ποὺ ἀντέταξε ἀναγκάζεται τελικὰ νὰ παραδοθεῖ.
Ὁ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας Βλὰντ Δ΄ ἀποτρέπει τὴν ὁλοκληρωτικὴ κατάληψη τῆς χώρας ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Ὁ Βλὰντ ὀνομάστηκε «παλουκωτής» ἐξαιτίας τῆς μεγάλης σκληρότητάς του καὶ σὲ ὁρισμένα λιβελογραφήματα παρουσιαζόταν ὡς αἱμοπότης. (Στὰ στοιχεῖα αὐτὰ στηρίχτηκε ἀργότερα ὁ Μπρὰμ Στόουκερ γιὰ νὰ πλάσει τὸ Δράκουλα τῶν Καρπαθίων.)
1463 (-1479) Ἅ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος. Οἱ Βενετοί, μὲ τοὺς ὁποίους συμπράττουν πολλοὶ Ἕλληνες (Κορκόδειλος Κλαδᾶς, Μιχαὴλ Ράλλης καὶ πολλοὶ ἄλλοι), καταλαμβάνουν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ ἄλλες σημαντικὲς θέσεις στὴν Πελοπόννησο. Ἡ ἀποτυχία τῶν Βενετῶν στὴν Πάτρα στρέφει τοὺς Ὀθωμανοὺς ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων (1466). Οἱ Βενετοὶ πολιορκοῦν τὸν Ἀκροκόρινθο, χωρὶς ἐπιτυχία. Οἱ Τοῦρκοι ἐκκαθαρίζουν ὅλες τὶς ἐπαναστατικὲς ἑστίες καὶ τὸ 1479 ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴ Βενετία.
1464 Ἥττα τῶν Βενετῶν στὴ Μαντινεία.
Ὁ Σιγισμοῦνδος Μαλατέστα, ἐπικεφαλῆς ἐκστρατευτικοῦ σώματος Βενετῶν φτάνει στὴν Πελοπόννησο. Μία ἡμέρα πρὶν ἀπὸ τὴν κατάληψη τοῦ Μυστρὰ ἔρχεται σὲ ρήξη μὲ τὸ δόγη Δάνδολο καὶ ἐπιστρέφει στὸ Ρίμινι, ὅπου μεταφέρει τὰ λείψανα τοῦ Πλήθωνα τοῦ Γεμιστοῦ, τὰ ὁποία τοποθετεῖ σὲ σαρκοφάγο στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου.
1465 Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ὀμὰρ μπέη στὴ Μάνη.
1466 Ὁ Παρθενώνας μετατρέπεται σὲ τζαμί.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Ἐρζεγοβίνη.
1468 Πεθαίνει ὁ Σκεντέρμπεης.
Πεθαίνει ὁ Γεώργιος Γεννάδιος Σχολάριος.
1469 Σοβαρὲς καταστροφὲς καὶ θύματα ἀπὸ ἰσχυρὸ σεισμὸ στὰ νησιὰ τοῦ κεντρικοῦ Ἰονίου.
Ἐπιδρομὲς τοῦ βενετικοῦ στόλου στὸ Θερμαϊκὸ Κόλπο, στὰ περίχωρα τῆς Βοστίτσας (Αἴγιο) καὶ στὴ Φώκαια τῆς Μ. Ἀσίας.
1470 Γεννιέται ὁ Μάρκος Μουσοῦρος.
Ἰούλιος: Ἡ Χαλκίδα καταλαμβάνεται, ὕστερα ἀπὸ πολιορκία, ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
Ὁ Μωάμεθ Β΄ κυριεύει βενετικὰ φρούρια στὰ παράλια του Παγασητικοῦ Κόλπου.
1471 Ἐπιδρομὲς τῶν Τούρκων στὴν ἀνατολικὴ Κρήτη.
1472 Ὁ καρδινάλιος Βησσαρίωνας πεθαίνει στὴ Ραβέννα.
1473 Ἡ Κύπρος μεταβάλλεται σὲ βενετικὸ προτεκτοράτο.
1474 Οἱ Τοῦρκοι εἰσβάλλουν στὴ Βλαχία.
1475 Γεννιέται στὴν Ἄρτα ὁ Μάξιμος ὁ Γραικός, γνωστὸς ὡς «Φωτιστῆς τῶν Ρώσων». Ὁ Μάξιμος σπούδασε στὴν Ἰταλία, ἀσκήτεψε στὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ στὴ συνέχεια πῆγε στὴ Ρωσία, ὅπου ἡγήθηκε ὁμάδας ποὺ μετέφρασε στὰ ρωσικὰ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ πολλὰ λειτουργικὰ βιβλία. Πεθαίνει τὸ 1556 κοντὰ στὴ Μόσχα.
1476 Ὁ Κωνσταντῖνος Λάσκαρης ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Ἐπιτομὴ τῶν Ὀκτῶ του Λόγου Μερῶν», τὸ πρῶτο ἔντυπο ἑλληνικὸ βιβλίο (γραμματική της ἑλληνικῆς).
1477 Ὁ Σουλεϊμᾶν πασὰς πολιορκεῖ τὴ Ναύπακτο, ἀλλὰ ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει.
Ὁ τουρκικὸς στόλος λεηλατεῖ τὴ Χίο καὶ τὴ Νάξο.
1479 Ἰανουάριος: Οἱ Βενετοὶ καὶ οἱ Τοῦρκοι ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ μεταξὺ τοὺς πόλεμος. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἡ Βενετία ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει μεγάλη ἀποζημίωση καὶ ἐτήσιους δασμοὺς γιὰ τὴ διακίνηση τῶν ἐμπορευμάτων της. Ἐπίσης ὑποχρεώνεται νὰ ἐπιστρέψει τὰ φρούρια τῆς Λήμνου καὶ τῆς Σκόδρας.
Παραμένουν ὅμως ὑπὸ βενετικὴ κατοχὴ ἡ Κορώνη, ἡ Μεθώνη, τὸ Ναβαρίνο, ἡ Ναύπακτος, ἡ Κέρκυρα, ἡ Κρήτη κ.ἅ.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κορκόδειλος Κλαδᾶς φτάνει στὴ Μάνη καὶ ἀπελευθερώνει τὸ Οἴτυλο καὶ πολλὰ ἄλλα φρούρια καὶ χωριὰ τῆς περιοχῆς.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Κριμαία.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Βόνιτσα.
1480 23 Ἰανουαρίου: Ἡ Βενετία ἀποκηρύσσει τὸ κίνημα τοῦ Κλαδά.
1481 Ἰανουάριος: Ὁ Κλαδᾶς συντρίβει κοντὰ στὸ Οἴτυλο ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν Τούρκων.
Ἀπρίλιος: Πιεζόμενος ἀπὸ ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις, ὁ Κλαδᾶς κατορθώνει ἔπειτα ἀπὸ αἰφνιδιαστικὴ κατὰ τῶν πολιορκητῶν τοῦ ἐπίθεση νὰ διαφύγει πρῶτα στὴν Ἤπειρο καὶ στὴ συνέχεια στὴν Ἰταλία. Λίγο πρὶν ἀπὸ τὸ 1490 ἐπανέρχεται στὴν Πελοπόννησο. Τὸ 1490 σκοτώνεται στὴ διάρκεια μάχης ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1482 Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ἀποβιβάζονται στὴ Ζάκυνθο.
1484 Ἡ Ζάκυνθος καὶ ἡ Κεφαλλονιὰ καταλαμβάνονται ἀπὸ τοὺς Βενετούς.
1486 Ἱδρύεται τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὴ Βενετία.
1489 Ἡ Κύπρος περιέρχεται στοὺς Βενετούς.
1490 Ὁ σουλτάνος ἀναγνωρίζει τὴ βενετικὴ κατοχὴ στὴν Κύπρο.
1494 Ἀποτυγχάνει ἡ ἐκστρατεία τοῦ βασιλιὰ τῆς Γαλλίας Καρόλου Ἡ΄ γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Ἁγίων Τόπων.
1498 (-1499) Ἐπιδημία πανώλης(;) στὴ Ρόδο, τὴν ὁποία περιγράφει ὁ Ἐμμανουὴλ Γεωργιλᾶς ἔμμετρα.
Ἀρχίζει ὁ Β΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος, ὁ ὁποῖος λήγει τὸ 1503. Στὴ διάρκειά του οἱ Βενετοὶ χάνουν τὶς σημαντικὲς ἐμπορικὲς βάσεις τῆς Μεθώνης, τῆς Κορώνης, τοῦ Ναβαρίνου καὶ τῆς Ναυπάκτου, ἀλλὰ ἐξασφαλίζουν ὁριστικὰ τὴν παρουσία τους στὴν Κεφαλλονιὰ καὶ τὴν Ἰθάκη.
1500 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη καὶ τὴν Κορώνη. Ἔπειτα ἀπὸ λίγο οἱ Βενετοὶ ἀνακαταλαμβάνουν τὶς περιοχές.
Οἱ Ὀθωμανοὶ καταλαμβάνουν τὸ Ναύπλιο.
1501 Δημιουργεῖται συνασπισμὸς Γαλλίας, Οὐγγαρίας, Ἱσπανίας, Βενετίας καὶ Ἱπποτῶν τῆς Ρόδου ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1502 Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴν Ἁγία Μαῦρα (Λευκάδα), γρήγορα ὅμως τὸ νησὶ ἐπανέρχεται στὴν ὀθωμανικὴ κυριαρχία (1503) στὴν ὁποία παραμένει μέχρι τὸ 1684.
1508 29 Μαΐου: Καταστρεπτικὸς σεισμὸς πλήττει τὴν Κρήτη.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ Παχώμιος Ρουσάνος. Μοναχὸς καὶ λόγιος ποὺ δίδαξε σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς Ἑλλάδας καὶ ἄφησε πραγματεῖες γραμματικῆς. Πεθαίνει στὴ Ναύπακτο τὸ 1553.
1514 Ἱδρύεται τὸ Ἑλληνικὸ Γυμνάσιο στὴ Ρώμη.
1516 Οἱ Τοῦρκοι καταλύουν τὴ δυναστεία τῶν Μαμελούκων στὴν Αἴγυπτο.
1517 Ἡ Νάξος καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους.
1518 Ὁ Μάξιμος ὁ Γραικὸς φτάνει στὴ Μόσχα ἐγκαινιάζοντας τὶς ἐπαφὲς ἀνάμεσα στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὴ Ρωσία.
1519 Ἐκδίδεται ὁ «Ἀπόκοπος» τοῦ Μπεργαδῆ.
1521 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Βελιγράδι.
Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν φορολογικὲς ἀπαλλαγὲς στὰ Δωδεκάνησα.
1522 Αλωση τῆς Ρόδου ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Οἱ κάτοικοι τοῦ νησιοῦ ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τὸ φόρο τοῦ παιδομαζώματος.
1523 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴν περιοχὴ τῶν Χανῖων.
1524 Ἐκδίδεται στὴ Βενετία τὸ στιχούργημα τοῦ Γιούστου Ἰωάννη Γλυκοῦ «Πένθος Θανάτου Ζωῆς Ματαίου καὶ πρὸς Θεὸν Ἐπιστροφή». Τὸ ἔργο ἐπηρέασε καὶ τὸν ποιητὴ τῆς «Ἐρωφίλης» (Χορτάτζης) καὶ τοῦ «Ἐρωτόκριτου» (Κορνάρος).
1526 Μάχη στὸ Μόχατς τῆς Οὐγγαρίας ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους ὑπὸ τὸ σουλτάνο Σουλεϊμᾶν τὸ Μεγαλοπρεπῆ καὶ τοὺς Οὔγγρους ὑπὸ τὸ βασιλιὰ Λουδοβίκο Β΄. Ἥττα καὶ θάνατος τοῦ Λουδοβίκου, τοῦ τελευταίου Οὔγγρου βασιλιά. Ἀπὸ τότε καὶ μέχρι τὸ 1918 ἡ Οὐγγαρία παύει νὰ ὑπάρχει ὡς ξεχωριστὸ κράτος.
1527 Ἀνταρσία τοῦ Λυσσογιώργη ἢ Καντανολέου ἢ Γαδανολέου ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴ δυτικὴ Κρήτη. Ἕνα χρόνο ἀργότερα ἡ ἐπανάσταση καταπνίγεται καὶ ὁ Λυσσογιώργης ἀπαγχονίζεται.
1528 Ὁ Ἰάκωβος Τριβώλης (Κέρκυρα, θᾶν. 1557) ἐκδίδει τὸ ποίημα «Ἱστορία τοῦ Ταγιαπέρα», ἑνὸς Βενετσιάνου ναυτικοῦ ποὺ πολέμησε μὲ ἐπιτυχία τοὺς Τούρκους.
Ὁ Δαμασκηνὸς Στουδίτης ἐκδίδει τὴ συλλογὴ ὁμιλιῶν μὲ διδακτικὸ περιεχόμενο «Θησαυρός».
1529 Οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὴ Βιέννη.
1531 Ἰσπανοὶ καὶ ἱππότες τοῦ Τάγματος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὴ Μεθώνη.
1533 Οἱ Βενετοὶ νικοῦν σὲ ναυμαχία τοὺς Τούρκους ἔξω ἀπὸ τὴν Κορώνη. Ἡ ἥττα αὐτὴ δὲν ἐμποδίζει τοὺς Τούρκους νὰ καταλάβουν τὸ φρούριο λίγο ἀργότερα.
1535-1536 Γαλλοτουρκικὴ ἐμπορικὴ συνθήκη. Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν ἐμπορικὰ προνόμια στοὺς Εὐρωπαίους, περισσότερο γνωστὰ ὡς Διομολογήσεις (Capitulations). Τὰ προνόμια αὐτὰ θὰ ἀνανεωθοῦν πολλὲς φορὲς (1569, 1597, 1604 κ.λπ.) καὶ θὰ καταργηθοῦν οὐσιαστικὰ μὲ τὴ Συνθήκη τῆς Λοζάνης (1923).
Ὁ Κερκυραῖος Ἰωαννίκιος Καρτάνο δημοσιεύει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὸ ἔργο «Ἄνθος καὶ Ἀναγκαιότατον τῆς Παλαιᾶς τὲ καὶ Νέας Διαθήκης».
1537 Ἀρχίζει ὁ Γ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 1540. Ἡ Βενετία χάνει τὶς Βόρειες Σποράδες, τὴν Αἴγινα, τὸ Ναύπλιο καὶ τὴ Μονεμβασιά. Τὴν ἴδια περίπου περίοδο οἱ Ὀθωμανοὶ ἀρχίζουν νὰ καταλύουν τὶς μικρὲς φραγκικὲς ἡγεμονίες τῶν Κυκλάδων, μὲ ἐξαίρεση τὴν Τῆνο, ἡ ὁποία παραμένει βενετικὴ μέχρι τὸ 1715.
Ὁ Ἀλγερινὸς πειρατὴς Χαϊρεντὶν Μπαρμπαρόσα ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὴν Κέρκυρα.
1538 Ὁ Χαϊρεντὶν Μπαρμπαρόσα καταλαμβάνει τὶς Βόρειες Σποράδες, τὴν Κάρπαθο καὶ τὴν περιοχὴ τοῦ Μυλοπόταμου στὴν Κρήτη.
Νίκη τοῦ Μπαρμπαρόσα ἐναντίον τοῦ Ἀντρέα Ντόρια ἔξω ἀπὸ τὴν Πρέβεζα.
1539 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν περιοχὴ Σελίνου στὴν Κρήτη.
1 Νοεμβρίου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Βενετίας.
1540 Οἱ Βενετοὶ παραδίδουν στοὺς Τούρκους τὸ Ναύπλιο καὶ τὴ Μονεμβασιά.
Ὁ Ἐπτανήσιος ποιητὴς Ἰάκωβος Τριβώλης ἐκδίδει τὸ ἔργο του «ἡ Ἱστορία τοῦ Ρὲ τῆς Σκότζιας μὲ τὴ Ρήγισσα τῆς Ἐγγλητέρας» τὸ ὁποῖο ἔχει δεχτεῖ ἐπιρροὲς ἀπὸ τὸν Βοκκάκιο.
1541 Γεννιέται στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης ὁ Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (θᾶν. 7/4/1614).
Κατάγεται ἀπὸ παλιὰ οἰκογένεια Κρητικῶν μικροαστῶν ποὺ εἶναι στὴν ὑπηρεσία τῆς Γαληνότατης Δημοκρατίας τῆς Βενετίας.
Ὁ Μπαρμπαρόσα ἀποτυγχάνει νὰ καταλάβει τὴν Τῆνο.
Ὁ Φερδινάνδος ἡττᾶται στὴν Πέστη ἀπὸ τοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι στὴ συνέχεια καταλαμβάνουν τὴ Βούδα.
1543 Συνεχεῖς πειρατικὲς ἐπιδρομὲς στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ὁ Ζακύνθιος Μάρκος Δεφαράνας ἐκδίδει τὸ ἔργο «Λόγοι Διδακτικοὶ Πατρὸς πρὸς Υἱόν», στιχούργημα μὲ πολὺ ἔντονη χριστιανικὴ προέλευση καὶ διάθεση.
1549 Ὁ Τζάνες Βεντράμος ἀπὸ τὸ Ναύπλιο δημοσιεύει τὸ ἠθικοδιδακτικὸ στιχούργημα τοῦ «Ἱστορία τῶν Γυναικῶν τῶν Καλῶν καὶ τῶν Κακῶν».
Γεννιέται ὁ Μάξιμος Μαργούνιος στὸ Χάνδακα τῆς Κρήτης. Ἱερέας καὶ ἐκδότης.
Ἐγκαθίσταται στὴ Βενετία, ὅπου ἀσχολεῖται μὲ τὴ διδασκαλία καὶ μὲ τὴν ἔκδοση κυρίως ἀντιρρητικῶν θεολογικῶν κειμένων. Πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1602.
1550 Γεννιέται ὁ Μελέτιος Πηγᾶς στὸ Χάνδακα τῆς Κρήτης. Τὸ 1590 ἐκλέγεται πατριάρχης Ἀλεξάνδρειας. Γράφει δογματικὰ καὶ ἀντιρρητικὰ ἔργα. Πεθαίνει τὸ 1601.
1556 Ἱδρύεται τὸ πρῶτο πατριαρχικὸ σχολεῖο στὴν Κωνσταντινούπολη.
1562 Ἐπαναστατικὴ κίνηση ἐναντίον τῶν Βενετῶν στὴν Κύπρο. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐπανάστασης Ἰάκωβος Διασσωρίνος ἐκτελεῖται.
1566 17 Ἀπριλίου: Οἱ Γενουάτες ἐγκαταλείπουν τὴ Χίο τὴν ὁποία καταλαμβάνουν οἱ Τοῦρκοι.
Οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν μὲ εἰδικὸ ἀχτναμὲν προνόμια στοὺς κατοίκους τῆς Χίου (ἡ παραχώρηση ἀνανεώνεται μὲ νέο ἔγγραφο τὸ 1578).
Τὰ νησιὰ τῶν Κυκλάδων περιέρχονται ὁριστικὰ στοὺς Ὀθωμανούς.
Οἱ κάτοικοι τῆς Χιμάρας ἐξεγείρονται ἐναντίον τῶν Τούρκων. Ἀρνοῦνται νὰ πληρώσουν τοὺς φόρους καὶ νὰ συμμετάσχουν στὸ παιδομάζωμα. Ἀποτυχία τῶν Τούρκων νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἐξέγερση.
1567 Ὁ Τζάνες Βεντράμος ἀπὸ τὸ Ναύπλιο δημοσιεύει τὸ ἠθικοδιδακτικὸ στιχούργημά του «Ἱστορία τῆς Φιλαργυρίας μετὰ τῆς Περηφάνιας». Τὸ ἔργο, τὸ ὁποῖο ἔχει μικρὴ λογοτεχνικὴ ἀξία, παρέχει ἐνδιαφέρουσες πληροφορίες ἱστορικοῦ περιεχομένου.
1568 Ὁ Ἐμμανουὴλ Γλυζώνιος ἀπὸ τὴ Χίο ἐκδίδει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὴ «Λογαριαστική», ἕνα βιβλίο πρακτικῆς ἀριθμητικῆς σὲ ἁπλὴ γλώσσα. Τὸ βιβλίο γνώρισε ἐπανειλημμένες ἐκδόσεις μέχρι καὶ τὸ 19ο αἰώνα. Στασιαστικὲς κινήσεις στὴ Μάνη ἐναντίον τῆς ὀθωμανικῆς διοίκησης λόγω τῆς βαριᾶς φορολογίας.
1569 Ἐκδίδεται ἡ «Ἱστορία περὶ Σωσσάνης» τοῦ Μάρκου Δεφεράνα.
1570 Ἀρχίζει ὁ Δ΄ Βενετοτουρκικὸς Πόλεμος ὁ ὁποῖος θὰ διαρκέσει μέχρι τὸ 1573. Στὴ διάρκειά του θὰ καταληφθεῖ ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἡ Κύπρος, ἐνῶ ἡ περιφανὴς νίκη τῶν χριστιανικῶν δυνάμεων στὴ ναυμαχία τῆς Ναυπάκτου (Λεπάντο) δὲν ἀξιοποιεῖται ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Βενετῶν.
Οἱ Τοῦρκοι ἀποβιβάζονται στὴν Κύπρο καὶ καταστρέφουν τὴ Λεμεσό, τὴ Λάρνακα καὶ τὴν Πάφο.
Ἐκδίδεται ἡ «Χρονογραφία» τοῦ Μανουὴλ Μαλαξοῦ. Τὸ ἔργο εἶναι γραμμένο σὲ ἁπλὴ γλώσσα.
Γεννιέται ὁ Θεόφιλος Κορυδαλέας.
1571 Ἀλλεπάλληλες τουρκικὲς ἐπιδρομὲς στὴν Κέρκυρα.
20 Μαΐου: Συγκρότηση τοῦ «Ἱεροῦ Συνασπισμοῦ» (Sacra Liga) ἀνάμεσα στὸν πάπα, τοὺς Βενετούς, τοὺς Ἰσπανοὺς κ.ἅ. μὲ σκοπὸ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἀνατολῆς ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Ρέθυμνο.
Αὔγουστος: Ἡ Κύπρος πέφτει στὰ χέρια τῶν Τούρκων ἔπειτα ἀπὸ πολύμηνη πολιορκία.
16 Σεπτεμβρίου: Ἰσχυρὸς στόλος τοῦ Συνασπισμοῦ ἀποπλέει γιὰ τὴν Ἀνατολή.
7 Ὀκτωβρίου: Ναυμαχία τῆς Ναυπάκτου.
1572 Ἱδρύεται σημαντικὴ ἑλληνικὴ παροικία στὸ Λιβόρνο τῆς Ἰταλίας.
Γεννιέται ὁ Κύριλλος Λούκαρης, ὁ ὁποῖος ἀργότερα θὰ γίνει πατριάρχης Κωνσταντινούπολης.
1573 Τουρκικὲς ἐπιδρομὲς ἐναντίον τῶν Χανῖων.
1576 Ἱδρύεται στὴ Ρώμη τὸ Ἑλληνικὸ Κολέγιο.
1581 Νέα ἐξέγερση τῶν Χιμαριωτῶν ἐναντίον τῶν Τούρκων.
1583 Διείσδυση καθολικῶν μισιοναρίων στὴν Ἀνατολή.
1584(;) Ἐκδίδεται ἡ «Πανώρια» του Χορτάτση.
1585 Ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τῆς Βόνιτσας καὶ τοῦ Ξηρομέρου. Πρωτοστατεῖ ὁ Θεόδωρος Γρίβας. Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται κοντὰ στὸν ποταμὸ Ἀχελῶο ἀπὸ τὸν πασὰ τῆς Ναυπάκτου.
1589 Ἱδρύεται ρωσικὸ πατριαρχεῖο.
1593 Οἱ ὀρθόδοξοι πατριάρχες ἐπικυρώνουν τὴν ἵδρυση ρωσικοῦ πατριαρχείου.
1596 Σχολεῖο Ἐπιφάνιου στὰ Ἰωάννινα.
Ἀποτυγχάνει νέα ἐξέγερση τῶν κατοίκων τῆς Χιμάρας.
1597 Ἐνέργειες τοῦ μητροπολίτη Τυρνάβου, Διονυσίου, γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν βαλκανικῶν λαῶν.
1599 Πειρατικὴ ἐπιδρομὴ τῶν Ἱπποτῶν τοῦ Ἁγίου Στεφάνου ἐναντίον τῆς Χίου.
1600 Ἐπαναστατικὴ κίνηση τοῦ Διονυσίου τοῦ ἐπονομαζόμενου Σκυλόσοφου. Ἡ κίνηση ἀποτυγχάνει καὶ οἱ Τοῦρκοι προβαίνουν σὲ διωγμοὺς πληθυσμῶν καὶ σὲ σφαγὲς ὑπόπτων.
1601 Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ἐγκαθίσταται στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, ἐνῶ καθαιρεῖ τὸν Διονύσιο Β΄ μητροπολίτη Τρίκκης.
1603-1625 Ὁ Κάρολος Γκονζάγκ, δούκας τοῦ Νεβέρ, ἔχοντας τὴν ἔγκριση τοῦ βασιλιὰ τῆς Γαλλίας Ἐρρίκου Δ΄ καὶ σὲ συνεργασία κυρίως μὲ τοὺς Μανιάτες προσπαθεῖ νὰ ὀργανώσει κίνημα γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδας. Ἡ ἐπιδείνωση τῆς πολιτικῆς κατάστασης στὴν Εὐρώπη λόγω τοῦ Τριακονταετοῦς Πολέμου (1618-1648) πείθει τὸν πάπα γιὰ τὴν ἐπ’ ἀόριστον ἀναβολὴ τῆς ἐπιχείρησης (1625).
1604 Ἐκδίδεται τὸ ἀρχαιότερο γνωστὸ σήμερα βεράτιο (σουλτανικὸ ἔγγραφο σχετικὸ μὲ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα, ὅπως παραχώρηση προνομίων ἢ ἐπικύρωση ἐκλογῆς ἐπισκόπου κ.λπ.) ὑπὲρ τοῦ μητροπολίτη Λαρίσης Λεόντιου.
1609 Ὁ Διονύσιος Β΄ ἐπανέρχεται στὴν Ἑλλάδα καὶ προετοιμάζει νέα ἐπαναστατικὴ κίνηση.
1610 Θεωρεῖται πολὺ πιθανὸν ἡ «πριμαντόνα» τῆς ἰταλικῆς ὄπερας Ἀντριάνα Μπαζίλε νὰ τραγούδησε στὴ βενετοκρατούμενη Κρήτη.
Γεννιέται ὁ Τζᾶνε Μπουνιαλὴς στὸ Ρέθυμνο. Ἱερέας, λόγιος καὶ ἁγιογράφος, ἐφημέριος του Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὴ Βενετία καὶ ἐπόπτης τοῦ Φλαγγινιανοῦ Φροντιστηρίου, ὁ Μπουνιαλὴς συνδυάζει στὴ ζωγραφική του τὰ στοιχεῖα τῆς δυτικῆς τέχνης καὶ τῆς βυζαντινῆς παράδοσης. Πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1690. Ὁ ἀδερφὸς τοῦ Μαρίνος (πεθαίνει στὴ Βενετία τὸ 1685) γράφει τὸ ἔργο «Διήγησις διὰ Στίχων τοῦ Δεινοῦ Κρητικοῦ Πολέμου».
1611 Ἐπαναστάτες μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Διονύσιο Β΄ καταλαμβάνουν τὰ Ἰωάννινα. Οἱ Τοῦρκοι ἀντεπιτίθενται, ἀνατρέπουν τοὺς ἐπαναστάτες καὶ συλλαμβάνουν τὸν Διονύσιο, τὸν ὁποῖο γδέρνουν ζωντανὸ στὴν κεντρικὴ πλατεία τῆς πόλης (11 Σεπτεμβρίου). Οἱ Τοῦρκοι προβαίνουν σὲ ἀντίποινα καὶ καταργοῦν τὰ προνόμια ποὺ εἶχε παραχωρήσει τὸ 1430 ὁ Σινᾶν πασάς.
1612 Ὁ ἐπίσκοπος Μάνης Νεόφυτος ἀπευθύνει ἔκκληση γιὰ βοήθεια πρὸς τὸ βασιλιὰ τῆς Ἱσπανίας Φίλιππο Β΄. Τὸ ἴδιο κάνει καὶ τὸ 1615.
1614 7 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὸ Τολέδο τῆς Ἱσπανίας ὁ ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (γέν. Ἡράκλειο Κρήτης 1541), ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ἱσπανικοῦ μυστικισμοῦ καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους προσωπογράφους ὅλων τῶν ἐποχῶν.
1616 Ἐξέγερση τοῦ Κύπριου ὁπλαρχηγοῦ Βιττόριο Ζεμπετοῦ.
1619 Ὁ Κορυδαλέας ἐκφράζει σὲ ἐπιστολὴ τοῦ τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν Ἀθήνα.
1627 Ὁ Νικόδημος Μεταξὰς ἱδρύει τυπογραφεῖο στὴν Κωνσταντινούπολη.
1628 Ἐπανάσταση τῶν ἀστῶν τῆς Ζακύνθου ἐναντίον τῶν εὐγενῶν («ρεμπελιὸ τῶν ποπολάρων»).
1629 Ἐπιδημία πανώλης στὴν Κέρκυρα.
1635(;) «Θυσία τοῦ Ἀβραάμ» τοῦ Βιτσέντσου Κορνάρου.
1637 Ἐκδίδεται ἡ «Ἐρωφίλη» τοῦ Χορτάτση ἀπὸ τὸν Ματθαῖο Κιγάλα.
1638 Μαρτυρικὸς θάνατος μὲ στραγγαλισμὸ τοῦ πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Κύριλλου Λούκαρη. Καταδικάζεται μετὰ θάνατον ἀπὸ μία σύνοδο ὡς φιλοκαλβινιστής.
Ὁ Μάξιμος Καλλιπολίτης ἐκδίδει στὴ Γενεύη τὴ μετάφραση τῆς Καινῆς Διαθήκης στὴν καθομιλουμένη.
1642 Ἀγροτικὴ ἐξέγερση στὴν Κέρκυρα. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ τὸ 1652.
1645 Ἀρχίζει ὁ λεγόμενος Κρητικὸς Πόλεμος (1645-1669) ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους καὶ τοὺς Βενετούς, ὁ ὁποῖος τελικὰ θὰ ὁδηγήσει στὴν κατάκτηση τῆς Κρήτης ἀπὸ τοὺς πρώτους. Οἱ Βενετοὶ μετὰ τὸ τέλος του θὰ διατηρήσουν στὸ νησὶ τὴ Σπιναλόγγα, τὴ Σούδα καὶ τὴ Γραμβοῦσα.
Σφοδρὴ ἔκρηξη καταστρέφει μέρος τῶν Προπυλαίων.
Τὰ Χανιὰ παραδίδονται στοὺς Τούρκους.
1647 Ἐκδίδεται ὁ «Βασιλιὰς Ροδολίνος» τοῦ Ἰωάννη Ἀνδρέα Τρωίλλου στὴ Βενετία.
1648 Οἱ Τοῦρκοι ἀρχίζουν τὴν πολιορκία τοῦ Χάνδακα ἡ ὁποία θὰ διαρκέσει 21 περίπου χρόνια.
1659 Ἀπεσταλμένοι τῶν Μανιατῶν μεταβαίνουν στὴν Κρήτη καὶ καταρτίζουν σχέδιο συμμαχίας καὶ σύμπραξης μὲ τοὺς Βενετοὺς γιὰ ἀπελευθέρωση τῆς Πελοποννήσου. Τὸ ἑπόμενο ἔτος Μανιάτες καὶ ἄλλοι Ἕλληνες βαδίζουν ἐναντίον τῆς Καλαμάτας, ἀλλὰ τελικὰ ἐγκαταλείπονται ἀβοήθητοι.
1663 Θεμελιώνεται στὴν Κέρκυρα τὸ παλαιότερο σωζόμενο σήμερα κτίριο, γνωστὸ ὡς Loggia
(ἐντευκτήριο τῶν εὐγενῶν). Τὸ 1720 μετατρέπεται σὲ θέατρο καὶ ἀπὸ τὸ 1902 στεγάζει τὸ δημαρχεῖο.
1664 Φλαγγινιανὸ Φροντιστήριο ἢ Φλαγγίνειος Σχολή. Τὸ φροντιστήριο ἱδρύεται στὴ Βενετία μὲ χρήματα τοῦ προέδρου (ἀπὸ τὸ 1623 μέχρι τὸ 1642) τῆς Ἑλληνικῆς Ἀδελφότητας τῆς Βενετίας Θωμὰ Φλαγγίνη καὶ εἶναι ἀπὸ τὰ σημαντικότερα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα τῆς Διασπορᾶς. Λειτουργεῖ μὲ μία διακοπῆ τὸ διάστημα 1797-1823 μέχρι τὸ 1905. Στοὺς μαθητὲς καὶ τοὺς δασκάλους τοῦ συγκαταλέγονται διαπρεπεῖς λόγιοί του 17ου καὶ τοῦ 18ου αἰώνα.
1667 Ἱδρύεται ἡ Σχολὴ τοῦ Ἐπιφάνιου στὴν Ἀθήνα.
1669 Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ Χάνδακα (Ἡράκλειο) καὶ ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς Κρήτης. Μετὰ τὴν κατάληψη τοῦ Χάνδακα ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ἡ Κέρκυρα καὶ τὰ ὑπόλοιπα νησιὰ τοῦ Ἰονίου φιλοξενοῦν πολλοὺς πρόσφυγες λόγιους καὶ καλλιτέχνες, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν νέα ὤθηση στὴν πνευματικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ ζωὴ τῶν Ἑπτανήσων.
Οἱ καπουκίνοι μοναχοὶ ἀγοράζουν τὸ χορηγικὸ Μνημεῖο τοῦ Λυσικράτη, τὸ προσαρτοῦν στὴ μονή τους καὶ τὸ μετατρέπουν σὲ βιβλιοθήκη.
Φώσκολος, κωμωδία «Φουρτουνάτος».
1669 16 Σεπτεμβρίου: Ἡ Βενετία καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὑπογράφουν συνθήκη εἰρήνης (Συνθήκη τῆς Κάντιας). Μὲ αὐτὴ τερματίζεται ὁ μακροχρόνιος μεταξὺ τοὺς πόλεμος καὶ παρέχεται τὸ δικαίωμα σὲ ὅσους Ἕλληνες ἐπιθυμοῦν νὰ μποροῦν νὰ πᾶνε στὴ Δύση. Οἱ Βενετοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν ὑπὸ τὴν κυριαρχία τοὺς τὴ Σπιναλόγκα, τὴ Γραμβοῦσα καὶ τὸ φρούριο τῆς Σούδας. Ἡ Κρήτη θὰ παραμείνει στὰ χέρια τῶν Τούρκων μέχρι τὸ 1912.
1670 Ὁ Νικόλαος Γλυκὴς (Ἰωάννινα 1619 - Βενετία 1693) ἱδρύει στὴ Βενετία τυπογραφεῖο.
Τὸ 1676 ἐκδίδει τὴν «Ἐρωφίλη» τοῦ Χορτάτση.
1673 Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ Μεγάλου Διερμηνέα.
1675 Μετανάστευση Μανιατῶν στὴ Γένοβα καὶ τὴν Κορσική.
Ὁ Γεώργιος Κονταρὴς δημοσιεύει τὸ ἔργο τοῦ «Ἰστορίαι Παλαιαὶ καὶ Πάνυ Ὠφέλιμοί της Περίφημου Πόλεως Ἀθῆναι», στὸ ὁποῖο παρουσιάζει σὲ ἁπλὴ γλώσσα τὴν ἔνδοξη ἱστορία τῆς ἀρχαίας Ἀθήνας, τονίζοντας: «Εἴμεσθεν ἀπόγονοι τοιούτων μεγάλων καὶ σοφῶν ἀνδρῶν».
1676 Ὁ πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Πολωνία καὶ τὴν Τουρκία λήγει μὲ τὴν ὑπογραφὴ συνθήκης, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὸ πιὸ μεγάλο μέρος τῆς Ποδολίας (δυτικῆς Οὐκρανίας) παραμένει στὴν Τουρκία.
Πεθαίνει ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Ἀλέξιος καὶ τὸν διαδέχεται ὁ γιὸς τοῦ Θεόδωρος (Φιοντόρ).
1677 Ἱδρύεται ἡ Σχολὴ τοῦ Ἐμμανουὴλ Γκιούνμα στὰ Ἰωάννινα.
1678 23 Δεκεμβρίου: Οἱ Τοῦρκοι τῆς Ἀθήνας δολοφονοῦν τὸν Μιχαὴλ Λιμπόνα. Ὁ Λιμπόνας ἦταν γόνος μιᾶς ἀπὸ τὶς πλουσιότερες οἰκογένειας τῆς Ἀθήνας, ὑπῆρξε λόγιος, σπούδασε στὴ Βενετία καί, ὅταν ἐπέστρεψε τὴν Ἀθήνα, ἀνέπτυξε σημαντικὴ δράση στὰ δημόσια πράγματα.
Κατάφερε μὲ προσωπικὴ παρέμβασή του νὰ σταλεῖ σουλτανικὸ γράμμα μὲ τὸ ὁποῖο καλοῦνταν οἱ τοπικοὶ ἀξιωματοῦχοι νὰ σεβαστοῦν τὰ προνόμια ποὺ εἶχαν παραχωρηθεῖ στοὺς Ἀθηναίους. Ἡ ἐνέργειά του αὐτὴ ἐξόργισε τοὺς Τούρκους τῆς Ἀθήνας οἱ ὁποῖοι τὸν θανάτωσαν. Ὁ θάνατός του συγκλόνισε τοὺς Ἀθηναίους. Τὸ 1681 ὁ ἐγκατεστημένος στὴ Βενετία Κρητικὸς Ἀντώνιος Μπούμπουλης τοῦ ἀφιέρωσε ἕνα ποίημα.
1680 Ὁ Δοσίθεος ἱδρύει ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὸ Ἰάσιο.
1681 Ὁ λόγιος Φραγκίσκος Σκοῦφος (Χανιὰ 1644 - Ζάκυνθος 1697) δημοσιεύει τὸ ἔργο τοῦ «Τέχνη τῆς Ρητορικῆς».
1682 Πεθαίνει ὁ τσάρος Θεόδωρος καὶ τὸν διαδέχονται οἱ ἀνήλικοι γιοὶ τοῦ Ἰβᾶν καὶ Πέτρος.
1683 Πόλεμος ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴν Αὐστρία. Οἱ Τοῦρκοι φτάνουν ἔξω ἀπὸ τὴ Βιέννη τὴν ὁποία πολιορκοῦν, χωρὶς ὅμως ἐπιτυχία. Ἡ παρέμβαση τοῦ ὑπὸ τὸν Ἰωάννη Σοβιέσκι πολωνικοῦ στρατοῦ ἀναγκάζει τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα νὰ ὑποχωρήσουν.
1684 Ἡ Βενετία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Τουρκία.
Ὁ ἀρχιστράτηγος τῶν βενετικῶν δυνάμεων Φραγκίσκος Μοροζίνι καταλαμβάνει τὸ Μεσολόγγι καὶ τὸ Αἰτωλικὸ προκαλώντας ἐξέγερση τῶν κατοίκων τοῦ Βάλτου καὶ τοῦ Ξηρόμερου. Στὴ συνέχεια καταλαμβάνει τὴν Πρέβεζα καὶ βομβαρδίζει τὴν Καβάλα.
1685 Ὁ Μοροζίνι ἀποβιβάζεται στὴν Πελοπόννησο καὶ καταλαμβάνει τὴν Κορώνη, τὴ Μάνη καὶ τμῆμα τῆς Μεσσηνίας.
1686 Ἐπαναστατικὲς κινήσεις στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Μεθώνη, τὸ Ναβαρίνο καὶ τὸ Ναύπλιο. Συνεχεῖς ναυτικὲς συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ δυνάμεις τῶν Βενετῶν καὶ τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγαίου.
Ἱδρύεται τὸ τυπογραφεῖο Σάρρου (τυπογράφος ἀπὸ τὸ Δέλβινο τῆς Ἠπείρου) στὴ Βενετία.
1687 Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴν Πάτρα καὶ ἀρχίζουν νὰ πολιορκοῦν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν.
25 Σεπτεμβρίου: Ἀνεπανόρθωτη καταστροφὴ τοῦ Παρθενώνα, ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ τὸ βομβαρδισμὸ τοῦ ναοῦ ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Μοροζίνι.
Ἐμφάνιση κρουσμάτων πανώλης στὴ Ζάκυνθο.
1688 Ἐπιδημία πανώλης στὴ Ζάκυνθο. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Ναύπακτο.
Ὁ Μοροζίνι ἐγκαταλείπει τὴν Ἀττική. Τὸν ἀκολουθεῖ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς Ἀθηναίων προσφύγων.
1689 Ὁ Γκιαοὺρ πασὰς Γερακάρης λεηλατεῖ τὸ Μεσολόγγι καὶ ἀπειλεῖ τὸ Βραχώρι καὶ τὸ Ξηρόμερο. Στὴ συνέχεια ὁ Γερακάρης ἀπειλεῖ τὰ Σάλωνα, ἀλλὰ ὑποχωρεῖ πιεζόμενος ἀπὸ χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀρχηγὸ τὸν Δημήτρη Χαροπολίτη.
1690 Ἐπιδημία πανώλης στὴ Ζάκυνθο. Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Μονεμβασιὰ καὶ τὴν Αὐλώνα.
Ἱδρύεται ἑλληνικὸ τυπογραφεῖο στὸ Βουκουρέστι.
1691 Οἱ Βενετοὶ ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὴ Χίο.
1692 Ὁ Γκιαοὺρ Γερακάρης πασὰς εἰσβάλλει στὴν περιοχὴ τοῦ Ἰσθμοῦ καὶ καταστρέφει τὴν Κόρινθο.
Οἱ Τοῦρκοι ἐπανακτοῦν τὴ Ναύπακτο.
Ὁ Δοσίθεος, πατριάρχης Ἱεροσολύμων (Κορινθία 1641 - Κωνσταντινούπολης 1707), ὑπέρμαχος τῆς ὀρθοδοξίας ἀλλὰ καὶ ἀκαταπόνητος ἐργάτης γιὰ τὴ διάδοση τῆς παιδείας, ἐκδίδει τὸν «Τόμον Καταλλαγῆς».
1693 Ἰσχυρὸς σεισμὸς στὴν Κεφαλλονιά.
1694 Νέα κρούσματα πανώλης στὴ Ζάκυνθο.
Πεθαίνει ὁ Φραγκίσκος Μοροζίνι.
Σεπτέμβριος: Ἐπιτυχὴς κοινὴ ἐπιχείρηση Βενετῶν καὶ Ἱπποτῶν τῆς Μάλτας γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Χίου.
1695 Οἱ Βενετοὶ ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὴ Χίο.
Ὁ ἁρματολὸς τῆς περιοχῆς τῶν Τρικάλων Μεϊντάνης συμπαρατάσσεται μὲ τοὺς Βενετούς.
Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Βενετῶν στὴ θάλασσα, στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγαίου.
1696 Ὁ Γερακάρης συμμαχεῖ μὲ τοὺς Βενετοὺς καὶ λεηλατεῖ τὴ Φθιώτιδα, τὴν Εὐρυτανία καὶ τὴν Ἄρτα.
Τὰ Σάλωνα ὑποτάσσονται στὸν Μεχμὲτ πασά.
Γεννιέται ὁ Ἀθανάσιος Κομνηνὸς Ὑψηλάντης, Φαναριώτης γιατρὸς ποὺ σπουδάζει στὴ Δύση καὶ συγγράφει τὰ «Ἐκκλησιαστικὰ καὶ Πολιτικὰ Βιβλία Δώδεκα», μιὰ παγκόσμια ἱστορία ποὺ ἔχει ὡς ἐπίκεντρό της τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Ὑψηλάντης πεθαίνει λίγο μετὰ τὸ 1789.
1698 Οἱ Βενετοὶ λεηλατοῦν τὴ Λῆμνο. Σύγκρουση Βενετῶν καὶ Τούρκων στὴν περιοχὴ τῆς Σαμοθράκης.
1699 26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Κάρλοβιτς τῆς Κροατίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Τουρκία ἀπὸ τὴ μία μεριὰ καὶ τὴν Αὐστρία, τὴ Ρωσία, τὴν Πολωνία καὶ τὴ Βενετία ἀπὸ τὴν ἄλλη. Σύμφωνα μὲ τὴ συνθήκη, ἡ Τουρκία ἀναγνωρίζει τὴν κυριαρχία τῆς Βενετίας στὴν Πελοπόννησο, τὴ Λευκάδα καὶ τὴν Αἴγινα. Στὴν Αὐστρία οἱ Τοῦρκοι παραχωροῦν τὴν Τρανσιλβανία καὶ μέρος τῆς Οὐγγαρίας, τὴν Ποδολία στὴν Πολωνία (δυτικὴ Οὐκρανία) καὶ τὸ Ἀζὸφ στὴ Ρωσία. Ἡ Βενετία μὲ τὴ σειρὰ τῆς ἀναγνωρίζει τὴν κυριαρχία τῆς Τουρκίας στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ ὑποχρεώνεται νὰ ἐκκενώσει τὰ φρούρια τῆς Ναυπάκτου, τοῦ Ἀντίρριου καὶ τῆς Πρέβεζας. Ἡ Συνθήκη τοῦ Κάρλοβιτς ἀναδεικνύει τὴν Αὐστρία σὲ κυρίαρχη εὐρωπαϊκὴ δύναμη.
1700 Ρωσοτουρκικὴ συνθήκη. Γιὰ πρώτη φορᾶ οἱ δυὸ χῶρες ἀνταλλάσσουν διπλωμάτες.
1701 Δημιουργεῖται ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς ὁ θεσμὸς τοῦ δραγουμάνου τοῦ στόλου.
1703 Πιθανὴ χρονολογία συγγραφῆς ἀπὸ τὸν Εὐθύμιο τοῦ «Χρονικοῦ του Γαλαξιδίου». Τὸ βραχὺ αὐτὸ χρονικὸ εἶναι γεμάτο παλμὸ καὶ ζωή. Ὁ συγγραφέας τοῦ διακρίνεται γιὰ τὸ ἡρωικό του φρόνιμα, τὸν πατριωτισμὸ καὶ τὴ θρησκευτική του πίστη.
1704 Σεισμοὶ ἐκδηλώνονται στὴν Κεφαλλονιά.
1705 Ὁ ἁρματολὸς Ζήσης Καραδῆμος ἐξεγείρει τοὺς κατοίκους τῆς Βέροιας καὶ τῆς Νάουσας.
Ἡ ἀνταρσία καταστέλλεται ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ ὁ Καραδῆμος φονεύεται.
1708 Ἐκδίδονται τὰ «Ἄνθη Εὐλαβείας», ποιητικὴ συλλογὴ τῶν μαθητῶν τοῦ Φλαγγινιανοῦ Φροντιστηρίου. Εἶναι ἴσως ἡ πρώτη συγκροτημένη συλλογὴ στὴν ἱστορία τῆς νεοελληνικῆς ποίησης.
1709 Ὁ Νικόλαος Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος καὶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1710 (-1711) Ρωσοτουρκικὸς Πόλεμος. Ὁ τσάρος Πέτρος ἀποκλείεται ἀπὸ τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα κοντὰ στὸν ποταμὸ Προῦθο καὶ ἐξαναγκάζεται νὰ ἀποδώσει τὸ πυροβολικό του καὶ νὰ παραχωρήσει τὴν περιοχὴ τοῦ Ἀζόφ.
Ὁ Ἰωάννης Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος ἀντικαθιστᾶ τὸν ἀδερφό του στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου.
1713 Ἱδρύεται ἡ Πατμιᾶς Σχολή.
1714 (-1718) Στὸ πλαίσιο τοῦ Βενετοτουρκικοῦ Πολέμου -τοῦ ἕβδομου στὴ σειρά- τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Πελοπόννησο.
Γεννιέται ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους καὶ νεομάρτυρας Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
Γεννιέται ὁ Καισάριος Δαπόντες.
1715 Ἡ Γαλλία ἐγκαθιστᾶ προξενικὲς ἀρχὲς στὰ Κύθηρα καὶ τὴ Ζάκυνθο.
Ὁ Νικόλαος Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴν Τῆνο, ἡ ὁποία εἶχε παραμείνει ὑπὸ βενετικὴ κατοχή.
Ὁ Ἀλὴ Κιουμουρτζὴ πασὰς εἰσβάλλει στὴν Πελοπόννησο καὶ καταλαμβάνει σχεδὸν ὅλες τὶς θέσεις ποὺ κατεῖχαν οἱ Βενετοί.
1716 Οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὴν Κέρκυρα, τὴν ὁποία ὑπερασπίζουν βενετικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Σάξονα κόμη Σούλεμπουρκ. Οἱ Βενετοὶ ἀναγκάζουν τελικὰ τοὺς Τούρκους νὰ λύσουν τὴν πολιορκία (22 Αὐγούστου).
Οἱ Αὐστριακοὶ γιὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς Βενετοὺς κάνουν ἀντιπερισπασμὸ στὴν Οὐγγαρία καὶ νικοῦν στὸ Πετερβαρντάιν τοὺς Τούρκους (5 Αὐγούστου).
Οἱ Αὐστριακοὶ ἐκδιώκουν τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν Οὐγγαρία.
Ὁ Ἰωάννης Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἱδρύεται ἑλληνικὴ σχολὴ στὴ Θεσσαλονίκη ἀπὸ τὸ λόγιο Γιαννακό.
Γεννιέται ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης (πεθαίνει τὸ 1806).
1717 Μεγάλη ἥττα τῶν Τούρκων κοντὰ στὸ Βελιγράδι (18 Αὐγούστου) ἀπὸ τὰ αὐστριακὰ στρατεύματα, τὰ ὁποῖα ἀμέσως μετὰ καταλαμβάνουν τὴν πόλη. Οἱ Τοῦρκοι ὀπισθοχωροῦν μέχρι τὴν Ἀδριανούπολη.
Οἱ Βενετοὶ καταλαμβάνουν τὴ Βόνιτσα καὶ τὴν Πρέβεζα.
1718 21 Ἰουλίου: Μὲ τὴ μεσολάβηση τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Ὀλλανδίας ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τοῦ Πασάροβιτς, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Τουρκία παραχωρεῖ τὸ βανάτο τοῦ Τέμεσβαρ (Βοϊβοντίνα), τὸ Βελιγράδι, μέρος τῆς Βόρειας Σερβίας καὶ τὴ μέχρι τὸν ποταμὸ Ὀλτὲτ Βλαχὶα στὴν Αὐστρία, ἐνῶ κρατᾶ τὴν Πελοπόννησο. Ἡ Βενετία κρατᾶ κάποιες περιοχὲς στὴν Ἤπειρο καὶ τὴ Δαλματία.
1719 Ὁ Νικόλαος Μαυροκορδάτος διορίζεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἐμφανίζονται κρούσματα πανώλης στὴ Θεσσαλονίκη.
1720 Ἐκδίδεται ἡ τραγωδία «Ἰφιγένεια» τοῦ ποιητῆ καὶ δραματουργοῦ Πέτρου Κατσαΐτη (Κεφαλλονιᾶ, τέλη 17ου - ἀρχὲς 18ου αἰώνα). Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα χρόνο ἐκδίδει μία ἄλλη τραγωδία μὲ τίτλο «Θυέστης».
1721 Πρώτη ἐκστρατεία τῶν Ὀθωμανῶν κατὰ τοῦ Σουλίου, ἡ ὁποία ἀποτυγχάνει. Ὁ Ἀχμὲτ Γ΄ καταργεῖ μὲ φιρμάνι τὰ ἁρματολίκια.
Ἱδρύεται ἡ «Ἑλληνικὴ Σχολή» στὴ Θεσσαλονίκη μὲ πρῶτο διευθυντὴ τὸν Ἰωάννη Θεσσαλονικέα.
1722 Γεννιέται ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος, θεολόγος καὶ διδάσκαλος τοῦ Γένους. Ὁ Ἀθανάσιος εἶναι πολέμιος τῶν νεωτεριστικῶν ἰδεῶν τοῦ Διαφωτισμοῦ, καὶ εἰδικότερα τῆς διδασκαλίας τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Πεθαίνει στὴ Χίο τὸ 1813.
1723 Οἱ Ρῶσοι ὑπογράφουν συνθήκη μὲ τοὺς Τούρκους -Συνθήκη τῆς Πετρούπολης- γιὰ τὸ διαμελισμὸ τῆς Περσίας. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἡ Ρωσία ἀποκτᾶ τὸν ἔλεγχο σὲ ὅλη τὴν ὄχθη τῆς Κασπίας μέχρι τὸν ποταμὸ Κύρο (Κούρα), ἐνῶ οἱ Τοῦρκοι προσαρτοῦν τὶς δυτικὲς ἐπαρχίες τῆς Περσίας.
Ὁ Μεθόδιος Ἀνθρακίτης καταδικάζεται ὡς αἱρετικός, ἐπειδὴ εἶναι ὀπαδὸς τοῦ Καρτέσιου.
Ἱδρύεται στὴ Σμύρνη σχολή, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ 1743 θὰ ὀνομαστεῖ Εὐαγγελική.
1724 Οἱ Πέρσες κατορθώνουν νὰ ἀπωθήσουν τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴ χώρα τους.
1725 Ὁ Μεθόδιος Ἀνθρακίτης ἀναγκάζεται σὲ δημόσια μετάνοια.
1726 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ ζωγράφος Παναγιώτης Δοξαρᾶς συγγράφει τὴ μελέτη «Περὶ Ζωγραφικῆς». Ὁ Παναγιώτης Δοξαρᾶς γεννιέται τὸ 1662 στὴ Μάνη καὶ πεθαίνει τὸ 1729 στὴν Κέρκυρα. Ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν ἰταλοκρητικὴ ἑπτανησιακὴ παράδοση καὶ εἰσάγει τὴν τεχνική της ἐλαιογραφίας καὶ τῆς προοπτικῆς ἀπόδοσης. Παράλληλα ἀνανεώνει τὴ θεματογραφία (προσωπογραφίες, ἱστορικὲς σκηνές).
1727 Ὁ Ἀλέξανδρος Ματθαίου Γκίκας διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Πεθαίνει ἡ αὐτοκράτειρα Αἰκατερίνη Α΄. Νέος τσάρος ὁ Πέτρος Β΄.
1730 Ἐσωτερικὴ πολιτικὴ ἀναταραχὴ ἀκολουθεῖ τὴν ἀνατροπὴ τοῦ σουλτάνου Ἀχμὲτ Γ΄ (1703-1730). Νέος σουλτάνος ὁ ἀνιψιός του, Μαχμοὺτ Α΄. Ξαναρχίζει (1731) ὁ πόλεμος μὲ τὴν Περσία κάτω ἀπὸ ἰδιαίτερα δυσμενεῖς συνθῆκες γιὰ τὴν Τουρκία. Τέσσερα χρόνια ἀργότερα ἐλάχιστα ἐδάφη ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶχε ἀφαιρέσει τὸ 1635 ὁ Μουρὰτ Δ΄ ἀπὸ τὴν Περσία θὰ παραμείνουν ὑπὸ τουρκικὴ διοίκηση.
Ὁ Διονύσιος ὁ ἐκ Φουρνὰ (Φουρνὰ Εὐρυτανίας, 1670-1746) συγγράφει τὴν «Ἑρμηνεία τῆς Ζωγραφικῆς Τέχνης», ἔργο στὸ ὁποῖο κωδικοποιεῖ τὶς τεχνικὲς καὶ τοὺς εἰκονογραφικοὺς τύπους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.
Γεννιοῦνται ὁ Ἰώσηπος Μοισιόδακας, ὁ Νικηφόρος Θεοτόκης καὶ ὁ Δημήτριος Καταρτζής.
1731 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1733 Στὸ Θέατρο «Σὰν Τζάκομο» τῆς Κέρκυρας δίνονται γιὰ πρώτη φορᾶ παραστάσεις ὄπερας στὸν εὐρύτερο ἑλληνικὸ χῶρο μὲ τὸ ἔργο τοῦ Ἀουρέλιο Ἀουρέλι «Ἰέρων ὁ Τύραννος τῶν Συρακουσῶν». Ἕως τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰώνα περισσότερα ἀπὸ 250 λιμπρέτα μελοδραμάτων ἀνεβαίνουν στὸ συγκεκριμένο θέατρο.
Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Κωνσταντῖνος Νικολάου Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1736 Ἡ ἐπιθυμία τοῦ σουλτάνου Μαχμοὺτ Ἅ΄ νὰ ἀνατρέψει τὴ Συνθήκη τοῦ Πασάροβιτς καὶ τοὺς ἰδιαίτερα δυσμενεῖς γιὰ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὄρους της, καθὼς καὶ ἡ ἔντονη προσπάθεια τῆς Γαλλίας νὰ ἀνακόψει τὴ ρωσικὴ ἐπέκταση συντελοῦν στὴν ἔκρηξη τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου.
Οἱ Ρῶσοι προελαύνουν ἀνεμπόδιστα μέχρι τὸ Δούναβη, ἀφοῦ πρῶτα καταλάβουν τὴν Κριμαία καὶ τὴ Βεσσαραβία.
1737 Ἀποτυγχάνει ἡ μεσολάβηση τῆς Αὐστρίας ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴ Ρωσία γιὰ τὴ σύναψη εἰρήνης. Ἡ Αὐστρία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Τουρκία, στὴν προσπάθειά της νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὴ δεινή της θέση, καὶ τὰ αὐστριακὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν περιοχὲς τῆς Βλαχῖας καὶ φτάνουν μέχρι τὴ Νότια Σερβία.
Τουρκικὴ ἀντεπίθεση ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνακατάληψη τῆς Νὶς καὶ τοῦ Βιδινίου ἀλλὰ καὶ μέρους τῆς Κριμαίας.
1738 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὸ Ἰάσιο, ἐνῶ οἱ Τοῦρκοι πολιορκοῦν τὸ Βελιγράδι.
1739 Οἱ Γάλλοι μεσολαβοῦν ἀνάμεσα στοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ καὶ τοὺς Ρώσους καὶ τοὺς Αὐστριακοὺς ἀπὸ τὴν ἄλλη καὶ ἐπιτυγχάνουν κατάπαυση τοῦ πυρός. Οἱ Αὐστριακοὶ παραδίδουν τὸ Βελιγράδι.
18 καὶ 23 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται ἡ διπλὴ Συνθήκη τοῦ Βελιγραδίου. Μὲ αὐτὴ ἀνατρέπονται οἱ ὄροι τῆς Συνθήκης τοῦ Πασάροβιτς ἀλλὰ καὶ ὁρισμένοι τῆς Συνθήκης τοῦ Κάρλοβιτς. Σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους της, ἡ Αὐστρία παραιτεῖται ἀπὸ τὴν κυριαρχία της στὶς περιοχὲς ποὺ βρίσκονται στὴ δεξιὰ ὄχθη τοῦ ποταμοῦ Σαύου καὶ τοῦ ποταμοῦ Δούναβη (τὶς εἶχε ἀποκτήσει τὸ 1718), ἐνῶ ἡ Ρωσία ἀποδέχεται νὰ κατεδαφίσει τὰ φρούρια τοῦ Ἀζόφ, νὰ μὴν οἰκοδομήσει φρούριο στὸ Ταϊγάνιο καὶ νὰ μὴ διατηρεῖ στόλο στὸν Εὔξεινο Πόντο καὶ τὴν Ἀζοφικὴ Θάλασσα.
1741 Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
1742 Ὁ Νικόλαος Γλυκὴς ὁ Νεότερος ([;]-1788) ἐπαναλειτουργεῖ τὸ τυπογραφεῖο τοῦ παπποῦ του στὴ Βενετία, τὸ ὁποῖο ὁδηγεῖ σὲ νέα ἀκμὴ (320 περίπου ἐκδόσεις).
Ἱδρύεται ἡ Μαρουτσαία Σχολὴ στὰ Ἰωάννινα.
1743 Ὁ Ἰωάννης Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1744 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1747 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1748 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται ὁ Ἀδαμάντιος Κοραής. Πεθαίνει τὸ 1833.
1750 Ἀνταρσία τοῦ ἁρματολοῦ Χρήστου Μηλιώνη ἢ Μπλιόνη στὴ Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα. Τὰ ἀνδραγαθήματά του ἐμπνέουν τὴ λαϊκὴ μούσα καὶ τὸ ὁμώνυμο διήγημα τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
Ὁ Ματθαῖος Γρηγορίου Γκίκας διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Ὁ Ἰωάννης Ντέκας ἱδρύει σχολὴ στὴν Ἀθήνα, ἡ ὁποία λειτουργεῖ μέχρι τὴν Ἑλληνικὴ
Ἐπανάσταση μὲ φροντίδα τῶν μονῶν Πετράκη καὶ Πεντέλης.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ Δανιὴλ Φιλιππίδης. Πεθαίνει στὸ Μπλάτζι τῆς Βεσσαραβίας τὸ 1832.
Ὁ κληρικὸς Θεόκλητος Πολυείδης ἐκδίδει τὸν «Ἀγαθάγγελο», ἕνα χρησμολογικὸ κείμενο ποὺ τὰ κατοπινὰ χρόνια ἀσκεῖ πολὺ μεγάλη ἐπίδραση. Ὁ «Ἀγαθάγγελος», ἔργο προπαγάνδας, προσπαθεῖ νὰ ἐμπνεύσει στὸν ἑλληνικὸ λαὸ τὴν πίστη ὅτι τὸ ξανθὸ γένος τῶν Ρώσων θὰ φέρει τὴν πολυπόθητη ἐλευθερία.
1752 Ἐκδηλώνεται σεισμὸς στὴν Κεφαλλονιά.
Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Γεννιέται ὁ Λάμπρος Κατσώνης.
1753 Ὁ Κύριλλος Ἔ΄ ἱδρύει τὴν Ἀθωνιάδα Σχολή. Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ διευθυντῆ.
Ὁ Ματθαῖος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1754 Ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ πασᾶ τῶν Ἰωαννίνων Μουσταφᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ἐκδηλώνεται τὸ κίνημα τῶν Κολλυβάδων μὲ πνευματικὸ ἡγέτη τὸν Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη. Οἱ Κολλυβάδες εἶναι μοναχοὶ τοῦ Ἁγίου Ὅρους οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι μὴ κανονικὲς ἡ τέλεση μνημόσυνων καὶ ἡ προσφορὰ κολλύβων τὴν Κυριακή. Ἡ «Ἔρις τῶν Κολλυβάδων» ἐπιβιώνει μέχρι τὰ μέσα τοῦ 19ου αἰώνα, μὲ κυριότερους ἐκπροσώπους τὸν Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη, τὸν Ἀθανάσιο τὸν Πάριο καὶ τὸν Μακάριο Νοταρά.
1756 Ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος εἶναι γιὰ τέταρτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1757 Γεννιέται ὁ Ρήγας Βελεστινλής.
Ὁ Σκαρλάτος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
1758 Ἐμφάνιση κρουσμάτων πανώλης στὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης.
Ὁ Γρηγόριος Ἀλεξάνδρου Γκίκας διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης, ὁ Σκαρλάτος Γκίκας γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἐνῶ ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ δάσκαλος τοῦ Γένους Ἄνθιμος Γαζῆς.
Ἱδρύει τὸ περιοδικὸ «Λόγιος Ἑρμῆς» τὸ 1811, καὶ τὸ 1816 τὴ «Φιλόμουσο Ἑταιρεία». Πεθαίνει στὴ Σύρο τὸ 1828.
Γεννιέται στὶς Μηλιὲς τοῦ Πηλίου ὁ κληρικὸς καὶ λόγιος Γρηγόριος Κωνσταντᾶς. Γράφει σὲ συνεργασία μὲ τὸν Δανιὴλ Φιλιππίδη τὴ «Νεωτερικὴ Γεωγραφία» (1791). Πεθαίνει τὸ 1844.
1759 Τρίτη ἐκστρατεία τῶν Τούρκων ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ ἁρματολὸς τῶν Ἀγράφων Μπουκουβάλας νικᾶ τὸν Βελὴ μπέη.
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς μεταβαίνει στὸ Ἅγιον Ὅρος.
1760 Γεννιέται στὰ Ἄνω Σουδενὰ τοῦ Ζαγορίου ὁ Νεόφυτος Δούκας, διδάσκαλος τοῦ Γένους.
Δρᾶ στὴ Βιέννη καὶ τὸ Βουκουρέστι. Μετὰ τὴν ἀνεξαρτησία ἀσκεῖ κριτικὴ στὰ ἐκκλησιαστικὰ πράγματα τῆς ἐποχῆς προκαλώντας ἀντιδράσεις. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1845.
Ἱδρύονται σχολεῖο στὴν Τρίπολη καὶ ἡ Παλαμαία Σχολὴ στὸ Μεσολόγγι.
Ἀρχίζει τὶς περιοδεῖες τοῦ ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
1761 Ὁ Γρηγόριος Καλλιμάχης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Μαυροκορδάτος ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας γιὰ πέμπτη φορᾶ.
1762 Ἡ Αἰκατερίνη Β΄ ἡ Μεγάλη γίνεται αὐτοκράτειρα τῶν Ρώσων.
Τέταρτη στὴ σειρὰ ἐκστρατεία τῶν Τούρκων ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
1763 Τὰ ρωσικὰ στρατεύματα εἰσβάλλουν στὴν Πολωνία καὶ μέσα σὲ ἕνα χρόνο ὁλοκληρώνουν τὴν κατάληψη τῆς χώρας. Ἔντονη διαμαρτυρία τοῦ σουλτάνου Μουσταφᾶ Γ΄ πρὸς τὴ Ρωσία.
1764 Ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται γιὰ πέμπτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας, ἐνῶ ὁ Γεώργιος Σκαρλάτου Καρατζᾶς διορίζεται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
Ἀνεγείρεται στὴ Δημητσάνα διδασκαλεῖο.
1765 Ἱδρύεται σχολὴ στὸ Ναύπλιο.
1766 Ἡ Αἰκατερίνη Β΄ ἀποστέλλει στὴν Ἑλλάδα τὸν Γεώργιο Παπάζογλου ἢ Παπάζωλην, Ἕλληνα λοχαγὸ τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ, γιὰ νὰ ὀργανώσει ἐπαναστατικὸ κίνημα. Αὐτὸς ἐπικοινωνεῖ μὲ κληρικοὺς καὶ προκρίτους ἀλλὰ καὶ ἁρματολοὺς στὴν Ἤπειρο, τὴν Ἀκαρνανία καὶ ἰδιαίτερα στὴ Μεσσηνία καὶ τὴ Μάνη. Οἱ Ἕλληνες ὑπόσχονται ὅτι θὰ ἐπαναστατήσουν ἐναντίον τῶν Τούρκων, ἐφόσον οἱ Ρῶσοι στείλουν στρατιωτικὲς δυνάμεις.
Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης μεταφράζει τὸν «Μέμνονα» τοῦ Βολταίρου.
1767 Ὁ Γρηγόριος Καλλιμάχης γίνεται γιὰ δεύτερη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὰ Ἰωάννινα ὁ Ἀθανάσιος Ψαλλίδας, λόγιος καὶ σημαντικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ. Εἶναι ὀπαδὸς τῆς δημώδους γλώσσας καὶ εἰσάγει τὴ διδασκαλία τῶν μαθηματικῶν, τῆς πειραματικῆς φυσικῆς καὶ τῆς λατινικῆς γλώσσας στὴν Καπλάνειο Σχολή, στὴν ὁποία εἶναι διευθυντής. Πεθαίνει στὴ Λευκάδα τὸ 1829.
1768 Πολωνοὶ πατριῶτες καταφεύγουν σὲ τουρκικὸ ἔδαφος γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴ σύλληψή τους ἀπὸ τοὺς Ρώσους. Ἐντούτοις, οἱ Ρῶσοι εἰσβάλλουν στὴν οὐδέτερη Τουρκία, συλλαμβάνουν τοὺς Πολωνοὺς καὶ τοὺς ἐκτελοῦν. Παρὰ τὴν προσπάθεια τοῦ Μουσταφᾶ Γ΄ νὰ ἀποφύγει τὴ σύγκρουση, ἡ ἀδιαλλαξία τῆς Αἰκατερίνης Β΄ τὸν ἀναγκάζει νὰ κηρύξει τὸν πόλεμο στοὺς Ρώσους (Ὀκτώβριος).
Ὁ Ταχὴρ πασὰς τῶν Ἰωαννίνων ἐκστρατεύει ἀνεπιτυχῶς ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Νικόλαος Κωνσταντίνου Σοῦτσος ἀναδεικνύεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης καὶ ὁ Γρηγόριος Γκίκας γίνεται γιὰ τρίτη φορᾶ ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης εἰσάγει τὸ νεολογισμὸ «ἀνεξιθρησκία».
1769 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὸ Χοτὶν τῆς Βεσσαραβίας.
Πεθαίνει ὁ ἁρματολὸς Μπουκουβάλας.
1770 Στὴ διάρκεια τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου (1768-1774) ἡ ἄφιξη μικρῆς ναυτικῆς μοίρας στὶς ἑλληνικὲς θάλασσες ὑπὸ τοὺς ἀδερφοὺς Ὀρλὸφ ἀναπτερώνει τὸ ἐπαναστατικὸ φρόνημα τῶν ὑποδούλων. Ἐπανάσταση ἐκδηλώνεται στὴν Πελοπόννησο, στὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, στὸν Ὄλυμπο, στὴν Κρήτη καὶ σὲ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου.
28 Φεβρουαρίου: Ο Θ. Ὀρλόφ, ἐπικεφαλῆς ρωσικοῦ στολίσκου, καταπλέει στὴν περιοχὴ τῆς Μάνης μὲ σκοπὸ νὰ προκαλέσει ἐξέγερση τῶν Μανιατῶν. Λίγο ἀργότερα οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ Μυστρά.
Στὸ λιμάνι τοῦ Τσεσμὲ (ἀπέναντι στὴ Χίο) καταστρέφεται ὁ τουρκικὸς στόλος ἀπὸ τὰ ἐπανδρωμένα καὶ μὲ Ἕλληνες ρωσικὰ πλοῖα (Ἰούλιος 1770), σὲ ἄλλες ὅμως περιοχὲς οἱ ἐξεγέρσεις ἀποτυγχάνουν, παρὰ τὶς ἀρχικὲς νίκες, καὶ οἱ πληθυσμοί, κυρίως στὴν Πελοπόννησο καὶ στὴν Κρήτη, διώκονται.
Γεννιέται κάτω ἀπὸ ἕνα δέντρο στὸ Ραμοβούνι τῆς Μεσσηνίας, ὅπου εἶχε καταφύγει ἡ οἰκογένειά του κυνηγημένη ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ὁ Θεοδωράκης, γιὸς τοῦ Κωνσταντῆ Κολοκοτρώνη (3 Ἀπριλίου).
1771 Οἱ Ρῶσοι καταλαμβάνουν τὴν Κριμαία καὶ ὅλες τὶς περιοχὲς μέχρι τὸ Δούναβη.
Ὁ Τζανετάκης Κουτήφαρης γίνεται πρῶτος μπέης τῆς Μάνης.
Γεννιέται στὰ Κύθηρα ὁ ἠπειρώτικης καταγωγῆς γιατρός, ποιητὴς καὶ λόγιος Ἰωάννης Βηλαρᾶς. Ὑποστηρίζει τὴ δημοτικὴ γλώσσα καὶ τὴν κατάργηση τῆς ἱστορικῆς ὀρθογραφίας (ἡ ρομέικη γλόσα, 1814). Εἶναι πρόδρομός της νεοελληνικῆς ποίησης. Πεθαίνει τὸ 1823 στὸ Τσεπέλοβο.
Ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος ἀναλαμβάνει τὴ διεύθυνση τῆς Ἀθωνιάδας Σχολῆς.
Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς φτάνει στὸ Ἄμστερνταμ.
1772-1773 Ἀποτυχίες τῶν Ρώσων στὴ Μολδαβία.
Νέα ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τῶν Τουρκαλβανῶν ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Γεννιέται στὴν Καστοριὰ ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος, νομομαθὴς καὶ λυρικὸς ποιητής. Εἶναι ὑπερασπιστὴς τῆς ὁμιλούμενης καὶ χαρακτηριστικὸ εἶναι τὸ ποιητικό του ἔργο «Νέος Ἀνακρέων». Τὸ 1811 ἐκδίδει τὴν ποιητικὴ συλλογὴ «Λυρικά». Πεθαίνει στὸ Βουκουρέστι τὸ 1847.
1774 Τὸ τέλος τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου σφραγίζεται μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Κιουτσούκ-Καϊναρτζῆ, μὲ τὸ ἄρθρο 7 τῆς ὁποίας ἡ Ρωσία ἀναγνωρίζεται ὡς προστάτιδα τῶν χριστιανῶν ὑπηκόων τῆς Πύλης καὶ τῆς δίνεται τὸ δικαίωμα νὰ παρεμβαίνει στὰ ἐσωτερικά της Τουρκίας, ἐὰν κρίνει ὅτι παραβιάζονται τὰ δικαιώματα τῶν χριστιανῶν. Μὲ ἄλλα ἄρθρα χορηγοῦνται στοὺς Ἕλληνες ἀμνηστία καὶ τὸ δικαίωμα νὰ τελοῦν ἐλεύθερα τὴ λατρεία τους, καθὼς καὶ κάποια ἄλλα προνόμια.
[Ἡ δυνατότητα ἐλεύθερης ναυσιπλοίας στὴ Μαύρη Θάλασσα ὑπὸ ρωσικὴ σημαία κατοχυρώνεται τὸ 1779 μὲ μία ἄλλη συνθήκη (Ἀϊναλὴ Καβάκ).] Μὲ ἄλλα ἄρθρα τῆς συνθήκης ἡ Κριμαία θὰ δίνει φόρο ὑποτέλειας στὴ Ρωσία. Τὸ Ἀζὸφ περιέρχεται ἐπίσης στὴ Ρωσία, ἐνῶ οἱ Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες διατηροῦν τὸ καθεστὼς αὐτονομίας.
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Γκίκας ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας. Ὁ Κωνσταντῖνος Δημητρίου Μουρούζης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης.
1775 Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς περιοδεύει στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου, στὴ Μακεδονία καὶ στὴν Ἤπειρο.
1776 31 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, γιὸς τοῦ Ἀντωνίου καὶ τῆς Ἀδαμαντίνης -τὸ γένος Γονέμη-, μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες μορφὲς τῆς Εὐρώπης, διπλωμάτης καὶ πολιτικός, πρῶτος κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδας καὶ θεμελιωτὴς τοῦ νεότερου Ἑλληνικοῦ Κράτους.
Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο μὲ ἐγκύκλιό του καταδικάζει τὸ ἔργο τοῦ Βολταίρου.
Γεννιέται στὴ Χίο ὁ Νεόφυτος Βάμβας, κληρικὸς καὶ λόγιος, ἐκπρόσωπος τοῦ Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ. Σπουδάζει στὸ Παρίσι ὅπου συνδέεται μὲ τὸν Κοραή. Τὸ 1837 ἐκλέγεται καθηγητὴς τῆς φιλοσοφίας στὸ νεοσύστατο Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. Τὸν ἀπασχολοῦν φιλολογικὰ καὶ ἀνθρωπιστικὰ ζητήματα. Τὸ 1833 συγκρούεται μὲ τὸν Κωνσταντῖνο Οἰκονόμο (τὸν ἐξ Οἰκονόμων), ὅταν, μὲ προτροπὴ προτεσταντῶν, μεταφράζει τὴ Βίβλο στὴν καθαρεύουσα. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1855.
1777 8 Ἰουνίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ τείχιση τῆς Ἀθήνας ποὺ εἶχε ξεκινήσει στὶς 20 Φεβρουαρίου τῆς ἴδιας χρονιᾶς. Αὐτὸ τὸ τεῖχος ἔμεινε στὴν ἱστορία ὡς τὸ τεῖχος τοῦ Χατζῆ Ἀλῆ Χασεκῆ, ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Ὀθωμανοῦ διοικητῆ τῆς πόλης, ποὺ ἔδωσε τὴν ἐντολὴ γιὰ τὴν κατασκευή του, προκειμένου νὰ προστατέψει τὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς ληστῶν.
Ὁ Νικόλαος Καρατζᾶς τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ μεγάλου δραγουμάνου τῆς Πύλης, ἐνῶ ὁ Κωνσταντῖνος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Ἰωάννης Πρίγκος, ἔμπορος ἀπὸ τὴ Ζαγορὰ τοῦ Πηλίου (1725-1789), ἱδρύει στὴ γενέτειρά του σχολεῖο καὶ βιβλιοθήκη (Ἑλληνομουσεῖον).
Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς περιοδεύει στὰ Ἰόνια Νησιά, στὴν Ἤπειρο καὶ στὴν Ἀλβανία.
Γεννιέται στὴ Λάρισα ὁ Κωνσταντῖνος Κούμας (πεθαίνει τὸ 1836).
1779 Ἡ δυνατότητα τῶν Ἑλλήνων νὰ κινοῦνται ἐλεύθερα στὴ Μαύρη Θάλασσα, μὲ πλοῖα ὑπὸ ρωσικὴ σημαία, κατοχυρώνεται μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Ἀϊναλῆ Καβάκ, ἡ ὁποία ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία (10 Μαρτίου).
Ὁ Ἰώσηπος Μοισιόδακας ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Πραγματεία περὶ Παίδων Ἀγωγῆς».
24 Αὐγούστου: Ἐκτελεῖται μὲ ἀπαγχονισμὸ ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
1780 Συστηματικὴ διδασκαλία τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
Γεννιέται στὴν Τσαρίτσανη ὁ Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος (ὁ ἐξ Οἰκονόμων), λόγιος καὶ κληρικός. Ἐγκαθίσταται στὴ Ρωσία. Ὀπαδὸς ἀρχικὰ τοῦ Κοραῆ καὶ τοῦ Διαφωτισμοῦ, ἀργότερα υἱοθετεῖ πιὸ συντηρητικὲς ἀπόψεις. Τὸ 1832 ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα. Συγκρούεται μὲ τὸν Θεόκλητο Φαρμακίδη ἐπειδὴ εἶναι ἀντίθετος μὲ τὴν ἄποψη ποὺ διατύπωσε ὁ τελευταῖος γιὰ τὴν ἀπόσχιση τῆς ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο (ὁ Οἰκονόμος εἶναι ἐναντίον τῆς ἀπόσχισης). Γράφει θεολογικὲς καὶ φιλολογικὲς μελέτες.
Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1857.
1782 Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς πηγαίνει στὸ Μονπελιὲ τῆς Γαλλίας γιὰ νὰ σπουδάσει ἰατρική.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Νικόλαος Καρατζᾶς ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1783 Ὁ Καταρτζὴς ἀρχίζει νὰ γράφει στὴ δημοτική.
Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὴν «Κατήχηση», ἔργο στὸ ὁποῖο εἶναι φανερὴ ἡ ἐπίδραση τοῦ Μοισιόδακα καὶ τοῦ ὀλλανδικοῦ φιλελευθερισμοῦ.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης καὶ ὁ Μιχαὴλ
Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1784 Γεννιέται στὴν Ἄνδρο ὁ Θεόφιλος Καΐρης (+1853) καὶ ὁ Θεόκλητος Φαρμακίδης στὸ Νεμπεγλὲρ τῆς Θεσσαλίας. Ὁ Φαρμακίδης, λόγιος καὶ κληρικός, διευθυντὴς τοῦ περιοδικοῦ Λόγιος Ἑρμῆς στὴ Βιέννη (1816-1819), ἐκδίδει τὸν Αὔγουστο τοῦ 1821 στὴν Καλαμάτα τὴν ἐφημερίδα «Ἑλληνικὴ Σάλπιγξ». Στὴ συνέχεια γίνεται ἀρχισυντάκτης τῆς «Γενικῆς Ἐφημερίδος τῆς Ἑλλάδος» (1825). Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση εἰσηγεῖται τὴν ἀνακήρυξη τοῦ αὐτοκέφαλού της ἑλλαδικῆς ἐκκλησίας (1833) καὶ διατελεῖ πρῶτος γραμματέας τῆς συνόδου της. Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1860.
1785 Ὁ Ἀλέξανδρος Καλλιμάχης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης.
1786 Ὁ Νικόλαος Μαυρογένης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Χριστόδουλος Παμπλέκης (1733-1793) ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Περὶ Φιλοσόφου, Φιλοσοφίας, Φυσικῶν κ.λπ.». Γι’ αὐτὸ τὸ βιβλίο ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸ «Ἀκολουθία Ἐτεροφθάλμου καὶ Ἀντιχρίστου Χριστοδούλου» ὁ Παμπλέκης ἀφορίζεται ἀπὸ τὴν ἐκκλησία (1793). Ὁ ἴδιος πεθαίνει ἀμετανόητος καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ἀνεγείρουν μνημεῖο σὲ ἕνα δημόσιο κῆπο τῆς Λειψίας.
Τὸ πατριαρχεῖο καταδικάζει τὸ κίνημα τῶν κολλυβάδων καὶ τὸν ἡγέτη τοῦ Ἀθανάσιο Πάριο.
1787 Ἀρχίζει Ρωσοτουρκικὸς Πόλεμος. Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ξεκινᾶ τὴ δράση τοῦ στὸ πλαίσιο τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου. Ὁ Ἀλὴ ὁ Τεπενελὴς γίνεται πασὰς τῶν Ἰωαννίνων.
1788 2 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὰ Ἰωάννινα ὁ Γεώργιος, γιὸς τοῦ Ἰωάννη καὶ τῆς Μπαλασῶς Σταύρου, πρῶτος διοικητὴς ἀργότερα τῆς Ἐθνικῆς Τράπεζας γιὰ 27 συνεχῆ ἔτη.
Ὁ Κοραὴς ἐγκαθίσταται στὸ Παρίσι καὶ ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς στὸ Βουκουρέστι.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ράλλης διορίζεται μεγάλος δραγουμάνος τῆς Πύλης. Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Μανουὴλ Καρατζά.
1789 Πρῶτες συγκρούσεις τοῦ Ἀλῆ πασᾶ μὲ τοὺς Σουλιῶτες.
Ἀπρίλιος: Ὁ Λάμπρος Κατσώνης μεταφέρει τὴ δράση του ἀπὸ τὸ Ἰόνιο στὸ Αἰγαῖο καὶ χρησιμοποιεῖ τὴν Κέα ὡς ὁρμητήριό του.
1790 Ἱδρύεται σχολεῖο στὸ Ἄργος.
Ὁ Ρήγας τυπώνει τὸ ἔργο τοῦ «Φυσικῆς Ἀπάνθισμα» καὶ λίγο μετὰ τὸ «Σχολεῖο τῶν Ντελικάτων Ἐραστῶν».
Μάιος: Ἥττα τοῦ Λάμπρου Κατσώνη ἀπὸ τὸν τουρκικὸ στόλο κοντὰ στὴν Ἄνδρο. («Ἂν σ’ ἀρέσει μπάρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα ἀπὸ τὴν Ἄνδρο», λαϊκὸ δίστιχο ἐποχῆς.)
Ὁ Νικόλαος Μαυρογένης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἐκδίδεται στὴ Βιέννη ἀπὸ τοὺς ἀδερφοὺς Πουλῖου ἡ «Ἐφημερίς».
Ἱδρύεται σχολεῖο στὴ Στεμνίτσα τῆς Ἀρκαδίας.
1791 Ὁ Γρηγόριος Κωνσταντᾶς καὶ ὁ Δανιὴλ Φιλιππίδης (Δημητριεῖς) κυκλοφοροῦν τὴ «Νεωτερικὴ Γεωγραφία».
Ὁ Καταρτζὴς ἀπαρνεῖται τὴ δημοτικὴ καὶ ἀρχίζει νὰ γράφει «κατὰ τὸ ὕφος τῶν σπουδαίων».
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ἀναστέλλει τὴ δράση τοῦ στὸ Αἰγαῖο.
Ἡ «Ἐφημερίς», λίγο πρὶν διακοπεῖ ἡ ἔκδοσή της, δημοσιεύει τὴ Γαλλικὴ Διακήρυξη τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου.
Ἀνεβαίνει στὸ θέατρο «Σὰν Τζιάκομο» τῆς Κέρκυρας τὸ ἔργο τοῦ Κερκυραίου Στέφανου Πογιάγου (στὰ ἰταλικά) «Οἱ Μπερδεμένοι Ἐραστὲς ἢ ὁ Ἄσχημος Τυχερός», ἡ παλαιότερη γνωστὴ ὄπερα Ἕλληνα δημιουργοῦ.
1792 9 Ἰανουαρίου: Μὲ τὴ ρωσοτουρκικῆ Συνθήκη τοῦ Ἰασίου τερματίζεται ὁ πόλεμος μεταξὺ τῶν δυὸ χωρῶν. Μὲ τὸ πρῶτο ἄρθρο παρέχεται ἀμνηστία σὲ ὅσους ἔχουν ἐκδηλωθεῖ ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου ἀπὸ τοὺς ἐμπόλεμους, ἐνῶ μὲ τὸ τρίτο καθορίζεται ὁ ποταμὸς Δνείστερος ὡς τὸ φυσικὸ σύνορο ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες. Τέλος, τὸ ὄγδοο ἄρθρο τῆς συνθήκης προβλέπει τὴν ἀπελευθέρωση ὅλων τῶν χριστιανῶν ποὺ ἦταν αἰχμάλωτοι τῶν Τούρκων καὶ γίνεται μνεία στοὺς Πελοποννήσιους καὶ σὲ ὅσους ζοῦν στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου. Ἱδρύεται γυμνάσιο στὴ Χίο.
Μάιος: Ἀποτυχημένη ἀπόπειρα τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ξαναρχίζει τὴν ἀνεξάρτητη αὐτὴ τὴ φορὰ δράση του, κάνοντας ἐπιδρομὲς στὸ Αἰγαῖο μὲ ὁρμητήριο τὴ Μάνη. Ἡττᾶται ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ καταφεύγει στὴν Ἰθάκη.
Ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ ποιητὴς Ἀνδρέας Κάλβος (+Λονδίνο 1869).
1793 Νέα καταδίκη τοῦ Βολταίρου ἀπὸ τὸ πατριαρχεῖο.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
1794 Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐπισκέπτεται τὴν Τεργέστη καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ ὁμογενεῖς.
Ὁ Γεράσιμος Γ΄ ἀνεβαίνει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ὁ Λάμπρος Κατσώνης ἐγκαταλείπει τὰ Ἰόνια Νησιὰ καὶ καταφεύγει στὴ Μεσημβρινὴ Ρωσία ὅπου καὶ ἰδιωτεύει.
Ἀρχίζει στὴ Βιέννη ἡ λειτουργία τοῦ τυπογραφείου τοῦ Γεώργιου Βενδότη, τὸ ὁποῖο κλείνει τὸ 1806.
Γεννιέται ὁ Ἀντώνιος Μάτεσης, Ζακυνθινὸς λόγιος, ποιητὴς καὶ θεατρικὸς συγγραφέας.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
Αὐτός, ὁ Διονύσιος Ταγιαπέρας καὶ ὁ Σπυρίδων Τρικούπης ἀνήκουν τὰ πρῶτα εἴκοσι χρόνια τοῦ 19ου αἰώνα στὸν κύκλο τοῦ Σολωμοῦ. Πιὸ σημαντικὸ ἔργο τοῦ εἶναι «ὁ Βασιλικός», τὸ ὁποῖο ὁ ἴδιος ὁ Μάτεσης χαρακτηρίζει «ἱστορικὴ μυθιστοριογραφία δραματικῶς παρισταμένη». Ὁ Μάτεσης πεθαίνει τὸ 1875.
1795 26 Ὀκτωβρίου: Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ Νικόλαος Χαλκιόπουλος Μάντζαρος (+
Κέρκυρα, 31 Μαρτίου τοῦ 1871), συνθέτης καὶ δάσκαλος μουσικῆς, πρῶτος ἐκπρόσωπος τῆς ἔντεχνης νεοελληνικῆς μουσικῆς καὶ συνθέτης τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνικοῦ ὕμνου.
Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς συνεχίζει τὶς ἐπαφές του μὲ ὅσους ζοῦν στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες καὶ μυεῖ στὶς ἐπαναστατικὲς ἰδέες τοῦ ὁμογενεῖς.
Ὁ Ἀλέξανδρος Καλλιμάχης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Δημήτριος Γουζέλης, ἀπὸ τὴ Ζάκυνθο, ἐκδίδει τὴν κωμωδία τοῦ ὁ «Χάσης», ἡ ὁποία θεωρεῖται ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ σπουδαία ἔργα τοῦ νεοελληνικοῦ θεάτρου.
1796 Ἐκδηλώνονται στασιαστικὲς κινήσεις προεστῶν ἀπὸ τὴ Μάνη καὶ τὴν ὑπόλοιπη Πελοπόννησο, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ οἱ Γάλλοι προσπαθοῦν νὰ αὐξήσουν τὴν ἐπιρροή τους στοὺς Ἕλληνες.
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Κοραὴς μεταφράζει τὸ ἔργο τοῦ Μπεκαρία «Περὶ Ἀδικημάτων καὶ Ποινῶν», τὸ ὁποῖο κυκλοφορεῖ τὸ 1802.
Αὔγουστος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐπισκέπτεται τὴ Βιέννη, ὅπου μυεῖ στὶς ἐπαναστατικὲς ἰδέες τοῦ ὁμογενεῖς ἐμπόρους καὶ σπουδαστές.
Ἐκδίδεται τὸ «Κυριακοδρόμιο» τοῦ Νικηφόρου Θεοτόκη.
1797 19 Ἀπριλίου: Ὁ Γρηγόριος Ἔ΄, κατὰ κόσμον Γεώργιος Ἀγγελόπουλος, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε στὴ Δημητσάνα τὸ 1745 καὶ πέθανε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1821, ἀνεβαίνει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
27 Ἰουνίου: Οἱ δημοκρατικοὶ Γάλλοι καταλαμβάνουν τὰ Ἐπτάνησα. Ἀπὸ τὶς 12 Μαΐου ἡ Γαληνότατη Ἑνετικὴ Δημοκρατία δὲν ὑφίσταται πλέον.
Αὔγουστος: Ἀποστολὴ τοῦ Δήμου Στεφανόπολι -γόνου μανιάτικης οἰκογένειας ποὺ ἔχει ἐγκατασταθεῖ στὸ Αἰάκειο τῆς Κορσικῆς- στὴ Μάνη, μὲ μυστικὲς ὁδηγίες τοῦ Ναπολέοντα, μὲ σκοπὸ νὰ ἐκτιμήσει τὴν κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν Ἑλλάδα.
Ὀκτώβριος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐκδίδει τὸ «Ἐπαναστατικὸ Μανιφέστο». Κυκλοφοροῦν ὁ «Ἠθικὸς Τρίπους», ἐπίσης τοῦ Ρήγα, καθὼς καὶ ἡ «Χάρτα» του.
17 Ὀκτωβρίου: Ὑπογράφεται μεταξὺ Γαλλίας καὶ Αὐστρίας ἡ Συνθήκη τοῦ Κάμπο Φόρμιο μὲ τὴν ὁποία καταλύεται ἡ Βενετικὴ Δημοκρατία καὶ τὰ Ἐπτάνησα περιέρχονται στοὺς Γάλλους.
Νοέμβριος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς καὶ ὁ Χριστόφορος Περραιβὸς ἐπισκέπτονται γιὰ δεύτερη φορᾶ τὴν Τεργέστη.
13 Δεκεμβρίου: Συλλαμβάνεται ὁ Ρήγας ἀπὸ τὶς αὐστριακὲς Ἀρχὲς στὴν Τεργέστη, ἐνῶ διακόπτεται ἡ ἔκδοση τῆς «Ἐφημερίδος» τῆς Βιέννης διότι μὲ αὐτὴ συνεργάζεται ὁ Ρήγας.
Ὁ Κωνσταντῖνος Χαντζερὴς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἀνασύσταση τοῦ Πατριαρχικοῦ Τυπογραφείου τῆς Κωνσταντινούπολης.
Γεννιέται ὁ Ἰωάννης Μακρυγιάννης (+1863).
1798 8 Ἀπριλίου: Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμὸς (+
Κέρκυρα 1857), ὁ μετέπειτα ἱδρυτὴς τῆς Ἑπτανησιακῆς Σχολῆς, 13 Ἰουνίου: Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ἐκτελοῦν τὸν Ρήγα Βελεστινλὴ καὶ τοὺς συντρόφους του στὸν πύργο Νεμπόισα ἔξω ἀπὸ τὸ Βελιγράδι. Στὰ χέρια τῶν Τούρκων τοὺς παραδίδουν οἱ Αὐστριακοί.
Ἰούλιος: Ἡ Ρωσία καὶ ἡ Τουρκία συνάπτουν συμμαχία καὶ ἀποφασίζουν κοινὴ δράση τοῦ στόλου τοὺς ἐναντίον τῶν Γάλλων στὴ Μεσόγειο.
Ὀκτώβριος: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὰ Κύθηρα καὶ τὴ Ζάκυνθο καὶ λίγες μέρες ἀργότερα τὴν Κεφαλλονιὰ καὶ τὴν Ἰθάκη.
Νοέμβριος: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν ἀπὸ κοινοῦ τὴ Λευκάδα.
Ὁ Ἀλὴ πασὰς ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία τοῦ προσαρτώντας τὰ πασαλίκια τῆς Ἔδεσσας καὶ τῆς Νάουσας.
Ἔντονες ἰδεολογικὲς διαμάχες ἀνάμεσα στὸ πατριαρχεῖο καὶ τοὺς Ἕλληνες διαφωτιστές: τὸ Πατριαρχεῖο ἐκδίδει τὴν «Πατρικὴ Διδασκαλία» καὶ τὴ «Χριστιανικὴ Ἀπολογία» τοῦ Ἀθανάσιου τοῦ Πάριου, ἐνῶ ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς ἀπαντᾶ μὲ τὴν «Ἀδελφικὴ Διδασκαλία».
Ἐγκύκλιος τοῦ Γρηγορίου Ἔ΄ ἐναντίον τῆς γαλλικῆς παιδείας.
Γεννιέται ὁ Σκαρλάτος Βυζάντιος, σημαντικὸς λεξικογράφος καὶ ἱστορικὸς (+1878).
1799 5 Μαρτίου: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν Κέρκυρα.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας, ἐνῶ ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
6 Μαΐου: Δημοσιεύεται κοινὴ διακήρυξη τοῦ Ρώσου ναυάρχου Οὐσάκωφ καὶ τοῦ Τούρκου ὁμολόγου του Καδὴρ μπέη. Μὲ αὐτὴ ἀνακοινώνεται ὅτι τὰ Ἰόνια Νησιὰ θὰ ἀποτελέσουν ἑνιαῖο καὶ ἀνεξάρτητο κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴν Κέρκυρα, ποὺ θὰ διοικεῖται ἀπὸ ἐκλεγμένη 14μελή Γερουσία (στὶς ἐκλογὲς θὰ συμμετέχουν οἱ ἀριστοκράτες καὶ ὑπὸ προϋποθέσεις οἱ ἀστοί).
Ἱδρύεται τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ σχολεῖο στὴν Τεργέστη, μὲ πρῶτο δάσκαλο τὸν Εὐθύμιο Φίλανδρο.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τοὺς «Χαρακτῆρες Θεοφράστου».
1800 21 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴ Ρωσία καὶ τὴν Τουρκία ἡ Συνθήκη τῆς Κωνσταντινούπολης μὲ τὴν ὁποία ἱδρύεται ἡ «Πολιτεία τῶν Ἑπτὰ Ἑνωμένων Νήσων», τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ κράτος μετὰ τὴν ἅλωση. Τὸ νεοσύστατο κράτος θὰ εἶναι ἀνεξάρτητο, μὲ ἐγγυητὴ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ τὴ Ρωσία, ἀλλὰ φόρου ὑποτελὲς στὸ σουλτάνο. Καθορίζεται καὶ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖο ὀνομάζεται «Βυζαντινό». Σύμφωνα μὲ αὐτὸ ἡ τοπικὴ ἀριστοκρατία ἔχει κυρίαρχη θέση.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ «Ἆσμα Πολεμιστήριον» καὶ τὸ «Ἱπποκράτους, Περὶ Ἀέρων, Ὑδάτων, Τόπων».
Στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τῶν Σουλιωτῶν.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ νομικὸς καὶ ποιητῆς Γεώργιος Τερτσέτης (+Ἀθήνα 1874).
1801 13 Ἰανουαρίου: Ἐπίσημη ἔπαρση στὸ φρούριο τῆς Κέρκυρας τῆς σημαίας τῆς «Ἀνεξαρτήτου Ἑπτανήσου Πολιτείας».
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
25 Αὐγούστου: Ἀποχωροῦν ἀπὸ τὴν Κέρκυρα οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι. Ὁ ἐπικεφαλῆς τῆς τριμελοῦς «Ἔκτακτης Ἐπιτροπῆς τῆς Δημόσιας Ἀσφάλειας» κόμης Θεοτόκης καλεῖ τοὺς ἀστοὺς καὶ τοὺς ἀγρότες νὰ ἐκλέξουν δικούς τους ἀντιπροσώπους (64 ἄτομα ποὺ συγκροτοῦν τὴν «Ἔντιμο Ἀντιπροσωπεία τῆς πόλεως, τῶν κωμοπόλεων καὶ τῶν χωρίων τῆς Κερκύρας»).
2 Ὀκτωβρίου: Ἡ «Ἔντιμος Ἀντιπροσωπεία» αὐτοανακηρύσσεται ὁ νόμιμος ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ἀποφασίζει τὴ σύνταξη νέου Συντάγματος (ἐγκρίνεται στὶς 21 Ὀκτωβρίου) καὶ ἀναλαμβάνει προσωρινὰ τὴ διακυβέρνηση τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας.
Γεννιέται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Κωνσταντῖνος Σχινᾶς, νομικὸς καὶ πολιτικός. Εἶναι ὁ πρῶτος πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (1837).
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ «Σάλπισμα Πολεμιστήριον».
Ὁ Δανιὴλ Φιλιππίδης κυκλοφορεῖ τὴ μετάφραση τῆς «Λογικῆς» του Κοντιγιάκ.
1802 6 Μαρτίου: Ἀποβιβάζεται στὴν Κέρκυρα ἀγγλικὸς στρατός.
Γεννιέται στὸ Βελβενδὸ τῆς δυτικῆς Μακεδονίας ὁ Σταμάτης Κλεάνθης (+ Ἀθήνα 1862).
Ἀγωνίζεται στὸν Ἱερὸ Λόχο καὶ μετὰ τὴν ἥττα στὸ Δραγατσάνι καταφεύγει στὸ Βερολίνο ὅπου σπουδάζει ἀρχιτεκτονική. Ἔφτιαξε μαζὶ μὲ τὸ φίλο του, τὸν Ἔντουαρτ Σάουμπερτ, τὸ πρῶτο πολεοδομικὸ σχέδιο τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν (Μάιος 1832-Ἰούλιος 1833) τὸ ὁποῖο τελικὰ δὲν ἐφαρμόστηκε γιατί συνάντησε τὴν ἀντίδραση τῶν ἰδιοκτητῶν, τὰ συμφέροντα τῶν ὁποίων θίγονταν.
Οἱ τοῦρκοι διώκουν τοὺς Κολοκοτρωναίους στὴν Πελοπόννησο. Ἡ Πύλη ἀπαγορεύει τὴν ὁπλοφορία στὸν Μοριά.
Νέα ἀποτυχημένη ἐπίθεση τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἀλλὰ ἀντικαθίσταται σχεδὸν ἀμέσως ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ὑψηλάντη. Ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας της
Μολδαβίας.
Ὁ λόρδος Ἔλγιν μὲ τὴν ἀνοχὴ τῶν ὀθωμανικῶν Ἀρχῶν λεηλατεῖ τὸν Παρθενώνα καὶ μεταφέρει τὰ κλοπιμαία στὸ Λονδίνο.
1803 23 Νοεμβρίου: Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἰόνιων Νησιῶν σὲ εἰδικὴ συνέλευση ψηφίζουν νέο Σύνταγμα. Σύμφωνα μὲ αὐτὸ ἡ δημοκρατία εἶναι «μία καὶ ἀριστοκρατική», δηλαδὴ τὰ Ἐπτάνησα ἀναγνωρίζονται ὡς ἑνιαῖο κράτος -ὄχι πιὰ ὁμοσπονδιακό- μὲ ὀλιγαρχικὴ κυβέρνηση. Τὴν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἀσκεῖ ἡ Γερουσία. Μὲ τὸ τελευταῖο ἄρθρο ἐπιβάλλεται ἡ χρήση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ ὅλους τους τομεῖς τοῦ κράτους.
Οἱ Σουλιῶτες ἀναγκάζονται νὰ ἔρθουν σὲ συμφωνία μὲ τὸν Ἀλὴ πασά. Ἐγκαταλείπουν τὸ Σούλι καὶ καταφεύγουν στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ἀναβρασμὸς στὴν περιοχὴ τῆς Μάνης ὁδηγεῖ στὴν καθαίρεση ἀπὸ τοὺς Τούρκους τοῦ μπέη Κουμουνδουράκη. Νέος μπέης γίνεται ὁ Ἀντώνης Γρηγοράκης.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ ἔργο τοῦ «Memoire sur le Etat Actuel de la Civilisation dans la Grece».
1804 Ὁ Κοραὴς προτείνει τὴ λέξη πολιτισμὸς γιὰ τὴν ἀπόδοση τοῦ ὄρου «civilisation».
Πεθαίνει στὴν Κριμαία ὁ Λάμπρος Κατσώνης.
Ὁ Ἀλὴ πασὰς ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Μποτσαραίων στὰ χωριὰ τοῦ Ραδοβιζίου καὶ τοὺς διασκορπίζει στὸ Βάλτο, στὰ Ἄγραφα καὶ στὰ Ἰόνια Νησιά.
1805 Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς ἀρχίζει νὰ ἐκδίδει τὴν «Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη».
Οἱ Κολοκοτρωναῖοι καταφεύγουν προσωρινὰ στὴ Ζάκυνθο.
Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τῶν Τούρκων στὴ Μεσσηνία.
Ἐκδίδεται ὁ «Ρωσσαγγλογάλλος», ἔργο στὸ ὁποῖο σατιρίζονται οἱ Φαναριῶτες, οἱ ἔμποροι καὶ ὁ ἀνώτερος κλῆρος.
Ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἐκδίδει τὴ «Γραμματικὴ τῆς Αἰολοδωρικῆς».
1806 Ἐκδίδεται ἡ «Ἑλληνικὴ Νομαρχία» - Ἀνωνύμου.
Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταφεύγει στὴ Ζάκυνθο.
Ὁ Σκαρλάτος Καλλιμάχης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἀλλὰ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ὑψηλάντη.
Πεθαίνει ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης.
15 Δεκεμβρίου: Ψηφίζεται τὸ νέο Σύνταγμα τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας μὲ τὸ ὁποῖο παραγκωνίζεται ὁ ρόλος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης. Αὐτὸ τὸ Σύνταγμα δὲν ἴσχυσε ποτέ.
20 Δεκεμβρίου: Πεθαίνει στὴ Μόσχα ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης καὶ ἱδρυτὴς τῆς ὁμώνυμης σχολῆς τῶν Ἰωαννίνων Ζώης Καπλάνης (Γραμμένο Ἰωαννίνων, 1736).
24 Δεκεμβρίου: Ὁ ρωσικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Βουκουρέστι.
1807 Ρωσοτουρκικὲς συγκρούσεις μὲ τὴ συμμετοχὴ Ἑλλήνων στὸ Αἰγαῖο. Ὁ Ρῶσος Σενιάβιν καταλαμβάνει τὴν Τένεδο, ἀποτρέποντας τοὺς Τούρκους νὰ κινηθοῦν πρὸς τὸ Αἰγαῖο.
Συγχρόνως καλεῖ τὸν ἁρματολὸ τοῦ Ὀλύμπου, Νικοτσάρα, νὰ συνεργαστεῖ μαζί του ἐναντίον τῶν Τούρκων.
7-8 Ἰουλίου: Μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Τιλσίτ, ποὺ ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα τῆς Ρωσίας καὶ τὸν Ναπολέοντα, τὰ Ἐπτάνησα ὑπάγονται καὶ πάλι στὴ γαλλικὴ διοίκηση.
Ὁ ἁρματολὸς τοῦ Ὀλύμπου Νικοτσάρας πεθαίνει καθ’ ὁδὸν πρὸς τὴ Σκιάθο.
Αὔγουστος: Ὁ Κατσαντώνης συλλαμβάνεται καὶ ὁδηγεῖται στὰ Ἰωάννινα. Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα χρόνο ἐκτελεῖται.
1 Σεπτεμβρίου: Ὁ Γάλλος στρατηγὸς Καίσαρας Μπερτιὲ καταλύει τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας τοῦ 1803 καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸ τὴν αὐτονομία τοῦ ἑπτανησιακοῦ κράτους.
Πεθαίνει ὁ Δημήτριος Καταρτζής.
Ὁ Ἀλέξανδρος Χαντζερὴς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας ἀλλὰ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Σκαρλάτο Καλλιμάχη.
1808 Ἀπρίλιος: Ἀνταρσία τοῦ Εὐθυμίου Βλαχάβα στὴ Θεσσαλία καὶ ἥττα του ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀλῆ πασᾶ στὴν Καλαμπάκα. Στὴ συνέχεια καταφεύγει στὶς Σποράδες.
Μάιος: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας καλεῖται νὰ ἀναλάβει σημαντικὴ θέση στὸ διπλωματικὸ σῶμα τῆς Ρωσίας. Ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν Κέρκυρα στὶς 3 Αὐγούστου.
Ἱδρύεται ἡ «Ἰονικὴ Ἀκαδημία» στὴν Κέρκυρα.
1809 Ἀγγλικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Ζάκυνθο καὶ στὴ συνέχεια τὴν Κεφαλλονιά, τὴν Ἰθάκη καὶ τὰ Κύθηρα.
Ὁ λόρδος Βύρων φτάνει στὰ Ἰωάννινα.
Ἱδρύεται ἡ «Νέα Δημόσια Σχολή» τῆς Σμύρνης.
Ὁ Ζαλίκογλου κυκλοφορεῖ τὸ «Λεξικόν της Γαλλικῆς Γλώσσης».
Ἱδρύεται στὸ Παρίσι ἡ μυστικὴ ὀργάνωση «Ἑλληνόγλωσσον Ξενοδοχεῖον».
1810 16 Ἀπριλίου: Ἀγγλικὲς δυνάμεις μὲ τὶς ὁποῖες συμπράττουν καὶ 500 Ἕλληνες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καταλαμβάνουν τὴ Λευκάδα.
1811 Ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Λυρικά».
Ἀρχίζει ἡ ἔκδοση τοῦ «Λογίου Ἑρμῆ», ἡ ὁποία θὰ διακοπεῖ τὸ 1821.
Γεννιέται στὸ Ληξούρι ὁ σατιρικὸς συγγραφέας Ἀνδρέας Λασκαράτος (+Ἀργοστόλι 1901) καὶ στὴ Θεσσαλονίκη ὁ ἀρχιτέκτονας Λύσανδρος Καυταντζόγλου (+Ἀθήνα 1885).
1812 Λήξη τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου. Μὲ τὴ συνθήκη ποὺ ὑπογράφεται οἱ Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες περνοῦν πάλι ὑπὸ τὴν ἐπικυριαρχία τῶν Ὀθωμανῶν (Μάιος).
Ὁ Ἰωάννης Καρατζᾶς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ νομικός, πολιτικὸς καὶ φιλόσοφος Πέτρος Βράιλας Ἀρμένης (+Λονδίνο 1884).
1813 Ἀνεγείρεται στὴ Ζάκυνθο τὸ «Teatro dei Filopatrii», στὸ ὁποῖο ἀνεβαίνουν παραστάσεις κυρίως μελοδραμάτων.
Καταλύεται ἡ γαλλικὴ κυριαρχία στὰ Ἐπτάνησα, μὲ μόνη ἐξαίρεση τὴν Κέρκυρα.
Ἱδρύεται ἡ Φιλόμουσος Ἑταιρεία τῶν Ἀθηνῶν.
1814 21 Ἰουνίου: Τὴν Κέρκυρα καταλαμβάνουν ἀγγλικὰ στρατεύματα. Σεπτέμβριος: Ἱδρύεται στὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας ἀπὸ τοὺς Νικόλαο Σκουφά, Ἐμμανουὴλ Ξάνθο καὶ Ἀθανάσιο Τσακάλωφ ἡ Φιλικὴ Ἑταιρεία.
Ὁ Ἰωάννης Βηλαρᾶς κυκλοφορεῖ τὴ «Ρομέηκη Γλόσα».
Γεννιέται στὴ Θήβα ὁ ζωγράφος τῆς Ἐπανάστασης Γεώργιος Βρυζάκης (+Μόναχο 1878).
1815 5 Νοεμβρίου: Ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Ρωσία ὑπογράφουν στὸ Παρίσι εἰδικὴ συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὰ Ἐπτάνησα τίθενται ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ἀγγλίας μὲ τὴν ὀνομασία «Ἠνωμέναι Πολιτεῖαι τῶν Ἰονίων Νήσων».
Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας διορίζεται ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν της Ρωσίας.
Γεννιέται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ ἱστορικὸς Κωνσταντῖνος Παπαρρηγόπουλος (+Ἀθήνα 1891).
1816 16 Φεβρουαρίου: Ἀποβιβάζεται στὴν Κέρκυρα ὁ σὲρ Τόμας Μέτλαντ, πρῶτος ὕπατος ἁρμοστῆς τῶν Ἰόνιων Νησιῶν.
1817 17 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας γίνεται Ἐλβετὸς πολίτης σὲ ἀναγνώριση τῆς συμβολῆς του στὴ δημιουργία τοῦ ὁμοσπονδιακοῦ συστήματος τῆς Ἐλβετίας.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται μέγας δραγουμάνος τῆς Πύλης.
17 Δεκεμβρίου: Δημοσιεύεται τὸ νέο Σύνταγμα τῶν Ἰόνιων Νησιῶν, τὸ ὁποῖο, παρὰ τὴν ὕπαρξη Γερουσίας καὶ Βουλῆς, δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ φιλελεύθερο, ἀφοῦ ὁ Ἄγγλος ἁρμοστῆς διατηρεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας. Τὸ Σύνταγμα αὐτὸ ἴσχυσε μέχρι τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1818 Ἰούλιος: Πεθαίνει ὁ Σκουφᾶς στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ ἕδρα τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας μεταφέρεται στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Νεόφυτος Βόμβας ἐκδίδει τὰ «Στοιχεῖα τῆς Φιλοσοφικῆς Ἠθικῆς».
Ἀνεβαίνει στὴν Ὀδησσὸ τὸ ἔργο τοῦ Ν. Πίκκολου «Ὁ θάνατος τοῦ Δημοσθένους».
1819 19 Ἀπριλίου: Οἱ κάτοικοι τῆς Πάργας, ὑπὸ τὴν πίεση τοῦ Ἀλῆ πασᾶ, ἀναγκάζονται νὰ ἐκπατριστοῦν στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης διορίζεται μέγας δραγουμάνος τῆς Πύλης.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Ἀθανάσιος Σταγειρίτης ἐκδίδει στὴ Βιέννη τὸ περιοδικὸ «Καλλιόπη».
Ἀνεβαίνει στὸ κερκυραϊκὸ θέατρο «Σὰν Τζιάκομο» ἡ μουσικοχορευτικὴ παράσταση «Ἡ παρὰ Φαίαξιν Ἄφιξις τοῦ Ὀδυσσέως» - στίχοι τοῦ Γεωργίου Ρίκη καὶ μουσική του Στέφανου Πογιάγου.
Ἀνεβαίνουν στὸ θέατρο, στὴν Ὀδησσό, τὰ ἔργα τοῦ Γ. Λασσάνη.
Πατριαρχικὴ ἐγκύκλιος ἀπαγορεύει νὰ δίνει κάποιος στὰ παιδιὰ τοῦ ἀρχαία ἑλληνικὰ ὀνόματα.
1820 Ἰανουάριος: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ρωσίας, ἀρνεῖται τὴν ἡγεσία τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας, τὴν ὁποία τοῦ προσφέρει ὁ Ἐμμανουὴλ Ξάνθος.
12 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἀναλαμβάνει «Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἀνωτάτης Ἀρχῆς τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας».
7 Ὀκτωβρίου: Ἀποφασίζεται στὸ Ἰσμαήλιο (Ἰζμαΐλ Οὐκρανίας) ἡ ἐπίσπευση τῆς ἔναρξης τῆς Ἐπανάστασης.
Νοέμβριος: Ὁ Χουρσὶτ Μεχμὲτ πασὰς ἀναλαμβάνει τὴ θέση τοῦ Μορὰ Βαλεσὶ μὲ ἕδρα τὴν Τριπολιτσά.
Ὁ Βενιαμὶν ὁ Λέσβιος ἐκδίδει τὸ ἔργο «Μεταφυσικὴ καὶ Φυσική».
Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση
1821 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ἀπὸ τὰ Ἐπτάνησα ἀποβιβάζεται στὴν Καρδαμύλη τῆς Μάνης.
Ἰανουάριος: Στὴ διάσκεψη τῆς Βοστίτσας (Αἴγιο) οἱ πρόκριτοι τῆς Πελοποννήσου διατυπώνουν κάποιες ἐπιφυλάξεις σχετικὰ μὲ τὴν ἐπιτυχία τοῦ ἐπαναστατικοῦ ἐγχειρήματος, τὶς βασικὲς ἀρχὲς τοῦ ὁποίου ἀνέπτυξε ὁ Παπαφλέσσας.
Ἀρχίζει στὸ Λάιμπαχ ἡ ὁμώνυμη συνδιάσκεψη τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μελῶν τῆς Ἱερῆς Συμμαχίας καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου.
22 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης διαβαίνει τὸν Προῦθο, παραπόταμο τοῦ Δούναβη καὶ φυσικὸ σύνορο ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ τὴ Ρωσία, καὶ φτάνει στὸ Ἰάσιο τῆς Μολδαβίας.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης κυκλοφορεῖ τὴν ἐπαναστατικὴ προκήρυξη «Μάχου ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος», μὲ τὴν ὁποία ζητᾶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τῆς Μολδαβίας καὶ τῆς Βλαχῖας νὰ ἐπαναστατήσουν. Ἡ ἐνέργειά του αὐτὴ σηματοδοτεῖ καὶ τὴν ἐπίσημη ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
2 Μαρτίου: Ὁ Μορὰ Βαλεσὶ Χουρσὶτ πασὰς φτάνει στὰ Ἰωάννινα γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν Ἀλὴ πασά.
3 Μαρτίου: Ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Ἔ΄ ἀφορίζει τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη καὶ τὸν Μιχαὴλ Σοῦτσο γιὰ τὴν Ἐπανάσταση στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
9 Μαρτίου: Ὁ πατριάρχης Γρηγόριος Ἔ΄ διατάσσεται ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία νὰ στείλει στὴν Πύλη ὀκτὼ ἀρχιερεῖς ὡς ὁμήρους.
10 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης συγκροτεῖ στὸ Φώξανι τὸν Ἱερὸ Λόχο, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ Ἕλληνες σπουδαστὲς εὐρωπαϊκῶν πανεπιστημίων καὶ μαθητὲς τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου τῆς Ὀδησσοῦ.
17 Μαρτίου: Ἕλληνες ἀγωνιστὲς ὑπὸ τὸν Σωτήρη Χαραλάμπη καὶ τοὺς Πετμεζαίους πολιορκοῦν τοὺς Πύργους τῶν Καλαβρύτων, ποὺ παραδίδονται ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες (21 Μαρτίου). Αὐτὴ ἡ ἐνέργεια ἀποτελεῖ τὴν πρώτη ἐπαναστατικὴ πράξη στὴ νότια Ἑλλάδα.
21 Μαρτίου: Ἔνοπλοι Τοῦρκοι τῆς περιοχῆς τοῦ Ρίου εἰσβάλλουν στὴν Πάτρα καὶ καταστρέφουν καταστήματα στὴν ἐνορία τῆς Ἁγίας Τριάδας.
22 Μαρτίου: Οἱ ἐπαναστάτες μπαίνουν στὴν Πάτρα. Ο Ι. Παπαδιαμαντόπουλος καὶ ὁ Ἀνδρέας Λόντος ὑψώνουν ἐπαναστατικὴ σημαία (κόκκινη μὲ μαῦρο σταυρὸ στὴ μέση). Ὁ Παλαιῶν Πατρὼν Γερμανὸς κατασκευάζει ξύλινο σταυρό, τὸν ὁποῖο τοποθετεῖ στὴν Πλατεία Ἁγίου Γεωργίου. Στὸ σταυρὸ αὐτὸ ὁρκίζονται οἱ ἐπαναστάτες.
23 Μαρτίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ὁ Παπαφλέσσας καὶ ὁ Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ἀπελευθερώνουν τὴν Καλαμάτα ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ἀνδρέας Λόντος κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴ Βοστίτσα (Αἴγιο), τὴν ὁποία ἐγκατέλειψαν οἱ Τοῦρκοι κάτοικοί της.
25 Μαρτίου: Διεξάγεται κοντὰ στὸ χωριὸ Βουνάρια τῆς Πυλίας μάχη ἀνάμεσα σὲ ἐπαναστάτες καὶ Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Σὲ αὐτὴ ἐπικρατοῦν οἱ ἐπαναστάτες.
26 Μαρτίου: Τοῦρκοι ἀπὸ πολλὲς περιοχὲς τῆς Πελοποννήσου ἀναζητοῦν προστασία στὴν Τριπολιτσά.
26 Μαρτίου: Οἱ πρόκριτοι Γ. Πάνου καὶ Π. Μπότασης κηρύσσουν τὴν Ἐπανάσταση στὶς Σπέτσες.
27 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἀπελευθερώνει τὸ Βουκουρέστι. Τὴν ἴδια περίοδο ἀνακοινώνονται ἡ ἀποκήρυξή του ἀπὸ τὸν τσάρο τῆς Ρωσίας Ἀλέξανδρο Α΄ καὶ ἡ διαγραφή του ἀπὸ τοὺς ρωσικοὺς στρατιωτικοὺς καταλόγους.
Μὲ διαταγὴ τῆς Πύλης ἀποκεφαλίζονται οἱ ὁμογενεῖς της Κωνσταντινούπολης Λεβίδης, Στεργιανάκης, Τουρπατσόγλου καὶ ἀρκετοὶ ἄλλοι. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτελεῖ τὰ πρῶτα, μᾶλλον περιορισμένης ἔκτασης, ἀντίποινα τῶν Τούρκων.
Ὁ Πανουργιᾶς Πανουργιᾶς ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὰ Σάλωνα (Ἄμφισσα).
Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη στὴν Καρύταινα τῆς Γορτυνίας.
28 Μαρτίου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς στὴν Ὕδρα.
Συνεδριάζει γιὰ πρώτη φορᾶ ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη ἡ Γερουσία στὴν Καλαμάτα.
Ὁ Δῆμος Σκαλτσᾶς ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὸ Λιδορίκι.
Ὁπλαρχηγοὶ τῆς Λακωνίας πολιορκοῦν τὸ Κάστρο τῆς Μονεμβασιᾶς.
29 Μαρτίου: Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴ Λιβαδειά.
31 Μαρτίου: Σφαγὲς τῶν χριστιανῶν στὴ Σμύρνη.
Ὁ Ἀντώνιος Κοντοσόπουλος ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴν Ἀταλάντη της Λοκρίδας.
1 Ἀπριλίου: Ὁ ὁπλαρχηγὸς Μποῦσγος ἔπειτα ἀπὸ προτροπὴ τοῦ Ἀθανάσιου Διάκου ἀπελευθερώνει τὴ Θήβα.
3 Ἀπριλίου: Ὁ Γιουσοὺφ Σελὶμ πασὰς ἐκδιώκει τοὺς ἐπαναστάτες ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Πάτρας.
4 Ἀπριλίου: Ἀποκεφαλίζεται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Κωνσταντῖνος Μουρούζης, ἐνῶ ὁ Δημήτριος Παπαρηγόπουλος καὶ ὁ Ἀντώνιος Τσουρᾶς ἀπαγχονίζονται μπροστὰ στὸ σπίτι τους.
5 Ἀπριλίου: Ἀποκεφαλίζονται στὴν Κωνσταντινούπολη οἱ Π. Τσιγκρής, Δ. Σκαναβὴς καὶ Μ. Χοτζερής. Ο Γ. Μαυροκορδάτος ἀπαγχονίζεται στὸ παράθυρο τοῦ σπιτιοῦ του.
8 Ἀπριλίου: Ὁ Ἰωάννης Δυοβουνιώτης ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴ Λαμία.
10 Ἀπριλίου: Ὑψώνεται ἡ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὰ Ψαρά.
Ἀπαγχονισμὸς τοῦ πατριάρχη Γρηγορίου Ἔ΄ στὴν Κωνσταντινούπολη, τοῦ πρώην οἰκουμενικοῦ πατριάρχη καὶ πολλῶν προκρίτων στὴν Ἀδριανούπολη.
Οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο τῶν Σαλώνων.
11 Ἀπριλίου: Πρώτη ναυτικὴ ἐπιτυχία τῶν Ἑλλήνων ἀνάμεσα στὴ Μῆλο καὶ τὴν Κίμωλο - σπετσιώτικα πλοῖα αἰχμαλωτίζουν δυὸ τουρκικά.
14 Ἀπριλίου: Μάχη ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς Τούρκους στὸ Λεβίδι τῆς Μαντινείας. Ἡ ἡρωικὴ ἀντίσταση τοῦ Ἀναγνώστη Στριφτόμπολα καὶ τῶν παλικαριῶν του, οἱ ὁποῖοι ἦταν ὀχυρωμένοι μέσα στὰ σπίτια, ἔδωσε τὸ χρόνο νὰ φτάσουν ἐνισχύσεις ὑπὸ τοὺς Δ. Πλαπούτα καὶ Σταῦρο Δημητρακόπουλο ὥστε νὰ λυθεῖ ἡ πολιορκία.
15 Ἀπριλίου: Ὁ Μουσταφάμπεης ἀνακαταλαμβάνει τὴ Βοστίτσα (Αἴγιο).
16 Ἀπριλίου: Ὁ πλοίαρχος Νικόλαος Παπαδόπουλος Σκλάβος ἀπὸ τὴν Κεφαλλονιὰ περισυλλέγει στὴ θαλάσσια περιοχὴ τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ σῶμα τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχη Γρηγορίου Ἔ΄ ποὺ τὸν εἶχαν ἀπαγχονίσει καὶ στὴ συνέχεια τὸ μεταφέρει στὴν Ὀδησσό.
17 Ἀπριλίου: Ἐπαναστατικὲς κινήσεις στὴ Σάμο ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Κ. Λαχανά.
Πολλοὶ πρόκριτοι καὶ ἀρχιερεῖς τῆς Πελοποννήσου κλείνονται στὶς φυλακὲς τῆς Τριπολιτσᾶς ὡς ὅμηροι τῶν Τούρκων.
18 Ἀπριλίου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων στὸ Πατρατσάκι τῆς Φθιώτιδας (ὁπλαρχηγοί:
Ρούκης, Κοντογιάννης καὶ Τράκας), στοὺς Μύλους τῆς Μαντινείας (ὁπλαρχηγός: Ἀντώνιος Κολοκοτρώνης), στὴ Σελίμνα τῆς Μαντινείας (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης, Κ.
Δηληγιάννης κ.ἅ.) καὶ στὴ Μενδενίτσα τῆς Λοκρίδας (ὁπλαρχηγός: Ἰωάννης Δυοβουνιώτης).
23-24 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος ἡττᾶται ἀπὸ ὑπέρτερες τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη στὴ γέφυρα τῆς Ἀλαμάνας. Ἀκολουθεῖ ὁ μαρτυρικὸς θάνατός του.
25 Ἀπριλίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων (ὁπλαρχηγοί: Α. Κρέστας, Δ. Τσόκρης, Γ. Μπότασης, Ν.
Λάμπρου, Α. Ἀναστασόπουλος, Α. Ζέρβας κ.ἅ.) ἔξω ἀπὸ τὸ Ἄργος.
Σὲ αὐτὴ τὴ μάχη σκοτώνεται ὁ γιὸς τῆς Μπουμπουλίνας Ἰωάννης Γιάννουζας.
26 Ἀπριλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία Ψαριανῶν καὶ Ὑδραίων καπεταναίων (Ι. Τομπάζης, Ν.
Ἀποστόλης, Γ. Σαχτούρης, Α. Τσαμαδὸς κ.ἅ.) στὰ ἀνοιχτά της Χίου - βυθίζουν τουρκικὸ πλοῖο καὶ αἰχμαλωτίζουν ἕνα ἄλλο.
30 Ἀπριλίου: Μὲ τὴν ἄδεια τοῦ τσάρου σουλτανικὰ στρατεύματα εἰσέρχονται στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες γιὰ νὰ καταστείλουν τὴν Ἐπανάσταση. Ἥττα τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Ἀθανάσιο Καρπενησιώτη στὸ Γαλάτσι τῆς Μολδοβλαχίας ἀπὸ ὑπέρτερες ὑπὸ τὸν Περκόφτσαλη τουρκικὲς δυνάμεις. Ὕστερα ἀπὸ δυὸ μέρες ἡ πόλη τοῦ Γαλατσίου καταλαμβάνεται ἀπὸ τὶς τουρκικὲς δυνάμεις.
1 Μαΐου: Ὁ Ἰάκωβος Τομπάζης κατακαίει τουρκικὴ γολέτα κοντὰ στὴ Χίο.
3 Μαΐου: Οἱ Τοῦρκοι ἀποστέλλουν στὴν Κύπρο ἰσχυρὰ στρατεύματα γιὰ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἐξέγερση.
4 Μαΐου: Ἀποκεφαλίζονται στὴν Κωνσταντινούπολη οἱ ἀρχιερεῖς Δέρκων Γρηγόριος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Τυρνάβου Ἰωαννίκιος καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, ὁ πρώην μέγας διερμηνέας τῆς Πύλης Γεώργιος Καλλιμάχης καὶ δυὸ μέρες ἀργότερα ὁ Νικόλαος Μουρούζης.
7 Μαΐου: Ὁ Ἄνθιμος Γαζῆς καὶ ὁ ἁρματολὸς Κυριάκος Μπασδέκης κηρύσσουν τὴν Ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τοῦ Πηλίου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὸ Βόλο.
8 Μαΐου: Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος ἀντιμετωπίζει μὲ ἀπόλυτη ἐπιτυχία στὸ Χάνι τῆς Γραβιᾶς ἰσχυρὲς τουρκικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη.
Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴ Σάμο.
12-13 Μαΐου: Ἡ νίκη τῶν ἐπαναστατικῶν δυνάμεων στὸ Βαλτέτσι ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Τριπολιτσᾶς, στρατιωτικοῦ καὶ πολιτικοῦ κέντρου τῆς Πελοποννήσου (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, Ἠλίας Μαυρομιχάλης, Ἰωάννης Μαυρομιχάλης, Δ. Πλαπούτας κ.ἅ.).
15 Μαΐου: Τουρκικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Βουκουρέστι.
18 Μαΐου: Ὁ Ἐμμανουὴλ Παππᾶς κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὶς Καρυὲς τοῦ Ἁγίου Ὅρους καὶ στὸν Πολύγυρο τῆς Χαλκιδικῆς.
Σημαντικὲς νίκες τῶν Ἑλλήνων στὰ Δολιανὰ τῆς Κυνουρίας (ὁπλαρχηγός: Νικήτας Σταματελόπουλος) καὶ στὰ Βέρβαινα τῆς Κυνουρίας (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης καὶ ἐπίσκοπος Βρεσθένης Θεοδώρητος).
20 Μαΐου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς στὸ Μεσολόγγι καὶ τὸ Αἰτωλικό.
24 Μαΐου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἅγιο Βλάσιο τῆς Τριπολιτσᾶς (ὁπλαρχηγοί: Θ.
Κολοκοτρώνης, ἀδελφοὶ Πλαπούτα).
26 Μαΐου: «Πράξη τῶν Καλτετζῶν». Ἱδρύεται ἡ Πελοποννησιακὴ Γερουσία μὲ πρόεδρο τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
Ἀμφιλεγόμενη ἐκτέλεση τοῦ Θεόδωρου Βλαδιμηρέσκου ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη (Τυργοβίτσι Μολδαβίας).
27 Μαΐου: Ὁ Δημήτριος Παπανικολὴς πυρπολεῖ τουρκικὸ δίκροτο στὴν Ἐρεσὸ τῆς Λέσβου.
28 Μαΐου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων κοντὰ στὸ Ἀγρίνιο (ὁπλαρχηγοί: Α. Βλαχόπουλος, Δ. Μακρής, Θ. Γρίβας καὶ Κ. Σαδήμας).
30 Μαΐου: Ἡ Πελοποννησιακὴ Γερουσία ἱδρύει τοπικὲς «Γενικὲς Ἐφορεῖες».
Ἰούνιος: Ο Δ. Ὑψηλάντης φτάνει στὴν Πελοπόννησο.
1 Ἰουνίου: Οἱ Ἕλληνες καταλαμβάνουν τὴν Ἱερισσὸ καὶ ἀπελευθερώνουν τὰ Μαντεμοχώρια καὶ ἄλλες περιοχὲς τῆς Χαλκιδικῆς.
Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Ψαριανὸ Ν. Ἀποστόλη φτάνει στὰ Μοσχονήσια. Οἱ Τοῦρκοι ἀντιδροῦν τὶς ἑπόμενες μέρες μὲ βιαιοπραγίες κατὰ τοῦ χριστιανικοῦ στοιχείου τῶν Μοσχονησίων, τῶν Κυδωνιῶν καὶ τῆς Σμύρνης.
7 Ἰουνίου: Ἥττα τοῦ Ἱεροῦ Λόχου ὑπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη στὸ Δραγατσάνι ἀπὸ ὑπέρτερες τουρκικὲς δυνάμεις. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες ὁ Ὑψηλάντης περνᾶ τὰ αὐστριακὰ σύνορα, συλλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Αὐστριακοὺς καὶ φυλακίζεται.
9 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι τοῦ Ἀγρινίου παραδίδονται στὸν Γ. Βαρνακιώτη.
14 Ἰουνίου: Ἐπανάσταση στὴν Κρήτη καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη κοντὰ στὸ Λοῦλο τῶν Χανῖων (ὁπλαρχηγοί: Γ. Δασκαλάκης, Ι. Χάλης, Σήφακας, Παπαπανδρέου, Α. Φασούλης καὶ Μουστουγιαννάκης).
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης παραδίνεται στὶς αὐστριακὲς Ἀρχές.
Μέσα Ἰουνίου 1821: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὴ Γαλατίστα, κοντὰ στὰ Βασιλικά της Θεσσαλονίκης. Πεθαίνει ὁ ὁπλαρχηγὸς Χάμψας.
17 Ἰουνίου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν ἐπαναστατῶν στὴν Κρήτη (Καλύβες Ἀποκορώνου,
Ρούστικα Ρεθύμνου καὶ στὸν Ἅγιο Ἰωάννη Λάμπης). Διεξάγεται μάχη κοντὰ στὸν ποταμὸ Σίζα τῆς Μολδαβίας, ἡττῶνται οἱ ἐπαναστάτες καὶ σκοτώνεται ὁ Ἀθανάσιος Καρπενησιώτης.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὴ θέση Παληοκούλια Ἰωαννίνων (ὁπλαρχηγοί: Α. Ἴσκιος, Γ. Μπακόλας).
23 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι ἐκτελοῦν στὸ Μεγάλο Κάστρο τῆς Κρήτης τὸν ἀρχιεπίσκοπο Γεράσιμο καὶ πολλοὺς ἀρχιερεῖς τοῦ νησιοῦ.
Νίκη τῶν ἐπαναστατῶν σὲ μάχη κοντὰ στὸ φρούριο Μαλάξα τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Γ.
Δασκαλάκης, Α. Φασούλης, Β. Χάλης, Α. Παναγιώτου).
25 Ἰουνίου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὸ Συράκο καὶ τοὺς Καλλαρύτες τῆς Ἠπείρου.
28 Ἰουνίου: Ὁ Ἠλίας Μαυρομιχάλης παραδίδει ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία τὸ φρούριο τῆς Λιβαδειᾶς στὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιοσὲ Μεχμέτ.
3 Ἰουλίου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Μάρκου Μπότσαρη καὶ τῶν παλικαριῶν τοῦ στὸ Κομπότι τῆς Ἄρτας.
6 Ἰουλίου: Ὁ Ρῶσος πρεσβευτὴς στὴν Κωνσταντινούπολη Στρόγκανοφ, ἔπειτα ἀπὸ ἐντολὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν της Ρωσίας Καποδίστρια, ἐπιδίδει στὴν Πύλη τελεσίγραφο μὲ τὸ ὁποῖο ἀπαιτεῖ σεβασμὸ τῶν δικαιωμάτων τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Παρὰ τὴν ἀπόρριψη τοῦ τελεσιγράφου ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ἀποφεύγεται ἡ ρήξη ὕστερα ἀπὸ παρέμβαση τοῦ Αὐστριακοῦ ἀρχικαγκελάριου Μέτερνιχ.
8 Ἰουλίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου (πλοίαρχοι: Ι. Τομπάζης, Ν. Ἀποστόλης, Γ. Σαχτούρης, Α. Τσαμαδός, Ι. Βούλγαρης καὶ Λ. Λελεχός) καταστρέφει ὀκτὼ τουρκικὰ φορτηγὰ πλοῖα στὸν Πορθμὸ Τσαγκλὶ μεταξὺ Σάμου καὶ μικρασιατικῶν ἀκτῶν.
9 Ἰουλίου: Οἱ Τοῦρκοι ἀπαγχονίζουν στὴ Λευκωσία τὸν ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανὸ καὶ ἀποκεφαλίζουν τοὺς μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου καὶ Κυρήνειας.
1795 26 Ὀκτωβρίου: Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ Νικόλαος Χαλκιόπουλος Μάντζαρος (+
Κέρκυρα, 31 Μαρτίου τοῦ 1871), συνθέτης καὶ δάσκαλος μουσικῆς, πρῶτος ἐκπρόσωπος τῆς ἔντεχνης νεοελληνικῆς μουσικῆς καὶ συνθέτης τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνικοῦ ὕμνου.
Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς συνεχίζει τὶς ἐπαφές του μὲ ὅσους ζοῦν στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες καὶ μυεῖ στὶς ἐπαναστατικὲς ἰδέες τοῦ ὁμογενεῖς.
Ὁ Ἀλέξανδρος Καλλιμάχης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Δημήτριος Γουζέλης, ἀπὸ τὴ Ζάκυνθο, ἐκδίδει τὴν κωμωδία τοῦ ὁ «Χάσης», ἡ ὁποία θεωρεῖται ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ σπουδαία ἔργα τοῦ νεοελληνικοῦ θεάτρου.
1796 Ἐκδηλώνονται στασιαστικὲς κινήσεις προεστῶν ἀπὸ τὴ Μάνη καὶ τὴν ὑπόλοιπη Πελοπόννησο, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ οἱ Γάλλοι προσπαθοῦν νὰ αὐξήσουν τὴν ἐπιρροή τους στοὺς Ἕλληνες.
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ὁ Κοραὴς μεταφράζει τὸ ἔργο τοῦ Μπεκαρία «Περὶ Ἀδικημάτων καὶ Ποινῶν», τὸ ὁποῖο κυκλοφορεῖ τὸ 1802.
Αὔγουστος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐπισκέπτεται τὴ Βιέννη, ὅπου μυεῖ στὶς ἐπαναστατικὲς ἰδέες τοῦ ὁμογενεῖς ἐμπόρους καὶ σπουδαστές.
Ἐκδίδεται τὸ «Κυριακοδρόμιο» τοῦ Νικηφόρου Θεοτόκη.
1797 19 Ἀπριλίου: Ὁ Γρηγόριος Ἔ΄, κατὰ κόσμον Γεώργιος Ἀγγελόπουλος, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε στὴ Δημητσάνα τὸ 1745 καὶ πέθανε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1821, ἀνεβαίνει στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης.
27 Ἰουνίου: Οἱ δημοκρατικοὶ Γάλλοι καταλαμβάνουν τὰ Ἐπτάνησα. Ἀπὸ τὶς 12 Μαΐου ἡ Γαληνότατη Ἑνετικὴ Δημοκρατία δὲν ὑφίσταται πλέον.
Αὔγουστος: Ἀποστολὴ τοῦ Δήμου Στεφανόπολι -γόνου μανιάτικης οἰκογένειας ποὺ ἔχει ἐγκατασταθεῖ στὸ Αἰάκειο τῆς Κορσικῆς- στὴ Μάνη, μὲ μυστικὲς ὁδηγίες τοῦ Ναπολέοντα, μὲ σκοπὸ νὰ ἐκτιμήσει τὴν κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν Ἑλλάδα.
Ὀκτώβριος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς ἐκδίδει τὸ «Ἐπαναστατικὸ Μανιφέστο». Κυκλοφοροῦν ὁ «Ἠθικὸς Τρίπους», ἐπίσης τοῦ Ρήγα, καθὼς καὶ ἡ «Χάρτα» του.
17 Ὀκτωβρίου: Ὑπογράφεται μεταξὺ Γαλλίας καὶ Αὐστρίας ἡ Συνθήκη τοῦ Κάμπο Φόρμιο μὲ τὴν ὁποία καταλύεται ἡ Βενετικὴ Δημοκρατία καὶ τὰ Ἐπτάνησα περιέρχονται στοὺς Γάλλους.
Νοέμβριος: Ὁ Ρήγας Βελεστινλὴς καὶ ὁ Χριστόφορος Περραιβὸς ἐπισκέπτονται γιὰ δεύτερη φορᾶ τὴν Τεργέστη.
13 Δεκεμβρίου: Συλλαμβάνεται ὁ Ρήγας ἀπὸ τὶς αὐστριακὲς Ἀρχὲς στὴν Τεργέστη, ἐνῶ διακόπτεται ἡ ἔκδοση τῆς «Ἐφημερίδος» τῆς Βιέννης διότι μὲ αὐτὴ συνεργάζεται ὁ Ρήγας.
Ὁ Κωνσταντῖνος Χαντζερὴς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Ἀνασύσταση τοῦ Πατριαρχικοῦ Τυπογραφείου τῆς Κωνσταντινούπολης.
Γεννιέται ὁ Ἰωάννης Μακρυγιάννης (+1863).
1798 8 Ἀπριλίου: Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμὸς (+
Κέρκυρα 1857), ὁ μετέπειτα ἱδρυτὴς τῆς Ἑπτανησιακῆς Σχολῆς, 13 Ἰουνίου: Οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ἐκτελοῦν τὸν Ρήγα Βελεστινλὴ καὶ τοὺς συντρόφους του στὸν πύργο Νεμπόισα ἔξω ἀπὸ τὸ Βελιγράδι. Στὰ χέρια τῶν Τούρκων τοὺς παραδίδουν οἱ Αὐστριακοί.
Ἰούλιος: Ἡ Ρωσία καὶ ἡ Τουρκία συνάπτουν συμμαχία καὶ ἀποφασίζουν κοινὴ δράση τοῦ στόλου τοὺς ἐναντίον τῶν Γάλλων στὴ Μεσόγειο.
Ὀκτώβριος: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὰ Κύθηρα καὶ τὴ Ζάκυνθο καὶ λίγες μέρες ἀργότερα τὴν Κεφαλλονιὰ καὶ τὴν Ἰθάκη.
Νοέμβριος: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν ἀπὸ κοινοῦ τὴ Λευκάδα.
Ὁ Ἀλὴ πασὰς ἐπεκτείνει τὴν κυριαρχία τοῦ προσαρτώντας τὰ πασαλίκια τῆς Ἔδεσσας καὶ τῆς Νάουσας.
Ἔντονες ἰδεολογικὲς διαμάχες ἀνάμεσα στὸ πατριαρχεῖο καὶ τοὺς Ἕλληνες διαφωτιστές: τὸ Πατριαρχεῖο ἐκδίδει τὴν «Πατρικὴ Διδασκαλία» καὶ τὴ «Χριστιανικὴ Ἀπολογία» τοῦ Ἀθανάσιου τοῦ Πάριου, ἐνῶ ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς ἀπαντᾶ μὲ τὴν «Ἀδελφικὴ Διδασκαλία».
Ἐγκύκλιος τοῦ Γρηγορίου Ἔ΄ ἐναντίον τῆς γαλλικῆς παιδείας.
Γεννιέται ὁ Σκαρλάτος Βυζάντιος, σημαντικὸς λεξικογράφος καὶ ἱστορικὸς (+1878).
1799 5 Μαρτίου: Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν Κέρκυρα.
Ὁ Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας, ἐνῶ ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
6 Μαΐου: Δημοσιεύεται κοινὴ διακήρυξη τοῦ Ρώσου ναυάρχου Οὐσάκωφ καὶ τοῦ Τούρκου ὁμολόγου του Καδὴρ μπέη. Μὲ αὐτὴ ἀνακοινώνεται ὅτι τὰ Ἰόνια Νησιὰ θὰ ἀποτελέσουν ἑνιαῖο καὶ ἀνεξάρτητο κράτος μὲ πρωτεύουσα τὴν Κέρκυρα, ποὺ θὰ διοικεῖται ἀπὸ ἐκλεγμένη 14μελή Γερουσία (στὶς ἐκλογὲς θὰ συμμετέχουν οἱ ἀριστοκράτες καὶ ὑπὸ προϋποθέσεις οἱ ἀστοί).
Ἱδρύεται τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ σχολεῖο στὴν Τεργέστη, μὲ πρῶτο δάσκαλο τὸν Εὐθύμιο Φίλανδρο.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τοὺς «Χαρακτῆρες Θεοφράστου».
1800 21 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴ Ρωσία καὶ τὴν Τουρκία ἡ Συνθήκη τῆς Κωνσταντινούπολης μὲ τὴν ὁποία ἱδρύεται ἡ «Πολιτεία τῶν Ἑπτὰ Ἑνωμένων Νήσων», τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ κράτος μετὰ τὴν ἅλωση. Τὸ νεοσύστατο κράτος θὰ εἶναι ἀνεξάρτητο, μὲ ἐγγυητὴ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ τὴ Ρωσία, ἀλλὰ φόρου ὑποτελὲς στὸ σουλτάνο. Καθορίζεται καὶ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖο ὀνομάζεται «Βυζαντινό». Σύμφωνα μὲ αὐτὸ ἡ τοπικὴ ἀριστοκρατία ἔχει κυρίαρχη θέση.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ «Ἆσμα Πολεμιστήριον» καὶ τὸ «Ἱπποκράτους, Περὶ Ἀέρων, Ὑδάτων, Τόπων».
Στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τῶν Σουλιωτῶν.
Γεννιέται στὴ Ζάκυνθο ὁ νομικὸς καὶ ποιητῆς Γεώργιος Τερτσέτης (+Ἀθήνα 1874).
1801 13 Ἰανουαρίου: Ἐπίσημη ἔπαρση στὸ φρούριο τῆς Κέρκυρας τῆς σημαίας τῆς «Ἀνεξαρτήτου Ἑπτανήσου Πολιτείας».
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
25 Αὐγούστου: Ἀποχωροῦν ἀπὸ τὴν Κέρκυρα οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι. Ὁ ἐπικεφαλῆς τῆς τριμελοῦς «Ἔκτακτης Ἐπιτροπῆς τῆς Δημόσιας Ἀσφάλειας» κόμης Θεοτόκης καλεῖ τοὺς ἀστοὺς καὶ τοὺς ἀγρότες νὰ ἐκλέξουν δικούς τους ἀντιπροσώπους (64 ἄτομα ποὺ συγκροτοῦν τὴν «Ἔντιμο Ἀντιπροσωπεία τῆς πόλεως, τῶν κωμοπόλεων καὶ τῶν χωρίων τῆς Κερκύρας»).
2 Ὀκτωβρίου: Ἡ «Ἔντιμος Ἀντιπροσωπεία» αὐτοανακηρύσσεται ὁ νόμιμος ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ἀποφασίζει τὴ σύνταξη νέου Συντάγματος (ἐγκρίνεται στὶς 21 Ὀκτωβρίου) καὶ ἀναλαμβάνει προσωρινὰ τὴ διακυβέρνηση τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας.
Γεννιέται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Κωνσταντῖνος Σχινᾶς, νομικὸς καὶ πολιτικός. Εἶναι ὁ πρῶτος πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (1837).
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ «Σάλπισμα Πολεμιστήριον».
Ὁ Δανιὴλ Φιλιππίδης κυκλοφορεῖ τὴ μετάφραση τῆς «Λογικῆς» του Κοντιγιάκ.
1802 6 Μαρτίου: Ἀποβιβάζεται στὴν Κέρκυρα ἀγγλικὸς στρατός.
Γεννιέται στὸ Βελβενδὸ τῆς δυτικῆς Μακεδονίας ὁ Σταμάτης Κλεάνθης (+ Ἀθήνα 1862).
Ἀγωνίζεται στὸν Ἱερὸ Λόχο καὶ μετὰ τὴν ἥττα στὸ Δραγατσάνι καταφεύγει στὸ Βερολίνο ὅπου σπουδάζει ἀρχιτεκτονική. Ἔφτιαξε μαζὶ μὲ τὸ φίλο του, τὸν Ἔντουαρτ Σάουμπερτ, τὸ πρῶτο πολεοδομικὸ σχέδιο τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν (Μάιος 1832-Ἰούλιος 1833) τὸ ὁποῖο τελικὰ δὲν ἐφαρμόστηκε γιατί συνάντησε τὴν ἀντίδραση τῶν ἰδιοκτητῶν, τὰ συμφέροντα τῶν ὁποίων θίγονταν.
Οἱ τοῦρκοι διώκουν τοὺς Κολοκοτρωναίους στὴν Πελοπόννησο. Ἡ Πύλη ἀπαγορεύει τὴν ὁπλοφορία στὸν Μοριά.
Νέα ἀποτυχημένη ἐπίθεση τοῦ Ἀλῆ πασᾶ ἐναντίον τοῦ Σουλίου.
Ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἀλλὰ ἀντικαθίσταται σχεδὸν ἀμέσως ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ὑψηλάντη. Ὁ Ἀλέξανδρος Μουρούζης γίνεται ἡγεμόνας της
Μολδαβίας.
Ὁ λόρδος Ἔλγιν μὲ τὴν ἀνοχὴ τῶν ὀθωμανικῶν Ἀρχῶν λεηλατεῖ τὸν Παρθενώνα καὶ μεταφέρει τὰ κλοπιμαία στὸ Λονδίνο.
1803 23 Νοεμβρίου: Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἰόνιων Νησιῶν σὲ εἰδικὴ συνέλευση ψηφίζουν νέο Σύνταγμα. Σύμφωνα μὲ αὐτὸ ἡ δημοκρατία εἶναι «μία καὶ ἀριστοκρατική», δηλαδὴ τὰ Ἐπτάνησα ἀναγνωρίζονται ὡς ἑνιαῖο κράτος -ὄχι πιὰ ὁμοσπονδιακό- μὲ ὀλιγαρχικὴ κυβέρνηση. Τὴν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἀσκεῖ ἡ Γερουσία. Μὲ τὸ τελευταῖο ἄρθρο ἐπιβάλλεται ἡ χρήση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ ὅλους τους τομεῖς τοῦ κράτους.
Οἱ Σουλιῶτες ἀναγκάζονται νὰ ἔρθουν σὲ συμφωνία μὲ τὸν Ἀλὴ πασά. Ἐγκαταλείπουν τὸ Σούλι καὶ καταφεύγουν στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ἀναβρασμὸς στὴν περιοχὴ τῆς Μάνης ὁδηγεῖ στὴν καθαίρεση ἀπὸ τοὺς Τούρκους τοῦ μπέη Κουμουνδουράκη. Νέος μπέης γίνεται ὁ Ἀντώνης Γρηγοράκης.
Ὁ Κοραὴς κυκλοφορεῖ τὸ ἔργο τοῦ «Memoire sur le Etat Actuel de la Civilisation dans la Grece».
1804 Ὁ Κοραὴς προτείνει τὴ λέξη πολιτισμὸς γιὰ τὴν ἀπόδοση τοῦ ὄρου «civilisation».
Πεθαίνει στὴν Κριμαία ὁ Λάμπρος Κατσώνης.
Ὁ Ἀλὴ πασὰς ἐκστρατεύει ἐναντίον τῶν Μποτσαραίων στὰ χωριὰ τοῦ Ραδοβιζίου καὶ τοὺς διασκορπίζει στὸ Βάλτο, στὰ Ἄγραφα καὶ στὰ Ἰόνια Νησιά.
1805 Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραὴς ἀρχίζει νὰ ἐκδίδει τὴν «Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη».
Οἱ Κολοκοτρωναῖοι καταφεύγουν προσωρινὰ στὴ Ζάκυνθο.
Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τῶν Τούρκων στὴ Μεσσηνία.
Ἐκδίδεται ὁ «Ρωσσαγγλογάλλος», ἔργο στὸ ὁποῖο σατιρίζονται οἱ Φαναριῶτες, οἱ ἔμποροι καὶ ὁ ἀνώτερος κλῆρος.
Ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἐκδίδει τὴ «Γραμματικὴ τῆς Αἰολοδωρικῆς».
1806 Ἐκδίδεται ἡ «Ἑλληνικὴ Νομαρχία» - Ἀνωνύμου.
Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταφεύγει στὴ Ζάκυνθο.
Ὁ Σκαρλάτος Καλλιμάχης διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Σοῦτσος ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας, ἀλλὰ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Ὑψηλάντη.
Πεθαίνει ὁ Εὐγένιος Βούλγαρης.
15 Δεκεμβρίου: Ψηφίζεται τὸ νέο Σύνταγμα τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας μὲ τὸ ὁποῖο παραγκωνίζεται ὁ ρόλος τῆς Ὑψηλῆς Πύλης. Αὐτὸ τὸ Σύνταγμα δὲν ἴσχυσε ποτέ.
20 Δεκεμβρίου: Πεθαίνει στὴ Μόσχα ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης καὶ ἱδρυτὴς τῆς ὁμώνυμης σχολῆς τῶν Ἰωαννίνων Ζώης Καπλάνης (Γραμμένο Ἰωαννίνων, 1736).
24 Δεκεμβρίου: Ὁ ρωσικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Βουκουρέστι.
1807 Ρωσοτουρκικὲς συγκρούσεις μὲ τὴ συμμετοχὴ Ἑλλήνων στὸ Αἰγαῖο. Ὁ Ρῶσος Σενιάβιν καταλαμβάνει τὴν Τένεδο, ἀποτρέποντας τοὺς Τούρκους νὰ κινηθοῦν πρὸς τὸ Αἰγαῖο.
Συγχρόνως καλεῖ τὸν ἁρματολὸ τοῦ Ὀλύμπου, Νικοτσάρα, νὰ συνεργαστεῖ μαζί του ἐναντίον τῶν Τούρκων.
7-8 Ἰουλίου: Μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Τιλσίτ, ποὺ ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα τῆς Ρωσίας καὶ τὸν Ναπολέοντα, τὰ Ἐπτάνησα ὑπάγονται καὶ πάλι στὴ γαλλικὴ διοίκηση.
Ὁ ἁρματολὸς τοῦ Ὀλύμπου Νικοτσάρας πεθαίνει καθ’ ὁδὸν πρὸς τὴ Σκιάθο.
Αὔγουστος: Ὁ Κατσαντώνης συλλαμβάνεται καὶ ὁδηγεῖται στὰ Ἰωάννινα. Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα χρόνο ἐκτελεῖται.
1 Σεπτεμβρίου: Ὁ Γάλλος στρατηγὸς Καίσαρας Μπερτιὲ καταλύει τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑπτανήσου Πολιτείας τοῦ 1803 καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸ τὴν αὐτονομία τοῦ ἑπτανησιακοῦ κράτους.
Πεθαίνει ὁ Δημήτριος Καταρτζής.
Ὁ Ἀλέξανδρος Χαντζερὴς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας ἀλλὰ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Σκαρλάτο Καλλιμάχη.
1808 Ἀπρίλιος: Ἀνταρσία τοῦ Εὐθυμίου Βλαχάβα στὴ Θεσσαλία καὶ ἥττα του ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἀλῆ πασᾶ στὴν Καλαμπάκα. Στὴ συνέχεια καταφεύγει στὶς Σποράδες.
Μάιος: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας καλεῖται νὰ ἀναλάβει σημαντικὴ θέση στὸ διπλωματικὸ σῶμα τῆς Ρωσίας. Ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν Κέρκυρα στὶς 3 Αὐγούστου.
Ἱδρύεται ἡ «Ἰονικὴ Ἀκαδημία» στὴν Κέρκυρα.
1809 Ἀγγλικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Ζάκυνθο καὶ στὴ συνέχεια τὴν Κεφαλλονιά, τὴν Ἰθάκη καὶ τὰ Κύθηρα.
Ὁ λόρδος Βύρων φτάνει στὰ Ἰωάννινα.
Ἱδρύεται ἡ «Νέα Δημόσια Σχολή» τῆς Σμύρνης.
Ὁ Ζαλίκογλου κυκλοφορεῖ τὸ «Λεξικόν της Γαλλικῆς Γλώσσης».
Ἱδρύεται στὸ Παρίσι ἡ μυστικὴ ὀργάνωση «Ἑλληνόγλωσσον Ξενοδοχεῖον».
1810 16 Ἀπριλίου: Ἀγγλικὲς δυνάμεις μὲ τὶς ὁποῖες συμπράττουν καὶ 500 Ἕλληνες μὲ ἀρχηγὸ τὸν Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καταλαμβάνουν τὴ Λευκάδα.
1811 Ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἐκδίδει τὸ ἔργο τοῦ «Λυρικά».
Ἀρχίζει ἡ ἔκδοση τοῦ «Λογίου Ἑρμῆ», ἡ ὁποία θὰ διακοπεῖ τὸ 1821.
Γεννιέται στὸ Ληξούρι ὁ σατιρικὸς συγγραφέας Ἀνδρέας Λασκαράτος (+Ἀργοστόλι 1901) καὶ στὴ Θεσσαλονίκη ὁ ἀρχιτέκτονας Λύσανδρος Καυταντζόγλου (+Ἀθήνα 1885).
1812 Λήξη τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ Πολέμου. Μὲ τὴ συνθήκη ποὺ ὑπογράφεται οἱ Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες περνοῦν πάλι ὑπὸ τὴν ἐπικυριαρχία τῶν Ὀθωμανῶν (Μάιος).
Ὁ Ἰωάννης Καρατζᾶς διορίζεται ἡγεμόνας τῆς Βλαχῖας.
Γεννιέται στὴν Κέρκυρα ὁ νομικός, πολιτικὸς καὶ φιλόσοφος Πέτρος Βράιλας Ἀρμένης (+Λονδίνο 1884).
1813 Ἀνεγείρεται στὴ Ζάκυνθο τὸ «Teatro dei Filopatrii», στὸ ὁποῖο ἀνεβαίνουν παραστάσεις κυρίως μελοδραμάτων.
Καταλύεται ἡ γαλλικὴ κυριαρχία στὰ Ἐπτάνησα, μὲ μόνη ἐξαίρεση τὴν Κέρκυρα.
Ἱδρύεται ἡ Φιλόμουσος Ἑταιρεία τῶν Ἀθηνῶν.
1814 21 Ἰουνίου: Τὴν Κέρκυρα καταλαμβάνουν ἀγγλικὰ στρατεύματα. Σεπτέμβριος: Ἱδρύεται στὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας ἀπὸ τοὺς Νικόλαο Σκουφά, Ἐμμανουὴλ Ξάνθο καὶ Ἀθανάσιο Τσακάλωφ ἡ Φιλικὴ Ἑταιρεία.
Ὁ Ἰωάννης Βηλαρᾶς κυκλοφορεῖ τὴ «Ρομέηκη Γλόσα».
Γεννιέται στὴ Θήβα ὁ ζωγράφος τῆς Ἐπανάστασης Γεώργιος Βρυζάκης (+Μόναχο 1878).
1815 5 Νοεμβρίου: Ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Ρωσία ὑπογράφουν στὸ Παρίσι εἰδικὴ συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὰ Ἐπτάνησα τίθενται ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ἀγγλίας μὲ τὴν ὀνομασία «Ἠνωμέναι Πολιτεῖαι τῶν Ἰονίων Νήσων».
Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας διορίζεται ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν της Ρωσίας.
Γεννιέται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ ἱστορικὸς Κωνσταντῖνος Παπαρρηγόπουλος (+Ἀθήνα 1891).
1816 16 Φεβρουαρίου: Ἀποβιβάζεται στὴν Κέρκυρα ὁ σὲρ Τόμας Μέτλαντ, πρῶτος ὕπατος ἁρμοστῆς τῶν Ἰόνιων Νησιῶν.
1817 17 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας γίνεται Ἐλβετὸς πολίτης σὲ ἀναγνώριση τῆς συμβολῆς του στὴ δημιουργία τοῦ ὁμοσπονδιακοῦ συστήματος τῆς Ἐλβετίας.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος διορίζεται μέγας δραγουμάνος τῆς Πύλης.
17 Δεκεμβρίου: Δημοσιεύεται τὸ νέο Σύνταγμα τῶν Ἰόνιων Νησιῶν, τὸ ὁποῖο, παρὰ τὴν ὕπαρξη Γερουσίας καὶ Βουλῆς, δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ φιλελεύθερο, ἀφοῦ ὁ Ἄγγλος ἁρμοστῆς διατηρεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας. Τὸ Σύνταγμα αὐτὸ ἴσχυσε μέχρι τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1818 Ἰούλιος: Πεθαίνει ὁ Σκουφᾶς στὴν Κωνσταντινούπολη.
Ἡ ἕδρα τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας μεταφέρεται στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Νεόφυτος Βόμβας ἐκδίδει τὰ «Στοιχεῖα τῆς Φιλοσοφικῆς Ἠθικῆς».
Ἀνεβαίνει στὴν Ὀδησσὸ τὸ ἔργο τοῦ Ν. Πίκκολου «Ὁ θάνατος τοῦ Δημοσθένους».
1819 19 Ἀπριλίου: Οἱ κάτοικοι τῆς Πάργας, ὑπὸ τὴν πίεση τοῦ Ἀλῆ πασᾶ, ἀναγκάζονται νὰ ἐκπατριστοῦν στὰ Ἰόνια Νησιά.
Ὁ Ἰωάννης Καλλιμάχης διορίζεται μέγας δραγουμάνος τῆς Πύλης.
Ὁ Μιχαὴλ Σοῦτσος γίνεται ἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας.
Ὁ Ἀθανάσιος Σταγειρίτης ἐκδίδει στὴ Βιέννη τὸ περιοδικὸ «Καλλιόπη».
Ἀνεβαίνει στὸ κερκυραϊκὸ θέατρο «Σὰν Τζιάκομο» ἡ μουσικοχορευτικὴ παράσταση «Ἡ παρὰ Φαίαξιν Ἄφιξις τοῦ Ὀδυσσέως» - στίχοι τοῦ Γεωργίου Ρίκη καὶ μουσική του Στέφανου Πογιάγου.
Ἀνεβαίνουν στὸ θέατρο, στὴν Ὀδησσό, τὰ ἔργα τοῦ Γ. Λασσάνη.
Πατριαρχικὴ ἐγκύκλιος ἀπαγορεύει νὰ δίνει κάποιος στὰ παιδιὰ τοῦ ἀρχαία ἑλληνικὰ ὀνόματα.
1820 Ἰανουάριος: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ρωσίας, ἀρνεῖται τὴν ἡγεσία τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας, τὴν ὁποία τοῦ προσφέρει ὁ Ἐμμανουὴλ Ξάνθος.
12 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἀναλαμβάνει «Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἀνωτάτης Ἀρχῆς τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας».
7 Ὀκτωβρίου: Ἀποφασίζεται στὸ Ἰσμαήλιο (Ἰζμαΐλ Οὐκρανίας) ἡ ἐπίσπευση τῆς ἔναρξης τῆς Ἐπανάστασης.
Νοέμβριος: Ὁ Χουρσὶτ Μεχμὲτ πασὰς ἀναλαμβάνει τὴ θέση τοῦ Μορὰ Βαλεσὶ μὲ ἕδρα τὴν Τριπολιτσά.
Ὁ Βενιαμὶν ὁ Λέσβιος ἐκδίδει τὸ ἔργο «Μεταφυσικὴ καὶ Φυσική».
Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση
1821 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ἀπὸ τὰ Ἐπτάνησα ἀποβιβάζεται στὴν Καρδαμύλη τῆς Μάνης.
Ἰανουάριος: Στὴ διάσκεψη τῆς Βοστίτσας (Αἴγιο) οἱ πρόκριτοι τῆς Πελοποννήσου διατυπώνουν κάποιες ἐπιφυλάξεις σχετικὰ μὲ τὴν ἐπιτυχία τοῦ ἐπαναστατικοῦ ἐγχειρήματος, τὶς βασικὲς ἀρχὲς τοῦ ὁποίου ἀνέπτυξε ὁ Παπαφλέσσας.
Ἀρχίζει στὸ Λάιμπαχ ἡ ὁμώνυμη συνδιάσκεψη τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μελῶν τῆς Ἱερῆς Συμμαχίας καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου.
22 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης διαβαίνει τὸν Προῦθο, παραπόταμο τοῦ Δούναβη καὶ φυσικὸ σύνορο ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ τὴ Ρωσία, καὶ φτάνει στὸ Ἰάσιο τῆς Μολδαβίας.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης κυκλοφορεῖ τὴν ἐπαναστατικὴ προκήρυξη «Μάχου ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος», μὲ τὴν ὁποία ζητᾶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τῆς Μολδαβίας καὶ τῆς Βλαχῖας νὰ ἐπαναστατήσουν. Ἡ ἐνέργειά του αὐτὴ σηματοδοτεῖ καὶ τὴν ἐπίσημη ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
2 Μαρτίου: Ὁ Μορὰ Βαλεσὶ Χουρσὶτ πασὰς φτάνει στὰ Ἰωάννινα γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν Ἀλὴ πασά.
3 Μαρτίου: Ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Ἔ΄ ἀφορίζει τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη καὶ τὸν Μιχαὴλ Σοῦτσο γιὰ τὴν Ἐπανάσταση στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες.
9 Μαρτίου: Ὁ πατριάρχης Γρηγόριος Ἔ΄ διατάσσεται ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία νὰ στείλει στὴν Πύλη ὀκτὼ ἀρχιερεῖς ὡς ὁμήρους.
10 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης συγκροτεῖ στὸ Φώξανι τὸν Ἱερὸ Λόχο, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ Ἕλληνες σπουδαστὲς εὐρωπαϊκῶν πανεπιστημίων καὶ μαθητὲς τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου τῆς Ὀδησσοῦ.
17 Μαρτίου: Ἕλληνες ἀγωνιστὲς ὑπὸ τὸν Σωτήρη Χαραλάμπη καὶ τοὺς Πετμεζαίους πολιορκοῦν τοὺς Πύργους τῶν Καλαβρύτων, ποὺ παραδίδονται ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες (21 Μαρτίου). Αὐτὴ ἡ ἐνέργεια ἀποτελεῖ τὴν πρώτη ἐπαναστατικὴ πράξη στὴ νότια Ἑλλάδα.
21 Μαρτίου: Ἔνοπλοι Τοῦρκοι τῆς περιοχῆς τοῦ Ρίου εἰσβάλλουν στὴν Πάτρα καὶ καταστρέφουν καταστήματα στὴν ἐνορία τῆς Ἁγίας Τριάδας.
22 Μαρτίου: Οἱ ἐπαναστάτες μπαίνουν στὴν Πάτρα. Ο Ι. Παπαδιαμαντόπουλος καὶ ὁ Ἀνδρέας Λόντος ὑψώνουν ἐπαναστατικὴ σημαία (κόκκινη μὲ μαῦρο σταυρὸ στὴ μέση). Ὁ Παλαιῶν Πατρὼν Γερμανὸς κατασκευάζει ξύλινο σταυρό, τὸν ὁποῖο τοποθετεῖ στὴν Πλατεία Ἁγίου Γεωργίου. Στὸ σταυρὸ αὐτὸ ὁρκίζονται οἱ ἐπαναστάτες.
23 Μαρτίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ὁ Παπαφλέσσας καὶ ὁ Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ἀπελευθερώνουν τὴν Καλαμάτα ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ἀνδρέας Λόντος κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴ Βοστίτσα (Αἴγιο), τὴν ὁποία ἐγκατέλειψαν οἱ Τοῦρκοι κάτοικοί της.
25 Μαρτίου: Διεξάγεται κοντὰ στὸ χωριὸ Βουνάρια τῆς Πυλίας μάχη ἀνάμεσα σὲ ἐπαναστάτες καὶ Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Σὲ αὐτὴ ἐπικρατοῦν οἱ ἐπαναστάτες.
26 Μαρτίου: Τοῦρκοι ἀπὸ πολλὲς περιοχὲς τῆς Πελοποννήσου ἀναζητοῦν προστασία στὴν Τριπολιτσά.
26 Μαρτίου: Οἱ πρόκριτοι Γ. Πάνου καὶ Π. Μπότασης κηρύσσουν τὴν Ἐπανάσταση στὶς Σπέτσες.
27 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἀπελευθερώνει τὸ Βουκουρέστι. Τὴν ἴδια περίοδο ἀνακοινώνονται ἡ ἀποκήρυξή του ἀπὸ τὸν τσάρο τῆς Ρωσίας Ἀλέξανδρο Α΄ καὶ ἡ διαγραφή του ἀπὸ τοὺς ρωσικοὺς στρατιωτικοὺς καταλόγους.
Μὲ διαταγὴ τῆς Πύλης ἀποκεφαλίζονται οἱ ὁμογενεῖς της Κωνσταντινούπολης Λεβίδης, Στεργιανάκης, Τουρπατσόγλου καὶ ἀρκετοὶ ἄλλοι. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτελεῖ τὰ πρῶτα, μᾶλλον περιορισμένης ἔκτασης, ἀντίποινα τῶν Τούρκων.
Ὁ Πανουργιᾶς Πανουργιᾶς ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὰ Σάλωνα (Ἄμφισσα).
Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη στὴν Καρύταινα τῆς Γορτυνίας.
28 Μαρτίου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς στὴν Ὕδρα.
Συνεδριάζει γιὰ πρώτη φορᾶ ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη ἡ Γερουσία στὴν Καλαμάτα.
Ὁ Δῆμος Σκαλτσᾶς ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὸ Λιδορίκι.
Ὁπλαρχηγοὶ τῆς Λακωνίας πολιορκοῦν τὸ Κάστρο τῆς Μονεμβασιᾶς.
29 Μαρτίου: Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴ Λιβαδειά.
31 Μαρτίου: Σφαγὲς τῶν χριστιανῶν στὴ Σμύρνη.
Ὁ Ἀντώνιος Κοντοσόπουλος ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴν Ἀταλάντη της Λοκρίδας.
1 Ἀπριλίου: Ὁ ὁπλαρχηγὸς Μποῦσγος ἔπειτα ἀπὸ προτροπὴ τοῦ Ἀθανάσιου Διάκου ἀπελευθερώνει τὴ Θήβα.
3 Ἀπριλίου: Ὁ Γιουσοὺφ Σελὶμ πασὰς ἐκδιώκει τοὺς ἐπαναστάτες ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Πάτρας.
4 Ἀπριλίου: Ἀποκεφαλίζεται στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ Κωνσταντῖνος Μουρούζης, ἐνῶ ὁ Δημήτριος Παπαρηγόπουλος καὶ ὁ Ἀντώνιος Τσουρᾶς ἀπαγχονίζονται μπροστὰ στὸ σπίτι τους.
5 Ἀπριλίου: Ἀποκεφαλίζονται στὴν Κωνσταντινούπολη οἱ Π. Τσιγκρής, Δ. Σκαναβὴς καὶ Μ. Χοτζερής. Ο Γ. Μαυροκορδάτος ἀπαγχονίζεται στὸ παράθυρο τοῦ σπιτιοῦ του.
8 Ἀπριλίου: Ὁ Ἰωάννης Δυοβουνιώτης ὑψώνει τὴ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὴ Λαμία.
10 Ἀπριλίου: Ὑψώνεται ἡ σημαία τῆς Ἐπανάστασης στὰ Ψαρά.
Ἀπαγχονισμὸς τοῦ πατριάρχη Γρηγορίου Ἔ΄ στὴν Κωνσταντινούπολη, τοῦ πρώην οἰκουμενικοῦ πατριάρχη καὶ πολλῶν προκρίτων στὴν Ἀδριανούπολη.
Οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο τῶν Σαλώνων.
11 Ἀπριλίου: Πρώτη ναυτικὴ ἐπιτυχία τῶν Ἑλλήνων ἀνάμεσα στὴ Μῆλο καὶ τὴν Κίμωλο - σπετσιώτικα πλοῖα αἰχμαλωτίζουν δυὸ τουρκικά.
14 Ἀπριλίου: Μάχη ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς Τούρκους στὸ Λεβίδι τῆς Μαντινείας. Ἡ ἡρωικὴ ἀντίσταση τοῦ Ἀναγνώστη Στριφτόμπολα καὶ τῶν παλικαριῶν του, οἱ ὁποῖοι ἦταν ὀχυρωμένοι μέσα στὰ σπίτια, ἔδωσε τὸ χρόνο νὰ φτάσουν ἐνισχύσεις ὑπὸ τοὺς Δ. Πλαπούτα καὶ Σταῦρο Δημητρακόπουλο ὥστε νὰ λυθεῖ ἡ πολιορκία.
15 Ἀπριλίου: Ὁ Μουσταφάμπεης ἀνακαταλαμβάνει τὴ Βοστίτσα (Αἴγιο).
16 Ἀπριλίου: Ὁ πλοίαρχος Νικόλαος Παπαδόπουλος Σκλάβος ἀπὸ τὴν Κεφαλλονιὰ περισυλλέγει στὴ θαλάσσια περιοχὴ τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ σῶμα τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχη Γρηγορίου Ἔ΄ ποὺ τὸν εἶχαν ἀπαγχονίσει καὶ στὴ συνέχεια τὸ μεταφέρει στὴν Ὀδησσό.
17 Ἀπριλίου: Ἐπαναστατικὲς κινήσεις στὴ Σάμο ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Κ. Λαχανά.
Πολλοὶ πρόκριτοι καὶ ἀρχιερεῖς τῆς Πελοποννήσου κλείνονται στὶς φυλακὲς τῆς Τριπολιτσᾶς ὡς ὅμηροι τῶν Τούρκων.
18 Ἀπριλίου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων στὸ Πατρατσάκι τῆς Φθιώτιδας (ὁπλαρχηγοί:
Ρούκης, Κοντογιάννης καὶ Τράκας), στοὺς Μύλους τῆς Μαντινείας (ὁπλαρχηγός: Ἀντώνιος Κολοκοτρώνης), στὴ Σελίμνα τῆς Μαντινείας (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης, Κ.
Δηληγιάννης κ.ἅ.) καὶ στὴ Μενδενίτσα τῆς Λοκρίδας (ὁπλαρχηγός: Ἰωάννης Δυοβουνιώτης).
23-24 Ἀπριλίου: Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος ἡττᾶται ἀπὸ ὑπέρτερες τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη στὴ γέφυρα τῆς Ἀλαμάνας. Ἀκολουθεῖ ὁ μαρτυρικὸς θάνατός του.
25 Ἀπριλίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων (ὁπλαρχηγοί: Α. Κρέστας, Δ. Τσόκρης, Γ. Μπότασης, Ν.
Λάμπρου, Α. Ἀναστασόπουλος, Α. Ζέρβας κ.ἅ.) ἔξω ἀπὸ τὸ Ἄργος.
Σὲ αὐτὴ τὴ μάχη σκοτώνεται ὁ γιὸς τῆς Μπουμπουλίνας Ἰωάννης Γιάννουζας.
26 Ἀπριλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία Ψαριανῶν καὶ Ὑδραίων καπεταναίων (Ι. Τομπάζης, Ν.
Ἀποστόλης, Γ. Σαχτούρης, Α. Τσαμαδὸς κ.ἅ.) στὰ ἀνοιχτά της Χίου - βυθίζουν τουρκικὸ πλοῖο καὶ αἰχμαλωτίζουν ἕνα ἄλλο.
30 Ἀπριλίου: Μὲ τὴν ἄδεια τοῦ τσάρου σουλτανικὰ στρατεύματα εἰσέρχονται στὶς Παραδουνάβιες Ἡγεμονίες γιὰ νὰ καταστείλουν τὴν Ἐπανάσταση. Ἥττα τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Ἀθανάσιο Καρπενησιώτη στὸ Γαλάτσι τῆς Μολδοβλαχίας ἀπὸ ὑπέρτερες ὑπὸ τὸν Περκόφτσαλη τουρκικὲς δυνάμεις. Ὕστερα ἀπὸ δυὸ μέρες ἡ πόλη τοῦ Γαλατσίου καταλαμβάνεται ἀπὸ τὶς τουρκικὲς δυνάμεις.
1 Μαΐου: Ὁ Ἰάκωβος Τομπάζης κατακαίει τουρκικὴ γολέτα κοντὰ στὴ Χίο.
3 Μαΐου: Οἱ Τοῦρκοι ἀποστέλλουν στὴν Κύπρο ἰσχυρὰ στρατεύματα γιὰ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἐξέγερση.
4 Μαΐου: Ἀποκεφαλίζονται στὴν Κωνσταντινούπολη οἱ ἀρχιερεῖς Δέρκων Γρηγόριος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Τυρνάβου Ἰωαννίκιος καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, ὁ πρώην μέγας διερμηνέας τῆς Πύλης Γεώργιος Καλλιμάχης καὶ δυὸ μέρες ἀργότερα ὁ Νικόλαος Μουρούζης.
7 Μαΐου: Ὁ Ἄνθιμος Γαζῆς καὶ ὁ ἁρματολὸς Κυριάκος Μπασδέκης κηρύσσουν τὴν Ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τοῦ Πηλίου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὸ Βόλο.
8 Μαΐου: Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος ἀντιμετωπίζει μὲ ἀπόλυτη ἐπιτυχία στὸ Χάνι τῆς Γραβιᾶς ἰσχυρὲς τουρκικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη.
Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴ Σάμο.
12-13 Μαΐου: Ἡ νίκη τῶν ἐπαναστατικῶν δυνάμεων στὸ Βαλτέτσι ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Τριπολιτσᾶς, στρατιωτικοῦ καὶ πολιτικοῦ κέντρου τῆς Πελοποννήσου (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, Ἠλίας Μαυρομιχάλης, Ἰωάννης Μαυρομιχάλης, Δ. Πλαπούτας κ.ἅ.).
15 Μαΐου: Τουρκικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Βουκουρέστι.
18 Μαΐου: Ὁ Ἐμμανουὴλ Παππᾶς κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὶς Καρυὲς τοῦ Ἁγίου Ὅρους καὶ στὸν Πολύγυρο τῆς Χαλκιδικῆς.
Σημαντικὲς νίκες τῶν Ἑλλήνων στὰ Δολιανὰ τῆς Κυνουρίας (ὁπλαρχηγός: Νικήτας Σταματελόπουλος) καὶ στὰ Βέρβαινα τῆς Κυνουρίας (ὁπλαρχηγοί: Θ. Κολοκοτρώνης καὶ ἐπίσκοπος Βρεσθένης Θεοδώρητος).
20 Μαΐου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς στὸ Μεσολόγγι καὶ τὸ Αἰτωλικό.
24 Μαΐου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἅγιο Βλάσιο τῆς Τριπολιτσᾶς (ὁπλαρχηγοί: Θ.
Κολοκοτρώνης, ἀδελφοὶ Πλαπούτα).
26 Μαΐου: «Πράξη τῶν Καλτετζῶν». Ἱδρύεται ἡ Πελοποννησιακὴ Γερουσία μὲ πρόεδρο τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
Ἀμφιλεγόμενη ἐκτέλεση τοῦ Θεόδωρου Βλαδιμηρέσκου ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη (Τυργοβίτσι Μολδαβίας).
27 Μαΐου: Ὁ Δημήτριος Παπανικολὴς πυρπολεῖ τουρκικὸ δίκροτο στὴν Ἐρεσὸ τῆς Λέσβου.
28 Μαΐου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων κοντὰ στὸ Ἀγρίνιο (ὁπλαρχηγοί: Α. Βλαχόπουλος, Δ. Μακρής, Θ. Γρίβας καὶ Κ. Σαδήμας).
30 Μαΐου: Ἡ Πελοποννησιακὴ Γερουσία ἱδρύει τοπικὲς «Γενικὲς Ἐφορεῖες».
Ἰούνιος: Ο Δ. Ὑψηλάντης φτάνει στὴν Πελοπόννησο.
1 Ἰουνίου: Οἱ Ἕλληνες καταλαμβάνουν τὴν Ἱερισσὸ καὶ ἀπελευθερώνουν τὰ Μαντεμοχώρια καὶ ἄλλες περιοχὲς τῆς Χαλκιδικῆς.
Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Ψαριανὸ Ν. Ἀποστόλη φτάνει στὰ Μοσχονήσια. Οἱ Τοῦρκοι ἀντιδροῦν τὶς ἑπόμενες μέρες μὲ βιαιοπραγίες κατὰ τοῦ χριστιανικοῦ στοιχείου τῶν Μοσχονησίων, τῶν Κυδωνιῶν καὶ τῆς Σμύρνης.
7 Ἰουνίου: Ἥττα τοῦ Ἱεροῦ Λόχου ὑπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη στὸ Δραγατσάνι ἀπὸ ὑπέρτερες τουρκικὲς δυνάμεις. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες ὁ Ὑψηλάντης περνᾶ τὰ αὐστριακὰ σύνορα, συλλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Αὐστριακοὺς καὶ φυλακίζεται.
9 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι τοῦ Ἀγρινίου παραδίδονται στὸν Γ. Βαρνακιώτη.
14 Ἰουνίου: Ἐπανάσταση στὴν Κρήτη καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη κοντὰ στὸ Λοῦλο τῶν Χανῖων (ὁπλαρχηγοί: Γ. Δασκαλάκης, Ι. Χάλης, Σήφακας, Παπαπανδρέου, Α. Φασούλης καὶ Μουστουγιαννάκης).
Ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης παραδίνεται στὶς αὐστριακὲς Ἀρχές.
Μέσα Ἰουνίου 1821: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὴ Γαλατίστα, κοντὰ στὰ Βασιλικά της Θεσσαλονίκης. Πεθαίνει ὁ ὁπλαρχηγὸς Χάμψας.
17 Ἰουνίου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν ἐπαναστατῶν στὴν Κρήτη (Καλύβες Ἀποκορώνου,
Ρούστικα Ρεθύμνου καὶ στὸν Ἅγιο Ἰωάννη Λάμπης). Διεξάγεται μάχη κοντὰ στὸν ποταμὸ Σίζα τῆς Μολδαβίας, ἡττῶνται οἱ ἐπαναστάτες καὶ σκοτώνεται ὁ Ἀθανάσιος Καρπενησιώτης.
Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὴ θέση Παληοκούλια Ἰωαννίνων (ὁπλαρχηγοί: Α. Ἴσκιος, Γ. Μπακόλας).
23 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι ἐκτελοῦν στὸ Μεγάλο Κάστρο τῆς Κρήτης τὸν ἀρχιεπίσκοπο Γεράσιμο καὶ πολλοὺς ἀρχιερεῖς τοῦ νησιοῦ.
Νίκη τῶν ἐπαναστατῶν σὲ μάχη κοντὰ στὸ φρούριο Μαλάξα τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Γ.
Δασκαλάκης, Α. Φασούλης, Β. Χάλης, Α. Παναγιώτου).
25 Ἰουνίου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὸ Συράκο καὶ τοὺς Καλλαρύτες τῆς Ἠπείρου.
28 Ἰουνίου: Ὁ Ἠλίας Μαυρομιχάλης παραδίδει ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία τὸ φρούριο τῆς Λιβαδειᾶς στὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιοσὲ Μεχμέτ.
3 Ἰουλίου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Μάρκου Μπότσαρη καὶ τῶν παλικαριῶν τοῦ στὸ Κομπότι τῆς Ἄρτας.
6 Ἰουλίου: Ὁ Ρῶσος πρεσβευτὴς στὴν Κωνσταντινούπολη Στρόγκανοφ, ἔπειτα ἀπὸ ἐντολὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν της Ρωσίας Καποδίστρια, ἐπιδίδει στὴν Πύλη τελεσίγραφο μὲ τὸ ὁποῖο ἀπαιτεῖ σεβασμὸ τῶν δικαιωμάτων τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Παρὰ τὴν ἀπόρριψη τοῦ τελεσιγράφου ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ἀποφεύγεται ἡ ρήξη ὕστερα ἀπὸ παρέμβαση τοῦ Αὐστριακοῦ ἀρχικαγκελάριου Μέτερνιχ.
8 Ἰουλίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου (πλοίαρχοι: Ι. Τομπάζης, Ν. Ἀποστόλης, Γ. Σαχτούρης, Α. Τσαμαδός, Ι. Βούλγαρης καὶ Λ. Λελεχός) καταστρέφει ὀκτὼ τουρκικὰ φορτηγὰ πλοῖα στὸν Πορθμὸ Τσαγκλὶ μεταξὺ Σάμου καὶ μικρασιατικῶν ἀκτῶν.
9 Ἰουλίου: Οἱ Τοῦρκοι ἀπαγχονίζουν στὴ Λευκωσία τὸν ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανὸ καὶ ἀποκεφαλίζουν τοὺς μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου καὶ Κυρήνειας.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
15 Ἰουλίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης ἡττᾶται στὰ Βρυσάκια τῆς Εὔβοιας ἀπὸ τὶς ἐπαναστατικὲς δυνάμεις, ἐπικεφαλῆς τῶν ὁποίων εἶναι ὁ Ἀγγελὴς Νικόλαος ἢ Γωβγίνας καὶ ὁ Α. Μπαλαλᾶς.
Διακόπτονται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις Ρωσίας-Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας μετὰ τὴν ἐπίδοση τελεσιγράφου στὴν Πύλη ἀπὸ τὸν Ρῶσο πρεσβευτὴ στὴν Κωνσταντινούπολη Στρόγκανοφ. Ἡ ρήξη ἀποφεύγεται μὲ παρέμβαση τοῦ Μέτερνιχ.
20 Ἰουλίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καὶ ὁ Ὀμὲρ μπέης καταλαμβάνουν τὴν Ἀθήνα.
23 Ἰουλίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν στὶς ἐπαναστατικὲς δυνάμεις τὸ Κάστρο τῆς Μονεμβασιᾶς.
24 Ἰουλίου: Ἐπαναστατικὲς ὁμάδες ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Χριστόφορου Περραιβοῦ κυριεύουν τὴν Πάργα, τὴν ὁποία οἱ Τοῦρκοι ἀνακαταλαμβάνουν ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες.
7 Αὐγούστου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν μὲ συνθήκη τὸ φρούριο τοῦ Νεόκαστρου.
19 Αὐγούστου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν ἐπαναστατῶν στὶς Ἀλιάκες Θερίσου τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Δασκαλάκης, Βουρδουμπῆς, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Σήφακας, Μανουσέλης, Μανουσογιαννάκης κ.ἅ.).
Αὔγουστος: Οἱ Τοῦρκοι ἐπιτίθενται στοὺς ἐπαναστάτες στὰ Σφακιὰ τῆς Κρήτης.
26 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τοὺς Γκούρα, Πανουργιά, Διοβουνιώτη, Κοντοσόπουλο κ.ἅ. ἐπὶ τῶν Τούρκων τοῦ Μπεϊρᾶν πασᾶ στὰ Βασιλικὰ Λοκρίδας. Σὲ αὐτὴ τὴ μάχη σκοτώνεται ὁ Μπεϊρᾶν πασάς.
1 Σεπτεμβρίου: Τουρκικὸς στρατὸς ἀποβιβάζεται στὴ Σαμοθράκη καὶ τὶς ἑπόμενες μέρες προβαίνει σὲ σφαγὲς τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ.
8 Σεπτεμβρίου: Οἱ Γεωργάκης Ὀλύμπιος καὶ Ἰωάννης Φαρμάκης ἡττῶνται στὴ Μονὴ Σέκου στὴ Μολδαβία. Ὁ Ὀλύμπιος ἀνατινάζει τὸ κωδωνοστάσιο τῆς μονῆς συμπαρασύροντας στὸ θάνατο δεκάδες Τούρκους.
9 Σεπτεμβρίου: Ἀλλεπάλληλες ἧττες τῶν Ἑλλήνων στὴν περιοχὴ τῶν Πατρών.
15 Σεπτεμβρίου: Στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο κοντὰ στὴν Τριπολιτσὰ ἀποβαίνουν ἄκαρπες οἱ συνομιλίες ἀνάμεσα στὴν ἑλληνικὴ (Θ. Κολοκοτρώνης, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Π. Π. Γερμανὸς καὶ Ἀναγνωσταρᾶς) καὶ τὴν τουρκικὴ ἀντιπροσωπεία γιὰ τὴν παράδοση τῆς πρωτεύουσας τοῦ Μοριὰ στοὺς ἐπαναστάτες.
20 Σεπτεμβρίου: Ὁ καπουδᾶν Νουαΐχ Ζααδὲ Ἀλὴ (Κάρα-Ἀλής) πυρπολεῖ τὸ Γαλαξίδι.
23 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὴν πρωτεύουσα τοῦ Μοριά, τὴν Τριπολιτσά.
Σεπτέμβριος (τέλη): Οἱ Τοῦρκοι ἐξουδετερώνουν τοὺς ἐπαναστάτες στὸ Σκουλένιο καὶ στὴ Μονὴ Σέκου. Ὁ Φαρμάκης παραδίνεται καὶ μεταφέρεται στὴν Κωνσταντινούπολη ὅπου καὶ ἀποκεφαλίζεται.
Ὀκτώβριος: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων στὴ Λοκρίδα καὶ τὴ Βοιωτία ὑποχρεώνουν τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ νὰ ἀποσυρθοῦν στὴ Λαμία.
6 Ὀκτωβρίου: Προκήρυξη τοῦ Δ. Ὑψηλάντη γιὰ σύγκληση ἐθνοσυνέλευσης.
30 Ὀκτωβρίου: Καταπνίγεται ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἡ Ἐπανάσταση στὴ Χαλκιδική.
4 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες τῆς στὸ Μεσολόγγι ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Ἀλέξανδρου Μαυροκορδάτου ἡ Συνέλευοη τῆς Δυτικῆς Χέρσου Ἑλλάδος.
13 Νοεμβρίου: Ἀπελευθερώνεται ἡ πόλη τῆς Ἄρτας ἀπὸ τοὺς Σουλιῶτες ὁπλαρχηγοὺς Μάρκο καὶ Νότη Μπότσαρη, τοὺς ἀδερφοὺς Τζαβέλα, τὸν Λ. Βέικο κ.ἅ.
15 Νοεμβρίου: Συγκροτεῖται σὲ σῶμα ἡ Συνέλευση τῆς Ἀνατολικῆς Χέρσου Ἑλλάδος ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Θεόδωρου Νέγρη (Σάλωνα). Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες ἡ συνέλευση ἐκλέγει τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου.
22 Νοεμβρίου: Ὁ Γιουσοὺφ Σελὶμ πασὰς πυρπολεῖ τὴν Πάτρα.
7 Δεκεμβρίου: Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης ἐκλέγεται στὸ Ἄργος πρόεδρος τῆς Πελοποννησιακῆς Γερουσίας.
3-4 Δεκεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὸ φρούριο τοῦ Ναυπλίου.
6 Δεκεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα κοντὰ στὸ χωριὸ Σταυρὸ τῆς Κρήτης. Πεθαίνει ὁ ὁπλαρχηγὸς Γ. Δασκαλάκης ἢ Τσελεπής.
20 Δεκεμβρίου: Ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευσης στὴν Πιάδα τῆς Παλαιᾶς Ἐπιδαύρου.
24 Δεκεμβρίου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Κρητικῶν ἔξω ἀπὸ τὰ Χανιὰ (ὁπλαρχηγοί: Σήφακας, Ροῦσος Βουρδουμπής, Πρωτοπαπαδάκης, Μελιδόνης κ.ἅ.).
31 Δεκεμβρίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη κοντὰ στὸ Βαθύπετρο τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί:
Παναγιώτου, Ζερβουδάκης, Μαυροθαλασσίτης, Νικολαΐδης κ.ἅ.).
1822 1 Ἰανουαρίου: Ψηφίζεται τὸ «Προσωρινὸ Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος» στὴν Ἐπίδαυρο.
12 Ἰανουαρίου: Οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται σὲ μάχη κοντὰ στὰ Στύρα τῆς Εὔβοιας. Σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης ὁ Ἠλίας Μαυρομιχάλης.
14 Ἰανουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν μὲ συνθήκη τὸ κάστρο τῆς Κορίνθου στὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη.
15 Ἰανουαρίου: Διακήρυξη τῆς Ἐθνοσυνέλευσης γιὰ τοὺς σκοποὺς τοῦ Ἀγώνα. Πρόεδρος τοῦ Νομοτελεστικοῦ ἐκλέγεται ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος.
25 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλὴ πασὰς τῶν Ἰωαννίνων σκοτώνεται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ποὺ τὸν πολιορκοῦν στὸ νησὶ τῆς λίμνης Παμβώτιδας. Οἱ Τοῦρκοι στρέφονται κατὰ τοῦ Σουλίου.
26 Ἰανουαρίου: Οἱ Ἕλληνες νικοῦν σὲ μάχη ἔξω ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἀκόνες τοῦ Ρεθύμνου.
Φεβρουάριος: Ἐπανάσταση στὸν Ὄλυμπο καὶ τὴ δυτικὴ Μακεδονία.
5 Φεβρουαρίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν Κρητικῶν ἔξω ἀπὸ τὸ φρούριο τοῦ Ρεθύμνου.
10 Φεβρουαρίου: Νέα νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Φουρφουρὰ τῆς Κρήτης.
19 Φεβρουαρίου: Ὁ πρόκριτος τῆς Νάουσας Ζαφειράκης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴν Πόλη.
11 Μαρτίου: Κηρύσσεται ἡ Ἐπανάσταση στὴ Χίο. Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης φτάνει στὸ νησὶ γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνά του.
29 Μαρτίου: Οἱ Τοῦρκοι νικοῦν σὲ μάχη κοντὰ στὴν Καστανιὰ τοῦ Ὀλύμπου.
30 Μαρτίου: Καταστροφὴ τῆς Χίου ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν καπουδᾶν πασὰ Νουαΐχ Ζααδὲ (Κάρα-Ἀλής).
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Βέροια.
1 Ἀπριλίου: Οἱ Ἕλληνες ὑπὸ τὸν Νικηταρὰ νικοῦν σὲ μάχη κοντὰ στὴ Στυλίδα Φθιώτιδας.
6 Ἀπριλίου: Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν καὶ πυρπολοῦν τὴ Νάουσα (ὁπλαρχηγοί: Καρατάσος, Ζαφειράκης, Γάτσος).
8 Ἀπριλίου: Νίκη τῶν Κρητικῶν στὸ Κάστελο. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες γίνεται νέα μάχη στὴν ἴδια περιοχὴ καὶ οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται (14 Ἀπριλίου τοῦ 1822).
12 Ἀπριλίου: Συνεχίζονται μὲ ἀμείωτη ἔνταση οἱ σφαγὲς τῶν χριστιανῶν τῆς Χίου.
13 Ἀπριλίου: Δεκατρία κορίτσια τῆς Νάουσας γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν ἀτίμωση ρίχνονται στὸν καταρράκτη τῆς Ἀραπίτσας.
28 Ἀπριλίου: Ὁ ὑπὸ τὸν Ἀνδρέα Μιαούλη ἑλληνικὸς στόλος ἀδυνατεῖ νὰ σταματήσει τὶς σφαγὲς στὴ Χίο.
29(;)Ἀπριλίου: Φτάνει στοὺς Ἀρμένους τῆς Κρήτης ὁ Πέτρος Σκυλίτσης Ὁμηρίδης ὡς ἐκπρόσωπος στὴ Μεγαλόνησο τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης.
Μάιος: Ὁ Χουρσὶτ πασὰς ἀρχίζει νὰ πολιορκεῖ τὸ Σούλι.
12 Μαΐου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη ἔξω ἀπὸ τὰ Χανιά.
15 Μαΐου: Τουρκικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Χουρσὶτ πασὰ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καταλαμβάνουν τὸ Σούλι.
19 Μαΐου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία στὰ ἀνοιχτά της Χίου ἀνάμεσα σὲ μοίρα τοῦ τουρκικοῦ στόλου καὶ ἑλληνικὰ πλοῖα (Μιαούλης, Τσαμαδός, Σαχτούρης κ.ἅ.).
23 Μαΐου: Ὁ πρόεδρος τοῦ Νομοτελεστικοῦ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος φτάνει στὸ Μεσολόγγι ὡς ἐπικεφαλῆς στρατευμάτων.
28 Μαΐου: Τουρκικὲς ἐνισχύσεις ἀποβιβάζονται στὴ Σούδα τῆς Κρήτης ἀπὸ πλοῖα τοῦ αἰγυπτιακοῦ στόλου γιὰ νὰ συμβάλουν στὴν καταστολὴ τῆς Ἐπανάστασης.
6 ἣ 7 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Κανάρης πυρπολεῖ τὴν τουρκικὴ ναυαρχίδα Μανσουρίγε στὴ Χίο, ποὺ καταστρέφεται ὁλοσχερῶς. Ἀνάμεσα στοὺς νεκροὺς συγκαταλέγεται καὶ ὁ καπουδᾶν πασὰς Κάρα-Ἀλής, τὸν ὁποῖο διαδέχεται ὁ Μουχτάρμπεης.
7 Ἰουνίου: Σφαγὲς χριστιανῶν στὰ Μαστιχοχώρια τῆς Χίου.
9 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι τοῦ φρουρίου τῆς Ἀκρόπολης παραδίδονται στοὺς πολιορκητές τους.
10 Ἰουνίου: Μάχη στὸ Κομπότι τῆς Ἄρτας. Νίκη τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ὑπὸ τὸ φιλέλληνα στρατηγὸ Νόρμαν καὶ τὸν Μάρκο Μπότσαρη.
29 Ἰουνίου: Ὁ Μαχμοὺτ πασὰς τῆς Δράμας (Δράμαλης), ὁ πρώην ἀρχιβεζύρης Τοσὰλ Ἀλὴ πασάς, ὁ Μαχμοὺτ Χασᾶν πασὰς καὶ ὁ Ἐρεὶπ Ἀχμὲτ πασὰς ὡς ἐπικεφαλῆς ἰσχυρῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων στρατοπεδεύουν κοντὰ στὴ Λαμία. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς ἐκστρατείας εἶναι ἡ καταστολὴ τῆς Ἐπανάστασης.
1 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης καταστρέφει τὴν πόλη τῆς Θήβας.
4 Ἰουλίου: Μάχη στὸ Φανάρι κοντὰ στὸ Σούλι. Οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται καὶ πεθαίνει ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης. Στὴν ἴδια μάχη φονεύεται καὶ ὁ Μουσταφάμπεης.
Ἥττα Ἑλλήνων καὶ φιλελλήνων ὑπὸ τὸν Α. Μαυροκορδάτο στὸ Πέτα κοντὰ στὴν Ἄρτα ἀπὸ ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Μεχμὲτ Ρεσὶτ Κιουταχὴ πασά.
6 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης καταλαμβάνει τὸν Ἀκροκόρινθο.
12, 15, 16 Ἰουλίου: Συνεχεῖς καὶ ἀμφίρροπες ἁψιμαχίες κοντὰ στὸ Ἄργος.
18 Ἰουλίου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Κρουσώνα τῆς περιοχῆς Μαλεβιζίου Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Δεληγιαννάκης, Πωλογεώργης καὶ Ζερβουδάκης).
21-25 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης πολιορκεῖ τὸ Ναύπλιο.
26 Ἰουλίου: Ἥττα τοῦ Δράμαλη στὰ στενὰ τῶν Δερβενακίων ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Θ. Κολοκοτρώνη.
28 Ἰουλίου: Στὸ Ἁγιονόρι τῆς Κορινθίας ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης, ὁ Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ὁ Νικηταρᾶς καὶ τὰ παλικάρια τοὺς ὁλοκληρώνουν τὴν καταστροφὴ τῆς στρατιᾶς τοῦ Δράμαλη.
Στὴν οἰκία τοῦ Ἄγγλου προξένου στὴν Πρέβεζα ὑπογράφεται συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Σουλιῶτες καὶ τοὺς Τούρκους γιὰ τὴν παράδοση τῆς Κιάφας καὶ τοῦ Ναυαρίκου στὸν Χουρσὶτ
πασά.
Αὔγουστος: Ὁ Γεώργιος Κάνιγκ γίνεται ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ἀγγλίας.
8 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη Ἑλλήνων στοὺς Μύλους.
10 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἀετὸ Ξηρομέρου (ὁπλαρχηγοί: Βαρνακιώτης, Γρίβας, Τσαούσης κ.ἅ.).
14 Αὐγούστου: Μάχη ἔξω ἀπὸ τὸ Ναύπλιο στὴ θέση Κούτσι. Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη καὶ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
Ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Ἀλέξανδρος Ἅ΄ χορηγεῖ ἐπ’ ἀόριστον ἄδεια στὸν Ἰωάννη Καποδίστρια, ἐπειδὴ δὲν συμφώνησε μὲ ἕνα ἄκρως φιλελληνικὸ ὑπόμνημα τοῦ ὑπουργοῦ του.
29, 31 Αὐγούστου: Ἀμφίρροπες μάχες στὸ Μοναστήριο τοῦ Αὐλοποτάμου καὶ στὸ Σκλαβόκαμπο τῆς Χαλέπας Κρήτης.
Σεπτέμβριος: Οἱ Σουλιῶτες ὕστερα ἀπὸ συμφωνία μὲ τοὺς Τούρκους ἐγκαταλείπουν τὸ Σούλι καὶ καταφεύγουν στὰ Ἐπτάνησα.
8 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία στὸ Πόρτο Χέλι. Ὁ τουρκικὸς στόλος ὑποχωρεῖ.
18 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Μεταξάς, ὁ ὁποῖος μεταφέρει ἐπιστολὲς τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης γιὰ τοὺς βασιλεῖς τῆς Εὐρώπης, ἀναχωρεῖ γιὰ τὴν Ἀγκόνα.
30 Σεπτεμβρίου: Οἱ Παλαιῶν Πατρὼν Γερμανὸς καὶ Γ. Μαυρομιχάλης μεταφέρουν ἐπιστολὲς τῆς κυβέρνησης στὸν πάπα.
25 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει ἡ πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου ἀπὸ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιουταχὴ πασά.
28-29 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Κανάρης πυρπολεῖ στὰ ἀνοιχτά της Τενέδου τὴν τουρκικὴ ὑποναυαρχίδα.
Ὀκτώβριος-Δεκέμβριος: Συνέδριο τῆς Βερόνας.
8 Νοεμβρίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Ἀνδρέα Μιαούλη λύνει τὴν ἀπὸ θαλάσσης πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου.
26 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Δράμαλης στὸν Ἀκροκόρινθο.
30 Νοεμβρίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸ Ναύπλιο. Ὁ Στάικος Σταϊκόπουλος καταλαμβάνει τὸ Παλαμήδι.
30 Νοεμβρίου: Ὁ Χουρσὶτ πασὰς αὐτοκτονεῖ στὴ Θεσσαλία, ἀφοῦ στὸ μεταξὺ τὸν ἔχει ἀποκηρύξει ὁ σουλτάνος.
2 Δεκεμβρίου: Τὸ Συνέδριο τῆς Βερόνας ἀποκηρύσσει μὲ τὴ διακήρυξή του τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση.
3 Δεκεμβρίου: Τὸ Ναύπλιο παραδίνεται στοὺς Ἕλληνες.
25 Δεκεμβρίου: Ἀποτυγχάνει ἡ τουρκικὴ ἕφοδος στὸ Μεσολόγγι.
31 Δεκεμβρίου: Λύεται ἡ πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου.
1823 15 Ἰανουαρίου: Πρώτη σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Γεώργιου Καραϊσκάκη στὸν Ἅγιο Βλάση τῆς Εὐρυτανίας. Ἀντιμετωπίζει μὲ ἐξαιρετικὴ ἐπιτυχία ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ἰσμαὴλ πασά.
18 Ἰανουαρίου: Τὸ Ναύπλιο ὁρίζεται ἕδρα τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης.
28 Ἰανουαρίου: Νέα σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Καραϊσκάκη κοντὰ στὸν ποταμὸ Φίδαρι τοῦ Βάλτου.
28 Φεβρουαρίου: Τὰ μέλη τοῦ Νομοτελεστικοῦ ἐγκαθίστανται στὰ Ἁγιαννίτικα Καλύβια Κυνουρίας.
13 Μαρτίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἐπιβολὴ ναυτικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν λιμανιῶν τοῦ Αἰγαίου, ἀπὸ τὴν Κρήτη μέχρι τὴ Θεσσαλονίκη, καὶ τοῦ Ἰονίου.
Μάρτιος 1823: Ἡ Ἀγγλία ἀναγνωρίζει τοὺς Ἕλληνες ὡς ἐμπολέμους. Ἡ ἀπόφαση τῆς ἀγγλικῆς κυβέρνησης ἀποτελεῖ de facto ἀναγνώριση τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης.
30 Μαρτίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες τῆς Β΄ Ἐθνικῆς Συνέλευσης τῶν Ἑλλήνων στὸ Ἄστρος τῆς Κυνουρίας.
13 Ἀπριλίου: Η Β΄ Ἐθνοσυνέλευση ἐπικυρώνει τὸ «Νόμο τῆς Ἐπιδαύρου», ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἀναθεώρηση τῶν μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ποὺ ψήφισε ἡ Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
18 Ἀπριλίου: Η Β΄ Ἐθνοσυνέλευση ὁλοκληρώνει τὶς ἐργασίες της.
1 Μαΐου: Ἐκτεταμένες ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Μεχμὲτ Ρεσὶτ Κιουταχῆ πασᾶ στὰ Λεχώνια τοῦ Βόλου.
7 Μαΐου: Ἱδρύεται στὴν Κέρκυρα ἡ Ἰόνιος Ἀκαδημία ἀπὸ τὸν Ἄγγλο ὕπατο ἁρμοστῆ τῶν Ἑπτανήσων Φρειδερίκο Νόρθ, κόμη τοῦ Γκίλφορδ.
Μάιος (τέλη): Ὁ Περκόφτσαλης καὶ ὁ Σαλέχ, ἐπικεφαλῆς ἰσχυρῆς στρατιωτικῆς δύναμης, εἰσβάλλουν στὴν Ἀνατολικὴ Στερεά.
22 Μαΐου: Ὁ διορισμένος ἀπὸ τὴν κυβέρνηση ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης Μανώλης Τομπάζης φτάνει στὴν Κίσσαμο. Λίγες μέρες ἀργότερα οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν στὸν ἁρμοστὴ τὸ φρούριο Κισσάμου (25 Μαΐου τοῦ 1823).
2 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν τὸ φρούριο τῆς Κανδάνου στὸν ἁρμοστὴ Μανώλη Τομπάζη, ὁ ὁποῖος ἔπειτα ἀπὸ τρεῖς μέρες ἀπωθεῖ στὸ Σέλινο τὶς ὑπὸ τὸν Χασᾶν πασὰ τουρκικὲς δυνάμεις.
7-11 Ἰουνίου: Ἀλλεπάλληλες νίκες τοῦ Γιουσοὺφ πασᾶ Περκόφτσαλη στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς Λιβαδειᾶς.
12 Ἰουνίου: Ναυτικὲς ἐπιδρομὲς ψαριανῶν πλοίων στὰ μικρασιατικὰ παράλια.
10 Ἰουλίου: Ὁ Μαυροκορδάτος ἐκλέγεται πρόεδρος τοῦ Βουλευτικοῦ παρὰ τὶς ἀντιδράσεις τοῦ Κολοκοτρώνη. Τὴν ἑπομένη ἐξαναγκάζεται σὲ παραίτηση.
12 Ἰουλίου: Ὁ λόρδος Μπάιρον φτάνει στὸ Ἀργοστόλι.
23 Ἰουλίου: Ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Τούρκους καὶ Ἕλληνες στὸ Μαντούδι τῆς Εὔβοιας.
25 Ἰουλίου: Μάχη στὴ θέση Ἐβλιγιᾶν κοντὰ στὸ Ρέθυμνο καὶ σπουδαία νίκη τῶν Κρητικῶν, ἀρχηγοὶ τῶν ὁποίων ἦταν ὁ Μανουσέλης, ὁ Μανουσογιαννάκης, ὁ Δεληγιαννάκης, ὁ Τσουδερὸς κ.ἅ.
8-9 Αὐγούστου: Μάχη στὸ Κεφαλόβρυσο. Θάνατος τοῦ Μάρκου Μπότσαρη.
12 Αὐγούστου: Πάνδημη κηδεία τοῦ Μάρκου Μπότσαρη στὸ Μεσολόγγι.
24 Αὐγούστου: Ἡ Βουλὴ ἐπαναλαμβάνει τὶς ἐργασίες της στὴ Σαλαμίνα ὅπου ἔχει ἐγκατασταθεῖ καὶ τὸ Νομοτελεστικό.
25 Αὐγούστου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Νικηταρᾶ στὴν Κάντζα τοῦ Κορωπίου ἐπὶ τοῦ Ὀμὲρ μπέη τῆς Καρύστου.
28 Αὐγούστου: Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ Μουσταῆ πασᾶ τῆς Σκόδρας στὴ θέση Καλιακούδα στὸ Καρπενήσι.
25 Σεπτεμβρίου: Τὸ Νομοτελεστικὸ ἐπανέρχεται στὸ Ναύπλιο.
Φθινόπωρο 1823: Ἀρχίζει ἡ διαμάχη ἀνάμεσα στοὺς ἀγωνιστές.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καὶ ὁ Μουσταὴς πολιορκοῦν τὸ Αἰτωλικό. Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα μήνα ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν πολιορκία.
11 καὶ 12 Ὀκτωβρίου: Ναυτικὲς συγκρούσεις στὸ Ἀρτεμίσι τοῦ Βόλου καὶ στοὺς Ὠρεοὺς τῆς Ἰστιαίας ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὰ καὶ τουρκικὰ πλοῖα μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα.
15 Ὀκτωβρίου: Τὰ μέλη τοῦ Βουλευτικοῦ διακόπτουν τὶς ἐργασίες τους καὶ μεταβαίνουν στὸ Ἄργος.
7 Νοεμβρίου: Τὸ φρούριο τῆς Κορίνθου παραδίνεται στὸν Κολοκοτρώνη.
24 καὶ 25 Νοεμβρίου: Ἡ Βουλὴ καθαιρεῖ τὸν ὑπουργὸ τῶν Οἰκονομικῶν Περούκα καὶ τῶν ὑπουργὸ τῶν Ἐσωτερικῶν Μεταξὰ τὸν ὁποῖο ἀντικαθιστᾶ μὲ τὸν Ἰωάννη Κωλέττη.
26 Νοεμβρίου: Τὸ Νομοτελεστικὸ στέλνει στὸ Ἄργος τὸν Νικηταρά, τὸν Τσόκρη καὶ τὸν Π.
Κολοκοτρώνη γιὰ νὰ διαλύσουν βίαια τὴ Βουλή. Οἱ βουλευτὲς καταφεύγουν στὸ Κρανίδι.
30 Νοεμβρίου: Ὁ Ὀρλάνδος καὶ ὁ Λουριώτης ἀναχωροῦν γιὰ τὴν Ἀγγλία, προκειμένου νὰ ἀναζητήσουν δανειοδότες.
24 Δεκεμβρίου: Ὁ λόρδος Μπάιρον φτάνει στὸ Μεσολόγγι.
1824 Ἰανουάριος 1824: Ρωσικὸ Σχέδιο τῶν Τριῶν Τμημάτων γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ ἑλληνικοῦ προβλήματος.
1 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλβετὸς φιλέλληνας γιατρὸς Μάγερ ἐκδίδει στὸ Μεσολόγγι τὴν ἐφημερίδα «Ἑλληνικὰ Χρονικά».
6 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τοῦ νομοτελεστικοῦ σώματος Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης καὶ τὸ μέλος Σ. Χαραλάμπης καθαιροῦνται. Τὴ θέση τοῦ Μαυρομιχάλη καταλαμβάνει ὁ Γ. Κουντουριώτης.
16-17 Ἰανουαρίου: Οἱ πολιτικὲς ἀντιθέσεις ἐκφράζονται ἤδη μὲ τὴν παρουσία δυὸ κυβερνήσεων: Ἡ μία ἔχει τὴν ἕδρα της στὴν Τρίπολη ὑπὸ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη καὶ ἡ ἄλλη στὸ Κρανίδι ὑπὸ τὸν Κουντουριώτη.
9 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο συμφωνητικὸ ἀνάμεσα σὲ Ἄγγλους κεφαλαιούχους καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης Ὀρλάνδο καὶ Λουριώτη γιὰ τὴ σύναψη δανείου ὕψους 800.000 λιρῶν.
Μάρτιος 1824: Ὁ σουλτάνος ζητᾶ τὴ βοήθεια τοῦ Μωχάμετ Ἄλη τῆς Αἰγύπτου γιὰ νὰ καταστείλει τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση.
21 Μαρτίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κουντουριώτη καταλαμβάνουν τὴν Ἀκροκόρινθο.
5 Ἀπριλίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κουντουριώτη καταλαμβάνουν τὴν Τριπολιτσά.
7 Ἀπριλίου: Ὁ λόρδος Βύρων πεθαίνει στὸ Μεσολόγγι.
Μάιος 1824: Τελειώνει ἡ πρώτη φάση τῆς πολιτικῆς σύγκρουσης μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Ναυπλίου ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κουντουριώτη. Διεξάγονται βουλευτικὲς ἐκλογές.
8-12 Μαΐου: Συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ κυβερνητικὲς καὶ ἀντικυβερνητικὲς δυνάμεις κοντὰ στὸ Ἄργος καὶ τὸ Ναύπλιο.
Τέλη Μαΐου 1824: Ὁ Χουσεΐν καταστέλλει τὴν ἐπανάσταση στὴν Κρήτη.
7 Ἰουνίου: Ἀντικυβερνητικοὶ ὑπὸ τὸν Πάνο Κολοκοτρώνη παραδίδουν τὸ φρούριο τοῦ Ναυπλίου στὴν κυβέρνηση.
7-8 Ἰουνίου: Καταστροφὴ τῆς Κάσου ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους τοῦ Χουσεΐν.
12 Ἰουνίου: Ἡ ἄφιξη τῶν ἐκπροσώπων τοῦ νομοτελεστικοῦ σώματος στὸ Ναύπλιο σηματοδοτεῖ τὴν παύση τοῦ ἐμφύλιου πολέμου.
21 Ἰουνίου: Καταστροφὴ τῶν Ψαρῶν ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους.
2 Ἰουλίου: Ἡ κυβέρνηση δίνει ἀμνηστία στοὺς ἀντικυβερνητικούς.
3 Ἰουλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Τσαμαδό, τὸν Μιαούλη καὶ τὸν Σαχτούρη στὰ ἀνοιχτὰ τῶν Ψαρῶν.
7 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ναυλοχεῖ στὰ ἀνοιχτά της πόλης τῆς Ρόδου.
14 Ἰουλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ ἰσχυρῶν τουρκικῶν δυνάμεων στὴν Ἄμπλιανη (ὁπλαρχηγοί: Κ. Τζαβέλας, Σαφάκας, Σκαλτσᾶς, Ν. Πανουργιᾶς, Γ. Δράκος κ.ἅ.).
30-31 Ἰουλίου: Ναυτικὲς συγκρούσεις μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα ἀνάμεσα σὲ μοῖρες τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ τουρκικοῦ στόλου κοντὰ στὴ Σάμο καὶ τὴν Ἰκαρία.
2 Αὐγούστου: Γέννηση στὴ Λευκάδα τοῦ Ἀριστοτέλη, γιοῦ τοῦ Ἰωάννη Βαλαωρίτη καὶ τῆς Ἀναστασίας Τυπάλδου-Φορέστη. Ὁ ποιητὴς τοῦ «Φωτεινοῦ» καὶ ὁ ἐπικὸς ὑμνητὴς τοῦ 1821 πέθανε στὶς 24 Ἰουλίου 1879.
5 Αὐγούστου: Ναυτικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων στὴ Μυκάλη (Σαχτούρης, Κανάρης, Ραφαλιᾶς, Ματρῶζος, Βατικιώτης κ.ἅ.).
14 Αὐγούστου: Ὁ ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ αἰγυπτιακὸς στόλος καταφτάνει στὴν Κῶ.
29 Αὐγούστου: Ναυμαχία τοῦ Γέροντα καὶ πυρπόληση τῆς τουρκικῆς ναυαρχίδας. Τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ἐπιφέρουν σημαντικὲς ζημιὲς στὸν ἐχθρικὸ στόλο.
7 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία ἀνάμεσα στὴ Χίο, τὴ Μυτιλήνη καὶ τὸ Καραμπουρνού. Ἡ μοίρα τοῦ τουρκικοῦ στόλου ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει μὲ μικρὲς ἀπώλειες.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ Πανοῦτσος Νοταρᾶς ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Βουλῆς, μὲ ἀντιπρόεδρο τὸν Θεοδώρητο Βρεσθένη.
22 Ὀκτωβρίου: Ὁ Παπαφλέσσας, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, εἰσβάλλει στὴν Ἀρκαδία γιὰ νὰ πλήξει τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κολοκοτρώνη.
12 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ Πάνου Κολοκοτρώνη στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κουντουριώτη ἔξω ἀπὸ τὴν Τριπολιτσά.
2 Δεκεμβρίου: Οἱ κυβερνητικοὶ καταλαμβάνουν τὴν Τριπολιτσά.
30 Δεκεμβρίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης παραδίδεται στὴν κυβέρνηση.
1825 12 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ λοιμοκαθαρτήριο τῆς Ζακύνθου ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Ἰωάννης Βαρβάκης (γέν. Ψαρά, 1750). Ὁ Βαρβάκης εἶχε ἀποκτήσει μεγάλη περιουσία στὸ Ἀστραχὰν τῆς Ρωσίας, τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ὁποίας διέθεσε γιὰ τὸν Ἀγώνα.
26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης (Ι. Ὀρλάνδος, Ι. Ζαΐμης, Α. Λουριώτης) καὶ τὸν Ὅμιλο Ἄγγλων Κεφαλαιούχων τὸ δεύτερο δάνειο, ὕψους 2.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας.
6 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἐκλέγεται γενικὸς γραμματέας τοῦ ἐκτελεστικοῦ. Τὴν ἴδια μέρα ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ Κανέλλος καὶ ὁ Νικόλαος Δεληγιάννης, ὁ Παναγιώτης καὶ ὁ Ἰωάννης Νοταρᾶς, ὁ Θ. Γρίβας κ.ἅ. προφυλακίζονται ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς στὴ Μονὴ τοῦ Προφήτη Ἠλία στὴν Ὕδρα.
12 Φεβρουαρίου: Τουρκοαιγυπτιακᾶ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ ἀποβιβάζονται στὴ Μεθώνη.
5 Μαρτίου: Νέες ἐνισχύσεις ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καταφτάνουν στὴ Μεθώνη.
9 Μαρτίου: Ἡ πρώτη σύγκρουση τοῦ Ἰμπραὴμ μὲ ἐπαναστατικὲς δυνάμεις στὴν περιοχὴ τοῦ Νεόκαστρου (Ἰωάννης καὶ Κωνσταντῖνος Μαυρομιχάλης) λήγει μὲ ἀπόλυτη ἐπικράτηση τῶν αἰγυπτιακῶν δυνάμεων. Λίγες μέρες ἀργότερα σὲ νέα μάχη στὴν ἴδια περιοχὴ τραυματίζεται θανάσιμα ὁ Ι. Μαυρομιχάλης (14.3.1825).
14 Μαρτίου: Σὲ μερικὴ ἀμνήστευση τῶν πολιτικῶν της ἀντιπάλων προχωρᾶ ἡ κυβέρνηση Κουντουριώτη.
15 Μαρτίου: Σὲ ἁψιμαχία στὸ χωριὸ Σχινόλακα κοντὰ στὴν Πύλο ἐπαναστατικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Καρατάσο τρέπουν σὲ φυγὴ στρατιωτικὲς δυνάμεις τῶν Τουρκοαιγυπτίων.
23 Μαρτίου: Ὁ Κιουταχὴς μὲ ἰσχυρὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις παραβιάζει τὸ Μακρυνόρος καὶ εἰσχωρεῖ στὴν περιοχὴ τοῦ Βάλτου καὶ τοῦ Ξηρομέρου.
7 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Ἰμπραὴμ στὸ Κρεμμύδι, κοντὰ στὸ Νεόκαστρο.
Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος φυλακίζεται ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς στὴν Ἀκρόπολη.
15 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δεύτερη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου ἀπὸ τὸν Κιουταχή.
23 Ἀπριλίου: Ὁ Κιουταχὴς ἀποκλείει ἀπὸ ξηρὰ καὶ θάλασσα τὸ Μεσολόγγι.
26 Ἀπριλίου: Οἱ ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ τουρκοαιγυπτιακὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴ Σφακτηρία.
Θάνατος τοῦ φιλέλληνα Σανταρόζα, τοῦ Ἀναγνωσταρᾶ, τοῦ Α. Τσαμαδού, τοῦ Σαχίνη, τοῦ Δ.
Σαχτούρη κ.ἅ. Τὸ μπρίκι τοῦ Τσαμαδοῦ «ΑΡΗΣ» διαφεύγει, ἐνῶ βάλλεται μὲ καταιγιστικὰ πυρὰ ἀπὸ τὰ αἰγυπτιακὰ πλοῖα.
28 Ἀπριλίου: Ἐπίθεση τοῦ Μιαούλη ἐναντίον αἰγυπτιακῆς μοίρας στὴ Μεθώνη, στὴν ὁποία προκαλεῖ σημαντικὲς ἀπώλειες.
30 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Ἰμπραὴμ στὸ Παλαιόκαστρο.
11 Μαΐου: Τὸ Νεόκαστρο ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία παραδίδεται στὸν Ἰμπραήμ. Ο Π. Πατράκος καὶ ὁ Γ. Μαυρομιχάλης κρατοῦνται ὡς αἰχμάλωτοι.
15 Μαΐου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Γ. Καραϊσκάκη ἐπὶ τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ Μαυρολιθάρι τῆς Παρνασσίδας.
18 Μαΐου: Ἡ κυβέρνηση χορηγεῖ ἀμνηστία στὸν Κολοκοτρώνη, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὴν ἀρχηγία τοῦ ἀγώνα ἐναντίον τοῦ Ἰμπραήμ.
19 Μαΐου: Ὁ Γκίκας Μπότασης κατορθώνει νὰ ἀνεφοδιάσει μὲ τρόφιμα τὸ Μεσολόγγι.
20 Μαΐου: Μάχη στὸ Μανιάκι. Ἡρωικὸς θάνατος τοῦ Παπαφλέσσα.
Σημαντικὴ ναυτικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων κοντὰ στὸν Καφηρέα. Τρία τουλάχιστον πλοῖα τοῦ ἐχθροῦ καταστράφηκαν ἀπὸ τὴ δράση τῶν πυρπολικῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ τουρκικὸ δίκροτο 62 πυροβόλων «Χαζὲν Γκεμισί».
27-28 Μαΐου: Ὁ Ἰμπραὴμ πασὰς καταλαμβάνει ὅλη τὴ Μεσσηνία καὶ φτάνει μέχρι τὴν περιοχὴ τοῦ Οἰτύλου.
28 Μαΐου: Πρώτη ἀποτυχημένη ἕφοδος τοῦ Κιουταχῆ κατὰ τοῦ Μεσολογγίου.
31 Μαΐου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὴ Σούδα ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὰ καὶ αἰγυπτιακὰ πλοῖα.
31(;) Μαΐου: Δολοφονεῖται στὶς Σπέτσες ἡ Μπουμπουλίνα.
2 Ἰουνίου: Ἐπιχείρηση τοῦ ὑπὸ τὸν Α. Μιαούλη ἑλληνικοῦ στόλου στὴν περιοχὴ τῆς Σούδας ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνατίναξη τῆς κορβέτας «Ντζεϊλᾶν-Μπαϊρίν».
5 Ἰουνίου: Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος δολοφονεῖται στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου εἶχε φυλακιστεῖ.
8 Ἰουνίου: Νέα ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Κιουταχῆ ἐναντίον τοῦ Μεσολογγίου.
10 Ἰουνίου: Ὁ Ἰμπραὴμ καταλαμβάνει τὴν Τριπολιτσά.
13 Ἰουνίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Μακρυγιάννη καὶ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη στοὺς Μύλους τῆς Ἀργολίδας.
14 Ἰουνίου: Ὁ Ἰμπραὴμ κατακαίει τὸ Ἄργος.
20 Ἰουνίου: Πετυχημένη ἐπιθετικὴ ἐνέργεια τῆς φρουρᾶς τοῦ Μεσολογγίου ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Κιουταχῆ.
22 Ἰουνίου: Ὁ Γάλλος συνταγματάρχης Κάρολος Φαβιέρος διορίζεται ἀπὸ τὴν κυβέρνηση ἀρχηγὸς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ.
23 Ἰουνίου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη ἑλληνικῶν δυνάμεων ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους τοῦ Ἰμπραὴμ στὰ Τρίκορφά της Τριπολττσᾶς. Σημαντικὲς ἀπώλειες τῶν Ἑλλήνων.
7 Ἰουλίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καταλαμβάνει τὴν περιοχὴ τοῦ Θησείου στὴν Ἀθήνα.
17 καὶ 21 Ἰουλίου: Ἀποτυχημένες ἐπιθέσεις τοῦ Κιουταχῆ ἐναντίον τοῦ Μεσολογγίου. Οἱ ὑπερασπιστὲς τοῦ ἀπορρίπτουν τὶς προτάσεις τοῦ Κιουταχῆ γιὰ ὑπογραφὴ συνθήκης.
23 Ἰουλίου: Ὁ τουρκικὸς στόλος τρέπεται ἀνεξήγητα σὲ φυγὴ μόλις γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ παρουσία τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
24 Ἰουλίου: Οἱ ἑλληνικὲς πολιτικὲς καὶ στρατιωτικὲς δυνάμεις μὲ ἔγγραφο τοὺς πρὸς τὴν ἀγγλικὴ κυβέρνηση ἀναθέτουν τὴν προστασία τῆς Ἑλλάδας στὴν Ἀγγλία.
29 Ἰουλίου: Ἀποτυγχάνει ἐξαιτίας τῆς νηνεμίας ποὺ ἐπικρατεῖ προσπάθεια μοίρας τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Κανάρη νὰ πυρπολήσει τὸν αἰγυπτιακὸ στόλο μέσα στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας.
2 Αὐγούστου: Κρῆτες ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο τῆς Γραμβούσας καὶ τῆς Κισσάμου.
7 Αὐγούστου: Ὁ Κίτσος Τζαβέλας καὶ ὁ Κ. Φωτομάρας μὲ τὰ παλικάρια τοὺς ἐνισχύουν τὴν ἄμυνα τοῦ Μεσολογγίου.
13-14 Αὐγούστου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων ἐναντίον τοῦ Ἰμπραὴμ στὰ Τρίκορφα Τριπολιτσᾶς, στὴν Πιάνα καὶ τὴ Ζαράκοβα Μαντινείας.
23 Αὐγούστου: Ὁ Ἰμπραὴμ καταλαμβάνει τὴ Μονεμβασιά.
28 Σεπτεμβρίου: Ὁ Καραϊσκάκης καταστρέφει στὸν Κραβασαρὰ τουρκικὴ στρατιωτικὴ δύναμη.
24 Ὀκτωβρίου: Σημαντικὲς ἐνισχύσεις καταφτάνουν στὸ Νεόκαστρο ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο ὑπὸ τὸν Τοπὰλ πασὰ καὶ τὸν Μουχαράμπεη.
1 Νοεμβρίου: Μάχη μεταξὺ Λάσπης καὶ Ἐριβίου Θηβῶν. Μεγάλη νίκη τῶν Ἑλλήνων (Γ.
Καραϊσκάκης).
6 Νοεμβρίου: Ὁ αἰγυπτιακὸς στόλος καταφτάνει ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
8-11 Νοεμβρίου: Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν Ἠλεία.
20 καὶ 23 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἀνεφοδιάζει τὸ Μεσολόγγι.
25 Νοεμβρίου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὴ Γλαρέτζα τῆς Ἠλείας.
1 Δεκεμβρίου: Θάνατος τοῦ τσάρου Ἀλέξανδρου Α΄. Τὸν διαδέχεται ὁ ἀδελφός του Νικόλαος Ἅ΄, γνωστὸς γιὰ τὰ φιλοπόλεμα αἰσθήματά του.
18 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἰμπραὴμ φτάνει στὸ Μεσολόγγι γιὰ νὰ ἐνισχύσει τοὺς πολιορκητές.
28 Δεκεμβρίου: Συνάντηση τοῦ Ἄγγλου πρεσβευτῆ στὴν Κωνσταντινούπολη Στράντφορτ
Κάνιγκ μὲ τοὺς Μαυροκορδάτο καὶ Ζωγράφο ἔξω ἀπὸ τὴν Ὕδρα. Ἀποδοχὴ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πλευρὰ τῶν ὄρων συμβιβασμοῦ μὲ τὴν Πύλη.
1826 1 Ἰανουαρίου: Ἀπορρίπτεται ἀπὸ τοὺς ὑπερασπιστὲς τοῦ Μεσολογγίου πρόταση τοῦ Ἰμπραὴμ γιὰ παράδοση τῆς πόλης.
9 Ἰανουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ὑπὸ τὸν Μιαούλη καταπλέει στὸ Μεσολόγγι. Τὴν ἑπομένη, κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου, ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει. Οἱ ναυτικὲς συγκρούσεις θὰ συνεχιστοῦν γιὰ μακρὺ χρονικὸ διάστημα μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα.
Φεβρουάριος: Σφίγγει ὁ κλοιὸς γύρω ἀπὸ τὸ πολιορκημένο Μεσολόγγι.
26 Φεβρουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ νησάκι Βασιλάδι στὴ λιμνοθάλασσα τοῦ Μεσολογγίου, ἐνῶ ἀποτυγχάνουν νὰ κυριεύσουν τὴν Κλείσοβα.
28 Φεβρουαρίου: Προσπάθεια τοῦ Ἰμπραὴμ νὰ καταλάβει τὸ Μεσολόγγι μὲ ἕφοδο ἀποτυγχάνει. Τὴν ἴδια μέρα οἱ πολιορκητὲς καταλαμβάνουν τὴ νησίδα Ντολμά.
5 Μαρτίου: Ἀποτυγχάνει μεσολαβητικὴ προσπάθεια τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ Ἰονίων Νήσων Φρειδερίκου Ἄνταμς γιὰ λήξη τῶν ἐχθροπραξιῶν ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
5-27 Μαρτίου: Ἐπιχειρήσεις ποὺ διεξάγει ὁ Κάρολος Φαβιέρος ἐναντίον τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ τῆς Καρύστου ὁλοκληρώνονται χωρὶς οὐσιαστικὸ ἀποτέλεσμα γιὰ τοὺς Ἕλληνες.
25 Μαρτίου: Ὁ Κίτσος Τζαβέλας ἀνακαταλαμβάνει τὴ νησίδα Βασιλάδι.
1 Ἀπριλίου: Ὁ Μιαούλης ἀποτυγχάνει νὰ ἀνεφοδιάσει τὸ Μεσολόγγι.
4 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴ Ρωσία καὶ τὴν Ἀγγλία τὸ Πρωτόκολλο τῆς Πετρούπολης. Ἀποφασίζεται ἡ μεσολάβηση ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν Πύλη γιὰ τὴ δημιουργία αὐτόνομου ἑλληνικοῦ κράτους ποὺ θὰ εἶναι φόρου ὑποτελὲς στὸ σουλτάνο.
6 Ἀπριλίου: Συγκαλεῖται ἡ Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση στὴν Ἐπίδαυρο, στὴν ὁποία ἀποφασίζεται ἡ ἀγγλικὴ διαμεσολάβηση ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς Τούρκους.
10-11 Ἀπριλίου: Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου. Τὸ Μεσολόγγι καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους.
16 Ἀπριλίου: Η Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση διακόπτει τὶς ἐργασίες της. Ἱδρύεται ἡ «Διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑλλάδος».
18 Ἀπριλίου: Ἡ νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Α. Ζαΐμη ἐγκαθίσταται στὸ Ναύπλιο.
15 Μαΐου: Οἱ διασωθέντες ἀπὸ τὴ φρουρὰ τοῦ Μεσολογγίου φτάνουν στὸ Ναύπλιο.
3-5 Ἰουνίου: Διάλυση τοῦ στρατιωτικοῦ σώματος τῶν γενίτσαρων στὴν Κωνσταντινούπολη ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ σουλτάνου Μαχμούτ.
21-25 Ἰουνίου: Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἰμπραὴμ ἐναντίον τῆς Μάνης. Ἥττα στὴ διπλὴ μάχη τῆς Βέργας-Διροῦ.
7-12 Ἰουλίου: Ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες καὶ Τούρκους στὰ Μεσόγειά της Ἀττικῆς καὶ κοντὰ στὴν Ἀθήνα.
16 Ἰουλίου: Ὁ Κιουταχὴς ἔρχεται στὴν Ἀθήνα καὶ στρατοπεδεύει στὴν περιοχὴ Πατήσια.
Κανονιοβολισμὸς τῆς πόλης.
Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὸ Καρλόβασι τῆς Σάμου. Ὁ Κανάρης διασώζεται μετὰ τὴ βύθιση τοῦ πυρπολικοῦ του.
3 Αὐγούστου: Ὁ Γκούρας κλείνεται μὲ τοὺς ἄντρες του στὴν Ἀκρόπολη. Ἡ πόλη παραδίδεται στὸν Κιουταχή.
6 Αὐγούστου: Νίκη τοῦ Γ. Καραϊσκάκη στὸ Χαϊδάρι.
21-27 Αὐγούστου: Νέα ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Ἰμπραὴμ νὰ καταλάβει τὴ Μάνη. Ἥττα στὴ θέση Πολυάραβος.
3 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀτμήλατο πλοῖο «ΚΑΡΤΕΡΙΑ» φτάνει στὸ Ναύπλιο ὑπὸ τὴ διακυβέρνηση τοῦ φιλέλληνα Ἄμπνεϊ Ἄστιγκς.
13 Σεπτεμβρίου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Ἰωάννη Μακρυγιάννη καὶ τῶν παλικαριῶν του στὴν Ἀθήνα σὲ βάρος τοῦ Κιουταχῆ.
18-30 Σεπτεμβρίου: Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν περιοχὴ τῶν Καλαβρύτων.
30 Σεπτεμβρίου: Φονεύεται μέσα στὴν Ἀκρόπολη ὁ Γιάννης Γκούρας.
6-7 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυχημένες προσπάθειες τῶν Τούρκων νὰ καταλάβουν τὴν Ἀκρόπολη.
11 Ὀκτωβρίου: Ἐνίσχυση τῶν πολιορκούμενων τῆς Ἀκρόπολης ἀπὸ τὸν Κριεζιώτη, τὸν Δεληγιώργη κ.ἅ.
30 Ὀκτωβρίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὴ Ζαγορὰ τῆς Λιβαδειᾶς. Θάνατος τοῦ Γιαννάκη Ἀνδρούτσου, ἀδελφοῦ του Ὀδυσσέα.
2-4 Νοεμβρίου: Ἀμφίρροπες μάχες ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τοῦ Καραϊσκάκη καὶ τοὺς Τούρκους στὴν περιοχὴ τῆς Δόμβραινας Θηβῶν.
11 Νοεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Α. Ζαΐμη μεταφέρει τὴν ἕδρα της στὴν Αἴγινα.
12-23 Νοεμβρίου: Ἐπιχειρήσεις τοῦ Καραϊσκάκη στὴν περιοχὴ τῆς Ἀράχοβας καὶ τῆς Λιβαδειᾶς. Μεγάλη νίκη στὶς 24.11.1826 στὴν Ἀράχοβα καὶ θάνατος τοῦ Μουστάμπεη.
1 Δεκεμβρίου: Ὁ Φαβιέρος ἐνισχύει τοὺς ὑπερασπιστὲς τῆς Ἀκρόπολης.
3 Δεκεμβρίου: Καταπλέει στὴν Αἴγινα ἡ φρεγάτα «ΕΛΛΑΣ» ὑπὸ τὴ διεύθυνση τοῦ Χάμιλτον.
25 Δεκεμβρίου: Πρόταση τοῦ Κιουταχῆ πρὸς τὴ φρουρὰ τῆς Ἀκρόπολης νὰ παραδοθεῖ ἀπορρίπτεται.
1827 19 Ἰανουαρίου: Οἱ ὑπὸ τὸν Νότη Μπότσαρη καὶ τὸν Δράκο ἑλληνικὲς δυνάμεις καταβάλλουν στὸ Δίστομο ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις.
20 Ἰανουαρίου: Ὁ Καραϊσκάκης διέρχεται μὲ τοὺς ἄντρες τοῦ μέσα ἀπὸ τὸ στρατόπεδο τοῦ Ὀμὲρ πασᾶ τῆς Καρύστου.
24 Ἰανουαρίου: Ἄφιξη τοῦ φιλέλληνα Ἄγγλου συνταγματάρχη Τόμας Γκόρντον μὲ στρατεύματα στὸ Φάληρο.
27 Ἰανουαρίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὸ Καματερὸ Φυλῆς ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ Κιουταχῆ.
Θάνατος τοῦ Διονυσίου Βούρβαχη, συνταγματάρχη τοῦ γαλλικοῦ στρατοῦ.
31 Ἰανουαρίου: Ὁ Καραϊσκάκης τραυματίζεται σὲ μάχη κοντὰ στὸ Δίστομο. Στὴν ἴδια μάχη σκοτώνεται ὁ ὁπλαρχηγὸς Γριβογιῶργος.
11 Φεβρουαρίου: Ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ Γ. Σισίνη ἀρχίζει τὶς συνεδριάσεις της στὴν Ἐρμιόνη ἡ Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
26 Φεβρουαρίου: Φτάνει στὸ Πόρτο Χέλι, προερχόμενος ἀπὸ τὴν Ἰταλία, ὁ Ἄγγλος ἀξιωματικὸς Ρίτσαρτ Τσορτς.
4 Μαρτίου: Μάχη στὸ Κερατσίνι καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (ἀρχηγὸς ὁ Γ.Καραϊσκάκης).
19 Μαρτίου: Β΄ περίοδος τῆς Γ΄ Ἐθνοσυνέλευσης στὴν Τροιζήνα.
22 Μαρτίου: Ἥττα τοῦ Καραϊσκάκη κοντὰ στὸ Δαφνί.
29 Μαρτίου: Ὁ Κόχραν ὁρκίζεται στόλαρχος ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνέλευσης.
30 Μαρτίου: Ἡ Ἐθνοσυνέλευση ἐκλέγει τὸν Ἰωάννη Καποδίστρια «Κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος» μὲ ἑπταετῆ διάρκεια θητείας.
3 Ἀπριλίου: Σύσταση ἀντικυβερνητικῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τοὺς Γ. Μαυρομιχάλη, Γιαννούλη Νάκο καὶ Μαρκὴ Μιλαέτη, ἡ ὁποία θὰ κυβερνήσει τὴ χώρα μέχρι τὴν ἄφιξη τοῦ Καποδίστρια.
Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ρίτσαρτ Τσορτς διορίζεται ἀρχιστράτηγος.
8 Ἀπριλίου: Μάχη στὸ Φάληρο καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (ἀρχηγὸς ὁ Μακρυγιάννης).
13 Ἀπριλίου: Μάχη κοντὰ στὴ Μουνιχία καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (Καραϊσκάκης καὶ Γενναῖος Κολοκοτρώνης).
22-23 Ἀπριλίου: Θανάσιμος τραυματισμὸς τοῦ Καραϊσκάκη στὴ μάχη τοῦ Φαλήρου.
24 Ἀπριλίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἀνάλατο (σημερινὴ περιοχὴ Νέου Κόσμου). Στὴ διάρκεια τῆς μάχης σκοτώθηκαν ὁ Λ. Βέικος, ὁ Γ. Τζαβέλας, ὁ Δράκος κ.ἅ.
1 Μαΐου: Ἡ συνέλευση ψηφίζει τὸ «Πολιτικὸν Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδος». Τέσσερις μέρες ἀργότερα διακόπτει τὶς ἐργασίες της.
24 Μαΐου: Παράδοση τῆς Ἀκρόπολης στοὺς Τούρκους.
4 Ἰουνίου: Ὁ Κανάρης καίει, μέσα στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας, τὴν προφυλακίδα τοῦ αἰγυπτιακοῦ στόλου.
6 Ἰουλίου: Σύμβαση τοῦ Λονδίνου. Ἀποτελεῖ ἐπανάληψη τῶν ὄρων τοῦ Πρωτοκόλλου τῆς Πετρούπολης, ἀλλὰ καθορίζει καὶ τὸν τρόπο ἐπιβολῆς τους.
12 Ἰουλίου: Ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Νικόλαος Ἅ΄ ἀποδέχεται τὴν παραίτηση τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν της αὐτοκρατορίας.
4 Αὐγούστου: Οἱ πρεσβευτὲς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ζητοῦν μὲ ἔγγραφό τους πρὸς τὴν Πύλη τὸν τερματισμὸ τῶν ἐχθροπραξιῶν στὸ Μοριά. Τὸ αἴτημά τους ἀπορρίπτεται.
17 Αὐγούστου: Ἡ κυβέρνηση καὶ ἡ βουλὴ ἐγκαθίστανται στὴν Αἴγινα.
26 Αὐγούστου: Ὁ τουρκοαιγυπτιακὸς στόλος ὑπὸ τὸ ναύαρχο Μουχαρὲμ καταπλέει στὸν κόλπο τοῦ Νεόκαστρου.
10 Σεπτεμβρίου: Οἱ ναύαρχοι Κόδριγκτον τῆς Ἀγγλίας καὶ Δεριγνὶ τῆς Γαλλίας ἀνακοινώνουν μὲ ἔγγραφό τους στὸν Ἰμπραὴμ πασὰ ὅτι, σύμφωνα μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Λονδίνου, ἀπαγορεύεται κάθε κίνηση στρατευμάτων.
18 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία τῆς Σκάλας Σαλώνων. Ὁ Ἄστιγξ, κυβερνήτης τοῦ πλοίου «ΚΑΡΤΕΡΙΑ», καταστρέφει τουλάχιστον τρία τουρκικὰ πλοῖα καὶ κυριεύει τρία αὐστριακά.
20 Σεπτεμβρίου: Συνεχίζεται ἡ καταστροφὴ τῶν καρποφόρων δέντρων τῆς Μεσσηνίας ἀπὸ τὸν Ἰμπραήμ.
2 Ὀκτωβρίου: Θάνατος στὸ Λονδίνο τοῦ Φρειδερίκου Νόρθ, κόμητος τοῦ Γκίλφορτ, ὕπατου ἁρμοστῆ τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ θερμοῦ φιλέλληνα.
8-20 Ὀκτωβρίου: Ναυμαχία τοῦ Ναβαρίνου.
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ Φαβιέρος ἀποβιβάζεται στὴ Χίο μὲ σκοπὸ νὰ ἐκδιώξει τοὺς Τούρκους.
21 Ὀκτωβρίου: Ἡ ναυμαχία τοῦ Ναβαρίνου καὶ τὸ ἀποτέλεσμά της ξεσηκώνουν θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Κωνσταντινούπολη.
5 Δεκεμβρίου: Ὁ Κανάρης ἀποτυγχάνει νὰ καταστρέψει τουρκικὰ πλοῖα στὸν κόλπο τοῦ Τσεσμέ.
8 Δεκεμβρίου: Οἱ πρεσβευτὲς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἐγκαταλείπουν τὴν Κωνσταντινούπολη.
15 Δεκεμβρίου: Ἡ τουρκικὴ φρουρὰ τῆς νησίδας Βασιλάδι παραδίδεται στὸν Ἄστιγξ.
1828 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας φτάνει στὸ Ναύπλιο, μετὰ τὴν ἀπόφαση τῆς Ἐθνοσυνέλευσης τῆς Τροιζήνας, ἡ ὁποία τὸν ἐξέλεξε πρῶτο κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδας. Τρεῖς μέρες ἀργότερα φτάνει στὴν Αἴγινα, πρώτη πρωτεύουσα τῆς ἐλεύθερης Ἑλλάδας.
18 Ἰανουαρίου: Ἵδρυση τῆς «Προσωρινῆς Διοικήσεως τῆς Ἐπικράτειας».
20 Ἰανουαρίου: Ὁρκωμοσία στὸν καθεδρικὸ ναὸ τῆς Αἴγινας τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια. Τὴν ἴδια μέρα ἱδρύεται τὸ «Πανελλήνιον», ἕνα 27μελές γνωμοδοτικὸ σῶμα.
2 Φεβρουαρίου: Ἵδρυση τῆς «Ἐθνικῆς Χρηματιστικῆς Τράπεζας» καὶ καθιέρωση τοῦ φοίνικα ὡς ἐθνικοῦ νομίσματος. Ἡ τράπεζα θὰ ἐκδώσει 6.472 μετοχὲς ὀνομαστικῆς ἀξίας 83 καὶ ½
ταλίρων ἡ καθεμιά. Τὸ ἐθνικὸ νομισματοκοπεῖο τοῦ Καποδίστρια κατὰ τὴν περίοδο λειτουργίας τοῦ (1828-1832) ἔκοψε τὰ ἀκόλουθα νομίσματα: ἀργυρὸ φοίνικα, χάλκινο 20λεπτο, 10λεπτο, 5λεπτο καὶ μονόλεπτο. Αὐτὰ τὰ νομίσματα ἀποσύρθηκαν μετὰ τὴν ἔλευση τοῦ Ὄθωνα. Ὁ ἀργυρὸς φοίνικας περιέχει ἄργυρο 900/000 καὶ ἔχει βάρος 4,165 γραμμάρια.
8 Φεβρουαρίου: Μὲ διάταγμα τοῦ Καποδίστρια καθορίζονται οἱ ἰσοτιμίες τῶν ξένων νομισμάτων μὲ τὸ γρόσι, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ ἀκόμη τὸ κύριο νόμισμα συναλλαγῶν στὴν Ἑλλάδα. Σύμφωνα μὲ τὸ διάταγμα, μὲ τὸ ὁποῖο ἡ κυβέρνηση προσπαθεῖ νὰ πατάξει τὴν αἰσχροκέρδεια, μιὰ λίρα στερλίνα ἰσοδυναμεῖ μὲ 73 γρόσια καὶ ἕνα γαλλικὸ πεντόφραγκο μὲ 13,30 γρόσια.
5 Μαρτίου: Ὁ Φαβιέρος ἀναγκάζεται νὰ ἐκκενώσει τὴ Χίο.
14 Ἀπριλίου: Ἡ Ρωσία κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
8 Μαΐου: Νίκη τῶν Κρητῶν κοντὰ στὸ Ρέθυμνο.
25 Μαΐου: Νέα νίκη τῶν Κρητῶν στὴν περιοχὴ Χαλαρά.
7 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται πρωτόκολλο ἀνάμεσα στὶς τρεῖς Μεγάλες Δυνάμεις. Ἀποφασίζεται ἡ ἀποστολὴ στὴν Πελοπόννησο γαλλικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ὑπὸ τὸν Μεζόν, μὲ σκοπὸ νὰ ἐκδιώξει τὸν Ἰμπραήμ.
20 Ἰουλίου: Θάνατος τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη στὴ Βιέννη.
9 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ἀγγλία καὶ τὸν Μωχάμετ Ἄλη τῆς Αἰγύπτου ἡ Σύμβαση τῆς Ἀλεξάνδρειας, μὲ τὴν ὁποία καθορίζεται ὁ τρόπος ἐκκένωσης τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἰμπραήμ.
15 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Κρητῶν στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Γόρτυνας.
17 Αὐγούστου: Τὰ γαλλικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Μεζὸν ἀποβιβάζονται στὸ Πεταλίδι τῆς Πυλίας.
29 Αὐγούστου: Ἱδρύονται ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία καὶ τὰ πρῶτα ταχυδρομικὰ γραφεῖα στὸ Ἄργος, στὴν Τρίπολη καὶ στὴν Ἐπίδαυρο.
4 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει ἡ ἀποχώρηση τῶν τουρκοαιγυπτιακῶν στρατευμάτων ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο. Στὶς 27 τοῦ ἴδιου μήνα ἀναχωρεῖ καὶ ὁ Ἰμπραήμ.
23 Σεπτεμβρίου: Ἐμπιστευτικὸ ὑπόμνημα τοῦ Καποδίστρια πρὸς τοὺς ἀντιπρόσωπους τῶν Τριῶν Συμμάχων Δυνάμεων, μὲ τὸ ὁποῖο ἐπισημαίνει ὅτι τὰ σύνορα τοῦ νέου κράτους εἶναι ἀσφυκτικά.
16 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο πρωτόκολλο ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῶν Τριῶν Δυνάμεων, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ σύνορα τοῦ νέου κράτους (Πελοπόννησος, Κυκλάδες).
15 Δεκεμβρίου: Ἱδρύονται ἀπὸ τὸν κυβερνήτη δικαστήρια διαφόρων βαθμίδων.
1829 5 Φεβρουαρίου: Ο Ν. Σπηλιάδης διορίζεται γραμματέας τῆς Ἐπικρατείας στὴ θέση τοῦ Σπ. Τρικούπη.
22 Μαρτίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ παρακάτω:
-Τὰ σύνορα τοῦ αὐτόνομου ἑλληνικοῦ κράτους πρὸς βορρᾶ καθορίζονται ἀπὸ τὴν ὁροθετικὴ γραμμὴ Ἀμβρακικού-Παγασητικού.
-Στὸ νέο κράτος θὰ περιλαμβάνονται τὰ νησιὰ Σποράδες, Κυκλάδες, Σάμος καὶ πιθανὸν ἡ Κρήτη.
-Τὸ καθεστὼς τοῦ κράτους θὰ εἶναι κληρονομικὴ μοναρχία.
-Ὁ ἐτήσιος φόρος ὑποτέλειας θὰ ἀνέρχεται στὰ 1.500.000 γρόσια.
11 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸ Ἄργος ἡ Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρώσει τὶς ἐργασίες της στὶς 6 Αὐγούστου.
29 Ἰουλίου: Ἡ Ἐθνοσυνέλευση ἀποφασίζει κατάργηση τοῦ «Πανελληνίου» καὶ ἵδρυση Γερουσίας. Ἐπίσης ἀποφασίζει τὴ διανομὴ 200.000 στρεμμάτων ἐθνικῶν γαιῶν σὲ ἀκτήμονες.
12 Σεπτεμβρίου: Μάχη στὴν Πέτρα τῆς Βοιωτίας (μὲ ἀρχηγὸ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη). Ἡ τελευταία μάχη τοῦ Ἀγώνα.
14 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ρωσία καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὑπογράφουν τὴ Συνθήκη τῆς Ἀδριανούπολης, ἡ ὁποία τερματίζει τὸ Ρωσοτουρκικὸ Πόλεμο. Μὲ τὴ συνθήκη αὐτὴ ἡ Πύλη ἀναγνωρίζει τὰ προηγούμενα πρωτόκολλα καὶ τὶς συνθῆκες ποὺ ἀφοροῦν στὸ ἑλληνικὸ ζήτημα.
Ὀκτώβριος: Ἡ ἀντιπολιτευτικὴ κίνηση ἐναντίον τοῦ Καποδίστρια διογκώνεται κυρίως στὴ Μάνη καὶ τὴν Ὕδρα.
Νοέμβριος: Λειτουργεῖ στὴν Αἴγινα τὸ «Κεντρικὸν Σχολεῖον».
27 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὸ Ὀρφανοτροφεῖο τῆς Αἴγινας ἡ λειτουργία μικρῆς βιβλιοθήκης, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσει τὸν πυρήνα τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.
1830 3 Φεβρουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὸ Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου ποὺ ὑπογράφεται ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις, δημιουργεῖται ἀνεξάρτητο ἑλληνικὸ κράτος μὲ ὁροθετικὴ γραμμὴ πρὸς βορρᾶ καὶ δυτικὰ τὴ γραμμὴ Ἀχελώου-Σπερχειοῦ. Τὸ ἑλληνικὸ στέμμα προσφέρεται στὸν Λεοπόλδο τοῦ Σᾶξ Κόμπουρκ, ὁ ὁποῖος τελικὰ τὸ ἀρνεῖται.
1 Μαρτίου: Μὲ διάταγμα καθορίζονται οἱ ἰσοτιμίες τοῦ καποδιστριακοῦ φοίνικα. Ἔτσι, μιὰ λίρα στερλίνα ἀντιστοιχεῖ σὲ 29,20 φοίνικες καὶ ἕνα νόμισμα 5 γαλλικῶν φράγκων σὲ 5,60 φοίνικες.
21 Μαΐου: Ὁ Λεοπόλδος τοῦ Σᾶξ Κόμπουρκ παραιτεῖται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ θρόνο.
Ἰούνιος: Ἀντικυβερνητικὲς ἐκδηλώσεις στὴ Μάνη.
Δεκέμβριος: Στάση τῶν Μαυρομιχαλαίων στὴ Μάνη ἐναντίον τοῦ Καποδίστρια.
Ὁ Ἀντώνιος Μάτεσις ἐκδίδει τὸ «Βασιλικό» .
Σχηματίζεται στὴ Σύρο ὁ πρῶτος θίασος, ὁ ὁποῖος δίνει παραστάσεις σὲ κατάστημα ποὺ διαμορφώθηκε σὲ θεατρικὴ αἴθουσα.
1831 23 Ἰανουαρίου: Σύλληψη τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη καὶ ταραχὲς στὴ Μάνη.
17 Φεβρουαρίου: Ὁ Καποδίστριας ἀνακοινώνει τὴν πρόθεση τῆς κυβέρνησής του νὰ προχωρήσει στὴν ἔκδοση 3.000.000 φοινίκων σὲ χαρτονομίσματα.
Ἀπρίλιος: Ἐπιβάλλεται λογοκρισία στὸν Τύπο.
Μάιος: Ἵδρυση Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς στὴν Ὕδρα. Ἀνταρσία στὴ Σύρο καὶ τὴν Αἴγινα.
1 Μαΐου: Ἀποτυγχάνει στρατιωτικὸ πραξικόπημα τοῦ Τάσου Καρατάσου.
14 Ἰουλίου: Ὑδραῖοι καταλαμβάνουν τὸ ναύσταθμο στὸν Πόρο.
1 Αὐγούστου: Ὁ Μιαούλης πυρπολεῖ πλοῖα τοῦ ἐθνικοῦ στόλου στὸν Πόρο.
Σεπτέμβριος: Στασιαστικὰ κινήματα σὲ πολλὲς ἐπαρχίες τῆς Πελοποννήσου.
16 Σεπτεμβρίου: Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου καθορίζει τὰ βόρεια σύνορά του ἑλληνικοῦ κράτους στὴ γραμμὴ Ἀμβρακικού-Παγασητικού.
27 Σεπτεμβρίου: Δολοφονεῖται στὸ Ναύπλιο ὁ κυβερνήτης Ἰωάννης Καποδίστριας.
Ἐκλέγεται Διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν Αὐγουστίνο Καποδίστρια, τὸν Θ. Κολοκοτρώνη καὶ τὸν Ἰωάννη Κωλέττη.
5 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὸ Ἄργος τὶς ἐργασίες της ἡ Ἔ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
9 Δεκεμβρίου: Συγκρούσεις στὸ Ἄργος μεταξὺ κυβερνητικῶν καὶ συνταγματικῶν.
1832 4 Ἰανουαρίου: Μὲ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης συνδέθηκε ἡ ἀξία τῶν μὴ μετατρέψιμων σὲ μεταλλικὸ νόμισμα τραπεζογραμματίων ἔκδοσης τῆς Ἐθνικῆς Χρηματιστικῆς Τράπεζας (1831) μὲ τὶς ἐθνικὲς γαῖες κατὰ τὸ γαλλικὸ πρότυπο τῶν assignats.
1-13 Μαρτίου: «Συνδιάσκεψις τοῦ Λονδίνου διὰ πρωτοκόλλου τῆς ἔκρινεν ἀρίστην τὴν ἐκλογὴν τοῦ πρίγκηπος Ὄθωνος τῆς Βαυαρίας ὡς ἡγεμόνος τῆς Ἑλλάδος».
15 Μαρτίου: Ὁ Αὐγουστίνος Καποδίστριας ἐκλέγεται προσωρινὸς κυβερνήτης.
7 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις καὶ τὸν ἐκπρόσωπο τῆς Βαυαρίας σύμβαση, ἡ ὁποία προβλέπει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ εἶναι κράτος μοναρχικὸ μὲ κληρονομικό της μονάρχη τὸν Ὄθωνα, δευτερότοκο γιὸ τοῦ βασιλιὰ τῆς Βαυαρίας Λουδοβίκου.
21 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ὁμώνυμη σύμβαση, μὲ τὴν ὁποία καθορίζονται τὰ βόρεια σύνορά του νέου κράτους (Ἀμβρακικός-Παγασητικός).
11-23 Ἰουλίου: Γεννιέται στὸ Ναύπλιο ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, γιὸς τοῦ Σπυρίδωνα Τρικούπη καὶ τῆς Αἰκατερίνης Μαυροκορδάτου, ἀδελφῆς του Ἀλέξανδρου Μαυροκορδάτου.
27 Ἰουλίου: Η Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση, ποὺ συνῆλθε στὴν Πρόνοια, ἀναγνωρίζει καὶ ἐπικυρώνει τὴν ἐκλογὴ τοῦ Ὄθωνα στὸν ἑλληνικὸ θρόνο.
30 Αὐγούστου: Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου μὲ τὸ ὁποῖο ὁριστικοποιοῦνται τὰ σύνορά της Ἑλλάδας, ἀλλὰ καὶ ἀπορρίπτονται τὰ αἰτήματα τῶν Κρητικῶν καὶ τῶν κατοίκων τῆς Σάμου γιὰ ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
3-15 Ὀκτωβρίου: Φτάνουν στὸ Μόναχο ὁ Ἀνδρέας Μιαούλης, ὁ Δημήτριος Πλαπούτας καὶ ὁ Κώστας Μπότσαρης ἐξουσιοδοτημένοι ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευση νὰ δηλώσουν τὴν ἀφοσίωση τοῦ ἔθνους πρὸς τὸ βασιλιά του.
Ἱδρύεται στὸ Ναύπλιο ἀρχαιολογικὸ μουσεῖο ἀπὸ τὸν Γ. Γεννάδιο.
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ ζωγράφος Νικηφόρος Λύτρας.
Διακόπτονται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις Ρωσίας-Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας μετὰ τὴν ἐπίδοση τελεσιγράφου στὴν Πύλη ἀπὸ τὸν Ρῶσο πρεσβευτὴ στὴν Κωνσταντινούπολη Στρόγκανοφ. Ἡ ρήξη ἀποφεύγεται μὲ παρέμβαση τοῦ Μέτερνιχ.
20 Ἰουλίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καὶ ὁ Ὀμὲρ μπέης καταλαμβάνουν τὴν Ἀθήνα.
23 Ἰουλίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν στὶς ἐπαναστατικὲς δυνάμεις τὸ Κάστρο τῆς Μονεμβασιᾶς.
24 Ἰουλίου: Ἐπαναστατικὲς ὁμάδες ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Χριστόφορου Περραιβοῦ κυριεύουν τὴν Πάργα, τὴν ὁποία οἱ Τοῦρκοι ἀνακαταλαμβάνουν ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες.
7 Αὐγούστου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν μὲ συνθήκη τὸ φρούριο τοῦ Νεόκαστρου.
19 Αὐγούστου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν ἐπαναστατῶν στὶς Ἀλιάκες Θερίσου τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Δασκαλάκης, Βουρδουμπῆς, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Σήφακας, Μανουσέλης, Μανουσογιαννάκης κ.ἅ.).
Αὔγουστος: Οἱ Τοῦρκοι ἐπιτίθενται στοὺς ἐπαναστάτες στὰ Σφακιὰ τῆς Κρήτης.
26 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τοὺς Γκούρα, Πανουργιά, Διοβουνιώτη, Κοντοσόπουλο κ.ἅ. ἐπὶ τῶν Τούρκων τοῦ Μπεϊρᾶν πασᾶ στὰ Βασιλικὰ Λοκρίδας. Σὲ αὐτὴ τὴ μάχη σκοτώνεται ὁ Μπεϊρᾶν πασάς.
1 Σεπτεμβρίου: Τουρκικὸς στρατὸς ἀποβιβάζεται στὴ Σαμοθράκη καὶ τὶς ἑπόμενες μέρες προβαίνει σὲ σφαγὲς τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ.
8 Σεπτεμβρίου: Οἱ Γεωργάκης Ὀλύμπιος καὶ Ἰωάννης Φαρμάκης ἡττῶνται στὴ Μονὴ Σέκου στὴ Μολδαβία. Ὁ Ὀλύμπιος ἀνατινάζει τὸ κωδωνοστάσιο τῆς μονῆς συμπαρασύροντας στὸ θάνατο δεκάδες Τούρκους.
9 Σεπτεμβρίου: Ἀλλεπάλληλες ἧττες τῶν Ἑλλήνων στὴν περιοχὴ τῶν Πατρών.
15 Σεπτεμβρίου: Στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο κοντὰ στὴν Τριπολιτσὰ ἀποβαίνουν ἄκαρπες οἱ συνομιλίες ἀνάμεσα στὴν ἑλληνικὴ (Θ. Κολοκοτρώνης, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Π. Π. Γερμανὸς καὶ Ἀναγνωσταρᾶς) καὶ τὴν τουρκικὴ ἀντιπροσωπεία γιὰ τὴν παράδοση τῆς πρωτεύουσας τοῦ Μοριὰ στοὺς ἐπαναστάτες.
20 Σεπτεμβρίου: Ὁ καπουδᾶν Νουαΐχ Ζααδὲ Ἀλὴ (Κάρα-Ἀλής) πυρπολεῖ τὸ Γαλαξίδι.
23 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὴν πρωτεύουσα τοῦ Μοριά, τὴν Τριπολιτσά.
Σεπτέμβριος (τέλη): Οἱ Τοῦρκοι ἐξουδετερώνουν τοὺς ἐπαναστάτες στὸ Σκουλένιο καὶ στὴ Μονὴ Σέκου. Ὁ Φαρμάκης παραδίνεται καὶ μεταφέρεται στὴν Κωνσταντινούπολη ὅπου καὶ ἀποκεφαλίζεται.
Ὀκτώβριος: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων στὴ Λοκρίδα καὶ τὴ Βοιωτία ὑποχρεώνουν τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ νὰ ἀποσυρθοῦν στὴ Λαμία.
6 Ὀκτωβρίου: Προκήρυξη τοῦ Δ. Ὑψηλάντη γιὰ σύγκληση ἐθνοσυνέλευσης.
30 Ὀκτωβρίου: Καταπνίγεται ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἡ Ἐπανάσταση στὴ Χαλκιδική.
4 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες τῆς στὸ Μεσολόγγι ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Ἀλέξανδρου Μαυροκορδάτου ἡ Συνέλευοη τῆς Δυτικῆς Χέρσου Ἑλλάδος.
13 Νοεμβρίου: Ἀπελευθερώνεται ἡ πόλη τῆς Ἄρτας ἀπὸ τοὺς Σουλιῶτες ὁπλαρχηγοὺς Μάρκο καὶ Νότη Μπότσαρη, τοὺς ἀδερφοὺς Τζαβέλα, τὸν Λ. Βέικο κ.ἅ.
15 Νοεμβρίου: Συγκροτεῖται σὲ σῶμα ἡ Συνέλευση τῆς Ἀνατολικῆς Χέρσου Ἑλλάδος ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Θεόδωρου Νέγρη (Σάλωνα). Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες ἡ συνέλευση ἐκλέγει τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου.
22 Νοεμβρίου: Ὁ Γιουσοὺφ Σελὶμ πασὰς πυρπολεῖ τὴν Πάτρα.
7 Δεκεμβρίου: Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης ἐκλέγεται στὸ Ἄργος πρόεδρος τῆς Πελοποννησιακῆς Γερουσίας.
3-4 Δεκεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες ἀποτυγχάνουν νὰ καταλάβουν τὸ φρούριο τοῦ Ναυπλίου.
6 Δεκεμβρίου: Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα κοντὰ στὸ χωριὸ Σταυρὸ τῆς Κρήτης. Πεθαίνει ὁ ὁπλαρχηγὸς Γ. Δασκαλάκης ἢ Τσελεπής.
20 Δεκεμβρίου: Ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευσης στὴν Πιάδα τῆς Παλαιᾶς Ἐπιδαύρου.
24 Δεκεμβρίου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Κρητικῶν ἔξω ἀπὸ τὰ Χανιὰ (ὁπλαρχηγοί: Σήφακας, Ροῦσος Βουρδουμπής, Πρωτοπαπαδάκης, Μελιδόνης κ.ἅ.).
31 Δεκεμβρίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη κοντὰ στὸ Βαθύπετρο τῆς Κρήτης (ὁπλαρχηγοί:
Παναγιώτου, Ζερβουδάκης, Μαυροθαλασσίτης, Νικολαΐδης κ.ἅ.).
1822 1 Ἰανουαρίου: Ψηφίζεται τὸ «Προσωρινὸ Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος» στὴν Ἐπίδαυρο.
12 Ἰανουαρίου: Οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται σὲ μάχη κοντὰ στὰ Στύρα τῆς Εὔβοιας. Σκοτώνεται στὴ διάρκεια τῆς μάχης ὁ Ἠλίας Μαυρομιχάλης.
14 Ἰανουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν μὲ συνθήκη τὸ κάστρο τῆς Κορίνθου στὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη.
15 Ἰανουαρίου: Διακήρυξη τῆς Ἐθνοσυνέλευσης γιὰ τοὺς σκοποὺς τοῦ Ἀγώνα. Πρόεδρος τοῦ Νομοτελεστικοῦ ἐκλέγεται ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος.
25 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλὴ πασὰς τῶν Ἰωαννίνων σκοτώνεται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ποὺ τὸν πολιορκοῦν στὸ νησὶ τῆς λίμνης Παμβώτιδας. Οἱ Τοῦρκοι στρέφονται κατὰ τοῦ Σουλίου.
26 Ἰανουαρίου: Οἱ Ἕλληνες νικοῦν σὲ μάχη ἔξω ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἀκόνες τοῦ Ρεθύμνου.
Φεβρουάριος: Ἐπανάσταση στὸν Ὄλυμπο καὶ τὴ δυτικὴ Μακεδονία.
5 Φεβρουαρίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν Κρητικῶν ἔξω ἀπὸ τὸ φρούριο τοῦ Ρεθύμνου.
10 Φεβρουαρίου: Νέα νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Φουρφουρὰ τῆς Κρήτης.
19 Φεβρουαρίου: Ὁ πρόκριτος τῆς Νάουσας Ζαφειράκης κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴν Πόλη.
11 Μαρτίου: Κηρύσσεται ἡ Ἐπανάσταση στὴ Χίο. Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης φτάνει στὸ νησὶ γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνά του.
29 Μαρτίου: Οἱ Τοῦρκοι νικοῦν σὲ μάχη κοντὰ στὴν Καστανιὰ τοῦ Ὀλύμπου.
30 Μαρτίου: Καταστροφὴ τῆς Χίου ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν καπουδᾶν πασὰ Νουαΐχ Ζααδὲ (Κάρα-Ἀλής).
Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὴ Βέροια.
1 Ἀπριλίου: Οἱ Ἕλληνες ὑπὸ τὸν Νικηταρὰ νικοῦν σὲ μάχη κοντὰ στὴ Στυλίδα Φθιώτιδας.
6 Ἀπριλίου: Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν καὶ πυρπολοῦν τὴ Νάουσα (ὁπλαρχηγοί: Καρατάσος, Ζαφειράκης, Γάτσος).
8 Ἀπριλίου: Νίκη τῶν Κρητικῶν στὸ Κάστελο. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες γίνεται νέα μάχη στὴν ἴδια περιοχὴ καὶ οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται (14 Ἀπριλίου τοῦ 1822).
12 Ἀπριλίου: Συνεχίζονται μὲ ἀμείωτη ἔνταση οἱ σφαγὲς τῶν χριστιανῶν τῆς Χίου.
13 Ἀπριλίου: Δεκατρία κορίτσια τῆς Νάουσας γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν ἀτίμωση ρίχνονται στὸν καταρράκτη τῆς Ἀραπίτσας.
28 Ἀπριλίου: Ὁ ὑπὸ τὸν Ἀνδρέα Μιαούλη ἑλληνικὸς στόλος ἀδυνατεῖ νὰ σταματήσει τὶς σφαγὲς στὴ Χίο.
29(;)Ἀπριλίου: Φτάνει στοὺς Ἀρμένους τῆς Κρήτης ὁ Πέτρος Σκυλίτσης Ὁμηρίδης ὡς ἐκπρόσωπος στὴ Μεγαλόνησο τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης.
Μάιος: Ὁ Χουρσὶτ πασὰς ἀρχίζει νὰ πολιορκεῖ τὸ Σούλι.
12 Μαΐου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων σὲ μάχη ἔξω ἀπὸ τὰ Χανιά.
15 Μαΐου: Τουρκικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Χουρσὶτ πασὰ καὶ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καταλαμβάνουν τὸ Σούλι.
19 Μαΐου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία στὰ ἀνοιχτά της Χίου ἀνάμεσα σὲ μοίρα τοῦ τουρκικοῦ στόλου καὶ ἑλληνικὰ πλοῖα (Μιαούλης, Τσαμαδός, Σαχτούρης κ.ἅ.).
23 Μαΐου: Ὁ πρόεδρος τοῦ Νομοτελεστικοῦ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος φτάνει στὸ Μεσολόγγι ὡς ἐπικεφαλῆς στρατευμάτων.
28 Μαΐου: Τουρκικὲς ἐνισχύσεις ἀποβιβάζονται στὴ Σούδα τῆς Κρήτης ἀπὸ πλοῖα τοῦ αἰγυπτιακοῦ στόλου γιὰ νὰ συμβάλουν στὴν καταστολὴ τῆς Ἐπανάστασης.
6 ἣ 7 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Κανάρης πυρπολεῖ τὴν τουρκικὴ ναυαρχίδα Μανσουρίγε στὴ Χίο, ποὺ καταστρέφεται ὁλοσχερῶς. Ἀνάμεσα στοὺς νεκροὺς συγκαταλέγεται καὶ ὁ καπουδᾶν πασὰς Κάρα-Ἀλής, τὸν ὁποῖο διαδέχεται ὁ Μουχτάρμπεης.
7 Ἰουνίου: Σφαγὲς χριστιανῶν στὰ Μαστιχοχώρια τῆς Χίου.
9 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι τοῦ φρουρίου τῆς Ἀκρόπολης παραδίδονται στοὺς πολιορκητές τους.
10 Ἰουνίου: Μάχη στὸ Κομπότι τῆς Ἄρτας. Νίκη τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ὑπὸ τὸ φιλέλληνα στρατηγὸ Νόρμαν καὶ τὸν Μάρκο Μπότσαρη.
29 Ἰουνίου: Ὁ Μαχμοὺτ πασὰς τῆς Δράμας (Δράμαλης), ὁ πρώην ἀρχιβεζύρης Τοσὰλ Ἀλὴ πασάς, ὁ Μαχμοὺτ Χασᾶν πασὰς καὶ ὁ Ἐρεὶπ Ἀχμὲτ πασὰς ὡς ἐπικεφαλῆς ἰσχυρῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων στρατοπεδεύουν κοντὰ στὴ Λαμία. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς ἐκστρατείας εἶναι ἡ καταστολὴ τῆς Ἐπανάστασης.
1 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης καταστρέφει τὴν πόλη τῆς Θήβας.
4 Ἰουλίου: Μάχη στὸ Φανάρι κοντὰ στὸ Σούλι. Οἱ Ἕλληνες ἡττῶνται καὶ πεθαίνει ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης. Στὴν ἴδια μάχη φονεύεται καὶ ὁ Μουσταφάμπεης.
Ἥττα Ἑλλήνων καὶ φιλελλήνων ὑπὸ τὸν Α. Μαυροκορδάτο στὸ Πέτα κοντὰ στὴν Ἄρτα ἀπὸ ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Μεχμὲτ Ρεσὶτ Κιουταχὴ πασά.
6 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης καταλαμβάνει τὸν Ἀκροκόρινθο.
12, 15, 16 Ἰουλίου: Συνεχεῖς καὶ ἀμφίρροπες ἁψιμαχίες κοντὰ στὸ Ἄργος.
18 Ἰουλίου: Σημαντικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Κρουσώνα τῆς περιοχῆς Μαλεβιζίου Κρήτης (ὁπλαρχηγοί: Δεληγιαννάκης, Πωλογεώργης καὶ Ζερβουδάκης).
21-25 Ἰουλίου: Ὁ Δράμαλης πολιορκεῖ τὸ Ναύπλιο.
26 Ἰουλίου: Ἥττα τοῦ Δράμαλη στὰ στενὰ τῶν Δερβενακίων ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Θ. Κολοκοτρώνη.
28 Ἰουλίου: Στὸ Ἁγιονόρι τῆς Κορινθίας ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης, ὁ Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ὁ Νικηταρᾶς καὶ τὰ παλικάρια τοὺς ὁλοκληρώνουν τὴν καταστροφὴ τῆς στρατιᾶς τοῦ Δράμαλη.
Στὴν οἰκία τοῦ Ἄγγλου προξένου στὴν Πρέβεζα ὑπογράφεται συνθήκη ἀνάμεσα στοὺς Σουλιῶτες καὶ τοὺς Τούρκους γιὰ τὴν παράδοση τῆς Κιάφας καὶ τοῦ Ναυαρίκου στὸν Χουρσὶτ
πασά.
Αὔγουστος: Ὁ Γεώργιος Κάνιγκ γίνεται ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ἀγγλίας.
8 Αὐγούστου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη Ἑλλήνων στοὺς Μύλους.
10 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἀετὸ Ξηρομέρου (ὁπλαρχηγοί: Βαρνακιώτης, Γρίβας, Τσαούσης κ.ἅ.).
14 Αὐγούστου: Μάχη ἔξω ἀπὸ τὸ Ναύπλιο στὴ θέση Κούτσι. Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη καὶ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
Ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Ἀλέξανδρος Ἅ΄ χορηγεῖ ἐπ’ ἀόριστον ἄδεια στὸν Ἰωάννη Καποδίστρια, ἐπειδὴ δὲν συμφώνησε μὲ ἕνα ἄκρως φιλελληνικὸ ὑπόμνημα τοῦ ὑπουργοῦ του.
29, 31 Αὐγούστου: Ἀμφίρροπες μάχες στὸ Μοναστήριο τοῦ Αὐλοποτάμου καὶ στὸ Σκλαβόκαμπο τῆς Χαλέπας Κρήτης.
Σεπτέμβριος: Οἱ Σουλιῶτες ὕστερα ἀπὸ συμφωνία μὲ τοὺς Τούρκους ἐγκαταλείπουν τὸ Σούλι καὶ καταφεύγουν στὰ Ἐπτάνησα.
8 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία στὸ Πόρτο Χέλι. Ὁ τουρκικὸς στόλος ὑποχωρεῖ.
18 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Μεταξάς, ὁ ὁποῖος μεταφέρει ἐπιστολὲς τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης γιὰ τοὺς βασιλεῖς τῆς Εὐρώπης, ἀναχωρεῖ γιὰ τὴν Ἀγκόνα.
30 Σεπτεμβρίου: Οἱ Παλαιῶν Πατρὼν Γερμανὸς καὶ Γ. Μαυρομιχάλης μεταφέρουν ἐπιστολὲς τῆς κυβέρνησης στὸν πάπα.
25 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει ἡ πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου ἀπὸ τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τὸν Κιουταχὴ πασά.
28-29 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Κανάρης πυρπολεῖ στὰ ἀνοιχτά της Τενέδου τὴν τουρκικὴ ὑποναυαρχίδα.
Ὀκτώβριος-Δεκέμβριος: Συνέδριο τῆς Βερόνας.
8 Νοεμβρίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Ἀνδρέα Μιαούλη λύνει τὴν ἀπὸ θαλάσσης πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου.
26 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Δράμαλης στὸν Ἀκροκόρινθο.
30 Νοεμβρίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων στὸ Ναύπλιο. Ὁ Στάικος Σταϊκόπουλος καταλαμβάνει τὸ Παλαμήδι.
30 Νοεμβρίου: Ὁ Χουρσὶτ πασὰς αὐτοκτονεῖ στὴ Θεσσαλία, ἀφοῦ στὸ μεταξὺ τὸν ἔχει ἀποκηρύξει ὁ σουλτάνος.
2 Δεκεμβρίου: Τὸ Συνέδριο τῆς Βερόνας ἀποκηρύσσει μὲ τὴ διακήρυξή του τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση.
3 Δεκεμβρίου: Τὸ Ναύπλιο παραδίνεται στοὺς Ἕλληνες.
25 Δεκεμβρίου: Ἀποτυγχάνει ἡ τουρκικὴ ἕφοδος στὸ Μεσολόγγι.
31 Δεκεμβρίου: Λύεται ἡ πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου.
1823 15 Ἰανουαρίου: Πρώτη σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Γεώργιου Καραϊσκάκη στὸν Ἅγιο Βλάση τῆς Εὐρυτανίας. Ἀντιμετωπίζει μὲ ἐξαιρετικὴ ἐπιτυχία ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ἰσμαὴλ πασά.
18 Ἰανουαρίου: Τὸ Ναύπλιο ὁρίζεται ἕδρα τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης.
28 Ἰανουαρίου: Νέα σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Καραϊσκάκη κοντὰ στὸν ποταμὸ Φίδαρι τοῦ Βάλτου.
28 Φεβρουαρίου: Τὰ μέλη τοῦ Νομοτελεστικοῦ ἐγκαθίστανται στὰ Ἁγιαννίτικα Καλύβια Κυνουρίας.
13 Μαρτίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἐπιβολὴ ναυτικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν λιμανιῶν τοῦ Αἰγαίου, ἀπὸ τὴν Κρήτη μέχρι τὴ Θεσσαλονίκη, καὶ τοῦ Ἰονίου.
Μάρτιος 1823: Ἡ Ἀγγλία ἀναγνωρίζει τοὺς Ἕλληνες ὡς ἐμπολέμους. Ἡ ἀπόφαση τῆς ἀγγλικῆς κυβέρνησης ἀποτελεῖ de facto ἀναγνώριση τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης.
30 Μαρτίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες τῆς Β΄ Ἐθνικῆς Συνέλευσης τῶν Ἑλλήνων στὸ Ἄστρος τῆς Κυνουρίας.
13 Ἀπριλίου: Η Β΄ Ἐθνοσυνέλευση ἐπικυρώνει τὸ «Νόμο τῆς Ἐπιδαύρου», ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἀναθεώρηση τῶν μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ποὺ ψήφισε ἡ Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
18 Ἀπριλίου: Η Β΄ Ἐθνοσυνέλευση ὁλοκληρώνει τὶς ἐργασίες της.
1 Μαΐου: Ἐκτεταμένες ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Μεχμὲτ Ρεσὶτ Κιουταχῆ πασᾶ στὰ Λεχώνια τοῦ Βόλου.
7 Μαΐου: Ἱδρύεται στὴν Κέρκυρα ἡ Ἰόνιος Ἀκαδημία ἀπὸ τὸν Ἄγγλο ὕπατο ἁρμοστῆ τῶν Ἑπτανήσων Φρειδερίκο Νόρθ, κόμη τοῦ Γκίλφορδ.
Μάιος (τέλη): Ὁ Περκόφτσαλης καὶ ὁ Σαλέχ, ἐπικεφαλῆς ἰσχυρῆς στρατιωτικῆς δύναμης, εἰσβάλλουν στὴν Ἀνατολικὴ Στερεά.
22 Μαΐου: Ὁ διορισμένος ἀπὸ τὴν κυβέρνηση ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης Μανώλης Τομπάζης φτάνει στὴν Κίσσαμο. Λίγες μέρες ἀργότερα οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν στὸν ἁρμοστὴ τὸ φρούριο Κισσάμου (25 Μαΐου τοῦ 1823).
2 Ἰουνίου: Οἱ Τοῦρκοι παραδίδουν τὸ φρούριο τῆς Κανδάνου στὸν ἁρμοστὴ Μανώλη Τομπάζη, ὁ ὁποῖος ἔπειτα ἀπὸ τρεῖς μέρες ἀπωθεῖ στὸ Σέλινο τὶς ὑπὸ τὸν Χασᾶν πασὰ τουρκικὲς δυνάμεις.
7-11 Ἰουνίου: Ἀλλεπάλληλες νίκες τοῦ Γιουσοὺφ πασᾶ Περκόφτσαλη στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς Λιβαδειᾶς.
12 Ἰουνίου: Ναυτικὲς ἐπιδρομὲς ψαριανῶν πλοίων στὰ μικρασιατικὰ παράλια.
10 Ἰουλίου: Ὁ Μαυροκορδάτος ἐκλέγεται πρόεδρος τοῦ Βουλευτικοῦ παρὰ τὶς ἀντιδράσεις τοῦ Κολοκοτρώνη. Τὴν ἑπομένη ἐξαναγκάζεται σὲ παραίτηση.
12 Ἰουλίου: Ὁ λόρδος Μπάιρον φτάνει στὸ Ἀργοστόλι.
23 Ἰουλίου: Ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Τούρκους καὶ Ἕλληνες στὸ Μαντούδι τῆς Εὔβοιας.
25 Ἰουλίου: Μάχη στὴ θέση Ἐβλιγιᾶν κοντὰ στὸ Ρέθυμνο καὶ σπουδαία νίκη τῶν Κρητικῶν, ἀρχηγοὶ τῶν ὁποίων ἦταν ὁ Μανουσέλης, ὁ Μανουσογιαννάκης, ὁ Δεληγιαννάκης, ὁ Τσουδερὸς κ.ἅ.
8-9 Αὐγούστου: Μάχη στὸ Κεφαλόβρυσο. Θάνατος τοῦ Μάρκου Μπότσαρη.
12 Αὐγούστου: Πάνδημη κηδεία τοῦ Μάρκου Μπότσαρη στὸ Μεσολόγγι.
24 Αὐγούστου: Ἡ Βουλὴ ἐπαναλαμβάνει τὶς ἐργασίες της στὴ Σαλαμίνα ὅπου ἔχει ἐγκατασταθεῖ καὶ τὸ Νομοτελεστικό.
25 Αὐγούστου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ Νικηταρᾶ στὴν Κάντζα τοῦ Κορωπίου ἐπὶ τοῦ Ὀμὲρ μπέη τῆς Καρύστου.
28 Αὐγούστου: Οἱ ἐπαναστάτες ἡττῶνται ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ Μουσταῆ πασᾶ τῆς Σκόδρας στὴ θέση Καλιακούδα στὸ Καρπενήσι.
25 Σεπτεμβρίου: Τὸ Νομοτελεστικὸ ἐπανέρχεται στὸ Ναύπλιο.
Φθινόπωρο 1823: Ἀρχίζει ἡ διαμάχη ἀνάμεσα στοὺς ἀγωνιστές.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καὶ ὁ Μουσταὴς πολιορκοῦν τὸ Αἰτωλικό. Ἔπειτα ἀπὸ ἕνα μήνα ἀναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν πολιορκία.
11 καὶ 12 Ὀκτωβρίου: Ναυτικὲς συγκρούσεις στὸ Ἀρτεμίσι τοῦ Βόλου καὶ στοὺς Ὠρεοὺς τῆς Ἰστιαίας ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὰ καὶ τουρκικὰ πλοῖα μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα.
15 Ὀκτωβρίου: Τὰ μέλη τοῦ Βουλευτικοῦ διακόπτουν τὶς ἐργασίες τους καὶ μεταβαίνουν στὸ Ἄργος.
7 Νοεμβρίου: Τὸ φρούριο τῆς Κορίνθου παραδίνεται στὸν Κολοκοτρώνη.
24 καὶ 25 Νοεμβρίου: Ἡ Βουλὴ καθαιρεῖ τὸν ὑπουργὸ τῶν Οἰκονομικῶν Περούκα καὶ τῶν ὑπουργὸ τῶν Ἐσωτερικῶν Μεταξὰ τὸν ὁποῖο ἀντικαθιστᾶ μὲ τὸν Ἰωάννη Κωλέττη.
26 Νοεμβρίου: Τὸ Νομοτελεστικὸ στέλνει στὸ Ἄργος τὸν Νικηταρά, τὸν Τσόκρη καὶ τὸν Π.
Κολοκοτρώνη γιὰ νὰ διαλύσουν βίαια τὴ Βουλή. Οἱ βουλευτὲς καταφεύγουν στὸ Κρανίδι.
30 Νοεμβρίου: Ὁ Ὀρλάνδος καὶ ὁ Λουριώτης ἀναχωροῦν γιὰ τὴν Ἀγγλία, προκειμένου νὰ ἀναζητήσουν δανειοδότες.
24 Δεκεμβρίου: Ὁ λόρδος Μπάιρον φτάνει στὸ Μεσολόγγι.
1824 Ἰανουάριος 1824: Ρωσικὸ Σχέδιο τῶν Τριῶν Τμημάτων γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ ἑλληνικοῦ προβλήματος.
1 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλβετὸς φιλέλληνας γιατρὸς Μάγερ ἐκδίδει στὸ Μεσολόγγι τὴν ἐφημερίδα «Ἑλληνικὰ Χρονικά».
6 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τοῦ νομοτελεστικοῦ σώματος Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης καὶ τὸ μέλος Σ. Χαραλάμπης καθαιροῦνται. Τὴ θέση τοῦ Μαυρομιχάλη καταλαμβάνει ὁ Γ. Κουντουριώτης.
16-17 Ἰανουαρίου: Οἱ πολιτικὲς ἀντιθέσεις ἐκφράζονται ἤδη μὲ τὴν παρουσία δυὸ κυβερνήσεων: Ἡ μία ἔχει τὴν ἕδρα της στὴν Τρίπολη ὑπὸ τὸν Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη καὶ ἡ ἄλλη στὸ Κρανίδι ὑπὸ τὸν Κουντουριώτη.
9 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο συμφωνητικὸ ἀνάμεσα σὲ Ἄγγλους κεφαλαιούχους καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης Ὀρλάνδο καὶ Λουριώτη γιὰ τὴ σύναψη δανείου ὕψους 800.000 λιρῶν.
Μάρτιος 1824: Ὁ σουλτάνος ζητᾶ τὴ βοήθεια τοῦ Μωχάμετ Ἄλη τῆς Αἰγύπτου γιὰ νὰ καταστείλει τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση.
21 Μαρτίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κουντουριώτη καταλαμβάνουν τὴν Ἀκροκόρινθο.
5 Ἀπριλίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κουντουριώτη καταλαμβάνουν τὴν Τριπολιτσά.
7 Ἀπριλίου: Ὁ λόρδος Βύρων πεθαίνει στὸ Μεσολόγγι.
Μάιος 1824: Τελειώνει ἡ πρώτη φάση τῆς πολιτικῆς σύγκρουσης μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Ναυπλίου ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κουντουριώτη. Διεξάγονται βουλευτικὲς ἐκλογές.
8-12 Μαΐου: Συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ κυβερνητικὲς καὶ ἀντικυβερνητικὲς δυνάμεις κοντὰ στὸ Ἄργος καὶ τὸ Ναύπλιο.
Τέλη Μαΐου 1824: Ὁ Χουσεΐν καταστέλλει τὴν ἐπανάσταση στὴν Κρήτη.
7 Ἰουνίου: Ἀντικυβερνητικοὶ ὑπὸ τὸν Πάνο Κολοκοτρώνη παραδίδουν τὸ φρούριο τοῦ Ναυπλίου στὴν κυβέρνηση.
7-8 Ἰουνίου: Καταστροφὴ τῆς Κάσου ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους τοῦ Χουσεΐν.
12 Ἰουνίου: Ἡ ἄφιξη τῶν ἐκπροσώπων τοῦ νομοτελεστικοῦ σώματος στὸ Ναύπλιο σηματοδοτεῖ τὴν παύση τοῦ ἐμφύλιου πολέμου.
21 Ἰουνίου: Καταστροφὴ τῶν Ψαρῶν ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους.
2 Ἰουλίου: Ἡ κυβέρνηση δίνει ἀμνηστία στοὺς ἀντικυβερνητικούς.
3 Ἰουλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Τσαμαδό, τὸν Μιαούλη καὶ τὸν Σαχτούρη στὰ ἀνοιχτὰ τῶν Ψαρῶν.
7 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ναυλοχεῖ στὰ ἀνοιχτά της πόλης τῆς Ρόδου.
14 Ἰουλίου: Σημαντικὴ ἐπιτυχία τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ ἰσχυρῶν τουρκικῶν δυνάμεων στὴν Ἄμπλιανη (ὁπλαρχηγοί: Κ. Τζαβέλας, Σαφάκας, Σκαλτσᾶς, Ν. Πανουργιᾶς, Γ. Δράκος κ.ἅ.).
30-31 Ἰουλίου: Ναυτικὲς συγκρούσεις μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα ἀνάμεσα σὲ μοῖρες τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ τουρκικοῦ στόλου κοντὰ στὴ Σάμο καὶ τὴν Ἰκαρία.
2 Αὐγούστου: Γέννηση στὴ Λευκάδα τοῦ Ἀριστοτέλη, γιοῦ τοῦ Ἰωάννη Βαλαωρίτη καὶ τῆς Ἀναστασίας Τυπάλδου-Φορέστη. Ὁ ποιητὴς τοῦ «Φωτεινοῦ» καὶ ὁ ἐπικὸς ὑμνητὴς τοῦ 1821 πέθανε στὶς 24 Ἰουλίου 1879.
5 Αὐγούστου: Ναυτικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων στὴ Μυκάλη (Σαχτούρης, Κανάρης, Ραφαλιᾶς, Ματρῶζος, Βατικιώτης κ.ἅ.).
14 Αὐγούστου: Ὁ ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ αἰγυπτιακὸς στόλος καταφτάνει στὴν Κῶ.
29 Αὐγούστου: Ναυμαχία τοῦ Γέροντα καὶ πυρπόληση τῆς τουρκικῆς ναυαρχίδας. Τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ἐπιφέρουν σημαντικὲς ζημιὲς στὸν ἐχθρικὸ στόλο.
7 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία ἀνάμεσα στὴ Χίο, τὴ Μυτιλήνη καὶ τὸ Καραμπουρνού. Ἡ μοίρα τοῦ τουρκικοῦ στόλου ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει μὲ μικρὲς ἀπώλειες.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ Πανοῦτσος Νοταρᾶς ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Βουλῆς, μὲ ἀντιπρόεδρο τὸν Θεοδώρητο Βρεσθένη.
22 Ὀκτωβρίου: Ὁ Παπαφλέσσας, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, εἰσβάλλει στὴν Ἀρκαδία γιὰ νὰ πλήξει τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κολοκοτρώνη.
12 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ Πάνου Κολοκοτρώνη στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κουντουριώτη ἔξω ἀπὸ τὴν Τριπολιτσά.
2 Δεκεμβρίου: Οἱ κυβερνητικοὶ καταλαμβάνουν τὴν Τριπολιτσά.
30 Δεκεμβρίου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης παραδίδεται στὴν κυβέρνηση.
1825 12 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ λοιμοκαθαρτήριο τῆς Ζακύνθου ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Ἰωάννης Βαρβάκης (γέν. Ψαρά, 1750). Ὁ Βαρβάκης εἶχε ἀποκτήσει μεγάλη περιουσία στὸ Ἀστραχὰν τῆς Ρωσίας, τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ὁποίας διέθεσε γιὰ τὸν Ἀγώνα.
26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης (Ι. Ὀρλάνδος, Ι. Ζαΐμης, Α. Λουριώτης) καὶ τὸν Ὅμιλο Ἄγγλων Κεφαλαιούχων τὸ δεύτερο δάνειο, ὕψους 2.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας.
6 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἐκλέγεται γενικὸς γραμματέας τοῦ ἐκτελεστικοῦ. Τὴν ἴδια μέρα ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ Κανέλλος καὶ ὁ Νικόλαος Δεληγιάννης, ὁ Παναγιώτης καὶ ὁ Ἰωάννης Νοταρᾶς, ὁ Θ. Γρίβας κ.ἅ. προφυλακίζονται ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς στὴ Μονὴ τοῦ Προφήτη Ἠλία στὴν Ὕδρα.
12 Φεβρουαρίου: Τουρκοαιγυπτιακᾶ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ ἀποβιβάζονται στὴ Μεθώνη.
5 Μαρτίου: Νέες ἐνισχύσεις ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καταφτάνουν στὴ Μεθώνη.
9 Μαρτίου: Ἡ πρώτη σύγκρουση τοῦ Ἰμπραὴμ μὲ ἐπαναστατικὲς δυνάμεις στὴν περιοχὴ τοῦ Νεόκαστρου (Ἰωάννης καὶ Κωνσταντῖνος Μαυρομιχάλης) λήγει μὲ ἀπόλυτη ἐπικράτηση τῶν αἰγυπτιακῶν δυνάμεων. Λίγες μέρες ἀργότερα σὲ νέα μάχη στὴν ἴδια περιοχὴ τραυματίζεται θανάσιμα ὁ Ι. Μαυρομιχάλης (14.3.1825).
14 Μαρτίου: Σὲ μερικὴ ἀμνήστευση τῶν πολιτικῶν της ἀντιπάλων προχωρᾶ ἡ κυβέρνηση Κουντουριώτη.
15 Μαρτίου: Σὲ ἁψιμαχία στὸ χωριὸ Σχινόλακα κοντὰ στὴν Πύλο ἐπαναστατικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν Καρατάσο τρέπουν σὲ φυγὴ στρατιωτικὲς δυνάμεις τῶν Τουρκοαιγυπτίων.
23 Μαρτίου: Ὁ Κιουταχὴς μὲ ἰσχυρὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις παραβιάζει τὸ Μακρυνόρος καὶ εἰσχωρεῖ στὴν περιοχὴ τοῦ Βάλτου καὶ τοῦ Ξηρομέρου.
7 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Ἰμπραὴμ στὸ Κρεμμύδι, κοντὰ στὸ Νεόκαστρο.
Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος φυλακίζεται ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς στὴν Ἀκρόπολη.
15 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δεύτερη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου ἀπὸ τὸν Κιουταχή.
23 Ἀπριλίου: Ὁ Κιουταχὴς ἀποκλείει ἀπὸ ξηρὰ καὶ θάλασσα τὸ Μεσολόγγι.
26 Ἀπριλίου: Οἱ ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ τουρκοαιγυπτιακὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴ Σφακτηρία.
Θάνατος τοῦ φιλέλληνα Σανταρόζα, τοῦ Ἀναγνωσταρᾶ, τοῦ Α. Τσαμαδού, τοῦ Σαχίνη, τοῦ Δ.
Σαχτούρη κ.ἅ. Τὸ μπρίκι τοῦ Τσαμαδοῦ «ΑΡΗΣ» διαφεύγει, ἐνῶ βάλλεται μὲ καταιγιστικὰ πυρὰ ἀπὸ τὰ αἰγυπτιακὰ πλοῖα.
28 Ἀπριλίου: Ἐπίθεση τοῦ Μιαούλη ἐναντίον αἰγυπτιακῆς μοίρας στὴ Μεθώνη, στὴν ὁποία προκαλεῖ σημαντικὲς ἀπώλειες.
30 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Ἰμπραὴμ στὸ Παλαιόκαστρο.
11 Μαΐου: Τὸ Νεόκαστρο ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία παραδίδεται στὸν Ἰμπραήμ. Ο Π. Πατράκος καὶ ὁ Γ. Μαυρομιχάλης κρατοῦνται ὡς αἰχμάλωτοι.
15 Μαΐου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Γ. Καραϊσκάκη ἐπὶ τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ Μαυρολιθάρι τῆς Παρνασσίδας.
18 Μαΐου: Ἡ κυβέρνηση χορηγεῖ ἀμνηστία στὸν Κολοκοτρώνη, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὴν ἀρχηγία τοῦ ἀγώνα ἐναντίον τοῦ Ἰμπραήμ.
19 Μαΐου: Ὁ Γκίκας Μπότασης κατορθώνει νὰ ἀνεφοδιάσει μὲ τρόφιμα τὸ Μεσολόγγι.
20 Μαΐου: Μάχη στὸ Μανιάκι. Ἡρωικὸς θάνατος τοῦ Παπαφλέσσα.
Σημαντικὴ ναυτικὴ νίκη τῶν Ἑλλήνων κοντὰ στὸν Καφηρέα. Τρία τουλάχιστον πλοῖα τοῦ ἐχθροῦ καταστράφηκαν ἀπὸ τὴ δράση τῶν πυρπολικῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ τουρκικὸ δίκροτο 62 πυροβόλων «Χαζὲν Γκεμισί».
27-28 Μαΐου: Ὁ Ἰμπραὴμ πασὰς καταλαμβάνει ὅλη τὴ Μεσσηνία καὶ φτάνει μέχρι τὴν περιοχὴ τοῦ Οἰτύλου.
28 Μαΐου: Πρώτη ἀποτυχημένη ἕφοδος τοῦ Κιουταχῆ κατὰ τοῦ Μεσολογγίου.
31 Μαΐου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὴ Σούδα ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὰ καὶ αἰγυπτιακὰ πλοῖα.
31(;) Μαΐου: Δολοφονεῖται στὶς Σπέτσες ἡ Μπουμπουλίνα.
2 Ἰουνίου: Ἐπιχείρηση τοῦ ὑπὸ τὸν Α. Μιαούλη ἑλληνικοῦ στόλου στὴν περιοχὴ τῆς Σούδας ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνατίναξη τῆς κορβέτας «Ντζεϊλᾶν-Μπαϊρίν».
5 Ἰουνίου: Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος δολοφονεῖται στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου εἶχε φυλακιστεῖ.
8 Ἰουνίου: Νέα ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Κιουταχῆ ἐναντίον τοῦ Μεσολογγίου.
10 Ἰουνίου: Ὁ Ἰμπραὴμ καταλαμβάνει τὴν Τριπολιτσά.
13 Ἰουνίου: Νίκη τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸν Μακρυγιάννη καὶ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη στοὺς Μύλους τῆς Ἀργολίδας.
14 Ἰουνίου: Ὁ Ἰμπραὴμ κατακαίει τὸ Ἄργος.
20 Ἰουνίου: Πετυχημένη ἐπιθετικὴ ἐνέργεια τῆς φρουρᾶς τοῦ Μεσολογγίου ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Κιουταχῆ.
22 Ἰουνίου: Ὁ Γάλλος συνταγματάρχης Κάρολος Φαβιέρος διορίζεται ἀπὸ τὴν κυβέρνηση ἀρχηγὸς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ.
23 Ἰουνίου: Ἥττα τῶν ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη ἑλληνικῶν δυνάμεων ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους τοῦ Ἰμπραὴμ στὰ Τρίκορφά της Τριπολττσᾶς. Σημαντικὲς ἀπώλειες τῶν Ἑλλήνων.
7 Ἰουλίου: Ὁ Ὀμὲρ Βρυώνης καταλαμβάνει τὴν περιοχὴ τοῦ Θησείου στὴν Ἀθήνα.
17 καὶ 21 Ἰουλίου: Ἀποτυχημένες ἐπιθέσεις τοῦ Κιουταχῆ ἐναντίον τοῦ Μεσολογγίου. Οἱ ὑπερασπιστὲς τοῦ ἀπορρίπτουν τὶς προτάσεις τοῦ Κιουταχῆ γιὰ ὑπογραφὴ συνθήκης.
23 Ἰουλίου: Ὁ τουρκικὸς στόλος τρέπεται ἀνεξήγητα σὲ φυγὴ μόλις γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ παρουσία τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
24 Ἰουλίου: Οἱ ἑλληνικὲς πολιτικὲς καὶ στρατιωτικὲς δυνάμεις μὲ ἔγγραφο τοὺς πρὸς τὴν ἀγγλικὴ κυβέρνηση ἀναθέτουν τὴν προστασία τῆς Ἑλλάδας στὴν Ἀγγλία.
29 Ἰουλίου: Ἀποτυγχάνει ἐξαιτίας τῆς νηνεμίας ποὺ ἐπικρατεῖ προσπάθεια μοίρας τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου ὑπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Κανάρη νὰ πυρπολήσει τὸν αἰγυπτιακὸ στόλο μέσα στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας.
2 Αὐγούστου: Κρῆτες ἐπαναστάτες καταλαμβάνουν τὸ φρούριο τῆς Γραμβούσας καὶ τῆς Κισσάμου.
7 Αὐγούστου: Ὁ Κίτσος Τζαβέλας καὶ ὁ Κ. Φωτομάρας μὲ τὰ παλικάρια τοὺς ἐνισχύουν τὴν ἄμυνα τοῦ Μεσολογγίου.
13-14 Αὐγούστου: Σημαντικὲς ἐπιτυχίες τῶν Ἑλλήνων ἐναντίον τοῦ Ἰμπραὴμ στὰ Τρίκορφα Τριπολιτσᾶς, στὴν Πιάνα καὶ τὴ Ζαράκοβα Μαντινείας.
23 Αὐγούστου: Ὁ Ἰμπραὴμ καταλαμβάνει τὴ Μονεμβασιά.
28 Σεπτεμβρίου: Ὁ Καραϊσκάκης καταστρέφει στὸν Κραβασαρὰ τουρκικὴ στρατιωτικὴ δύναμη.
24 Ὀκτωβρίου: Σημαντικὲς ἐνισχύσεις καταφτάνουν στὸ Νεόκαστρο ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο ὑπὸ τὸν Τοπὰλ πασὰ καὶ τὸν Μουχαράμπεη.
1 Νοεμβρίου: Μάχη μεταξὺ Λάσπης καὶ Ἐριβίου Θηβῶν. Μεγάλη νίκη τῶν Ἑλλήνων (Γ.
Καραϊσκάκης).
6 Νοεμβρίου: Ὁ αἰγυπτιακὸς στόλος καταφτάνει ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
8-11 Νοεμβρίου: Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν Ἠλεία.
20 καὶ 23 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἀνεφοδιάζει τὸ Μεσολόγγι.
25 Νοεμβρίου: Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὴ Γλαρέτζα τῆς Ἠλείας.
1 Δεκεμβρίου: Θάνατος τοῦ τσάρου Ἀλέξανδρου Α΄. Τὸν διαδέχεται ὁ ἀδελφός του Νικόλαος Ἅ΄, γνωστὸς γιὰ τὰ φιλοπόλεμα αἰσθήματά του.
18 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἰμπραὴμ φτάνει στὸ Μεσολόγγι γιὰ νὰ ἐνισχύσει τοὺς πολιορκητές.
28 Δεκεμβρίου: Συνάντηση τοῦ Ἄγγλου πρεσβευτῆ στὴν Κωνσταντινούπολη Στράντφορτ
Κάνιγκ μὲ τοὺς Μαυροκορδάτο καὶ Ζωγράφο ἔξω ἀπὸ τὴν Ὕδρα. Ἀποδοχὴ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πλευρὰ τῶν ὄρων συμβιβασμοῦ μὲ τὴν Πύλη.
1826 1 Ἰανουαρίου: Ἀπορρίπτεται ἀπὸ τοὺς ὑπερασπιστὲς τοῦ Μεσολογγίου πρόταση τοῦ Ἰμπραὴμ γιὰ παράδοση τῆς πόλης.
9 Ἰανουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ὑπὸ τὸν Μιαούλη καταπλέει στὸ Μεσολόγγι. Τὴν ἑπομένη, κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου, ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει. Οἱ ναυτικὲς συγκρούσεις θὰ συνεχιστοῦν γιὰ μακρὺ χρονικὸ διάστημα μὲ ἀμφίρροπο ἀποτέλεσμα.
Φεβρουάριος: Σφίγγει ὁ κλοιὸς γύρω ἀπὸ τὸ πολιορκημένο Μεσολόγγι.
26 Φεβρουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι καταλαμβάνουν τὸ νησάκι Βασιλάδι στὴ λιμνοθάλασσα τοῦ Μεσολογγίου, ἐνῶ ἀποτυγχάνουν νὰ κυριεύσουν τὴν Κλείσοβα.
28 Φεβρουαρίου: Προσπάθεια τοῦ Ἰμπραὴμ νὰ καταλάβει τὸ Μεσολόγγι μὲ ἕφοδο ἀποτυγχάνει. Τὴν ἴδια μέρα οἱ πολιορκητὲς καταλαμβάνουν τὴ νησίδα Ντολμά.
5 Μαρτίου: Ἀποτυγχάνει μεσολαβητικὴ προσπάθεια τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ Ἰονίων Νήσων Φρειδερίκου Ἄνταμς γιὰ λήξη τῶν ἐχθροπραξιῶν ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι.
5-27 Μαρτίου: Ἐπιχειρήσεις ποὺ διεξάγει ὁ Κάρολος Φαβιέρος ἐναντίον τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ τῆς Καρύστου ὁλοκληρώνονται χωρὶς οὐσιαστικὸ ἀποτέλεσμα γιὰ τοὺς Ἕλληνες.
25 Μαρτίου: Ὁ Κίτσος Τζαβέλας ἀνακαταλαμβάνει τὴ νησίδα Βασιλάδι.
1 Ἀπριλίου: Ὁ Μιαούλης ἀποτυγχάνει νὰ ἀνεφοδιάσει τὸ Μεσολόγγι.
4 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴ Ρωσία καὶ τὴν Ἀγγλία τὸ Πρωτόκολλο τῆς Πετρούπολης. Ἀποφασίζεται ἡ μεσολάβηση ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν Πύλη γιὰ τὴ δημιουργία αὐτόνομου ἑλληνικοῦ κράτους ποὺ θὰ εἶναι φόρου ὑποτελὲς στὸ σουλτάνο.
6 Ἀπριλίου: Συγκαλεῖται ἡ Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση στὴν Ἐπίδαυρο, στὴν ὁποία ἀποφασίζεται ἡ ἀγγλικὴ διαμεσολάβηση ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς Τούρκους.
10-11 Ἀπριλίου: Ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου. Τὸ Μεσολόγγι καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς Τουρκοαιγυπτίους.
16 Ἀπριλίου: Η Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση διακόπτει τὶς ἐργασίες της. Ἱδρύεται ἡ «Διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑλλάδος».
18 Ἀπριλίου: Ἡ νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Α. Ζαΐμη ἐγκαθίσταται στὸ Ναύπλιο.
15 Μαΐου: Οἱ διασωθέντες ἀπὸ τὴ φρουρὰ τοῦ Μεσολογγίου φτάνουν στὸ Ναύπλιο.
3-5 Ἰουνίου: Διάλυση τοῦ στρατιωτικοῦ σώματος τῶν γενίτσαρων στὴν Κωνσταντινούπολη ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ σουλτάνου Μαχμούτ.
21-25 Ἰουνίου: Ἀποτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Ἰμπραὴμ ἐναντίον τῆς Μάνης. Ἥττα στὴ διπλὴ μάχη τῆς Βέργας-Διροῦ.
7-12 Ἰουλίου: Ἁψιμαχίες ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες καὶ Τούρκους στὰ Μεσόγειά της Ἀττικῆς καὶ κοντὰ στὴν Ἀθήνα.
16 Ἰουλίου: Ὁ Κιουταχὴς ἔρχεται στὴν Ἀθήνα καὶ στρατοπεδεύει στὴν περιοχὴ Πατήσια.
Κανονιοβολισμὸς τῆς πόλης.
Ἀμφίρροπη ναυμαχία ἔξω ἀπὸ τὸ Καρλόβασι τῆς Σάμου. Ὁ Κανάρης διασώζεται μετὰ τὴ βύθιση τοῦ πυρπολικοῦ του.
3 Αὐγούστου: Ὁ Γκούρας κλείνεται μὲ τοὺς ἄντρες του στὴν Ἀκρόπολη. Ἡ πόλη παραδίδεται στὸν Κιουταχή.
6 Αὐγούστου: Νίκη τοῦ Γ. Καραϊσκάκη στὸ Χαϊδάρι.
21-27 Αὐγούστου: Νέα ἀποτυχημένη προσπάθεια τοῦ Ἰμπραὴμ νὰ καταλάβει τὴ Μάνη. Ἥττα στὴ θέση Πολυάραβος.
3 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀτμήλατο πλοῖο «ΚΑΡΤΕΡΙΑ» φτάνει στὸ Ναύπλιο ὑπὸ τὴ διακυβέρνηση τοῦ φιλέλληνα Ἄμπνεϊ Ἄστιγκς.
13 Σεπτεμβρίου: Σημαντικὴ νίκη τοῦ Ἰωάννη Μακρυγιάννη καὶ τῶν παλικαριῶν του στὴν Ἀθήνα σὲ βάρος τοῦ Κιουταχῆ.
18-30 Σεπτεμβρίου: Ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν περιοχὴ τῶν Καλαβρύτων.
30 Σεπτεμβρίου: Φονεύεται μέσα στὴν Ἀκρόπολη ὁ Γιάννης Γκούρας.
6-7 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυχημένες προσπάθειες τῶν Τούρκων νὰ καταλάβουν τὴν Ἀκρόπολη.
11 Ὀκτωβρίου: Ἐνίσχυση τῶν πολιορκούμενων τῆς Ἀκρόπολης ἀπὸ τὸν Κριεζιώτη, τὸν Δεληγιώργη κ.ἅ.
30 Ὀκτωβρίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὴ Ζαγορὰ τῆς Λιβαδειᾶς. Θάνατος τοῦ Γιαννάκη Ἀνδρούτσου, ἀδελφοῦ του Ὀδυσσέα.
2-4 Νοεμβρίου: Ἀμφίρροπες μάχες ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τοῦ Καραϊσκάκη καὶ τοὺς Τούρκους στὴν περιοχὴ τῆς Δόμβραινας Θηβῶν.
11 Νοεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Α. Ζαΐμη μεταφέρει τὴν ἕδρα της στὴν Αἴγινα.
12-23 Νοεμβρίου: Ἐπιχειρήσεις τοῦ Καραϊσκάκη στὴν περιοχὴ τῆς Ἀράχοβας καὶ τῆς Λιβαδειᾶς. Μεγάλη νίκη στὶς 24.11.1826 στὴν Ἀράχοβα καὶ θάνατος τοῦ Μουστάμπεη.
1 Δεκεμβρίου: Ὁ Φαβιέρος ἐνισχύει τοὺς ὑπερασπιστὲς τῆς Ἀκρόπολης.
3 Δεκεμβρίου: Καταπλέει στὴν Αἴγινα ἡ φρεγάτα «ΕΛΛΑΣ» ὑπὸ τὴ διεύθυνση τοῦ Χάμιλτον.
25 Δεκεμβρίου: Πρόταση τοῦ Κιουταχῆ πρὸς τὴ φρουρὰ τῆς Ἀκρόπολης νὰ παραδοθεῖ ἀπορρίπτεται.
1827 19 Ἰανουαρίου: Οἱ ὑπὸ τὸν Νότη Μπότσαρη καὶ τὸν Δράκο ἑλληνικὲς δυνάμεις καταβάλλουν στὸ Δίστομο ἰσχυρὲς τουρκικὲς δυνάμεις.
20 Ἰανουαρίου: Ὁ Καραϊσκάκης διέρχεται μὲ τοὺς ἄντρες τοῦ μέσα ἀπὸ τὸ στρατόπεδο τοῦ Ὀμὲρ πασᾶ τῆς Καρύστου.
24 Ἰανουαρίου: Ἄφιξη τοῦ φιλέλληνα Ἄγγλου συνταγματάρχη Τόμας Γκόρντον μὲ στρατεύματα στὸ Φάληρο.
27 Ἰανουαρίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὸ Καματερὸ Φυλῆς ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ Κιουταχῆ.
Θάνατος τοῦ Διονυσίου Βούρβαχη, συνταγματάρχη τοῦ γαλλικοῦ στρατοῦ.
31 Ἰανουαρίου: Ὁ Καραϊσκάκης τραυματίζεται σὲ μάχη κοντὰ στὸ Δίστομο. Στὴν ἴδια μάχη σκοτώνεται ὁ ὁπλαρχηγὸς Γριβογιῶργος.
11 Φεβρουαρίου: Ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ Γ. Σισίνη ἀρχίζει τὶς συνεδριάσεις της στὴν Ἐρμιόνη ἡ Γ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
26 Φεβρουαρίου: Φτάνει στὸ Πόρτο Χέλι, προερχόμενος ἀπὸ τὴν Ἰταλία, ὁ Ἄγγλος ἀξιωματικὸς Ρίτσαρτ Τσορτς.
4 Μαρτίου: Μάχη στὸ Κερατσίνι καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (ἀρχηγὸς ὁ Γ.Καραϊσκάκης).
19 Μαρτίου: Β΄ περίοδος τῆς Γ΄ Ἐθνοσυνέλευσης στὴν Τροιζήνα.
22 Μαρτίου: Ἥττα τοῦ Καραϊσκάκη κοντὰ στὸ Δαφνί.
29 Μαρτίου: Ὁ Κόχραν ὁρκίζεται στόλαρχος ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνέλευσης.
30 Μαρτίου: Ἡ Ἐθνοσυνέλευση ἐκλέγει τὸν Ἰωάννη Καποδίστρια «Κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος» μὲ ἑπταετῆ διάρκεια θητείας.
3 Ἀπριλίου: Σύσταση ἀντικυβερνητικῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τοὺς Γ. Μαυρομιχάλη, Γιαννούλη Νάκο καὶ Μαρκὴ Μιλαέτη, ἡ ὁποία θὰ κυβερνήσει τὴ χώρα μέχρι τὴν ἄφιξη τοῦ Καποδίστρια.
Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ρίτσαρτ Τσορτς διορίζεται ἀρχιστράτηγος.
8 Ἀπριλίου: Μάχη στὸ Φάληρο καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (ἀρχηγὸς ὁ Μακρυγιάννης).
13 Ἀπριλίου: Μάχη κοντὰ στὴ Μουνιχία καὶ νίκη τῶν Ἑλλήνων (Καραϊσκάκης καὶ Γενναῖος Κολοκοτρώνης).
22-23 Ἀπριλίου: Θανάσιμος τραυματισμὸς τοῦ Καραϊσκάκη στὴ μάχη τοῦ Φαλήρου.
24 Ἀπριλίου: Ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὸν Ἀνάλατο (σημερινὴ περιοχὴ Νέου Κόσμου). Στὴ διάρκεια τῆς μάχης σκοτώθηκαν ὁ Λ. Βέικος, ὁ Γ. Τζαβέλας, ὁ Δράκος κ.ἅ.
1 Μαΐου: Ἡ συνέλευση ψηφίζει τὸ «Πολιτικὸν Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδος». Τέσσερις μέρες ἀργότερα διακόπτει τὶς ἐργασίες της.
24 Μαΐου: Παράδοση τῆς Ἀκρόπολης στοὺς Τούρκους.
4 Ἰουνίου: Ὁ Κανάρης καίει, μέσα στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας, τὴν προφυλακίδα τοῦ αἰγυπτιακοῦ στόλου.
6 Ἰουλίου: Σύμβαση τοῦ Λονδίνου. Ἀποτελεῖ ἐπανάληψη τῶν ὄρων τοῦ Πρωτοκόλλου τῆς Πετρούπολης, ἀλλὰ καθορίζει καὶ τὸν τρόπο ἐπιβολῆς τους.
12 Ἰουλίου: Ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας Νικόλαος Ἅ΄ ἀποδέχεται τὴν παραίτηση τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν της αὐτοκρατορίας.
4 Αὐγούστου: Οἱ πρεσβευτὲς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ζητοῦν μὲ ἔγγραφό τους πρὸς τὴν Πύλη τὸν τερματισμὸ τῶν ἐχθροπραξιῶν στὸ Μοριά. Τὸ αἴτημά τους ἀπορρίπτεται.
17 Αὐγούστου: Ἡ κυβέρνηση καὶ ἡ βουλὴ ἐγκαθίστανται στὴν Αἴγινα.
26 Αὐγούστου: Ὁ τουρκοαιγυπτιακὸς στόλος ὑπὸ τὸ ναύαρχο Μουχαρὲμ καταπλέει στὸν κόλπο τοῦ Νεόκαστρου.
10 Σεπτεμβρίου: Οἱ ναύαρχοι Κόδριγκτον τῆς Ἀγγλίας καὶ Δεριγνὶ τῆς Γαλλίας ἀνακοινώνουν μὲ ἔγγραφό τους στὸν Ἰμπραὴμ πασὰ ὅτι, σύμφωνα μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Λονδίνου, ἀπαγορεύεται κάθε κίνηση στρατευμάτων.
18 Σεπτεμβρίου: Ναυμαχία τῆς Σκάλας Σαλώνων. Ὁ Ἄστιγξ, κυβερνήτης τοῦ πλοίου «ΚΑΡΤΕΡΙΑ», καταστρέφει τουλάχιστον τρία τουρκικὰ πλοῖα καὶ κυριεύει τρία αὐστριακά.
20 Σεπτεμβρίου: Συνεχίζεται ἡ καταστροφὴ τῶν καρποφόρων δέντρων τῆς Μεσσηνίας ἀπὸ τὸν Ἰμπραήμ.
2 Ὀκτωβρίου: Θάνατος στὸ Λονδίνο τοῦ Φρειδερίκου Νόρθ, κόμητος τοῦ Γκίλφορτ, ὕπατου ἁρμοστῆ τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ θερμοῦ φιλέλληνα.
8-20 Ὀκτωβρίου: Ναυμαχία τοῦ Ναβαρίνου.
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ Φαβιέρος ἀποβιβάζεται στὴ Χίο μὲ σκοπὸ νὰ ἐκδιώξει τοὺς Τούρκους.
21 Ὀκτωβρίου: Ἡ ναυμαχία τοῦ Ναβαρίνου καὶ τὸ ἀποτέλεσμά της ξεσηκώνουν θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Κωνσταντινούπολη.
5 Δεκεμβρίου: Ὁ Κανάρης ἀποτυγχάνει νὰ καταστρέψει τουρκικὰ πλοῖα στὸν κόλπο τοῦ Τσεσμέ.
8 Δεκεμβρίου: Οἱ πρεσβευτὲς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἐγκαταλείπουν τὴν Κωνσταντινούπολη.
15 Δεκεμβρίου: Ἡ τουρκικὴ φρουρὰ τῆς νησίδας Βασιλάδι παραδίδεται στὸν Ἄστιγξ.
1828 6 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας φτάνει στὸ Ναύπλιο, μετὰ τὴν ἀπόφαση τῆς Ἐθνοσυνέλευσης τῆς Τροιζήνας, ἡ ὁποία τὸν ἐξέλεξε πρῶτο κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδας. Τρεῖς μέρες ἀργότερα φτάνει στὴν Αἴγινα, πρώτη πρωτεύουσα τῆς ἐλεύθερης Ἑλλάδας.
18 Ἰανουαρίου: Ἵδρυση τῆς «Προσωρινῆς Διοικήσεως τῆς Ἐπικράτειας».
20 Ἰανουαρίου: Ὁρκωμοσία στὸν καθεδρικὸ ναὸ τῆς Αἴγινας τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια. Τὴν ἴδια μέρα ἱδρύεται τὸ «Πανελλήνιον», ἕνα 27μελές γνωμοδοτικὸ σῶμα.
2 Φεβρουαρίου: Ἵδρυση τῆς «Ἐθνικῆς Χρηματιστικῆς Τράπεζας» καὶ καθιέρωση τοῦ φοίνικα ὡς ἐθνικοῦ νομίσματος. Ἡ τράπεζα θὰ ἐκδώσει 6.472 μετοχὲς ὀνομαστικῆς ἀξίας 83 καὶ ½
ταλίρων ἡ καθεμιά. Τὸ ἐθνικὸ νομισματοκοπεῖο τοῦ Καποδίστρια κατὰ τὴν περίοδο λειτουργίας τοῦ (1828-1832) ἔκοψε τὰ ἀκόλουθα νομίσματα: ἀργυρὸ φοίνικα, χάλκινο 20λεπτο, 10λεπτο, 5λεπτο καὶ μονόλεπτο. Αὐτὰ τὰ νομίσματα ἀποσύρθηκαν μετὰ τὴν ἔλευση τοῦ Ὄθωνα. Ὁ ἀργυρὸς φοίνικας περιέχει ἄργυρο 900/000 καὶ ἔχει βάρος 4,165 γραμμάρια.
8 Φεβρουαρίου: Μὲ διάταγμα τοῦ Καποδίστρια καθορίζονται οἱ ἰσοτιμίες τῶν ξένων νομισμάτων μὲ τὸ γρόσι, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ ἀκόμη τὸ κύριο νόμισμα συναλλαγῶν στὴν Ἑλλάδα. Σύμφωνα μὲ τὸ διάταγμα, μὲ τὸ ὁποῖο ἡ κυβέρνηση προσπαθεῖ νὰ πατάξει τὴν αἰσχροκέρδεια, μιὰ λίρα στερλίνα ἰσοδυναμεῖ μὲ 73 γρόσια καὶ ἕνα γαλλικὸ πεντόφραγκο μὲ 13,30 γρόσια.
5 Μαρτίου: Ὁ Φαβιέρος ἀναγκάζεται νὰ ἐκκενώσει τὴ Χίο.
14 Ἀπριλίου: Ἡ Ρωσία κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
8 Μαΐου: Νίκη τῶν Κρητῶν κοντὰ στὸ Ρέθυμνο.
25 Μαΐου: Νέα νίκη τῶν Κρητῶν στὴν περιοχὴ Χαλαρά.
7 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται πρωτόκολλο ἀνάμεσα στὶς τρεῖς Μεγάλες Δυνάμεις. Ἀποφασίζεται ἡ ἀποστολὴ στὴν Πελοπόννησο γαλλικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ὑπὸ τὸν Μεζόν, μὲ σκοπὸ νὰ ἐκδιώξει τὸν Ἰμπραήμ.
20 Ἰουλίου: Θάνατος τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη στὴ Βιέννη.
9 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ἀγγλία καὶ τὸν Μωχάμετ Ἄλη τῆς Αἰγύπτου ἡ Σύμβαση τῆς Ἀλεξάνδρειας, μὲ τὴν ὁποία καθορίζεται ὁ τρόπος ἐκκένωσης τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τὰ στρατεύματα τοῦ Ἰμπραήμ.
15 Αὐγούστου: Νίκη τῶν Κρητῶν στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Γόρτυνας.
17 Αὐγούστου: Τὰ γαλλικὰ στρατεύματα ὑπὸ τὸν Μεζὸν ἀποβιβάζονται στὸ Πεταλίδι τῆς Πυλίας.
29 Αὐγούστου: Ἱδρύονται ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία καὶ τὰ πρῶτα ταχυδρομικὰ γραφεῖα στὸ Ἄργος, στὴν Τρίπολη καὶ στὴν Ἐπίδαυρο.
4 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει ἡ ἀποχώρηση τῶν τουρκοαιγυπτιακῶν στρατευμάτων ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο. Στὶς 27 τοῦ ἴδιου μήνα ἀναχωρεῖ καὶ ὁ Ἰμπραήμ.
23 Σεπτεμβρίου: Ἐμπιστευτικὸ ὑπόμνημα τοῦ Καποδίστρια πρὸς τοὺς ἀντιπρόσωπους τῶν Τριῶν Συμμάχων Δυνάμεων, μὲ τὸ ὁποῖο ἐπισημαίνει ὅτι τὰ σύνορα τοῦ νέου κράτους εἶναι ἀσφυκτικά.
16 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο πρωτόκολλο ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῶν Τριῶν Δυνάμεων, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ σύνορα τοῦ νέου κράτους (Πελοπόννησος, Κυκλάδες).
15 Δεκεμβρίου: Ἱδρύονται ἀπὸ τὸν κυβερνήτη δικαστήρια διαφόρων βαθμίδων.
1829 5 Φεβρουαρίου: Ο Ν. Σπηλιάδης διορίζεται γραμματέας τῆς Ἐπικρατείας στὴ θέση τοῦ Σπ. Τρικούπη.
22 Μαρτίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ παρακάτω:
-Τὰ σύνορα τοῦ αὐτόνομου ἑλληνικοῦ κράτους πρὸς βορρᾶ καθορίζονται ἀπὸ τὴν ὁροθετικὴ γραμμὴ Ἀμβρακικού-Παγασητικού.
-Στὸ νέο κράτος θὰ περιλαμβάνονται τὰ νησιὰ Σποράδες, Κυκλάδες, Σάμος καὶ πιθανὸν ἡ Κρήτη.
-Τὸ καθεστὼς τοῦ κράτους θὰ εἶναι κληρονομικὴ μοναρχία.
-Ὁ ἐτήσιος φόρος ὑποτέλειας θὰ ἀνέρχεται στὰ 1.500.000 γρόσια.
11 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸ Ἄργος ἡ Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση, ἡ ὁποία θὰ ὁλοκληρώσει τὶς ἐργασίες της στὶς 6 Αὐγούστου.
29 Ἰουλίου: Ἡ Ἐθνοσυνέλευση ἀποφασίζει κατάργηση τοῦ «Πανελληνίου» καὶ ἵδρυση Γερουσίας. Ἐπίσης ἀποφασίζει τὴ διανομὴ 200.000 στρεμμάτων ἐθνικῶν γαιῶν σὲ ἀκτήμονες.
12 Σεπτεμβρίου: Μάχη στὴν Πέτρα τῆς Βοιωτίας (μὲ ἀρχηγὸ τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη). Ἡ τελευταία μάχη τοῦ Ἀγώνα.
14 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ρωσία καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὑπογράφουν τὴ Συνθήκη τῆς Ἀδριανούπολης, ἡ ὁποία τερματίζει τὸ Ρωσοτουρκικὸ Πόλεμο. Μὲ τὴ συνθήκη αὐτὴ ἡ Πύλη ἀναγνωρίζει τὰ προηγούμενα πρωτόκολλα καὶ τὶς συνθῆκες ποὺ ἀφοροῦν στὸ ἑλληνικὸ ζήτημα.
Ὀκτώβριος: Ἡ ἀντιπολιτευτικὴ κίνηση ἐναντίον τοῦ Καποδίστρια διογκώνεται κυρίως στὴ Μάνη καὶ τὴν Ὕδρα.
Νοέμβριος: Λειτουργεῖ στὴν Αἴγινα τὸ «Κεντρικὸν Σχολεῖον».
27 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὸ Ὀρφανοτροφεῖο τῆς Αἴγινας ἡ λειτουργία μικρῆς βιβλιοθήκης, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσει τὸν πυρήνα τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.
1830 3 Φεβρουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὸ Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου ποὺ ὑπογράφεται ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις, δημιουργεῖται ἀνεξάρτητο ἑλληνικὸ κράτος μὲ ὁροθετικὴ γραμμὴ πρὸς βορρᾶ καὶ δυτικὰ τὴ γραμμὴ Ἀχελώου-Σπερχειοῦ. Τὸ ἑλληνικὸ στέμμα προσφέρεται στὸν Λεοπόλδο τοῦ Σᾶξ Κόμπουρκ, ὁ ὁποῖος τελικὰ τὸ ἀρνεῖται.
1 Μαρτίου: Μὲ διάταγμα καθορίζονται οἱ ἰσοτιμίες τοῦ καποδιστριακοῦ φοίνικα. Ἔτσι, μιὰ λίρα στερλίνα ἀντιστοιχεῖ σὲ 29,20 φοίνικες καὶ ἕνα νόμισμα 5 γαλλικῶν φράγκων σὲ 5,60 φοίνικες.
21 Μαΐου: Ὁ Λεοπόλδος τοῦ Σᾶξ Κόμπουρκ παραιτεῖται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ θρόνο.
Ἰούνιος: Ἀντικυβερνητικὲς ἐκδηλώσεις στὴ Μάνη.
Δεκέμβριος: Στάση τῶν Μαυρομιχαλαίων στὴ Μάνη ἐναντίον τοῦ Καποδίστρια.
Ὁ Ἀντώνιος Μάτεσις ἐκδίδει τὸ «Βασιλικό» .
Σχηματίζεται στὴ Σύρο ὁ πρῶτος θίασος, ὁ ὁποῖος δίνει παραστάσεις σὲ κατάστημα ποὺ διαμορφώθηκε σὲ θεατρικὴ αἴθουσα.
1831 23 Ἰανουαρίου: Σύλληψη τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη καὶ ταραχὲς στὴ Μάνη.
17 Φεβρουαρίου: Ὁ Καποδίστριας ἀνακοινώνει τὴν πρόθεση τῆς κυβέρνησής του νὰ προχωρήσει στὴν ἔκδοση 3.000.000 φοινίκων σὲ χαρτονομίσματα.
Ἀπρίλιος: Ἐπιβάλλεται λογοκρισία στὸν Τύπο.
Μάιος: Ἵδρυση Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς στὴν Ὕδρα. Ἀνταρσία στὴ Σύρο καὶ τὴν Αἴγινα.
1 Μαΐου: Ἀποτυγχάνει στρατιωτικὸ πραξικόπημα τοῦ Τάσου Καρατάσου.
14 Ἰουλίου: Ὑδραῖοι καταλαμβάνουν τὸ ναύσταθμο στὸν Πόρο.
1 Αὐγούστου: Ὁ Μιαούλης πυρπολεῖ πλοῖα τοῦ ἐθνικοῦ στόλου στὸν Πόρο.
Σεπτέμβριος: Στασιαστικὰ κινήματα σὲ πολλὲς ἐπαρχίες τῆς Πελοποννήσου.
16 Σεπτεμβρίου: Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου καθορίζει τὰ βόρεια σύνορά του ἑλληνικοῦ κράτους στὴ γραμμὴ Ἀμβρακικού-Παγασητικού.
27 Σεπτεμβρίου: Δολοφονεῖται στὸ Ναύπλιο ὁ κυβερνήτης Ἰωάννης Καποδίστριας.
Ἐκλέγεται Διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν Αὐγουστίνο Καποδίστρια, τὸν Θ. Κολοκοτρώνη καὶ τὸν Ἰωάννη Κωλέττη.
5 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὸ Ἄργος τὶς ἐργασίες της ἡ Ἔ΄ Ἐθνοσυνέλευση.
9 Δεκεμβρίου: Συγκρούσεις στὸ Ἄργος μεταξὺ κυβερνητικῶν καὶ συνταγματικῶν.
1832 4 Ἰανουαρίου: Μὲ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης συνδέθηκε ἡ ἀξία τῶν μὴ μετατρέψιμων σὲ μεταλλικὸ νόμισμα τραπεζογραμματίων ἔκδοσης τῆς Ἐθνικῆς Χρηματιστικῆς Τράπεζας (1831) μὲ τὶς ἐθνικὲς γαῖες κατὰ τὸ γαλλικὸ πρότυπο τῶν assignats.
1-13 Μαρτίου: «Συνδιάσκεψις τοῦ Λονδίνου διὰ πρωτοκόλλου τῆς ἔκρινεν ἀρίστην τὴν ἐκλογὴν τοῦ πρίγκηπος Ὄθωνος τῆς Βαυαρίας ὡς ἡγεμόνος τῆς Ἑλλάδος».
15 Μαρτίου: Ὁ Αὐγουστίνος Καποδίστριας ἐκλέγεται προσωρινὸς κυβερνήτης.
7 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις καὶ τὸν ἐκπρόσωπο τῆς Βαυαρίας σύμβαση, ἡ ὁποία προβλέπει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ εἶναι κράτος μοναρχικὸ μὲ κληρονομικό της μονάρχη τὸν Ὄθωνα, δευτερότοκο γιὸ τοῦ βασιλιὰ τῆς Βαυαρίας Λουδοβίκου.
21 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ὁμώνυμη σύμβαση, μὲ τὴν ὁποία καθορίζονται τὰ βόρεια σύνορά του νέου κράτους (Ἀμβρακικός-Παγασητικός).
11-23 Ἰουλίου: Γεννιέται στὸ Ναύπλιο ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, γιὸς τοῦ Σπυρίδωνα Τρικούπη καὶ τῆς Αἰκατερίνης Μαυροκορδάτου, ἀδελφῆς του Ἀλέξανδρου Μαυροκορδάτου.
27 Ἰουλίου: Η Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση, ποὺ συνῆλθε στὴν Πρόνοια, ἀναγνωρίζει καὶ ἐπικυρώνει τὴν ἐκλογὴ τοῦ Ὄθωνα στὸν ἑλληνικὸ θρόνο.
30 Αὐγούστου: Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου μὲ τὸ ὁποῖο ὁριστικοποιοῦνται τὰ σύνορά της Ἑλλάδας, ἀλλὰ καὶ ἀπορρίπτονται τὰ αἰτήματα τῶν Κρητικῶν καὶ τῶν κατοίκων τῆς Σάμου γιὰ ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
3-15 Ὀκτωβρίου: Φτάνουν στὸ Μόναχο ὁ Ἀνδρέας Μιαούλης, ὁ Δημήτριος Πλαπούτας καὶ ὁ Κώστας Μπότσαρης ἐξουσιοδοτημένοι ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευση νὰ δηλώσουν τὴν ἀφοσίωση τοῦ ἔθνους πρὸς τὸ βασιλιά του.
Ἱδρύεται στὸ Ναύπλιο ἀρχαιολογικὸ μουσεῖο ἀπὸ τὸν Γ. Γεννάδιο.
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ ζωγράφος Νικηφόρος Λύτρας.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΤΟ ΝΕΟΤΕΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ
1833 25 Ἰανουαρίου: Ὁ Ὄθων φτάνει στὸ Ναύπλιο. Μέχρι τὴν ἐνηλικίωσή του τὴν ἐξουσία ἀσκεῖ ἕνα τριμελὲς συμβούλιο ἀντιβασιλείας (ὁ κόμης Ἰωσὴφ Λουδοβίκος Ἄρμανσμπερκ, ὁ καθηγητὴς Γκεὸρκ Μάουρερ καὶ ὁ ὑποστράτηγος Κὰρλ Βίλεμ Χέιντεκ). Ὁ Σπυρίδων Τρικούπης διορίζεται πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου (πρωθυπουργός) καὶ γραμματέας τῆς Ἐπικράτειας ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν.
8 Φεβρουαρίου: Καθιερώνεται ὡς νομισματικὴ μονάδα τοῦ νεοσύστατου ἑλληνικοῦ κράτους ἡ δραχμή. Κόβονται χρυσὰ καὶ ἀργυρὰ νομίσματα σὲ σχέδιο τοῦ Conrad Voigt καὶ χάλκινα σὲ σχέδιο τοῦ Karl Lange. Ἡ ἀργυρὴ δραχμή, βάρους 4,477 γραμμαρίων (4,029 γραμμάρια ἀσήμι), φέρει στὴ μιὰ της ὄψη τὴν κεφαλὴ τοῦ Ὄθωνα καὶ στὴν ἄλλη τὸ ἐθνόσημο. Στὸ νομισματοκοπεῖο τοῦ Μονάχου κόβονται ἀνάμεσα στὸ 1832 καὶ τὸ 1834 351.000 χρυσὰ εἰκοσάδραχμα, 3.660.000 ἀργυρὰ πεντάδραχμα, μονόδραχμα καὶ νομίσματα τῶν 50 καὶ 25 λεπτῶν καὶ 248.000 χάλκινα νομίσματα τῶν πέντε, τῶν δυὸ καὶ τοῦ ἑνὸς λεπτοῦ. Ἀνάλογος ἀριθμὸς νομισμάτων κόβεται στὸ Παρίσι τὴ διετία 1834-1835.
16 Φεβρουαρίου: Κυκλοφορεῖ στὸ Ναύπλιο τὸ πρῶτο φύλλο τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως». Ἡ ἐφημερίδα συντάσσεται στὴν ἑλληνικὴ καὶ τὴ γερμανικὴ γλώσσα. Μετὰ τὴν ἐνηλικίωση τοῦ Ὄθωνα θὰ σταματήσει νὰ συντάσσεται στὴ γερμανική.
25 Φεβρουαρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα συγκροτεῖται τακτικὸς ἑλληνικὸς στρατός.
1 Μαρτίου: Ἡ Ἀθήνα παραδίδεται ἀπὸ τὴν τουρκικὴ φρουρὰ στὶς ἑλληνικὲς ἀρχές.
25 Μαρτίου: Πεθαίνει στὸ Παρίσι ὁ Ἀδαμάντιος Κοραής.
1 Ἀπριλίου: Ὁ Τοῦρκος φρούραρχος τῶν Ἀθηνῶν Ὀσμᾶν Ἐφέντης παραδίδει τὴν Ἀκρόπολη στὸ Βαυαρὸ ταγματάρχη Πάλιγκαν καὶ στὸν ὑπολοχαγὸ Χριστόφορο Νέζερ.
3 Ἀπριλίου: Ὁ Σπυρίδων Τρικούπης σχηματίζει τὴ δεύτερη κυβέρνησή του μέσα στὴν ἴδια χρονιά, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καὶ αὐτὴ ἰδιαίτερα βραχύβια.
Ἡ χώρα διαιρεῖται σὲ δέκα νομοὺς καὶ σαράντα δυὸ ἐπαρχίες. Οἱ νομοὶ εἶναι οἱ ἀκόλουθοι:
Ἀργολίδας καὶ Κορινθίας, Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδας, Μεσσηνίας, Ἀρκαδίας, Λακωνίας, Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας, Φωκίδας καὶ Λοκρίδας, Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Εὐβοίας καὶ Κυκλάδων.
6 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὸ Παρίσι ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους Ἀδαμάντιος Κοραὴς (γεννήθηκε στὴ Σμύρνη τὸ 1748).
4 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ τὴν Αἴγυπτο ἡ Συνθήκη τῆς Κιουτάχειας, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Κρήτη παραμένει ὑπὸ αἰγυπτιακὴ διοίκηση.
23 Ἰουλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἡ Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία ἀνακηρύσσεται αὐτοκέφαλη. Ἡ μονομερὴς αὐτὴ ἐνέργεια δὲν ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως.
17 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἀπαγορεύεται ἡ κυκλοφορία τουρκικῶν νομισμάτων.
7 Σεπτεμβρίου: Συλλαμβάνεται ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καὶ φυλακίζεται στὸ Παλαμήδι - κατηγορεῖται γιὰ συνωμοσία ἐναντίον τῆς Ἀντιβασιλείας. Συλλαμβάνονται ἐπίσης ὁ γιὸς τοῦ Γενναῖος, ὁ Δημήτριος Πλαπούτας, ὁ Κίτσος Τζαβέλλας καὶ ἄλλοι ὀπαδοὶ τοῦ Ρωσικοῦ Κόμματος μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας.
12 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 31 Μαΐου τοῦ 1834.
1833-1834: Ἀναστήλωση τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀπτέρου Νίκης.
1834 9 Μαρτίου: Τοποθετεῖται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα ὁ θεμέλιος λίθος τῶν ἀνακτόρων του στὴν περιοχὴ τῆς πλατείας, ποὺ δημιουργεῖται μὲ βάση τὸ πολεοδομικὸ σχέδιο Κλεάνθη-Shaubert
(μεταξὺ τῶν σημερινῶν ὁδῶν Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ Ζήνωνος). Ἡ θέση αὐτὴ θὰ ἐγκαταληφθεῖ ἔπειτα ἕνα ἔτος.
16 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τοῦ Κολοκοτρώνη καὶ τοῦ Πλαπούτα στὸ Ναύπλιο μὲ τὴν κατηγορία τῆς συνωμοσίας κατὰ τοῦ βασιλιὰ Ὄθωνα.
25 Μαΐου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καὶ ὁ Δημήτριος Πλαπούτας καταδικάζονται σὲ θάνατο ἐπειδὴ δῆθεν συνωμοτοῦν ἐναντίον τῆς Ἀντιβασιλείας. Ὑπὲρ τῆς ἀπαλλαγῆς τοὺς ψηφίζουν οἱ δικαστὲς Γεώργιος Τερτσέτης καὶ Ἀναστάσιος Πολυζωίδης. Ἡ ποινὴ τοὺς μετατρέπεται σὲ κάθειρξη καὶ ἀπελευθερώνονται μόλις ἐνηλικιώνεται ὁ Ὄθων (Μάιος 1835).
31 Μαΐου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία ἕναν ἀκριβῶς χρόνο.
14 Νοεμβρίου: Δημοσιεύεται στὴν ἐφημερίδα τῶν Ἀθηνῶν «Ἀθηνᾶ» λίβελος κατὰ τοῦ πολεοδόμου Στ. Κλεάνθη: «Πὼς σὲ φαίνεται καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἐκτελεστικοῦ της πόλεως, ὅστις ἐλθῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέρου γυμνότερος, ὁρίζει τώρα εἰς τᾶς Ἀθήνας τὰ περισσότερα καὶ ὡραιότερα οἰκόπεδα; Οὗτος ὁ κερδοσκόπος ἔκαμε καὶ τὸ τῆς πόλεως σχέδιον εἰς τρόπον ὥστε καὶ οἱ καλλίτεροι τόποι νὰ πωλῶνται ἀπὸ αὐτὸν καὶ ὄχι ἀπὸ ἄλλον ἐν βαρύτητι χρυσίου.
Ἀλίμονο εἰς τοὺς κατοίκους τῶν Ἀθηνῶν ὅσοι δὲν τὸν ἐσυμβουλεύθησαν... καὶ ὅσοι δὲν τὸν ἐπλήρωσαν τὸν κτιστικὸν φόρον! Τούτων τὰ ὀσπήτια κρημνίζει καὶ τὸν τόπον τῶν πέρνει...».
Ἔπειτα ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἡ ἐφημερίδα ἀναγκάζεται, κατόπιν μήνυσης ποὺ ὑποβάλλει ὁ θιγόμενος, νὰ ἀνακαλέσει.
1 Δεκεμβρίου: Ἡ πρωτεύουσα τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους μεταφέρεται ἀπὸ τὸ Ναύπλιο στὴν Ἀθήνα.
1835 6 Φεβρουαρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὸ Θησεῖο (ὁ Ναὸς τοῦ Ἡφαίστου τοῦ 5ου αἰώνα π.Χ., περισσότερο γνωστὸς στοὺς Ἀθηναίους ὡς Θησεῖο) μετατρέπεται σὲ μουσεῖο.
20 Μαΐου: Ὁ ἀντιβασιλέας κόμης Ἄρμανσμπερκ ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου (πρωθυπουργός). Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1837.
Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ὄθων ἐνηλικιώνεται.
11 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ ναύαρχος Ἀνδρέας Μιαούλης (γεννήθηκε στὴν Ὕδρα τὸ 1769).
18 Σεπτεμβρίου: Συστήνεται τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, ὁ ρόλος τοῦ ὁποίου εἶναι μᾶλλον συμβουλευτικὸς παρὰ γνωμοδοτικός.
25 Νοεμβρίου: Ὁ βασιλιὰς τῆς Βαυαρίας καὶ πατέρας τοῦ Ὄθωνα, Λουδοβίκος Ἅ΄, ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα συνοδευόμενος ἀπὸ τὸ σπουδαῖο ἀρχιτέκτονα Φρειδερίκο Γκαῖρτνερ.
1836 25 Ἰανουαρίου: Θεμελιώνεται τὸ κτίριο τῶν Ἀνακτόρων στὸ λόφο τῆς Μπουμπουνίστρας. Τὰ σχέδια τῶν Ἀνακτόρων εἶναι ἔργο τοῦ ἀρχιτέκτονα Φρειδερίκου Γκαῖρτνερ.
15 Ἰουνίου: Ἱδρύεται μὲ βασιλικὸ διάταγμα τὸ «Βασιλικὸν Νομισματοκοπεῖον καὶ Σφραγιστήριον».
26 Ἰουνίου: Ὁ Ἰωάννης Ζαίμης διορίζεται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα πρῶτος δήμαρχος Πατρέων.
25 Ἰουλίου: Ἱδρύεται «ἡ ἐν Ἀθήναις Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία» ἀπὸ τοὺς Ἰωάννη Κοκκώνη, Γεώργιο Γεννάδιο καὶ Μιχαὴλ Ἀποστολίδη.
7 Ὀκτωβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Ἐλπίς» ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Λεβίδη. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1868.
10 Νοεμβρίου: Ὁ Ὄθων νυμφεύεται στὸ Ὀλδεβοῦργο τὴν πρωτότοκη κόρη τοῦ Παύλου Φρειδερίκου Αὐγούστου, τοῦ Μεγάλου Δούκα αὐτοῦ τοῦ γερμανικοῦ κρατιδίου, Ἀμαλία Μαρία Φρειδερίκη (γεννήθηκε στὶς 9 Δεκεμβρίου τοῦ 1818).
31 Δεκεμβρίου: Ἱδρύεται μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐκπαιδευτήριο ἀρχιτεχντῶν μὲ τὴν ὀνομασία «Σχολὴ τῶν Τεχνῶν».
Ὁ Δήμ. Βυζάντιος ἐκδίδει τὴ «Βαβυλωνία».
Γεννιέται στὴ Σύρο ὁ Ἐμμανουὴλ Ροΐδης, ὁ συγγραφέας τῆς «Πάπισσας Ἰωάννας» (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1904).
1837 5 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν, στρατηγὸς Ἰωάννης Μακρυγιάννης, στὴ διάρκεια συνεδρίασης τοῦ ὀργάνου προβάλλει τὸ αἴτημα γιὰ τὴν παραχώρηση Συντάγματος. Τὸ αἴτημά του γίνεται δεκτὸ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα μέλη τοῦ συμβουλίου.
25 Ἰανουαρίου: Δημοσιεύεται διάταγμα τοῦ Ὄθωνα «Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐμψυχώσεως τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας», ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πρώτη ἐπίσημη προσπάθεια ἀνάπτυξης βιομηχανίας στὸ ἐλεύθερο ἑλληνικὸ κράτος. Πρῶτος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς διορίζεται ὁ Γεώργιος Κουντουριώτης.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ Βαυαρὸς J. von Rudhart διαδέχεται τὸν ἐπίσης Βαυαρὸ κόμη Ἄρμανσμπερκ στὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Δεκέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους.
22 Ἀπριλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἱδρύεται τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν.
3 Μαΐου: Ἐγκαινιάζεται τὸ πανεπιστήμιο, τὸ ὁποῖο στεγάζεται στὴν οἰκία Κλεάνθη, στὴ βορειοανατολικὴ πλευρὰ τῆς Ἀκρόπολης.
22 Ἰουνίου: Γεννιέται στὸ Oberlossnitz τῆς Σαξονίας ὁ Ἐρνέστος Μαυρίκιος Τσίλερ, ὁ ὁποῖος ἀργότερα θὰ ἐγκατασταθεῖ στὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ σχεδιάσει καὶ θὰ χτίσει πάρα πολλὰ νεοκλασικὰ σπίτια καὶ μέγαρα.
8 Δεκεμβρίου: Ὁ Ὄθων ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Θὰ ἀσκήσει τὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1841.
Δίνονται στὴν Ἀθήνα γιὰ πρώτη φορᾶ παραστάσεις λυρικοῦ θεάτρου ἀπὸ ἰταλικὸ θίασο, μὲ τὸ ἔργο ὁ «Κουρέας τῆς Σεβίλλης».
Γεννιέται στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης ὁ ζωγράφος Κωνσταντῖνος Βολανάκης (πεθαίνει στὸν Πειραιὰ τὸ 1907).
1838 15 Μαρτίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Ὄθωνα καθιερώνεται ἡ 25η Μαρτίου ὡς ἡμέρα ἐθνικῆς ἑορτῆς. («...Θεωρήσαντες ὅτι ἡ ἡμέρα τῆς 25ης Μαρτίου εἶναι λαμπρὰ καὶ καθ’ ἑαυτὴν εἰς πάντα Ἕλληνα διὰ τὴν αὐτὴ τελουμένην ἑορτὴν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, εἶναι προσέτι λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος διὰ τὴν κατ’ αὐτὴν τὴν ἡμέραν ἔναρξιν τοῦ περὶ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγῶνος τοῦ ἑλληνικοῦ Ἔθνους, καθιεροῦμεν τὴν ἡμέραν ταύτην εἰς τὸ διηνεκὲς ὡς ἡμέραν ἐθνικῆς ἑορτῆς...».)
11 Ἀπριλίου: Ἐξεγείρονται οἱ κάτοικοι τῆς Ὕδρας γιατί θέλουν νὰ ἑξαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ νόμο περὶ στρατολογίας, προβάλλοντας τὸ ἐπιχείρημα ὅτι πολλοὶ νέοι του νησιοῦ ὑπηρετοῦν στὸ ναυτικὸ καὶ ἀρκετοὶ ἄντρες ἔχουν χάσει τὴ ζωή του, στὴ διάρκεια τοῦ Ἀγώνα. Ἡ στάση διαρκεῖ σχεδὸν πέντε μέρες, χωρὶς ὅμως ἀποτέλεσμα γιὰ τοὺς Ὑδραίους.
25 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Αἰών» ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ Ἰωάννη Φιλήμονα. Ἡ ἔκδοσή της θὰ διακοπεῖ τὸ 1891.
Γεννιέται στὸ Ναύπλιο ὁ ποιητὴς Ἀχιλλέα Παράσχος (ἡ καταγωγὴ τοῦ εἶναι ἀπὸ τὴ Χίο), ὁ κορυφαῖος ἐκπρόσωπος τῆς Ἀθηναϊκῆς Σχολῆς (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1895).
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ γλύπτης Γεώργιος Βιτάλης (πεθαίνει στὴν Ἀλεξάνδρεια τὸ 1901). Πιὸ γνωστὰ ἔργα τοῦ εἶναι: ὁ ἀνδριάντας τοῦ Γλάδστωνα μπροστὰ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν καὶ ὁ τάφος τοῦ Γεωργίου Ἀβέρωφ στὸ Ἅ΄ Νεκροταφεῖο Ἀθηνῶν.
1839 Ἰανουάριος: Ἱδρύεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ Ἄγγλους κεφαλαιούχους ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα.
2 Ἰουλίου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ κτιρίου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Τὰ σχέδια τοῦ ὑπὸ ἀνέγερση κτιρίου ἀνήκουν στὸ Δανὸ ἀρχιτέκτονα Χριστιανὸ Χάνσεν. Τελικὰ τὸ κτίριο θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 1864.
20 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεόφιλος Καΐρης, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖται γιὰ θεοσεβισμὸ (ἀπορρίπτει τὴν τριαδολογία καὶ τὴ χριστολογία καὶ ἐπιμένει στὴν ἠθικοποίηση τοῦ ἀτόμου γιὰ τὴν πρόοδο τὴ κοινωνίας), καταθέτει ἐνώπιον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῶν Μητροπολιτῶν τῆς Ἑλλάδος.
1840 15 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ἡ Κρήτη ἐπανέρχεται ὑπὸ τὴν ὀθωμανικὴ κυριαρχία. Μὲ αὐτὴ τὴ συνθήκη τερματίζεται ὁ Τουρκοαιγυπτιακὸς Πόλεμος.
Ὁ Ἐλβετὸς Schaub ἀναφέρει γιὰ τὴν περιοχὴ ὅπου βρίσκεται σήμερα ἡ Πλατεία Ὁμονοίας:
«Αἳ ὁδοὶ Ἑρμοῦ καὶ Αἰόλου, ἐκτεινόμεναι ἔξω τῆς πόλεως, καταλήγουν σὲ μίαν κοιλάδα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κατὰ προτίμησιν τὸν τόπον ὅπου οἱ Ἀθηναῖοι πηγαίνουν περίπατον».
Ἔρχεται στὸ φῶς τὸ Ὠδεῖο Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ.
Ἀποπερατώνεται στὴν Ἀθήνα τὸ Θέατρο τοῦ Μπούκουρα, τὸ πρῶτο λιθόκτιστο θέατρο τῆς πρωτεύουσας.
Γεννιέται στὴν Τρίπολη ὁ φιλόλογος καὶ ὑπέρμαχος τῆς ἀρχαΐζουσας Γεώργιος Μιστριώτης (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1916).
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ γλύπτης Δημήτριος Φιλιππότης (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1919). Πιὸ γνωστό του ἔργο: Ὁ Ξυλοθραύστης (Ζάππειο).
1841 10 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.
30 Μαρτίου: Ἱδρύεται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος μὲ πρῶτο διοικητὴ τῆς τὸν Γεώργιο Σταύρου.
30 Ἀπριλίου: Ἡ νεοσύστατη Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκδίδει τὸ πρῶτο της χαρτονόμισμα, ὀνομαστικῆς ἀξίας πεντακοσίων δραχμῶν.
6 Ἰουλίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει βραχύβια κυβέρνηση.
10 Αὐγούστου: Ὁ Ἀντώνιος Κριεζὴς διαδέχεται τὸν Ἀλέξανδρο Μαυροκορδάτο στὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Οὐσιαστικὰ κυβερνᾶ ὁ ἴδιος ὁ Ὄθων μέχρι τὴν Ἐπανάσταση τῆς 3ης Σεπτεμβρίου τοῦ 1843.
1842 25 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Συνταγματική» ἀπὸ τὸν Χ. Σακελλαρίδη. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1868.
Ἡ Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη μεταφέρεται στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου καὶ συγχωνεύεται μὲ τὴν πανεπιστημιακή.
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ ζωγράφος Νικόλαος Γύζης (πεθαίνει στὸ Μόναχο τὸ 1901).
1843 3 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (γεννήθηκε στὶς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1770).
3 Σεπτεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κίνηση στρατιωτικῶν μονάδων τῶν Ἀθηνῶν καὶ πολιτῶν ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Δ. Καλλέργη, τοῦ Ι. Μακρυγιάννη καὶ τοῦ Α. Λόντου. Κύριο αἴτημα τῶν ἐπαναστατῶν εἶναι ἡ παραχώρηση Συντάγματος καὶ ἡ ἀποχώρηση τῶν ξένων. Μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Ἐπανάστασης τῆς 3ης Σεπτεμβρίου ὁ Ὄθων ἀναθέτει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου στὸν Ἀνδρέα Μεταξά, ἕναν ἀπὸ τοὺς ἡγέτες τῆς Ἐπανάστασης. Τὴν ἴδια μέρα προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν μελῶν τῆς ἐθνοσυνέλευσης ποὺ θὰ προετοιμάσει Σύνταγμα.
Ὀκτώβριος-Νοέμβριος: Διενεργοῦνται ἐκλογὲς πληρεξουσίων μὲ βάση τὸ νόμο τῆς 4ης Μαρτίου τοῦ 1829. Ἐκλέγονται 244 πληρεξούσιοι ποὺ ἐκπροσωποῦν τὶς ἐλεύθερες ἀλλὰ καὶ ὑπόδουλες περιοχές, καθὼς καὶ τὶς ἑλληνικὲς παροικίες τοῦ ἐξωτερικοῦ.
8 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της ἡ Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευση μὲ πρόεδρο τὸν ἡλικίας 103 ἐτῶν Πανοῦτσο Νοταρᾶ.
23 Νοεμβρίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση ἀποφασίζει νὰ ὀνομαστεῖ «ἡ τῆς Γ΄ Σεπτεμβρίου ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις».
1844 16 Φεβρουαρίου: Ο Κ. Κανάρης γίνεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.
18 Μαρτίου: Ὁ Ὄθων ὁρκίζεται πίστη στὸ Σύνταγμα, ποὺ δημοσιεύεται τὴν ἴδια μέρα στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». Ἡ ἐθνοσυνέλευση ψηφίζει ἐκλογικὸ νόμο μὲ τὸν ὁποῖο καθιερώνεται (σχεδόν) ἡ καθολικὴ ψηφοφορία. Ἀποκλείονται ὅλοι ὅσοι δὲν διαθέτουν κινητὴ ἢ ἀκίνητη περιουσία καὶ οἱ γυναῖκες.
Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμόζεται σὲ ὅλες τὶς ἐκλογὲς μέχρι τὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα. Μὲ αὐτὸν καθιερώνεται ἡ ἄμεση μὲ ψηφοδέλτια ἐκλογή. Βουλευτὲς ἐκλέγονται ἐκεῖνοι ποὺ λαμβάνουν τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία.
30 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει τὴν τρίτη του κυβέρνηση, ἡ ὁποία εἶναι καὶ αὐτὴ βραχύβια. Ἡ κυβέρνησή του διεξάγει τὶς πρῶτες βουλευτικὲς ἐκλογὲς στὸ ἐλεύθερο ἑλληνικὸ κράτος. Θὰ παραιτηθεῖ στὶς 4 Αὐγούστου διαμαρτυρόμενος γιὰ τὴ στάση τοῦ Ὄθωνα.
6 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης, τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου ἦρθε τρίτο στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν στὶς ἀρχὲς Ἰουνίου (2-9 Ἰουνίου), ἀναλαμβάνει τὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ 1847. Στὶς ἐκλογὲς ὁ Α. Μεταξὰς πῆρε πενήντα πέντε ἕδρες, ὁ Α. Μαυροκορδάτος εἴκοσι ὀκτὼ καὶ ὁ Κωλέττης εἴκοσι. Σὲ μία ὁμιλία του στὴ Βουλὴ ὁ Κωλλέτης ἀναφέρεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὴ «Μεγάλη Ἰδέα».
1845 4 Ἰουλίου: Σὲ ἄρθρο ἐναντίον τοῦ Κωλέττη στὴν ἐφημερίδα «Αἰών» μνημονεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ λέξη δικτατορία. Ὁ Ἠπειρώτης πολιτικὸς περιγράφει τὸν τρόπο διακυβέρνησης τῆς χώρας.
8 Ἰουλίου: Στὴν ἐφημερίδα «Ἀθηνᾶ» ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Τὸ ὑδραγωγεῖον ἔχει ἀσφαλισθεῖ ἀπὸ τοὺς Τούρκους πρὸς τοὺς Ἀμπελοκήπους (κοντὰ στὸν Ἅγιο Δημήτριο Ἀμπελοκήπων) διὰ νὰ ποτίζουν τοὺς κήπους τῶν. Τώρα οἱ κάτοικοι ζητοῦν νὰ καθαρισθεῖ διότι τὰ νερὰ εἶναι ἀκάθαρτα καὶ φέρουν ἀσθενείας».
1846 10 Μαρτίου: Θεμελιώνεται τὸ Ἀρσάκειον Μέγαρον, τὸ ὁποῖο ἀνεγείρεται μὲ δαπάνες τοῦ Ἀπόστολου Ἀρσάκη καὶ σὲ σχέδια τοῦ Λύσανδρου Καυτατζόγλου.
11 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται ἡ Γαλλικὴ Ἀρχαιολογικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν.
1847 25 Ἰανουαρίου: Σοβαρὸ ἐπεισόδιο ἀνάμεσα στὸν Ὄθωνα καὶ στὸν πρεσβευτὴ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας Κωνσταντῖνο Μουσοῦρο, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἄρνηση τοῦ δεύτερου νὰ χορηγήσει διαβατήριο στὸν ὑπασπιστὴ τοῦ βασιλιά, Τσάμη Καρατάσο, γιὰ νὰ ταξιδέψει στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἐξαιτίας τοῦ ἐπεισοδίου διακόπτονται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες, οἱ ὁποῖες τελικὰ ἀποκαθίστανται τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1848 (Μουσουρικᾶ).
14 Ἀπριλίου: Ὁ Ὄθων διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Ἰούλιος-Αὔγουστος: Διενεργοῦνται ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες ὁ Ἰωάννης Κωλέττης κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία σὲ σύνολο 127 ἑδρῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφισβητεῖται -δικαίως- ἀπὸ ὅλους τους ἀντιπάλους του Ἠπειρώτη πολιτικοῦ, γιατί θεωρεῖται προϊὸν βίας καὶ νοθείας.
31 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ Ἰωάννης Κωλέττης (γεννήθηκε στὰ Ἰωάννινα τὸ 1773).
5 Σεπτεμβρίου: Ο Κ. Τζαβέλας ἀναλαμβάνει πρωθυπουργὸς τῆς χώρας. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Μάρτιο τοῦ 1848.
18 Δεκεμβρίου: Πυρκαγιὰ καταστρέφει ὁλοκληρωτικὰ τὴν οἰκία τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας (στὴ γωνία τῶν ὁδῶν Ἀγησιλάου καὶ Μυλλέρου). Στὸ ὑπόγειο ἡ δούκισσα φύλαγε τὸ ταριχευμένο σῶμα τῆς κόρης της ποὺ εἶχε πεθάνει ἀπὸ τύφο στὴ Βηρυτό.
Οἱ ὑπηρεσίες τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἀποκαλύπτουν τὸ σύνολο τῆς διαδρομῆς τοῦ Ἀδριάνειου Ὑδραγωγείου.
1848 8 Μαρτίου: Ο Γ. Κουντουριώτης ἀναλαμβάνει πρωθυπουργὸς τῆς χώρας.
4 Ἀπριλίου: Μὲ κυβερνητικὴ ἀπόφαση ἀναστέλλεται ἡ μετατρεψιμότητα τῶν ἑλληνικῶν τραπεζογραμματίων καὶ ἐπιβάλλεται, λόγω τῆς διεθνοῦς οἰκονομικῆς ὕφεσης ποὺ ἐπικρατεῖ, ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία. Τὸ μέτρο θὰ ἰσχύσει μέχρι τὶς 15 Δεκεμβρίου τοῦ 1848.
15 Ὀκτωβρίου: Ο Κ. Κανάρης διορίζεται πρωθυπουργός.
Γεννιέται στὸ Μύρθιο Ρεθύμνου ὁ γλωσσολόγος Γεώργιος Χατζηδάκις (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1941).
1849 12 Δεκεμβρίου: Ο Α. Κριεζὴς σχηματίζει τὴ δεύτερη κυβέρνησή του, ἡ ὁποία ἀναδεικνύεται ἡ μακροβιότερη μέχρι ἐκείνη τὴ στιγμὴ ἑλληνικὴ κυβέρνηση.
Γεννιοῦνται οἱ συγγραφεῖς Γεώργιος Βιζυηνὸς καὶ Ἀργύρης Ἐφταλιώτης.
1850 4 Ἰανουαρίου: Μετὰ τὴν ἄρνηση τῆς Ἑλλάδας νὰ ὑποχωρήσει στὴν ἀπαίτηση τῆς Ἀγγλίας νὰ ἀποζημιωθεῖ ὁ Βρετανὸς ὑπήκοος Δὸν Πατσίφικο, πορτογαλικῆς καταγωγῆς, ἰσραηλίτης στὸ θρήσκευμα, γιὰ τὶς ζημιὲς ποὺ προξένησε στὸ σπίτι τοῦ τὸ Πάσχα τοῦ 1849 φανατισμένος ὄχλος, μοίρα τοῦ βρετανικοῦ στόλου ὑπὸ τὸ ναύαρχο Πάρκερ ἀποκλείει γιὰ ἕνα σχεδὸν ἑξάμηνο τὰ ἑλληνικὰ παράλια (Παρκερικά).
29 Ἰουνίου: Ἀναγνωρίζεται μὲ Συνοδικὸ Τόμο τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως τὸ αὐτοκέφαλό της Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
6 Ἰουλίου: Λήγει ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἑλληνικῶν παραλίων ἀπὸ τὸ βρετανικὸ στόλο μετὰ τὴν ἱκανοποίηση μέρους τῶν ἀπαιτήσεων τῶν Βρετανῶν.
29 Ἰουλίου: Ἡ Μείζων Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐκδίδει συνοδικὸ τόμο μὲ τὸν ὁποῖο ἀναγνωρίζει τὸ αὐτοκέφαλό της Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
9 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ἀμαλία, ποὺ ἐκτελεῖ χρέη ἀντιβασιλέα ἀφοῦ ὁ Ὄθων βρίσκεται στὸ ἐξωτερικό, διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Σεπτέμβριος-Ὀκτώβριος: Ὁ Ἄντ. Κριεζὴς κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται (100 ἕδρες σὲ σύνολο 131).
26 Νοεμβρίου: Δώδεκα Ἐπτανήσιοι βουλευτὲς (Ριζοσπάστες) μὲ διακήρυξή τους ἐκφράζουν τὴν ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ τῶν Ἑπτανήσων γιὰ ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1851 4 Μαρτίου: Γεννιέται στὴ Σκιάθο ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, γιὸς τοῦ ἱερέα Ἀδαμάντιου Ἐμμανουὴλ καὶ τῆς Γκιουλῶς Μοραΐτη.
Γεννιοῦνται οἱ Ἀλέξανδρος Πάλλης καὶ Ἀλέξανδρος Μωραϊτίδης.
1852 Ἀνεγείρεται τὸ Ἀρσάκειο Μέγαρο ἀπὸ τὸ κληροδότημα τοῦ Α. Ἀρσάκη.
Γεννιοῦνται ὁ ζωγράφος Γ. Ἰακωβίδης, ὁ Γεώργιος Σουρῆς καὶ ὁ Νικόλαος Πολίτης, «πατέρας» τῆς ἑλληνικῆς λαογραφίας.
1853 22 Σεπτεμβρίου: Ἡ κήρυξη τοῦ Κριμαϊκοῦ Πολέμου ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ὑποστήριξη τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀγγλίας, καὶ τὴ Ρωσία γίνεται δεκτὴ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία καὶ τὸ βασιλιὰ Ὄθωνα, ποὺ πιστεύουν στὴ νίκη τῶν Ρώσων.
23 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ὄθων διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Νοέμβριος: Ὁ Ἄντ. Κριεζὴς κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται (σύνολο ἑδρῶν: 138).
1854 11 Ἰανουαρίου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς ἀνάμεσα στοὺς ὑπόδουλους Ἕλληνες τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπείρου. Σημειώνεται ἔντονη δράση ἀντάρτικων σωμάτων.
10 Μαρτίου: Διακόπτονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς διπλωματικὲς σχέσεις ἐξαιτίας τῆς δράσης ἀντάρτικων σωμάτων στὴ Θεσσαλία καὶ τὴ Μακεδονία.
14 Μαΐου: Ἀρχίζει ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ Πειραιᾶ ἀπὸ βρετανικὰ καὶ γαλλικὰ πολεμικὰ πλοῖα.
Ἀπὸ τὰ πληρώματά τους μεταδίδεται στὴν πρωτεύουσα ἐπιδημία χολέρας.
1 Ἀπριλίου: Ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης στὴ Χαλκιδικὴ ἀπὸ τὸ συνταγματάρχη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ Τσάμη Καρατάσο, ὁ ὁποῖος αὐτοανακηρύσσεται «ἀρχιστράτηγος τῆς Μακεδονίας».
1855 22 Ἀπριλίου: Μὲ τὸ Ν.ΣΠΑΔ/22.4.1855 ὁρίζονται οἱ προϋποθέσεις γιὰ τὴ σύσταση ἀνώνυμης ναυτιλιακῆς ἑταιρείας παράλιας ναυσιπλοΐας.
21 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται στὴν Τεργέστη ἡ ἐφημερίδα «Ἡμέρα» ἀπὸ τὸν Ἰωάννη Ἰσιδωρίδη Σκυλίτση. Τὸ 1912, ὡς «Νέα Ἡμέρα» πλέον συνεχίζει τὴν πορεία της στὴν Ἀθήνα. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1945.
22 Σεπτεμβρίου: Μετὰ τὴν παραίτηση τῆς κυβέρνησης Α. Μαυροκορδάτου σχηματίζει κυβέρνηση ὁ Δημήτριος Βούλγαρης.
1856 18 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύεται στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα Χάτι Χουμαγιοῦν. Μὲ αὐτό, μεταξὺ ἄλλων, διασφαλίζονται τὰ δικαιώματα τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
18 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τῶν Παρισίων, μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ Κριμαϊκὸς Πόλεμος καὶ περιορίζεται ἡ ρωσικὴ ἐπιρροή. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις ἐγγυῶνται τὴν ἐδαφικὴ ἀκεραιότητα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
Ὀκτώβριος: Διενεργοῦνται ἐκλογές, στὶς ὁποῖες ὁ Δ. Βούλγαρης κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία σὲ σύνολο 138 ἑδρῶν.
28 Ὀκτωβρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐγκρίνεται ἡ ἵδρυση ἑλληνικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας μὲ τὴν ὀνομασία «Ἑλληνικὴ Ἀτμοπλοΐα».
1857 2 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Κέρκυρα ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμός.
18 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀγγλογαλλικὸς στρατὸς κατοχῆς φεύγει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
13 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη. Σχηματίζεται νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Ἀθανάσιο Μιαούλη.
1858 20 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἰόνιος Βουλὴ μὲ ψήφισμά της ποὺ εἰσηγεῖται ὁ Κωνσταντῖνος Λομβάρδος ζητᾶ τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
16 Ἰουλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐγκρίνεται ἡ ἀνέγερση Βουλευτηρίου στὸ χῶρο τοῦ προσωρινοῦ Βουλευτηρίου.
15 Αὐγούστου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ νέου Βουλευτηρίου -Παλαιὰ Βουλή-, ποὺ θὰ ἀνεγερθεῖ σὲ σχέδια τοῦ ἀρχιτέκτονα Francois Boulanger.
19 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα θεσμοθετοῦνται τὰ «Ὀλύμπια», ἐτήσιες ἐκθέσεις ἑλληνικῶν προϊόντων, στὸ πλαίσιο τῶν ὁποίων τελοῦνται καὶ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες.
9 Νοεμβρίου: Φτάνει στὰ Ἐπτάνησα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν της Ἀγγλίας Gladstone γιὰ νὰ συζητήσει γιὰ τὴ μεταρρύθμιση τοῦ ὑπάρχοντος καθεστῶτος.
1859 1 Ἰανουαρίου: Κατασκευὴ καὶ λειτουργία τῆς πρώτης τηλεγραφικῆς γραμμῆς στὴν Ἑλλάδα ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὸν Πειραιὰ καὶ λίγο ἀργότερα τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς Ἀθήνας-Αἰγίου-Πάτρας.
13 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὴν Πάτρα ὁ ποιητὴς Κωστὴς Παλαμᾶς (πεθαίνει τὸ 1943), δημιουργός του «Δωδεκάλογου τοῦ Γύφτου» καὶ τῆς «Φλογέρας τοῦ Βασιλιά».
12 Φεβρουαρίου: Ἀπὸ τὸν τηλεγραφικὸ σταθμὸ Ἀθηνῶν διαβιβάζεται τὸ πρῶτο διεθνὲς τηλεγράφημα στὸν τηλεγραφικὸ σταθμὸ Κωνσταντινουπόλεως.
10 Μαΐου: Συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ φοιτητὲς ποὺ φοροῦν ψάθινα καπέλα Σίφνου (σκιάδια) καὶ στὴν ἀστυνομία καταλήγουν σὲ ἀντικυβερνητικὲς διαδηλώσεις, τραυματισμοὺς καὶ συλλήψεις διαδηλωτῶν. Τὰ ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα κράτησαν δυὸ ἡμέρες, ἔμειναν στὴν ἱστορία ὡς Σκιαδικά.
2 Αὐγούστου: Θεμελιώνεται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα τὸ μέγαρο τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν.
1860 3 Σεπτεμβρίου: Ἐπεισόδια στὴ διάρκεια διαδήλωσης στὴν Πλατεία Συντάγματος γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς Ἐπανάστασης τῆς 3ης Σεπτεμβρίου τοῦ 1843 καταλήγουν σὲ συνθήματα ἐναντίον τοῦ Ὄθωνα καὶ συλλήψεις πολλῶν διαδηλωτῶν.
16 Νοεμβρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
1861 Φεβρουάριος: Ὁ Γερμανὸς ἀρχιτέκτονας Ἐρνέστος Τσίλερ φτάνει στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ ἐπιβλέψει τὴν ἀνέγερση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ γραφείου τοῦ Θ. Χάνσεν.
Φεβρουάριος-Μάρτιος: Ὁ ὑπὸ τὸν Α. Μιαούλη συνασπισμὸς κατακτᾶ τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται.
18 Μαΐου: Ἡ «Χρυσὴ Νεολαία», μυστικὴ μαχητικὴ ὀργάνωση τῆς ἐποχῆς, τῆς ὁποίας τὰ πενήντα περίπου μέλη -ὁπλισμένα- συγκεντρώθηκαν στὸ καφενεῖο τοῦ Χαφτᾶ (Πλατεία Ὀθωνος, σήμερα Ὁμονοίας), ἀποτυγχάνει νὰ ἐξοντώσει τὸν Ὄθωνα.
6 Σεπτεμβρίου: Ἀποτυχημένη δολοφονικὴ ἀπόπειρα ἐναντίον τῆς βασίλισσας Ἀμαλίας ἀπὸ τὸ φοιτητὴ Ἀριστείδη Δόσιο στὴν περιοχὴ τῆς Πλατείας Συντάγματος. Ὁ Δόσιος καταδικάζεται σὲ θάνατο, ἀλλὰ τοῦ ἀπονέμεται χάρη ἀπὸ τὴν Ἀμαλία.
Ὁ Γουστάβος Κλάους ἱδρύει στὴν Πάτρα τὴν οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία Achaia Clauss Wine
Company Ltd.
1862 26 Ἰουνίου: «Παύσατε τᾶς κατὰ τῶν φορολογουμένων ἀπηνεῖς καταδιώξεις. Μὴν καταπιέζητε τὴν γεωργικῆς τάξιν..» ἀναφέρεται σὲ ἄρθρο τῆς ἐφημερίδας «Ἐθνοφύλαξ».
10 Ὀκτωβρίου: Ξεσπᾶ ἐπανάσταση ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
Ἀμέσως μετὰ σχηματίζεται τριμελὴς ἐπιτροπή, μὲ πρόεδρο τὸν Δ. Βούλγαρη καὶ μέλη τοὺς Κ. Κανάρη καὶ Μπενιζέλο Ροῦφο, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὴν ἄσκηση ὅλων τῶν ἐξουσιῶν.
14 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἀποσήμερο ὁ ἀθηναϊκὸς λαὸς συγκεντρώνεται στὴν Πλατεία Ὄθωνος γιὰ νὰ πανηγυρίσει τὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα. Μετὰ τὴ δοξολογία ὁ πρόεδρος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Δήμ. Βούλγαρης ἀπευθύνεται πρὸς τὸ συγκεντρωμένο πλῆθος. Ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἀκούγονται καὶ τὰ ἑξῆς: «Ἃς ὁρκισθῶμεν ἐπὶ τῆς Πλατείας ταύτης, τῆς λαβούσης ἤδη τὸ ὡραῖον της "Ὁμονοίας" ὄνομα, καὶ ἂς εἴπη ἕκαστος ἐξ ἠμῶν: Ὁρκίζομαι πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ ὑπακοὴν εἰς τᾶς ἐθνικᾶς ἀποφάσεις.».
10 Νοεμβρίου: Διαδηλώσεις στὴν Ἀθήνα ὑπὲρ τῆς ὑποψηφιότητας γιὰ τὸν ἑλληνικὸ θρόνο τοῦ πρίγκιπα Ἀλφρέδου, δευτερότοκου γιοῦ τῆς βασίλισσας τῆς Ἀγγλίας Βικτορίας. Ἡ Ἀγγλία δὲν ἀποδέχεται τὴν ὑποψηφιότητα, γιατί κωλύεται ἀπὸ τὶς διεθνεῖς συνθῆκες ποὺ ὑπογράφτηκαν γιὰ τὸ ἑλληνικὸ ζήτημα.
19 Νοεμβρίου: Διεξάγεται δημοψήφισμα γιὰ τὴν ἐκλογὴ νέου βασιλιά. Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δημοψηφίσματος, ὅπως αὐτὰ ἐπικυρώνονται μὲ ψήφισμα τῆς Ἐθνικῆς Συνέλευσης (22 Ἰανουαρίου τοῦ 1863), ἀπὸ τὶς 244.202 ψήφους οἱ 230.016 εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ἄγγλου πρίγκιπα Ἀλφρέδου.
24-28 Νοεμβρίου: Γίνονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη ἀντιπροσώπων στὴ Συντακτικὴ Συνέλευση. Οἱ ἐκλογὲς πραγματοποιοῦνται μὲ βάση τὸν ἐκλογικὸ νόμο τοῦ 1844, ὅπως αὐτὸς τροποποιήθηκε μὲ τὸ ψήφισμα τῆς 23ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1862, ποὺ προβλέπει τὴν ἐκλογὴ πληρεξουσίων καὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ποὺ δὲν ζοῦν στὴν Ἑλλάδα.
10 Δεκεμβρίου: Πρώτη συνεδρίαση τῆς συνέλευσης ποὺ προέκυψε ἀπὸ τὶς πρόσφατες ἐκλογές.
1863 12 Ἰανουαρίου: Ἡ συνέλευση κηρύσσει «ἐαυτὴν νομίμως συγκεκροτημένην».
19 Ἰανουαρίου: Ἡ συνέλευση ἀποφασίζει νὰ ὀνομαστεῖ «Ἡ ἐν Ἀθήναις Β΄ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις».
11 Φεβρουαρίου: Ἡ συνέλευση, στὴν ὁποία πλειοψηφοῦν οἱ προοδευτικοὶ ποὺ ἀποκαλοῦνται «Ὀρεινοί», ἐκλέγει κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ζ. Βάλβη ποὺ θὰ παραιτηθεῖ στὶς 27 Μαρτίου. Συγχρόνως ἀποφασίζει ὅτι μέχρι τὴν ἔλευση τοῦ νέου βασιλιὰ τὴν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θὰ ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος τῆς κυβέρνησης.
18 Μαρτίου: «Ἡ ἐν Ἀθήναις Β΄ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνοσυνέλευσις ψηφίζει. Ἄρθρον 1: Ἀναγορεύει παμψηφεὶ τὸν πρίγκιπα τῆς Δανίας Χριστιανόν, Γουλιέλμον, Φερδινάνδον, Ἀδόλφον, Γεώργιον, δευτερότοκον υἱὸν τοῦ πρίγκιπος Χριστιανοῦ τῆς Δανίας, συνταγματικὸν βασιλέα τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸ ὄνομα Γεώργιος Ἅ΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων...».
27 Μαρτίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βόλβη. Σχηματίζεται μεταβατικὴ κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Διομήδη Κυριακοῦ.
29 Ἀπριλίου: Συγκροτεῖται κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Μπενιζέλο Ροῦφο στὴν ὁποία κυριαρχοῦν οἱ «Ὀρεινοί». Ὁ ἡττημένος ἀρχηγὸς τῶν «Πεδινῶν» Δήμ. Βούλγαρης ἑτοιμάζεται νὰ ἐπιβληθεῖ μὲ τὴ βία.
18 Ἰουνίου: Ἡ συμμορία τοῦ Κυριάκου ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Χωροφυλακῆς καταλαμβάνει τὴ Μονὴ τῶν Ἀσωμάτων στὴν Ἀθήνα. Ὁ ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν Π. Κορωναῖος διατάσσει τὴ σύλληψη τοῦ λήσταρχου. Ὁ διοικητὴς ὅμως τοῦ 6ου Τάγματος κηρύσσει ἑαυτὸν ἀλληλέγγυο πρὸς τοὺς ληστές. Ἡ σύγκρουση εἶναι πλέον ἀναπόφευκτη.
18-20 Ἰουνίου: Διεξάγονται σοβαρὲς καὶ αἱματηρὲς συγκρούσεις ἀνάμεσα στὶς ἀντιτιθέμενες πολιτικὲς παρατάξεις τῶν «Πεδινῶν» (Βούλγαρης) καὶ τῶν «Ὀρεινῶν» (Κανάρης, Γρίβας) στὴν περιοχὴ τῆς Πλατείας Ὁμονοίας. Αὐτὲς θὰ τερματιστοῦν μὲ τὴν παρέμβαση τῶν πρέσβεων τῶν Τριῶν Δυνάμεων. Ὁ ἀπολογισμὸς ἀπὸ τὶς συγκρούσεις (Ἰουνιακά) εἶναι σχεδὸν διακόσιοι νεκροί.
21 Ἰουνίου: Ἀνασχηματίζεται ἡ κυβέρνηση Ρούφου, στοὺς κόλπους τῆς ὁποίας ἐντάσσονται πλέον καὶ οἱ «Πεδινοί». Ἡ κυβέρνηση αὐτὴ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 18 Ὀκτωβρίου τοῦ 1863.
1 Ἰουλίου: Οἱ τρεῖς προστάτιδες Δυνάμεις ὑπογράφουν μὲ τὴ Δανία συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ἀνανεώνονται οἱ ἐγγυήσεις ποὺ εἶχαν δοθεῖ τὸ 1832 πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐπικυρώνεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ πρίγκιπα Γεωργίου ὡς βασιλιὰ καὶ τέλος ἀναγνωρίζεται στὸν ἑλληνικὸ λαὸ τὸ δικαίωμα νὰ περιορίσει τὴ βασιλικὴ ἐξουσία μὲ Σύνταγμα.
23 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ἰόνιος Βουλὴ ψηφίζει τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
18 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ φτάνει στὸν Πειραιὰ μὲ τὸν ἀτμοδρόμωνα «Ἑλλάς». Ἔπειτα ἀπὸ σύντομη τελετὴ ἐπιβιβάζεται σὲ ἅμαξα καὶ ἀναχωρεῖ μὲ κατεύθυνση τὴν Ἀθήνα ὅπου γίνεται δεκτὸς μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὸ συγκεντρωμένο πλῆθος. Τὴν ἴδια μέρα παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Ρούφου. Ὁ βασιλιὰς ἀναθέτει τὴν ἐντολὴ σχηματισμοῦ οἰκουμενικῆς κυβέρνησης στὸν Δ. Βούλγαρη, ὁ ὁποῖος τελικὰ συγκροτεῖ μονοκομματικὴ κυβέρνηση.
19 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ ὁρκίζεται βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων ἐνώπιον τῆς Β΄ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικῆς Συνέλευσης.
1864 5 Μαρτίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη. Ὁ βασιλιὰς ἀναθέτει στὸν Κ. Κανάρη τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης.
10 Ἀπριλίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Κανάρη. Ὁ Βόλβης σχηματίζει μεταβατικὴ κυβέρνηση.
21 Μαΐου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀποβιβάζονται στὴν Κέρκυρα καὶ ὑψώνουν τὴν ἑλληνικὴ σημαία.
19 Ἰουλίου: Φτάνουν στὸν Πειραιὰ 84 Ἐπτανήσιοι βουλευτὲς οἱ ὁποῖοι γίνονται δεκτοὶ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
20 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση ψηφίζει τὸ Σύνταγμα.
16 Νοεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ ὁρκίζεται πίστη στὸ νέο Σύνταγμα τῆς χώρας. Τὴν ἴδια ἡμέρα ἡ ἐθνοσυνέλευση διαλύεται.
21 Νοεμβρίου: Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ποὺ δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» προβλέπει ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ὅτι γιὰ τοὺς ἐκλόγιμους ἀπαραίτητη προϋπόθεση εἶναι νὰ διαθέτουν ἀκίνητη περιουσία στὴν ἐπαρχία ποὺ κατέρχονται ὡς ὑποψήφιοι. Δικαίωμα ψήφου ἔχουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ποὺ ἔχουν συμπληρώσει τὸ 21ο ἔτος τῆς ἡλικίας τους καὶ διαθέτουν περιουσία ἢ ἐξασκοῦν ὁποιοδήποτε ἐπάγγελμα. Τὸ ἐκλογικὸ σύστημα ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τὸ πλειοψηφικὸ μὲ σχετικὴ ὅμως πλειοψηφία, ἐνῶ ἐκλογικὴ περιφέρεια εἶναι ἡ ἐπαρχία.
1865 2 Μαρτίου: Ὁ Μεσσήνιος πολιτικὸς Ἀλέξανδρος Κουμουνδοῦρος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση.
8 Μαρτίου: Προκηρύσσονται βουλευτικὲς ἐκλογὲς οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ τὶς 14 Μαΐου μέχρι τὴν ὁλοκλήρωσή τους, ὁπωσδήποτε πρὶν ἀπὸ τὶς 22 Μαΐου.
Γιὰ πρώτη φορᾶ σὲ βασιλικὸ διάταγμα γίνεται ἀναφορὰ σὲ συγκεκριμένη ἡμερομηνία ἔναρξης τῶν ἐκλογῶν.
6 Μαΐου: Ἀρχίζουν νὰ λειτουργοῦν, γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τοὺς ἀρχαίους χρόνους, οἱ ἐγκαταστάσεις ἀνακαμίνευοης ἀργυρομόλυβδου τοῦ Λαυρίου.
12-21 Μαΐου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται τὸ κόμμα τοῦ Α. Κουμουνδούρου κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία τῶν ἑδρῶν.
19 Ἰουνίου: Πεθαίνει στὸ Μπροστένι τῆς Ρουμανίας ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Εὐαγγέλης Ζάππας (Λάμποβο, Βόρεια Ἤπειρος, 1800).
4 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Γεώργιου Ἅ΄ οἱ δυὸ πρῶτες στροφὲς τοῦ «Ὕμνου στὴν Ἐλευθερία» τοῦ Δ. Σολωμοὺ καθιερώνονται ὡς ὁ ἐθνικὸς ὕμνος τῆς Ἑλλάδας -τὶς ἔχει μελοποιήσει ὁ Νικόλαος Μάντζαρος.
3 Νοεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἐπαμεινώνδας Δεληγιώργης ἐξαναγκάζεται σὲ παραίτηση ἐξαιτίας τῆς δυσαρέσκειας τῆς κοινῆς γνώμης γιὰ τὸ σύμβουλο τοῦ Γεώργιου, Γουλιέλμο Σπόνεκ.
1866 26 Ἰανουαρίου: Ὁ Μπενιζέλος Ροῦφος σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 1866.
Ἔκρηξη τοῦ ἡφαιστείου τῆς Θήρας. Τὸ ἡφαίστειο ἠρεμεῖ σχεδὸν ἔπειτα ἀπὸ πέντε χρόνια.
21 Αὐγούστου: Στὰ Σφακιὰ τῆς Κρήτης σὲ γενικὴ συνέλευση τῶν Κρητῶν ἀποφασίζεται ἡ ἕνωση τῆς Μεγαλονήσου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
11 Σεπτεμβρίου: Ὁ Μουσταφὰ πασὰς καταστρέφει καὶ πυρπολεῖ χωριὰ τῆς περιοχῆς τῶν Χανῖων σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴ δράση τῶν ἐπαναστατῶν κατὰ τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων.
8 Νοεμβρίου: «Ἃς μὴ θρηνήσωμεν, ἃς μὴν κλαύσωμεν..»: Μὲ αὐτὸ τὸν τίτλο κυκλοφορεῖ ἡ ἀθηναϊκὴ ἐφημερίδα «Αἰών» στὶς 17 Νοεμβρίου τοῦ 1866, ἀναφερόμενη στὸ ὁλοκαύτωμα τοῦ Ἀρκαδίου. Στὴ διάρκεια τῆς Κρητικῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1866 ἰσχυρὰ τουρκοαιγυπτιακᾶ στρατεύματα πολιορκοῦν τὴ Μονὴ τοῦ Ἀρκαδίου κοντὰ στὸ Ρέθυμνο στὴν ὁποία ἔχουν κλειστεῖ 250 ἀγωνιστὲς καὶ 1.000 γυναικόπαιδα. Ὅταν οἱ πολιορκητὲς διασποῦν τὶς γραμμὲς ἄμυνας καὶ εἰσέρχονται στὸν περίβολο τοῦ μοναστηριοῦ, ὁ ἡγούμενος Γαβριὴλ Μαρινάκης δίνει ἐντολὴ στὸν Κωνσταντῖνο Γιαμπουδάκη, ἢ σύμφωνα μὲ ἄλλους στὸν Ἐμμανουὴλ
Σκουλά, νὰ ἀνατινάξει τὴν πυριτιδαποθήκη. Ἀκολουθεῖ τρομερὴ ἔκρηξη, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τῶν περισσότερων ἐγκλείστων ἀλλὰ καὶ δεκάδων πολιορκητῶν.
1867 10 Ἀπριλίου: Μὲ νόμο ἀνατίθεται ἡ κοπὴ τῶν ἑλληνικῶν νομισμάτων στὸ Νομισματοκοπεῖο τῶν Παρισίων.
14 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Φρεσλάου συμφωνία συμμαχίας ἀνάμεσα στὴ Σερβία καὶ τὴν Ἑλλάδα.
15 Ὀκτωβρίου: Τελοῦνται στὴν Πετρούπολη οἱ γάμοι τοῦ βασιλιὰ τῆς Ἑλλάδας Γεώργιου Α΄ καὶ τῆς Ρωσίδας πριγκίπισσας Ὄλγας.
11 Νοεμβρίου: Τὸ βασιλικὸ ζεῦγος μετὰ τὴν τέλεση τῶν γάμων φτάνει στὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν ἀτμοδρόμωνα «Μεσολόγγιον».
17 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Α. Κουμουνδοῦρος ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του -διαφωνεῖ μὲ τὴν ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τοῦ βασιλιά- μολονότι ἐξακολουθεῖ νὰ ἐλέγχει τὴν πλειοψηφία τῆς Βουλῆς.
1868 25 Ἰανουαρίου: Ὁ Δημήτριος Βούλγαρης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία ἕνα χρόνο.
26 Ἰανουαρίου: Δημοσιεύεται τὸ διάταγμα μὲ τὸ ὁποῖο διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν 21η Μαρτίου. Γιὰ πρώτη φορᾶ οἱ ἐκλογὲς σχεδιάζεται νὰ διενεργηθοῦν μέσα σὲ μία μέρα.
21 Μαρτίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 184 ἕδρες ὁ Βούλγαρης λαμβάνει 114, ἐνῶ ὁ Κουμουνδοῦρος καὶ ὁ Δεληγιώργης 70.
21 Ἰουλίου: Γεννιέται ὁ διάδοχός του ἑλληνικοῦ θρόνου Κωνσταντῖνος.
1869 25 Ἰανουαρίου: Ο Θ. Ζαΐμης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 9 Ἰουλίου τοῦ 1870.
27 Φεβρουαρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ποὺ συνδέει τὸν Πειραιὰ μὲ τὴν Ἀθήνα. Ἡ ἀφετηρία τῆς βρίσκεται στὸ Θησεῖο. Τὸ πρῶτο δρομολόγιο πραγματοποιεῖται ἀπὸ ἕνα συρμὸ ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ μία ἀτμομηχανὴ καὶ ἕξι βαγόνια - καλύπτει τὴ διαδρομὴ σὲ 19 λεπτά. Ἀνάμεσα στοὺς ἐπιβάτες εἶναι ἡ βασίλισσα Ὄλγα καὶ ὁ πρωθυπουργὸς Ζαΐμης.
16 Μαΐου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 187 ἕδρες ὁ Ζαΐμης λαμβάνει 100, ὁ Κουμουνδοῦρος 59 καὶ ὁ Βούλγαρης 30.
1870 30 Μαρτίου: Συλλαμβάνονται στὴν περιοχὴ τοῦ Δήλεσι καὶ κρατοῦνται ὡς ὅμηροι Βρετανοὶ περιηγητὲς καὶ Ἰταλὸς διπλωμάτης ἀπὸ τὴ συμμορία τοῦ Τάκου καὶ τοῦ Χρήστου Ἀρβανιτάκη. Οἱ ληστὲς ἀπαιτοῦν χρήματα γιὰ νὰ ἀπελευθερώσουν τοὺς ὁμήρους.
9 Ἀπριλίου: Ἡ δυναμικὴ ἐπέμβαση στρατοῦ καὶ χωροφυλακῆς γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὁμήρων καταλήγει σὲ σφαγὴ τῶν Βρετανῶν περιηγητῶν καὶ τοῦ Ἰταλοῦ διπλωμάτη. Τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἐπικρίνει ὀξύτατα ἡ Μεγάλη Βρετανία.
1871 Μάρτιος: Ἀγροτικὴ μεταρρύθμιση τῆς κυβέρνησης Κουμουνδούρου.
1872 26 Φεβρουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη διενεργεῖ ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες κυριαρχοῦν ἡ βία καὶ ἡ νοθεία καὶ κερδίζει τὴν πλειοψηφία.
21 Μαρτίου: Ἡ ἐφημερίδα «Παλιγγενεσία» δημοσιεύει ἄρθρο ἐναντίον τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας, δηλαδὴ τῆς Σοσιαλιστικῆς Διεθνοῦς. Τὸ ἄρθρο καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ἡ καταδίωξις ἴσως εἶναι τὸ προσφορώτερον φάρμακον κατὰ τῆς ἐπαράτου ἑταιρείας, ἧς τὰ μέλη ἐστρατολογήθησαν ἐκ τῶν κατωτάτων στρωμάτων τῆς εὐρωπαϊκῆς κοινωνίας καὶ ἐκ φιλοταράχων καὶ διεφθαρμένων». Πρόκειται γιὰ ἐκδήλωση ποὺ καταδεικνύει τὶς προθέσεις τῆς ἰθύνουσας τάξης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας ἀπέναντι στὶς σοσιαλιστικὲς ἰδέες.
1873 27 Ἰανουαρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται ἀπὸ τὶς 190 ἕδρες ὁ Δεληγιώργης παίρνει 85 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Κουμουνδοῦρος, Βούλγαρης, Λομβαρδός, Τρικούπης, Ζαΐμης) 105.
12 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ Σπυρίδων Τρικούπης, πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς τῆς Ἐπανάστασης καὶ πατέρας τοῦ πολιτικοῦ Χαρίλαου Τρικούπη (γεννήθηκε στὸ Μεσολόγγι τὸ 1788).
12 Μαρτίου: Ἱδρύεται ἡ ἑταιρεία Μεταλλουργεῖα Λαυρίου.
12 Νοεμβρίου: Διαδήλωση φοιτητῶν στὰ Προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου ὑπὲρ τῆς φοιτητικῆς φάλαγγας διαλύεται ἀπὸ τὸ ἱππικὸ καὶ μὲ τὴ χρήση, γιὰ πρώτη φορᾶ, πυροσβεστικῶν ἀντλιῶν.
Θεμελιώνεται τὸ Δημοτικὸ Θέατρο τῆς Ἀθήνας. Τὸ ἔργο ποὺ ἀνεγείρεται σὲ σχέδια τοῦ Ε.
Τσίλερ θὰ ὁλοκληρωθεῖ ἔπειτα ἀπὸ δεκαπέντε περίπου χρόνια.
1874 29 Ἰουνίου: Δημοσιεύεται στὴν ἐφημερίδα «Καιροί» ἄρθρο τοῦ Χαρίλαου Τρικούπη μὲ τίτλο «Τὶς πταίει». Σὲ αὐτὸ ὁ Τρικούπης καταδεικνύει ὡς ὑπεύθυνο γιὰ τὴν πολιτικὴ κρίση ποὺ διέρχεται ὁ τόπος τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Α΄. Ἐπίσης σχολιάζει ἀρνητικὰ τὶς ἐπιλογὲς τοῦ στὸ σχηματισμὸ κυβερνήσεων. Ὁ Χαρίλαος Τρικούπης ζητᾶ ἀπὸ τὸ βασιλιὰ νὰ λαμβάνει ὑπόψη τοῦ κατὰ τὸ σχηματισμὸ τῶν κυβερνήσεων τὴν Ἀρχὴ τῆς Δεδηλωμένης τῆς Βουλῆς.
1875 22 Μαρτίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια σημειώνονται ἔξω ἀπὸ ξενοδοχεῖο «Βυζάντιον» τῆς Πλατείας Συντάγματος ἀνάμεσα σὲ βουλευτὲς τοῦ κόμματος τοῦ Βούλγαρη, τοὺς περίφημους Στηλίτες, καὶ σὲ πολίτες ποὺ τοὺς ἀποδοκιμάζουν γιατί παραβιάζουν τὸ Σύνταγμα. Μεταξὺ τῶν πολιτῶν εἶναι καὶ ὁ Ρόκος Χοϊδᾶς, ποὺ ἔρχεται σὲ συμπλοκὴ μὲ τὸ βουλευτὴ Στάικο, μὲ τὸν ὁποῖο τελικὰ μονομαχεῖ (στὴ διάρκεια τῆς μονομαχίας ὁ Χοϊδᾶς τραυματίζεται).
25 Ἀπριλίου: Διαλύεται ἡ κυβέρνηση τοῦ Δ. Βούλγαρη. Τὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας ἀναλαμβάνει ὁ Χαρίλαος Τρικούπης (27 Ἀπριλίου).
11 Αὐγούστου: Ὁ βασιλεὺς Γεώργιος Ἅ΄ στὸ Λόγο τοῦ Θρόνου μεταξὺ ἄλλων σημειώνει:
«Ἀπαιτῶν ὡς ἀπαραίτητον προσὸν τῶν καλουμένων παρ’ ἐμοῦ εἰς τὴν κυβέρνησιν τοῦ τόπου τὴν δεδηλωμένην πρὸς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνην τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους».
1876 3 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὴ Βιέννη ὁ βαρόνος καὶ μέγας εὐεργέτης Σίμων Σίνας. Τὸ πιὸ γνωστὸ εὐεργέτημά του εἶναι τὰ χρήματα ποὺ ἔδωσε γιὰ τὴν ἀνέγερση τῆς Ἀκαδημίας τῶν Ἀθηνῶν. Σημαντικὴ εἶναι ἐπίσης ἡ συμβολή του στὴν ἀνέγερση τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν.
1877 18 Ἰανουαρίου: Ὁ Ρῶσος στρατηγὸς Ἰγνατίεφ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα. Σλαβόφωνοι τῶν Ἀθηνῶν συγκεντρώνονται γιὰ νὰ τὸν ὑποδεχτοῦν. Τὴν ἑπομένη ὁ «Μακεδονικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν» ἀπαντᾶ μὲ ἐνθουσιώδη διαδήλωση.
2 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 καὶ πολλὲς φορὲς πρωθυπουργὸς Κωνσταντῖνος Κανάρης (γεννήθηκε τὸ 1790).
17 Σεπτεμβρίου: Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ΧΜΗ ἐπιβάλλει τὴ συμμετοχὴ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας σὲ ὅλα τὰ στάδια τῆς ἐκλογικῆς διαδικασίας καὶ κατὰ τὴν κατάρτιση τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Μὲ τὸν παραπάνω νόμο καταργεῖται κάθε τιμοκρατικὸς περιορισμὸς τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος καὶ περιορίζεται ὁ χρόνος ψηφοφορίας στὴ μία ἡμέρα. Τέλος ἐπιβάλλονται αὐστηρὲς κυρώσεις στὶς παραβάσεις ποὺ γίνονται στὴ διάρκεια τῶν ἐκλογῶν.
1878 11 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Κουμουνδοῦρος σχηματίζει τὴν ἔνατη κατὰ σειρὰ κυβέρνησή του, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 21 Ὀκτωβρίου τοῦ 1878.
15 Ἰανουαρίου: Φιλοπόλεμο συλλαλητήριο στὴν Ἀθήνα καταλήγει σὲ αἱματηρὲς συγκρούσεις μὲ τὴν ἀστυνομία. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τέσσερις νεκροὺς διαδηλωτὲς καὶ πολλοὺς τραυματίες.
3 Μαρτίου: Τουρκικὰ στρατεύματα καταστρέφουν τὸ Λιτόχωρο σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴν ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τῆς Πιερίας.
9 Ἀπριλίου (Κυριακὴ τῶν Βαΐων): Ὁ Παλαμᾶς ἀπαγγέλλει τὸ ποίημά του «Μισολόγγι στὸν Τάφο τῶν Ἡρώων» στὴ διάρκεια τῶν ἐκδηλώσεων γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς Ἐξόδου.
13 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὸ Βερολίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη (ἀνάμεσα στὴ Γερμανία, τὴ Γαλλία, τὴ Ρωσία, τὴν Ἀγγλία, τὴν Αὐστρία, τὴν Ἰταλία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία) μὲ τὴν ὁποία ἀποκαθίστανται οἱ ἀδικίες τῆς Συνθήκης τοῦ Ἁγίου Στεφάνου (Μάρτιος τοῦ 1878), ἰδιαίτερα σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴ δημιουργία τῆς Μεγάλης Βουλγαρίας. Τὸ ἑλληνικὸ ὑπόμνημα ποὺ περιλαμβάνει διεκδικήσεις στὴ Θεσσαλία, τὴν Κρήτη καὶ τὴν Ἤπειρο γίνεται μερικῶς ἀποδεκτὸ καὶ ἐντάσσεται στὸ 13ο Πρωτόκολλο τῶν ἀποφάσεων τοῦ συνεδρίου.
1879 22 Σεπτεμβρίου: Στὸ φύλλο τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» ἡ Ἀθήνα ἀναφέρεται ὅτι ἔχει γεμίσει, γιὰ πρώτη φορᾶ, ἀπὸ χρωματιστὲς ἀφίσες ὑποψήφιων βουλευτῶν. Στὸ ἴδιο φύλλο ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς Κρανέας Ρόκος Χοϊδᾶς διακηρύσσει τὴν πίστη του στὴ δημοκρατία καὶ τὴν ἀποστροφή του στὴ μοναρχία.
1880 27 Ὀκτωβρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Θρασύβουλος Ζαΐμης ὁ ὁποῖος διατέλεσε τέσσερις φορὲς πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ δυὸ φορὲς πρωθυπουργὸς (Κερπινὴ Καλαβρύτων, 29 Ὀκτωβρίου τοῦ 1822).
1881 2 Ἰουλίου: Ὑπὸ τὴν ἔντονη πίεση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἀναγκάζεται νὰ ὑπογράψει μὲ τὴν Ἑλλάδα τὴν τελικὴ Σύμβαση τῆς Κωνσταντινουπόλεως μὲ τὴν ὁποία ἐκχωρεῖ στὴ δεύτερη τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Θεσσαλίας, τὸ φρούριο τῆς Πούντας στὸν Ἀμβρακικὸ Κόλπο καὶ τὴν περιοχὴ τῆς Ἄρτας.
20 Δεκεμβρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται ἐκλέγονται καὶ ἕξι βουλευτὲς ποὺ τάσσονται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας. Οἱ βουλευτὲς αὐτοὶ εἶναι οἱ: Γ. Φιλάρετος, Τ. Φιλήμων, Α. Πετσάλης, Γ. Μαυρομαρᾶς, Α. Ρηγόπουλος καὶ Χ. Δουζίνας. Ἀπὸ αὐτοὺς μόνο ὁ Γ. Φιλάρετος θὰ παραμείνει πιστὸς στὶς ἰδέες του.
1882 4 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἡ σύμβαση μεταξὺ τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας Μεταλλουργεῖα Λαυρίου γιὰ τὴν κατασκευὴ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν-Λαυρίου μὲ διακλάδωση πρὸς τὴν Κηφισιά.
1883 Ἀρχίζουν ἀπὸ τὸν ἀρχαιολόγο Παναγιώτη Καββαδία οἱ ἀνασκαφὲς στὴ λεγόμενη «περσικὴ ἐπίχωση» τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν. Οἱ ἀνασκαφὲς θὰ διαρκέσουν ἑπτὰ περίπου χρόνια καὶ θὰ φέρουν στὸ φῶς πολλὰ ἀγάλματα τῆς Ἀρχαϊκῆς Περιόδου.
1884 28 Μαρτίου: Γεννιέται στὴ Λευκάδα ὁ Ἄγγελος Σικελιανὸς (πεθαίνει τὸ 1951).
8 Αὐγούστου: Τελοῦνται στὸν Πειραιὰ πάνω στὴ φρεγάτα «Ἑλλάς» τὰ ἐγκαίνια τῆς Σχολῆς Ναυτικῶν Δοκίμων, πρῶτος διοικητὴς τῆς ὁποίας εἶναι ὁ πλωτάρχης Ἠλίας Κανελλόπουλος.
1885 4 Φεβρουαρίου: Ἡ πρώτη ἁμαξοστοιχία μὲ δέκα βαγόνια φτάνει στὸ σταθμὸ τῆς Κηφισιᾶς - ἔχει ξεκινήσει ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
11 Φεβρουαρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
7 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Δηλιγιάννη στὶς ἐκλογές.
Ἐκδίδεται στὴν Ἀθήνα ἡ σοσιαλιστικὴ ἐφημερίδα «Ἄρδην» ἀπὸ ὅμιλο στὸν ὁποῖο συμμετέχουν ὁ Ρόκος Χοϊδᾶς, Πλάτων Δράκουλης καὶ Γρηγόριος Ξενόπουλος.
1886 29 Ἰουνίου: Στὴ «Νέα Ἐφημερίδα» ἀναφέρεται ὅτι στὰ μουσικὰ καφενεῖα τῆς ἐποχῆς (καφὲ ἀμάν) θριαμβεύουν δυὸ ἀοιδοὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολή, ἡ χανεντὲ Φωφῶ ἡ Πολίτισσα καὶ ἡ κιορ Κατίνα ἀπὸ τὴ Σμύρνη. Ἡ Ἀθήνα σείεται ἀπὸ τὰ ἀμὰν ἀμάν, ἀντιδρώντας ἔτσι στὴν παντοκρατορία τῶν «Ὀφφεμπαχιάδων».
1 Σεπτεμβρίου: Ξεκινᾶ τὴ λειτουργία τοῦ τὸ ἐργοστάσιο κατασκευῆς πίλων τοῦ Ἠλία Πουλόπουλου καὶ τοῦ Γεώργιου Παπασπυρόπουλου στὴν ὁδὸ Πλούτωνος στὴν Ἀρχαία Ἀγορά.
1887 3 Ἰανουαρίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Τρικούπη πραγματοποιοῦν τὴν πρώτη σημαντικὴ προεκλογικὴ διαδήλωση στὴν ἱστορία τῆς Πλατείας Συντάγματος. Περισσότερα ἀπὸ 10.000 ἄτομα ἐπευφημοῦν στὴν πλατεία τὸν ἀρχηγό τους.
4 Ἰανουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 150 ἕδρες ὁ Τρικούπης λαμβάνει 90 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Δεληγιάννης, Καραπάνος, Σωτηρόπουλος, Ράλλης, Παπαμιχαλόπουλος) 60. Ὁ Παναγὴς Βαλλιάνος προσφέρει τὸ ποσὸ τῶν 2.500.000 δραχμῶν γιὰ τὴν ἀνέγερση τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.
1888 13 Φεβρουαρίου: Γεννιέται στὸ Καλέντζι Ἀχαΐας ὁ Γεώργιος Παπανδρέου, τρίτο παιδὶ τοῦ ἐφημέριού του χωριοῦ παπά-Ἀνδρέα Σταυρόπουλου.
20 Ἰουνίου: Ὑπογράφεται συμφωνία ἀνάμεσα στὸ Δῆμο Ἀθηναίων καὶ τὸν ἐπιχειρηματία Κάρολο Χόρν, στὸ πλαίσιο τῆς ὁποίας ὁ δεύτερος ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωση νὰ κατασκευάσει ἀποχωρητήρια σὲ διάφορες πλατεῖες τῶν Ἀθηνῶν.
1889 16 Μαρτίου: Ὁ Κωστὴς Παλαμᾶς σὲ ὁμιλία τοῦ στὸ Φιλολογικὸ Σύλλογο Παρνασσὸ παρουσιάζει ἐπίσημα τὸν ποιητὴ Ἀνδρέα Κάλβο στὸ κοινό της Ἀθήνας («Κάλβος ὁ Ζακύνθιος»).
1890 3 Μαΐου: Πεθαίνει στὶς φυλακὲς Χαλκίδας ὁ βουλευτής, πρώην ἀντεισαγγελέας ἐφετῶν Ρόκος Χοϊδᾶς, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ὑποβάλει αἴτηση χάριτος. Ὁ Χοϊδᾶς εἶχε καταδικαστεῖ σὲ τριετῆ φυλάκιση γιὰ ἄρθρο ποὺ δημοσίευσε στὴν ἐφημερίδα «Ραμπαγᾶς» καὶ θεωρήθηκε προσβλητικὸ γιὰ τὴ βασιλικὴ οἰκογένεια. Διακήρυττε ὅτι ἡ ἐθνικὴ κυριαρχία καὶ ὁ νόμος εἶναι πάνω ἀπὸ τὸ βασιλιά.
18 Αὐγούστου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
Συστήνεται ὁ «Λόχος Τηλεγραφητῶν» τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ.
1891 Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες γιὰ τὴν ἀνέγερση τοῦ ἀνακτόρου τοῦ τότε διαδόχου σὲ σχέδια τοῦ Ε. Τσίλερ (σημερινὸ Προεδρικὸ Μέγαρο). Τὸ ἔργο θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 1897.
1892 17 Φεβρουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀποπέμπει τὸν πρωθυπουργὸ Δηλιγιάννη μολονότι ἡ κυβέρνησή του ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτελεῖ ἄρνηση τῆς Ἀρχῆς τῆς Δεδηλωμένης.
3 Μαΐου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται ἀπὸ τὶς 207 ἕδρες ὁ Τρικούπης λαμβάνει 160 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Δεληγιάννης, Ράλλης, Κωνσταντόπουλος) 47.
1893 2 Μαΐου: Διοργανώνεται στὴν Ἀθήνα τὸ πρῶτο συλλαλητήριο τῶν Ἑλλήνων σοσιαλιστῶν στὸ Παναθηναϊκὸ Στάδιο. Στὸ πλῆθος ἀπευθύνεται ὁ ἱδρυτὴς τοῦ κινήματος στὴν Ἑλλάδα Πλάτων Δράκουλης.
25 Ἰουλίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ Διώρυγα τῆς Κορίνθου, χωρὶς τὴν παρουσία τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἀποφάσισε τὴ δημιουργία αὐτοῦ τοῦ ἔργου, τοῦ Χαρίλαου Τρικούπη.
30 Νοεμβρίου: Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀντώνιο Καλλέργη ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν.
1894 Ξεκινᾶ τὴ λειτουργία τοῦ τὸ νέο ἐργοστάσιο κατασκευῆς πίλων τοῦ Ἠλία Πουλόπουλου στὴν περιοχὴ τῶν Πετραλώνων (Πίλ-Πούλ).
1895 10 Ἰανουαρίου: Ὁ Χαρίλαος Τρικούπης ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του στὸ βασιλιὰ Γεώργιο Ἅ΄ γιατί διαφωνεῖ μὲ τὸ Στέμμα.
12 Ἰανουαρίου: Ο Ν. Δραγούμης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 31 Μαΐου τοῦ 1895.
17 Μαΐου: Στὶς 2 μ.μ. τίθεται σὲ λειτουργία ἡ προέκταση τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν-Πειραιῶς. Ἡ προέκταση, μήκους 1.465 μέτρων, ἀπὸ τὰ ὁποία τὰ 660 μ. ἀποτελοῦν θολωτὴ σήραγγα, ἄρχισε νὰ κατασκευάζεται τὸ 1889. Ἔτσι προστέθηκαν δυὸ ἀκόμη σταθμοὶ στὸ δίκτυο, τοῦ Μοναστηρακίου καὶ τῆς Ὁμόνοιας.
Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναμαρμάρωση τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου μὲ χρήματα τοῦ Γεώργιου Ἀβέρωφ γιὰ νὰ γίνουν οἱ πρῶτοι σύγχρονοι Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες.
1896 25 Μαρτίου: Κηρύσσεται ἡ ἔναρξη τῶν πρώτων σύγχρονων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στὸ Παναθηναϊκὸ Στάδιο. Οἱ ἀγῶνες θὰ ὁλοκληρωθοῦν στὶς 3 Ἀπριλίου.
30 Μαρτίου: Πεθαίνει στὶς Κάννες ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, ὁ πλέον φωτισμένος Ἕλληνας πολιτικὸς τοῦ 19ου αἰώνα.
3 Ἰουλίου: Ἡ Ἐθνικὴ Ἑταιρεία στέλνει ἀντάρτικες ὁμάδες στὴ Μακεδονία γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴ διείσδυση τῶν Βουλγάρων.
8 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση στέλνει στὴν Κρήτη ἐθελοντικὰ ἀντάρτικα σώματα γιὰ νὰ στηρίξουν τὸν ἀγώνα τῶν Κρητικῶν ἐναντίον τοῦ ὀθωμανικοῦ ζυγοῦ.
1897 23 Ἰανουαρίου: Τοῦρκοι ἄτακτοι, Βασιβουζοῦκοι, πυρπολοῦν χωριὰ τῆς περιοχῆς τῶν Χανῖων, καὶ προβαίνουν σὲ βιαιοπραγίες ἐναντίον τῶν κατοίκων τους.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος ἀποβιβάζεται στὴν περιοχὴ τῶν Χανῖων ἐπικεφαλῆς ἑλληνικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ποὺ ἔχει ὡς ἀποστολὴ νὰ προστατέψει τοὺς χριστιανοὺς τοῦ νησιοῦ.
9 Φεβρουαρίου: Οἱ Κρῆτες ἐπαναστάτες ὑψώνουν τὴν ἑλληνικὴ σημαία στὸν Προφήτη Ἠλία τοῦ Ἀκρωτηρίου. Ὀβίδες ἀπὸ τὰ πλοῖα τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ποὺ ναυλοχοῦν στὴν περιοχὴ καταστρέφουν τὸν ἱστὸ τῆς σημαίας. Ὁ Δημήτρης Καλορίζικος τὴν ἀνυψώνει πάλι ἀντικαθιστώντας μὲ τὸ σῶμα τοῦ τὸν κοντό της.
5 Ἀπριλίου: Ἡ Τουρκία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Ἑλλάδα. Ὁ πόλεμος αὐτὸς θὰ τελειώσει μὲ ἥττα τῆς Ἑλλάδας καὶ μὲ ἐπιβολὴ στὴ χώρα Διεθνοῦς Οἰκονομικοῦ Ἐλέγχου.
17 Ἀπριλίου: Γίνεται ἡ μάχη στὸ Βελεστίνο. Ἑλληνικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν ταξίαρχο Σμολένσκι ἀπωθοῦν ἔπειτα ἀπὸ σκληρὸ ἀγώνα τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Πρόκειται γιὰ τὴ μοναδικὴ ἑλληνικὴ νίκη στὴ διάρκεια τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ Πολέμου τοῦ 1897.
Μάιος ἀρχές: Ὁ Ἀνδρέας Συγγρὸς μεταβαίνει στὴ δυτικὴ Εὐρώπη, ἀποδεχόμενος πρόταση τοῦ ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν Σιμόπουλου νὰ διαπραγματευτεῖ μὲ ξένους κεφαλαιούχους τὴ σύναψη δανείου ὕψους 1.000.000 τουρκικῶν λιρῶν.
3 Ἰουλίου: Πρώτη κινηματογραφικὴ προβολὴ στὴ Θεσσαλονίκη, στὴν μπιραρία «Ἡ Τουρκία».
4 Δεκεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ τελικὸ κείμενο τῆς συνθήκης μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ἡ σύγκρουση Ἑλλήνων καὶ Τούρκων. Ἡ Ἑλλάδα ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει ἀποζημίωση στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὕψους 4.000.000 χρυσῶν τουρκικῶν λιρῶν. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις παραχωροῦν στὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴ μορφὴ δανείου, τὸ συγκεκριμένο ποσὸ καὶ γιὰ νὰ τὸ διασφαλίσουν ἐπιβάλλουν στὴ χώρα Διεθνῆ Οἰκονομικὸ Ἔλεγχο. Ἡ Ἑλλάδα ἐπίσης ἐκκενώνει περιοχὴ 360 τετραγωνικῶν χιλιομέτρων ποὺ βρίσκεται ἀνάμεσα στὸν Ὄλυμπο καὶ τὰ Καμβούνια Ὅρη ἡ ὁποία θὰ περιέλθει στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία.
1898 25 Αὐγούστου: Σφαγὲς χριστιανῶν ἀπὸ Τούρκους ἄτακτους στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ πρῶτος ὕπατος ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης, πρίγκιπας Γεώργιος, ἀποβιβάζεται στὴ Σούδα καὶ ἀναλαμβάνει ἀμέσως τὴν ἄσκηση τῶν καθηκόντων του. Ἡ ἐγκατάστασή του στὸ νησὶ ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Μεγαλονήσου μὲ τὴν Κρήτη.
1899 2 Μαΐου: Ἱδρύεται μὲ πρωτοβουλία τοῦ Δημήτριου Βικέλα ὁ «Σύλλογος πρὸς διάδοσιν ὠφελίμων βιβλίων».
Κατασκευάζεται στὰ ναυπηγεῖα Βασίλειου Βασιλειάδου στὸν Πειραιὰ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ μηχανολόγου-μηχανικοῦ Α. Βλάγκαλη ἡ ἀτμομηχανὴ «Ἑλληνίς», ἡ ὁποία γιὰ πολλὰ χρόνια θὰ χρησιμοποιεῖται στὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθηνῶν-Κηφισιᾶς.
1900 29 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἰφιγένεια Συγγρού, χήρα του Ἀνδρέα Συγγροῦ, δωρίζει στὸ ἑλληνικὸ δημόσιο ἕνα σημαντικὸ ποσὸ τὸ ὁποῖο θὰ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ τὴ σκυρόστρωση τῶν κυριότερων δρόμων τῆς Ἀθήνας.
29 Ἰουλίου: Στὸ θέατρο «Ὀρφεύς» τῆς Σύρου δίνεται ἡ πρώτη ὀργανωμένη κινηματογραφικὴ παράσταση στὴν Ἑλλάδα. Τὸ εἰσιτήριο στοιχίζει μία δραχμὴ καὶ προβάλλονται 20 ταινίες μικροῦ μήκους. Ἀπὸ αὐτὲς ξεχωρίζουν οἱ «Ἀμερικανοϊσπανικαὶ ναυμαχίαι», «Χαριεντισμοὶ ἀνδρογύνου οὖς διακόπτει ἡ ἐμφάνισις τοῦ τέκνου» κ.ἅ.
Ἀναστηλώνεται τὸ Ἐρέχθειο.
1901 5 Μαρτίου: Ὁ χημικὸς Ὄθων Ρουσόπουλος ἀνακοινώνει ὅτι ὁ καθαρισμὸς τῶν χάλκινων εὐρημάτων ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴ θαλάσσια περιοχὴ τῶν Ἀντικυθήρων ἔχει σχεδὸν ὁλοκληρωθεῖ. Ὁ ἴδιος δηλώνει ὅτι τὰ εὐρήματα στὴν ἀρχὴ τὰ ἔβαλαν μέσα σὲ ἀποσταγμένο νερὸ γιὰ νὰ ἀπομακρυνθεῖ τὸ ἁλάτι καὶ στὴ συνέχεια προχώρησαν στὴ «δι’ ὑδρογόνου ἐν τῷ γεννάσθαι ἀναγωγή...».
17 Αὐγούστου: Ὁ ἀρχαιολόγος Χρ. Τσούντας ἀνακοινώνει τὴν ἀνακάλυψη στὴν περιοχὴ Σέσκλο, κοντὰ στὸ Βόλο, σημαντικότατου οἰκισμοῦ τῆς Νεολιθικῆς Ἐποχῆς.
1902 12 Μαΐου: Ἱδρύεται στὸν Πειραιὰ ἀπὸ τὸν Νικόλαο καὶ τὸν Ἀνδρέα Χατζηκυριάκο τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ τσιμεντοποιεῖο ποὺ ὀνομάζεται «TITAN». Ἡ πρώτη μονάδα παραγωγῆς ἐγκαθίσταται στὴν Ἐλευσίνα.
15 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γερμανὸς ἀρχαιολόγος Ροῦντολφ Ἔρντικ ἀνακοινώνει ὅτι ἐντοπίστηκαν τὰ ἐρείπια τοῦ Ἀσκληπιείου στὴν Κῶ, στὰ Δωδεκάνησα.
17 Νοεμβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τὰ δυὸ μεγαλύτερα κόμματα, τοῦ Δηλιγιάννη καὶ τοῦ Θεοτόκη, ἐκλέγουν ἀπὸ 102 βουλευτές. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὁδηγεῖ σὲ κυβερνητικὴ ἀστάθεια. Οἱ συνεχεῖς συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς ὀπαδοὺς τῶν δυὸ κομμάτων καταλήγουν σὲ σοβαρὰ ἐπεισόδια μὲ πολλοὺς τραυματίες. Οἱ διαδηλωτὲς χρησιμοποιοῦν σανίδες ἀπὸ τὶς οἰκοδομὲς τῆς ὁδοῦ Σταδίου καὶ τὰ γεγονότα θὰ μείνουν στὴν ἱστορία ὡς «σανιδικά».
1903 18 Ἀπριλίου: Ἐκρήξεις βομβῶν στὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης, τὶς ὁποῖες ἔχουν τοποθετήσει πράκτορες τῆς Βουλγαρίας.
31 Μαΐου: Ἐγκαινιάζεται ἡ πρώτη Διεθνὴς Ἔκθεση τῶν Ἀθηνῶν. Μέρος τῶν χρημάτων ποὺ δαπανοῦνται γι’ αὐτὴ τὴ διοργάνωση προέρχονται ἀπὸ τὸν ἐθνικὸ εὐεργέτη Γ. Μαρασλή.
20 Ἰουλίου: Οἱ Ἐξαρχικοὶ ἐπαναστατοῦν στὴ Μακεδονία ἀνήμερα τῆς γιορτῆς τοῦ προφήτη Ἠλία. Ἡ ἐπανάσταση τὴν ὁποία ἔχει σχεδιάσει ἡ Ἐσωτερικὴ Μακεδονικὴ Ἐπαναστατικὴ Ὀργάνωση (VMRO) καταπνίγεται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα.
10 Αὐγούστου: Συγκροτεῖται στὴν Ἀθήνα ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν ἐνίσχυση τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγώνα.
2 Ὀκτωβρίου: Τὰ τουρκικὰ στρατεύματα καταστέλλουν τοὺς ἐξεγερμένους βουλγαρόφιλους τῆς περιοχῆς Μοναστηρῖου (ἐξέγερση τοῦ Ἤλιν ντὲν - προφήτης Ἠλίας). Ἡ αἱματηρὴ ἐπέμβαση προκαλεῖ θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Εὐρώπη καὶ ἀναγκάζει κάποιες εὐρωπαϊκὲς κυβερνήσεις νὰ παρέμβουν καὶ νὰ ἐπιβάλουν στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία τὴν ἐφαρμογὴ ἐνὸς προγράμματος. Αὐτὸ εἶναι γνωστὸ ὡς πρόγραμμα Murzsteg, ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Στυρίας (Αὐστρία) στὴν ὁποία συναντήθηκαν οἱ αὐτοκράτορες τῆς Ρωσίας Νικόλαος Β΄ καὶ τῆς Αὐστροουγγαρίας Φραγκίσκος Ἰωσὴφ (2-3 Ὀκτωβρίου). Λόγω τῶν ἐξελίξεων οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις ὑποχρεώνονται νὰ ἀκολουθήσουν πιὸ ἐπιθετικὴ πολιτικὴ στὸ Μακεδονικὸ Ζήτημα.
8 Νοεμβρίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια διαδραματίζονται ἀνάμεσα σὲ ἀπόσπασμα στρατιωτῶν καὶ φοιτητὲς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ποὺ διαδηλώνουν τὴν ἀντίθεσή τους στὴ μετάφραση στὴν καθομιλουμένη τῆς «Ὀρέστειάς» του Αἰσχύλου ἀπὸ τὸν καθηγητὴ Γ. Σωτηριάδη. Οἱ φοιτητές, οἱ ὁποῖοι ὑποκινοῦνται ἀπὸ τὸν καθηγητὴ τῆς κλασικῆς φιλολογίας Γ. Μιστριώτη, προβαίνουν σὲ καταστροφὲς στὴν περιοχὴ τοῦ Βασιλικοῦ Θεάτρου, ὅπου θὰ δινόταν ἡ παράσταση. Τὸ τραγικὸ ἀποτέλεσμα τῶν βίαιων ἐπεισοδίων εἶναι ὅτι σκοτώνονται τρεῖς διαδηλωτὲς καὶ τραυματίζονται ἄλλοι ἑπτὰ (Ὀρεστειακά).
30 Νοεμβρίου: Ὁ Γρηγόριος Ξενόπουλος δημοσιεύει στὰ «Παναθήναια» τὸ ἱστορικό του ἄρθρο «Ἕνας ποιητής» γιὰ τὸν Κ.Π. Καβάφη, μὲ τὸ ὁποῖο γίνεται γνωστὸς στοὺς Ἕλληνες.
«Εἶναι πολὺς καιρός, δέκα ἴσως καὶ δώδεκα χρόνια ἀφότου διάβασα εἰς κάποιον Ἡμερολόγιον τὸ πρώτον τοῦ ποίημα. Ἐπεγράφετο "Ταραντίνοι"...».
Ἡ Θεσσαλονίκη ἀποκτᾶ τὴν πρώτη της μόνιμη κινηματογραφικὴ αἴθουσα, τὰ «Ὀλύμπια», ἰδιοκτησίας Πλούταρχου Ἰμπροχώρη καὶ Λάιτμερ.
1904 7 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ Ε. Ροΐδης, ὁ συγγραφέας τῆς «Πάπισσας Ἰωάννας».
11 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Μαράσλειου Ἐκπαιδευτήριου.
23 Μαρτίου: Ἱδρύεται τὸ «Χημικὸν Ἐργαστήριον τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν», τὸ ὁποῖο ἀργότερα θὰ μετονομαστεῖ σὲ «Γενικὸ Χημεῖον τοῦ Κράτους».
4 Μαΐου: Ἱδρύεται στὴν Ἀθήνα τὸ «Μακεδονικὸ Κομιτάτο», πρόεδρος τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ Δημήτριος Καλαποθάκης, ἰδιοκτήτης τῆς ἐφημερίδας «Ἐμπρός».
28 Αὐγούστου: Ὁ Παῦλος Μελὰς ἀρχίζει τὸν ἀγώνα τοῦ κατὰ τῶν κομιτατζήδων τῆς δυτικῆς Μακεδονίας.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Θεόδωρος Μόδης, ἕνα ἀπὸ τὰ σημαίνοντα μέλη τῆς «Ἐπιτροπῆς Ἀμύνης τοῦ Μοναστηρῖου», δολοφονεῖται ἀπὸ Βουλγάρους κομιτατζῆδες.
16 Σεπτεμβρίου: Ξεκινοῦν τὰ δρομολόγια στὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθηνῶν-Πειραιῶς.
13 Ὀκτωβρίου: Φονεύεται στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ τουρκικὰ στρατεύματα στὴ Στάτιστα τῆς Μακεδονίας (σήμ. Μελάς) ὁ μακεδονομάχος ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ Παῦλος Μελὰς (Παῦλος Ζέζας).
17 Νοεμβρίου: Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Γ. Τσόντος (καπετὰν Βάρδας), ἐπικεφαλῆς ἀντάρτικου σώματος 40 ἀντρῶν, εἰσβάλλει στὴ Μακεδονία γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὰ ξένα κομιτάτα.
1905 20 Φεβρουαρίου: Διεξάγονται ἐθνικὲς ἐκλογὲς καὶ ὁ Θ. Δηλιγιάννης παίρνει 142 ἕδρες σὲ σύνολο 235, ὑπερισχύει τοῦ Θεοτόκη καὶ σχηματίζει κυβέρνηση.
10 Μαρτίου: Ἐπανάσταση τοῦ Θερίσου (Λευκὰ Ὅρη). Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ οἱ ἐπαναστάτες ζητοῦν ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις τὴν ἕνωση τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἀπομάκρυνση τοῦ πρίγκιπα Γεώργιου ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ τοῦ νησιοῦ.
31 Μαΐου: Δολοφονεῖται ἔξω ἀπὸ τὴ Βουλὴ (σημερινὴ Παλαιὰ Βουλή) ὁ πρωθυπουργὸς Θεόδωρος Δηλιγιάννης. Ὁ δολοφόνος του, ὁ Κωσταγερακάρης, τὸν θεωροῦσε ὑπεύθυνο γιὰ τὸ κλείσιμο τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν.
9 Ἰουνίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀναθέτει τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης στὸν Δ. Ράλλη.
2 Νοεμβρίου: Τερματίζεται ἡ Ἐπανάσταση τοῦ Θερίσου στὴν Κρήτη.
3 Νοεμβρίου: Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων συνάπτει σύμβαση μὲ τὴν ἑταιρεία The Neuchatel Asphalte
Co Ltd γιὰ τὴν ἀσφαλτόστρωση τῆς Πλατείας Ὁμονοίας, τῆς ὁδοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς ὁδοῦ Ἀθηνᾶς. Πρὶν ἀπὸ λίνες μέρες εἶχε ὁλοκληρωθεῖ ἡ ἀσφαλτόστρωση, ἡ πρώτη ποὺ ἔγινε στὴν Ἀθήνα, τμήματος τῆς ὁδοῦ Αἰόλου ἀπὸ τὴν ἑταιρεία London Asphalte Co Ltd.
28 Νοεμβρίου: Ἐπειδὴ ὁ προταθεῖς ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ γιὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς Ἇλ. Ρώμας ἡττᾶται ἀπὸ τὸν ὑποψήφιό του Θεοτόκη, Ν. Μπουφίδη, ὁ Ράλλης ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες ὁ Γ. Θεοτόκης γίνεται πρωθυπουργός.
1906 26 Μαρτίου: Ο Γ. Θεοτόκης μὲ τὸ κόμμα τοῦ κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται καὶ σχηματίζει κυβέρνηση. Ὁ ἴδιος γίνεται πρωθυπουργός.
Πρώτη ἐμφάνιση στὴ Βουλὴ τῆς ἐκσυγχρονιστικῆς «ὁμάδας τῶν Ἰαπώνων», τὴν ὁποία
ἀποτελοῦν οἱ Δ. Γούναρης, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Ἔμ. Ρέπουλης, Ἄπ. Ἀλεξανδρής, Χ. Βοζίκης καὶ Α. Παναγιωτόπουλος. Ἡ ὁμάδα αὐτὴ ἀσκεῖ ἔντονη κριτικὴ στὴν κυβέρνηση Θεοτόκη.
5 Ἀπριλίου: Φτάνουν στὴν Ἀθήνα ὁ βασιλιὰς τῆς Μεγάλης Βρετανίας Ἐδουάρδος Ζ΄ καὶ ἡ σύζυγός του Ἀλεξάνδρα γιὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰ ἀγωνίσματα τῆς Μεσολυμπιάδας.
9 Ἀπριλίου: Ἀρχίζουν στὴν Ἀθήνα τὰ ἀγωνίσματα τῆς Μεσολυμπιάδας.
16 Ἰουλίου: Ἐξαρχικᾶ στοιχεῖα ἐξαπολύουν πογκρὸμ ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Φιλιππούπολης. Πολλοὶ Ἕλληνες ἀρχίζουν νὰ ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀνατολικὴ Ρωμυλία καὶ καταφεύγουν ὡς πρόσφυγες στὴν Ἑλλάδα.
12 Αὐγούστου: Ὁ πρίγκιπας Γεώργιος παραιτεῖται ἀπὸ ὕπατος ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις τοποθετοῦν σὲ αὐτὴ τὴ θέση τὸν Ἀλέξανδρο Ζαΐμη.
18 Σεπτεμβρίου: Φτάνει στὴν Κρήτη ὡς ὕπατος ἁρμοστῆς τοῦ νησιοῦ, ὁ Ἇλ. Ζαΐμης, ὁ ὁποῖος διαδέχεται τὸν πρίγκιπα Γεώργιο.
27 Σεπτεμβρίου: Ἀνακοινώνονται τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς πληθυσμοῦ ποὺ ἔγινε στὴν Ἑλλάδα. Ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ὑπολογίζεται σὲ 2.630.000 κατοίκους.
1907 7 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλία -στὸν Πυργετὸ Ραψάνης- ὁ πρωτοπόρος σοσιαλιστὴς Μαρίνος Ἀντύπας.
1 Μαΐου: Πεθαίνει στὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Γρηγόριος Μαρασλὴς (Ὀδησσός, 1831). Μὲ χρήματά του χτίστηκε τὸ Μαράσλειο Διδασκαλεῖο καὶ ἐκδόθηκαν δεκάδες μελέτες ἀπὸ τὴ Βιβλιοθήκη Μαρασλή.
9 Μαΐου: Ὁ Μίνως Κυπριάδης ἀναλαμβάνει νὰ ἀνελκύσει τὰ ἀπομεινάρια τοῦ τουρκοαιγυπτιακοῦ στόλου στὸν Κόλπο τοῦ Ναβαρίνου. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ χρόνια ἐγκαταλείπει τὸ ἐγχείρημα διότι τὸ θεωρεῖ ὑπερβολικὰ δαπανηρό.
8 Σεπτεμβρίου: Ἡ ὁδὸς Πανεπιστημίου ἀσφαλτοστρώνεται.
Ὀκτώβριος: Γεννιέται ὁ Νίκος Ἐγγονόπουλος (πεθαίνει τὸ 1985), σπουδαῖος ἐκπρόσωπος τοῦ ὑπερρεαλισμοῦ στὴν Ἑλλάδα, τόσο στὴν ποίηση («ἐδῶ δὲν εἶναι παῖξε-γέλασε: ἐδῶ εἶναι Μπαλκάνια») ὅσο καὶ στὴ ζωγραφική.
Ἀνεγείρονται πλησίον τοῦ Βόλου τὰ κτίρια μιᾶς κωμόπολης ποὺ θὰ ὀνομαστεῖ Νέα Ἀγχίαλος.
Σὲ αὐτὴ θὰ ἐγκατασταθοῦν πρόσφυγες ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Ρωμυλία. 15 Δεκεμβρίου: Ἱδρύεται μὲ πρωτοβουλία τοῦ τραπεζίτη Γρηγόριου Ἐμπεδοκλέους ἡ «Ἐμπορικὴ Τράπεζα».
Σὲ συνοικιακὴ μάντρα στὴν Ἀθήνα ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ λευκὴ κινηματογραφικὴ ὀθόνη. Ἀργότερα στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ χτιστεῖ ὁ κινηματογράφος «Ἀπόλλων».
Ἀναστηλώνονται τὰ Προπύλαια.
1908 Μάιος, ἀρχές: Τὰ ἀθηναϊκὰ τρὰμ κινοῦνται πλέον μὲ ἠλεκτρισμό.
5 Ἰουλίου: Κορυφώνεται τὸ κίνημα τῶν Νεότουρκων στὴ Θεσσαλονίκη (ἡγέτες: Νιαζὶ μπέης καὶ Ἐμβὲρ πασάς). Ἔχοντας τὴν ὑποστήριξη τοῦ Κομιτάτου «Ἕνωση-Πρόοδος», οἱ ἐπαναστάτες ἀναγκάζουν τὸ σουλτάνο Ἀβδοὺλ Χαμὶντ νὰ θέσει σὲ ἐφαρμογὴ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1876. Οἱ ἐλπίδες ὅμως τῶν μὴ μουσουλμανικῶν πληθυσμῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας γιὰ σεβασμὸ τῶν δικαιωμάτων τοὺς γρήγορα θὰ διαψευστοῦν.
7 Ἰουλίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Δημήτριος Βικέλας (γεννήθηκε στὴν Ἐρμούπολη τῆς Σύρου τὸ 1835). Ἦταν ἔμπορος δημητριακῶν στὸ Λονδίνο, λόγιος καὶ συγγραφέας. Μαζὶ μὲ τὸ Γάλλο Ντὲ Κουμπερντὲν ἐργάστηκε γιὰ τὴν ἀναβίωση τῶν πρώτων σύγχρονων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων.
8 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ ἀντάρτικα σώματα συγκρούονται στὴν περιοχὴ τοῦ ὅρους Καΐμακτσαλαν μὲ Βουλγάρους κομιτατζῆδες τοὺς ὁποίους τρέπουν σὲ φυγή. Πρόκειται γιὰ μία ἀπὸ τὶς τελευταῖες συγκρούσεις ποὺ ἔγιναν στὴ Μακεδονία ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες καὶ Βουλγάρους ἀντάρτες.
24 Ἰουλίου: Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἕνωση καὶ Πρόοδος ὑποχρεώνει τὸ σουλτάνο Ἀβδοὺλ Χαμὶτ Β΄ νὰ ἐπαναφέρει σὲ ἰσχὺ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1876 καὶ νὰ συγκαλέσει τὸ Κοινοβούλιο.
24 Σεπτεμβρίου: Ὁ λαὸς τῶν Χανῖων σὲ πάνδημη συγκέντρωση κηρύσσει τὴν ἕνωση τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα.
5 Ὀκτωβρίου: Ἡ Βουλγαρία κηρύσσει τὴν ἀνεξαρτησία της ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία.
30 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζουν τὰ δρομολόγια τῶν πρώτων ἠλεκτρικῶν τρὰμ στὴν ὁδὸ Ἀχαρνῶν.
3 Δεκεμβρίου: Οἱ συντεχνίες τῶν Ἀθηνῶν μὲ τηλεγράφημά τους δηλώνουν πρὸς τὴν κυβέρνηση Θεοτόκη ὅτι ἀδυνατοῦν νὰ δεχτοῦν νέους φόρους.
Ἀρχίζει τὴ λειτουργία τοῦ ὁ πρῶτος κινηματογράφος τῆς Ἀθήνας, «τὸ Θέατρο τοῦ Κόσμου» (Σταδίου καὶ Γ. Σταύρου γωνία).
Ἱδρύεται ἡ Κοινωνιολογικὴ Ἑταιρεία ἀπὸ τοὺς Α. Παπαναστασίου, Θ. Κουτουπή, Α.
Δελμοῦζο, Θ. Πετμεζά, Π. Ἀραβαντινό, Κ. Τριανταφυλλόπουλο καὶ Α. Μυλωνά, ἡ ὁποία ἔχει σαφεῖς σοσιαλιστικοὺς προσανατολισμούς.
1909 18 Φεβρουαρίου: Οἱ συντεχνίες τῶν Ἀθηνῶν μὲ ὑπόμνημά τους πρὸς τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Ἅ΄ κατακρίνουν τὴ συναλλαγὴ καὶ τὴν ἐπιβολὴ φόρων καὶ ζητοῦν νὰ ἀλλάξει τὸ σύστημα τῆς διοίκησης.
25 Ἀπριλίου: Ἱδρύεται στὸν Πειραιὰ ἡ Ἀνώνυμη Ἑταιρεία Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων.
1 Μαΐου: Γεννιέται στὴ Μονεμβασιὰ ὁ ποιητὴς Γιάννης Ρίτσος.
4 Ἰουλίου: Γεννιέται στὸν Πειραιὰ ὁ Σταῦρος Νιάρχος (πεθαίνει στὶς 14 Ἀπριλίου τοῦ 1996), ὁ ὁποῖος μετὰ τὸ Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο θὰ γίνει ὁ μεγαλύτερος Ἕλληνας πλοιοκτήτης καὶ δημιουργὸς τῶν ναυπηγείων Σκαραμαγκᾶ.
Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση τοῦ Γεώργιου Θεοτόκη. Νέα κυβέρνηση σχηματίζει ὁ Δημήτριος Ράλλης.
23 Ἰουλίου (5 Αὐγούστου): Ἡ ὀθωμανικὴ κυβέρνηση μὲ αὐστηρὴ διακοίνωσή της ἀξιώνει γραπτὴ δήλωση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης μὲ τὴν ὁποία θὰ ἀποδοκιμάζει τὴν ἐπαναστατικὴ κίνηση τῶν Κρητῶν ποὺ ἐπιδιώκουν τὴν ἕνωση τοῦ νησιοῦ μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἑλληνικὴ ἀπάντηση δὲν θεωρεῖται ἐπαρκὴς ἀπὸ τὴν ὀθωμανικὴ κυβέρνηση, ἡ ὁποία ἐπιμένει ὅτι ἡ ἑλληνικὴ στάση στὸ Κρητικὸ Ζήτημα «δὲν εἶναι ἄμεμπτος», ἐνῶ ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι θὰ διεκδικήσει μὲ δυναμικὸ τρόπο τὰ ἐπὶ τῆς Κρήτης κυριαρχικὰ δικαιώματά της.
1833 25 Ἰανουαρίου: Ὁ Ὄθων φτάνει στὸ Ναύπλιο. Μέχρι τὴν ἐνηλικίωσή του τὴν ἐξουσία ἀσκεῖ ἕνα τριμελὲς συμβούλιο ἀντιβασιλείας (ὁ κόμης Ἰωσὴφ Λουδοβίκος Ἄρμανσμπερκ, ὁ καθηγητὴς Γκεὸρκ Μάουρερ καὶ ὁ ὑποστράτηγος Κὰρλ Βίλεμ Χέιντεκ). Ὁ Σπυρίδων Τρικούπης διορίζεται πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου (πρωθυπουργός) καὶ γραμματέας τῆς Ἐπικράτειας ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν.
8 Φεβρουαρίου: Καθιερώνεται ὡς νομισματικὴ μονάδα τοῦ νεοσύστατου ἑλληνικοῦ κράτους ἡ δραχμή. Κόβονται χρυσὰ καὶ ἀργυρὰ νομίσματα σὲ σχέδιο τοῦ Conrad Voigt καὶ χάλκινα σὲ σχέδιο τοῦ Karl Lange. Ἡ ἀργυρὴ δραχμή, βάρους 4,477 γραμμαρίων (4,029 γραμμάρια ἀσήμι), φέρει στὴ μιὰ της ὄψη τὴν κεφαλὴ τοῦ Ὄθωνα καὶ στὴν ἄλλη τὸ ἐθνόσημο. Στὸ νομισματοκοπεῖο τοῦ Μονάχου κόβονται ἀνάμεσα στὸ 1832 καὶ τὸ 1834 351.000 χρυσὰ εἰκοσάδραχμα, 3.660.000 ἀργυρὰ πεντάδραχμα, μονόδραχμα καὶ νομίσματα τῶν 50 καὶ 25 λεπτῶν καὶ 248.000 χάλκινα νομίσματα τῶν πέντε, τῶν δυὸ καὶ τοῦ ἑνὸς λεπτοῦ. Ἀνάλογος ἀριθμὸς νομισμάτων κόβεται στὸ Παρίσι τὴ διετία 1834-1835.
16 Φεβρουαρίου: Κυκλοφορεῖ στὸ Ναύπλιο τὸ πρῶτο φύλλο τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως». Ἡ ἐφημερίδα συντάσσεται στὴν ἑλληνικὴ καὶ τὴ γερμανικὴ γλώσσα. Μετὰ τὴν ἐνηλικίωση τοῦ Ὄθωνα θὰ σταματήσει νὰ συντάσσεται στὴ γερμανική.
25 Φεβρουαρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα συγκροτεῖται τακτικὸς ἑλληνικὸς στρατός.
1 Μαρτίου: Ἡ Ἀθήνα παραδίδεται ἀπὸ τὴν τουρκικὴ φρουρὰ στὶς ἑλληνικὲς ἀρχές.
25 Μαρτίου: Πεθαίνει στὸ Παρίσι ὁ Ἀδαμάντιος Κοραής.
1 Ἀπριλίου: Ὁ Τοῦρκος φρούραρχος τῶν Ἀθηνῶν Ὀσμᾶν Ἐφέντης παραδίδει τὴν Ἀκρόπολη στὸ Βαυαρὸ ταγματάρχη Πάλιγκαν καὶ στὸν ὑπολοχαγὸ Χριστόφορο Νέζερ.
3 Ἀπριλίου: Ὁ Σπυρίδων Τρικούπης σχηματίζει τὴ δεύτερη κυβέρνησή του μέσα στὴν ἴδια χρονιά, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καὶ αὐτὴ ἰδιαίτερα βραχύβια.
Ἡ χώρα διαιρεῖται σὲ δέκα νομοὺς καὶ σαράντα δυὸ ἐπαρχίες. Οἱ νομοὶ εἶναι οἱ ἀκόλουθοι:
Ἀργολίδας καὶ Κορινθίας, Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδας, Μεσσηνίας, Ἀρκαδίας, Λακωνίας, Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας, Φωκίδας καὶ Λοκρίδας, Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Εὐβοίας καὶ Κυκλάδων.
6 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὸ Παρίσι ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους Ἀδαμάντιος Κοραὴς (γεννήθηκε στὴ Σμύρνη τὸ 1748).
4 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ τὴν Αἴγυπτο ἡ Συνθήκη τῆς Κιουτάχειας, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Κρήτη παραμένει ὑπὸ αἰγυπτιακὴ διοίκηση.
23 Ἰουλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἡ Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία ἀνακηρύσσεται αὐτοκέφαλη. Ἡ μονομερὴς αὐτὴ ἐνέργεια δὲν ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως.
17 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἀπαγορεύεται ἡ κυκλοφορία τουρκικῶν νομισμάτων.
7 Σεπτεμβρίου: Συλλαμβάνεται ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καὶ φυλακίζεται στὸ Παλαμήδι - κατηγορεῖται γιὰ συνωμοσία ἐναντίον τῆς Ἀντιβασιλείας. Συλλαμβάνονται ἐπίσης ὁ γιὸς τοῦ Γενναῖος, ὁ Δημήτριος Πλαπούτας, ὁ Κίτσος Τζαβέλλας καὶ ἄλλοι ὀπαδοὶ τοῦ Ρωσικοῦ Κόμματος μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας.
12 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 31 Μαΐου τοῦ 1834.
1833-1834: Ἀναστήλωση τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀπτέρου Νίκης.
1834 9 Μαρτίου: Τοποθετεῖται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα ὁ θεμέλιος λίθος τῶν ἀνακτόρων του στὴν περιοχὴ τῆς πλατείας, ποὺ δημιουργεῖται μὲ βάση τὸ πολεοδομικὸ σχέδιο Κλεάνθη-Shaubert
(μεταξὺ τῶν σημερινῶν ὁδῶν Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ Ζήνωνος). Ἡ θέση αὐτὴ θὰ ἐγκαταληφθεῖ ἔπειτα ἕνα ἔτος.
16 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τοῦ Κολοκοτρώνη καὶ τοῦ Πλαπούτα στὸ Ναύπλιο μὲ τὴν κατηγορία τῆς συνωμοσίας κατὰ τοῦ βασιλιὰ Ὄθωνα.
25 Μαΐου: Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καὶ ὁ Δημήτριος Πλαπούτας καταδικάζονται σὲ θάνατο ἐπειδὴ δῆθεν συνωμοτοῦν ἐναντίον τῆς Ἀντιβασιλείας. Ὑπὲρ τῆς ἀπαλλαγῆς τοὺς ψηφίζουν οἱ δικαστὲς Γεώργιος Τερτσέτης καὶ Ἀναστάσιος Πολυζωίδης. Ἡ ποινὴ τοὺς μετατρέπεται σὲ κάθειρξη καὶ ἀπελευθερώνονται μόλις ἐνηλικιώνεται ὁ Ὄθων (Μάιος 1835).
31 Μαΐου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία ἕναν ἀκριβῶς χρόνο.
14 Νοεμβρίου: Δημοσιεύεται στὴν ἐφημερίδα τῶν Ἀθηνῶν «Ἀθηνᾶ» λίβελος κατὰ τοῦ πολεοδόμου Στ. Κλεάνθη: «Πὼς σὲ φαίνεται καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἐκτελεστικοῦ της πόλεως, ὅστις ἐλθῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέρου γυμνότερος, ὁρίζει τώρα εἰς τᾶς Ἀθήνας τὰ περισσότερα καὶ ὡραιότερα οἰκόπεδα; Οὗτος ὁ κερδοσκόπος ἔκαμε καὶ τὸ τῆς πόλεως σχέδιον εἰς τρόπον ὥστε καὶ οἱ καλλίτεροι τόποι νὰ πωλῶνται ἀπὸ αὐτὸν καὶ ὄχι ἀπὸ ἄλλον ἐν βαρύτητι χρυσίου.
Ἀλίμονο εἰς τοὺς κατοίκους τῶν Ἀθηνῶν ὅσοι δὲν τὸν ἐσυμβουλεύθησαν... καὶ ὅσοι δὲν τὸν ἐπλήρωσαν τὸν κτιστικὸν φόρον! Τούτων τὰ ὀσπήτια κρημνίζει καὶ τὸν τόπον τῶν πέρνει...».
Ἔπειτα ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἡ ἐφημερίδα ἀναγκάζεται, κατόπιν μήνυσης ποὺ ὑποβάλλει ὁ θιγόμενος, νὰ ἀνακαλέσει.
1 Δεκεμβρίου: Ἡ πρωτεύουσα τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους μεταφέρεται ἀπὸ τὸ Ναύπλιο στὴν Ἀθήνα.
1835 6 Φεβρουαρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὸ Θησεῖο (ὁ Ναὸς τοῦ Ἡφαίστου τοῦ 5ου αἰώνα π.Χ., περισσότερο γνωστὸς στοὺς Ἀθηναίους ὡς Θησεῖο) μετατρέπεται σὲ μουσεῖο.
20 Μαΐου: Ὁ ἀντιβασιλέας κόμης Ἄρμανσμπερκ ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου (πρωθυπουργός). Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1837.
Τὴν ἴδια μέρα ὁ Ὄθων ἐνηλικιώνεται.
11 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ ναύαρχος Ἀνδρέας Μιαούλης (γεννήθηκε στὴν Ὕδρα τὸ 1769).
18 Σεπτεμβρίου: Συστήνεται τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, ὁ ρόλος τοῦ ὁποίου εἶναι μᾶλλον συμβουλευτικὸς παρὰ γνωμοδοτικός.
25 Νοεμβρίου: Ὁ βασιλιὰς τῆς Βαυαρίας καὶ πατέρας τοῦ Ὄθωνα, Λουδοβίκος Ἅ΄, ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα συνοδευόμενος ἀπὸ τὸ σπουδαῖο ἀρχιτέκτονα Φρειδερίκο Γκαῖρτνερ.
1836 25 Ἰανουαρίου: Θεμελιώνεται τὸ κτίριο τῶν Ἀνακτόρων στὸ λόφο τῆς Μπουμπουνίστρας. Τὰ σχέδια τῶν Ἀνακτόρων εἶναι ἔργο τοῦ ἀρχιτέκτονα Φρειδερίκου Γκαῖρτνερ.
15 Ἰουνίου: Ἱδρύεται μὲ βασιλικὸ διάταγμα τὸ «Βασιλικὸν Νομισματοκοπεῖον καὶ Σφραγιστήριον».
26 Ἰουνίου: Ὁ Ἰωάννης Ζαίμης διορίζεται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα πρῶτος δήμαρχος Πατρέων.
25 Ἰουλίου: Ἱδρύεται «ἡ ἐν Ἀθήναις Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία» ἀπὸ τοὺς Ἰωάννη Κοκκώνη, Γεώργιο Γεννάδιο καὶ Μιχαὴλ Ἀποστολίδη.
7 Ὀκτωβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Ἐλπίς» ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Λεβίδη. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1868.
10 Νοεμβρίου: Ὁ Ὄθων νυμφεύεται στὸ Ὀλδεβοῦργο τὴν πρωτότοκη κόρη τοῦ Παύλου Φρειδερίκου Αὐγούστου, τοῦ Μεγάλου Δούκα αὐτοῦ τοῦ γερμανικοῦ κρατιδίου, Ἀμαλία Μαρία Φρειδερίκη (γεννήθηκε στὶς 9 Δεκεμβρίου τοῦ 1818).
31 Δεκεμβρίου: Ἱδρύεται μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐκπαιδευτήριο ἀρχιτεχντῶν μὲ τὴν ὀνομασία «Σχολὴ τῶν Τεχνῶν».
Ὁ Δήμ. Βυζάντιος ἐκδίδει τὴ «Βαβυλωνία».
Γεννιέται στὴ Σύρο ὁ Ἐμμανουὴλ Ροΐδης, ὁ συγγραφέας τῆς «Πάπισσας Ἰωάννας» (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1904).
1837 5 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν, στρατηγὸς Ἰωάννης Μακρυγιάννης, στὴ διάρκεια συνεδρίασης τοῦ ὀργάνου προβάλλει τὸ αἴτημα γιὰ τὴν παραχώρηση Συντάγματος. Τὸ αἴτημά του γίνεται δεκτὸ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα μέλη τοῦ συμβουλίου.
25 Ἰανουαρίου: Δημοσιεύεται διάταγμα τοῦ Ὄθωνα «Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐμψυχώσεως τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας», ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πρώτη ἐπίσημη προσπάθεια ἀνάπτυξης βιομηχανίας στὸ ἐλεύθερο ἑλληνικὸ κράτος. Πρῶτος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς διορίζεται ὁ Γεώργιος Κουντουριώτης.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ Βαυαρὸς J. von Rudhart διαδέχεται τὸν ἐπίσης Βαυαρὸ κόμη Ἄρμανσμπερκ στὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Δεκέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους.
22 Ἀπριλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἱδρύεται τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν.
3 Μαΐου: Ἐγκαινιάζεται τὸ πανεπιστήμιο, τὸ ὁποῖο στεγάζεται στὴν οἰκία Κλεάνθη, στὴ βορειοανατολικὴ πλευρὰ τῆς Ἀκρόπολης.
22 Ἰουνίου: Γεννιέται στὸ Oberlossnitz τῆς Σαξονίας ὁ Ἐρνέστος Μαυρίκιος Τσίλερ, ὁ ὁποῖος ἀργότερα θὰ ἐγκατασταθεῖ στὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ σχεδιάσει καὶ θὰ χτίσει πάρα πολλὰ νεοκλασικὰ σπίτια καὶ μέγαρα.
8 Δεκεμβρίου: Ὁ Ὄθων ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Θὰ ἀσκήσει τὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1841.
Δίνονται στὴν Ἀθήνα γιὰ πρώτη φορᾶ παραστάσεις λυρικοῦ θεάτρου ἀπὸ ἰταλικὸ θίασο, μὲ τὸ ἔργο ὁ «Κουρέας τῆς Σεβίλλης».
Γεννιέται στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης ὁ ζωγράφος Κωνσταντῖνος Βολανάκης (πεθαίνει στὸν Πειραιὰ τὸ 1907).
1838 15 Μαρτίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Ὄθωνα καθιερώνεται ἡ 25η Μαρτίου ὡς ἡμέρα ἐθνικῆς ἑορτῆς. («...Θεωρήσαντες ὅτι ἡ ἡμέρα τῆς 25ης Μαρτίου εἶναι λαμπρὰ καὶ καθ’ ἑαυτὴν εἰς πάντα Ἕλληνα διὰ τὴν αὐτὴ τελουμένην ἑορτὴν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, εἶναι προσέτι λαμπρὰ καὶ χαρμόσυνος διὰ τὴν κατ’ αὐτὴν τὴν ἡμέραν ἔναρξιν τοῦ περὶ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγῶνος τοῦ ἑλληνικοῦ Ἔθνους, καθιεροῦμεν τὴν ἡμέραν ταύτην εἰς τὸ διηνεκὲς ὡς ἡμέραν ἐθνικῆς ἑορτῆς...».)
11 Ἀπριλίου: Ἐξεγείρονται οἱ κάτοικοι τῆς Ὕδρας γιατί θέλουν νὰ ἑξαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ νόμο περὶ στρατολογίας, προβάλλοντας τὸ ἐπιχείρημα ὅτι πολλοὶ νέοι του νησιοῦ ὑπηρετοῦν στὸ ναυτικὸ καὶ ἀρκετοὶ ἄντρες ἔχουν χάσει τὴ ζωή του, στὴ διάρκεια τοῦ Ἀγώνα. Ἡ στάση διαρκεῖ σχεδὸν πέντε μέρες, χωρὶς ὅμως ἀποτέλεσμα γιὰ τοὺς Ὑδραίους.
25 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Αἰών» ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ Ἰωάννη Φιλήμονα. Ἡ ἔκδοσή της θὰ διακοπεῖ τὸ 1891.
Γεννιέται στὸ Ναύπλιο ὁ ποιητὴς Ἀχιλλέα Παράσχος (ἡ καταγωγὴ τοῦ εἶναι ἀπὸ τὴ Χίο), ὁ κορυφαῖος ἐκπρόσωπος τῆς Ἀθηναϊκῆς Σχολῆς (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1895).
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ γλύπτης Γεώργιος Βιτάλης (πεθαίνει στὴν Ἀλεξάνδρεια τὸ 1901). Πιὸ γνωστὰ ἔργα τοῦ εἶναι: ὁ ἀνδριάντας τοῦ Γλάδστωνα μπροστὰ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν καὶ ὁ τάφος τοῦ Γεωργίου Ἀβέρωφ στὸ Ἅ΄ Νεκροταφεῖο Ἀθηνῶν.
1839 Ἰανουάριος: Ἱδρύεται στὸ Λονδίνο ἀπὸ Ἄγγλους κεφαλαιούχους ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα.
2 Ἰουλίου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ κτιρίου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Τὰ σχέδια τοῦ ὑπὸ ἀνέγερση κτιρίου ἀνήκουν στὸ Δανὸ ἀρχιτέκτονα Χριστιανὸ Χάνσεν. Τελικὰ τὸ κτίριο θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 1864.
20 Ὀκτωβρίου: Ὁ Θεόφιλος Καΐρης, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖται γιὰ θεοσεβισμὸ (ἀπορρίπτει τὴν τριαδολογία καὶ τὴ χριστολογία καὶ ἐπιμένει στὴν ἠθικοποίηση τοῦ ἀτόμου γιὰ τὴν πρόοδο τὴ κοινωνίας), καταθέτει ἐνώπιον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῶν Μητροπολιτῶν τῆς Ἑλλάδος.
1840 15 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ἡ Κρήτη ἐπανέρχεται ὑπὸ τὴν ὀθωμανικὴ κυριαρχία. Μὲ αὐτὴ τὴ συνθήκη τερματίζεται ὁ Τουρκοαιγυπτιακὸς Πόλεμος.
Ὁ Ἐλβετὸς Schaub ἀναφέρει γιὰ τὴν περιοχὴ ὅπου βρίσκεται σήμερα ἡ Πλατεία Ὁμονοίας:
«Αἳ ὁδοὶ Ἑρμοῦ καὶ Αἰόλου, ἐκτεινόμεναι ἔξω τῆς πόλεως, καταλήγουν σὲ μίαν κοιλάδα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κατὰ προτίμησιν τὸν τόπον ὅπου οἱ Ἀθηναῖοι πηγαίνουν περίπατον».
Ἔρχεται στὸ φῶς τὸ Ὠδεῖο Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ.
Ἀποπερατώνεται στὴν Ἀθήνα τὸ Θέατρο τοῦ Μπούκουρα, τὸ πρῶτο λιθόκτιστο θέατρο τῆς πρωτεύουσας.
Γεννιέται στὴν Τρίπολη ὁ φιλόλογος καὶ ὑπέρμαχος τῆς ἀρχαΐζουσας Γεώργιος Μιστριώτης (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1916).
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ γλύπτης Δημήτριος Φιλιππότης (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1919). Πιὸ γνωστό του ἔργο: Ὁ Ξυλοθραύστης (Ζάππειο).
1841 10 Φεβρουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἀναλαμβάνει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.
30 Μαρτίου: Ἱδρύεται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος μὲ πρῶτο διοικητὴ τῆς τὸν Γεώργιο Σταύρου.
30 Ἀπριλίου: Ἡ νεοσύστατη Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκδίδει τὸ πρῶτο της χαρτονόμισμα, ὀνομαστικῆς ἀξίας πεντακοσίων δραχμῶν.
6 Ἰουλίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει βραχύβια κυβέρνηση.
10 Αὐγούστου: Ὁ Ἀντώνιος Κριεζὴς διαδέχεται τὸν Ἀλέξανδρο Μαυροκορδάτο στὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Οὐσιαστικὰ κυβερνᾶ ὁ ἴδιος ὁ Ὄθων μέχρι τὴν Ἐπανάσταση τῆς 3ης Σεπτεμβρίου τοῦ 1843.
1842 25 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Συνταγματική» ἀπὸ τὸν Χ. Σακελλαρίδη. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1868.
Ἡ Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη μεταφέρεται στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου καὶ συγχωνεύεται μὲ τὴν πανεπιστημιακή.
Γεννιέται στὴν Τῆνο ὁ ζωγράφος Νικόλαος Γύζης (πεθαίνει στὸ Μόναχο τὸ 1901).
1843 3 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (γεννήθηκε στὶς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1770).
3 Σεπτεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κίνηση στρατιωτικῶν μονάδων τῶν Ἀθηνῶν καὶ πολιτῶν ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Δ. Καλλέργη, τοῦ Ι. Μακρυγιάννη καὶ τοῦ Α. Λόντου. Κύριο αἴτημα τῶν ἐπαναστατῶν εἶναι ἡ παραχώρηση Συντάγματος καὶ ἡ ἀποχώρηση τῶν ξένων. Μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Ἐπανάστασης τῆς 3ης Σεπτεμβρίου ὁ Ὄθων ἀναθέτει τὴν προεδρία τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου στὸν Ἀνδρέα Μεταξά, ἕναν ἀπὸ τοὺς ἡγέτες τῆς Ἐπανάστασης. Τὴν ἴδια μέρα προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν μελῶν τῆς ἐθνοσυνέλευσης ποὺ θὰ προετοιμάσει Σύνταγμα.
Ὀκτώβριος-Νοέμβριος: Διενεργοῦνται ἐκλογὲς πληρεξουσίων μὲ βάση τὸ νόμο τῆς 4ης Μαρτίου τοῦ 1829. Ἐκλέγονται 244 πληρεξούσιοι ποὺ ἐκπροσωποῦν τὶς ἐλεύθερες ἀλλὰ καὶ ὑπόδουλες περιοχές, καθὼς καὶ τὶς ἑλληνικὲς παροικίες τοῦ ἐξωτερικοῦ.
8 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της ἡ Ἅ΄ Ἐθνοσυνέλευση μὲ πρόεδρο τὸν ἡλικίας 103 ἐτῶν Πανοῦτσο Νοταρᾶ.
23 Νοεμβρίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση ἀποφασίζει νὰ ὀνομαστεῖ «ἡ τῆς Γ΄ Σεπτεμβρίου ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις».
1844 16 Φεβρουαρίου: Ο Κ. Κανάρης γίνεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.
18 Μαρτίου: Ὁ Ὄθων ὁρκίζεται πίστη στὸ Σύνταγμα, ποὺ δημοσιεύεται τὴν ἴδια μέρα στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». Ἡ ἐθνοσυνέλευση ψηφίζει ἐκλογικὸ νόμο μὲ τὸν ὁποῖο καθιερώνεται (σχεδόν) ἡ καθολικὴ ψηφοφορία. Ἀποκλείονται ὅλοι ὅσοι δὲν διαθέτουν κινητὴ ἢ ἀκίνητη περιουσία καὶ οἱ γυναῖκες.
Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμόζεται σὲ ὅλες τὶς ἐκλογὲς μέχρι τὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα. Μὲ αὐτὸν καθιερώνεται ἡ ἄμεση μὲ ψηφοδέλτια ἐκλογή. Βουλευτὲς ἐκλέγονται ἐκεῖνοι ποὺ λαμβάνουν τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία.
30 Μαρτίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος σχηματίζει τὴν τρίτη του κυβέρνηση, ἡ ὁποία εἶναι καὶ αὐτὴ βραχύβια. Ἡ κυβέρνησή του διεξάγει τὶς πρῶτες βουλευτικὲς ἐκλογὲς στὸ ἐλεύθερο ἑλληνικὸ κράτος. Θὰ παραιτηθεῖ στὶς 4 Αὐγούστου διαμαρτυρόμενος γιὰ τὴ στάση τοῦ Ὄθωνα.
6 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης, τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου ἦρθε τρίτο στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν στὶς ἀρχὲς Ἰουνίου (2-9 Ἰουνίου), ἀναλαμβάνει τὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ 1847. Στὶς ἐκλογὲς ὁ Α. Μεταξὰς πῆρε πενήντα πέντε ἕδρες, ὁ Α. Μαυροκορδάτος εἴκοσι ὀκτὼ καὶ ὁ Κωλέττης εἴκοσι. Σὲ μία ὁμιλία του στὴ Βουλὴ ὁ Κωλλέτης ἀναφέρεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὴ «Μεγάλη Ἰδέα».
1845 4 Ἰουλίου: Σὲ ἄρθρο ἐναντίον τοῦ Κωλέττη στὴν ἐφημερίδα «Αἰών» μνημονεύεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ λέξη δικτατορία. Ὁ Ἠπειρώτης πολιτικὸς περιγράφει τὸν τρόπο διακυβέρνησης τῆς χώρας.
8 Ἰουλίου: Στὴν ἐφημερίδα «Ἀθηνᾶ» ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Τὸ ὑδραγωγεῖον ἔχει ἀσφαλισθεῖ ἀπὸ τοὺς Τούρκους πρὸς τοὺς Ἀμπελοκήπους (κοντὰ στὸν Ἅγιο Δημήτριο Ἀμπελοκήπων) διὰ νὰ ποτίζουν τοὺς κήπους τῶν. Τώρα οἱ κάτοικοι ζητοῦν νὰ καθαρισθεῖ διότι τὰ νερὰ εἶναι ἀκάθαρτα καὶ φέρουν ἀσθενείας».
1846 10 Μαρτίου: Θεμελιώνεται τὸ Ἀρσάκειον Μέγαρον, τὸ ὁποῖο ἀνεγείρεται μὲ δαπάνες τοῦ Ἀπόστολου Ἀρσάκη καὶ σὲ σχέδια τοῦ Λύσανδρου Καυτατζόγλου.
11 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται ἡ Γαλλικὴ Ἀρχαιολογικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν.
1847 25 Ἰανουαρίου: Σοβαρὸ ἐπεισόδιο ἀνάμεσα στὸν Ὄθωνα καὶ στὸν πρεσβευτὴ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας Κωνσταντῖνο Μουσοῦρο, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἄρνηση τοῦ δεύτερου νὰ χορηγήσει διαβατήριο στὸν ὑπασπιστὴ τοῦ βασιλιά, Τσάμη Καρατάσο, γιὰ νὰ ταξιδέψει στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἐξαιτίας τοῦ ἐπεισοδίου διακόπτονται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες, οἱ ὁποῖες τελικὰ ἀποκαθίστανται τὸ Φεβρουάριο τοῦ 1848 (Μουσουρικᾶ).
14 Ἀπριλίου: Ὁ Ὄθων διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Ἰούλιος-Αὔγουστος: Διενεργοῦνται ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες ὁ Ἰωάννης Κωλέττης κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία σὲ σύνολο 127 ἑδρῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφισβητεῖται -δικαίως- ἀπὸ ὅλους τους ἀντιπάλους του Ἠπειρώτη πολιτικοῦ, γιατί θεωρεῖται προϊὸν βίας καὶ νοθείας.
31 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ Ἰωάννης Κωλέττης (γεννήθηκε στὰ Ἰωάννινα τὸ 1773).
5 Σεπτεμβρίου: Ο Κ. Τζαβέλας ἀναλαμβάνει πρωθυπουργὸς τῆς χώρας. Θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὸ Μάρτιο τοῦ 1848.
18 Δεκεμβρίου: Πυρκαγιὰ καταστρέφει ὁλοκληρωτικὰ τὴν οἰκία τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας (στὴ γωνία τῶν ὁδῶν Ἀγησιλάου καὶ Μυλλέρου). Στὸ ὑπόγειο ἡ δούκισσα φύλαγε τὸ ταριχευμένο σῶμα τῆς κόρης της ποὺ εἶχε πεθάνει ἀπὸ τύφο στὴ Βηρυτό.
Οἱ ὑπηρεσίες τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἀποκαλύπτουν τὸ σύνολο τῆς διαδρομῆς τοῦ Ἀδριάνειου Ὑδραγωγείου.
1848 8 Μαρτίου: Ο Γ. Κουντουριώτης ἀναλαμβάνει πρωθυπουργὸς τῆς χώρας.
4 Ἀπριλίου: Μὲ κυβερνητικὴ ἀπόφαση ἀναστέλλεται ἡ μετατρεψιμότητα τῶν ἑλληνικῶν τραπεζογραμματίων καὶ ἐπιβάλλεται, λόγω τῆς διεθνοῦς οἰκονομικῆς ὕφεσης ποὺ ἐπικρατεῖ, ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία. Τὸ μέτρο θὰ ἰσχύσει μέχρι τὶς 15 Δεκεμβρίου τοῦ 1848.
15 Ὀκτωβρίου: Ο Κ. Κανάρης διορίζεται πρωθυπουργός.
Γεννιέται στὸ Μύρθιο Ρεθύμνου ὁ γλωσσολόγος Γεώργιος Χατζηδάκις (πεθαίνει στὴν Ἀθήνα τὸ 1941).
1849 12 Δεκεμβρίου: Ο Α. Κριεζὴς σχηματίζει τὴ δεύτερη κυβέρνησή του, ἡ ὁποία ἀναδεικνύεται ἡ μακροβιότερη μέχρι ἐκείνη τὴ στιγμὴ ἑλληνικὴ κυβέρνηση.
Γεννιοῦνται οἱ συγγραφεῖς Γεώργιος Βιζυηνὸς καὶ Ἀργύρης Ἐφταλιώτης.
1850 4 Ἰανουαρίου: Μετὰ τὴν ἄρνηση τῆς Ἑλλάδας νὰ ὑποχωρήσει στὴν ἀπαίτηση τῆς Ἀγγλίας νὰ ἀποζημιωθεῖ ὁ Βρετανὸς ὑπήκοος Δὸν Πατσίφικο, πορτογαλικῆς καταγωγῆς, ἰσραηλίτης στὸ θρήσκευμα, γιὰ τὶς ζημιὲς ποὺ προξένησε στὸ σπίτι τοῦ τὸ Πάσχα τοῦ 1849 φανατισμένος ὄχλος, μοίρα τοῦ βρετανικοῦ στόλου ὑπὸ τὸ ναύαρχο Πάρκερ ἀποκλείει γιὰ ἕνα σχεδὸν ἑξάμηνο τὰ ἑλληνικὰ παράλια (Παρκερικά).
29 Ἰουνίου: Ἀναγνωρίζεται μὲ Συνοδικὸ Τόμο τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως τὸ αὐτοκέφαλό της Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
6 Ἰουλίου: Λήγει ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἑλληνικῶν παραλίων ἀπὸ τὸ βρετανικὸ στόλο μετὰ τὴν ἱκανοποίηση μέρους τῶν ἀπαιτήσεων τῶν Βρετανῶν.
29 Ἰουλίου: Ἡ Μείζων Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐκδίδει συνοδικὸ τόμο μὲ τὸν ὁποῖο ἀναγνωρίζει τὸ αὐτοκέφαλό της Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
9 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ἀμαλία, ποὺ ἐκτελεῖ χρέη ἀντιβασιλέα ἀφοῦ ὁ Ὄθων βρίσκεται στὸ ἐξωτερικό, διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Σεπτέμβριος-Ὀκτώβριος: Ὁ Ἄντ. Κριεζὴς κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται (100 ἕδρες σὲ σύνολο 131).
26 Νοεμβρίου: Δώδεκα Ἐπτανήσιοι βουλευτὲς (Ριζοσπάστες) μὲ διακήρυξή τους ἐκφράζουν τὴν ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ τῶν Ἑπτανήσων γιὰ ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1851 4 Μαρτίου: Γεννιέται στὴ Σκιάθο ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, γιὸς τοῦ ἱερέα Ἀδαμάντιου Ἐμμανουὴλ καὶ τῆς Γκιουλῶς Μοραΐτη.
Γεννιοῦνται οἱ Ἀλέξανδρος Πάλλης καὶ Ἀλέξανδρος Μωραϊτίδης.
1852 Ἀνεγείρεται τὸ Ἀρσάκειο Μέγαρο ἀπὸ τὸ κληροδότημα τοῦ Α. Ἀρσάκη.
Γεννιοῦνται ὁ ζωγράφος Γ. Ἰακωβίδης, ὁ Γεώργιος Σουρῆς καὶ ὁ Νικόλαος Πολίτης, «πατέρας» τῆς ἑλληνικῆς λαογραφίας.
1853 22 Σεπτεμβρίου: Ἡ κήρυξη τοῦ Κριμαϊκοῦ Πολέμου ἀνάμεσα στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ὑποστήριξη τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἀγγλίας, καὶ τὴ Ρωσία γίνεται δεκτὴ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία καὶ τὸ βασιλιὰ Ὄθωνα, ποὺ πιστεύουν στὴ νίκη τῶν Ρώσων.
23 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ὄθων διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
Νοέμβριος: Ὁ Ἄντ. Κριεζὴς κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται (σύνολο ἑδρῶν: 138).
1854 11 Ἰανουαρίου: Ἐπαναστατικὸς ἀναβρασμὸς ἀνάμεσα στοὺς ὑπόδουλους Ἕλληνες τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπείρου. Σημειώνεται ἔντονη δράση ἀντάρτικων σωμάτων.
10 Μαρτίου: Διακόπτονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς διπλωματικὲς σχέσεις ἐξαιτίας τῆς δράσης ἀντάρτικων σωμάτων στὴ Θεσσαλία καὶ τὴ Μακεδονία.
14 Μαΐου: Ἀρχίζει ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ Πειραιᾶ ἀπὸ βρετανικὰ καὶ γαλλικὰ πολεμικὰ πλοῖα.
Ἀπὸ τὰ πληρώματά τους μεταδίδεται στὴν πρωτεύουσα ἐπιδημία χολέρας.
1 Ἀπριλίου: Ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης στὴ Χαλκιδικὴ ἀπὸ τὸ συνταγματάρχη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ Τσάμη Καρατάσο, ὁ ὁποῖος αὐτοανακηρύσσεται «ἀρχιστράτηγος τῆς Μακεδονίας».
1855 22 Ἀπριλίου: Μὲ τὸ Ν.ΣΠΑΔ/22.4.1855 ὁρίζονται οἱ προϋποθέσεις γιὰ τὴ σύσταση ἀνώνυμης ναυτιλιακῆς ἑταιρείας παράλιας ναυσιπλοΐας.
21 Σεπτεμβρίου: Ἐκδίδεται στὴν Τεργέστη ἡ ἐφημερίδα «Ἡμέρα» ἀπὸ τὸν Ἰωάννη Ἰσιδωρίδη Σκυλίτση. Τὸ 1912, ὡς «Νέα Ἡμέρα» πλέον συνεχίζει τὴν πορεία της στὴν Ἀθήνα. Ἡ ἔκδοσή της διακόπτεται τὸ 1945.
22 Σεπτεμβρίου: Μετὰ τὴν παραίτηση τῆς κυβέρνησης Α. Μαυροκορδάτου σχηματίζει κυβέρνηση ὁ Δημήτριος Βούλγαρης.
1856 18 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύεται στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα Χάτι Χουμαγιοῦν. Μὲ αὐτό, μεταξὺ ἄλλων, διασφαλίζονται τὰ δικαιώματα τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
18 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τῶν Παρισίων, μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ Κριμαϊκὸς Πόλεμος καὶ περιορίζεται ἡ ρωσικὴ ἐπιρροή. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις ἐγγυῶνται τὴν ἐδαφικὴ ἀκεραιότητα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
Ὀκτώβριος: Διενεργοῦνται ἐκλογές, στὶς ὁποῖες ὁ Δ. Βούλγαρης κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία σὲ σύνολο 138 ἑδρῶν.
28 Ὀκτωβρίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐγκρίνεται ἡ ἵδρυση ἑλληνικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας μὲ τὴν ὀνομασία «Ἑλληνικὴ Ἀτμοπλοΐα».
1857 2 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Κέρκυρα ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμός.
18 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀγγλογαλλικὸς στρατὸς κατοχῆς φεύγει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
13 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη. Σχηματίζεται νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Ἀθανάσιο Μιαούλη.
1858 20 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἰόνιος Βουλὴ μὲ ψήφισμά της ποὺ εἰσηγεῖται ὁ Κωνσταντῖνος Λομβάρδος ζητᾶ τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
16 Ἰουλίου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα ἐγκρίνεται ἡ ἀνέγερση Βουλευτηρίου στὸ χῶρο τοῦ προσωρινοῦ Βουλευτηρίου.
15 Αὐγούστου: Μπαίνει ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ νέου Βουλευτηρίου -Παλαιὰ Βουλή-, ποὺ θὰ ἀνεγερθεῖ σὲ σχέδια τοῦ ἀρχιτέκτονα Francois Boulanger.
19 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα θεσμοθετοῦνται τὰ «Ὀλύμπια», ἐτήσιες ἐκθέσεις ἑλληνικῶν προϊόντων, στὸ πλαίσιο τῶν ὁποίων τελοῦνται καὶ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες.
9 Νοεμβρίου: Φτάνει στὰ Ἐπτάνησα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν της Ἀγγλίας Gladstone γιὰ νὰ συζητήσει γιὰ τὴ μεταρρύθμιση τοῦ ὑπάρχοντος καθεστῶτος.
1859 1 Ἰανουαρίου: Κατασκευὴ καὶ λειτουργία τῆς πρώτης τηλεγραφικῆς γραμμῆς στὴν Ἑλλάδα ἀνάμεσα στὴν Ἀθήνα καὶ τὸν Πειραιὰ καὶ λίγο ἀργότερα τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς Ἀθήνας-Αἰγίου-Πάτρας.
13 Ἰανουαρίου: Γεννιέται στὴν Πάτρα ὁ ποιητὴς Κωστὴς Παλαμᾶς (πεθαίνει τὸ 1943), δημιουργός του «Δωδεκάλογου τοῦ Γύφτου» καὶ τῆς «Φλογέρας τοῦ Βασιλιά».
12 Φεβρουαρίου: Ἀπὸ τὸν τηλεγραφικὸ σταθμὸ Ἀθηνῶν διαβιβάζεται τὸ πρῶτο διεθνὲς τηλεγράφημα στὸν τηλεγραφικὸ σταθμὸ Κωνσταντινουπόλεως.
10 Μαΐου: Συγκρούσεις ἀνάμεσα σὲ φοιτητὲς ποὺ φοροῦν ψάθινα καπέλα Σίφνου (σκιάδια) καὶ στὴν ἀστυνομία καταλήγουν σὲ ἀντικυβερνητικὲς διαδηλώσεις, τραυματισμοὺς καὶ συλλήψεις διαδηλωτῶν. Τὰ ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα κράτησαν δυὸ ἡμέρες, ἔμειναν στὴν ἱστορία ὡς Σκιαδικά.
2 Αὐγούστου: Θεμελιώνεται ἀπὸ τὸν Ὄθωνα τὸ μέγαρο τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν.
1860 3 Σεπτεμβρίου: Ἐπεισόδια στὴ διάρκεια διαδήλωσης στὴν Πλατεία Συντάγματος γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς Ἐπανάστασης τῆς 3ης Σεπτεμβρίου τοῦ 1843 καταλήγουν σὲ συνθήματα ἐναντίον τοῦ Ὄθωνα καὶ συλλήψεις πολλῶν διαδηλωτῶν.
16 Νοεμβρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
1861 Φεβρουάριος: Ὁ Γερμανὸς ἀρχιτέκτονας Ἐρνέστος Τσίλερ φτάνει στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ ἐπιβλέψει τὴν ἀνέγερση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ γραφείου τοῦ Θ. Χάνσεν.
Φεβρουάριος-Μάρτιος: Ὁ ὑπὸ τὸν Α. Μιαούλη συνασπισμὸς κατακτᾶ τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται.
18 Μαΐου: Ἡ «Χρυσὴ Νεολαία», μυστικὴ μαχητικὴ ὀργάνωση τῆς ἐποχῆς, τῆς ὁποίας τὰ πενήντα περίπου μέλη -ὁπλισμένα- συγκεντρώθηκαν στὸ καφενεῖο τοῦ Χαφτᾶ (Πλατεία Ὀθωνος, σήμερα Ὁμονοίας), ἀποτυγχάνει νὰ ἐξοντώσει τὸν Ὄθωνα.
6 Σεπτεμβρίου: Ἀποτυχημένη δολοφονικὴ ἀπόπειρα ἐναντίον τῆς βασίλισσας Ἀμαλίας ἀπὸ τὸ φοιτητὴ Ἀριστείδη Δόσιο στὴν περιοχὴ τῆς Πλατείας Συντάγματος. Ὁ Δόσιος καταδικάζεται σὲ θάνατο, ἀλλὰ τοῦ ἀπονέμεται χάρη ἀπὸ τὴν Ἀμαλία.
Ὁ Γουστάβος Κλάους ἱδρύει στὴν Πάτρα τὴν οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία Achaia Clauss Wine
Company Ltd.
1862 26 Ἰουνίου: «Παύσατε τᾶς κατὰ τῶν φορολογουμένων ἀπηνεῖς καταδιώξεις. Μὴν καταπιέζητε τὴν γεωργικῆς τάξιν..» ἀναφέρεται σὲ ἄρθρο τῆς ἐφημερίδας «Ἐθνοφύλαξ».
10 Ὀκτωβρίου: Ξεσπᾶ ἐπανάσταση ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
Ἀμέσως μετὰ σχηματίζεται τριμελὴς ἐπιτροπή, μὲ πρόεδρο τὸν Δ. Βούλγαρη καὶ μέλη τοὺς Κ. Κανάρη καὶ Μπενιζέλο Ροῦφο, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὴν ἄσκηση ὅλων τῶν ἐξουσιῶν.
14 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἀποσήμερο ὁ ἀθηναϊκὸς λαὸς συγκεντρώνεται στὴν Πλατεία Ὄθωνος γιὰ νὰ πανηγυρίσει τὴν ἔξωση τοῦ Ὄθωνα. Μετὰ τὴ δοξολογία ὁ πρόεδρος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Δήμ. Βούλγαρης ἀπευθύνεται πρὸς τὸ συγκεντρωμένο πλῆθος. Ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἀκούγονται καὶ τὰ ἑξῆς: «Ἃς ὁρκισθῶμεν ἐπὶ τῆς Πλατείας ταύτης, τῆς λαβούσης ἤδη τὸ ὡραῖον της "Ὁμονοίας" ὄνομα, καὶ ἂς εἴπη ἕκαστος ἐξ ἠμῶν: Ὁρκίζομαι πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ ὑπακοὴν εἰς τᾶς ἐθνικᾶς ἀποφάσεις.».
10 Νοεμβρίου: Διαδηλώσεις στὴν Ἀθήνα ὑπὲρ τῆς ὑποψηφιότητας γιὰ τὸν ἑλληνικὸ θρόνο τοῦ πρίγκιπα Ἀλφρέδου, δευτερότοκου γιοῦ τῆς βασίλισσας τῆς Ἀγγλίας Βικτορίας. Ἡ Ἀγγλία δὲν ἀποδέχεται τὴν ὑποψηφιότητα, γιατί κωλύεται ἀπὸ τὶς διεθνεῖς συνθῆκες ποὺ ὑπογράφτηκαν γιὰ τὸ ἑλληνικὸ ζήτημα.
19 Νοεμβρίου: Διεξάγεται δημοψήφισμα γιὰ τὴν ἐκλογὴ νέου βασιλιά. Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δημοψηφίσματος, ὅπως αὐτὰ ἐπικυρώνονται μὲ ψήφισμα τῆς Ἐθνικῆς Συνέλευσης (22 Ἰανουαρίου τοῦ 1863), ἀπὸ τὶς 244.202 ψήφους οἱ 230.016 εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ἄγγλου πρίγκιπα Ἀλφρέδου.
24-28 Νοεμβρίου: Γίνονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη ἀντιπροσώπων στὴ Συντακτικὴ Συνέλευση. Οἱ ἐκλογὲς πραγματοποιοῦνται μὲ βάση τὸν ἐκλογικὸ νόμο τοῦ 1844, ὅπως αὐτὸς τροποποιήθηκε μὲ τὸ ψήφισμα τῆς 23ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1862, ποὺ προβλέπει τὴν ἐκλογὴ πληρεξουσίων καὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ποὺ δὲν ζοῦν στὴν Ἑλλάδα.
10 Δεκεμβρίου: Πρώτη συνεδρίαση τῆς συνέλευσης ποὺ προέκυψε ἀπὸ τὶς πρόσφατες ἐκλογές.
1863 12 Ἰανουαρίου: Ἡ συνέλευση κηρύσσει «ἐαυτὴν νομίμως συγκεκροτημένην».
19 Ἰανουαρίου: Ἡ συνέλευση ἀποφασίζει νὰ ὀνομαστεῖ «Ἡ ἐν Ἀθήναις Β΄ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις».
11 Φεβρουαρίου: Ἡ συνέλευση, στὴν ὁποία πλειοψηφοῦν οἱ προοδευτικοὶ ποὺ ἀποκαλοῦνται «Ὀρεινοί», ἐκλέγει κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ζ. Βάλβη ποὺ θὰ παραιτηθεῖ στὶς 27 Μαρτίου. Συγχρόνως ἀποφασίζει ὅτι μέχρι τὴν ἔλευση τοῦ νέου βασιλιὰ τὴν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θὰ ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος τῆς κυβέρνησης.
18 Μαρτίου: «Ἡ ἐν Ἀθήναις Β΄ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνοσυνέλευσις ψηφίζει. Ἄρθρον 1: Ἀναγορεύει παμψηφεὶ τὸν πρίγκιπα τῆς Δανίας Χριστιανόν, Γουλιέλμον, Φερδινάνδον, Ἀδόλφον, Γεώργιον, δευτερότοκον υἱὸν τοῦ πρίγκιπος Χριστιανοῦ τῆς Δανίας, συνταγματικὸν βασιλέα τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τὸ ὄνομα Γεώργιος Ἅ΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων...».
27 Μαρτίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βόλβη. Σχηματίζεται μεταβατικὴ κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Διομήδη Κυριακοῦ.
29 Ἀπριλίου: Συγκροτεῖται κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Μπενιζέλο Ροῦφο στὴν ὁποία κυριαρχοῦν οἱ «Ὀρεινοί». Ὁ ἡττημένος ἀρχηγὸς τῶν «Πεδινῶν» Δήμ. Βούλγαρης ἑτοιμάζεται νὰ ἐπιβληθεῖ μὲ τὴ βία.
18 Ἰουνίου: Ἡ συμμορία τοῦ Κυριάκου ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Χωροφυλακῆς καταλαμβάνει τὴ Μονὴ τῶν Ἀσωμάτων στὴν Ἀθήνα. Ὁ ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν Π. Κορωναῖος διατάσσει τὴ σύλληψη τοῦ λήσταρχου. Ὁ διοικητὴς ὅμως τοῦ 6ου Τάγματος κηρύσσει ἑαυτὸν ἀλληλέγγυο πρὸς τοὺς ληστές. Ἡ σύγκρουση εἶναι πλέον ἀναπόφευκτη.
18-20 Ἰουνίου: Διεξάγονται σοβαρὲς καὶ αἱματηρὲς συγκρούσεις ἀνάμεσα στὶς ἀντιτιθέμενες πολιτικὲς παρατάξεις τῶν «Πεδινῶν» (Βούλγαρης) καὶ τῶν «Ὀρεινῶν» (Κανάρης, Γρίβας) στὴν περιοχὴ τῆς Πλατείας Ὁμονοίας. Αὐτὲς θὰ τερματιστοῦν μὲ τὴν παρέμβαση τῶν πρέσβεων τῶν Τριῶν Δυνάμεων. Ὁ ἀπολογισμὸς ἀπὸ τὶς συγκρούσεις (Ἰουνιακά) εἶναι σχεδὸν διακόσιοι νεκροί.
21 Ἰουνίου: Ἀνασχηματίζεται ἡ κυβέρνηση Ρούφου, στοὺς κόλπους τῆς ὁποίας ἐντάσσονται πλέον καὶ οἱ «Πεδινοί». Ἡ κυβέρνηση αὐτὴ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 18 Ὀκτωβρίου τοῦ 1863.
1 Ἰουλίου: Οἱ τρεῖς προστάτιδες Δυνάμεις ὑπογράφουν μὲ τὴ Δανία συνθήκη μὲ τὴν ὁποία ἀνανεώνονται οἱ ἐγγυήσεις ποὺ εἶχαν δοθεῖ τὸ 1832 πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐπικυρώνεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ πρίγκιπα Γεωργίου ὡς βασιλιὰ καὶ τέλος ἀναγνωρίζεται στὸν ἑλληνικὸ λαὸ τὸ δικαίωμα νὰ περιορίσει τὴ βασιλικὴ ἐξουσία μὲ Σύνταγμα.
23 Σεπτεμβρίου: Ἡ Ἰόνιος Βουλὴ ψηφίζει τὴν ἕνωση τῶν Ἑπτανήσων μὲ τὴν Ἑλλάδα.
18 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ φτάνει στὸν Πειραιὰ μὲ τὸν ἀτμοδρόμωνα «Ἑλλάς». Ἔπειτα ἀπὸ σύντομη τελετὴ ἐπιβιβάζεται σὲ ἅμαξα καὶ ἀναχωρεῖ μὲ κατεύθυνση τὴν Ἀθήνα ὅπου γίνεται δεκτὸς μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τὸ συγκεντρωμένο πλῆθος. Τὴν ἴδια μέρα παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Ρούφου. Ὁ βασιλιὰς ἀναθέτει τὴν ἐντολὴ σχηματισμοῦ οἰκουμενικῆς κυβέρνησης στὸν Δ. Βούλγαρη, ὁ ὁποῖος τελικὰ συγκροτεῖ μονοκομματικὴ κυβέρνηση.
19 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ ὁρκίζεται βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων ἐνώπιον τῆς Β΄ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικῆς Συνέλευσης.
1864 5 Μαρτίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη. Ὁ βασιλιὰς ἀναθέτει στὸν Κ. Κανάρη τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης.
10 Ἀπριλίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Κανάρη. Ὁ Βόλβης σχηματίζει μεταβατικὴ κυβέρνηση.
21 Μαΐου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀποβιβάζονται στὴν Κέρκυρα καὶ ὑψώνουν τὴν ἑλληνικὴ σημαία.
19 Ἰουλίου: Φτάνουν στὸν Πειραιὰ 84 Ἐπτανήσιοι βουλευτὲς οἱ ὁποῖοι γίνονται δεκτοὶ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
20 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση ψηφίζει τὸ Σύνταγμα.
16 Νοεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Ἅ΄ ὁρκίζεται πίστη στὸ νέο Σύνταγμα τῆς χώρας. Τὴν ἴδια ἡμέρα ἡ ἐθνοσυνέλευση διαλύεται.
21 Νοεμβρίου: Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ποὺ δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» προβλέπει ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ὅτι γιὰ τοὺς ἐκλόγιμους ἀπαραίτητη προϋπόθεση εἶναι νὰ διαθέτουν ἀκίνητη περιουσία στὴν ἐπαρχία ποὺ κατέρχονται ὡς ὑποψήφιοι. Δικαίωμα ψήφου ἔχουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ποὺ ἔχουν συμπληρώσει τὸ 21ο ἔτος τῆς ἡλικίας τους καὶ διαθέτουν περιουσία ἢ ἐξασκοῦν ὁποιοδήποτε ἐπάγγελμα. Τὸ ἐκλογικὸ σύστημα ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τὸ πλειοψηφικὸ μὲ σχετικὴ ὅμως πλειοψηφία, ἐνῶ ἐκλογικὴ περιφέρεια εἶναι ἡ ἐπαρχία.
1865 2 Μαρτίου: Ὁ Μεσσήνιος πολιτικὸς Ἀλέξανδρος Κουμουνδοῦρος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση.
8 Μαρτίου: Προκηρύσσονται βουλευτικὲς ἐκλογὲς οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ τὶς 14 Μαΐου μέχρι τὴν ὁλοκλήρωσή τους, ὁπωσδήποτε πρὶν ἀπὸ τὶς 22 Μαΐου.
Γιὰ πρώτη φορᾶ σὲ βασιλικὸ διάταγμα γίνεται ἀναφορὰ σὲ συγκεκριμένη ἡμερομηνία ἔναρξης τῶν ἐκλογῶν.
6 Μαΐου: Ἀρχίζουν νὰ λειτουργοῦν, γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τοὺς ἀρχαίους χρόνους, οἱ ἐγκαταστάσεις ἀνακαμίνευοης ἀργυρομόλυβδου τοῦ Λαυρίου.
12-21 Μαΐου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται τὸ κόμμα τοῦ Α. Κουμουνδούρου κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία τῶν ἑδρῶν.
19 Ἰουνίου: Πεθαίνει στὸ Μπροστένι τῆς Ρουμανίας ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Εὐαγγέλης Ζάππας (Λάμποβο, Βόρεια Ἤπειρος, 1800).
4 Αὐγούστου: Μὲ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Γεώργιου Ἅ΄ οἱ δυὸ πρῶτες στροφὲς τοῦ «Ὕμνου στὴν Ἐλευθερία» τοῦ Δ. Σολωμοὺ καθιερώνονται ὡς ὁ ἐθνικὸς ὕμνος τῆς Ἑλλάδας -τὶς ἔχει μελοποιήσει ὁ Νικόλαος Μάντζαρος.
3 Νοεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἐπαμεινώνδας Δεληγιώργης ἐξαναγκάζεται σὲ παραίτηση ἐξαιτίας τῆς δυσαρέσκειας τῆς κοινῆς γνώμης γιὰ τὸ σύμβουλο τοῦ Γεώργιου, Γουλιέλμο Σπόνεκ.
1866 26 Ἰανουαρίου: Ὁ Μπενιζέλος Ροῦφος σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 1866.
Ἔκρηξη τοῦ ἡφαιστείου τῆς Θήρας. Τὸ ἡφαίστειο ἠρεμεῖ σχεδὸν ἔπειτα ἀπὸ πέντε χρόνια.
21 Αὐγούστου: Στὰ Σφακιὰ τῆς Κρήτης σὲ γενικὴ συνέλευση τῶν Κρητῶν ἀποφασίζεται ἡ ἕνωση τῆς Μεγαλονήσου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
11 Σεπτεμβρίου: Ὁ Μουσταφὰ πασὰς καταστρέφει καὶ πυρπολεῖ χωριὰ τῆς περιοχῆς τῶν Χανῖων σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴ δράση τῶν ἐπαναστατῶν κατὰ τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων.
8 Νοεμβρίου: «Ἃς μὴ θρηνήσωμεν, ἃς μὴν κλαύσωμεν..»: Μὲ αὐτὸ τὸν τίτλο κυκλοφορεῖ ἡ ἀθηναϊκὴ ἐφημερίδα «Αἰών» στὶς 17 Νοεμβρίου τοῦ 1866, ἀναφερόμενη στὸ ὁλοκαύτωμα τοῦ Ἀρκαδίου. Στὴ διάρκεια τῆς Κρητικῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1866 ἰσχυρὰ τουρκοαιγυπτιακᾶ στρατεύματα πολιορκοῦν τὴ Μονὴ τοῦ Ἀρκαδίου κοντὰ στὸ Ρέθυμνο στὴν ὁποία ἔχουν κλειστεῖ 250 ἀγωνιστὲς καὶ 1.000 γυναικόπαιδα. Ὅταν οἱ πολιορκητὲς διασποῦν τὶς γραμμὲς ἄμυνας καὶ εἰσέρχονται στὸν περίβολο τοῦ μοναστηριοῦ, ὁ ἡγούμενος Γαβριὴλ Μαρινάκης δίνει ἐντολὴ στὸν Κωνσταντῖνο Γιαμπουδάκη, ἢ σύμφωνα μὲ ἄλλους στὸν Ἐμμανουὴλ
Σκουλά, νὰ ἀνατινάξει τὴν πυριτιδαποθήκη. Ἀκολουθεῖ τρομερὴ ἔκρηξη, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τῶν περισσότερων ἐγκλείστων ἀλλὰ καὶ δεκάδων πολιορκητῶν.
1867 10 Ἀπριλίου: Μὲ νόμο ἀνατίθεται ἡ κοπὴ τῶν ἑλληνικῶν νομισμάτων στὸ Νομισματοκοπεῖο τῶν Παρισίων.
14 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Φρεσλάου συμφωνία συμμαχίας ἀνάμεσα στὴ Σερβία καὶ τὴν Ἑλλάδα.
15 Ὀκτωβρίου: Τελοῦνται στὴν Πετρούπολη οἱ γάμοι τοῦ βασιλιὰ τῆς Ἑλλάδας Γεώργιου Α΄ καὶ τῆς Ρωσίδας πριγκίπισσας Ὄλγας.
11 Νοεμβρίου: Τὸ βασιλικὸ ζεῦγος μετὰ τὴν τέλεση τῶν γάμων φτάνει στὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν ἀτμοδρόμωνα «Μεσολόγγιον».
17 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Α. Κουμουνδοῦρος ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του -διαφωνεῖ μὲ τὴν ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τοῦ βασιλιά- μολονότι ἐξακολουθεῖ νὰ ἐλέγχει τὴν πλειοψηφία τῆς Βουλῆς.
1868 25 Ἰανουαρίου: Ὁ Δημήτριος Βούλγαρης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία ἕνα χρόνο.
26 Ἰανουαρίου: Δημοσιεύεται τὸ διάταγμα μὲ τὸ ὁποῖο διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν 21η Μαρτίου. Γιὰ πρώτη φορᾶ οἱ ἐκλογὲς σχεδιάζεται νὰ διενεργηθοῦν μέσα σὲ μία μέρα.
21 Μαρτίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 184 ἕδρες ὁ Βούλγαρης λαμβάνει 114, ἐνῶ ὁ Κουμουνδοῦρος καὶ ὁ Δεληγιώργης 70.
21 Ἰουλίου: Γεννιέται ὁ διάδοχός του ἑλληνικοῦ θρόνου Κωνσταντῖνος.
1869 25 Ἰανουαρίου: Ο Θ. Ζαΐμης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 9 Ἰουλίου τοῦ 1870.
27 Φεβρουαρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ποὺ συνδέει τὸν Πειραιὰ μὲ τὴν Ἀθήνα. Ἡ ἀφετηρία τῆς βρίσκεται στὸ Θησεῖο. Τὸ πρῶτο δρομολόγιο πραγματοποιεῖται ἀπὸ ἕνα συρμὸ ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ μία ἀτμομηχανὴ καὶ ἕξι βαγόνια - καλύπτει τὴ διαδρομὴ σὲ 19 λεπτά. Ἀνάμεσα στοὺς ἐπιβάτες εἶναι ἡ βασίλισσα Ὄλγα καὶ ὁ πρωθυπουργὸς Ζαΐμης.
16 Μαΐου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 187 ἕδρες ὁ Ζαΐμης λαμβάνει 100, ὁ Κουμουνδοῦρος 59 καὶ ὁ Βούλγαρης 30.
1870 30 Μαρτίου: Συλλαμβάνονται στὴν περιοχὴ τοῦ Δήλεσι καὶ κρατοῦνται ὡς ὅμηροι Βρετανοὶ περιηγητὲς καὶ Ἰταλὸς διπλωμάτης ἀπὸ τὴ συμμορία τοῦ Τάκου καὶ τοῦ Χρήστου Ἀρβανιτάκη. Οἱ ληστὲς ἀπαιτοῦν χρήματα γιὰ νὰ ἀπελευθερώσουν τοὺς ὁμήρους.
9 Ἀπριλίου: Ἡ δυναμικὴ ἐπέμβαση στρατοῦ καὶ χωροφυλακῆς γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὁμήρων καταλήγει σὲ σφαγὴ τῶν Βρετανῶν περιηγητῶν καὶ τοῦ Ἰταλοῦ διπλωμάτη. Τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἐπικρίνει ὀξύτατα ἡ Μεγάλη Βρετανία.
1871 Μάρτιος: Ἀγροτικὴ μεταρρύθμιση τῆς κυβέρνησης Κουμουνδούρου.
1872 26 Φεβρουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη διενεργεῖ ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες κυριαρχοῦν ἡ βία καὶ ἡ νοθεία καὶ κερδίζει τὴν πλειοψηφία.
21 Μαρτίου: Ἡ ἐφημερίδα «Παλιγγενεσία» δημοσιεύει ἄρθρο ἐναντίον τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας, δηλαδὴ τῆς Σοσιαλιστικῆς Διεθνοῦς. Τὸ ἄρθρο καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ἡ καταδίωξις ἴσως εἶναι τὸ προσφορώτερον φάρμακον κατὰ τῆς ἐπαράτου ἑταιρείας, ἧς τὰ μέλη ἐστρατολογήθησαν ἐκ τῶν κατωτάτων στρωμάτων τῆς εὐρωπαϊκῆς κοινωνίας καὶ ἐκ φιλοταράχων καὶ διεφθαρμένων». Πρόκειται γιὰ ἐκδήλωση ποὺ καταδεικνύει τὶς προθέσεις τῆς ἰθύνουσας τάξης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας ἀπέναντι στὶς σοσιαλιστικὲς ἰδέες.
1873 27 Ἰανουαρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται ἀπὸ τὶς 190 ἕδρες ὁ Δεληγιώργης παίρνει 85 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Κουμουνδοῦρος, Βούλγαρης, Λομβαρδός, Τρικούπης, Ζαΐμης) 105.
12 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει ὁ Σπυρίδων Τρικούπης, πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς τῆς Ἐπανάστασης καὶ πατέρας τοῦ πολιτικοῦ Χαρίλαου Τρικούπη (γεννήθηκε στὸ Μεσολόγγι τὸ 1788).
12 Μαρτίου: Ἱδρύεται ἡ ἑταιρεία Μεταλλουργεῖα Λαυρίου.
12 Νοεμβρίου: Διαδήλωση φοιτητῶν στὰ Προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου ὑπὲρ τῆς φοιτητικῆς φάλαγγας διαλύεται ἀπὸ τὸ ἱππικὸ καὶ μὲ τὴ χρήση, γιὰ πρώτη φορᾶ, πυροσβεστικῶν ἀντλιῶν.
Θεμελιώνεται τὸ Δημοτικὸ Θέατρο τῆς Ἀθήνας. Τὸ ἔργο ποὺ ἀνεγείρεται σὲ σχέδια τοῦ Ε.
Τσίλερ θὰ ὁλοκληρωθεῖ ἔπειτα ἀπὸ δεκαπέντε περίπου χρόνια.
1874 29 Ἰουνίου: Δημοσιεύεται στὴν ἐφημερίδα «Καιροί» ἄρθρο τοῦ Χαρίλαου Τρικούπη μὲ τίτλο «Τὶς πταίει». Σὲ αὐτὸ ὁ Τρικούπης καταδεικνύει ὡς ὑπεύθυνο γιὰ τὴν πολιτικὴ κρίση ποὺ διέρχεται ὁ τόπος τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Α΄. Ἐπίσης σχολιάζει ἀρνητικὰ τὶς ἐπιλογὲς τοῦ στὸ σχηματισμὸ κυβερνήσεων. Ὁ Χαρίλαος Τρικούπης ζητᾶ ἀπὸ τὸ βασιλιὰ νὰ λαμβάνει ὑπόψη τοῦ κατὰ τὸ σχηματισμὸ τῶν κυβερνήσεων τὴν Ἀρχὴ τῆς Δεδηλωμένης τῆς Βουλῆς.
1875 22 Μαρτίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια σημειώνονται ἔξω ἀπὸ ξενοδοχεῖο «Βυζάντιον» τῆς Πλατείας Συντάγματος ἀνάμεσα σὲ βουλευτὲς τοῦ κόμματος τοῦ Βούλγαρη, τοὺς περίφημους Στηλίτες, καὶ σὲ πολίτες ποὺ τοὺς ἀποδοκιμάζουν γιατί παραβιάζουν τὸ Σύνταγμα. Μεταξὺ τῶν πολιτῶν εἶναι καὶ ὁ Ρόκος Χοϊδᾶς, ποὺ ἔρχεται σὲ συμπλοκὴ μὲ τὸ βουλευτὴ Στάικο, μὲ τὸν ὁποῖο τελικὰ μονομαχεῖ (στὴ διάρκεια τῆς μονομαχίας ὁ Χοϊδᾶς τραυματίζεται).
25 Ἀπριλίου: Διαλύεται ἡ κυβέρνηση τοῦ Δ. Βούλγαρη. Τὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας ἀναλαμβάνει ὁ Χαρίλαος Τρικούπης (27 Ἀπριλίου).
11 Αὐγούστου: Ὁ βασιλεὺς Γεώργιος Ἅ΄ στὸ Λόγο τοῦ Θρόνου μεταξὺ ἄλλων σημειώνει:
«Ἀπαιτῶν ὡς ἀπαραίτητον προσὸν τῶν καλουμένων παρ’ ἐμοῦ εἰς τὴν κυβέρνησιν τοῦ τόπου τὴν δεδηλωμένην πρὸς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνην τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους».
1876 3 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὴ Βιέννη ὁ βαρόνος καὶ μέγας εὐεργέτης Σίμων Σίνας. Τὸ πιὸ γνωστὸ εὐεργέτημά του εἶναι τὰ χρήματα ποὺ ἔδωσε γιὰ τὴν ἀνέγερση τῆς Ἀκαδημίας τῶν Ἀθηνῶν. Σημαντικὴ εἶναι ἐπίσης ἡ συμβολή του στὴν ἀνέγερση τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν.
1877 18 Ἰανουαρίου: Ὁ Ρῶσος στρατηγὸς Ἰγνατίεφ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα. Σλαβόφωνοι τῶν Ἀθηνῶν συγκεντρώνονται γιὰ νὰ τὸν ὑποδεχτοῦν. Τὴν ἑπομένη ὁ «Μακεδονικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν» ἀπαντᾶ μὲ ἐνθουσιώδη διαδήλωση.
2 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 καὶ πολλὲς φορὲς πρωθυπουργὸς Κωνσταντῖνος Κανάρης (γεννήθηκε τὸ 1790).
17 Σεπτεμβρίου: Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ΧΜΗ ἐπιβάλλει τὴ συμμετοχὴ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας σὲ ὅλα τὰ στάδια τῆς ἐκλογικῆς διαδικασίας καὶ κατὰ τὴν κατάρτιση τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Μὲ τὸν παραπάνω νόμο καταργεῖται κάθε τιμοκρατικὸς περιορισμὸς τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος καὶ περιορίζεται ὁ χρόνος ψηφοφορίας στὴ μία ἡμέρα. Τέλος ἐπιβάλλονται αὐστηρὲς κυρώσεις στὶς παραβάσεις ποὺ γίνονται στὴ διάρκεια τῶν ἐκλογῶν.
1878 11 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Κουμουνδοῦρος σχηματίζει τὴν ἔνατη κατὰ σειρὰ κυβέρνησή του, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 21 Ὀκτωβρίου τοῦ 1878.
15 Ἰανουαρίου: Φιλοπόλεμο συλλαλητήριο στὴν Ἀθήνα καταλήγει σὲ αἱματηρὲς συγκρούσεις μὲ τὴν ἀστυνομία. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τέσσερις νεκροὺς διαδηλωτὲς καὶ πολλοὺς τραυματίες.
3 Μαρτίου: Τουρκικὰ στρατεύματα καταστρέφουν τὸ Λιτόχωρο σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴν ἐπανάσταση στὴν περιοχὴ τῆς Πιερίας.
9 Ἀπριλίου (Κυριακὴ τῶν Βαΐων): Ὁ Παλαμᾶς ἀπαγγέλλει τὸ ποίημά του «Μισολόγγι στὸν Τάφο τῶν Ἡρώων» στὴ διάρκεια τῶν ἐκδηλώσεων γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς Ἐξόδου.
13 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὸ Βερολίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη (ἀνάμεσα στὴ Γερμανία, τὴ Γαλλία, τὴ Ρωσία, τὴν Ἀγγλία, τὴν Αὐστρία, τὴν Ἰταλία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία) μὲ τὴν ὁποία ἀποκαθίστανται οἱ ἀδικίες τῆς Συνθήκης τοῦ Ἁγίου Στεφάνου (Μάρτιος τοῦ 1878), ἰδιαίτερα σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴ δημιουργία τῆς Μεγάλης Βουλγαρίας. Τὸ ἑλληνικὸ ὑπόμνημα ποὺ περιλαμβάνει διεκδικήσεις στὴ Θεσσαλία, τὴν Κρήτη καὶ τὴν Ἤπειρο γίνεται μερικῶς ἀποδεκτὸ καὶ ἐντάσσεται στὸ 13ο Πρωτόκολλο τῶν ἀποφάσεων τοῦ συνεδρίου.
1879 22 Σεπτεμβρίου: Στὸ φύλλο τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» ἡ Ἀθήνα ἀναφέρεται ὅτι ἔχει γεμίσει, γιὰ πρώτη φορᾶ, ἀπὸ χρωματιστὲς ἀφίσες ὑποψήφιων βουλευτῶν. Στὸ ἴδιο φύλλο ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς Κρανέας Ρόκος Χοϊδᾶς διακηρύσσει τὴν πίστη του στὴ δημοκρατία καὶ τὴν ἀποστροφή του στὴ μοναρχία.
1880 27 Ὀκτωβρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Θρασύβουλος Ζαΐμης ὁ ὁποῖος διατέλεσε τέσσερις φορὲς πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ δυὸ φορὲς πρωθυπουργὸς (Κερπινὴ Καλαβρύτων, 29 Ὀκτωβρίου τοῦ 1822).
1881 2 Ἰουλίου: Ὑπὸ τὴν ἔντονη πίεση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἀναγκάζεται νὰ ὑπογράψει μὲ τὴν Ἑλλάδα τὴν τελικὴ Σύμβαση τῆς Κωνσταντινουπόλεως μὲ τὴν ὁποία ἐκχωρεῖ στὴ δεύτερη τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς Θεσσαλίας, τὸ φρούριο τῆς Πούντας στὸν Ἀμβρακικὸ Κόλπο καὶ τὴν περιοχὴ τῆς Ἄρτας.
20 Δεκεμβρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται ἐκλέγονται καὶ ἕξι βουλευτὲς ποὺ τάσσονται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας. Οἱ βουλευτὲς αὐτοὶ εἶναι οἱ: Γ. Φιλάρετος, Τ. Φιλήμων, Α. Πετσάλης, Γ. Μαυρομαρᾶς, Α. Ρηγόπουλος καὶ Χ. Δουζίνας. Ἀπὸ αὐτοὺς μόνο ὁ Γ. Φιλάρετος θὰ παραμείνει πιστὸς στὶς ἰδέες του.
1882 4 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἡ σύμβαση μεταξὺ τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας Μεταλλουργεῖα Λαυρίου γιὰ τὴν κατασκευὴ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν-Λαυρίου μὲ διακλάδωση πρὸς τὴν Κηφισιά.
1883 Ἀρχίζουν ἀπὸ τὸν ἀρχαιολόγο Παναγιώτη Καββαδία οἱ ἀνασκαφὲς στὴ λεγόμενη «περσικὴ ἐπίχωση» τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν. Οἱ ἀνασκαφὲς θὰ διαρκέσουν ἑπτὰ περίπου χρόνια καὶ θὰ φέρουν στὸ φῶς πολλὰ ἀγάλματα τῆς Ἀρχαϊκῆς Περιόδου.
1884 28 Μαρτίου: Γεννιέται στὴ Λευκάδα ὁ Ἄγγελος Σικελιανὸς (πεθαίνει τὸ 1951).
8 Αὐγούστου: Τελοῦνται στὸν Πειραιὰ πάνω στὴ φρεγάτα «Ἑλλάς» τὰ ἐγκαίνια τῆς Σχολῆς Ναυτικῶν Δοκίμων, πρῶτος διοικητὴς τῆς ὁποίας εἶναι ὁ πλωτάρχης Ἠλίας Κανελλόπουλος.
1885 4 Φεβρουαρίου: Ἡ πρώτη ἁμαξοστοιχία μὲ δέκα βαγόνια φτάνει στὸ σταθμὸ τῆς Κηφισιᾶς - ἔχει ξεκινήσει ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
11 Φεβρουαρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
7 Ἀπριλίου: Νίκη τοῦ Δηλιγιάννη στὶς ἐκλογές.
Ἐκδίδεται στὴν Ἀθήνα ἡ σοσιαλιστικὴ ἐφημερίδα «Ἄρδην» ἀπὸ ὅμιλο στὸν ὁποῖο συμμετέχουν ὁ Ρόκος Χοϊδᾶς, Πλάτων Δράκουλης καὶ Γρηγόριος Ξενόπουλος.
1886 29 Ἰουνίου: Στὴ «Νέα Ἐφημερίδα» ἀναφέρεται ὅτι στὰ μουσικὰ καφενεῖα τῆς ἐποχῆς (καφὲ ἀμάν) θριαμβεύουν δυὸ ἀοιδοὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολή, ἡ χανεντὲ Φωφῶ ἡ Πολίτισσα καὶ ἡ κιορ Κατίνα ἀπὸ τὴ Σμύρνη. Ἡ Ἀθήνα σείεται ἀπὸ τὰ ἀμὰν ἀμάν, ἀντιδρώντας ἔτσι στὴν παντοκρατορία τῶν «Ὀφφεμπαχιάδων».
1 Σεπτεμβρίου: Ξεκινᾶ τὴ λειτουργία τοῦ τὸ ἐργοστάσιο κατασκευῆς πίλων τοῦ Ἠλία Πουλόπουλου καὶ τοῦ Γεώργιου Παπασπυρόπουλου στὴν ὁδὸ Πλούτωνος στὴν Ἀρχαία Ἀγορά.
1887 3 Ἰανουαρίου: Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Τρικούπη πραγματοποιοῦν τὴν πρώτη σημαντικὴ προεκλογικὴ διαδήλωση στὴν ἱστορία τῆς Πλατείας Συντάγματος. Περισσότερα ἀπὸ 10.000 ἄτομα ἐπευφημοῦν στὴν πλατεία τὸν ἀρχηγό τους.
4 Ἰανουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὶς 150 ἕδρες ὁ Τρικούπης λαμβάνει 90 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Δεληγιάννης, Καραπάνος, Σωτηρόπουλος, Ράλλης, Παπαμιχαλόπουλος) 60. Ὁ Παναγὴς Βαλλιάνος προσφέρει τὸ ποσὸ τῶν 2.500.000 δραχμῶν γιὰ τὴν ἀνέγερση τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.
1888 13 Φεβρουαρίου: Γεννιέται στὸ Καλέντζι Ἀχαΐας ὁ Γεώργιος Παπανδρέου, τρίτο παιδὶ τοῦ ἐφημέριού του χωριοῦ παπά-Ἀνδρέα Σταυρόπουλου.
20 Ἰουνίου: Ὑπογράφεται συμφωνία ἀνάμεσα στὸ Δῆμο Ἀθηναίων καὶ τὸν ἐπιχειρηματία Κάρολο Χόρν, στὸ πλαίσιο τῆς ὁποίας ὁ δεύτερος ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωση νὰ κατασκευάσει ἀποχωρητήρια σὲ διάφορες πλατεῖες τῶν Ἀθηνῶν.
1889 16 Μαρτίου: Ὁ Κωστὴς Παλαμᾶς σὲ ὁμιλία τοῦ στὸ Φιλολογικὸ Σύλλογο Παρνασσὸ παρουσιάζει ἐπίσημα τὸν ποιητὴ Ἀνδρέα Κάλβο στὸ κοινό της Ἀθήνας («Κάλβος ὁ Ζακύνθιος»).
1890 3 Μαΐου: Πεθαίνει στὶς φυλακὲς Χαλκίδας ὁ βουλευτής, πρώην ἀντεισαγγελέας ἐφετῶν Ρόκος Χοϊδᾶς, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ὑποβάλει αἴτηση χάριτος. Ὁ Χοϊδᾶς εἶχε καταδικαστεῖ σὲ τριετῆ φυλάκιση γιὰ ἄρθρο ποὺ δημοσίευσε στὴν ἐφημερίδα «Ραμπαγᾶς» καὶ θεωρήθηκε προσβλητικὸ γιὰ τὴ βασιλικὴ οἰκογένεια. Διακήρυττε ὅτι ἡ ἐθνικὴ κυριαρχία καὶ ὁ νόμος εἶναι πάνω ἀπὸ τὸ βασιλιά.
18 Αὐγούστου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές.
Συστήνεται ὁ «Λόχος Τηλεγραφητῶν» τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ.
1891 Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες γιὰ τὴν ἀνέγερση τοῦ ἀνακτόρου τοῦ τότε διαδόχου σὲ σχέδια τοῦ Ε. Τσίλερ (σημερινὸ Προεδρικὸ Μέγαρο). Τὸ ἔργο θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ 1897.
1892 17 Φεβρουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀποπέμπει τὸν πρωθυπουργὸ Δηλιγιάννη μολονότι ἡ κυβέρνησή του ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτελεῖ ἄρνηση τῆς Ἀρχῆς τῆς Δεδηλωμένης.
3 Μαΐου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται ἀπὸ τὶς 207 ἕδρες ὁ Τρικούπης λαμβάνει 160 καὶ ἡ ἀντιπολίτευση (Δεληγιάννης, Ράλλης, Κωνσταντόπουλος) 47.
1893 2 Μαΐου: Διοργανώνεται στὴν Ἀθήνα τὸ πρῶτο συλλαλητήριο τῶν Ἑλλήνων σοσιαλιστῶν στὸ Παναθηναϊκὸ Στάδιο. Στὸ πλῆθος ἀπευθύνεται ὁ ἱδρυτὴς τοῦ κινήματος στὴν Ἑλλάδα Πλάτων Δράκουλης.
25 Ἰουλίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ Διώρυγα τῆς Κορίνθου, χωρὶς τὴν παρουσία τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἀποφάσισε τὴ δημιουργία αὐτοῦ τοῦ ἔργου, τοῦ Χαρίλαου Τρικούπη.
30 Νοεμβρίου: Ἱδρύεται ἀπὸ τὸν Ἀντώνιο Καλλέργη ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν.
1894 Ξεκινᾶ τὴ λειτουργία τοῦ τὸ νέο ἐργοστάσιο κατασκευῆς πίλων τοῦ Ἠλία Πουλόπουλου στὴν περιοχὴ τῶν Πετραλώνων (Πίλ-Πούλ).
1895 10 Ἰανουαρίου: Ὁ Χαρίλαος Τρικούπης ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του στὸ βασιλιὰ Γεώργιο Ἅ΄ γιατί διαφωνεῖ μὲ τὸ Στέμμα.
12 Ἰανουαρίου: Ο Ν. Δραγούμης σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 31 Μαΐου τοῦ 1895.
17 Μαΐου: Στὶς 2 μ.μ. τίθεται σὲ λειτουργία ἡ προέκταση τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν-Πειραιῶς. Ἡ προέκταση, μήκους 1.465 μέτρων, ἀπὸ τὰ ὁποία τὰ 660 μ. ἀποτελοῦν θολωτὴ σήραγγα, ἄρχισε νὰ κατασκευάζεται τὸ 1889. Ἔτσι προστέθηκαν δυὸ ἀκόμη σταθμοὶ στὸ δίκτυο, τοῦ Μοναστηρακίου καὶ τῆς Ὁμόνοιας.
Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναμαρμάρωση τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου μὲ χρήματα τοῦ Γεώργιου Ἀβέρωφ γιὰ νὰ γίνουν οἱ πρῶτοι σύγχρονοι Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες.
1896 25 Μαρτίου: Κηρύσσεται ἡ ἔναρξη τῶν πρώτων σύγχρονων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στὸ Παναθηναϊκὸ Στάδιο. Οἱ ἀγῶνες θὰ ὁλοκληρωθοῦν στὶς 3 Ἀπριλίου.
30 Μαρτίου: Πεθαίνει στὶς Κάννες ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, ὁ πλέον φωτισμένος Ἕλληνας πολιτικὸς τοῦ 19ου αἰώνα.
3 Ἰουλίου: Ἡ Ἐθνικὴ Ἑταιρεία στέλνει ἀντάρτικες ὁμάδες στὴ Μακεδονία γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴ διείσδυση τῶν Βουλγάρων.
8 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση στέλνει στὴν Κρήτη ἐθελοντικὰ ἀντάρτικα σώματα γιὰ νὰ στηρίξουν τὸν ἀγώνα τῶν Κρητικῶν ἐναντίον τοῦ ὀθωμανικοῦ ζυγοῦ.
1897 23 Ἰανουαρίου: Τοῦρκοι ἄτακτοι, Βασιβουζοῦκοι, πυρπολοῦν χωριὰ τῆς περιοχῆς τῶν Χανῖων, καὶ προβαίνουν σὲ βιαιοπραγίες ἐναντίον τῶν κατοίκων τους.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος ἀποβιβάζεται στὴν περιοχὴ τῶν Χανῖων ἐπικεφαλῆς ἑλληνικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος ποὺ ἔχει ὡς ἀποστολὴ νὰ προστατέψει τοὺς χριστιανοὺς τοῦ νησιοῦ.
9 Φεβρουαρίου: Οἱ Κρῆτες ἐπαναστάτες ὑψώνουν τὴν ἑλληνικὴ σημαία στὸν Προφήτη Ἠλία τοῦ Ἀκρωτηρίου. Ὀβίδες ἀπὸ τὰ πλοῖα τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ποὺ ναυλοχοῦν στὴν περιοχὴ καταστρέφουν τὸν ἱστὸ τῆς σημαίας. Ὁ Δημήτρης Καλορίζικος τὴν ἀνυψώνει πάλι ἀντικαθιστώντας μὲ τὸ σῶμα τοῦ τὸν κοντό της.
5 Ἀπριλίου: Ἡ Τουρκία κηρύσσει τὸν πόλεμο στὴν Ἑλλάδα. Ὁ πόλεμος αὐτὸς θὰ τελειώσει μὲ ἥττα τῆς Ἑλλάδας καὶ μὲ ἐπιβολὴ στὴ χώρα Διεθνοῦς Οἰκονομικοῦ Ἐλέγχου.
17 Ἀπριλίου: Γίνεται ἡ μάχη στὸ Βελεστίνο. Ἑλληνικὲς δυνάμεις ὑπὸ τὸν ταξίαρχο Σμολένσκι ἀπωθοῦν ἔπειτα ἀπὸ σκληρὸ ἀγώνα τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους. Πρόκειται γιὰ τὴ μοναδικὴ ἑλληνικὴ νίκη στὴ διάρκεια τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ Πολέμου τοῦ 1897.
Μάιος ἀρχές: Ὁ Ἀνδρέας Συγγρὸς μεταβαίνει στὴ δυτικὴ Εὐρώπη, ἀποδεχόμενος πρόταση τοῦ ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν Σιμόπουλου νὰ διαπραγματευτεῖ μὲ ξένους κεφαλαιούχους τὴ σύναψη δανείου ὕψους 1.000.000 τουρκικῶν λιρῶν.
3 Ἰουλίου: Πρώτη κινηματογραφικὴ προβολὴ στὴ Θεσσαλονίκη, στὴν μπιραρία «Ἡ Τουρκία».
4 Δεκεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ τελικὸ κείμενο τῆς συνθήκης μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ἡ σύγκρουση Ἑλλήνων καὶ Τούρκων. Ἡ Ἑλλάδα ὑποχρεώνεται νὰ καταβάλει ἀποζημίωση στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ὕψους 4.000.000 χρυσῶν τουρκικῶν λιρῶν. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις παραχωροῦν στὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴ μορφὴ δανείου, τὸ συγκεκριμένο ποσὸ καὶ γιὰ νὰ τὸ διασφαλίσουν ἐπιβάλλουν στὴ χώρα Διεθνῆ Οἰκονομικὸ Ἔλεγχο. Ἡ Ἑλλάδα ἐπίσης ἐκκενώνει περιοχὴ 360 τετραγωνικῶν χιλιομέτρων ποὺ βρίσκεται ἀνάμεσα στὸν Ὄλυμπο καὶ τὰ Καμβούνια Ὅρη ἡ ὁποία θὰ περιέλθει στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία.
1898 25 Αὐγούστου: Σφαγὲς χριστιανῶν ἀπὸ Τούρκους ἄτακτους στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ πρῶτος ὕπατος ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης, πρίγκιπας Γεώργιος, ἀποβιβάζεται στὴ Σούδα καὶ ἀναλαμβάνει ἀμέσως τὴν ἄσκηση τῶν καθηκόντων του. Ἡ ἐγκατάστασή του στὸ νησὶ ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Μεγαλονήσου μὲ τὴν Κρήτη.
1899 2 Μαΐου: Ἱδρύεται μὲ πρωτοβουλία τοῦ Δημήτριου Βικέλα ὁ «Σύλλογος πρὸς διάδοσιν ὠφελίμων βιβλίων».
Κατασκευάζεται στὰ ναυπηγεῖα Βασίλειου Βασιλειάδου στὸν Πειραιὰ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ μηχανολόγου-μηχανικοῦ Α. Βλάγκαλη ἡ ἀτμομηχανὴ «Ἑλληνίς», ἡ ὁποία γιὰ πολλὰ χρόνια θὰ χρησιμοποιεῖται στὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθηνῶν-Κηφισιᾶς.
1900 29 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἰφιγένεια Συγγρού, χήρα του Ἀνδρέα Συγγροῦ, δωρίζει στὸ ἑλληνικὸ δημόσιο ἕνα σημαντικὸ ποσὸ τὸ ὁποῖο θὰ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ τὴ σκυρόστρωση τῶν κυριότερων δρόμων τῆς Ἀθήνας.
29 Ἰουλίου: Στὸ θέατρο «Ὀρφεύς» τῆς Σύρου δίνεται ἡ πρώτη ὀργανωμένη κινηματογραφικὴ παράσταση στὴν Ἑλλάδα. Τὸ εἰσιτήριο στοιχίζει μία δραχμὴ καὶ προβάλλονται 20 ταινίες μικροῦ μήκους. Ἀπὸ αὐτὲς ξεχωρίζουν οἱ «Ἀμερικανοϊσπανικαὶ ναυμαχίαι», «Χαριεντισμοὶ ἀνδρογύνου οὖς διακόπτει ἡ ἐμφάνισις τοῦ τέκνου» κ.ἅ.
Ἀναστηλώνεται τὸ Ἐρέχθειο.
1901 5 Μαρτίου: Ὁ χημικὸς Ὄθων Ρουσόπουλος ἀνακοινώνει ὅτι ὁ καθαρισμὸς τῶν χάλκινων εὐρημάτων ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴ θαλάσσια περιοχὴ τῶν Ἀντικυθήρων ἔχει σχεδὸν ὁλοκληρωθεῖ. Ὁ ἴδιος δηλώνει ὅτι τὰ εὐρήματα στὴν ἀρχὴ τὰ ἔβαλαν μέσα σὲ ἀποσταγμένο νερὸ γιὰ νὰ ἀπομακρυνθεῖ τὸ ἁλάτι καὶ στὴ συνέχεια προχώρησαν στὴ «δι’ ὑδρογόνου ἐν τῷ γεννάσθαι ἀναγωγή...».
17 Αὐγούστου: Ὁ ἀρχαιολόγος Χρ. Τσούντας ἀνακοινώνει τὴν ἀνακάλυψη στὴν περιοχὴ Σέσκλο, κοντὰ στὸ Βόλο, σημαντικότατου οἰκισμοῦ τῆς Νεολιθικῆς Ἐποχῆς.
1902 12 Μαΐου: Ἱδρύεται στὸν Πειραιὰ ἀπὸ τὸν Νικόλαο καὶ τὸν Ἀνδρέα Χατζηκυριάκο τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ τσιμεντοποιεῖο ποὺ ὀνομάζεται «TITAN». Ἡ πρώτη μονάδα παραγωγῆς ἐγκαθίσταται στὴν Ἐλευσίνα.
15 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γερμανὸς ἀρχαιολόγος Ροῦντολφ Ἔρντικ ἀνακοινώνει ὅτι ἐντοπίστηκαν τὰ ἐρείπια τοῦ Ἀσκληπιείου στὴν Κῶ, στὰ Δωδεκάνησα.
17 Νοεμβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τὰ δυὸ μεγαλύτερα κόμματα, τοῦ Δηλιγιάννη καὶ τοῦ Θεοτόκη, ἐκλέγουν ἀπὸ 102 βουλευτές. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὁδηγεῖ σὲ κυβερνητικὴ ἀστάθεια. Οἱ συνεχεῖς συγκρούσεις ἀνάμεσα στοὺς ὀπαδοὺς τῶν δυὸ κομμάτων καταλήγουν σὲ σοβαρὰ ἐπεισόδια μὲ πολλοὺς τραυματίες. Οἱ διαδηλωτὲς χρησιμοποιοῦν σανίδες ἀπὸ τὶς οἰκοδομὲς τῆς ὁδοῦ Σταδίου καὶ τὰ γεγονότα θὰ μείνουν στὴν ἱστορία ὡς «σανιδικά».
1903 18 Ἀπριλίου: Ἐκρήξεις βομβῶν στὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης, τὶς ὁποῖες ἔχουν τοποθετήσει πράκτορες τῆς Βουλγαρίας.
31 Μαΐου: Ἐγκαινιάζεται ἡ πρώτη Διεθνὴς Ἔκθεση τῶν Ἀθηνῶν. Μέρος τῶν χρημάτων ποὺ δαπανοῦνται γι’ αὐτὴ τὴ διοργάνωση προέρχονται ἀπὸ τὸν ἐθνικὸ εὐεργέτη Γ. Μαρασλή.
20 Ἰουλίου: Οἱ Ἐξαρχικοὶ ἐπαναστατοῦν στὴ Μακεδονία ἀνήμερα τῆς γιορτῆς τοῦ προφήτη Ἠλία. Ἡ ἐπανάσταση τὴν ὁποία ἔχει σχεδιάσει ἡ Ἐσωτερικὴ Μακεδονικὴ Ἐπαναστατικὴ Ὀργάνωση (VMRO) καταπνίγεται ἀπὸ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα.
10 Αὐγούστου: Συγκροτεῖται στὴν Ἀθήνα ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν ἐνίσχυση τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγώνα.
2 Ὀκτωβρίου: Τὰ τουρκικὰ στρατεύματα καταστέλλουν τοὺς ἐξεγερμένους βουλγαρόφιλους τῆς περιοχῆς Μοναστηρῖου (ἐξέγερση τοῦ Ἤλιν ντὲν - προφήτης Ἠλίας). Ἡ αἱματηρὴ ἐπέμβαση προκαλεῖ θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Εὐρώπη καὶ ἀναγκάζει κάποιες εὐρωπαϊκὲς κυβερνήσεις νὰ παρέμβουν καὶ νὰ ἐπιβάλουν στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία τὴν ἐφαρμογὴ ἐνὸς προγράμματος. Αὐτὸ εἶναι γνωστὸ ὡς πρόγραμμα Murzsteg, ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Στυρίας (Αὐστρία) στὴν ὁποία συναντήθηκαν οἱ αὐτοκράτορες τῆς Ρωσίας Νικόλαος Β΄ καὶ τῆς Αὐστροουγγαρίας Φραγκίσκος Ἰωσὴφ (2-3 Ὀκτωβρίου). Λόγω τῶν ἐξελίξεων οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις ὑποχρεώνονται νὰ ἀκολουθήσουν πιὸ ἐπιθετικὴ πολιτικὴ στὸ Μακεδονικὸ Ζήτημα.
8 Νοεμβρίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια διαδραματίζονται ἀνάμεσα σὲ ἀπόσπασμα στρατιωτῶν καὶ φοιτητὲς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ποὺ διαδηλώνουν τὴν ἀντίθεσή τους στὴ μετάφραση στὴν καθομιλουμένη τῆς «Ὀρέστειάς» του Αἰσχύλου ἀπὸ τὸν καθηγητὴ Γ. Σωτηριάδη. Οἱ φοιτητές, οἱ ὁποῖοι ὑποκινοῦνται ἀπὸ τὸν καθηγητὴ τῆς κλασικῆς φιλολογίας Γ. Μιστριώτη, προβαίνουν σὲ καταστροφὲς στὴν περιοχὴ τοῦ Βασιλικοῦ Θεάτρου, ὅπου θὰ δινόταν ἡ παράσταση. Τὸ τραγικὸ ἀποτέλεσμα τῶν βίαιων ἐπεισοδίων εἶναι ὅτι σκοτώνονται τρεῖς διαδηλωτὲς καὶ τραυματίζονται ἄλλοι ἑπτὰ (Ὀρεστειακά).
30 Νοεμβρίου: Ὁ Γρηγόριος Ξενόπουλος δημοσιεύει στὰ «Παναθήναια» τὸ ἱστορικό του ἄρθρο «Ἕνας ποιητής» γιὰ τὸν Κ.Π. Καβάφη, μὲ τὸ ὁποῖο γίνεται γνωστὸς στοὺς Ἕλληνες.
«Εἶναι πολὺς καιρός, δέκα ἴσως καὶ δώδεκα χρόνια ἀφότου διάβασα εἰς κάποιον Ἡμερολόγιον τὸ πρώτον τοῦ ποίημα. Ἐπεγράφετο "Ταραντίνοι"...».
Ἡ Θεσσαλονίκη ἀποκτᾶ τὴν πρώτη της μόνιμη κινηματογραφικὴ αἴθουσα, τὰ «Ὀλύμπια», ἰδιοκτησίας Πλούταρχου Ἰμπροχώρη καὶ Λάιτμερ.
1904 7 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ Ε. Ροΐδης, ὁ συγγραφέας τῆς «Πάπισσας Ἰωάννας».
11 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τοῦ Μαράσλειου Ἐκπαιδευτήριου.
23 Μαρτίου: Ἱδρύεται τὸ «Χημικὸν Ἐργαστήριον τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν», τὸ ὁποῖο ἀργότερα θὰ μετονομαστεῖ σὲ «Γενικὸ Χημεῖον τοῦ Κράτους».
4 Μαΐου: Ἱδρύεται στὴν Ἀθήνα τὸ «Μακεδονικὸ Κομιτάτο», πρόεδρος τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ Δημήτριος Καλαποθάκης, ἰδιοκτήτης τῆς ἐφημερίδας «Ἐμπρός».
28 Αὐγούστου: Ὁ Παῦλος Μελὰς ἀρχίζει τὸν ἀγώνα τοῦ κατὰ τῶν κομιτατζήδων τῆς δυτικῆς Μακεδονίας.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Θεόδωρος Μόδης, ἕνα ἀπὸ τὰ σημαίνοντα μέλη τῆς «Ἐπιτροπῆς Ἀμύνης τοῦ Μοναστηρῖου», δολοφονεῖται ἀπὸ Βουλγάρους κομιτατζῆδες.
16 Σεπτεμβρίου: Ξεκινοῦν τὰ δρομολόγια στὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθηνῶν-Πειραιῶς.
13 Ὀκτωβρίου: Φονεύεται στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ τουρκικὰ στρατεύματα στὴ Στάτιστα τῆς Μακεδονίας (σήμ. Μελάς) ὁ μακεδονομάχος ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ Παῦλος Μελὰς (Παῦλος Ζέζας).
17 Νοεμβρίου: Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Γ. Τσόντος (καπετὰν Βάρδας), ἐπικεφαλῆς ἀντάρτικου σώματος 40 ἀντρῶν, εἰσβάλλει στὴ Μακεδονία γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὰ ξένα κομιτάτα.
1905 20 Φεβρουαρίου: Διεξάγονται ἐθνικὲς ἐκλογὲς καὶ ὁ Θ. Δηλιγιάννης παίρνει 142 ἕδρες σὲ σύνολο 235, ὑπερισχύει τοῦ Θεοτόκη καὶ σχηματίζει κυβέρνηση.
10 Μαρτίου: Ἐπανάσταση τοῦ Θερίσου (Λευκὰ Ὅρη). Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ οἱ ἐπαναστάτες ζητοῦν ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις τὴν ἕνωση τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἀπομάκρυνση τοῦ πρίγκιπα Γεώργιου ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ τοῦ νησιοῦ.
31 Μαΐου: Δολοφονεῖται ἔξω ἀπὸ τὴ Βουλὴ (σημερινὴ Παλαιὰ Βουλή) ὁ πρωθυπουργὸς Θεόδωρος Δηλιγιάννης. Ὁ δολοφόνος του, ὁ Κωσταγερακάρης, τὸν θεωροῦσε ὑπεύθυνο γιὰ τὸ κλείσιμο τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν.
9 Ἰουνίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀναθέτει τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης στὸν Δ. Ράλλη.
2 Νοεμβρίου: Τερματίζεται ἡ Ἐπανάσταση τοῦ Θερίσου στὴν Κρήτη.
3 Νοεμβρίου: Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων συνάπτει σύμβαση μὲ τὴν ἑταιρεία The Neuchatel Asphalte
Co Ltd γιὰ τὴν ἀσφαλτόστρωση τῆς Πλατείας Ὁμονοίας, τῆς ὁδοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς ὁδοῦ Ἀθηνᾶς. Πρὶν ἀπὸ λίνες μέρες εἶχε ὁλοκληρωθεῖ ἡ ἀσφαλτόστρωση, ἡ πρώτη ποὺ ἔγινε στὴν Ἀθήνα, τμήματος τῆς ὁδοῦ Αἰόλου ἀπὸ τὴν ἑταιρεία London Asphalte Co Ltd.
28 Νοεμβρίου: Ἐπειδὴ ὁ προταθεῖς ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ γιὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς Ἇλ. Ρώμας ἡττᾶται ἀπὸ τὸν ὑποψήφιό του Θεοτόκη, Ν. Μπουφίδη, ὁ Ράλλης ὑποβάλλει τὴν παραίτησή του. Ἔπειτα ἀπὸ λίγες μέρες ὁ Γ. Θεοτόκης γίνεται πρωθυπουργός.
1906 26 Μαρτίου: Ο Γ. Θεοτόκης μὲ τὸ κόμμα τοῦ κερδίζει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται καὶ σχηματίζει κυβέρνηση. Ὁ ἴδιος γίνεται πρωθυπουργός.
Πρώτη ἐμφάνιση στὴ Βουλὴ τῆς ἐκσυγχρονιστικῆς «ὁμάδας τῶν Ἰαπώνων», τὴν ὁποία
ἀποτελοῦν οἱ Δ. Γούναρης, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Ἔμ. Ρέπουλης, Ἄπ. Ἀλεξανδρής, Χ. Βοζίκης καὶ Α. Παναγιωτόπουλος. Ἡ ὁμάδα αὐτὴ ἀσκεῖ ἔντονη κριτικὴ στὴν κυβέρνηση Θεοτόκη.
5 Ἀπριλίου: Φτάνουν στὴν Ἀθήνα ὁ βασιλιὰς τῆς Μεγάλης Βρετανίας Ἐδουάρδος Ζ΄ καὶ ἡ σύζυγός του Ἀλεξάνδρα γιὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰ ἀγωνίσματα τῆς Μεσολυμπιάδας.
9 Ἀπριλίου: Ἀρχίζουν στὴν Ἀθήνα τὰ ἀγωνίσματα τῆς Μεσολυμπιάδας.
16 Ἰουλίου: Ἐξαρχικᾶ στοιχεῖα ἐξαπολύουν πογκρὸμ ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Φιλιππούπολης. Πολλοὶ Ἕλληνες ἀρχίζουν νὰ ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀνατολικὴ Ρωμυλία καὶ καταφεύγουν ὡς πρόσφυγες στὴν Ἑλλάδα.
12 Αὐγούστου: Ὁ πρίγκιπας Γεώργιος παραιτεῖται ἀπὸ ὕπατος ἁρμοστῆς τῆς Κρήτης. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις τοποθετοῦν σὲ αὐτὴ τὴ θέση τὸν Ἀλέξανδρο Ζαΐμη.
18 Σεπτεμβρίου: Φτάνει στὴν Κρήτη ὡς ὕπατος ἁρμοστῆς τοῦ νησιοῦ, ὁ Ἇλ. Ζαΐμης, ὁ ὁποῖος διαδέχεται τὸν πρίγκιπα Γεώργιο.
27 Σεπτεμβρίου: Ἀνακοινώνονται τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς πληθυσμοῦ ποὺ ἔγινε στὴν Ἑλλάδα. Ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ὑπολογίζεται σὲ 2.630.000 κατοίκους.
1907 7 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλία -στὸν Πυργετὸ Ραψάνης- ὁ πρωτοπόρος σοσιαλιστὴς Μαρίνος Ἀντύπας.
1 Μαΐου: Πεθαίνει στὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας ὁ ἐθνικὸς εὐεργέτης Γρηγόριος Μαρασλὴς (Ὀδησσός, 1831). Μὲ χρήματά του χτίστηκε τὸ Μαράσλειο Διδασκαλεῖο καὶ ἐκδόθηκαν δεκάδες μελέτες ἀπὸ τὴ Βιβλιοθήκη Μαρασλή.
9 Μαΐου: Ὁ Μίνως Κυπριάδης ἀναλαμβάνει νὰ ἀνελκύσει τὰ ἀπομεινάρια τοῦ τουρκοαιγυπτιακοῦ στόλου στὸν Κόλπο τοῦ Ναβαρίνου. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ χρόνια ἐγκαταλείπει τὸ ἐγχείρημα διότι τὸ θεωρεῖ ὑπερβολικὰ δαπανηρό.
8 Σεπτεμβρίου: Ἡ ὁδὸς Πανεπιστημίου ἀσφαλτοστρώνεται.
Ὀκτώβριος: Γεννιέται ὁ Νίκος Ἐγγονόπουλος (πεθαίνει τὸ 1985), σπουδαῖος ἐκπρόσωπος τοῦ ὑπερρεαλισμοῦ στὴν Ἑλλάδα, τόσο στὴν ποίηση («ἐδῶ δὲν εἶναι παῖξε-γέλασε: ἐδῶ εἶναι Μπαλκάνια») ὅσο καὶ στὴ ζωγραφική.
Ἀνεγείρονται πλησίον τοῦ Βόλου τὰ κτίρια μιᾶς κωμόπολης ποὺ θὰ ὀνομαστεῖ Νέα Ἀγχίαλος.
Σὲ αὐτὴ θὰ ἐγκατασταθοῦν πρόσφυγες ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Ρωμυλία. 15 Δεκεμβρίου: Ἱδρύεται μὲ πρωτοβουλία τοῦ τραπεζίτη Γρηγόριου Ἐμπεδοκλέους ἡ «Ἐμπορικὴ Τράπεζα».
Σὲ συνοικιακὴ μάντρα στὴν Ἀθήνα ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορᾶ ἡ λευκὴ κινηματογραφικὴ ὀθόνη. Ἀργότερα στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ χτιστεῖ ὁ κινηματογράφος «Ἀπόλλων».
Ἀναστηλώνονται τὰ Προπύλαια.
1908 Μάιος, ἀρχές: Τὰ ἀθηναϊκὰ τρὰμ κινοῦνται πλέον μὲ ἠλεκτρισμό.
5 Ἰουλίου: Κορυφώνεται τὸ κίνημα τῶν Νεότουρκων στὴ Θεσσαλονίκη (ἡγέτες: Νιαζὶ μπέης καὶ Ἐμβὲρ πασάς). Ἔχοντας τὴν ὑποστήριξη τοῦ Κομιτάτου «Ἕνωση-Πρόοδος», οἱ ἐπαναστάτες ἀναγκάζουν τὸ σουλτάνο Ἀβδοὺλ Χαμὶντ νὰ θέσει σὲ ἐφαρμογὴ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1876. Οἱ ἐλπίδες ὅμως τῶν μὴ μουσουλμανικῶν πληθυσμῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας γιὰ σεβασμὸ τῶν δικαιωμάτων τοὺς γρήγορα θὰ διαψευστοῦν.
7 Ἰουλίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Δημήτριος Βικέλας (γεννήθηκε στὴν Ἐρμούπολη τῆς Σύρου τὸ 1835). Ἦταν ἔμπορος δημητριακῶν στὸ Λονδίνο, λόγιος καὶ συγγραφέας. Μαζὶ μὲ τὸ Γάλλο Ντὲ Κουμπερντὲν ἐργάστηκε γιὰ τὴν ἀναβίωση τῶν πρώτων σύγχρονων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων.
8 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ ἀντάρτικα σώματα συγκρούονται στὴν περιοχὴ τοῦ ὅρους Καΐμακτσαλαν μὲ Βουλγάρους κομιτατζῆδες τοὺς ὁποίους τρέπουν σὲ φυγή. Πρόκειται γιὰ μία ἀπὸ τὶς τελευταῖες συγκρούσεις ποὺ ἔγιναν στὴ Μακεδονία ἀνάμεσα σὲ Ἕλληνες καὶ Βουλγάρους ἀντάρτες.
24 Ἰουλίου: Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἕνωση καὶ Πρόοδος ὑποχρεώνει τὸ σουλτάνο Ἀβδοὺλ Χαμὶτ Β΄ νὰ ἐπαναφέρει σὲ ἰσχὺ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1876 καὶ νὰ συγκαλέσει τὸ Κοινοβούλιο.
24 Σεπτεμβρίου: Ὁ λαὸς τῶν Χανῖων σὲ πάνδημη συγκέντρωση κηρύσσει τὴν ἕνωση τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα.
5 Ὀκτωβρίου: Ἡ Βουλγαρία κηρύσσει τὴν ἀνεξαρτησία της ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία.
30 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζουν τὰ δρομολόγια τῶν πρώτων ἠλεκτρικῶν τρὰμ στὴν ὁδὸ Ἀχαρνῶν.
3 Δεκεμβρίου: Οἱ συντεχνίες τῶν Ἀθηνῶν μὲ τηλεγράφημά τους δηλώνουν πρὸς τὴν κυβέρνηση Θεοτόκη ὅτι ἀδυνατοῦν νὰ δεχτοῦν νέους φόρους.
Ἀρχίζει τὴ λειτουργία τοῦ ὁ πρῶτος κινηματογράφος τῆς Ἀθήνας, «τὸ Θέατρο τοῦ Κόσμου» (Σταδίου καὶ Γ. Σταύρου γωνία).
Ἱδρύεται ἡ Κοινωνιολογικὴ Ἑταιρεία ἀπὸ τοὺς Α. Παπαναστασίου, Θ. Κουτουπή, Α.
Δελμοῦζο, Θ. Πετμεζά, Π. Ἀραβαντινό, Κ. Τριανταφυλλόπουλο καὶ Α. Μυλωνά, ἡ ὁποία ἔχει σαφεῖς σοσιαλιστικοὺς προσανατολισμούς.
1909 18 Φεβρουαρίου: Οἱ συντεχνίες τῶν Ἀθηνῶν μὲ ὑπόμνημά τους πρὸς τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Ἅ΄ κατακρίνουν τὴ συναλλαγὴ καὶ τὴν ἐπιβολὴ φόρων καὶ ζητοῦν νὰ ἀλλάξει τὸ σύστημα τῆς διοίκησης.
25 Ἀπριλίου: Ἱδρύεται στὸν Πειραιὰ ἡ Ἀνώνυμη Ἑταιρεία Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων.
1 Μαΐου: Γεννιέται στὴ Μονεμβασιὰ ὁ ποιητὴς Γιάννης Ρίτσος.
4 Ἰουλίου: Γεννιέται στὸν Πειραιὰ ὁ Σταῦρος Νιάρχος (πεθαίνει στὶς 14 Ἀπριλίου τοῦ 1996), ὁ ὁποῖος μετὰ τὸ Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο θὰ γίνει ὁ μεγαλύτερος Ἕλληνας πλοιοκτήτης καὶ δημιουργὸς τῶν ναυπηγείων Σκαραμαγκᾶ.
Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση τοῦ Γεώργιου Θεοτόκη. Νέα κυβέρνηση σχηματίζει ὁ Δημήτριος Ράλλης.
23 Ἰουλίου (5 Αὐγούστου): Ἡ ὀθωμανικὴ κυβέρνηση μὲ αὐστηρὴ διακοίνωσή της ἀξιώνει γραπτὴ δήλωση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης μὲ τὴν ὁποία θὰ ἀποδοκιμάζει τὴν ἐπαναστατικὴ κίνηση τῶν Κρητῶν ποὺ ἐπιδιώκουν τὴν ἕνωση τοῦ νησιοῦ μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἑλληνικὴ ἀπάντηση δὲν θεωρεῖται ἐπαρκὴς ἀπὸ τὴν ὀθωμανικὴ κυβέρνηση, ἡ ὁποία ἐπιμένει ὅτι ἡ ἑλληνικὴ στάση στὸ Κρητικὸ Ζήτημα «δὲν εἶναι ἄμεμπτος», ἐνῶ ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι θὰ διεκδικήσει μὲ δυναμικὸ τρόπο τὰ ἐπὶ τῆς Κρήτης κυριαρχικὰ δικαιώματά της.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
4 Αὐγούστου (17 Αὐγούστου): Οἱ προστάτιδες Δυνάμεις τῆς Κρήτης ζητοῦν ἀπὸ τὴν ὀθωμανικὴ κυβέρνηση νὰ διαπραγματεύεται μὲ αὐτὲς γιὰ τὸ Κρητικὸ Ζήτημα καὶ ὄχι μὲ τὴν Ἑλλάδα.
Συγχρόνως ἀπαιτοῦν, μὲ τελεσίγραφο, ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες νὰ κατεβάσουν ἀπὸ τὸ φρούριο Φιρκὰ τῶν Χανῖων τὴν ἑλληνικὴ σημαία. Μετὰ τὴν ἄρνηση τῆς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νησιοῦ νὰ προχωρήσει σὲ μία τέτοια ἐνέργεια ἀποβιβάζονται τὴν ἑπόμενη μέρα στρατιῶτες τῶν προστάτιδων Δυνάμεων καὶ καταρρίπτουν τὸν ἱστὸ τῆς σημαίας.
15 Αὐγούστου (28 Αὐγούστου): Ὁ Στρατιωτικὸς Σύνδεσμος ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ συνταγματάρχη Νικόλαου Ζορμπὰ προβάλλει αἰτήματα ποὺ στρέφονται ἐναντίον τῶν παλιῶν κομμάτων καὶ τῆς συμμετοχῆς τῶν πριγκίπων στὸ στρατὸ (κίνημα στὸ Γουδί). Οἱ κινηματίες, ἐκμεταλλευόμενοι τὴ γενικὴ δυσαρέσκεια ἐξαιτίας τῆς στάσης τῆς κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη καὶ στὴ συνέχεια τῆς κυβέρνησης Δ. Ράλλη στὸ Κρητικὸ Ζήτημα, ἐπιτυγχάνουν τοὺς σκοπούς τους. Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση τοῦ Δ. Ράλλη.
15 Αὐγούστου: Σχηματίζει κυβέρνηση ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης.
14 Σεπτεμβρίου: Μεγάλη κινητοποίηση τῶν παραγωγικῶν τάξεων στὴν Ἀθήνα ὑπὲρ τοῦ «Συνδέσμου» καταδεικνύει ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἔχουν λαϊκὰ ἐρείσματα. Ὡστόσο, ὁρισμένοι ἀναλυτὲς πιστεύουν ὅτι ἡ συγκεκριμένη κινητοποίηση δὲν ἦταν τόσο αὐθόρμητη καὶ ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ ἐκμεταλλεύτηκαν τὴν ἀντίδραση τῶν συντεχνιῶν τῆς Ἀθήνας στὴν ἐπιβολὴ νέων φόρων ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Θεοτόκη ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Ράλλη.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 1910.
16 Ὀκτωβρίου: Ριζοσπαστικὰ στοιχεῖα τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου ὑποκινοῦν ἐξέγερση στὸ Ναύσταθμο μὲ στόχο τὴν ἐπιβολὴ στρατιωτικῆς δικτατορίας. Ἡ ἐξέγερση καταστέλλεται βίαια.
17 Ὀκτωβρίου: Ἀντεπαναστατικὸ κίνημα στὸ ναυτικό, τὸ ὁποῖο στρεφόταν κατὰ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου, καταστέλλεται μὲ αἱματηρὸ τρόπο.
1 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες του στὴν Ἀθήνα τὸ Ἅ΄ Πανελλήνιον Συνέδριον Γεωργίας, Βιομηχανίας καὶ Ἐμπορίου.
16 Δεκεμβρίου: Τὸ διευθυντήριο τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου ἀποφασίζει νὰ καλέσει τὸν πρόεδρο τῆς προσωρινῆς κυβέρνησης τῆς Κρητικῆς Πολιτείας Ἐλευθέριο Βενιζέλο.
1910 2 Ἰανουαρίου: Καθιερώνεται ἡ Κυριακὴ ὡς ἀργία.
16 Ἰανουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀποδέχεται τὴν πρόταση τοῦ Ε. Βενιζέλου προκειμένου νὰ γίνουν ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς.
18 Ἰανουαρίου: Ὁ Στέφανος Δραγούμης ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου -οὐσιαστικὰ κατὰ ἀπαίτηση τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου- καὶ σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 6 Ὀκτωβρίου τοῦ 1910.
6 Μαρτίου: Ὁ στρατὸς διαλύει συλλαλητήριο τῶν ἀγροτῶν τῆς Θεσσαλίας στὸ σιδηροδρομικὸ σταθμὸ τοῦ Κιλελέρ. Ἀπὸ τὴ βίαιη ἐπέμβαση τοῦ στρατοῦ ὑπῆρξαν δεκάδες νεκροὶ καὶ τραυματίες.
12 Μαρτίου: Καθελκύεται στὸ Λιβόρνο τῆς Ἰταλίας τὸ θωρακισμένο καταδρομικὸ «Γ.
Ἀβέρωφ».
17 Μαρτίου: Ὑπογράφεται τὸ πρακτικὸ διάλυσης τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου.
8 Αὐγούστου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται, ἀνάμεσα στοὺς 362 βουλευτὲς ποὺ ἐκλέγονται εἶναι καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὸ 84,3% τῶν ψήφων στὴν περιφέρεια ὅπου εἶναι ὑποψήφιος.
5 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος ἀμέσως μετὰ τὴν ἄφιξή του στὴν Ἀθήνα μιλᾶ σὲ μεγάλη λαϊκὴ συγκέντρωση στὴν Πλατεία Συντάγματος. Στὴ διάρκεια τῆς ὁμιλίας τοῦ περιγράφει τὴ βάση τῆς πολιτικῆς του.
2 Ὀκτωβρίου: Σὲ ἀνακοίνωση τῶν Ἀνακτόρων τονίζεται ὅτι ὁ βασιλιὰς «κατέληξεν εἰς τὸ νὰ ἐγκρίνη καθ’ ὁλοκληρίαν τᾶς γνώμας τοῦ κ. Βενιζέλου».
6 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση. Γρήγορα ἀποφασίζει τὴ διάλυση τῆς ὑφιστάμενης Βουλῆς καὶ τὴν προκήρυξη ἐκλογῶν τὸν προσεχῆ Νοέμβριο γιὰ τὴν ἀνάδειξη Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς.
28 Νοεμβρίου: Συντριπτικὴ νίκη τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὑπὸ τὸν Ε. Βενιζέλο στὶς ἐκλογές. Οἱ Φιλελεύθεροι ἐκλέγουν 307 βουλευτὲς σὲ σύνολο 362 βουλευτῶν.
1911 31 Μαρτίου: Φτάνει στὸν Πειραιὰ ἡ Γαλλικὴ Στρατιωτικὴ Ἀποστολὴ ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Εὐντού. Ἔργο τῆς εἶναι ἡ ἀναδιοργάνωση τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς.
1 Ἀπριλίου: Κατόπιν νέων ὁδηγιῶν τοῦ νεοτουρκικοῦ κομιτάτου ἐφαρμόζεται σὲ ὅλη τὴν ἔκταση τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας μὲ μεγαλύτερη αὐστηρότητα ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν Ἑλλήνων ἐμπόρων. Στὴ Σμύρνη τοιχοκολλεῖται ἐπίσημη ἀνακοίνωση μὲ τὴν ὁποία ζητεῖται ἀπὸ τὸ μὴ ἑλληνικὸ στοιχεῖο νὰ μὴ συχνάζει σὲ ἑλληνικὰ καφενεῖα, ποὺ ἔχουν ἐπισημανθεῖ μὲ ἰδιαίτερα χρώματα.
11 Ἀπριλίου: Φτάνει στὴν Ἑλλάδα ἡ βρετανικὴ ναυτικὴ ἀποστολὴ ὑπὸ τὸ ναύαρχο Τάφνελ.
Ἔργο τῆς εἶναι ἡ ἀναδιοργάνωση τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.
21 Μαΐου: Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864 μὲ πλέον σημαντικὲς καινοτομίες τὴ θεσμοθέτηση τῆς μονιμότητας τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων καὶ τὴν καθιέρωση δωρεὰν στοιχειώδους ἐκπαίδευσης.
27 Ἰουνίου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου ἐπαναφέρει τὸ διάδοχο Κωνσταντῖνο στὶς τάξεις τοῦ στρατεύματος (γενικὸς ἐπιθεωρητής) παρὰ τὶς ἀντίθετες ἀπόψεις τῶν μελῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου.
1912 8 Φεβρουαρίου: Τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ ἀεροπλάνο ἐκτελεῖ τὴν πρώτη του πτήση μὲ πιλότο τὸν Ε. Ἀργυρόπουλο. Τὸ ἀεροσκάφος τύπου Nieuport IV.G φέρει τὸ ὄνομα «ΑΛΚΥΩΝ».
11 Μαρτίου: Σαρωτικὴ νίκη στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Οἱ πολιτικοὶ φίλοι τοῦ Βενιζέλου καταλαμβάνουν 146 ἕδρες σὲ σύνολο 181 ἑδρῶν.
12 Ἀπριλίου: Ἡ Ἰταλία ἀρχίζει τὴν κατάληψη τῶν νησιῶν τοῦ συμπλέγματος τῶν Δωδεκανήσων, τὰ ὁποία κατέχει ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία. Στὶς 21 Ἀπριλίου καταλαμβάνει τὴ Ρόδο.
16 Μαΐου: Ὑπογράφεται συνθήκη συμμαχίας ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Βουλγαρία, ἡ ὁποία ὅμως δὲν περιλαμβάνει καμία ἀναφορὰ γιὰ τὴ διανομὴ τῶν ἐδαφῶν σὲ περίπτωση νικηφόρου πολέμου ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
25 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσικλητήρας ἀναδεικνύεται πρῶτος Ὀλυμπιονίκης στοὺς Ὀλυμπιακούς της Στοκχόλμης στὸ ἅλμα εἰς μῆκος ἄνευ φορᾶς (μὲ ἐπίδοση 3,37 μ.) καὶ τρίτος Ὀλυμπιονίκης στὸ ἅλμα εἰς ὕψος ἄνευ φορᾶς μὲ ἐπίδοση 1,55 μέτρα.
7 Σεπτεμβρίου: Οἱ Σάμιοι ὑπὸ τὸν Θεμιστοκλῆ Σοφούλη κηρύσσουν ἐπανάσταση ἐπιδιώκοντας τὴν αὐτοδιάθεση τοῦ νησιοῦ καὶ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸ Βασίλειο τῆς Ἑλλάδος.
15 Σεπτεμβρίου: Ἡ Σερβία καὶ ἡ Βουλγαρία κηρύσσουν γενικὴ ἐπιστράτευση. Τὸ παράδειγμά τους ἀκολουθεῖ τὴν ἑπομένη καὶ τὸ Μαυροβούνιο.
18 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κηρύσσει γενικὴ ἐπιστράτευση.
22 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Σόφια ἑλληνοβουλγαρικὴ στρατιωτικὴ σύμβαση.
23 Σεπτεμβρίου: Οἱ Τοῦρκοι ἐγκαταλείπουν τὴ Σάμο.
30 Σεπτεμβρίου: Τελεσίγραφο Ἑλλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας πρὸς τὸ σουλτάνο γιὰ ἀναγνώριση τῶν δικαιωμάτων τῶν χριστιανικῶν μειονοτήτων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Οἱ βαλκανικὲς χῶρες ἀπορρίπτουν τὴ ρωσοαυστριακὴ διαμεσολάβηση. Ἡ Πύλη ἀπορρίπτει τὶς συμμαχικὲς ἀξιώσεις.
1 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ ὑποδέχεται τοὺς Κρῆτες βουλευτές.
2 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ὑπογράφει συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλία.
3 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ἀπορρίπτει τὴ διακοίνωση τῶν βαλκανικῶν κρατῶν καὶ ἀνακαλεῖ τοὺς πρεσβευτές της ἀπὸ τὴ Σόφια καὶ τὸ Βελιγράδι, ὄχι ὅμως καὶ ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
4 Ὀκτωβρίου: Οἱ διπλωματικοὶ ἐκπρόσωποι τῶν τριῶν βαλκανικῶν συμμάχων ἐπιδίδουν διακοίνωση, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ οὐσιαστικὰ κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῆς Τουρκίας. Ἡ Πύλη ἀπαντᾶ μὲ κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῆς Σερβίας καὶ τῆς Βουλγαρίας, ἐπιθυμώντας τὴν ἀποφυγὴ ἐμπλοκῆς τοῦ ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ στὶς ἐπιχειρήσεις. Ἡ Ἑλλάδα προχωρᾶ τὴν ἑπομένη σὲ ἐπιθετικὲς ἐνέργειες ἐναντίον τῆς Τουρκίας.
5 Ὀκτωβρίου: Τέσσερις ἑλληνικὲς μεραρχίες πεζικοῦ μαζὶ μὲ μία ταξιαρχία ἱππικοῦ ὑπὸ τὴν ἀρχιστρατηγία τοῦ διαδόχου Κωνσταντίνου παραβιάζουν τὴν ἑλληνοτουρκικὴ μεθόριο κατὰ τὸν ἄξονα Λάρισα-Ἐλασσόνα. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἶναι ἡ κατάληψη τῆς Κοζάνης καὶ στὴ συνέχεια τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Φλώρινας. Τὴν ἴδια μέρα ἀποπλέει ἀπὸ τὸν ὅρμο τοῦ Νέου Φαλήρου ὁ ἑλληνικὸς στόλος κατευθυνόμενος πρὸς τοὺς Ὠρεούς.
6 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Ἐλασσόνα καὶ κινεῖται πρὸς τὸν Τίρναβο. Ἐπιθετικὲς ἐπιχειρήσεις καὶ στὸ μέτωπο τῆς Ἠπείρου μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Γριμπόβου.
8 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὸς στρατὸς ἀποβιβάζεται στὸ Μοῦδρο καὶ ἀπελευθερώνει τὴ Λῆμνο. Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα τὸ φυσικὸ λιμάνι τοῦ Μούδρου μετατρέπεται σὲ προκεχωρημένο πολεμικὸ ναύσταθμο τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου, ὁ ὁποῖος μέχρι τότε ναυλοχοῦσε στοὺς Ὠρεοὺς τῆς Εὔβοιας.
Καταλαμβάνεται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Δεσκάτη.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς κατορθώνει νὰ ἀνατρέψει τὶς τουρκικὲς δυνάμεις ποὺ κατεῖχαν τὰ στενὰ τοῦ Σαρανταπόρου, οἱ ὁποῖες τὴ νύχτα τῆς 9ης πρὸς 10η Ὀκτωβρίου -ὑπὸ τὴν κάλυψη τοῦ σκότους καὶ τῆς ραγδαίας βροχῆς-ὑποχώρησαν πρὸς τὰ Σέρβια, ἀφοῦ ἐγκατέλειψαν τὸ σύνολο τοῦ πυροβολικοῦ τοὺς (22 πυροβόλα). Τὴν ἴδια τύχη εἶχαν καὶ οἱ τουρκικὲς δυνάμεις στὴν περιοχὴ Λαζαράδες δυτικὰ τοῦ Σαρανταπόρου.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπωθεῖ τοὺς Τούρκους στὴ μάχη τῶν Στενῶν Πόρτας, καταλαμβάνει τὰ Σέρβια καὶ κατευθύνεται πρὸς τὴν Κοζάνη.
12 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Κοζάνη καὶ τὰ Γρεβενά.
13 Ὀκτωβρίου: Ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὸ ἀπόσπασμα Ἠπείρου ἡ Φιλιππιάδα.
15 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κατερίνη.
16 Ὀκτωβρίου: Νικηφόρα μάχη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν περιοχὴ Ναλμπαντκιοὶ βόρειά της Πτολεμαΐδας (σημερινὸς Περδίκας).
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Βέροια καὶ τὴ Νάουσα.
18 Ὀκτωβρίου: Η Β΄ Μοίρα τῶν θωρηκτῶν (μοίραρχος πλοίαρχος Πέτρος Γκίνης) ἀπελευθερώνει τὴ Θάσο. Τὴν ἴδια μέρα ἡ Ἅ΄ Μοίρα θωρηκτῶν (μοίραρχος ἀντιπλοίαρχος Σ.
Δούσμανης) ἀπελευθερώνει τὴν Ἴμβρο, ἐνῶ τὸ «Κανάρης» καὶ τὸ τορπιλοβόλο «14» ἀπελευθερώνουν τὴ νησίδα Ἅγιος Εὐστράτιος.
18 Ὀκτωβρίου: Τὸ τορπιλοβόλο «11» μὲ κυβερνήτη τὸν ὑποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση τορπιλίζει μέσα στὸ λιμάνι τῆς Θεσσαλονίκης τὴν παλαιὰ τουρκικὴ θωρακοβαρίδα «FETH-IBULLEND».
Ἀπελευθερώνονται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Ἔδεσσα καὶ τὸ Ἀμύνταιο.
19 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἀπελευθερώνει τὴ Σαμοθράκη καὶ καταλαμβάνει τὴ Νικόπολη στὸ μέτωπο τῆς Ἠπείρου.
Ἀρχίζει ἡ μάχη τῶν Γιαννιτσῶν, ἡ ὁποία θὰ συνεχιστεῖ καὶ τὴν ἑπομένη. Ἡ νίκη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ ἀπρόσκοπτη προέλαση τοῦ πρὸς τὴ Θεσσαλονίκη.
21 Ὀκτωβρίου: Κατάληψη τῆς Πρέβεζας ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατό. Ἡ 5η ἑλληνικὴ μεραρχία ποὺ κατευθυνόταν πρὸς τὴ Φλώρινα δέχεται αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση τουρκικῶν δυνάμεων στὴν περιοχὴ Κιρλὶ Δερβὲν καὶ ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει πρὸς τὰ ὑψώματα τοῦ Σόροβιτς (Ἀμύνταιο). Τὰ ξημερώματα τῆς 24ης Ὀκτωβρίου δέχεται ἐκ τοῦ σύνεγγυς αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση -λόγω τῆς κακῆς ἐπιτήρησης καὶ τῆς σχεδὸν ἀνυπαρξίας προφυλακῶν-καὶ τελικὰ ὑποχωρεῖ ἐν ἀταξίᾳ πρὸς τὴν Κοζάνη.
22 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Ἱέραξ» (κυβερνήτης τοῦ εἶναι ὁ Ἀντώνιος Βρατσάνος) ἀποβιβάζει ναυτικὸ ἄγημα καὶ ἀπελευθερώνει τὰ Ψαρά.
24 Ὀκτωβρίου: Ὁ μονάδες τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου καταλαμβάνουν τὸ στρατηγικῆς σημασίας νησὶ Τένεδο.
26 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ στρατηγεῖο κάνει δεκτὴ τὴν πρόταση τοῦ Χασᾶν Ταξὶν πασὰ γιὰ παράδοση τῆς πόλης τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὑπογράφεται τὸ σχετικὸ πρωτόκολλο. Τὸ ἴδιο βράδυ οἱ ἑλληνικὲς προφυλακὲς εἰσέρχονται στὴν πόλη.
27 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσέρχεται στὴ Θεσσαλονίκη. Τὴν ἴδια μέρα ἀπελευθερώνεται ἡ Ἐλευθερούπολη.
28 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ στρατηγεῖο ἀπαγορεύει στὴν ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Θεοδώρωφ
βουλγαρικὴ μεραρχία τοῦ Ρίλου νὰ εἰσέλθει στὴ Θεσσαλονίκη. Ἐπιτρέπει ὅμως γιὰ λόγους ἁβροφροσύνης τὴν εἴσοδο δυὸ ταγμάτων, ἐπικεφαλῆς τῶν ὁποίων εἶναι οἱ Βούλγαροι πρίγκιπες Κύριλλος καὶ Βόρις.
29 Ὀκτωβρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος εἰσέρχεται στὴ Θεσσαλονίκη.
30 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὲς μεραρχίες κινοῦνται ἀπὸ Θεσσαλονίκη πρὸς Γιαννιτσὰ καὶ Ἔδεσσα, μὲ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ τὴν κατάληψη τῆς Φλώρινας.
31 Ὀκτωβρίου: Ἀπελευθέρωση τοῦ Μετσόβου (σύμφωνα μὲ ἄλλους στὶς 27 Ὀκτωβρίου).
2 Νοεμβρίου: Ναυτικὰ ἀγήματα καταλαμβάνουν τὴ Χερσόνησο τοῦ Ἄθω.
3 Νοεμβρίου: Μάχη στὸ Κόμανο, βόρειά της Κοζάνης. Ἑλληνικὴ νίκη.
4 Νοεμβρίου: Ναυτικὸ ἄγημα, τὸ ὁποῖο μεταφέρθηκε ἀπὸ τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Θύελλα», ἀπελευθερώνει τὴν Ἰκαρία. Τὴν ἴδια μέρα ἀπελευθερώνεται ὁριστικὰ ἡ ἐπαναστατημένη Σιάτιστα.
7 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴ Φλώρινα.
8 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος καὶ ἕνα τάγμα πεζικοῦ του ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπελευθερώνουν τὴν πόλη τῆς Μυτιλήνης.
9 Νοεμβρίου: Τὸ τορπιλοβόλο «14» μὲ κυβερνήτη τὸν ὑποπλοίαρχο Π. Ἀργυρόπουλο διεισδύει στὸ λιμάνι τοῦ Ἀϊβαλιοῦ καὶ βυθίζει τὴν τουρκικὴ κανονιοφόρο «Τραπεζούς».
11 Νοεμβρίου: Ἀπελευθέρωση τῆς Καστοριᾶς.
Ἡ Σάμος κηρύσσει τὴν ἕνωσή της μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνεται στὶς 2 Μαρτίου τοῦ 1913 μὲ τὴν κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατό.
12 Νοεμβρίου: Ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ποὺ εἶχαν ἀποβιβαστεῖ τὴν προηγούμενη μέρα στὰ περίχωρα τῆς πόλης τῆς Χίου, ἀφοῦ ἀντιμετώπισαν μὲ ἐπιτυχία μία ἀπρόσμενη τουρκικὴ ἐπίθεση, ὑψώνουν τελικὰ τὴν ἑλληνικὴ σημαία στὴν πρωτεύουσα τοῦ νησιοῦ.
20 Νοεμβρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψει τὴν ἀνακωχὴ τῆς Τσατάλτζας, γιατί δὲν προβλέπεται ἡ παράδοση τῶν Ἰωαννίνων οὔτε ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς νηοψίας στὰ ἑλληνικὰ πολεμικὰ ποὺ δροῦν στὴν Ἀδριατικὴ Θάλασσα.
22 Νοεμβρίου: Ἡ μοίρα τοῦ Ἰονίου βομβαρδίζει τὸν Αὐλώνα καὶ καταλαμβάνει τὸ νησὶ Σάσσωνα.
23 Νοεμβρίου: Ἀπελευθέρωση τοῦ Συρράκου.
26 Νοεμβρίου: Ἕλληνες Γαριβαλδινοὶ Ἐρυθροχίτωνες ὑπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ρώμα κυριεύουν ἔπειτα ἀπὸ σκληρὴ μάχη τὸ ὕψωμα Δρίσκος τῶν Ἰωαννίνων. Δυὸ μέρες ἀργότερα ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν ἐξαιτίας σφοδρότατης τουρκικῆς ἀντεπίθεσης. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης σκοτώνεται καὶ ὁ ποιητὴς Λορέντζος Μαβίλης.
29 Νοεμβρίου: Μάχη τῆς Μπίγλιστας καὶ μάχη Πεστῶν. Τὸ σύνταγμα Κρητῶν καταλαμβάνει τὰ Πεστὰ Ἰωαννίνων καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κύρια γραμμὴ ἀντίστασης τῶν Τούρκων στὴν Ἤπειρο, τὴν ὀχυρωμένη γραμμὴ Μπιζανίου.
1 Δεκεμβρίου: Κατάληψη τῶν ὑψωμάτων τῆς Ἀετορράχης κοντὰ στὰ Ἰωάννινα. 3 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἐξαναγκάζει τὸν τουρκικὸ νὰ ἐπιστρέψει στὰ Στενὰ μετὰ τὴν παράτολμη καταδίωξή του ἀπὸ τὸ θωρηκτὸ «Γ. Ἀβέρωφ». Ἡ σύγκρουση τῶν δυὸ στόλων, ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὴ ὡς ναυμαχία τῆς Ἕλλης, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἑλληνικὴ κυριαρχία στὸ Αἰγαῖο.
Ἀρχίζουν στὸ Λονδίνο οἱ ἐργασίες τῆς διάσκεψης ποὺ θὰ ὁδηγήσει στὴν ἐπικράτηση εἰρήνης στὰ Βαλκάνια. Ἡ ἀρνητικὴ στάση τῆς Τουρκίας θὰ ὁδηγήσει σὲ ναυάγιο τὶς συνομιλίες, οἱ ὁποῖες θὰ διακοποῦν στὶς 24 Δεκεμβρίου.
7 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κορυτσά.
9 Δεκεμβρίου: Ἀποτυχημένη τορπιλικὴ ἐπίθεση τοῦ ὑποβρυχίου «Δέλφιν» ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ καταδρομικοῦ «Μετζητιέ» στὰ ἀνοιχτά της Τενέδου.
1913 1 Ἰανουαρίου: Παράτολμη ἐνέργεια τοῦ τουρκικοῦ καταδρομικοῦ «Χαμηδιέ» αἰφνιδιάζει τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ποὺ περιπολοῦν. Καταφέρνει νὰ τοὺς ξεφύγει καὶ δυὸ μέρες ἀργότερα βομβαρδίζει τὴν Ἐρμούπολη τῆς Σύρου καὶ τὸ ἐπίτακτο «Μακεδονία» ποὺ βρισκόταν ἐκεῖ, τὸ ὁποῖο αὐτοβυθίζεται γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴν αἰχμαλωσία.
5 Ἰανουαρίου: Ἔπειτα ἀπὸ φοβερὴ καταδίωξη ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἐξαναγκάζει τὸν τουρκικὸ νὰ ὑποχωρήσει στὰ Στενὰ τῶν Δαρδανελίων (ναυμαχία τῆς Λήμνου).
11 Ἰανουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Μαχμοὺτ Σεφκὲτ ἀνατρέπεται μὲ πραξικόπημα τοῦ Ἐμβὲρ μπέη, ἰσχυροῦ ἄνδρα τοῦ κομιτάτου «Ἕνωση καὶ Πρόοδος», μὲ ἀποτέλεσμα νὰ διακοποῦν οἱ συνομιλίες τῆς πρεσβευτικῆς συνδιάσκεψης τοῦ Λονδίνου.
24 Ἰανουαρίου: Τὸ ἀεροσκάφος «Ναυτίλος» τύπου Maurice Farman Hydroplane μὲ πιλότο τὸν ὑπολοχαγὸ Μιχαὴλ Μουτούση καὶ παρατηρητὴ τὸ σημαιοφόρο Ἀριστείδη Μωραιτίνη ἐκτελεῖ μὲ ἐπιτυχία τολμηρὴ ἀναγνωριστικὴ πτήση πάνω ἀπὸ τὸν τουρκικὸ ναύσταθμο τοῦ Ναγαρᾶ στὰ Δαρδανέλια.
10 Φεβρουαρίου: Ὁ ὀλυμπιονίκης τῆς Στοκχόλμης (1912) Κώστας Τσικλητήρας πεθαίνει ἀπὸ μηνιγγίτιδα στὸ πολεμικὸ μέτωπο. Ὁ θαυμάσιος ἀθλητὴς εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὶς ἀθλητικές του ἐπιτυχίες γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ στράτευση.
19 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει ἡ ἑλληνικὴ γενικὴ ἐπίθεση γιὰ τὴν κατάληψη τῶν Ἰωαννίνων.
20 Φεβρουαρίου: Ἑλληνικὰ τμήματα τοῦ 1ου Συντάγματος Εὐζώνων (ταγματάρχης Βελισσαρίου) καταλαμβάνουν αἰφνιδιαστικὰ τὶς νότιες παρυφὲς τῆς πόλης τῶν Ἰωαννίνων ἀναγκάζοντας τὸν Ἐσσὰτ πασά, ὁ ὁποῖος νόμιζε ὅτι τὸ μέτωπο εἶχε καταρρεύσει, νὰ ζητήσει ἐσπευσμένα συνθηκολόγηση.
21 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσέρχεται στὰ Ἰωάννινα ἔπειτα ἀπὸ πολιορκία ἐνὸς καὶ πλέον μήνα. Τὰ τουρκικὰ στρατεύματα παραδίδονται ἄνευ ὅρων.
23 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Λεσκοβίκι τῆς Βόρειας Ἠπείρου.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Κόνιτσα καὶ τὴν Πάργα.
25 Φεβρουαρίου: Ἀπελευθερώνονται οἱ Φιλιάτες.
2 Μαρτίου: Κατάληψη τῆς Σάμου.
3 Μαρτίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Ἀργυρόκαστρο καὶ τὸ Δέλβινο.
Ἀεροσκάφος τύπου Bleriot XI-2 Genie μὲ κυβερνήτη τὸν ἔφεδρο ἀνθυπολοχαγὸ τοῦ Μηχανικοῦ Ἐμμανουὴλ Ἀργυρόπουλο καὶ παρατηρητὴ τὸν ἰδιώτη Κωνσταντῖνο Μάνο συντρίβεται ἀπὸ μηχανικὴ βλάβη κοντὰ στὸ Λαγκαδά, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ σκοτωθοῦν καὶ τὰ δυὸ μέλη τοῦ πληρώματος. Εἶναι οἱ πρῶτοι νεκροί της στρατιωτικῆς ἀεροπορίας στὴν Ἑλλάδα.
4 Μαρτίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τοὺς Ἁγίους Σαράντα καὶ τὴν ἑπομένη τὸ Τεπελένι.
5 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλονίκη ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀπὸ κάποιο ἀνισόρροπο ἄτομο (Σχινᾶς).
8 Μαρτίου: Ὁ διάδοχος Κωνσταντῖνος ὁρκίζεται βασιλιὰς μὲ τὸ ὄνομα Κωνσταντῖνος Α΄.
31 Μαρτίου: Ἡ Βουλγαρία συνάπτει ἀνακωχὴ μὲ τὴν Τουρκία.
22 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται ἑλληνοσερβικὸ πρωτόκολλο, στὸ ὁποῖο καταγράφονται μὲ ἁδρὲς γραμμὲς τὰ ἑλληνοβουλγαρικὰ καὶ σερβοβουλγαρικὰ σύνορα καὶ προβλέπονται ἀμοιβαῖες ἐγγυήσεις σὲ περίπτωση βουλγαρικῆς ἐπίθεσης.
1 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἑλληνοσερβικῆ στρατιωτικὴ σύμβαση.
6 Μαΐου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὲς καὶ βουλγαρικὲς μονάδες στὸν Ἀγγίστα ποταμὸ ΝΑ τῶν Σερρῶν.
17 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα, τὴ Βουλγαρία, τὸ Μαυροβούνιο, τὴ Σερβία καὶ τὴν Τουρκία, μὲ τὴν ὁποία ἡ τελευταία ἐκχωρεῖ στοὺς Συμμάχους τὰ ἐδάφη δυτικὰ τῆς γραμμῆς Αἴνου (ἐπὶ τοῦ Αἰγαίου Πελάγους)-Μήδειας (ἐπὶ τοῦ Εὐξείνου Πόντου) καὶ παραιτεῖται ἀπὸ κάθε κυριαρχικὸ δικαίωμα στὴν Κρήτη.
Ἐκκρεμεῖ τὸ ζήτημα τῆς κυριαρχίας τῶν νησιῶν τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου.
19 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὴ Θεσσαλονίκη ἑλληνοσερβικὴ ἀμυντικὴ συνθήκη.
16 Ἰουνίου: Ὁ βουλγαρικὸς στρατὸς ἐξαπολύει ταυτόχρονα ἐπίθεση ἐναντίον τῶν σερβικῶν θέσεων στὴ Γευγελὴ καὶ τῶν ἑλληνικῶν στὶς Ἐλευθερὲς καὶ τὸ Τσάγεζι. Ἀρχίζει ὁ Β΄ Βαλκανικὸς Πόλεμος, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσει τελικὰ στὴ συντριβὴ τῆς Βουλγαρίας καὶ σὲ ἀναδιανομὴ τῶν ἐδαφῶν τῆς Μακεδονίας.
17 Ἰουνίου: Ἐκκαθαρίζεται ἡ πόλη τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὰ δυὸ βουλγαρικὰ τάγματα.
19-21 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς συντρίβει τὶς βουλγαρικὲς δυνάμεις στὴ διπλὴ μάχη τοῦ Κιλκὶς καὶ τοῦ Λαχανά.
20 Ἰουνίου: Καταλαμβάνονται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Γευγελὴ καὶ ἡ Νιγρίτα.
21 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Κιλκίς, τὸ Καλίνοβο (σήμ.
Σουλτογιανναίικα) καὶ τὸ Λαχανά.
23 Ἰουνίου: Κατάληψη τῆς Δοϊράνης.
26 Ἰουνίου: Κατάληψη τῆς Στρωμνίτσας.
27 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Καβάλα ἐκδιώκοντας ἀπὸ τὴν πόλη τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα. Τὴν ἴδια μέρα καταλαμβάνεται καὶ τὸ Σιδηρόκαστρο (Ντεμὶρ Χισάρ).
28 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὶς Σέρρες.
30 Ἰουνίου: Καταγγέλλονται ὠμότητες κατὰ τὴν ὑποχώρηση τῶν βουλγαρικῶν δυνάμεων εἰς βάρος τοῦ ἄμαχου πληθυσμοῦ στὴν περιοχὴ τοῦ Δοξάτου.
1 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν πόλη τῆς Δράμας, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαταλειφθεῖ ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα ποὺ ὑποχώρησαν.
3 Ἰουλίου: Ἀπελευθερώνεται ὁ Μελένικος. Τὴν ἴδια μέρα ἡ Βουλγαρία ζητᾶ ἀνακωχή.
6 Ἰουλίου: Κατάληψη τοῦ Νευροκοπίου.
7 Ἰουλίου: Κατάληψη τοῦ Πετσόβου.
9 Ἰουλίου: Κατάληψη τῆς Μαχόμιας στὸ δρόμο γιὰ τὴν Τζουμαγιά.
10 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς τὴ διάβαση τῶν Στενῶν τῆς Κρέσνας. Τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα εἰσέρχονται στὸ ἔδαφος τῆς Παλαιᾶς Βουλγαρίας.
11 Ἰουλίου: Ἡ Ρουμανία, ἡ ὁποία παρουσιάζεται ὡς ἔνοπλος ἐπιδιαιτητὴς ἀνάμεσα στοὺς ἀντιμαχόμενους, καλεῖ τὶς κυβερνήσεις τῶν ἐμπολέμων νὰ στείλουν ἀντιπροσώπους τους στὴ Συνδιάσκεψη Εἰρήνης τοῦ Βουκουρεστίου.
12 Ἰουλίου: Σύγκρουση μὲ ἰσχυρὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα στὴν περιοχὴ τοῦ Σιμιτλῆ, τὰ ὁποία κάμπτονται ἔπειτα ἀπὸ πολύνεκρη μάχη.
Ναυτικὰ ἀγήματα τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἀπελευθερώνουν τὸ Ντεντὲ Ἀγάτς. Λίγο ἀργότερα, μὲ τὴν ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου τὰ στρατεύματα θὰ ὑποχωρήσουν γιὰ νὰ ἐπανέλθουν τὸ 1920, ὁριστικὰ αὐτὴ τὴ φορά.
13 Ἰουλίου: Κατάληψη τῆς Ξάνθης.
14 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀπελευθερώνουν γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν Κομοτηνή. Λίγο ἀργότερα, μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα θὰ ἀποχωρήσουν γιὰ νὰ ἐπανέλθουν ὁριστικὰ τὸ Μάιο τοῦ 1920.
17 Ἰουλίου: Μάχη τοῦ Πρεντὲλ Χάνι. Ἀπελευθέρωση τῶν Φερών.
18 Ἰουλίου: Ἀνακατάληψη τοῦ Παντζάρεβο. Οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις φτάνουν πρὸ τῆς Τζουμαγιᾶς. Ἡ πιθανὴ κατάληψή της ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ τὴ Σόφια. Στὶς 12 τὸ μεσημέρι ὑπογράφεται ἀνακωχὴ καὶ σταματοῦν οἱ ἐχθροπραξίες.
2 Αὐγούστου: Ὁ Χρῆστος Κάκκαλος ἀνεβαίνει στὴν ὑψηλότερη κορυφὴ τοῦ Ὀλύμπου, τὸν Μύτικα (2.917 μέτρα), μαζὶ μὲ τοὺς Ἐλβετοὺς Φ. Μπουασονὰ καὶ Ν. Μπὸ Μποβί, καὶ εἶναι ὁ πρῶτος -γνωστός-Ἕλληνας ποὺ κατακτᾶ τὸν Ὄλυμπο.
10 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Βουκουρέστι ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴ Ρουμανία, τὴν Ἑλλάδα, τὸ Μαυροβούνιο, τὴ Σερβία καὶ τὴ Βουλγαρία. Καθορίζονται τὰ νέα σύνορα Ἑλλάδας καὶ Βουλγαρίας μὲ βάση τὴ γραμμὴ ὄρος Μπέλλες - ἐκβολὲς ποταμοῦ Νέστου. Λίγες μέρες πρίν, στὶς 3 Αὐγούστου, εἶχαν καθοριστεῖ στὸ Βελιγράδι τὰ ἑλληνοσερβικὰ σύνορα (Πρωτόκολλο Βενιζέλου-Πάσιτς) μὲ βάση τὴ γραμμὴ Πρέσπες-Δοϊράνη.
18 Αὐγούστου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐκκενώνει τὴ δυτικὴ Θράκη σὲ ἐφαρμογὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου.
1 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἡ Σύμβαση τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὴν ὁποία ρυθμίζονται κάποιες ἐκκρεμότητες τῆς Συνθήκης τοῦ Λονδίνου καὶ ἀποκαθίστανται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες.
1 Δεκεμβρίου: Ὑψώνεται στὸ φρούριο τῶν Χανῖων Φιρκᾶ ἡ ἑλληνικὴ σημαία. Ἡ Ἑλλάδα ἐξῆλθε τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων σχεδὸν διπλάσια σὲ ἔκταση (ἀπὸ 63.212 τετρ. χλμ. ἔφτασε τὰ 120.308) καὶ ὑπερδιπλάσια σὲ πληθυσμὸ (ἀπὸ 2.631.952 σὲ 4.718.221 κατοίκους).
4 Δεκεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Φλωρεντία ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις τὸ ὁμώνυμο πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ σύνορα τοῦ νεοδημιουργηθέντος ἀλβανικοῦ κράτους. Στοὺς ὅρους τοῦ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀπόδοση τῆς Β. Ἠπείρου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις, οἱ ὁποῖες μετεῖχαν στὴ συνδιάσκεψη (Ἀγγλία, Γαλλία, Ἰταλία, Ρωσία, Γερμανία, Αὐστροουγγαρία), θέτουν ὡς μοναδικὸ κριτήριο γι’ αὐτὴ τοὺς τὴν ἀπόφαση τὴ γλώσσα.
1914 30 Ἰανουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι ἀρχίζουν νὰ ἐφαρμόζουν σχέδιο ἀπέλασης τῶν Ἑλλήνων ποὺ διαμένουν σὲ περιοχὲς τῆς ἀνατολικῆς Θράκης καὶ τῶν δυτικῶν παραλίων τῆς Μ. Ἀσίας.
31 Ἰανουαρίου: Ρηματικὴ διακοίνωση τῆς Μ. Βρετανίας, τῆς Γερμανίας, τῆς Ἰταλίας, τῆς Αὐστροουγγαρίας καὶ τῆς Ρωσίας ἀναγνωρίζει τὴν ἑλληνικὴ κατοχὴ καὶ κυριότητα τῶν νησιῶν τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἴμβρο, τὴν Τένεδο καὶ τὸ Καστελόριζο ποὺ ἐπανέρχονται στὴν Τουρκία. Σὲ ἀντάλλαγμα ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ ἐκκενώσει τὰ ἐδάφη ποὺ προβλέπει τὸ Πρωτόκολλο τῆς Φλωρεντίας (Β. Ἤπειρος).
17 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐγκαταλείπει τὴ Βόρεια Ἤπειρο ἔπειτα ἀπὸ ἀπαίτηση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Σχηματίζεται ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνηση τῆς Βόρειας Ἠπείρου ὑπὸ τὸν Χρηστάκη Ζωγράφο, ἡ ὁποία διακηρύσσει τὴν αὐτονομία τῆς περιοχῆς.
13 Ἀπριλίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος συμφωνεῖ μὲ τὸν πρωθυπουργὸ Ε. Βενιζέλο νὰ προχωρήσει ἡ Ἑλλάδα σὲ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Τουρκία, ὥστε νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ εἰρηνικὸ τρόπο ἡ ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες. Ἡ τουρκικὴ ἐμμονὴ στὸ νὰ ἐπιστρέψει ἡ Ἑλλάδα τὴ Χίο καὶ τὴ Μυτιλήνη ὁδηγεῖ τὶς διαπραγματεύσεις σὲ ναυάγιο.
17 Μαΐου: Οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης τῆς αὐτόνομης Βόρειας Ἠπείρου ὑπογράφουν στὴν Κέρκυρα πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο παραχωρεῖται εὐρεία αὐτονομία στοὺς Ἕλληνες τῆς Βόρειας Ἠπείρου μέσα στὰ πλαίσια τοῦ ἀλβανικοῦ κράτους.
29 Ὀκτωβρίου: Οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου χαιρετίζουν τὴν προσάρτηση τῆς νήσου ἀπὸ τὴ Μεγάλη Βρετανία ὡς τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1915 11 Ἰανουαρίου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση μὲ διακοίνωσή της πρὸς τὴν Ἑλλάδα τὴν καλεῖ νὰ εἰσέλθει στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ. Στὴ διακοίνωση αὐτὴ γίνεται γιὰ πρώτη φορᾶ λόγος γιὰ πιθανὲς μελλοντικὲς παραχωρήσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
14 Ἰανουαρίου: Ὁ Μεταξὰς σὲ ὑπόμνημά του πρὸς τὸν Βενιζέλο μὲ τίτλο «Μικρὰ Ἀσία:
δυνατότητες διανομῆς» προβάλλει ἰσχυρὲς ἐπιφυλάξεις σχετικὰ μὲ ἐνδεχόμενη ἐκστρατεία στὸ μικρασιατικὸ ἔδαφος.
21 Φεβρουαρίου: Ἡ ἀπρόοπτη παραίτηση τῆς κυβέρνησης Ε. Βενιζέλου μετὰ τὴ σύγκρουση τοῦ πρωθυπουργοῦ μὲ τὸ βασιλιὰ Κωνσταντῖνο γιὰ τὸ θέμα τῆς ἐξόδου ἢ ὄχι τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
25 Φεβρουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος μετὰ τὴ διαφωνία του μὲ τὸν Βενιζέλο ἀναθέτει τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης στὸν Δημήτριο Γούναρη, ἐπιλέγοντας τὸν μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ὡς ἀρχηγὸ τῆς ἀντιβενιζελικῆς παράταξης.
31 Μαΐου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων κερδίζει τὶς 185 ἀπὸ τὶς 316 ἕδρες, ἀποτέλεσμα-δημοψήφισμα ὑπὲρ τῆς φιλοανταντικῆς πολιτικῆς τοῦ Βενιζέλου.
10 Αὐγούστου: Ὁ νικητὴς τῶν ἐκλογῶν Ε. Βενιζέλος σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία γιὰ ἐνάμιση περίπου μήνα (24 Σεπτεμβρίου τοῦ 1915).
10 Σεπτεμβρίου: Μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου, ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου κηρύσσει γενικὴ ἐπιστράτευση.
22 Σεπτεμβρίου: Ἔπειτα ἀπὸ διαφωνία του μὲ τὸ βασιλιὰ Κωνσταντῖνο γιὰ τὴν πολιτικὴ ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει ἡ Ἑλλάδα ἔναντι τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ, ὁ πρωθυπουργὸς Βενιζέλος παραιτεῖται (ἀπαρχὴ τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ).
24 Σεπτεμβρίου: Βραχύβια κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 25 Ὀκτωβρίου τοῦ 1915). Ἡ ἀνάθεση τῆς ἐντολῆς σχηματισμοῦ κυβέρνησης σὲ ἐξωκοινοβουλευτικὴ προσωπικότητα ἐκτὸς τῶν δυὸ μεγάλων κομμάτων συνιστᾶ σαφῆ παρέκκλιση ἀπὸ τὴ συνταγματικὴ τάξη.
5 Ὀκτωβρίου: Ἀπόβαση συμμαχικῶν στρατευμάτων (Ἄγγλοι, Γάλλοι καὶ ἀργότερα Ἰταλοί, Σέρβοι καὶ Ρῶσοι) στὴ Θεσσαλονίκη.
25 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση Στέφανου Σκουλούδη (παραίτηση στὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 1916).
8 Νοεμβρίου: Ο Ε.Βενιζέλος κηρύσσει τὴν ἀποχὴ τοῦ κόμματός του ἀπὸ τὶς ἐκλογὲς ποὺ θὰ διεξαχθοῦν τὸν προσεχῆ Δεκέμβριο θεωρώντας ἀντισυνταγματικὴ τὴ διάλυση τῆς Βουλῆς.
6 Δεκεμβρίου: Ἡ ἀποχὴ τῶν βενιζελικῶν κομμάτων ἀπὸ τὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἡ ἐθνοσυνέλευση ποὺ προέκυψε νὰ διακρίνεται γιὰ τὸ μονόπλευρο χαρακτήρα της.
17 Δεκεμβρίου: Οἱ Γάλλοι καταλαμβάνουν τὸ Καστελόριζο στὴν προσπάθειά τους νὰ πείσουν τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν νὰ πάρει μέρος στὸν πόλεμο στὸ πλευρό τους.
1916 21 Μαρτίου: Τὰ σερβικὰ στρατεύματα ποὺ ὑποχωροῦν διεκπεραιώνονται στὴν Κέρκυρα γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν αἰχμαλωσία ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς Αὐστριακούς.
13 Μαΐου: Οἱ Γερμανοβούλγαροι εἰσβάλλουν στὴν ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ καταλαμβάνουν τὸ ὀχυρὸ Ροῦπελ ἔπειτα ἀπὸ σύντομη σύρραξη μὲ τὴν ἑλληνικὴ φρουρά. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ὁδηγεῖ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ σὲ σκλήρυνση τῆς στάσης τοὺς ἀπέναντι στὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν.
25 Μαΐου: Οἱ συμμαχικὲς δυνάμεις κηρύττουν μερικὸ θαλάσσιο ἀποκλεισμὸ τῆς χώρας ἀπαιτώντας τὴν ἀποστράτευση τοῦ κράτους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὴν ἀποκατάσταση τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητας.
9 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 3 Σεπτεμβρίου τοῦ 1916).
16 Αὐγούστου: Οἱ στρατιωτικὲς μονάδες τῆς περιοχῆς τῆς Θεσσαλονίκης παύουν νὰ ἀναγνωρίζουν τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν, συνιστοῦν τὴν Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀποφασίζουν νὰ πάρουν μέρος στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν συμμάχων τῆς Ἀντάντ.
29 Αὐγούστου: Τὸ Δ΄ Σῶμα Στρατοῦ (διοικητὴς συνταγματάρχης Ι. Χατζόπουλος) παραδίδεται κοντὰ στὸ ὀχυρὸ Ροῦπελ στοὺς Γερμανούς. Στὴ συνέχεια μεταφέρεται σιδηροδρομικῶς στὸ Γκαίρλιτς τῆς Σιλεσίας, ὅπου θὰ παραμείνει αἰχμάλωτο μέχρι τὸ τέλος τοῦ Ἅ΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μὲ τὴν ἐνέργεια αὐτὴ ἡ ἀνατολικὴ Μακεδονία ἐγκαταλείπεται ἀνυπεράσπιστη στοὺς Βουλγάρους.
3 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Νικολάου Καλογερόπουλου.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος καὶ ὁ ναύαρχος Κουντουριώτης συγκροτοῦν προσωρινὴ κυβέρνηση στὴν Κρήτη, μὲ κύριο σκοπὸ τὴν ἔξοδο τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
26 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος σχηματίζει στὴ Θεσσαλονίκη μὲ τὸ στρατηγὸ Δαγκλὴ καὶ τὸ ναύαρχο Κουντουριώτη (Ἐπαναστατικὴ Τριανδρία) τὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ ὁποία διακηρύσσει τὴν ἐπιθυμία της γιὰ ἔξοδο τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
27 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Σπυρίδωνος Λάμπρου (παραίτηση στὶς 21 Ἀπριλίου τοῦ 1917).
10 Νοεμβρίου: Ἡ Ἐπαναστατικὴ Κυβέρνηση τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Θεσσαλονίκη) κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Γερμανίας, τῆς Βουλγαρίας καὶ τῶν συμμάχων τους.
18 Νοεμβρίου: Ἀγγλογαλλικᾶ στρατεύματα ἀποβιβάζονται στὸν Πειραιὰ μὲ σκοπὸ τὴν κατάληψη τῶν στρατηγικῆς σημασίας σημείων τῆς Ἀθήνας καὶ τοῦ Πειραιᾶ. Στρατεύματα, πιοτὰ στὸ βασιλιά, ἐπιτίθενται στοὺς Ἀγγλογάλλους. Στὴ σύγκρουση ποὺ ἐπακολούθησε, στὴν ὁποία πῆραν μέρος καὶ τὰ συμμαχικὰ πολεμικὰ πλοῖα ποὺ ναυλοχοῦσαν στὸ Φάληρο, ὑπῆρξαν πολλὰ θύματα καὶ ἀπὸ τὶς δυὸ πλευρές. Μετὰ τὴν ὑποχώρηση τῶν στρατευμάτων καὶ ἐπὶ δυὸ μέρες ἡ Ἀθήνα παραδόθηκε στὴ βία καὶ τὴν τρομοκρατία ποὺ ξέσπασε κατὰ τῶν βενιζελικῶν, μὲ κύριους ὑπεύθυνούς τους Ἐπιστράτους (Νοεμβριανά).
12 Δεκεμβρίου: Τὸ «ἀνάθεμα» τοῦ Ε. Βενιζέλου. Χιλιάδες ἀντιβενιζελικοὶ Ἀθηναῖοι, ἀνταποκρινόμενοι στὸ κάλεσμα τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Θεόκλητου, συγκεντρώθηκαν στὸ Πεδίο τοῦ Ἄρεως γιὰ νὰ ρίξουν «τὸν λίθο τοῦ ἀναθέματος» κατὰ τοῦ Ε. Βενιζέλου. Γιὰ τὴν ἐνέργεια αὐτὴ τοῦ Θεοκλήτου ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2000, ζήτησε δημόσια συγγνώμη.
1917 21 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη ποὺ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 14 Ἰουνίου τοῦ 1917.
30 Μαΐου: Μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου καὶ τὴν ἀναχώρησή του ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ δευτερότοκος γιὸς τοῦ Ἀλέξανδρος.
14 Ἰουνίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπανέρχεται στὴν ἐξουσία ὡς πρωθυπουργὸς (παραίτηση στὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ 1920).
29 Ἰουνίου: Ὁ Βενιζέλος μὲ διάταγμα ἀκυρώνει ὡς ἀντισυνταγματικὸ τὸ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1915, μὲ τὸ ὁποῖο ὁ βασιλιὰς εἶχε διαλύσει τὴ βενιζελικῆς πλειοψηφίας Βουλή, καὶ συγχρόνως καλεῖ ἐκείνη τὴ Βουλὴ σὲ δεύτερη τακτικὴ σύνοδο γιὰ τὶς 12 Ἰουλίου.
Ἡ νεκραναστημένη αὐτὴ Βουλὴ ἔμεινε στὴν ἱστορία ὡς «Βουλὴ τῶν Λαζάρων».
19 Αὐγούστου: Μεγάλη πυρκαγιὰ καταστρέφει τὸ κέντρο τῆς Θεσσαλονίκης. Καίγεται στὸ σύνολό της ἡ ἑβραϊκὴ συνοικία. Τραγικὸ ἀποτέλεσμα 74.000 ἄστεγοι.
1918 22 Ἰανουαρίου: Στρατιωτικὴ στάση στὴ Λαμία κατὰ τῆς ἐπιστράτευσης ποὺ ἔχει διατάξει ἡ κυβέρνηση Ε. Βενιζέλου καταστέλλεται μὲ βίαιο τρόπο.
17 Μαΐου: Ἡ μάχη τοῦ Σκρᾶ-ντί-Λεγκὲν λήγει νικηφόρα γιὰ τὸν ἑλληνικὸ στρατό, ὁ ὁποῖος ἀπωθεῖ τὶς βουλγαρικὲς δυνάμεις καὶ ἀνοίγει τὸ δρόμο στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις γιὰ νὰ καταλάβουν τὴν κοιλάδα τοῦ Ἀξιοῦ.
2 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἑνωμένες συμμαχικὲς δυνάμεις Ἑλλήνων, Γάλλων καὶ Σέρβων ἐπιτίθενται στὸ Μακεδονικὸ Μέτωπο ἐναντίον τῶν Γερμανοβουλγάρων, τοὺς ὁποίους καὶ νικοῦν. Δώδεκα μέρες ἀργότερα ἡ Βουλγαρία συνθηκολογεῖ καὶ λίγο ἀργότερα τὸν ἴδιο δρόμο ἀκολουθοῦν καὶ οἱ ἄλλες κεντρικὲς δυνάμεις.
16 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Θεσσαλονίκη ἡ ἀνακωχὴ ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ καὶ τὴ Βουλγαρία. Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα ὑποχρεώνονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ ἑλληνικὰ καὶ σερβικὰ ἐδάφη ποὺ εἶχαν καταλάβει.
30 Σεπτεμβρίου: Ἐπίσημη καταγγελία ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πλευρὰ τῶν ὠμοτήτων ποὺ διέπραξαν οἱ Βούλγαροι στὴν ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη.
21 Ὀκτωβρίου: Τὸ πρῶτο ἐργατικὸ συνέδριο ἐκλέγει τὴν πρώτη Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ΓΣΕΕ, ποὺ ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς Α. Μπεναρόγια, Ε. Εὐαγγέλου, Ἤλ. Δελαζάνο, Ε. Μαχαίρα.
30 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ὑπογράφει στὸν Μοῦδρο τῆς Λήμνου ἀνακωχὴ -οὐσιαστικὰ παράδοση ἄνευ ὅρων- μὲ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντάντ. Τερματίζεται ἔτσι ὁ πόλεμος στὴν Ἀνατολή.
1 Νοεμβρίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ θωρηκτὸ «Γ. Ἀβέρωφ» ἀγκυροβολεῖ στὸν Κεράτιο Κόλπο τῆς Κωνσταντινούπολης.
4-70 Νοεμβρίου: Διεξάγεται τὸ πρῶτο ἑνοποιητικὸ συνέδριο τῶν Ἑλλήνων σοσιαλιστῶν ἀπὸ τὸ ὁποῖο γεννήθηκε τὸ ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικὸ Ἐργατικὸ Κόμμα Ἑλλάδος), ποὺ μερικὰ χρόνια ἀργότερα θὰ ὀνομαστεῖ ΚΚΕ.
30 Δεκεμβρίου: Ο Ε. Βενιζέλος διατυπώνει μὲ τὸ περίφημο ὑπόμνημά του πρὸς τὴ Συνδιάσκεψη τῆς Εἰρήνης τὶς ἑλληνικὲς διεκδικήσεις στὴ Μ. Ἀσία, τὴ Θράκη, τὴ Β. Ἤπειρο, τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ τὴν Κύπρο.
1919 1 Ἰανουαρίου: Ἀναχωροῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀτμοπλοϊκῶς γιὰ τὴ Μεσημβρινὴ Ρωσία μονάδες τοῦ Ἅ΄ Σώματος Στρατοῦ (2η καὶ 13η μεραρχία) γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὶς δυνάμεις τῶν συμμάχων τῆς Ἀντὰντ καὶ τῶν Ρώσων ἐθνικιστῶν ποὺ μάχονται τοὺς Ἐρυθρούς-Μπολσεβίκους. Διοικητὴς τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος εἶναι ὁ ὑποστράτηγος Κ. Νίδερ.
Ἡ ἐκστρατεία θὰ ἀποτύχει καὶ περὶ τὰ τέλη Μαρτίου θὰ ἀρχίσει ἡ ἀπαγκίστρωση τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων.
6 Ἰανουαρίου: Τὸ Ἐργατικὸ Σοσιαλιστικὸ Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, ἀργότερα ΚΚΕ, κάνει τὴν πρώτη του ἀνοιχτὴ συγκέντρωση στὴν Ἀθήνα.
2 Μαΐου: Ἡ 1η μεραρχία τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀποβιβάζεται στὴ Σμύρνη μὲ ἐντολὴ τοῦ συμμαχικοῦ συμβουλίου.
19 Μαΐου: Ὁ Μουσταφὰ Κεμὰλ ἀποβιβάζεται στὴ Σαμψούντα καὶ ἀμέσως σχεδιάζει καὶ ὀργανώνει τοὺς διωγμοὺς ἐναντίον τῶν Ποντίων ἀλλὰ καὶ τὴν ἀντίσταση τῶν Τούρκων ἐθνικιστῶν ἐναντίον τῶν ξένων εἰσβολέων.
16 Ἰουλίου: Σύμφωνο Τιτόνι (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ἰταλίας) - Βενιζέλου. Τὸ σύμφωνο αὐτὸ προβλέπει τὴν παραχώρηση τῶν Δωδεκανήσων πλὴν τῆς Ρόδου στὴν Ἑλλάδα. Ἐπίσης, καθορίζει ὅτι ἡ Ἰταλία θὰ στηρίζει τὸ ἑλληνικὸ αἴτημα γιὰ τὴ Β. Ἤπειρο, ἐνῶ ἡ Ἑλλάδα θὰ ὑποστηρίζει τὴν ἀνάθεση στὴν Ἰταλία «ἐντολῆς» γιὰ τὴν Ἀλβανία.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Ξάνθη.
27 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τοῦ Νεϊγὺ ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ καὶ τὴν ἡττημένη Βουλγαρία. Ἡ τελευταία ἐγκαταλείπει ὅλα τὰ ἑλληνικὰ ἐδάφη, τὰ ὁποία εἶχε καταλάβει στὴ διάρκεια τοῦ Ἅ΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ἐνῶ παραιτεῖται ἀπὸ κάθε κυριαρχικὸ δικαίωμα πάνω στὴ δυτικὴ Θράκη. Ἡ διοίκηση τῆς δυτικῆς Θράκης μεταβιβάζεται στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις.
1920 14 Μαΐου: Ἑλληνικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Κομοτηνὴ καὶ τὴν Ἀλεξανδρούπολη.
9 Ἰουλίου: Καταγγέλλεται μονομερῶς ἀπὸ τὸν ὑπουργὸ τῶν ἐξωτερικῶν της Ἰταλίας Σφόρτσα τὸ Σύμφωνο Τιτόνι-Βενιζέλου.
10 Ἰουλίου: Ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Ἀρκαδιούπολη τῆς ἀνατολικῆς Θράκης.
12 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀπελευθερώνουν τὴν Ἀδριανούπολη.
19 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ὁλοκληρώνει τὴν κατάληψη τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἐκτὸς ἀπὸ τὴν περιοχὴ τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τῶν περιχώρων της.
28 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὶς Σέβρες τῆς Γαλλίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία παραχωρεῖται στὴν Ἑλλάδα μεγάλο μέρος τῆς ἀνατολικῆς Θράκης καὶ τὰ νησιὰ Ἴμβρος καὶ Τένεδος. Οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ παραχωροῦν στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν περιοχὴ τῆς Σμύρνης μὲ τὴν ἐνδοχώρα της γιὰ χρονικὸ διάστημα πέντε ἐτῶν. Στὸ τέλος αὐτοῦ τοῦ διαστήματος θὰ διενεργηθεῖ δημοψήφισμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ ἀποφασιστεῖ ἡ τύχη τῆς περιοχῆς. Τὴν ἴδια μέρα παραχωρεῖται στὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ δυτικὴ Θράκη.
30 Ἰουλίου: Ἀποτυγχάνει ἀπόπειρα δολοφονίας ἐναντίον τοῦ πρωθυπουργοῦ Ε. Βενιζέλου ἀπὸ δυὸ ἀπό-τακτοὺς ἀντιβενιζελικοὺς ἀξιωματικοὺς στὸ Παρίσι.
31 Ἰουλίου: Δολοφονεῖται ἀπὸ φανατικοὺς βενιζελικοὺς στὴν ἀρχὴ τῆς λεωφόρου Κηφισίας, κοντὰ στὴν περιοχὴ ὅπου βρίσκεται σήμερα τὸ Χίλτον, ὁ Ἴων Δραγούμης.
7 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος καταθέτει στὴ Βουλὴ τὸ κείμενο τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν καὶ ἀνακηρύσσεται «ἄξιό της Πατρίδας τέκνο».
11 Σεπτεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου αἴρει τὸ στρατιωτικὸ νόμο, διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
11 Ὀκτωβρίου: Θάνατος τοῦ βασιλιὰ Ἀλεξάνδρου μετὰ τὴν ἐπιμόλυνση ποὺ ὑπέστη τὸ τραῦμα του ἀπὸ δάγκωμα πιθήκου. Διάδοχός του ὁρίζεται ὁ μικρότερος ἀδερφὸς τοῦ Παῦλος, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται τὸ ἀξίωμα. Ἀντιβασιλέας ὁρίζεται ὁ ναύαρχος Π. Κουντουριώτης.
17 Ὀκτωβρίου: Τὸ ὑπὸ τὸν Δημήτριο Γούναρη Κόμμα τῶν Ἐθνικοφρόνων μετονομάζεται σὲ Λαϊκὸ Κόμμα.
1 Νοεμβρίου: Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἂν καὶ ἔρχεται πρῶτο σὲ ψήφους (375.803 ἔναντι 368.678 τῆς Ἡνωμένης Ἀντιπολιτεύσεως), λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος (πλειοψηφικὸ εὐρείας περιφέρειας) λαμβάνει 150 ἕδρες λιγότερες ἀπὸ τὴν Ἡνωμένη Ἀντιπολίτευσιν (260), ἡ ὁποία καὶ σχηματίζει κυβέρνηση.
4 Νοεμβρίου: Ὁ Δημήτριος Ράλλης σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 24 Ἰανουαρίου τοῦ 1921.
6 Δεκεμβρίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος μετὰ ἀπὸ δημοψήφισμα ἐπανέρχεται στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ τριετῆ ἀναγκαστικὴ ἀπουσία στὸ ἐξωτερικό.
15 Δεκεμβρίου: Οἱ σύμμαχοι ἀνακοινώνουν στὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι μετὰ τὴν ἐπάνοδο τοῦ Κωνσταντίνου στὸν ἑλληνικὸ θρόνο ἀποδεσμεύονται ἀπὸ τὶς ὑποχρεώσεις τοὺς ἀπέναντι στὴν Ἑλλάδα.
24 Δεκεμβρίου: Τὸ Γ΄ Σῶμα Στρατοῦ ἀρχίζει ἐπιθετικὴ ἐνέργεια μὲ κατεύθυνση ἀπὸ τὴν Προῦσα πρὸς τὸ Δορύλαιο.
1921 24 Ἰανουαρίου: Ὁ Νικόλαος Καλογερόπουλος ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 26 Μαρτίου τοῦ 1921.
8 Φεβρουαρίου: Ἡ Διασυμμαχικὴ Συνδιάσκεψη στὸ Λονδίνο προτείνει ἕνα πλαίσιο συμβιβασμοῦ τῆς Ἑλλάδας μὲ τὴν κεμαλικὴ Τουρκία. Ἡ Ἑλλάδα ἀπορρίπτει τὸ προτεινόμενο σχέδιο.
12 Μαρτίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ καταλαμβάνει ἔπειτα ἀπὸ ἐπικὸ ἀγώνα τὴ στρατηγικῆς σημασίας ὀχυρὴ θέση Τουμλοῦ Μπουνὰρ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
14 Μαρτίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ συνεχίζοντας τὴν πρὸς ἀνατολᾶς προέλασή του καταλαμβάνει τὸ Ἀφιὸν Καραχισάρ.
26 Μαρτίου: Κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη. Ἡ κυβέρνηση Γούναρη θὰ προσπαθήσει νὰ ἄρει χωρὶς ἐπιτυχία τὸ πολιτικό, διπλωματικὸ καὶ οἰκονομικὸ ἀδιέξοδο ποὺ συνοδεύει τὶς ἐξελίξεις στὸ μέτωπο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (παραίτηση στὶς 2 Μαρτίου τοῦ 1922).
9 Ἀπριλίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου μὲ ἄρθρο του στὴν ἐφημερίδα «Πατρίς» ζητᾶ τὴν παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου ὑπὲρ τοῦ διαδόχου Γεωργίου. Γιὰ αὐτὸ τὸ ἄρθρο τοῦ καταδικάστηκε σὲ 18μηνη φυλάκιση. Τελικὰ παρέμεινε στὴ φυλακὴ τέσσερις μῆνες.
27 Ἰουνίου: Ἀρχίζει ἡ προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς τὴν Ἄγκυρα στὴ διάρκεια τῆς Μικρασιατικῆς Ἐκστρατείας.
Συγχρόνως ἀπαιτοῦν, μὲ τελεσίγραφο, ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες νὰ κατεβάσουν ἀπὸ τὸ φρούριο Φιρκὰ τῶν Χανῖων τὴν ἑλληνικὴ σημαία. Μετὰ τὴν ἄρνηση τῆς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νησιοῦ νὰ προχωρήσει σὲ μία τέτοια ἐνέργεια ἀποβιβάζονται τὴν ἑπόμενη μέρα στρατιῶτες τῶν προστάτιδων Δυνάμεων καὶ καταρρίπτουν τὸν ἱστὸ τῆς σημαίας.
15 Αὐγούστου (28 Αὐγούστου): Ὁ Στρατιωτικὸς Σύνδεσμος ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ συνταγματάρχη Νικόλαου Ζορμπὰ προβάλλει αἰτήματα ποὺ στρέφονται ἐναντίον τῶν παλιῶν κομμάτων καὶ τῆς συμμετοχῆς τῶν πριγκίπων στὸ στρατὸ (κίνημα στὸ Γουδί). Οἱ κινηματίες, ἐκμεταλλευόμενοι τὴ γενικὴ δυσαρέσκεια ἐξαιτίας τῆς στάσης τῆς κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη καὶ στὴ συνέχεια τῆς κυβέρνησης Δ. Ράλλη στὸ Κρητικὸ Ζήτημα, ἐπιτυγχάνουν τοὺς σκοπούς τους. Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση τοῦ Δ. Ράλλη.
15 Αὐγούστου: Σχηματίζει κυβέρνηση ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης.
14 Σεπτεμβρίου: Μεγάλη κινητοποίηση τῶν παραγωγικῶν τάξεων στὴν Ἀθήνα ὑπὲρ τοῦ «Συνδέσμου» καταδεικνύει ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἔχουν λαϊκὰ ἐρείσματα. Ὡστόσο, ὁρισμένοι ἀναλυτὲς πιστεύουν ὅτι ἡ συγκεκριμένη κινητοποίηση δὲν ἦταν τόσο αὐθόρμητη καὶ ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ ἐκμεταλλεύτηκαν τὴν ἀντίδραση τῶν συντεχνιῶν τῆς Ἀθήνας στὴν ἐπιβολὴ νέων φόρων ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Θεοτόκη ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Ράλλη.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ σχηματίζει κυβέρνηση ἡ ὁποία θὰ παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 1910.
16 Ὀκτωβρίου: Ριζοσπαστικὰ στοιχεῖα τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου ὑποκινοῦν ἐξέγερση στὸ Ναύσταθμο μὲ στόχο τὴν ἐπιβολὴ στρατιωτικῆς δικτατορίας. Ἡ ἐξέγερση καταστέλλεται βίαια.
17 Ὀκτωβρίου: Ἀντεπαναστατικὸ κίνημα στὸ ναυτικό, τὸ ὁποῖο στρεφόταν κατὰ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου, καταστέλλεται μὲ αἱματηρὸ τρόπο.
1 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει τὶς ἐργασίες του στὴν Ἀθήνα τὸ Ἅ΄ Πανελλήνιον Συνέδριον Γεωργίας, Βιομηχανίας καὶ Ἐμπορίου.
16 Δεκεμβρίου: Τὸ διευθυντήριο τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου ἀποφασίζει νὰ καλέσει τὸν πρόεδρο τῆς προσωρινῆς κυβέρνησης τῆς Κρητικῆς Πολιτείας Ἐλευθέριο Βενιζέλο.
1910 2 Ἰανουαρίου: Καθιερώνεται ἡ Κυριακὴ ὡς ἀργία.
16 Ἰανουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀποδέχεται τὴν πρόταση τοῦ Ε. Βενιζέλου προκειμένου νὰ γίνουν ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς.
18 Ἰανουαρίου: Ὁ Στέφανος Δραγούμης ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου -οὐσιαστικὰ κατὰ ἀπαίτηση τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου- καὶ σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 6 Ὀκτωβρίου τοῦ 1910.
6 Μαρτίου: Ὁ στρατὸς διαλύει συλλαλητήριο τῶν ἀγροτῶν τῆς Θεσσαλίας στὸ σιδηροδρομικὸ σταθμὸ τοῦ Κιλελέρ. Ἀπὸ τὴ βίαιη ἐπέμβαση τοῦ στρατοῦ ὑπῆρξαν δεκάδες νεκροὶ καὶ τραυματίες.
12 Μαρτίου: Καθελκύεται στὸ Λιβόρνο τῆς Ἰταλίας τὸ θωρακισμένο καταδρομικὸ «Γ.
Ἀβέρωφ».
17 Μαρτίου: Ὑπογράφεται τὸ πρακτικὸ διάλυσης τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου.
8 Αὐγούστου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται, ἀνάμεσα στοὺς 362 βουλευτὲς ποὺ ἐκλέγονται εἶναι καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὸ 84,3% τῶν ψήφων στὴν περιφέρεια ὅπου εἶναι ὑποψήφιος.
5 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος ἀμέσως μετὰ τὴν ἄφιξή του στὴν Ἀθήνα μιλᾶ σὲ μεγάλη λαϊκὴ συγκέντρωση στὴν Πλατεία Συντάγματος. Στὴ διάρκεια τῆς ὁμιλίας τοῦ περιγράφει τὴ βάση τῆς πολιτικῆς του.
2 Ὀκτωβρίου: Σὲ ἀνακοίνωση τῶν Ἀνακτόρων τονίζεται ὅτι ὁ βασιλιὰς «κατέληξεν εἰς τὸ νὰ ἐγκρίνη καθ’ ὁλοκληρίαν τᾶς γνώμας τοῦ κ. Βενιζέλου».
6 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει τὴν πρώτη του κυβέρνηση. Γρήγορα ἀποφασίζει τὴ διάλυση τῆς ὑφιστάμενης Βουλῆς καὶ τὴν προκήρυξη ἐκλογῶν τὸν προσεχῆ Νοέμβριο γιὰ τὴν ἀνάδειξη Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς.
28 Νοεμβρίου: Συντριπτικὴ νίκη τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὑπὸ τὸν Ε. Βενιζέλο στὶς ἐκλογές. Οἱ Φιλελεύθεροι ἐκλέγουν 307 βουλευτὲς σὲ σύνολο 362 βουλευτῶν.
1911 31 Μαρτίου: Φτάνει στὸν Πειραιὰ ἡ Γαλλικὴ Στρατιωτικὴ Ἀποστολὴ ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Εὐντού. Ἔργο τῆς εἶναι ἡ ἀναδιοργάνωση τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς.
1 Ἀπριλίου: Κατόπιν νέων ὁδηγιῶν τοῦ νεοτουρκικοῦ κομιτάτου ἐφαρμόζεται σὲ ὅλη τὴν ἔκταση τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας μὲ μεγαλύτερη αὐστηρότητα ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν Ἑλλήνων ἐμπόρων. Στὴ Σμύρνη τοιχοκολλεῖται ἐπίσημη ἀνακοίνωση μὲ τὴν ὁποία ζητεῖται ἀπὸ τὸ μὴ ἑλληνικὸ στοιχεῖο νὰ μὴ συχνάζει σὲ ἑλληνικὰ καφενεῖα, ποὺ ἔχουν ἐπισημανθεῖ μὲ ἰδιαίτερα χρώματα.
11 Ἀπριλίου: Φτάνει στὴν Ἑλλάδα ἡ βρετανικὴ ναυτικὴ ἀποστολὴ ὑπὸ τὸ ναύαρχο Τάφνελ.
Ἔργο τῆς εἶναι ἡ ἀναδιοργάνωση τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.
21 Μαΐου: Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864 μὲ πλέον σημαντικὲς καινοτομίες τὴ θεσμοθέτηση τῆς μονιμότητας τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων καὶ τὴν καθιέρωση δωρεὰν στοιχειώδους ἐκπαίδευσης.
27 Ἰουνίου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου ἐπαναφέρει τὸ διάδοχο Κωνσταντῖνο στὶς τάξεις τοῦ στρατεύματος (γενικὸς ἐπιθεωρητής) παρὰ τὶς ἀντίθετες ἀπόψεις τῶν μελῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου.
1912 8 Φεβρουαρίου: Τὸ πρῶτο ἑλληνικὸ ἀεροπλάνο ἐκτελεῖ τὴν πρώτη του πτήση μὲ πιλότο τὸν Ε. Ἀργυρόπουλο. Τὸ ἀεροσκάφος τύπου Nieuport IV.G φέρει τὸ ὄνομα «ΑΛΚΥΩΝ».
11 Μαρτίου: Σαρωτικὴ νίκη στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Οἱ πολιτικοὶ φίλοι τοῦ Βενιζέλου καταλαμβάνουν 146 ἕδρες σὲ σύνολο 181 ἑδρῶν.
12 Ἀπριλίου: Ἡ Ἰταλία ἀρχίζει τὴν κατάληψη τῶν νησιῶν τοῦ συμπλέγματος τῶν Δωδεκανήσων, τὰ ὁποία κατέχει ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία. Στὶς 21 Ἀπριλίου καταλαμβάνει τὴ Ρόδο.
16 Μαΐου: Ὑπογράφεται συνθήκη συμμαχίας ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Βουλγαρία, ἡ ὁποία ὅμως δὲν περιλαμβάνει καμία ἀναφορὰ γιὰ τὴ διανομὴ τῶν ἐδαφῶν σὲ περίπτωση νικηφόρου πολέμου ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
25 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσικλητήρας ἀναδεικνύεται πρῶτος Ὀλυμπιονίκης στοὺς Ὀλυμπιακούς της Στοκχόλμης στὸ ἅλμα εἰς μῆκος ἄνευ φορᾶς (μὲ ἐπίδοση 3,37 μ.) καὶ τρίτος Ὀλυμπιονίκης στὸ ἅλμα εἰς ὕψος ἄνευ φορᾶς μὲ ἐπίδοση 1,55 μέτρα.
7 Σεπτεμβρίου: Οἱ Σάμιοι ὑπὸ τὸν Θεμιστοκλῆ Σοφούλη κηρύσσουν ἐπανάσταση ἐπιδιώκοντας τὴν αὐτοδιάθεση τοῦ νησιοῦ καὶ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸ Βασίλειο τῆς Ἑλλάδος.
15 Σεπτεμβρίου: Ἡ Σερβία καὶ ἡ Βουλγαρία κηρύσσουν γενικὴ ἐπιστράτευση. Τὸ παράδειγμά τους ἀκολουθεῖ τὴν ἑπομένη καὶ τὸ Μαυροβούνιο.
18 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κηρύσσει γενικὴ ἐπιστράτευση.
22 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Σόφια ἑλληνοβουλγαρικὴ στρατιωτικὴ σύμβαση.
23 Σεπτεμβρίου: Οἱ Τοῦρκοι ἐγκαταλείπουν τὴ Σάμο.
30 Σεπτεμβρίου: Τελεσίγραφο Ἑλλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας πρὸς τὸ σουλτάνο γιὰ ἀναγνώριση τῶν δικαιωμάτων τῶν χριστιανικῶν μειονοτήτων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Οἱ βαλκανικὲς χῶρες ἀπορρίπτουν τὴ ρωσοαυστριακὴ διαμεσολάβηση. Ἡ Πύλη ἀπορρίπτει τὶς συμμαχικὲς ἀξιώσεις.
1 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ ὑποδέχεται τοὺς Κρῆτες βουλευτές.
2 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ὑπογράφει συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλία.
3 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ἀπορρίπτει τὴ διακοίνωση τῶν βαλκανικῶν κρατῶν καὶ ἀνακαλεῖ τοὺς πρεσβευτές της ἀπὸ τὴ Σόφια καὶ τὸ Βελιγράδι, ὄχι ὅμως καὶ ἀπὸ τὴν Ἀθήνα.
4 Ὀκτωβρίου: Οἱ διπλωματικοὶ ἐκπρόσωποι τῶν τριῶν βαλκανικῶν συμμάχων ἐπιδίδουν διακοίνωση, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ οὐσιαστικὰ κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῆς Τουρκίας. Ἡ Πύλη ἀπαντᾶ μὲ κήρυξη πολέμου ἐναντίον τῆς Σερβίας καὶ τῆς Βουλγαρίας, ἐπιθυμώντας τὴν ἀποφυγὴ ἐμπλοκῆς τοῦ ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ στὶς ἐπιχειρήσεις. Ἡ Ἑλλάδα προχωρᾶ τὴν ἑπομένη σὲ ἐπιθετικὲς ἐνέργειες ἐναντίον τῆς Τουρκίας.
5 Ὀκτωβρίου: Τέσσερις ἑλληνικὲς μεραρχίες πεζικοῦ μαζὶ μὲ μία ταξιαρχία ἱππικοῦ ὑπὸ τὴν ἀρχιστρατηγία τοῦ διαδόχου Κωνσταντίνου παραβιάζουν τὴν ἑλληνοτουρκικὴ μεθόριο κατὰ τὸν ἄξονα Λάρισα-Ἐλασσόνα. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἶναι ἡ κατάληψη τῆς Κοζάνης καὶ στὴ συνέχεια τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Φλώρινας. Τὴν ἴδια μέρα ἀποπλέει ἀπὸ τὸν ὅρμο τοῦ Νέου Φαλήρου ὁ ἑλληνικὸς στόλος κατευθυνόμενος πρὸς τοὺς Ὠρεούς.
6 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Ἐλασσόνα καὶ κινεῖται πρὸς τὸν Τίρναβο. Ἐπιθετικὲς ἐπιχειρήσεις καὶ στὸ μέτωπο τῆς Ἠπείρου μὲ τὴν κατάληψη τοῦ Γριμπόβου.
8 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὸς στρατὸς ἀποβιβάζεται στὸ Μοῦδρο καὶ ἀπελευθερώνει τὴ Λῆμνο. Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα τὸ φυσικὸ λιμάνι τοῦ Μούδρου μετατρέπεται σὲ προκεχωρημένο πολεμικὸ ναύσταθμο τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου, ὁ ὁποῖος μέχρι τότε ναυλοχοῦσε στοὺς Ὠρεοὺς τῆς Εὔβοιας.
Καταλαμβάνεται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Δεσκάτη.
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς κατορθώνει νὰ ἀνατρέψει τὶς τουρκικὲς δυνάμεις ποὺ κατεῖχαν τὰ στενὰ τοῦ Σαρανταπόρου, οἱ ὁποῖες τὴ νύχτα τῆς 9ης πρὸς 10η Ὀκτωβρίου -ὑπὸ τὴν κάλυψη τοῦ σκότους καὶ τῆς ραγδαίας βροχῆς-ὑποχώρησαν πρὸς τὰ Σέρβια, ἀφοῦ ἐγκατέλειψαν τὸ σύνολο τοῦ πυροβολικοῦ τοὺς (22 πυροβόλα). Τὴν ἴδια τύχη εἶχαν καὶ οἱ τουρκικὲς δυνάμεις στὴν περιοχὴ Λαζαράδες δυτικὰ τοῦ Σαρανταπόρου.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπωθεῖ τοὺς Τούρκους στὴ μάχη τῶν Στενῶν Πόρτας, καταλαμβάνει τὰ Σέρβια καὶ κατευθύνεται πρὸς τὴν Κοζάνη.
12 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Κοζάνη καὶ τὰ Γρεβενά.
13 Ὀκτωβρίου: Ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὸ ἀπόσπασμα Ἠπείρου ἡ Φιλιππιάδα.
15 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κατερίνη.
16 Ὀκτωβρίου: Νικηφόρα μάχη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν περιοχὴ Ναλμπαντκιοὶ βόρειά της Πτολεμαΐδας (σημερινὸς Περδίκας).
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴ Βέροια καὶ τὴ Νάουσα.
18 Ὀκτωβρίου: Η Β΄ Μοίρα τῶν θωρηκτῶν (μοίραρχος πλοίαρχος Πέτρος Γκίνης) ἀπελευθερώνει τὴ Θάσο. Τὴν ἴδια μέρα ἡ Ἅ΄ Μοίρα θωρηκτῶν (μοίραρχος ἀντιπλοίαρχος Σ.
Δούσμανης) ἀπελευθερώνει τὴν Ἴμβρο, ἐνῶ τὸ «Κανάρης» καὶ τὸ τορπιλοβόλο «14» ἀπελευθερώνουν τὴ νησίδα Ἅγιος Εὐστράτιος.
18 Ὀκτωβρίου: Τὸ τορπιλοβόλο «11» μὲ κυβερνήτη τὸν ὑποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση τορπιλίζει μέσα στὸ λιμάνι τῆς Θεσσαλονίκης τὴν παλαιὰ τουρκικὴ θωρακοβαρίδα «FETH-IBULLEND».
Ἀπελευθερώνονται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Ἔδεσσα καὶ τὸ Ἀμύνταιο.
19 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἀπελευθερώνει τὴ Σαμοθράκη καὶ καταλαμβάνει τὴ Νικόπολη στὸ μέτωπο τῆς Ἠπείρου.
Ἀρχίζει ἡ μάχη τῶν Γιαννιτσῶν, ἡ ὁποία θὰ συνεχιστεῖ καὶ τὴν ἑπομένη. Ἡ νίκη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ ἀπρόσκοπτη προέλαση τοῦ πρὸς τὴ Θεσσαλονίκη.
21 Ὀκτωβρίου: Κατάληψη τῆς Πρέβεζας ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατό. Ἡ 5η ἑλληνικὴ μεραρχία ποὺ κατευθυνόταν πρὸς τὴ Φλώρινα δέχεται αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση τουρκικῶν δυνάμεων στὴν περιοχὴ Κιρλὶ Δερβὲν καὶ ἀναγκάζεται νὰ ὑποχωρήσει πρὸς τὰ ὑψώματα τοῦ Σόροβιτς (Ἀμύνταιο). Τὰ ξημερώματα τῆς 24ης Ὀκτωβρίου δέχεται ἐκ τοῦ σύνεγγυς αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση -λόγω τῆς κακῆς ἐπιτήρησης καὶ τῆς σχεδὸν ἀνυπαρξίας προφυλακῶν-καὶ τελικὰ ὑποχωρεῖ ἐν ἀταξίᾳ πρὸς τὴν Κοζάνη.
22 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Ἱέραξ» (κυβερνήτης τοῦ εἶναι ὁ Ἀντώνιος Βρατσάνος) ἀποβιβάζει ναυτικὸ ἄγημα καὶ ἀπελευθερώνει τὰ Ψαρά.
24 Ὀκτωβρίου: Ὁ μονάδες τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου καταλαμβάνουν τὸ στρατηγικῆς σημασίας νησὶ Τένεδο.
26 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ στρατηγεῖο κάνει δεκτὴ τὴν πρόταση τοῦ Χασᾶν Ταξὶν πασὰ γιὰ παράδοση τῆς πόλης τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὑπογράφεται τὸ σχετικὸ πρωτόκολλο. Τὸ ἴδιο βράδυ οἱ ἑλληνικὲς προφυλακὲς εἰσέρχονται στὴν πόλη.
27 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσέρχεται στὴ Θεσσαλονίκη. Τὴν ἴδια μέρα ἀπελευθερώνεται ἡ Ἐλευθερούπολη.
28 Ὀκτωβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ στρατηγεῖο ἀπαγορεύει στὴν ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Θεοδώρωφ
βουλγαρικὴ μεραρχία τοῦ Ρίλου νὰ εἰσέλθει στὴ Θεσσαλονίκη. Ἐπιτρέπει ὅμως γιὰ λόγους ἁβροφροσύνης τὴν εἴσοδο δυὸ ταγμάτων, ἐπικεφαλῆς τῶν ὁποίων εἶναι οἱ Βούλγαροι πρίγκιπες Κύριλλος καὶ Βόρις.
29 Ὀκτωβρίου: Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος εἰσέρχεται στὴ Θεσσαλονίκη.
30 Ὀκτωβρίου: Ἑλληνικὲς μεραρχίες κινοῦνται ἀπὸ Θεσσαλονίκη πρὸς Γιαννιτσὰ καὶ Ἔδεσσα, μὲ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ τὴν κατάληψη τῆς Φλώρινας.
31 Ὀκτωβρίου: Ἀπελευθέρωση τοῦ Μετσόβου (σύμφωνα μὲ ἄλλους στὶς 27 Ὀκτωβρίου).
2 Νοεμβρίου: Ναυτικὰ ἀγήματα καταλαμβάνουν τὴ Χερσόνησο τοῦ Ἄθω.
3 Νοεμβρίου: Μάχη στὸ Κόμανο, βόρειά της Κοζάνης. Ἑλληνικὴ νίκη.
4 Νοεμβρίου: Ναυτικὸ ἄγημα, τὸ ὁποῖο μεταφέρθηκε ἀπὸ τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Θύελλα», ἀπελευθερώνει τὴν Ἰκαρία. Τὴν ἴδια μέρα ἀπελευθερώνεται ὁριστικὰ ἡ ἐπαναστατημένη Σιάτιστα.
7 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴ Φλώρινα.
8 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος καὶ ἕνα τάγμα πεζικοῦ του ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπελευθερώνουν τὴν πόλη τῆς Μυτιλήνης.
9 Νοεμβρίου: Τὸ τορπιλοβόλο «14» μὲ κυβερνήτη τὸν ὑποπλοίαρχο Π. Ἀργυρόπουλο διεισδύει στὸ λιμάνι τοῦ Ἀϊβαλιοῦ καὶ βυθίζει τὴν τουρκικὴ κανονιοφόρο «Τραπεζούς».
11 Νοεμβρίου: Ἀπελευθέρωση τῆς Καστοριᾶς.
Ἡ Σάμος κηρύσσει τὴν ἕνωσή της μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνεται στὶς 2 Μαρτίου τοῦ 1913 μὲ τὴν κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατό.
12 Νοεμβρίου: Ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις ποὺ εἶχαν ἀποβιβαστεῖ τὴν προηγούμενη μέρα στὰ περίχωρα τῆς πόλης τῆς Χίου, ἀφοῦ ἀντιμετώπισαν μὲ ἐπιτυχία μία ἀπρόσμενη τουρκικὴ ἐπίθεση, ὑψώνουν τελικὰ τὴν ἑλληνικὴ σημαία στὴν πρωτεύουσα τοῦ νησιοῦ.
20 Νοεμβρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψει τὴν ἀνακωχὴ τῆς Τσατάλτζας, γιατί δὲν προβλέπεται ἡ παράδοση τῶν Ἰωαννίνων οὔτε ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς νηοψίας στὰ ἑλληνικὰ πολεμικὰ ποὺ δροῦν στὴν Ἀδριατικὴ Θάλασσα.
22 Νοεμβρίου: Ἡ μοίρα τοῦ Ἰονίου βομβαρδίζει τὸν Αὐλώνα καὶ καταλαμβάνει τὸ νησὶ Σάσσωνα.
23 Νοεμβρίου: Ἀπελευθέρωση τοῦ Συρράκου.
26 Νοεμβρίου: Ἕλληνες Γαριβαλδινοὶ Ἐρυθροχίτωνες ὑπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ρώμα κυριεύουν ἔπειτα ἀπὸ σκληρὴ μάχη τὸ ὕψωμα Δρίσκος τῶν Ἰωαννίνων. Δυὸ μέρες ἀργότερα ἀναγκάζονται νὰ ὑποχωρήσουν ἐξαιτίας σφοδρότατης τουρκικῆς ἀντεπίθεσης. Στὴ διάρκεια τῆς μάχης σκοτώνεται καὶ ὁ ποιητὴς Λορέντζος Μαβίλης.
29 Νοεμβρίου: Μάχη τῆς Μπίγλιστας καὶ μάχη Πεστῶν. Τὸ σύνταγμα Κρητῶν καταλαμβάνει τὰ Πεστὰ Ἰωαννίνων καὶ ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν κύρια γραμμὴ ἀντίστασης τῶν Τούρκων στὴν Ἤπειρο, τὴν ὀχυρωμένη γραμμὴ Μπιζανίου.
1 Δεκεμβρίου: Κατάληψη τῶν ὑψωμάτων τῆς Ἀετορράχης κοντὰ στὰ Ἰωάννινα. 3 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἐξαναγκάζει τὸν τουρκικὸ νὰ ἐπιστρέψει στὰ Στενὰ μετὰ τὴν παράτολμη καταδίωξή του ἀπὸ τὸ θωρηκτὸ «Γ. Ἀβέρωφ». Ἡ σύγκρουση τῶν δυὸ στόλων, ποὺ εἶναι περισσότερο γνωστὴ ὡς ναυμαχία τῆς Ἕλλης, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἑλληνικὴ κυριαρχία στὸ Αἰγαῖο.
Ἀρχίζουν στὸ Λονδίνο οἱ ἐργασίες τῆς διάσκεψης ποὺ θὰ ὁδηγήσει στὴν ἐπικράτηση εἰρήνης στὰ Βαλκάνια. Ἡ ἀρνητικὴ στάση τῆς Τουρκίας θὰ ὁδηγήσει σὲ ναυάγιο τὶς συνομιλίες, οἱ ὁποῖες θὰ διακοποῦν στὶς 24 Δεκεμβρίου.
7 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κορυτσά.
9 Δεκεμβρίου: Ἀποτυχημένη τορπιλικὴ ἐπίθεση τοῦ ὑποβρυχίου «Δέλφιν» ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ καταδρομικοῦ «Μετζητιέ» στὰ ἀνοιχτά της Τενέδου.
1913 1 Ἰανουαρίου: Παράτολμη ἐνέργεια τοῦ τουρκικοῦ καταδρομικοῦ «Χαμηδιέ» αἰφνιδιάζει τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ποὺ περιπολοῦν. Καταφέρνει νὰ τοὺς ξεφύγει καὶ δυὸ μέρες ἀργότερα βομβαρδίζει τὴν Ἐρμούπολη τῆς Σύρου καὶ τὸ ἐπίτακτο «Μακεδονία» ποὺ βρισκόταν ἐκεῖ, τὸ ὁποῖο αὐτοβυθίζεται γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴν αἰχμαλωσία.
5 Ἰανουαρίου: Ἔπειτα ἀπὸ φοβερὴ καταδίωξη ὁ ἑλληνικὸς στόλος ἐξαναγκάζει τὸν τουρκικὸ νὰ ὑποχωρήσει στὰ Στενὰ τῶν Δαρδανελίων (ναυμαχία τῆς Λήμνου).
11 Ἰανουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Μαχμοὺτ Σεφκὲτ ἀνατρέπεται μὲ πραξικόπημα τοῦ Ἐμβὲρ μπέη, ἰσχυροῦ ἄνδρα τοῦ κομιτάτου «Ἕνωση καὶ Πρόοδος», μὲ ἀποτέλεσμα νὰ διακοποῦν οἱ συνομιλίες τῆς πρεσβευτικῆς συνδιάσκεψης τοῦ Λονδίνου.
24 Ἰανουαρίου: Τὸ ἀεροσκάφος «Ναυτίλος» τύπου Maurice Farman Hydroplane μὲ πιλότο τὸν ὑπολοχαγὸ Μιχαὴλ Μουτούση καὶ παρατηρητὴ τὸ σημαιοφόρο Ἀριστείδη Μωραιτίνη ἐκτελεῖ μὲ ἐπιτυχία τολμηρὴ ἀναγνωριστικὴ πτήση πάνω ἀπὸ τὸν τουρκικὸ ναύσταθμο τοῦ Ναγαρᾶ στὰ Δαρδανέλια.
10 Φεβρουαρίου: Ὁ ὀλυμπιονίκης τῆς Στοκχόλμης (1912) Κώστας Τσικλητήρας πεθαίνει ἀπὸ μηνιγγίτιδα στὸ πολεμικὸ μέτωπο. Ὁ θαυμάσιος ἀθλητὴς εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὶς ἀθλητικές του ἐπιτυχίες γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ στράτευση.
19 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει ἡ ἑλληνικὴ γενικὴ ἐπίθεση γιὰ τὴν κατάληψη τῶν Ἰωαννίνων.
20 Φεβρουαρίου: Ἑλληνικὰ τμήματα τοῦ 1ου Συντάγματος Εὐζώνων (ταγματάρχης Βελισσαρίου) καταλαμβάνουν αἰφνιδιαστικὰ τὶς νότιες παρυφὲς τῆς πόλης τῶν Ἰωαννίνων ἀναγκάζοντας τὸν Ἐσσὰτ πασά, ὁ ὁποῖος νόμιζε ὅτι τὸ μέτωπο εἶχε καταρρεύσει, νὰ ζητήσει ἐσπευσμένα συνθηκολόγηση.
21 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσέρχεται στὰ Ἰωάννινα ἔπειτα ἀπὸ πολιορκία ἐνὸς καὶ πλέον μήνα. Τὰ τουρκικὰ στρατεύματα παραδίδονται ἄνευ ὅρων.
23 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Λεσκοβίκι τῆς Βόρειας Ἠπείρου.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Κόνιτσα καὶ τὴν Πάργα.
25 Φεβρουαρίου: Ἀπελευθερώνονται οἱ Φιλιάτες.
2 Μαρτίου: Κατάληψη τῆς Σάμου.
3 Μαρτίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Ἀργυρόκαστρο καὶ τὸ Δέλβινο.
Ἀεροσκάφος τύπου Bleriot XI-2 Genie μὲ κυβερνήτη τὸν ἔφεδρο ἀνθυπολοχαγὸ τοῦ Μηχανικοῦ Ἐμμανουὴλ Ἀργυρόπουλο καὶ παρατηρητὴ τὸν ἰδιώτη Κωνσταντῖνο Μάνο συντρίβεται ἀπὸ μηχανικὴ βλάβη κοντὰ στὸ Λαγκαδά, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ σκοτωθοῦν καὶ τὰ δυὸ μέλη τοῦ πληρώματος. Εἶναι οἱ πρῶτοι νεκροί της στρατιωτικῆς ἀεροπορίας στὴν Ἑλλάδα.
4 Μαρτίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τοὺς Ἁγίους Σαράντα καὶ τὴν ἑπομένη τὸ Τεπελένι.
5 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλονίκη ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Ἅ΄ ἀπὸ κάποιο ἀνισόρροπο ἄτομο (Σχινᾶς).
8 Μαρτίου: Ὁ διάδοχος Κωνσταντῖνος ὁρκίζεται βασιλιὰς μὲ τὸ ὄνομα Κωνσταντῖνος Α΄.
31 Μαρτίου: Ἡ Βουλγαρία συνάπτει ἀνακωχὴ μὲ τὴν Τουρκία.
22 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται ἑλληνοσερβικὸ πρωτόκολλο, στὸ ὁποῖο καταγράφονται μὲ ἁδρὲς γραμμὲς τὰ ἑλληνοβουλγαρικὰ καὶ σερβοβουλγαρικὰ σύνορα καὶ προβλέπονται ἀμοιβαῖες ἐγγυήσεις σὲ περίπτωση βουλγαρικῆς ἐπίθεσης.
1 Μαΐου: Ὑπογράφεται ἑλληνοσερβικῆ στρατιωτικὴ σύμβαση.
6 Μαΐου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια ἀνάμεσα σὲ ἑλληνικὲς καὶ βουλγαρικὲς μονάδες στὸν Ἀγγίστα ποταμὸ ΝΑ τῶν Σερρῶν.
17 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα, τὴ Βουλγαρία, τὸ Μαυροβούνιο, τὴ Σερβία καὶ τὴν Τουρκία, μὲ τὴν ὁποία ἡ τελευταία ἐκχωρεῖ στοὺς Συμμάχους τὰ ἐδάφη δυτικὰ τῆς γραμμῆς Αἴνου (ἐπὶ τοῦ Αἰγαίου Πελάγους)-Μήδειας (ἐπὶ τοῦ Εὐξείνου Πόντου) καὶ παραιτεῖται ἀπὸ κάθε κυριαρχικὸ δικαίωμα στὴν Κρήτη.
Ἐκκρεμεῖ τὸ ζήτημα τῆς κυριαρχίας τῶν νησιῶν τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου.
19 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὴ Θεσσαλονίκη ἑλληνοσερβικὴ ἀμυντικὴ συνθήκη.
16 Ἰουνίου: Ὁ βουλγαρικὸς στρατὸς ἐξαπολύει ταυτόχρονα ἐπίθεση ἐναντίον τῶν σερβικῶν θέσεων στὴ Γευγελὴ καὶ τῶν ἑλληνικῶν στὶς Ἐλευθερὲς καὶ τὸ Τσάγεζι. Ἀρχίζει ὁ Β΄ Βαλκανικὸς Πόλεμος, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσει τελικὰ στὴ συντριβὴ τῆς Βουλγαρίας καὶ σὲ ἀναδιανομὴ τῶν ἐδαφῶν τῆς Μακεδονίας.
17 Ἰουνίου: Ἐκκαθαρίζεται ἡ πόλη τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὰ δυὸ βουλγαρικὰ τάγματα.
19-21 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς συντρίβει τὶς βουλγαρικὲς δυνάμεις στὴ διπλὴ μάχη τοῦ Κιλκὶς καὶ τοῦ Λαχανά.
20 Ἰουνίου: Καταλαμβάνονται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ ἡ Γευγελὴ καὶ ἡ Νιγρίτα.
21 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὸ Κιλκίς, τὸ Καλίνοβο (σήμ.
Σουλτογιανναίικα) καὶ τὸ Λαχανά.
23 Ἰουνίου: Κατάληψη τῆς Δοϊράνης.
26 Ἰουνίου: Κατάληψη τῆς Στρωμνίτσας.
27 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Καβάλα ἐκδιώκοντας ἀπὸ τὴν πόλη τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα. Τὴν ἴδια μέρα καταλαμβάνεται καὶ τὸ Σιδηρόκαστρο (Ντεμὶρ Χισάρ).
28 Ἰουνίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὶς Σέρρες.
30 Ἰουνίου: Καταγγέλλονται ὠμότητες κατὰ τὴν ὑποχώρηση τῶν βουλγαρικῶν δυνάμεων εἰς βάρος τοῦ ἄμαχου πληθυσμοῦ στὴν περιοχὴ τοῦ Δοξάτου.
1 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν πόλη τῆς Δράμας, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαταλειφθεῖ ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα ποὺ ὑποχώρησαν.
3 Ἰουλίου: Ἀπελευθερώνεται ὁ Μελένικος. Τὴν ἴδια μέρα ἡ Βουλγαρία ζητᾶ ἀνακωχή.
6 Ἰουλίου: Κατάληψη τοῦ Νευροκοπίου.
7 Ἰουλίου: Κατάληψη τοῦ Πετσόβου.
9 Ἰουλίου: Κατάληψη τῆς Μαχόμιας στὸ δρόμο γιὰ τὴν Τζουμαγιά.
10 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς τὴ διάβαση τῶν Στενῶν τῆς Κρέσνας. Τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα εἰσέρχονται στὸ ἔδαφος τῆς Παλαιᾶς Βουλγαρίας.
11 Ἰουλίου: Ἡ Ρουμανία, ἡ ὁποία παρουσιάζεται ὡς ἔνοπλος ἐπιδιαιτητὴς ἀνάμεσα στοὺς ἀντιμαχόμενους, καλεῖ τὶς κυβερνήσεις τῶν ἐμπολέμων νὰ στείλουν ἀντιπροσώπους τους στὴ Συνδιάσκεψη Εἰρήνης τοῦ Βουκουρεστίου.
12 Ἰουλίου: Σύγκρουση μὲ ἰσχυρὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα στὴν περιοχὴ τοῦ Σιμιτλῆ, τὰ ὁποία κάμπτονται ἔπειτα ἀπὸ πολύνεκρη μάχη.
Ναυτικὰ ἀγήματα τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἀπελευθερώνουν τὸ Ντεντὲ Ἀγάτς. Λίγο ἀργότερα, μὲ τὴν ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου τὰ στρατεύματα θὰ ὑποχωρήσουν γιὰ νὰ ἐπανέλθουν τὸ 1920, ὁριστικὰ αὐτὴ τὴ φορά.
13 Ἰουλίου: Κατάληψη τῆς Ξάνθης.
14 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀπελευθερώνουν γιὰ πρώτη φορᾶ τὴν Κομοτηνή. Λίγο ἀργότερα, μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα θὰ ἀποχωρήσουν γιὰ νὰ ἐπανέλθουν ὁριστικὰ τὸ Μάιο τοῦ 1920.
17 Ἰουλίου: Μάχη τοῦ Πρεντὲλ Χάνι. Ἀπελευθέρωση τῶν Φερών.
18 Ἰουλίου: Ἀνακατάληψη τοῦ Παντζάρεβο. Οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις φτάνουν πρὸ τῆς Τζουμαγιᾶς. Ἡ πιθανὴ κατάληψή της ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ τὴ Σόφια. Στὶς 12 τὸ μεσημέρι ὑπογράφεται ἀνακωχὴ καὶ σταματοῦν οἱ ἐχθροπραξίες.
2 Αὐγούστου: Ὁ Χρῆστος Κάκκαλος ἀνεβαίνει στὴν ὑψηλότερη κορυφὴ τοῦ Ὀλύμπου, τὸν Μύτικα (2.917 μέτρα), μαζὶ μὲ τοὺς Ἐλβετοὺς Φ. Μπουασονὰ καὶ Ν. Μπὸ Μποβί, καὶ εἶναι ὁ πρῶτος -γνωστός-Ἕλληνας ποὺ κατακτᾶ τὸν Ὄλυμπο.
10 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Βουκουρέστι ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴ Ρουμανία, τὴν Ἑλλάδα, τὸ Μαυροβούνιο, τὴ Σερβία καὶ τὴ Βουλγαρία. Καθορίζονται τὰ νέα σύνορα Ἑλλάδας καὶ Βουλγαρίας μὲ βάση τὴ γραμμὴ ὄρος Μπέλλες - ἐκβολὲς ποταμοῦ Νέστου. Λίγες μέρες πρίν, στὶς 3 Αὐγούστου, εἶχαν καθοριστεῖ στὸ Βελιγράδι τὰ ἑλληνοσερβικὰ σύνορα (Πρωτόκολλο Βενιζέλου-Πάσιτς) μὲ βάση τὴ γραμμὴ Πρέσπες-Δοϊράνη.
18 Αὐγούστου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐκκενώνει τὴ δυτικὴ Θράκη σὲ ἐφαρμογὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου.
1 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἡ Σύμβαση τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὴν ὁποία ρυθμίζονται κάποιες ἐκκρεμότητες τῆς Συνθήκης τοῦ Λονδίνου καὶ ἀποκαθίστανται οἱ διπλωματικὲς σχέσεις ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες.
1 Δεκεμβρίου: Ὑψώνεται στὸ φρούριο τῶν Χανῖων Φιρκᾶ ἡ ἑλληνικὴ σημαία. Ἡ Ἑλλάδα ἐξῆλθε τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων σχεδὸν διπλάσια σὲ ἔκταση (ἀπὸ 63.212 τετρ. χλμ. ἔφτασε τὰ 120.308) καὶ ὑπερδιπλάσια σὲ πληθυσμὸ (ἀπὸ 2.631.952 σὲ 4.718.221 κατοίκους).
4 Δεκεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Φλωρεντία ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις τὸ ὁμώνυμο πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο καθορίζονται τὰ σύνορα τοῦ νεοδημιουργηθέντος ἀλβανικοῦ κράτους. Στοὺς ὅρους τοῦ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀπόδοση τῆς Β. Ἠπείρου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Οἱ Μεγάλες Δυνάμεις, οἱ ὁποῖες μετεῖχαν στὴ συνδιάσκεψη (Ἀγγλία, Γαλλία, Ἰταλία, Ρωσία, Γερμανία, Αὐστροουγγαρία), θέτουν ὡς μοναδικὸ κριτήριο γι’ αὐτὴ τοὺς τὴν ἀπόφαση τὴ γλώσσα.
1914 30 Ἰανουαρίου: Οἱ Τοῦρκοι ἀρχίζουν νὰ ἐφαρμόζουν σχέδιο ἀπέλασης τῶν Ἑλλήνων ποὺ διαμένουν σὲ περιοχὲς τῆς ἀνατολικῆς Θράκης καὶ τῶν δυτικῶν παραλίων τῆς Μ. Ἀσίας.
31 Ἰανουαρίου: Ρηματικὴ διακοίνωση τῆς Μ. Βρετανίας, τῆς Γερμανίας, τῆς Ἰταλίας, τῆς Αὐστροουγγαρίας καὶ τῆς Ρωσίας ἀναγνωρίζει τὴν ἑλληνικὴ κατοχὴ καὶ κυριότητα τῶν νησιῶν τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἴμβρο, τὴν Τένεδο καὶ τὸ Καστελόριζο ποὺ ἐπανέρχονται στὴν Τουρκία. Σὲ ἀντάλλαγμα ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ ἐκκενώσει τὰ ἐδάφη ποὺ προβλέπει τὸ Πρωτόκολλο τῆς Φλωρεντίας (Β. Ἤπειρος).
17 Φεβρουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐγκαταλείπει τὴ Βόρεια Ἤπειρο ἔπειτα ἀπὸ ἀπαίτηση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Σχηματίζεται ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνηση τῆς Βόρειας Ἠπείρου ὑπὸ τὸν Χρηστάκη Ζωγράφο, ἡ ὁποία διακηρύσσει τὴν αὐτονομία τῆς περιοχῆς.
13 Ἀπριλίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος συμφωνεῖ μὲ τὸν πρωθυπουργὸ Ε. Βενιζέλο νὰ προχωρήσει ἡ Ἑλλάδα σὲ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Τουρκία, ὥστε νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ εἰρηνικὸ τρόπο ἡ ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν ἀνάμεσα στὶς δυὸ χῶρες. Ἡ τουρκικὴ ἐμμονὴ στὸ νὰ ἐπιστρέψει ἡ Ἑλλάδα τὴ Χίο καὶ τὴ Μυτιλήνη ὁδηγεῖ τὶς διαπραγματεύσεις σὲ ναυάγιο.
17 Μαΐου: Οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης τῆς αὐτόνομης Βόρειας Ἠπείρου ὑπογράφουν στὴν Κέρκυρα πρωτόκολλο, μὲ τὸ ὁποῖο παραχωρεῖται εὐρεία αὐτονομία στοὺς Ἕλληνες τῆς Βόρειας Ἠπείρου μέσα στὰ πλαίσια τοῦ ἀλβανικοῦ κράτους.
29 Ὀκτωβρίου: Οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου χαιρετίζουν τὴν προσάρτηση τῆς νήσου ἀπὸ τὴ Μεγάλη Βρετανία ὡς τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα.
1915 11 Ἰανουαρίου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση μὲ διακοίνωσή της πρὸς τὴν Ἑλλάδα τὴν καλεῖ νὰ εἰσέλθει στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ. Στὴ διακοίνωση αὐτὴ γίνεται γιὰ πρώτη φορᾶ λόγος γιὰ πιθανὲς μελλοντικὲς παραχωρήσεις στὴ Μικρὰ Ἀσία.
14 Ἰανουαρίου: Ὁ Μεταξὰς σὲ ὑπόμνημά του πρὸς τὸν Βενιζέλο μὲ τίτλο «Μικρὰ Ἀσία:
δυνατότητες διανομῆς» προβάλλει ἰσχυρὲς ἐπιφυλάξεις σχετικὰ μὲ ἐνδεχόμενη ἐκστρατεία στὸ μικρασιατικὸ ἔδαφος.
21 Φεβρουαρίου: Ἡ ἀπρόοπτη παραίτηση τῆς κυβέρνησης Ε. Βενιζέλου μετὰ τὴ σύγκρουση τοῦ πρωθυπουργοῦ μὲ τὸ βασιλιὰ Κωνσταντῖνο γιὰ τὸ θέμα τῆς ἐξόδου ἢ ὄχι τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
25 Φεβρουαρίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος μετὰ τὴ διαφωνία του μὲ τὸν Βενιζέλο ἀναθέτει τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης στὸν Δημήτριο Γούναρη, ἐπιλέγοντας τὸν μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ὡς ἀρχηγὸ τῆς ἀντιβενιζελικῆς παράταξης.
31 Μαΐου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων κερδίζει τὶς 185 ἀπὸ τὶς 316 ἕδρες, ἀποτέλεσμα-δημοψήφισμα ὑπὲρ τῆς φιλοανταντικῆς πολιτικῆς τοῦ Βενιζέλου.
10 Αὐγούστου: Ὁ νικητὴς τῶν ἐκλογῶν Ε. Βενιζέλος σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία γιὰ ἐνάμιση περίπου μήνα (24 Σεπτεμβρίου τοῦ 1915).
10 Σεπτεμβρίου: Μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου, ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου κηρύσσει γενικὴ ἐπιστράτευση.
22 Σεπτεμβρίου: Ἔπειτα ἀπὸ διαφωνία του μὲ τὸ βασιλιὰ Κωνσταντῖνο γιὰ τὴν πολιτικὴ ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει ἡ Ἑλλάδα ἔναντι τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ, ὁ πρωθυπουργὸς Βενιζέλος παραιτεῖται (ἀπαρχὴ τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ).
24 Σεπτεμβρίου: Βραχύβια κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 25 Ὀκτωβρίου τοῦ 1915). Ἡ ἀνάθεση τῆς ἐντολῆς σχηματισμοῦ κυβέρνησης σὲ ἐξωκοινοβουλευτικὴ προσωπικότητα ἐκτὸς τῶν δυὸ μεγάλων κομμάτων συνιστᾶ σαφῆ παρέκκλιση ἀπὸ τὴ συνταγματικὴ τάξη.
5 Ὀκτωβρίου: Ἀπόβαση συμμαχικῶν στρατευμάτων (Ἄγγλοι, Γάλλοι καὶ ἀργότερα Ἰταλοί, Σέρβοι καὶ Ρῶσοι) στὴ Θεσσαλονίκη.
25 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση Στέφανου Σκουλούδη (παραίτηση στὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 1916).
8 Νοεμβρίου: Ο Ε.Βενιζέλος κηρύσσει τὴν ἀποχὴ τοῦ κόμματός του ἀπὸ τὶς ἐκλογὲς ποὺ θὰ διεξαχθοῦν τὸν προσεχῆ Δεκέμβριο θεωρώντας ἀντισυνταγματικὴ τὴ διάλυση τῆς Βουλῆς.
6 Δεκεμβρίου: Ἡ ἀποχὴ τῶν βενιζελικῶν κομμάτων ἀπὸ τὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἡ ἐθνοσυνέλευση ποὺ προέκυψε νὰ διακρίνεται γιὰ τὸ μονόπλευρο χαρακτήρα της.
17 Δεκεμβρίου: Οἱ Γάλλοι καταλαμβάνουν τὸ Καστελόριζο στὴν προσπάθειά τους νὰ πείσουν τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν νὰ πάρει μέρος στὸν πόλεμο στὸ πλευρό τους.
1916 21 Μαρτίου: Τὰ σερβικὰ στρατεύματα ποὺ ὑποχωροῦν διεκπεραιώνονται στὴν Κέρκυρα γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν αἰχμαλωσία ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς Αὐστριακούς.
13 Μαΐου: Οἱ Γερμανοβούλγαροι εἰσβάλλουν στὴν ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ καταλαμβάνουν τὸ ὀχυρὸ Ροῦπελ ἔπειτα ἀπὸ σύντομη σύρραξη μὲ τὴν ἑλληνικὴ φρουρά. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ὁδηγεῖ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ σὲ σκλήρυνση τῆς στάσης τοὺς ἀπέναντι στὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν.
25 Μαΐου: Οἱ συμμαχικὲς δυνάμεις κηρύττουν μερικὸ θαλάσσιο ἀποκλεισμὸ τῆς χώρας ἀπαιτώντας τὴν ἀποστράτευση τοῦ κράτους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὴν ἀποκατάσταση τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητας.
9 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 3 Σεπτεμβρίου τοῦ 1916).
16 Αὐγούστου: Οἱ στρατιωτικὲς μονάδες τῆς περιοχῆς τῆς Θεσσαλονίκης παύουν νὰ ἀναγνωρίζουν τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν, συνιστοῦν τὴν Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀποφασίζουν νὰ πάρουν μέρος στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν συμμάχων τῆς Ἀντάντ.
29 Αὐγούστου: Τὸ Δ΄ Σῶμα Στρατοῦ (διοικητὴς συνταγματάρχης Ι. Χατζόπουλος) παραδίδεται κοντὰ στὸ ὀχυρὸ Ροῦπελ στοὺς Γερμανούς. Στὴ συνέχεια μεταφέρεται σιδηροδρομικῶς στὸ Γκαίρλιτς τῆς Σιλεσίας, ὅπου θὰ παραμείνει αἰχμάλωτο μέχρι τὸ τέλος τοῦ Ἅ΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μὲ τὴν ἐνέργεια αὐτὴ ἡ ἀνατολικὴ Μακεδονία ἐγκαταλείπεται ἀνυπεράσπιστη στοὺς Βουλγάρους.
3 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Νικολάου Καλογερόπουλου.
15 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος καὶ ὁ ναύαρχος Κουντουριώτης συγκροτοῦν προσωρινὴ κυβέρνηση στὴν Κρήτη, μὲ κύριο σκοπὸ τὴν ἔξοδο τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
26 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος σχηματίζει στὴ Θεσσαλονίκη μὲ τὸ στρατηγὸ Δαγκλὴ καὶ τὸ ναύαρχο Κουντουριώτη (Ἐπαναστατικὴ Τριανδρία) τὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ ὁποία διακηρύσσει τὴν ἐπιθυμία της γιὰ ἔξοδο τῆς Ἑλλάδας στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ.
27 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Σπυρίδωνος Λάμπρου (παραίτηση στὶς 21 Ἀπριλίου τοῦ 1917).
10 Νοεμβρίου: Ἡ Ἐπαναστατικὴ Κυβέρνηση τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Θεσσαλονίκη) κηρύσσει τὸν πόλεμο ἐναντίον τῆς Γερμανίας, τῆς Βουλγαρίας καὶ τῶν συμμάχων τους.
18 Νοεμβρίου: Ἀγγλογαλλικᾶ στρατεύματα ἀποβιβάζονται στὸν Πειραιὰ μὲ σκοπὸ τὴν κατάληψη τῶν στρατηγικῆς σημασίας σημείων τῆς Ἀθήνας καὶ τοῦ Πειραιᾶ. Στρατεύματα, πιοτὰ στὸ βασιλιά, ἐπιτίθενται στοὺς Ἀγγλογάλλους. Στὴ σύγκρουση ποὺ ἐπακολούθησε, στὴν ὁποία πῆραν μέρος καὶ τὰ συμμαχικὰ πολεμικὰ πλοῖα ποὺ ναυλοχοῦσαν στὸ Φάληρο, ὑπῆρξαν πολλὰ θύματα καὶ ἀπὸ τὶς δυὸ πλευρές. Μετὰ τὴν ὑποχώρηση τῶν στρατευμάτων καὶ ἐπὶ δυὸ μέρες ἡ Ἀθήνα παραδόθηκε στὴ βία καὶ τὴν τρομοκρατία ποὺ ξέσπασε κατὰ τῶν βενιζελικῶν, μὲ κύριους ὑπεύθυνούς τους Ἐπιστράτους (Νοεμβριανά).
12 Δεκεμβρίου: Τὸ «ἀνάθεμα» τοῦ Ε. Βενιζέλου. Χιλιάδες ἀντιβενιζελικοὶ Ἀθηναῖοι, ἀνταποκρινόμενοι στὸ κάλεσμα τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Θεόκλητου, συγκεντρώθηκαν στὸ Πεδίο τοῦ Ἄρεως γιὰ νὰ ρίξουν «τὸν λίθο τοῦ ἀναθέματος» κατὰ τοῦ Ε. Βενιζέλου. Γιὰ τὴν ἐνέργεια αὐτὴ τοῦ Θεοκλήτου ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2000, ζήτησε δημόσια συγγνώμη.
1917 21 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη ποὺ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 14 Ἰουνίου τοῦ 1917.
30 Μαΐου: Μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου καὶ τὴν ἀναχώρησή του ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, στὸ θρόνο ἀνεβαίνει ὁ δευτερότοκος γιὸς τοῦ Ἀλέξανδρος.
14 Ἰουνίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπανέρχεται στὴν ἐξουσία ὡς πρωθυπουργὸς (παραίτηση στὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ 1920).
29 Ἰουνίου: Ὁ Βενιζέλος μὲ διάταγμα ἀκυρώνει ὡς ἀντισυνταγματικὸ τὸ βασιλικὸ διάταγμα τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1915, μὲ τὸ ὁποῖο ὁ βασιλιὰς εἶχε διαλύσει τὴ βενιζελικῆς πλειοψηφίας Βουλή, καὶ συγχρόνως καλεῖ ἐκείνη τὴ Βουλὴ σὲ δεύτερη τακτικὴ σύνοδο γιὰ τὶς 12 Ἰουλίου.
Ἡ νεκραναστημένη αὐτὴ Βουλὴ ἔμεινε στὴν ἱστορία ὡς «Βουλὴ τῶν Λαζάρων».
19 Αὐγούστου: Μεγάλη πυρκαγιὰ καταστρέφει τὸ κέντρο τῆς Θεσσαλονίκης. Καίγεται στὸ σύνολό της ἡ ἑβραϊκὴ συνοικία. Τραγικὸ ἀποτέλεσμα 74.000 ἄστεγοι.
1918 22 Ἰανουαρίου: Στρατιωτικὴ στάση στὴ Λαμία κατὰ τῆς ἐπιστράτευσης ποὺ ἔχει διατάξει ἡ κυβέρνηση Ε. Βενιζέλου καταστέλλεται μὲ βίαιο τρόπο.
17 Μαΐου: Ἡ μάχη τοῦ Σκρᾶ-ντί-Λεγκὲν λήγει νικηφόρα γιὰ τὸν ἑλληνικὸ στρατό, ὁ ὁποῖος ἀπωθεῖ τὶς βουλγαρικὲς δυνάμεις καὶ ἀνοίγει τὸ δρόμο στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις γιὰ νὰ καταλάβουν τὴν κοιλάδα τοῦ Ἀξιοῦ.
2 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἑνωμένες συμμαχικὲς δυνάμεις Ἑλλήνων, Γάλλων καὶ Σέρβων ἐπιτίθενται στὸ Μακεδονικὸ Μέτωπο ἐναντίον τῶν Γερμανοβουλγάρων, τοὺς ὁποίους καὶ νικοῦν. Δώδεκα μέρες ἀργότερα ἡ Βουλγαρία συνθηκολογεῖ καὶ λίγο ἀργότερα τὸν ἴδιο δρόμο ἀκολουθοῦν καὶ οἱ ἄλλες κεντρικὲς δυνάμεις.
16 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὴ Θεσσαλονίκη ἡ ἀνακωχὴ ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ καὶ τὴ Βουλγαρία. Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα ὑποχρεώνονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ ἑλληνικὰ καὶ σερβικὰ ἐδάφη ποὺ εἶχαν καταλάβει.
30 Σεπτεμβρίου: Ἐπίσημη καταγγελία ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πλευρὰ τῶν ὠμοτήτων ποὺ διέπραξαν οἱ Βούλγαροι στὴν ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη.
21 Ὀκτωβρίου: Τὸ πρῶτο ἐργατικὸ συνέδριο ἐκλέγει τὴν πρώτη Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ΓΣΕΕ, ποὺ ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς Α. Μπεναρόγια, Ε. Εὐαγγέλου, Ἤλ. Δελαζάνο, Ε. Μαχαίρα.
30 Ὀκτωβρίου: Ἡ Τουρκία ὑπογράφει στὸν Μοῦδρο τῆς Λήμνου ἀνακωχὴ -οὐσιαστικὰ παράδοση ἄνευ ὅρων- μὲ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντάντ. Τερματίζεται ἔτσι ὁ πόλεμος στὴν Ἀνατολή.
1 Νοεμβρίου: Μοίρα τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου μὲ ἐπικεφαλῆς τὸ θωρηκτὸ «Γ. Ἀβέρωφ» ἀγκυροβολεῖ στὸν Κεράτιο Κόλπο τῆς Κωνσταντινούπολης.
4-70 Νοεμβρίου: Διεξάγεται τὸ πρῶτο ἑνοποιητικὸ συνέδριο τῶν Ἑλλήνων σοσιαλιστῶν ἀπὸ τὸ ὁποῖο γεννήθηκε τὸ ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικὸ Ἐργατικὸ Κόμμα Ἑλλάδος), ποὺ μερικὰ χρόνια ἀργότερα θὰ ὀνομαστεῖ ΚΚΕ.
30 Δεκεμβρίου: Ο Ε. Βενιζέλος διατυπώνει μὲ τὸ περίφημο ὑπόμνημά του πρὸς τὴ Συνδιάσκεψη τῆς Εἰρήνης τὶς ἑλληνικὲς διεκδικήσεις στὴ Μ. Ἀσία, τὴ Θράκη, τὴ Β. Ἤπειρο, τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ τὴν Κύπρο.
1919 1 Ἰανουαρίου: Ἀναχωροῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀτμοπλοϊκῶς γιὰ τὴ Μεσημβρινὴ Ρωσία μονάδες τοῦ Ἅ΄ Σώματος Στρατοῦ (2η καὶ 13η μεραρχία) γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὶς δυνάμεις τῶν συμμάχων τῆς Ἀντὰντ καὶ τῶν Ρώσων ἐθνικιστῶν ποὺ μάχονται τοὺς Ἐρυθρούς-Μπολσεβίκους. Διοικητὴς τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος εἶναι ὁ ὑποστράτηγος Κ. Νίδερ.
Ἡ ἐκστρατεία θὰ ἀποτύχει καὶ περὶ τὰ τέλη Μαρτίου θὰ ἀρχίσει ἡ ἀπαγκίστρωση τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων.
6 Ἰανουαρίου: Τὸ Ἐργατικὸ Σοσιαλιστικὸ Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, ἀργότερα ΚΚΕ, κάνει τὴν πρώτη του ἀνοιχτὴ συγκέντρωση στὴν Ἀθήνα.
2 Μαΐου: Ἡ 1η μεραρχία τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀποβιβάζεται στὴ Σμύρνη μὲ ἐντολὴ τοῦ συμμαχικοῦ συμβουλίου.
19 Μαΐου: Ὁ Μουσταφὰ Κεμὰλ ἀποβιβάζεται στὴ Σαμψούντα καὶ ἀμέσως σχεδιάζει καὶ ὀργανώνει τοὺς διωγμοὺς ἐναντίον τῶν Ποντίων ἀλλὰ καὶ τὴν ἀντίσταση τῶν Τούρκων ἐθνικιστῶν ἐναντίον τῶν ξένων εἰσβολέων.
16 Ἰουλίου: Σύμφωνο Τιτόνι (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ἰταλίας) - Βενιζέλου. Τὸ σύμφωνο αὐτὸ προβλέπει τὴν παραχώρηση τῶν Δωδεκανήσων πλὴν τῆς Ρόδου στὴν Ἑλλάδα. Ἐπίσης, καθορίζει ὅτι ἡ Ἰταλία θὰ στηρίζει τὸ ἑλληνικὸ αἴτημα γιὰ τὴ Β. Ἤπειρο, ἐνῶ ἡ Ἑλλάδα θὰ ὑποστηρίζει τὴν ἀνάθεση στὴν Ἰταλία «ἐντολῆς» γιὰ τὴν Ἀλβανία.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Ξάνθη.
27 Νοεμβρίου: Ὑπογράφεται ἡ Συνθήκη τοῦ Νεϊγὺ ἀνάμεσα στὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ καὶ τὴν ἡττημένη Βουλγαρία. Ἡ τελευταία ἐγκαταλείπει ὅλα τὰ ἑλληνικὰ ἐδάφη, τὰ ὁποία εἶχε καταλάβει στὴ διάρκεια τοῦ Ἅ΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ἐνῶ παραιτεῖται ἀπὸ κάθε κυριαρχικὸ δικαίωμα πάνω στὴ δυτικὴ Θράκη. Ἡ διοίκηση τῆς δυτικῆς Θράκης μεταβιβάζεται στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις.
1920 14 Μαΐου: Ἑλληνικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Κομοτηνὴ καὶ τὴν Ἀλεξανδρούπολη.
9 Ἰουλίου: Καταγγέλλεται μονομερῶς ἀπὸ τὸν ὑπουργὸ τῶν ἐξωτερικῶν της Ἰταλίας Σφόρτσα τὸ Σύμφωνο Τιτόνι-Βενιζέλου.
10 Ἰουλίου: Ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν τὴν Ἀρκαδιούπολη τῆς ἀνατολικῆς Θράκης.
12 Ἰουλίου: Ἑλληνικὰ στρατεύματα ἀπελευθερώνουν τὴν Ἀδριανούπολη.
19 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ὁλοκληρώνει τὴν κατάληψη τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἐκτὸς ἀπὸ τὴν περιοχὴ τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τῶν περιχώρων της.
28 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὶς Σέβρες τῆς Γαλλίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία παραχωρεῖται στὴν Ἑλλάδα μεγάλο μέρος τῆς ἀνατολικῆς Θράκης καὶ τὰ νησιὰ Ἴμβρος καὶ Τένεδος. Οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ παραχωροῦν στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν περιοχὴ τῆς Σμύρνης μὲ τὴν ἐνδοχώρα της γιὰ χρονικὸ διάστημα πέντε ἐτῶν. Στὸ τέλος αὐτοῦ τοῦ διαστήματος θὰ διενεργηθεῖ δημοψήφισμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ ἀποφασιστεῖ ἡ τύχη τῆς περιοχῆς. Τὴν ἴδια μέρα παραχωρεῖται στὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ δυτικὴ Θράκη.
30 Ἰουλίου: Ἀποτυγχάνει ἀπόπειρα δολοφονίας ἐναντίον τοῦ πρωθυπουργοῦ Ε. Βενιζέλου ἀπὸ δυὸ ἀπό-τακτοὺς ἀντιβενιζελικοὺς ἀξιωματικοὺς στὸ Παρίσι.
31 Ἰουλίου: Δολοφονεῖται ἀπὸ φανατικοὺς βενιζελικοὺς στὴν ἀρχὴ τῆς λεωφόρου Κηφισίας, κοντὰ στὴν περιοχὴ ὅπου βρίσκεται σήμερα τὸ Χίλτον, ὁ Ἴων Δραγούμης.
7 Σεπτεμβρίου: Ὁ Βενιζέλος καταθέτει στὴ Βουλὴ τὸ κείμενο τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν καὶ ἀνακηρύσσεται «ἄξιό της Πατρίδας τέκνο».
11 Σεπτεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου αἴρει τὸ στρατιωτικὸ νόμο, διαλύει τὴ Βουλὴ καὶ προκηρύσσει ἐκλογές.
11 Ὀκτωβρίου: Θάνατος τοῦ βασιλιὰ Ἀλεξάνδρου μετὰ τὴν ἐπιμόλυνση ποὺ ὑπέστη τὸ τραῦμα του ἀπὸ δάγκωμα πιθήκου. Διάδοχός του ὁρίζεται ὁ μικρότερος ἀδερφὸς τοῦ Παῦλος, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται τὸ ἀξίωμα. Ἀντιβασιλέας ὁρίζεται ὁ ναύαρχος Π. Κουντουριώτης.
17 Ὀκτωβρίου: Τὸ ὑπὸ τὸν Δημήτριο Γούναρη Κόμμα τῶν Ἐθνικοφρόνων μετονομάζεται σὲ Λαϊκὸ Κόμμα.
1 Νοεμβρίου: Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἂν καὶ ἔρχεται πρῶτο σὲ ψήφους (375.803 ἔναντι 368.678 τῆς Ἡνωμένης Ἀντιπολιτεύσεως), λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος (πλειοψηφικὸ εὐρείας περιφέρειας) λαμβάνει 150 ἕδρες λιγότερες ἀπὸ τὴν Ἡνωμένη Ἀντιπολίτευσιν (260), ἡ ὁποία καὶ σχηματίζει κυβέρνηση.
4 Νοεμβρίου: Ὁ Δημήτριος Ράλλης σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 24 Ἰανουαρίου τοῦ 1921.
6 Δεκεμβρίου: Ὁ βασιλιὰς Κωνσταντῖνος μετὰ ἀπὸ δημοψήφισμα ἐπανέρχεται στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ τριετῆ ἀναγκαστικὴ ἀπουσία στὸ ἐξωτερικό.
15 Δεκεμβρίου: Οἱ σύμμαχοι ἀνακοινώνουν στὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι μετὰ τὴν ἐπάνοδο τοῦ Κωνσταντίνου στὸν ἑλληνικὸ θρόνο ἀποδεσμεύονται ἀπὸ τὶς ὑποχρεώσεις τοὺς ἀπέναντι στὴν Ἑλλάδα.
24 Δεκεμβρίου: Τὸ Γ΄ Σῶμα Στρατοῦ ἀρχίζει ἐπιθετικὴ ἐνέργεια μὲ κατεύθυνση ἀπὸ τὴν Προῦσα πρὸς τὸ Δορύλαιο.
1921 24 Ἰανουαρίου: Ὁ Νικόλαος Καλογερόπουλος ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ σχηματίζει κυβέρνηση, ἡ ὁποία παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 26 Μαρτίου τοῦ 1921.
8 Φεβρουαρίου: Ἡ Διασυμμαχικὴ Συνδιάσκεψη στὸ Λονδίνο προτείνει ἕνα πλαίσιο συμβιβασμοῦ τῆς Ἑλλάδας μὲ τὴν κεμαλικὴ Τουρκία. Ἡ Ἑλλάδα ἀπορρίπτει τὸ προτεινόμενο σχέδιο.
12 Μαρτίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ καταλαμβάνει ἔπειτα ἀπὸ ἐπικὸ ἀγώνα τὴ στρατηγικῆς σημασίας ὀχυρὴ θέση Τουμλοῦ Μπουνὰρ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
14 Μαρτίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ συνεχίζοντας τὴν πρὸς ἀνατολᾶς προέλασή του καταλαμβάνει τὸ Ἀφιὸν Καραχισάρ.
26 Μαρτίου: Κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη. Ἡ κυβέρνηση Γούναρη θὰ προσπαθήσει νὰ ἄρει χωρὶς ἐπιτυχία τὸ πολιτικό, διπλωματικὸ καὶ οἰκονομικὸ ἀδιέξοδο ποὺ συνοδεύει τὶς ἐξελίξεις στὸ μέτωπο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (παραίτηση στὶς 2 Μαρτίου τοῦ 1922).
9 Ἀπριλίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου μὲ ἄρθρο του στὴν ἐφημερίδα «Πατρίς» ζητᾶ τὴν παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου ὑπὲρ τοῦ διαδόχου Γεωργίου. Γιὰ αὐτὸ τὸ ἄρθρο τοῦ καταδικάστηκε σὲ 18μηνη φυλάκιση. Τελικὰ παρέμεινε στὴ φυλακὴ τέσσερις μῆνες.
27 Ἰουνίου: Ἀρχίζει ἡ προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς τὴν Ἄγκυρα στὴ διάρκεια τῆς Μικρασιατικῆς Ἐκστρατείας.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
29 Ἰουνίου: Ἀρχίζει ἡ μεγάλη θερινὴ ἐπίθεση τῆς στρατιᾶς στὴ Μ. Ἀσία, μὲ ἀντικειμενικὸ στόχο τὴν κατάληψη τοῦ Ἐσκὶ Σεχίρ.
6 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἔπειτα ἀπὸ σκληρὴ μάχη καταλαμβάνει τὸ Δορύλαιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (Ἐσκὶ Σεχίρ).
15 Ἰουλίου: Ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου συνέρχεται στὴν Κιουτάχεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας πολεμικὸ συμβούλιο μὲ τὴ συμμετοχὴ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας τῆς χώρας. Τὸ συμβούλιο ἀποφασίζει τὴν προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς τὴν Ἄγκυρα μὲ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ τὴν πλήρη διάλυση τοῦ κεμαλικοῦ στρατοῦ.
1 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὸ μικρασιατικὸ μέτωπο ἡ προέλαση πρὸς τὴν Ἄγκυρα.
14 Αὐγούστου: Ἀρχίζει γενικὴ ἐπίθεση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν περιοχὴ ἀνατολικὰ τοῦ Σαγγάριου. Ἔπειτα ἀπὸ τριήμερη φονικὴ μάχη στὴν ὀχυρὴ θέση Καλὲ Γκρότο, τὰ κεμαλικὰ στρατεύματα ἐξαναγκάζονται σὲ ὑποχώρηση.
25 Αὐγούστου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς λαμβάνει ἀμυντικὴ διάταξη δυτικὰ τοῦ ποταμοῦ Σαγγάριου.
4 Ὀκτωβρίου: Ἀνεξάρτητες πηγὲς ἀναφέρουν τουφεκισμοὺς Ἑλλήνων αἰχμαλώτων, οἱ ὁποῖοι κατάγονταν ἀπὸ τὴ Σμύρνη καὶ τὴ Θράκη.
27 Ὀκτωβρίου: Ἀποκαλύπτεται ἀπὸ βρετανικὲς πηγὲς ὅτι ἡ Γαλλία πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες ὑπέγραψε μυστικὸ σύμφωνο μὲ τὴν Τουρκία, μὲ σκοπὸ νὰ διασώσει τὴ Γαλλικὴ Συρία καὶ νὰ αὐξήσει τὴν ἐπιρροή της στὴν κεμαλικὴ Τουρκία.
1922 15 Ἰανουαρίου: Ἡ Γαλλία ἐνισχύει μὲ ποικίλο πολεμικὸ ὑλικὸ τὴν κεμαλικὴ κυβέρνηση στὴν πολεμικὴ προσπάθειά της ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.
Φεβρουάριος: Διεξάγεται στὴ Λαμία ἡ δίκη τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου, ὁ ὁποῖος διώκεται γιὰ τὴ δημοσίευση τοῦ «Δημοκρατικοῦ Μανιφέστου».
6 Φεβρουαρίου: Κυκλοφορεῖ τὸ πρῶτο φύλλο τῆς νέας ἐφημερίδας «Ἐλεύθερον Βῆμα». Ἡ ἐφημερίδα ἐκφράζει ἀπόψεις καθαρὰ βενιζελικές, ἀφοῦ οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς συνιδρυτὲς τῆς εἶναι προσωπικοὶ φίλοι τοῦ Ε. Βενιζέλου (Καραπάνος, Ροῦσσος, Λαμπράκης).
2 Μαρτίου: Κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη (παραίτηση στὶς 3 Μαίου τοῦ 1922).
13 Μαρτίου: Ἡ κεμαλικὴ κυβέρνηση τῆς Ἄγκυρας δηλώνει ὅτι πρέπει πρὶν ἀπὸ ὁποιαδήποτε συζήτηση γιὰ ἀνακωχὴ νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἐκκένωση τῆς Μ. Ἀσίας καὶ τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα.
3 Μαΐου: Κυβέρνηση Νικολάου Στράτου (παραίτηση στὶς 9 Μαΐου τοῦ 1922).
9 Μαΐου: Κυβέρνηση Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη. Στὴ διάρκεια τῆς θητείας της θὰ καταρρεύσει τὸ μικρασιατικὸ μέτωπο (παραίτηση στὶς 28 Αὐγούστου τοῦ 1922).
29 Ἰουλίου: Ἡ Γαλλία μὲ ρηματικὴ ἀνακοίνωσή της ἐκφράζει τὴν πλήρη διαφωνία της σὲ ἐνδεχόμενη προσπάθεια τῆς Ἑλλάδας νὰ καταλάβει τὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ λόγους ἀντιπερισπασμοῦ.
13 Αὐγούστου: Ἔπειτα ἀπὸ προπαρασκευὴ πυροβολικοῦ, τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ἐξαπολύουν εὐρείας κλίμακας ἀντεπίθεση στὸ μέτωπο τῆς Μ. Ἀσίας ἐναντίον τῶν ἑλληνικῶν θέσεων. Ἡ τουρκικὴ ἐπίθεση ἐπικεντρώθηκε στὸ νότιο τομέα τοῦ μετώπου, δυτικὰ τοῦ Ἀφιὸν Καραχισάρ. Ἡ τουρκικὴ αὐτὴ ἐνέργεια ὁδήγησε ὕστερα ἀπὸ λίγες μέρες σὲ γενικὴ ὑποχώρηση τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων.
17 Αὐγούστου: Σὲ μία ἀπὸ τὶς φονικότερες μάχες τῆς Μικρασιατικῆς Ἐκστρατείας, στὸ Ἀλὴ Βεράν, ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς μονάδες ὑπὸ τὸν ὑποστράτηγο Ν. Τρικούπη παραδίδονται στὶς κεμαλικὲς δυνάμεις.
28 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Νικολάου Τριανταφυλλάκου (παραίτηση στὶς 16 Σεπτεμβρίου τοῦ 1922).
30 Αὐγούστου: Χιλιάδες προσφύγων ἀπὸ τὴ Μ. Ἀσία ἀρχίζουν νὰ συρρέουν στὴν Ἑλλάδα.
31 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ καὶ ἡ ἀρμενικὴ συνοικία τῆς Σμύρνης καταστρέφονται ἀπὸ πυρκαγιὰ ποὺ σκόπιμα ἔβαλαν οἱ τουρκικὲς Ἀρχὲς τῆς πόλης.
5 Σεπτεμβρίου: Τὰ τελευταία τμήματα τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐγκαταλείπουν τὴ Μικρὰ Ἀσία.
11 Σεπτεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κίνηση τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ποὺ ἐκκενώνουν τὴ Μικρὰ Ἀσία ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τῶν ἀξιωματικῶν Σ. Γονατά, Ν. Πλαστήρα, Δ. Φωκὰ προβάλλει δυὸ βασικὰ αἰτήματα: παραίτηση τοῦ βασιλιὰ ὑπὲρ τοῦ διαδόχου καὶ ἀνασυγκρότηση τοῦ στρατοῦ στὴ Θράκη γιὰ νὰ προστατευτοῦν τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα στὴν περιοχή.
16 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Ἀναστασίου Χαραλάμπη (παραίτηση στὶς 17 Σεπτεμβρίου τοῦ 1922). Παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου ὑπὲρ τοῦ γιοῦ τοῦ Γεωργίου.
17 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Σωτηρίου Κροκίδα (παραίτηση στὶς 14 Νοεμβρίου τοῦ 1922).
28 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὰ Μουδανιὰ ἀνακωχὴ ἀνάμεσα στοὺς συμμάχους καὶ τὴν κεμαλικὴ Τουρκία. Ἡ ἀνακωχή, ἂν καὶ ἀφοροῦσε ἄμεσα στὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα στὴν ἀνατολικὴ Θράκη, ὑπογράφτηκε χωρὶς τὴν παρουσία Ἕλληνα ἀντιπροσώπου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἄρχισε ἡ ἐκκένωση τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα.
5 Ὀκτωβρίου: Δημοσιεύεται ἀπόφαση τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ὁποία δημιουργεῖται ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ γιὰ νὰ διακριβώσει τοὺς ὑπεύθυνούς της ἐθνικῆς τραγωδίας. Στὶς ἀρχὲς τοῦ ἑπόμενου μήνα συγκαλεῖται ἔκτακτο ἐπαναστατικὸ δικαστήριο γιὰ νὰ τοὺς δικάσει.
12 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐγκαταλείπει τὴν ἀνατολικὴ Θράκη.
14 Νοεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κυβέρνηση Στυλιανοῦ Γονατὰ (παραίτηση στὶς 11 Ἰανουαρίου τοῦ 1924).
15 Νοεμβρίου: Ὁ Νικόλαος Πλαστήρας ὑπογράφει τὴ διαταγὴ ἐκτέλεσης τῶν Ἕξι.
«Τὴν 11 καὶ 30΄ π.μ. τῆς σήμερον, εἰς τὸν παρὰ τὸ Γουδὶ χῶρον, ἐξετελέσθη ἐν πλήρει στρατιωτικὴ τάξει ἡ θανατικὴ ἐκτέλεσις τῶν Ἐξ καταδικασθέντων ὑπὸ τοῦ Ἐκτάκτου Ἐπαναστατικοῦ Στρατοδικείου, ὑπευθύνων της Μικρασιατικῆς Καταστροφῆς, ἤτοι τῶν ἀπαρτισάντων τὸ Συμβούλιον τῶν Πέντε, πολιτικῶν Π. Πρωτοπαπαδάκη, Δ. Γούναρη, Ν.
Στράτου, Γ. Μπαλτατζὴ καὶ Ν. Θεοτόκη καὶ τοῦ ἀρχιστρατήγου τῆς ἤττης Γ.
Χατζηανέαστη...». Ἀπόσπασμα τοῦ κυβερνητικοῦ ἀνακοινωθέντος, τὸ ὁποῖο ἀναφέρεται στὴν ἐκτέλεση τῶν Ἕξι.
3 Δεκεμβρίου: Μαχητικὰ συλλαλητήρια σὲ πολλὲς κυπριακὲς πόλεις μὲ κυρίαρχο αἴτημα τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
12 Δεκεμβρίου: Ὁ ὑποστράτηγος Θ. Πάγκαλος ἀναλαμβάνει τὴ διοίκηση τῆς στρατιᾶς τοῦ Ἔβρου καὶ μαζὶ τὸ δύσκολο ἔργο τῆς ἀναδιοργάνωσής της.
1923 8 Ἰανουαρίου: Πραγματοποιεῖται στὴν Πλατεία Ὁμονοίας μεγάλο πανπροσφυγικὸ συλλαλητήριο διαμαρτυρίας, στὸ ὁποῖο μάλιστα ἀπευθύνουν σύντομο χαιρετισμὸ καὶ Τοῦρκοι ἀντικεμαλιστές.
30 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὴ Λοζάνη ἡ σύμβαση ἀνταλλαγῆς πληθυσμῶν ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία. Ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς σύμβασης ἑξαιροῦνται οἱ Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ οἱ μουσουλμάνοι τῆς ἑλληνικῆς Θράκης.
16 Φεβρουαρίου: Παύει νὰ ἰσχύει τὸ Ἰουλιανὸ Ἡμερολόγιο καὶ τίθεται σὲ ἰσχὺ τὸ Γρηγοριανό.
Ἡ 16η Φεβρουαρίου τοῦ 1923 μὲ τὸ παλαιὸ ἡμερολόγιο γίνεται μὲ τὸ νέο 1η Μαρτίου τοῦ 1923.
24 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴ Λοζάνη τῆς Ἐλβετίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ στὸ Ἡνωμένο Βασίλειο, τὴ Γαλλία, τὴν Ἰταλία, τὴν Ἑλλάδα, τὴ Ρουμανία, τὴ Σερβία, τὴν Ἰαπωνία, μὲ παρατηρητὴ τὶς ΗΠΑ. Ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἐπισφραγίζεται de jure ἡ ἑλληνικὴ παρουσία στὰ νησιὰ τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου (Λέσβος, Χίος, Λῆμνος, Ἰκαρία, Σάμος, Σαμοθράκη). Ἡ Ἑλλάδα παραχωρεῖ στὴν Τουρκία τὰ νησιὰ Ἴμβρο καὶ Τένεδο, ἐνῶ ἡ Τουρκία ἀναγνωρίζει τὴν ἰταλικὴ κυριαρχία στὰ Δωδεκάνησα καὶ τὴν ἀγγλικὴ στὴν Κύπρο.
30 Αὐγούστου: Ἰταλικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Κέρκυρα, μετὰ τὸ βομβαρδισμὸ τῆς πόλης ἀπὸ ἰταλικὰ πολεμικὰ πλοῖα. Ἀπὸ τὸν «πειρατικό» βομβαρδισμὸ χάνουν τὴ ζωὴ τοὺς 20 Ἕλληνες πολίτες. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ γίνεται σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ στρατηγοῦ Τελίνι ἀπὸ Ἀλβανοὺς ληστὲς στὴν ἑλληνοαλβανικὴ μεθόριο.
27 Σεπτεμβρίου: Τὰ ἰταλικὰ στρατεύματα ἐκκενώνουν τὴν Κέρκυρα καὶ τοὺς Παξούς. Ἡ Ἑλλάδα ἀναγκάζεται νὰ πληρώσει μεγάλη ἀποζημίωση.
28 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἀντεπανάσταση, ποὺ ὀργανώνεται ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς Λεοναρδόπουλο, Γαργαλίδη καὶ Ζήρα, ἀποτυγχάνει.
16 Δεκεμβρίου: Διεξάγονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν μελῶν τῆς Δ΄ Συντακτικῆς Συνέλευσης. Ἀπέχουν τὰ ἀντιβενιζελικὰ κόμματα. Ἡ συνέλευση ποὺ ἐκλέγεται εἶναι μονόπλευρη.
19 Δεκεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Β΄, νόμιμος διάδοχος τοῦ πατέρα του, Κωνσταντίνου Ἅ΄, ἀναγκάζεται νὰ διαφύγει στὸ ἐξωτερικό.
1924 2 Ἰανουαρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1922 Νικόλαος Πλαστήρας παραδίδει τὴν ἐξουσία στοὺς πολιτικούς.
4 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ ἡμέρες ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Συντακτικῆς Ἐθνοσυνέλευσης.
11 Ἰανουαρίου: Ὁ Βενιζέλος σχηματίζει κυβέρνηση θέτοντας τέρμα στὴν πολιτικὴ ἀβεβαιότητα. Ἡ κυβέρνησή του θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 6 Φεβρουαρίου τοῦ 1924.
6 Φεβρουαρίου: Κυβέρνηση τοῦ Γεωργίου Καφαντάρη (παραίτηση στὶς 12 Μαρτίου τοῦ 1924).
12 Μαρτίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου (παραίτηση στὶς 25 Ἰουλίου τοῦ 1924).
15 Μαρτίου: Ἡ γενικὴ συνέλευση τῶν μελῶν τοῦ ΠΑΟ ἐπικυρώνει τὴ μετονομασία τοῦ συλλόγου ἀπὸ Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικὸς Ἀθλητικὸς Ὅμιλος σὲ Παναθηναϊκὸς Ἀθλητικὸς Ὅμιλος.
17 Μαρτίου: Ἐπώνυμα στελέχη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐκλέγουν ἔπειτα ἀπὸ πρόταση τοῦ Χ.
Βοζίκη τὸν Παναγὴ Τσαλδάρη ὡς ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος.
25 Μαρτίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση κηρύσσει ἔκπτωτη τὴ δυναστεία τῶν Γλίξμπουρκ.
Ἐγκαθίδρυση τοῦ πολιτεύματος τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
13 Ἀπριλίου: Σὲ σχετικὸ δημοψήφισμα ὁ λαὸς ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας μὲ ποσοστὸ 70%.
24 Ἰουλίου: Καταψηφίζεται στὴ Βουλὴ ἡ κυβέρνηση τοῦ Α. Παπαναστασίου, ἡ ὁποία καὶ παραιτεῖται.
25 Ἰουλίου: Κυβέρνηση τοῦ Θ. Σοφούλη (παραίτηση στὶς 7 Ὀκτωβρίου τοῦ 1924).
7 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Α. Μιχαλακόπουλου (παραίτηση στὶς 26 Ἰουνίου τοῦ 1925).
Δεκέμβριος: Τὸ ΣΕΚΕ μετονομάζεται σὲ ΚΚΕ.
19 Δεκεμβρίου: Καθιέρωση τῆς ὀκτάωρης καθημερινῆς καὶ τῆς 48ωρης ἑβδομαδιαίας ἐργασίας. 1925 8 Ἰανουαρίου: Καταγγέλλονται διώξεις σὲ βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ στοιχείου σὲ περιοχὲς τῆς νότιας Βουλγαρίας.
30 Ἰανουαρίου: Ἡ Τουρκία ἀπελαύνει τὸν οἰκουμενικὸ πατριάρχη Κωνσταντῖνο ΣΤ΄, γιατί δὲν τὸν θεωρεῖ Τοῦρκο ὑπήκοο.
10 Μαρτίου: Ἱδρύεται ὁ Ὀλυμπιακὸς Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιῶς, περισσότερο γνωστὸς σήμερα ὡς Ὀλυμπιακὸς Πειραιῶς.
26 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Θ. Πάγκαλου. Ὁ στρατηγὸς ἐκδιώκει ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὴ νόμιμη κυβέρνηση Α. Μιχαλακοπούλου (ἀπὸ τὴ διάλυση τῆς Βουλῆς στὶς 29 Σεπτεμβρίου τοῦ 1925 καθίσταται δικτατορική).
22 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση Πάγκαλου, ἀντιδρώντας στὶς βουλγαρικὲς προκλήσεις, διατάσσει τὴν προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐντὸς τοῦ βουλγαρικοῦ ἐδάφους.
Καταλαμβάνεται τὸ Πετρίτσι. Μία ἑβδομάδα ἀργότερα, ὑπὸ τὴν πίεση τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα ἐκκενώνουν τὴν περιοχή.
30 Νοεμβρίου: Μὲ προσωπικὴ διαταγὴ τοῦ δικτάτορα στρατηγοῦ Πάγκαλου ἀπαγορεύεται οἱ γυναῖκες νὰ φοροῦν κοντὰ φουστάνια στὶς δημόσιες ἐμφανίσεις τους.
6 Δεκεμβρίου: Διατυπώνεται τὸ αἴτημα ἀπὸ τὶς συνδικαλιστικὲς ὀργανώσεις τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων γιὰ τὸ 13ο μισθὸ ἐν ὄψει τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων.
1926 5 Ἰανουαρίου: Ὁ Πάγκαλος ἀναλαμβάνει τὴν ἐκτελεστικὴ καὶ τὴ νομοθετικὴ ἐξουσία.
15 Μαρτίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ναύαρχος Κουντουριώτης παραιτεῖται, διαμαρτυρόμενος γιὰ τὶς αὐθαιρεσίες τοῦ δικτάτορα Θ. Πάγκαλου.
18 Μαρτίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» τὸ ἰδρυτικὸ διάταγμα τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Ἡ ἵδρυσή της ἔγινε μὲ πρωτοβουλία τοῦ καθηγητῆ ἀστρονομίας Δημήτριου Αἰγινήτου.
30 Ἀπριλίου: Καθίσταται ὑποχρεωτικὴ ἡ ἐκπαίδευση τῶν παιδιῶν ἡλικίας ἀπὸ 6 ἕως 14 ἐτῶν.
19 Ἰουλίου: Δικτατορικὴ κυβέρνηση Ἀθανάσιου Εὐταξία (ἀνατρέπεται ἀπὸ στρατιωτικὸ κίνημα στὶς 22 Αὐγούστου τοῦ 1926).
23 Αὐγούστου: Ὁ στρατηγὸς Γ. Κονδύλης ἀνατρέπει τὸ δικτάτορα Θ. Πάγκαλο καὶ ἀποκαθιστᾶ τὸ ναύαρχο Π. Κουντουριώτη στὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
26 Αὐγούστου: Ἡ προσωρινὴ κυβέρνηση τοῦ Γ. Κονδύλη προκηρύσσει ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς συνταγματικῆς τάξης.
4 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὴν κατάρρευση τῆς Δικτατορίας τοῦ Πάγκαλου καὶ τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐκλογῶν τῆς 7ης Νοεμβρίου τοῦ 1926 (μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς) σχηματίζεται οἰκουμενικὴ κυβέρνηση μὲ τὴ συμμετοχὴ τῶν περισσότερων κομμάτων (οἰκουμενική).
Κυβέρνηση τοῦ Ἀλεξάνδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 17 Αὐγούστου τοῦ 1927).
1927 20 Ἀπριλίου: Ὁ Βενιζέλος ἐπιστρέφει ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸ καὶ ἀποσύρεται στὰ Χανιά.
3 Ἰουνίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ νέο Σύνταγμα τῆς χώρας, περισσότερο γνωστὸ ὡς Δημοκρατικὸ Σύνταγμα τοῦ 1927.
17 Αὐγούστου: Νέα κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 8 Φεβρουαρίου τοῦ 1928).
30 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυχημένη δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας Παύλου Κουντουριώτη.
7 Δεκεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴ λήψη γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἑλλάδα συστηματικῶν μέτρων ἐναντίον τῆς δράσης τῶν κομμουνιστῶν.
1928 7 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα κατασκευῆς τοῦ ὑπόγειου σταθμοῦ τῆς Ὁμόνοιας καὶ τῆς σήραγγας πρὸς τὴν Πλατεία Ἀττικῆς.
8 Φεβρουαρίου: Ἡ νέα κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Ζαΐμη -πάντα μὲ τὴ στήριξη τῶν Φιλελευθέρων- θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 4 Ἰουλίου τοῦ 1928.
22 Ἀπριλίου: Στὶς 21.45΄ σφοδρότατος σεισμὸς ἰσοπεδώνει τὴν Κόρινθο, τὸ Λουτράκι καὶ τὸ Καλαμάκι Κορινθίας, ἀφήνοντας πίσω τοῦ ἐκτὸς ἀπὸ ἐρείπια καὶ δεκάδες νεκρούς.
19 Αὐγούστου: Σπουδαία νίκη τοῦ Βενιζέλου στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται. Μὲ ἐκλογικὸ σύστημα τὸ πλειοψηφικὸ στενῆς περιφέρειας οἱ Φιλελεύθεροι ἐκλέγουν 178 βουλευτές, σὲ σύνολο 250, ἂν καὶ λαμβάνουν τὸ 46,94% τῶν ψήφων.
13 Σεπτεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ε. Βενιζέλος μὲ ἐπιστολή του στὸν Τοῦρκο ὁμόλογό του Ἰσμὲτ Ἰνονοὺ ζητᾶ τὴν ἐπίλυση μὲ εἰρηνικὸ τρόπο τοῦ συνόλου τῶν ἐκκρεμοτήτων ποὺ ὑπάρχουν ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς θὰ τὸν προσκαλέσει στὴν Κωνσταντινούπολη.
23 Δεκεμβρίου: Ἵδρυση τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας.
1929 7 Ἰανουαρίου: Οἱ ὁμοσπονδίες τῶν ὑπαλλήλων διαδηλώνουν τὴν ἀντίθεσή τους στὴ θέσπιση τοῦ «Ἰδιώνυμου» ἀπὸ τὴν κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου.
2 Ἰουνίου: Ὁ ναύαρχος Παῦλος Κουντουριώτης ἐκλέγεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ καὶ τὴ Γερουσία πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς Δημοκρατίας.
7 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 16 Δεκεμβρίου τοῦ 1929).
25 Ἰουλίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» ὁ Ν.4229/1929 «Περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν», περισσότερο γνωστὸς ὡς «Ἰδιώνυμον».
3 Σεπτεμβρίου: Ἀπὸ στοιχεῖα ποὺ δημοσιεύονται σὲ ἀθηναϊκὲς ἐφημερίδες εἶναι φανερὸ πὼς ἡ διεθνὴς οἰκονομικὴ ὕφεση πλήττει σοβαρὰ καὶ τὴν ἑλληνικὴ οἰκονομία.
26 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία της ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἱδρύθηκε ἔπειτα ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου.
26 Ὀκτωβρίου: Ἐγκαινιάζεται ἀπὸ τὸν Ε. Βενιζέλο τὸ φράγμα τοῦ Μαραθώνα. Μὲ τὸν περιορισμὸ τῶν ὑδάτων δημιουργεῖται μία λίμνη ἀπὸ τὴν ὁποία ὑδρεύονται ἡ Ἀθήνα καὶ ὁ Πειραιᾶς.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ Παῦλος Κουντουριώτης παραιτεῖται ἀπὸ τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
14 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ζαΐμης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας.
16 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 26 Μαΐου τοῦ 1932).
1930 2 Ἰανουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀναλαμβάνει τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας στὴν κυβέρνηση Βενιζέλου. Στὴ θέση αὐτὴ θὰ παραμείνει μέχρι τὸ Μάιο τοῦ 1932. Στὸ ἐντυπωσιακὸ ἔργο ποὺ ἐπιτελεῖ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀνέγερση 3.000 σχολικῶν αἰθουσῶν σὲ ὅλη τὴ χώρα.
4 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὅπως ἔχει μετονομαστεῖ ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα, ἀρχίζει τὶς συναλλαγές της μὲ τὸ κοινό.
5 Φεβρουαρίου: Οἱ γυναῖκες ἀποκτοῦν δικαίωμα ψήφου στὶς δημοτικὲς καὶ κοινοτικὲς ἐκλογές.
20 Ἰουλίου: Ἐγκαίνια τοῦ ὑπόγειου σταθμοῦ τῆς Ὁμόνοιας ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ἐλευθέριο Βενιζέλο.
6 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει σὲ αἴθουσα τῆς Βουλῆς ἡ πρώτη διάσκεψη γιὰ τὴ Διαβαλκανικὴ Συνεργασία.
30 Ὀκτωβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἄγκυρα ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ε. Βενιζέλο καὶ τὸν Τοῦρκο πρόεδρο Μουσταφὰ Κεμὰλ σύμφωνο φιλίας.
1931 3 Αὐγούστου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου, ἔπειτα ἀπὸ βίαια ἐπεισόδια ποὺ ἔγιναν ἀπὸ ἀριστεροὺς διαδηλωτὲς στὶς Σέρρες, θέτει σὲ ἐφαρμογὴ τὸ μέτρο τῆς ἐκτόπισης τῶν κομμουνιστῶν.
Ὀκτώβριος: Ἐξέγερση στὴν Κύπρο μὲ κύριο αἴτημα τὴν ἕνωση τοῦ νησιοῦ μὲ τὴν Ἑλλάδα.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Ἰσμὲτ Ἰνονοὺ πασὰς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα ὡς ἐπίσημος προσκεκλημένος τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
1932 8 Ἰανουαρίου: Ἡ οἰκονομικὴ κρίση πλήττει τὴν ἐργατικὴ τάξη, κυρίως ὅμως τοὺς ἀγρότες - ἰδιαίτερα αὐτοὺς τῶν περιοχῶν τῆς Θεσσαλίας.
26 Μαΐου: Κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου (παραίτηση στὶς 5 Ἰουνίου τοῦ 1932).
5 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ 1932).
25 Σεπτεμβρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται (μὲ ἀναλογικὸ ἐκλογικὸ σύστημα) τὸ Λαϊκὸ (Π.
Τσαλδάρης) καὶ τὸ Φιλελεύθερο Κόμμα (Ε. Βενιζέλος) λαμβάνουν σχεδὸν τὸ ἴδιο ποσοστὸ ψήφων (33%) καὶ ἑδρῶν. Ὁ Βενιζέλος παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ ἴδιου ἔτους, ὁπότε καὶ παραιτεῖται.
26 Σεπτεμβρίου: Σεισμὸς ἐντάσεως ἑπτὰ βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ καταστρέφει τὴν Ἱερισσὸ τῆς Χαλκιδικῆς, προκαλεῖ τὸ θάνατο 161 ἀτόμων, καθὼς καὶ σοβαρὲς καταστροφὲς σὲ μονὲς τοῦ Ἁγίου Ὅρους.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆς Τσαλδάρης ἀναγνωρίζει τὸ πολίτευμα τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
4 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ νέα κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν ἀρχηγὸ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆ Τσαλδάρη (κυβέρνηση μειοψηφίας).
1933 16 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει τὴν τελευταία του κυβέρνηση, ἀφοῦ στὸ μεταξὺ ἔχει ἀνατρέψει τὴν κυβέρνηση μειοψηφίας τοῦ Π. Τσαλδάρη. Προκηρύσσει ἐκλογὲς γιὰ τὶς 5 Μαρτίου, οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν μὲ τὸ πλειοψηφικὸ σύστημα μὲ στενὴ περιφέρεια.
5 Μαρτίου: Ἐκλογικὴ νίκη τῶν ἀντιβενιζελικῶν κομμάτων («Ἡνωμένη Ἀντιπολίτευση»), τὰ ὁποία συνασπίστηκαν ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Παναγῆ Τσαλδάρη. Λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου (πλειοψηφικὸ μὲ στενὴ περιφέρεια), τὰ κόμματα ποὺ πρόσκεινται στὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο («Ἐθνικὸς Συναγερμός»), ἂν καὶ λαμβάνουν περισσότερες ψήφους ἀπὸ τὸν ἀντίπαλο συνδυασμό, ἐκλέγουν τελικὰ λιγότερους βουλευτές.
6 Μαρτίου: Ἀπόπειρα τοῦ στρατηγοῦ Νικόλαου Πλαστήρα γιὰ ἐγκαθίδρυση στρατιωτικῆς δικτατορίας μετὰ τὴν ἐκλογικὴ νίκη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀποτυγχάνει. Ὁ Πλαστήρας καταφεύγει ἀρχικὰ στὴν Ἰταλία καὶ στὴ συνέχεια στὴ Γαλλία. Τὴν ἴδια μέρα σχηματίζεται κυβέρνηση ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Ὀθωναῖο, ἡ ὁποία ἔπειτα ἀπὸ τέσσερις μέρες θὰ μεταβιβάσει τὴν ἐξουσία στοὺς νικητὲς τῶν ἐκλογῶν.
10 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποτυχία τοῦ κινήματος τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα νὰ ἐμποδίσει τὴν ἄνοδο τῶν ἀντιβενιζελικῶν κομμάτων στὴν ἐξουσία, ὁ Π. Τσαλδάρης σχηματίζει κυβέρνηση, ποὺ στηρίζεται σὲ ἰσχυρὴ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία (παραίτηση στὶς 10 Ὀκτωβρίου τοῦ 1935).
14 Ἀπριλίου: Ἡ κυβέρνηση τοῦ Π. Τσαλδάρη ἀποφασίζει νὰ ἀλλάξει τακτικὴ ἀπέναντι στοὺς κομμουνιστές. Προχωρᾶ σὲ ἀποφυλάκιση μικροῦ ἀριθμοῦ κρατουμένων καὶ ὑπόσχεται τὴ γρήγορη ἐπίλυση τῶν ἐργατικῶν προβλημάτων, ὥστε νὰ μὴ γίνεται πολιτικὴ ἐκμετάλλευσή τους.
11 Μαΐου: Ο Ι. Μεταξὰς καὶ ἀρκετοὶ βουλευτὲς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος προτείνουν τὴ δίωξη τοῦ Ε. Βενιζέλου ὡς ἠθικοῦ αὐτουργοῦ τοῦ κινήματος Πλαστήρα (6 Μαρτίου τοῦ 1933).
6 Ἰουνίου: Ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ Ε. Βενιζέλου στὴ λεωφόρο Κηφισίας. Ἀποκαλύπτεται ὅτι τὴν ἀπόπειρα εἶχε σχεδιάσει ὁ διοικητὴς τῆς Γενικῆς Ἀσφάλειας τῆς Ἀθήνας Ι.
Πολυχρονόπουλος μὲ τὸ γνωστὸ ληστὴ Καραθανάση. Ὁ Βενιζέλος στὴν κατάθεσή του ἀναφέρει, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα, καὶ τὰ ἑξῆς: «Θεωρῶ διὰ τὴν ἀπόπειραν ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν καὶ κυρίως, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, Ἰω. Ράλλην».
1 Αὐγούστου: Παρέχεται τὸ δικαίωμα στὶς γυναῖκες νὰ ἐκλέγονται ὡς δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ σύμβουλοι.
1934 9 Φεβρουαρίου: Σύναψη τοῦ Συμφώνου Βαλκανικῆς Συνεννόησης μεταξὺ τῆς Ἑλλάδας, τῆς Γιουγκοσλαβίας, τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Τουρκίας.
11 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀντιβενιζελικὸς Κωνσταντῖνος Κοτζιᾶς ἐκλέγεται δήμαρχος στὴν Ἀθήνα.
14 Σεπτεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ἡ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης νὰ προχωρήσει στὴν ἠλεκτροκίνηση τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς μέχρι τὴν Κηφισιά.
14 Ὀκτωβρίου: Ἐγκαθίστανται καὶ ἀρχίζουν τὴ λειτουργία τοὺς στὸ Μέγαρο τοῦ Ἀρσάκειου τὰ δικαστήρια.
1935 6 Ἰανουαρίου: Καταγγέλλεται ὡς σκανδαλώδης ἡ παραχώρηση ἄδειας ἐγκατάστασης καὶ λειτουργίας ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ στὴν ἀμερικανικὴ ἑταιρεία Μαρκόνι. Τὴν καταγγελία κάνουν βουλευτὲς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.
23 Ἰανουαρίου: Πετροπόλεμος ἀνάμεσα στοὺς κατοίκους τῆς Καλύμνου καὶ τῶν ἰταλικῶν στρατευμάτων κατοχῆς.
24 Ἰανουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀποφασίζει τὴ μετατροπὴ τῆς Ἁγίας Σοφίας ἀπὸ τέμενος σὲ μουσεῖο.
1 Μαρτίου: Ἀπόπειρα βίαιης ἀνατροπῆς τῆς νόμιμης κυβέρνησης μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Παναγὴ Τσαλδάρη ἀπὸ στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικοὺς ποὺ ἐνεργοῦν κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση ἢ τουλάχιστον τὴν ἀνοχὴ τοῦ Ε. Βενιζέλου ἀποτυγχάνει. Ὁ Βενιζέλος καταφεύγει στὰ ἰταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα καὶ αὐτοεξορίζεται στὴ Γαλλία.
24 Ἀπριλίου: Ἐκτελοῦνται οἱ στρατιωτικοὶ Α. Παπούλας καὶ Ε. Κοιμήσης, οἱ ὁποῖοι συμμετεῖχαν στὸ ἀποτυχημένο πραξικόπημα τῆς 1ης Μαρτίου τοῦ 1935. Ὁ κύκλος τοῦ αἵματος ποὺ ἄνοιξε μὲ τὴν ἐκτέλεση τῶν Ἕξι τὸ 1922 φαίνεται νὰ κλείνει.
9 Ἰουνίου: Διεξάγονται ἐκλογὲς μὲ ἀποχὴ ὅλων τῶν βενιζελικῶν κομμάτων. Νικητὴς ἀναδεικνύεται ὁ κυβερνητικὸς συνασπισμὸς Τσαλδάρη-Κονδύλη. Λίγο ἀργότερα ὁ Κονδύλης οὐσιαστικὰ θὰ ἀνατρέψει τὸν Τσαλδάρη καὶ θὰ διεξάγει νόθο -ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸ τῶν ψήφων-δημοψήφισμα μὲ σκοπὸ τὴν παλινόρθωση τῆς δυναστείας.
2 Αὐγούστου: Ο Ε. Βενιζέλος ἀπομακρύνεται ὁριστικὰ ἀπὸ τὴν πολιτικὴ σκηνή.
24 Αὐγούστου: Θάνατος τοῦ ναύαρχου Παύλου Κουντουριώτη.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Γ. Κονδύλης σὲ συνεργασία μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν ἐπιτελείων στρατοῦ Παπάγο, ναυτικοῦ Οἰκονόμου καὶ ἀεροπορίας Ρέππα ἀνατρέπει τὴν κυβέρνηση τοῦ Π. Τσαλδάρη, ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στὴν πραξικοπηματικὴ παλινόρθωση τῆς δυναστείας.
3 Νοεμβρίου: Δημοψήφισμα γιὰ τὸ πολιτειακὸ ἀποβαίνει ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ τῆς μοναρχίας. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων δείχνει ὅτι συνέβησαν σοβαρὲς ἐκλογικὲς παρατυπίες.
26 Νοεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Β΄ ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα.
30 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Δεμερτζῆ (μέχρι τὸ θάνατό του στὶς 13 Ἀπριλίου τοῦ 1936).
18 Δεκεμβρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές, οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς.
1936 26 Ἰανουαρίου: Οἱ ἐκλογές, οἱ ὁποῖες διεξήχθησαν ἄψογα μὲ τὸ ἐκλογικὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, δὲν ἀνέδειξαν κανένα κόμμα νικητή. Ρυθμιστῆς τῆς κατάστασης καθίσταται τὸ ΚΚΕ. Οἱ Φιλελεύθεροι καταλαμβάνουν 126 ἕδρες, ὁ Δημοκρατικὸς Συνασπισμὸς τοῦ Γεώργιου Παπανδρέου 7, τὸ Ἀγροτικὸ Κόμμα 5, οἱ Λαϊκοὶ μαζὶ μὲ ἄλλα ἀντιβενιζελικὰ κόμματα 143 καὶ τὸ ΚΚΕ 15. Ἡ Ἀριστερὰ γίνεται ρυθμιστὴς τῆς πολιτικῆς κατάστασης.
31 Ἰανουαρίου: Θάνατος τοῦ στρατηγοῦ Κονδύλη.
19 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸ τῶν Φιλελευθέρων Θ. Σοφούλη καὶ τὸν ἡγέτη τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδας τοῦ Παλλαϊκοῦ Μετώπου Στ. Σκλάβαινα μυστικὸ σύμφωνο, μὲ τὸ ὁποῖο τὸ Παλλαϊκὸ Μέτωπο δεσμεύεται νὰ ὑποστηρίξει τὸν Σοφούλη κατὰ τὴν ἐκλογὴ προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐνῶ οἱ Φιλελεύθεροι μὲ τὴ σειρά τους νὰ καταργήσουν τὸ «Ἰδιώνυμο», τὴν ὑπηρεσία κρατικῆς ἀσφαλείας, καὶ νὰ ἀμνηστεύσουν ἡγετικὰ στελέχη τοῦ ΚΚΕ. Ὅταν λίγο ἀργότερα τὸ σύμφωνο δημοσιοποιεῖται, μᾶλλον ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ ΚΚΕ, ἀφοῦ ἡ ἡγεσία τοῦ θεωρεῖ ὅτι ὑπαναχώρησε ὁ Σοφούλης, προκαλεῖται θύελλα ἀντιδράσεων ἀπὸ ὅλα τὰ ἀστικὰ κόμματα. Ὁ Σκλάβαινας σὲ δηλώσεις τοῦ ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι κάτι ἀνάλογο συζητοῦσε καὶ μὲ τὸ Λαϊκὸ Κόμμα.
18 Μαρτίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος πεθαίνει στὸ Παρίσι, στὸ ὁποῖο ἔχει ἐγκατασταθεῖ μετὰ τὴν ἀποτυχία τοῦ κινήματος τῆς 1ης Μαρτίου τοῦ 1935.
13 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Δεμερτζὴς καὶ στὴ θέση τοῦ ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Β΄ τοποθετεῖ τὸν ἀντιπρόεδρο τῆς κυβέρνησης καὶ ὑπουργὸ τῶν Στρατιωτικῶν Ἰωάννη Μεταξά, παρὰ τὴν ἀντίθεση τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων ποὺ στηρίζουν τὴν κυβέρνηση.
9 Μαΐου: Ὁ στρατὸς καὶ ἡ χωροφυλακὴ διαλύουν βίαια συγκέντρωση ἀπεργῶν καπνεργατῶν στὴ Θεσσαλονίκη. Δώδεκα νεκροὶ καὶ δεκάδες τραυματίες εἶναι ὁ τραγικὸς ἀπολογισμὸς τῶν φονικῶν συγκρούσεων.
17 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ Παναγὴς Τσαλδάρης, ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, πολιτικὸς ποὺ διακρινόταν γιὰ τὴ βαθιὰ προσήλωσή του στοὺς θεσμούς.
4 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Μεταξὰς μὲ τὴ συναίνεση τοῦ βασιλιὰ Γεώργιου Β΄ διαλύει τὴ Γ΄ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ καὶ κηρύσσει στρατιωτικὸ νόμο στὴ χώρα ἐγκαθιδρύοντας προσωπικὴ δικτατορία.
17 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ πολιτικοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου.
26 Δεκεμβρίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» ὁ Ἀναγκαστικὸς Νόμος 375, «Περὶ Κατασκοπίας», ὁ ὁποῖος ἔρχεται νὰ συμπληρώσει τὸν Ν.4229 τοῦ 1929, πιὸ γνωστὸ ὡς «ὁ νόμος γιὰ τὸ ἰδιώνυμο».
1937 16 Δεκεμβρίου: Οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ μὲ ὑπόμνημα τοὺς πρὸς τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Β΄ ζητοῦν ἐπαναφορὰ τῆς πολιτικῆς νομιμότητας.
Ἡ κυβέρνηση μὲ τὸν Ἀναγκαστικὸ Νόμο 677 ρυθμίζει τὰ ἀγροτικὰ χρέη.
Ἵδρυση τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων (ΙΚΑ).
1938 10 Φεβρουαρίου: Συλλαμβάνεται καὶ ἐξορίζεται στὴν Πάρο, παρ’ ὅλο ποὺ εἶναι ἀσθενής, ὁ Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος.
25 Μαρτίου: Γίνονται τὰ ἐπίσημα ἐγκαίνια τοῦ πρώτου ἑλληνικοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ στὰ μεσαῖα κύματα. Τὸ στούντιο βρίσκεται στὸ Ζάππειο καὶ ὁ πομπὸς εἶναι ἰσχύος 15 κιλοβάτ. Ἡ κεραία τοποθετεῖται ἀπὸ τὴ γερμανικὴ ἑταιρεία Τελεφοῦνκεν στὰ Νέα Λιόσια.
27 Μαρτίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος (γέν. στὴν Πάτρα τὸ 1875), ὁ ὁποῖος εἶχε χρηματίσει πρωθυπουργὸς γιὰ 9 μῆνες τὸ διάστημα 1924-1925.
28 Ἰουλίου: Ἐξέγερση στὰ Χανιὰ ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος τοῦ Μεταξὰ καταρρέει τὴν ἑπόμενη μέρα.
4 Ὀκτωβρίου: Ἱδρύεται στὴν Ἀστυνομία Πόλεων εἰδικὴ ὑπηρεσία γιὰ τὴ ρύθμιση τῆς κυκλοφορίας.
30 Νοεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι τὸ ΙΚΑ θὰ παρέχει πλήρη ἰατρικὴ περίθαλψη στοὺς ἀσφαλισμένους του.
1939 7 Ἀπριλίου: Ἰταλικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀλβανία, ἡ ὁποία γίνεται ἰταλικὸ προτεκτοράτο. Ἡ ἀλβανικὴ βασιλικὴ οἰκογένεια τοῦ Ἀχμὲτ Ζώγου ἐγκαταλείπει τὴ χώρα.
22 Αὐγούστου: Ἐκρήγνυται τὸ ἡφαίστειο τῆς Θήρας.
24 Σεπτεμβρίου: Ἡ φράση «Ἐδῶ Λονδίνο! Ἀκοῦτε τὴν ἑλληνικὴ ἐκπομπὴ τοῦ BBC» ἀκούγεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὰ βραχέα.
24 Ὀκτωβρίου: Ἀνακοινώνεται ἐπίσημα ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ἀνέρχεται σὲ 7.107.472 κατοίκους. Ἵδρυση τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας.
1940 12 Ἰανουαρίου: Τὸ καθεστὼς Μεταξὰ θεωρεῖ τὴ δήλωση μετάνοιας ἀρκετὴ γιὰ τὴν ἀποφυλάκιση τῶν κομμουνιστῶν.
26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα σημαντικὴ ἐμπορικὴ συμφωνία ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Μεγάλη Βρετανία, ἡ ὁποία, ἐμμέσως πλὴν σαφῶς, προκαθορίζει καὶ τὴ στάση τῆς Ἑλλάδας ἀπέναντι σὲ μελλοντικὴ ἐπίθεση τῆς Ἰταλίας ἢ τῆς Γερμανίας.
12 Ἰουλίου: Ἐπίθεση μὲ βόμβες ἀπὸ ἰταλικὰ ἀεροσκάφη ἐναντίον βοηθητικοῦ πλοίου τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου.
15 Αὐγούστου: Βυθίζεται ἔξω ἀπὸ τὸ λιμάνι τῆς Τήνου τὸ ἐλαφρὺ καταδρομικὸ «ΕΛΛΗ» ἔπειτα ἀπὸ ἐπίθεση μὲ τορπίλες ποὺ δέχτηκε ἀπὸ τὸ ἰταλικὸ ὑποβρύχιο «DELFINO».
28 Ὀκτωβρίου: Κήρυξη τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ Πολέμου. Τὰ ἑλληνικὰ τμήματα προκαλύψεως στὴν ἑλληνοαλβανικὴ μεθόριο δέχονται ἐπίθεση ἀπὸ τὶς ἰταλικὲς δυνάμεις ποὺ βρίσκονται στὴν Ἀλβανία. Εἶχε προηγηθεῖ ἀπόρριψη τοῦ ἰταλικοῦ τελεσιγράφου ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ι. Μεταξά.
1 Νοεμβρίου: Ὁ ὑπολοχαγὸς Ἀλέξανδρος Διάκος, ἀπὸ τὰ ἰταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα, πέφτει ἡρωικὰ μαχόμενος στὴν περιοχὴ Τσούκα τῆς Πίνδου. Εἶναι ὁ πρῶτος νεκρὸς Ἕλληνας ἀξιωματικὸς κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸ Πόλεμο. Ἕνα μήνα ἀργότερα (5 Δεκεμβρίου τοῦ 1940), στὴν περιοχὴ τῆς Πρεμετῆς, σκοτώνεται στὸ πεδίο τῆς μάχης ὁ ἀντισυνταγματάρχης Μαρδοχαῖος Φριζής. Εἶναι ὁ πρῶτος ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ποὺ ἔπεσε στὸ πεδίο τῆς μάχης στὸν πόλεμο τοῦ 1940-1941.
2 Νοεμβρίου: Ἀεροσκάφος τύπου PZL τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας μὲ πιλότο τὸν ἀνθυποσμηναγὸ Μαρίνο Μητραλέξη καταρρίπτει βομβαρδιστικὸ ἀεροσκάφος τῆς Reggia
Aeronautica τύπου CANT 1007BIS, κοντὰ στὴ Θεσσαλονίκη. Ἡ κατάρριψη γίνεται μὲ ἐμβολισμὸ τῆς πτέρυγας τοῦ ἐχθρικοῦ ἀεροσκάφους.
13 Νοεμβρίου: Ἡ ἰταλικὴ μεραρχία ἀλπινιστῶν Τζούλια, ἡ ὁποία βρίσκεται σὲ μικρὴ ἀπόσταση ἀπὸ τὸ Μέτσοβο, ὑποχωρεῖ, ἐγκαταλείποντας τὸ ἑλληνικὸ ἔδαφος.
22 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κορυτσά.
24 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴ Μοσχόπολη τῆς Βορείου Ἠπείρου.
6 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τοὺς Ἁγίους Σαράντα.
8 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπωθεῖ βορειότερα τὶς ἰταλικὲς δυνάμεις καὶ εἰσέρχεται στὸ Ἀργυρόκαστρο.
22 Δεκεμβρίου: Ἡ 3η Μεραρχία τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπελευθερώνει τὴ Χιμάρα.
Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολής» μὲ κυβερνήτη τὸν Μίλτωνα Ἰατρίδη βυθίζει ἔξω ἀπὸ τὸν Αὐλώνα τὸ ἰταλικὸ πετρελαιοφόρο «Ἀντουανέτα».
24 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολῆς» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Β.Ν Μίλτωνα Ἰατρίδη βυθίζει μὲ τορπίλες στὰ στενά του Ὀτράντο τὸ ἰταλικὸ ὁπλιταγωγὸ «Φιρέντσε».
29 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Πρωτεύς» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Β.Ν Ν.
Χατζηκωνσταντὴ βυθίζει ἔξω ἀπὸ τὸ νησὶ Σάσωνα τὸ μεγάλο ἰταλικὸ ὁπλιταγωγὸ «Σαρδηνία». Ἐν συνεχείᾳ ὅμως βυθίζεται μὲ ἐμβολισμὸ ἀπὸ ἰταλικὴ τορπιλάκατο.
31 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Κατσώνης» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Α. Σπανίδη βυθίζει κοντὰ στὶς γιουγκοσλαβικὲς ἀκτὲς τὸ ἰταλικὸ πετρελαιοφόρο «Κουίντο».
1941 10 Ἰανουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κλεισούρα, σημαντικὸ συγκοινωνιακὸ κόμβο, φτάνοντας στὸ ἀλβανικὸ ἔδαφος στὸν κεντρικὸ τομέα τοῦ μετώπου (περιοχὴ Τρεμπεσίνας). Τὸ μέτωπο σταθεροποιεῖται στὴ γραμμὴ Χιμάρα (δυτικά) - Κλεισούρα (κέντρο) - Πόγραδετς (ἀνατολικά).
19-20 Ἰανουαρίου: Συνάντηση κορυφῆς τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα στὸ Σάλσμπουρκ τῆς Αὐστρίας. Ὁ Χίτλερ ἀνακοινώνει στὸν Μουσολίνι τὴν πρόθεσή του νὰ ἄρει τὸ βαλκανικὸ ἀδιέξοδο. Οἱ προθέσεις τοῦ Γερμανοῦ δικτάτορα ὠθοῦν τὸν Μουσολίνι στὴν ἀνάληψη ἐπιθετικῆς δράσης ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.
23 Ἰανουαρίου: Ἔπειτα ἀπὸ ἐπικὸ ἀγώνα τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὰ στρατηγικῆς σημασίας ὑψώματα 717 καὶ 731 τῆς Τρεμπεσίνας.
29 Ἰανουαρίου: Θάνατος τοῦ πρωθυπουργοῦ Ἰωάννη Μεταξά. Ὁ Ἀλέξανδρος Κορυζὴς ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὴν ἡμέρα τῆς αὐτοκτονίας του, λίγο πρὶν μποῦν στὴν Ἀθήνα τὰ γερμανικὰ στρατεύματα (20 Ἀπριλίου τοῦ 1941).
30 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς κυβέρνησης Ἀλέξανδρος Κορυζῆς ὑπογράφει τὸν εἰσαγωγικὸ νόμο τοῦ νέου ἀστικοῦ κώδικα ποὺ ἐκπόνησε ἐπιτροπὴ νομομαθῶν ὑπὸ τὸν καθηγητὴ Γεώργιο Μπαλλή. Ὁ νέος ἀστικὸς κώδικας δὲν θὰ ἰσχύσει λόγω τῆς κατάληψης τῆς χώρας ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα.
Φεβρουάριος (ἀρχές): Μεταφέρονται μὲ κάθε μυστικότητα στὸ ὑποκατάστημα τῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδος στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης τὰ ἀποθέματα σὲ χρυσὸ τῆς τράπεζας, τὰ ὁποία ἀνέρχονται σὲ 610.796,491 οὐγγιές.
8 Μαρτίου: Ὁ Γεώργιος Βλάχος δημοσιεύει στὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή» ἀνοιχτῆ ἐπιστολὴ πρὸς τὸν Ἀδόλφο Χίτλερ.
9 Μαρτίου: Ἀρχίζει στὸ βορειοηπειρωτικὸ μέτωπο ἡ Ἐαρινὴ Ἐπίθεση τῶν Ἰταλῶν, ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Μπενίτο Μουσολίνι.
14 Μαρτίου: Πέντε σχεδὸν ἡμέρες μετὰ τὴν ἐξαπόλυση τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης ὁ ἰταλικὸς στρατὸς ἀριθμεῖ τουλάχιστον 14.000 νεκροὺς καὶ τραυματίες.
16 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποτυχία τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης οἱ ἰταλικὲς δυνάμεις ποὺ βρίσκονται στὴν Ἀλβανία ἀνασυντάσσονται στὶς θέσεις ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐξόρμησαν.
17 Μαρτίου: Φτάνουν στὴν Ἑλλάδα καὶ προωθοῦνται στὴν περιοχὴ τοῦ ποταμοῦ Ἁλιάκμονα, βόρειά του Ὀλύμπου, οἱ πρῶτοι Βρετανοὶ καὶ Νεοζηλανδοὶ στρατιῶτες, γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἄμυνα τῆς χώρας στὴ σχεδὸν βέβαιη ἐπίθεση τῶν Γερμανῶν.
21 Μαρτίου: Ὁ Μουσολίνι, πεπεισμένος γιὰ τὴν πλήρη ἀποτυχία τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης, φεύγει ἀπὸ τὴν Ἀλβανία.
26 Μαρτίου: Φιλοβρετανικὸ πραξικόπημα στὴ Γιουγκοσλαβία ἐπιταχύνει τὴ γερμανικὴ ἀνάμειξη στὴ βαλκανικὴ σύγκρουση.
6 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἇλ. Κορυζὴς ἀπορρίπτει τὶς γερμανικὲς αἰτιάσεις γιὰ τὴν παρουσία βρετανικῶν δυνάμεων στὴ χώρα. Ἀρχίζει ἡ γερμανικὴ εἰσβολὴ στὴν Ἑλλάδα. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ πρωθυπουργὸς αὐτοκτονεῖ (19 Ἀπριλίου) καὶ τὸν διαδέχεται ὁ Ἔμμ. Τσουδερός.
9 Ἀπριλίου: Ἔπειτα ἀπὸ ραγδαία προέλαση ἐντὸς τοῦ γιουγκοσλαβικοῦ ἐδάφους οἱ γερμανικὲς μηχανοκίνητες μονάδες, ἀκολουθώντας τὸν ροῦ τοῦ ποταμοῦ Ἀξιοῦ, καταλαμβάνουν τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης, ὑπερφαλαγγίζοντας τὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις ποὺ ὑπερασπίζουν τὰ ὀχυρὰ τῆς Γραμμῆς Μεταξά. Τὴν ἴδια μέρα, στὶς 2 τὸ μεσημέρι, συνθηκολογεῖ στὴ Θεσσαλονίκη τὸ Τμῆμα Στρατιᾶς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας (διοικητὴς ἀντιστράτηγος Κωνσταντῖνος Μπακόπουλος).
Αὐτοκτονεῖ στὰ Ὕφαλα τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης ὁ ὑποστράτηγος Ἰωάννης Ζήσης, διοικητὴς τῆς Ταξιαρχίας Ἔβρου, ἡ ὁποία γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴν αἰχμαλωσία ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατέφυγε στὴν Τουρκία, ὅπου καὶ ἀφοπλίστηκε (7 Ἀπριλίου).
15 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ σύμπτυξη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν Ἀλβανία μὲ στόχο τὴν εὐθυγράμμιση τοῦ μετώπου. Ἡ Βόρεια Ἤπειρος, ἡ ὁποία ἔχει γιὰ τρίτη φορᾶ ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ού αἰώνα ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ ἑλληνικὰ στρατεύματα (1912, 1915, 1940), ἐγκαταλείπεται ὁριστικά.
17 Ἀπριλίου: Οἱ κάτοικοι τῆς Θάσου συγκρούονται μὲ τὶς γερμανικὲς δυνάμεις Κατοχῆς, οἱ ὁποῖες προσπαθοῦν νὰ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὸ νησὶ τὸ σύνολο τῶν ἀποθηκευμένων τροφίμων.
Αὐτὴ ἡ ἀντίδραση τῶν κατοίκων ἀποτρέπει τὴ μεταφορά. Εἶναι ἡ πρώτη ἀπόλυτα αὐθόρμητη πράξη ἀντίστασης κατὰ τῶν κατακτητῶν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.
20 Ἀπριλίου: Στὸ Βοτονόσι τῆς περιοχῆς Μετσόβου ὑπογράφεται τὸ πρωτόκολλο συνθηκολόγησης τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀνάμεσα στὸν ὑποστράτηγο Τσολάκογλου, διοικητὴ τοῦ ΤΣΔΜ (Τομέας Στρατιᾶς Δυτικῆς Μακεδονίας) καὶ τὸ Γερμανὸ ταξίαρχο Ντίτριχ. Ὁ Ἔμμ. Τσουδερός, πρώην διοικητὴς τῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδος, γίνεται πρωθυπουργός. Τὴν προηγούμενη ἡμέρα εἶχε αὐτοκτονήσει ὁ πρωθυπουργὸς Κορυζής.
21 Ἀπριλίου: Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ τὴ Θράκη ἔπειτα ἀπὸ ἔγκριση τῶν Γερμανῶν.
24 Ἀπριλίου: Μετὰ τὴ ραγδαία γερμανικὴ προέλαση στὸ ἐσωτερικό της χώρας, τὸ βρετανικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ἐκκενώνει τὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα καὶ κατευθύνεται στὴν Κρήτη. Ὁ βασιλιὰς καὶ ἡ κυβέρνηση ἀναχωροῦν μὲ τὸ θωρηκτὸ «Ἀβέρωφ», στὴν ἀρχὴ γιὰ τὴν Κρήτη καὶ στὴ συνέχεια γιὰ τὴ Μέση Ἀνατολή.
30 Ἀπριλίου: Ὁ στρατηγὸς Γεώργιος Τσολάκογλου αὐτοανακηρύσσεται μὲ τὴν ὑποστήριξη τῶν Γερμανῶν πρωθυπουργός. Ὁρκίζεται ἡ πρώτη κατοχικὴ κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 2 Δεκεμβρίου τοῦ 1942).
20 Μαΐου: Στὶς 6.30 τὸ πρωὶ ἀρχίζει ἡ γερμανικὴ ἐπίθεση ἐναντίον τῆς Κρήτης, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσει στὴν πλήρη κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπὸ τοὺς εἰσβολεῖς στὶς 30 Μαΐου (Μάχη τῆς Κρήτης).
30 Μαΐου: Τὴ νύχτα ὁ Μανώλης Γλέζος καὶ ὁ Ἀπόστολος Σάντας κατεβάζουν ἀπὸ τὸν ἱερὸ βράχο τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν τὴ ναζιστικὴ σημαία, προκαλώντας ἐνθουσιασμὸ στοὺς κατοίκους τῆς κατεχόμενης πόλης.
2 Ἰουνίου: Νέα κυβέρνηση Ἔμμ. Τσουδερού, ἕδρα τῆς ὁποίας μέχρι τὶς 29 Ἰουνίου εἶναι τὸ θωρηκτὸ «Ἀβέρωφ», ποὺ ναυλοχεῖ στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας.
10 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα, ἔπειτα ἀπὸ ἀπόφαση τῆς Ἀνώτερης Γερμανικῆς Διοίκησης, χωρίζεται σὲ ζῶνες κατοχῆς, τὴ γερμανική, τὴν ἰταλικὴ καὶ τὴ βουλγαρική.
8 Ἰουλίου: Ἐνθρόνιση τοῦ πρώην μητροπολίτη Κορινθίας Δαμασκηνοῦ στὸν ἀρχιεπισκοπικὸ θρόνο τῶν Ἀθηνῶν. Πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες εἶχε ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὰ καθήκοντά του, ἔπειτα ἀπὸ ἀπαίτηση τῶν γερμανικῶν ἀρχῶν Κατοχῆς, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χρύσανθος, πρώην μητροπολίτης Τραπεζούντας, γιατί εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ὁρκίσει τὴ δωσιλογικὴ κυβέρνηση Τσολάκογλου.
28 Ἰουλίου: Στὴ ρηματικὴ ἀνακοίνωση τοῦ πληρεξουσίου του Γ΄ Ράιχ στὴν Ἑλλάδα πρὸς τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν ἀναφέρονται, μεταξὺ ἄλλων, καὶ τὰ παρακάτω: «Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δέον ὅπως ρυθμίζει κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἐπάρκειαν τοῦ χαρτονομίσματος εἰς δραχμᾶς, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζει μηνιαίως διὰ τᾶς ἀνάγκας τοῦ γερμανικοῦ στρατοῦ ποσὸν μέχρις 25 ἑκατομμυρίων μάρκων».
Στὴν πραγματικότητα, τὰ λεγόμενα «ἔξοδα κατοχῆς» ἦταν πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ 25.000.000 μάρκα μηνιαίως (βλέπε 14 Μαρτίου τοῦ 1942).
9 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται στὴν Ἀθήνα ὁ Ἐθνικὸς Δημοκρατικὸς Ἑλληνικὸς Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ) μὲ ἀρχηγὸ τὸν ἀπότακτό του κινήματος τοῦ 1935 Ναπολέοντα Ζέρβα. Ο ΕΔΕΣ συγκρότησε ἀντιστασιακὲς ὁμάδες κυρίως στὴν Ἤπειρο καὶ τὴν Αἰτωλοακαρνανία.
27 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ΚΚΕ (Λευτέρης Ἀποστόλου), τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος (Χρῆστος Χωμενίδης), τῆς Ἕνωσης Λαϊκῆς Δημοκρατίας (Ἠλίας Τσιριμῶκος) καὶ τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος Ἑλλάδας (Ἀπόστολος Βογιατζής) τὸ ΕΑΜ (Ἐθνικὸ Ἀπελευθερωτικὸ Μέτωπο).
28 Σεπτεμβρίου: Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς προβαίνουν σὲ ἐκτελέσεις Ἑλλήνων στὸ Δοξάτο τῆς Δράμας καὶ λίγες μέρες ἀργότερα στὴ Νιγρίτα καὶ στὸ Κιλκίς. Αὐτὲς οἱ διώξεις τοῦ ἑλληνικοῦ στοιχείου ἀποκλήθηκαν «Βουλγαρικοὶ Ἑσπερινοί».
29 Σεπτεμβρίου: Σφαγὲς χιλιάδων Ἑλλήνων ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς στὴν περιοχὴ τοῦ Δοξάτου Δράμας.
24 Ὀκτωβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν 165 ἄντρες τοῦ χωριοῦ Μεσοβούνι κοντὰ στὴν Πτολεμαΐδα.
2 Δεκεμβρίου: Ἡ πείνα σὲ συνδυασμὸ μὲ τὶς πολὺ ἄσχημες καιρικὲς συνθῆκες προκαλεῖ χιλιάδες θύματα ἀνάμεσα στὸν ἀστικὸ κυρίως πληθυσμὸ τῆς χώρας. Μέχρι τὰ μέσα τοῦ 1942 οἱ νεκροὶ θὰ φτάσουν τὶς 200.000.
1942 16 Φεβρουαρίου: Ἱδρύεται ὁ Ἑλληνικὸς Λαϊκὸς Ἀπελευθερωτικὸς Στρατὸς (ΕΛΑΣ).
23 Φεβρουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀποστέλλει σὲ διακόσια σημαίνοντα πρόσωπα τῶν ἐκκλησιῶν, τοῦ Τύπου καὶ τῆς πολιτικῆς τῶν συμμαχικῶν χωρῶν ὑπόμνημα, στὸ ὁποῖο περιγράφει τὸ λιμὸ ποὺ μαστίζει τὸν ἑλληνικὸ λαὸ καὶ κάνει ἔκκληση γιὰ ἀποφασιστικὴ βοήθεια.
14 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἀπὸ ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς -κατοχικῆς-, τῆς ἰταλικῆς καὶ τῆς γερμανικῆς κυβέρνησης ἡ Συμφωνία τῆς Ρώμης, ἡ ὁποία προβλέπει τὴ μορφὴ τοῦ «δανείου» γιὰ τὰ ἐπιπλέον τῶν ἐξόδων κατοχῆς ποσὰ ποὺ θὰ λάμβαναν οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς ἀπὸ τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος. Ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία γνωστοποιήθηκε ἐπισήμως στὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση μὲ τὴν 160ή ρηματικὴ ἀνακοίνωση τοῦ πληρεξουσίου του Γ΄ Ράιχ στὴν Ἑλλάδα, προβλέπει ἀποπληρωμὴ τῶν δανείων «ἐν καιρῷ». Ὁ καθηγητὴς Α. Ἀγγελόπουλος ὑπολόγισε στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1990 τὸ ἀπαιτητὸ κεφάλαιο μόνο στὰ 3.000.000.000 δολάρια (1993).
30 Μαρτίου: Οἱ κυριότερες, μὲ ἐξαίρεση τῶν Κωνσταντῖνο Τσαλδάρη, προσωπικότητες τῆς συντηρητικῆς παράταξης συνυπογράφουν μὲ φιλελεύθερους ἡγέτες πρωτόκολλο σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο δὲν θὰ ἐπιστρέψει ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Β΄ στὴν Ἑλλάδα χωρὶς τὴ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος.
30 Ἀπριλίου: Ἡ ὑπηρεσία ἐπισιτισμοῦ ἀνακοινώνει ὅτι ἡ διανομὴ ψωμιοῦ θὰ γίνεται τρεῖς φορὲς τὴν ἑβδομάδα. Κάθε κάτοχος δελτίου δικαιοῦται 80 δράμια ψωμιοῦ τὴ φορά.
12 Ἰουνίου: Οἱ κυβερνήσεις τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς Μεγάλης Βρετανίας ἀνακοινώνουν τὴν ἀπόφασή τους νὰ ἀποσταλοῦν 18.000 τόνοι τροφίμων στὴν Ἑλλάδα.
11 Ἰουλίου: Οἱ Γερμανοὶ συγκεντρώνουν τοὺς ἄρρενες Ἑβραίους στὴν πλατεία Ἐλευθερίας καὶ τοὺς στέλνουν σὲ κάτεργα, γιὰ νὰ τοὺς ἀπελευθερώσουν ὕστερα ἀπὸ καταβολὴ λύτρων.
28 Ἰουλίου: Ὁ στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας ἀναγγέλλει τὴν ἵδρυση τῶν «Ἐθνικῶν Ὁμάδων Ἑλλήνων Ἀνταρτῶν» ὡς στρατιωτικοῦ σκέλους τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΕΔΕΣ.
22 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση ΠΕΑΝ (Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἀγωνιζομένων Νέων) ἀνατινάζει τὰ γραφεῖα τῆς φιλοναζιστικῆς ὀργάνωσης ΕΣΠΟ (Ἐθνικό-Σοσιαλιστικὴ Πατριωτικὴ Ὀργάνωση) καὶ ἀποτρέπει τὴ στρατολόγηση Ἑλλήνων ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατακτητές.
23 Ὀκτωβρίου: Τὰ συμμαχικὰ στρατεύματα, ἀνάμεσα στὰ ὁποῖα περιλαμβάνεται καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Ταξιαρχία, ἀναχαιτίζουν στὴν περιοχὴ Ἒλ Ἀλαμέιν τὴν προέλαση πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρεια τῶν ὑπὸ τὸν Ἔρβιν Ρόμελ (ἡ Ἀλεποῦ τῆς Ἐρήμου) γερμανικῶν στρατευμάτων (Ἄφρικα Κορπς).
11 Νοεμβρίου: Ἡ τουρκικὴ Βουλὴ ψηφίζει νόμο ποὺ ἐπιβάλλει ἔκτακτη εἰσφορὰ στὴν κινητὴ καὶ ἀκίνητη περιουσία (Varlik vergisi). Ὁ νόμος αὐτός, ὄργανο φυλετικοῦ διωγμοῦ, στρέφεται κυρίως ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων, τῶν Ἑβραίων καὶ τῶν Ἀρμενίων.
16 Νοεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Τρίτων» (κυβερνήτης ὑποπλοίαρχος Ἐπαμεινώνδας Κοντογιάννης) ἐπιτίθεται ἐναντίον γερμανικῆς νηοπομπῆς στὸν Καφηρέα, βυθίζει ἕνα πετρελαιοφόρο καί, ἐνῶ προσπαθεῖ νὰ διαφύγει, δέχεται τὴν ἐπίθεση γερμανικοῦ καταδιωκτικοῦ καὶ τελικὰ βυθίζεται. Δεκαεννέα μέλη τοῦ πληρώματος χάνονται μαζί του.
19 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται ἡ πρώτη κατοχικὴ κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Τσολάκογλου. Νέος πρωθυπουργὸς εἶναι ὁ καθηγητὴς τῆς ἰατρικῆς Κωνσταντῖνος Λογοθετόπουλος.
25 Νοεμβρίου: Ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τοῦ ΕΔΕΣ ἀνατινάζουν τὴ σιδηροδρομικὴ γέφυρα τοῦ Γοργοπόταμου ἀποκόπτοντας τὴ στρατηγικῆς σημασίας ὁδὸ Θεσσαλονίκης-Ἀθηνῶν-Πειραιῶς, τὴν ὁποία οἱ Γερμανοὶ χρησιμοποιοῦν γιὰ τὸν ἀνεφοδιασμὸ τῶν στρατευμάτων τοῦ Ρόμελ στὴ Β. Ἀφρική.
30 Νοεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολῆς» (κυβερνήτης Νίκ. Ρουσέν) βυθίζει ἐχθρικὸ φορτηγὸ πλοῖο χωρητικότητας 8.000 τόνων στὴν περιοχὴ τῶν Δωδεκανήσων.
2 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση (κατοχική) τοῦ Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου (παραίτηση στὶς 7 Ἀπριλίου τοῦ 1943).
15 Δεκεμβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βασίλισσα Ὄλγα» καταβυθίζει ἰταλικὸ ὑποβρύχιο στὰ στενά της Βεγγάζης.
1943 14 Ἰανουαρίου: Σκοτώνεται στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ Ἰταλοὺς καραμπινιέρους ὁ ταγματάρχης Ἰωάννης Τσιγάντες, ἀρχηγὸς τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης Μίδας 614. Ὁ ἀδερφὸς τοῦ Χριστόδουλος Τσιγάντες εἶναι τὴν ἴδια περίοδο ἀρχηγὸς τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ποὺ μάχεται στὸ πλευρὸ τῶν Συμμάχων στὴ Μέση Ἀνατολή.
19 Ἰανουαρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βάσ. Ὄλγα» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Γ. Μπλέσσα βυθίζει τὴν ἰταλικὴ κορβέτα «Στρόμπολι» στὴ θαλάσσια περιοχὴ ἀνοιχτὰ τῆς Τύνιδας.
31 Ἰανουαρίου: Ὁ δείκτης κόστους ζωῆς φτάνει στὶς 2.085 μονάδες ἀπὸ τὶς 125 μονάδες ποὺ βρισκόταν στὶς 31 Ἰανουαρίου τοῦ 1941. Λίγους μῆνες ἀργότερα (Ὀκτώβριος τοῦ 1943) θὰ ἐκτοξευθεῖ στὶς 22.825 μονάδες 4 Φεβρουαρίου: Ἐκτελεῖται ἀπὸ τὰ ναζιστικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ὁ ἀξιωματικός της Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας Κώστας Πιερρίκος, ὁ ὁποῖος ἦταν ἐπικεφαλῆς τῆς ὁμάδας τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΠΕΑΝ, ποὺ εἶχε ἀνατινάξει τὰ γραφεῖα τῆς φιλοναζιστικῆς ὀργάνωσης ΕΣΠΟ.
6 Φεβρουαρίου: Ὁ οἰκονομικὸς πληρεξούσιος του Ράιχ στὴν Ἑλλάδα Νέστλερ σὲ ἔγγραφό του πρὸς τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀναφέρει μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Ἀπὸ τὰ κατὰ τὸν μήνα Φεβρουάριο 1943 ἐμβασθέντα 6.000.000.000 δραχμές, ἀναλογοῦν 3.000.000.000 δραχμὲς εἰς τὸν Γενικὸν Λογαριασμὸν (δηλαδὴ ἔξοδα κατοχῆς) καὶ 3.000.000.000 εἰς τὸν Εἰδικὸν Λογαριασμὸν (δηλαδὴ πιστώσεις)». Αὐτὴ ἡ ἐπισήμανση καταδεικνύει ὅτι οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς «δανείζονταν» χρήματα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
23 Φεβρουαρίου: Ἱδρύεται ἡ Ἑνιαία Πανελλαδικὴ Ὀργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ).
24 Φεβρουαρίου: Δυναμικὴ ἀντίδραση τοῦ λαοῦ τῆς Ἀθήνας κατὰ τοῦ μέτρου τῆς πολιτικῆς ἐπιστράτευσης τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ ἑτοιμάζουν οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς.
27 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ ποιητὴς Κωστὴς Παλαμᾶς. Ἡ πάνδημος κηδεία τοῦ (1η Μαρτίου) θὰ μετατραπεῖ σὲ σιωπηρὴ ἀντικατοχικῆ διαδήλωση.
5 Μαρτίου: Γενικὴ ἀπεργία στὴν κατεχόμενη Ἀθήνα καὶ παλλαϊκὸ συλλαλητήριο ἐναντίον τῆς πολιτικῆς ἐπιστράτευσης. Δεκάδες νεκροὶ καὶ τραυματίες ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐπέμβαση τῶν γερμανικῶν στρατευμάτων.
15 Μαρτίου: Ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη ὁ πρῶτος συρμὸς μὲ Ἕλληνες Ἑβραίους μὲ προορισμὸ τὸ Ἄουσβιτς. Συνολικὰ πάνω ἀπὸ 48.000 Ἑλληνοεβραῖοι ἐκτοπίστηκαν στὸ Ἄουσβιτς, στὸ Μπιργκενάου καὶ στὸ Μπέργκεν-Μπέλσεν. Μόνο 2.000 τελικὰ θὰ ἐπιστρέψουν στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου.
23 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνὸς καὶ οἱ πρόεδροι πολλῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων προβαίνουν σὲ διάβημα στὸν πρωθυπουργὸ Κωνσταντῖνο Λογοθετόπουλο «ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐν Ἑλλάδι Ἰσραηλιτῶν».
7 Ἀπριλίου: Ὁ συνταγματάρχης Στέφανος Σαράφης (ἀπότακτός του κινήματος τῆς 1ης Μαρτίου 1935) ἀναλαμβάνει τὴν ἡγεσία τοῦ ΕΛΑΣ.
Ὁ Ἰωάννης Ράλλης ἀναλαμβάνει τὴν πρωθυπουργία στὴν τρίτη κατὰ σειρὰ κατοχικὴ κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1944).
25 Ἰουνίου: Γενικὴ ἀπεργία στὴν κατεχόμενη Ἀθήνα, 200.000 διαδηλωτὲς ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν γερμανικῶν ἁρμάτων. Ἐπικεφαλῆς τῶν διαδηλωτῶν εἶναι μία ὁμάδα τυφλῶν ἀναπήρων πολέμου, πάνω στὰ στήθη τῶν ὁποίων ὑπάρχουν γραμμένες οἱ λέξεις «συντρίψατέ μας».
13 Ἰουλίου: Ἡ ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση ΕΔΕΣ διεξάγει στὴν περιοχὴ Μακρυνόρος τῆς ἐπαρχίας Βάλτου Αἰτωλοακαρνανίας παρενοχλητικὲς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῆς ἰταλικῆς μεραρχίας Brenero, ἡ ὁποία κατευθύνεται πρὸς τὴν Ἰταλία γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Σικελίας κατὰ τῶν Συμμάχων.
22 Ἰουλίου: Ὀγκῶδες παναθηναϊκὸ συλλαλητήριο κατὰ τῆς ἐπέκτασης τῆς βουλγαρικῆς ζώνης κατοχῆς στὴν κεντρικὴ Μακεδονία διαλύεται μὲ βίαιο τρόπο ἀπὸ τὰ γερμανοϊταλικὰ στρατεύματα Κατοχῆς.
29 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ στρατολόγηση στὰ τάγματα ἀσφαλείας, τὰ ὁποία εἶχε δημιουργήσει ἡ κυβέρνηση Ι. Ράλλη.
16 Αὐγούστου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς πυρπολοῦν τὸ χωριὸ Κομμένο τῆς Ἄρτας καὶ ἐκτελοῦν 328 ἀπὸ τοὺς κατοίκους του.
12 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἀντάρτες τῆς ὀργάνωσης ΕΟΚ (Ἐθνικὲς Ὀργανώσεις Κρήτης) τοῦ καπετὰν Μανόλη Μπαντουβᾶ ἀντιμετωπίζουν μὲ ἐπιτυχία ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν Γερμανῶν στὴν περιοχὴ τῆς Βιάνου Ἡρακλείου.
13 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ ὑποβρύχιο «Λ. Κατσώνης» μὲ κυβερνήτη τὸν ἀντιπλοίαρχο Β. Λάσκο βυθίζεται πλησίον τῆς Σκιάθου ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἐμβολισμό του ἀπὸ γερμανικὸ καταδιωκτικό.
14 Σεπτεμβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς πυρπολοῦν 11 χωριὰ τῆς περιοχῆς Βιάνου καὶ ἐκτελοῦν 352 κατοίκους.
15 Σεπτεμβρίου: Μάχη στὴν περιοχὴ Ἀνάθεμα κοντὰ στὸ Λιδωρίκι Φωκίδας ἀνάμεσα σὲ δυνάμεις τοῦ 5/42 Συντάγματος Εὐζώνων (ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση) καὶ γερμανικὲς δυνάμεις καταλήγει στὴν ἐσπευσμένη ὑποχώρηση τῶν τελευταίων.
17 Σεπτεμβρίου: Ἀντάρτες τοῦ 5/42 ΣΕ τοῦ συνταγματάρχη Ψαρροῦ ἐπιτίθενται αἰφνιδιαστικὰ ἐναντίον γερμανικῆς φάλαγγας στὴν ἁμαξιτὴ ὁδὸ Ἄμφισσας-Λιδορικίου, στὴν ὁποία προξενοῦν μεγάλες ἀπώλειες.
26 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βασίλισσα Ὄλγα», τὸ πλοῖο μὲ τὴν πιὸ σημαντικὴ δράση ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ στὴ διάρκεια τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βυθίζεται στὸ Λακκὶ τῆς Λέρου ἔπειτα ἀπὸ ἐπίθεση γερμανικῶν ἀεροπλάνων.
Νοέμβριος: Οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς ἀρχίζουν νὰ διοχετεύουν στὴν ἑλληνικὴ ἀγορὰ χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας καὶ γαλλικὰ χρυσὰ εἰκοσόφραγκα, σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ σταματήσουν τὴν ἀνεξέλεγκτη ἄνοδο τῶν τιμῶν. Ἡ προσπάθειά τους ἀποτυγχάνει, ἀλλὰ ἐνισχύει τὴ χρυσοφιλία, ἡ ὁποία κληροδοτεῖται καὶ στὴ μεταπολεμικὴ περίοδο.
26 Νοεμβρίου: Τὰ ναζιστικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στὸ Μονοδένδρι Λακωνίας 118 ὁμήρους.
8 Δεκεμβρίου: Γερμανικὰ στρατεύματα εἰσβάλλουν στὴ Μονὴ τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου καὶ προβαίνουν σὲ ἐκτελέσεις μοναχῶν καὶ προσκυνητῶν.
13 Δεκεμβρίου: Σφαγὴ 1.101 Ἑλλήνων στὰ Καλάβρυτα ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς.
18 Δεκεμβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στὴ Δράκεια Πηλίου 133 ἄτομα.
1944 7 Ἰανουαρίου: Αὐτοκτονεῖ στὴν Ἀθήνα ὁ κυπριακῆς καταγωγῆς ποιητῆς Ναπολέων Λαπαθιώτης (γέν. τὸ 1893).
12 Ἰανουαρίου: Βομβαρδίζεται ἀνηλεῶς τὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ ἀπὸ βρετανικὰ ἀεροσκάφη.
Δεκάδες νεκροὶ ἀπὸ τὸν ἄμαχο πληθυσμό.
21 Ἰανουαρίου: Συμμετοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ μὲ τέσσερις μονάδες στὴ συμμαχικὴ ἀπόβαση στὸ Ἄντζιο τῆς Ἰταλίας.
29 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὴν Πλάκα τῆς Ἠπείρου ἡ ὁμώνυμη συμφωνία ἀνάμεσα στὶς ἀντιστασιακὲς ὀργανώσεις ΕΛΑΣ, ΕΚΚΑ, ΕΔΕΣ. Μὲ τὴ συμφωνία αὐτὴ οἱ ὀργανώσεις ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωση νὰ μὴν πολεμοῦν μεταξύ τους, νὰ περιορίζονται στὶς περιοχὲς ποὺ κατέχει ἡ καθεμιὰ καὶ νὰ πολεμοῦν τὸν ἐχθρὸ ἀπὸ κοινοῦ καὶ χωριστά.
26 Μαρτίου: Ἀναγγέλλεται ἡ δημιουργία τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐθνικῆς Ἀπελευθερώσεως - ΠΕΕΑ. Προσωρινὸς πρόεδρός της εἶναι ὁ συνταγματάρχης Εὐριπίδης Μπακιρτζής, παλαιότερα ἐκπρόσωπος τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΕΚΚΑ, καὶ μέλη τῆς οἱ Μάντακας (ΕΛΑΣ), Σιάντος (ΚΚΕ), Τσιριμῶκος (ΕΛΔ), Γαβριηλίδης (Ἀγροτικὸ Κόμμα) καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου Α. Σβῶλος, ὁ ὁποῖος λίγες μέρες ἀργότερα ἀναλαμβάνει πρόεδρος τῆς ΠΕΕΑ.
1 Ἀπριλίου: Ἡ Ἀντιφασιστικὴ Στρατιωτικὴ Ὀργάνωση ζητᾶ ἀπὸ τὴν ἐξόριστη στὴν Αἴγυπτο ἑλληνικὴ κυβέρνηση τοῦ Ἐμμανουὴλ Τσουδεροῦ τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης ἐθνικῆς ἑνότητας μὲ βάση τὴν ΠΕΕΑ. Συγχρόνως ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλίτες τῆς 1ης Ἑλληνικῆς Ταξιαρχίας στασιάζουν. Τὸ παράδειγμά τους ἀκολουθοῦν στὶς 5 Ἀπριλίου καὶ τὰ πληρώματα πολλῶν μονάδων τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου. Ὁ πρωθυπουργὸς Τσουδερὸς παραιτεῖται καὶ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Σοφοκλῆ Βενιζέλο, ὁ ὁποῖος ἀναθέτει στὸ ναύαρχο Βούλγαρη τὴν καταστολὴ τῆς στάσης. Στὶς 23 Ἀπριλίου ἡ ἐξέγερση λήγει, ἔπειτα ἀπὸ αἱματηρὴ ἐπέμβαση πιστῶν στὴν κυβέρνηση ἀγημάτων ἐμβολῆς.
3 Ἀπριλίου: Παράτολμη ἐνέργεια τριάντα Ἱερολοχιτῶν ὑπὸ τὸν ἀντισυνταγματάρχη Καλλίνσκη ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὁμήρων ποὺ κρατοῦσαν οἱ Γερμανοὶ στὸ Διδασκαλεῖο τῆς Μυτιλήνης.
5 Ἀπριλίου: Ἐξοντώνονται ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς οἱ περισσότεροι κάτοικοι τοῦ χωριοῦ Κλεισούρα Καστοριᾶς. Ἐκτελοῦνται 223 ἄτομα.
17 Ἀπριλίου: Τὸ σύνταγμα 5/42 (ΕΚΚΑ) τοῦ συνταγματάρχη Δ. Ψαρροὺ διαλύεται ἀπὸ ὑπέρτερες δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ στὴν περιοχὴ Κλῆμα Δωρίδος, ἐνῶ ὁ ἴδιος ὁ Ψαρρὸς ἐκτελεῖται, λίγο μετὰ τὴν παράδοσή του.(Παραπομπή: http://clubs.pathfinder.gr/542psarros/196910)
19 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 26 Ἀπριλίου τοῦ 1944).
24 Ἀπριλίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στοὺς Πύργους Κοζάνης 318 κατοίκους τοῦ χωριοῦ.
25 Ἀπριλίου: Ἀντάρτες ἀνατινάσσουν γερμανικὴ στρατιωτικὴ ἁμαξοστοιχία, μὲ ἀποτέλεσμα ἀρκετοὶ στρατιῶτες νὰ βροῦν τὸ θάνατο. Σὲ ἀντίποινα ἐκτελοῦνται 99 Ἕλληνες.
26 Ἀπριλίου: Ἕλληνες ἀντάρτες καὶ Βρετανοὶ κομάντος ἀπάγουν στὴν Κρήτη τὸ διοικητὴ τῆς φρουρᾶς τοῦ νησιοῦ, Γερμανὸ στρατηγὸ Κράιπε, καὶ τὸν μεταφέρουν στὴ Μέση Ἀνατολή.
26 Ἀπριλίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀναλαμβάνει τὴν πρωθυπουργία στὴν ἐξόριστη ἑλληνικὴ κυβέρνηση μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος παρέμεινε μόνο γιὰ 12 μέρες πρωθυπουργός.
1 Μαΐου: Οἱ Γερμανοὶ ἐκτελοῦν στὸ σκοπευτήριο τῆς Καισαριανῆς 200 Ἕλληνες πατριῶτες, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνταν στὶς φυλακὲς τοῦ Χαϊδαρίου, στὴν πτέρυγα μελλοθανάτων 15.
17 Μαΐου: Ἀρχίζει στὸ Λίβανο ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ πρωθυπουργοῦ τῆς ἐξόριστης ἑλληνικῆς κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου ἡ ὁμώνυμη διάσκεψη τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἑλληνικῶν πολιτικῶν καὶ ἀντιστασιακῶν δυνάμεων. Κύρια θέματα ἡ διαμόρφωση ἐθνικῆς πολιτικῆς καὶ ἡ συγκρότηση ἐθνικοῦ στρατοῦ. Στὶς 20 Μαΐου οἱ ἐκπρόσωποι τῶν διαφόρων κομμάτων καὶ ὀργανώσεων καταλήγουν σὲ συμφωνία γιὰ τὴ δημιουργία Κυβέρνησης Ἐθνικῆς Ἑνότητας.
24 Μαΐου: Νέα κυβέρνηση τοῦ Γ. Παπανδρέου (παραίτηση στὶς 18 Ὀκτωβρίου τοῦ 1944).
27 Μαΐου: Ὁλοκληρώνονται στὸ χωριὸ Κορυσχάδες τῆς Εὐρυτανίας οἱ ἐργασίες τοῦ ἐθνικοῦ συμβουλίου, ποὺ ἐπικυρώνει τὴν ἐξουσία τῆς ΠΕΕΑ (Πολιτικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀπελευθέρωσης) ὡς ἀντιπροσωπευτικῆς κυβέρνησης μὲ ἕδρα τὴν Ἑλλάδα.
10 Ἰουνίου: Πυρπολεῖται καὶ καταστρέφεται ἡ κωμόπολη τοῦ Διστόμου ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ ὑπολοχαγοῦ Χὰνς Ζάμπελ (218 κάτοικοι νεκροί: 20 βρέφη, 45 παιδιά, 111 ἐνήλικοι καὶ 42 ὑπερήλικοι).
1-12 Ἰουλίου: Ἡ Ἑλλάδα συμμετέχει μαζὶ μὲ ἄλλες 43 χῶρες στὴ Συνδιάσκεψη τοῦ Bretton
Woods. Ἀποφασίζονται ἡ δομὴ τῆς παγκόσμιας μεταπολεμικῆς οἰκονομίας καὶ ἡ ἵδρυση τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου καὶ τῆς Παγκόσμιας Τράπεζας.
14 Ἰουλίου: Δύναμη Ἱερολοχιτῶν καὶ Βρετανῶν καταδρομέων βάλλει κατὰ τῆς γερμανοϊταλικῆς φρουρᾶς τοῦ νησιοῦ, στὴν ὁποία προξενεῖ σημαντικὲς ἀπώλειες.
11 Αὐγούστου: Ἀποβιβάζεται στὸν Τάραντα τῆς Ἰταλίας ἡ 3η Ἑλληνικὴ Ὀρεινὴ Ταξιαρχία, γιὰ νὰ λάβει μέρος μαζὶ μὲ τοὺς συμμάχους στὶς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα στὴν Ἰταλία.
6 Ἰουλίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἔπειτα ἀπὸ σκληρὴ μάχη καταλαμβάνει τὸ Δορύλαιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (Ἐσκὶ Σεχίρ).
15 Ἰουλίου: Ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου συνέρχεται στὴν Κιουτάχεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας πολεμικὸ συμβούλιο μὲ τὴ συμμετοχὴ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας τῆς χώρας. Τὸ συμβούλιο ἀποφασίζει τὴν προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς τὴν Ἄγκυρα μὲ ἀντικειμενικὸ σκοπὸ τὴν πλήρη διάλυση τοῦ κεμαλικοῦ στρατοῦ.
1 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὸ μικρασιατικὸ μέτωπο ἡ προέλαση πρὸς τὴν Ἄγκυρα.
14 Αὐγούστου: Ἀρχίζει γενικὴ ἐπίθεση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν περιοχὴ ἀνατολικὰ τοῦ Σαγγάριου. Ἔπειτα ἀπὸ τριήμερη φονικὴ μάχη στὴν ὀχυρὴ θέση Καλὲ Γκρότο, τὰ κεμαλικὰ στρατεύματα ἐξαναγκάζονται σὲ ὑποχώρηση.
25 Αὐγούστου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς λαμβάνει ἀμυντικὴ διάταξη δυτικὰ τοῦ ποταμοῦ Σαγγάριου.
4 Ὀκτωβρίου: Ἀνεξάρτητες πηγὲς ἀναφέρουν τουφεκισμοὺς Ἑλλήνων αἰχμαλώτων, οἱ ὁποῖοι κατάγονταν ἀπὸ τὴ Σμύρνη καὶ τὴ Θράκη.
27 Ὀκτωβρίου: Ἀποκαλύπτεται ἀπὸ βρετανικὲς πηγὲς ὅτι ἡ Γαλλία πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες ὑπέγραψε μυστικὸ σύμφωνο μὲ τὴν Τουρκία, μὲ σκοπὸ νὰ διασώσει τὴ Γαλλικὴ Συρία καὶ νὰ αὐξήσει τὴν ἐπιρροή της στὴν κεμαλικὴ Τουρκία.
1922 15 Ἰανουαρίου: Ἡ Γαλλία ἐνισχύει μὲ ποικίλο πολεμικὸ ὑλικὸ τὴν κεμαλικὴ κυβέρνηση στὴν πολεμικὴ προσπάθειά της ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.
Φεβρουάριος: Διεξάγεται στὴ Λαμία ἡ δίκη τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου, ὁ ὁποῖος διώκεται γιὰ τὴ δημοσίευση τοῦ «Δημοκρατικοῦ Μανιφέστου».
6 Φεβρουαρίου: Κυκλοφορεῖ τὸ πρῶτο φύλλο τῆς νέας ἐφημερίδας «Ἐλεύθερον Βῆμα». Ἡ ἐφημερίδα ἐκφράζει ἀπόψεις καθαρὰ βενιζελικές, ἀφοῦ οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς συνιδρυτὲς τῆς εἶναι προσωπικοὶ φίλοι τοῦ Ε. Βενιζέλου (Καραπάνος, Ροῦσσος, Λαμπράκης).
2 Μαρτίου: Κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη (παραίτηση στὶς 3 Μαίου τοῦ 1922).
13 Μαρτίου: Ἡ κεμαλικὴ κυβέρνηση τῆς Ἄγκυρας δηλώνει ὅτι πρέπει πρὶν ἀπὸ ὁποιαδήποτε συζήτηση γιὰ ἀνακωχὴ νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἐκκένωση τῆς Μ. Ἀσίας καὶ τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα.
3 Μαΐου: Κυβέρνηση Νικολάου Στράτου (παραίτηση στὶς 9 Μαΐου τοῦ 1922).
9 Μαΐου: Κυβέρνηση Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη. Στὴ διάρκεια τῆς θητείας της θὰ καταρρεύσει τὸ μικρασιατικὸ μέτωπο (παραίτηση στὶς 28 Αὐγούστου τοῦ 1922).
29 Ἰουλίου: Ἡ Γαλλία μὲ ρηματικὴ ἀνακοίνωσή της ἐκφράζει τὴν πλήρη διαφωνία της σὲ ἐνδεχόμενη προσπάθεια τῆς Ἑλλάδας νὰ καταλάβει τὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ λόγους ἀντιπερισπασμοῦ.
13 Αὐγούστου: Ἔπειτα ἀπὸ προπαρασκευὴ πυροβολικοῦ, τὰ τουρκικὰ στρατεύματα ἐξαπολύουν εὐρείας κλίμακας ἀντεπίθεση στὸ μέτωπο τῆς Μ. Ἀσίας ἐναντίον τῶν ἑλληνικῶν θέσεων. Ἡ τουρκικὴ ἐπίθεση ἐπικεντρώθηκε στὸ νότιο τομέα τοῦ μετώπου, δυτικὰ τοῦ Ἀφιὸν Καραχισάρ. Ἡ τουρκικὴ αὐτὴ ἐνέργεια ὁδήγησε ὕστερα ἀπὸ λίγες μέρες σὲ γενικὴ ὑποχώρηση τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων.
17 Αὐγούστου: Σὲ μία ἀπὸ τὶς φονικότερες μάχες τῆς Μικρασιατικῆς Ἐκστρατείας, στὸ Ἀλὴ Βεράν, ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς μονάδες ὑπὸ τὸν ὑποστράτηγο Ν. Τρικούπη παραδίδονται στὶς κεμαλικὲς δυνάμεις.
28 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Νικολάου Τριανταφυλλάκου (παραίτηση στὶς 16 Σεπτεμβρίου τοῦ 1922).
30 Αὐγούστου: Χιλιάδες προσφύγων ἀπὸ τὴ Μ. Ἀσία ἀρχίζουν νὰ συρρέουν στὴν Ἑλλάδα.
31 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ καὶ ἡ ἀρμενικὴ συνοικία τῆς Σμύρνης καταστρέφονται ἀπὸ πυρκαγιὰ ποὺ σκόπιμα ἔβαλαν οἱ τουρκικὲς Ἀρχὲς τῆς πόλης.
5 Σεπτεμβρίου: Τὰ τελευταία τμήματα τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐγκαταλείπουν τὴ Μικρὰ Ἀσία.
11 Σεπτεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κίνηση τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ποὺ ἐκκενώνουν τὴ Μικρὰ Ἀσία ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τῶν ἀξιωματικῶν Σ. Γονατά, Ν. Πλαστήρα, Δ. Φωκὰ προβάλλει δυὸ βασικὰ αἰτήματα: παραίτηση τοῦ βασιλιὰ ὑπὲρ τοῦ διαδόχου καὶ ἀνασυγκρότηση τοῦ στρατοῦ στὴ Θράκη γιὰ νὰ προστατευτοῦν τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα στὴν περιοχή.
16 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Ἀναστασίου Χαραλάμπη (παραίτηση στὶς 17 Σεπτεμβρίου τοῦ 1922). Παραίτηση τοῦ βασιλιὰ Κωνσταντίνου ὑπὲρ τοῦ γιοῦ τοῦ Γεωργίου.
17 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση Σωτηρίου Κροκίδα (παραίτηση στὶς 14 Νοεμβρίου τοῦ 1922).
28 Σεπτεμβρίου: Ὑπογράφεται στὰ Μουδανιὰ ἀνακωχὴ ἀνάμεσα στοὺς συμμάχους καὶ τὴν κεμαλικὴ Τουρκία. Ἡ ἀνακωχή, ἂν καὶ ἀφοροῦσε ἄμεσα στὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα στὴν ἀνατολικὴ Θράκη, ὑπογράφτηκε χωρὶς τὴν παρουσία Ἕλληνα ἀντιπροσώπου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἄρχισε ἡ ἐκκένωση τῆς ἀνατολικῆς Θράκης ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα.
5 Ὀκτωβρίου: Δημοσιεύεται ἀπόφαση τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ὁποία δημιουργεῖται ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ γιὰ νὰ διακριβώσει τοὺς ὑπεύθυνούς της ἐθνικῆς τραγωδίας. Στὶς ἀρχὲς τοῦ ἑπόμενου μήνα συγκαλεῖται ἔκτακτο ἐπαναστατικὸ δικαστήριο γιὰ νὰ τοὺς δικάσει.
12 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἐγκαταλείπει τὴν ἀνατολικὴ Θράκη.
14 Νοεμβρίου: Ἐπαναστατικὴ κυβέρνηση Στυλιανοῦ Γονατὰ (παραίτηση στὶς 11 Ἰανουαρίου τοῦ 1924).
15 Νοεμβρίου: Ὁ Νικόλαος Πλαστήρας ὑπογράφει τὴ διαταγὴ ἐκτέλεσης τῶν Ἕξι.
«Τὴν 11 καὶ 30΄ π.μ. τῆς σήμερον, εἰς τὸν παρὰ τὸ Γουδὶ χῶρον, ἐξετελέσθη ἐν πλήρει στρατιωτικὴ τάξει ἡ θανατικὴ ἐκτέλεσις τῶν Ἐξ καταδικασθέντων ὑπὸ τοῦ Ἐκτάκτου Ἐπαναστατικοῦ Στρατοδικείου, ὑπευθύνων της Μικρασιατικῆς Καταστροφῆς, ἤτοι τῶν ἀπαρτισάντων τὸ Συμβούλιον τῶν Πέντε, πολιτικῶν Π. Πρωτοπαπαδάκη, Δ. Γούναρη, Ν.
Στράτου, Γ. Μπαλτατζὴ καὶ Ν. Θεοτόκη καὶ τοῦ ἀρχιστρατήγου τῆς ἤττης Γ.
Χατζηανέαστη...». Ἀπόσπασμα τοῦ κυβερνητικοῦ ἀνακοινωθέντος, τὸ ὁποῖο ἀναφέρεται στὴν ἐκτέλεση τῶν Ἕξι.
3 Δεκεμβρίου: Μαχητικὰ συλλαλητήρια σὲ πολλὲς κυπριακὲς πόλεις μὲ κυρίαρχο αἴτημα τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
12 Δεκεμβρίου: Ὁ ὑποστράτηγος Θ. Πάγκαλος ἀναλαμβάνει τὴ διοίκηση τῆς στρατιᾶς τοῦ Ἔβρου καὶ μαζὶ τὸ δύσκολο ἔργο τῆς ἀναδιοργάνωσής της.
1923 8 Ἰανουαρίου: Πραγματοποιεῖται στὴν Πλατεία Ὁμονοίας μεγάλο πανπροσφυγικὸ συλλαλητήριο διαμαρτυρίας, στὸ ὁποῖο μάλιστα ἀπευθύνουν σύντομο χαιρετισμὸ καὶ Τοῦρκοι ἀντικεμαλιστές.
30 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὴ Λοζάνη ἡ σύμβαση ἀνταλλαγῆς πληθυσμῶν ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία. Ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς σύμβασης ἑξαιροῦνται οἱ Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ οἱ μουσουλμάνοι τῆς ἑλληνικῆς Θράκης.
16 Φεβρουαρίου: Παύει νὰ ἰσχύει τὸ Ἰουλιανὸ Ἡμερολόγιο καὶ τίθεται σὲ ἰσχὺ τὸ Γρηγοριανό.
Ἡ 16η Φεβρουαρίου τοῦ 1923 μὲ τὸ παλαιὸ ἡμερολόγιο γίνεται μὲ τὸ νέο 1η Μαρτίου τοῦ 1923.
24 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴ Λοζάνη τῆς Ἐλβετίας ἡ ὁμώνυμη συνθήκη ἀνάμεσα στὴν Τουρκία καὶ στὸ Ἡνωμένο Βασίλειο, τὴ Γαλλία, τὴν Ἰταλία, τὴν Ἑλλάδα, τὴ Ρουμανία, τὴ Σερβία, τὴν Ἰαπωνία, μὲ παρατηρητὴ τὶς ΗΠΑ. Ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἐπισφραγίζεται de jure ἡ ἑλληνικὴ παρουσία στὰ νησιὰ τοῦ βόρειου καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου (Λέσβος, Χίος, Λῆμνος, Ἰκαρία, Σάμος, Σαμοθράκη). Ἡ Ἑλλάδα παραχωρεῖ στὴν Τουρκία τὰ νησιὰ Ἴμβρο καὶ Τένεδο, ἐνῶ ἡ Τουρκία ἀναγνωρίζει τὴν ἰταλικὴ κυριαρχία στὰ Δωδεκάνησα καὶ τὴν ἀγγλικὴ στὴν Κύπρο.
30 Αὐγούστου: Ἰταλικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Κέρκυρα, μετὰ τὸ βομβαρδισμὸ τῆς πόλης ἀπὸ ἰταλικὰ πολεμικὰ πλοῖα. Ἀπὸ τὸν «πειρατικό» βομβαρδισμὸ χάνουν τὴ ζωὴ τοὺς 20 Ἕλληνες πολίτες. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ γίνεται σὲ ἀντίποινα γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ στρατηγοῦ Τελίνι ἀπὸ Ἀλβανοὺς ληστὲς στὴν ἑλληνοαλβανικὴ μεθόριο.
27 Σεπτεμβρίου: Τὰ ἰταλικὰ στρατεύματα ἐκκενώνουν τὴν Κέρκυρα καὶ τοὺς Παξούς. Ἡ Ἑλλάδα ἀναγκάζεται νὰ πληρώσει μεγάλη ἀποζημίωση.
28 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἀντεπανάσταση, ποὺ ὀργανώνεται ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς Λεοναρδόπουλο, Γαργαλίδη καὶ Ζήρα, ἀποτυγχάνει.
16 Δεκεμβρίου: Διεξάγονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν μελῶν τῆς Δ΄ Συντακτικῆς Συνέλευσης. Ἀπέχουν τὰ ἀντιβενιζελικὰ κόμματα. Ἡ συνέλευση ποὺ ἐκλέγεται εἶναι μονόπλευρη.
19 Δεκεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Β΄, νόμιμος διάδοχος τοῦ πατέρα του, Κωνσταντίνου Ἅ΄, ἀναγκάζεται νὰ διαφύγει στὸ ἐξωτερικό.
1924 2 Ἰανουαρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1922 Νικόλαος Πλαστήρας παραδίδει τὴν ἐξουσία στοὺς πολιτικούς.
4 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα. Ἔπειτα ἀπὸ δυὸ ἡμέρες ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Συντακτικῆς Ἐθνοσυνέλευσης.
11 Ἰανουαρίου: Ὁ Βενιζέλος σχηματίζει κυβέρνηση θέτοντας τέρμα στὴν πολιτικὴ ἀβεβαιότητα. Ἡ κυβέρνησή του θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 6 Φεβρουαρίου τοῦ 1924.
6 Φεβρουαρίου: Κυβέρνηση τοῦ Γεωργίου Καφαντάρη (παραίτηση στὶς 12 Μαρτίου τοῦ 1924).
12 Μαρτίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου (παραίτηση στὶς 25 Ἰουλίου τοῦ 1924).
15 Μαρτίου: Ἡ γενικὴ συνέλευση τῶν μελῶν τοῦ ΠΑΟ ἐπικυρώνει τὴ μετονομασία τοῦ συλλόγου ἀπὸ Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικὸς Ἀθλητικὸς Ὅμιλος σὲ Παναθηναϊκὸς Ἀθλητικὸς Ὅμιλος.
17 Μαρτίου: Ἐπώνυμα στελέχη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐκλέγουν ἔπειτα ἀπὸ πρόταση τοῦ Χ.
Βοζίκη τὸν Παναγὴ Τσαλδάρη ὡς ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος.
25 Μαρτίου: Ἡ ἐθνοσυνέλευση κηρύσσει ἔκπτωτη τὴ δυναστεία τῶν Γλίξμπουρκ.
Ἐγκαθίδρυση τοῦ πολιτεύματος τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
13 Ἀπριλίου: Σὲ σχετικὸ δημοψήφισμα ὁ λαὸς ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας μὲ ποσοστὸ 70%.
24 Ἰουλίου: Καταψηφίζεται στὴ Βουλὴ ἡ κυβέρνηση τοῦ Α. Παπαναστασίου, ἡ ὁποία καὶ παραιτεῖται.
25 Ἰουλίου: Κυβέρνηση τοῦ Θ. Σοφούλη (παραίτηση στὶς 7 Ὀκτωβρίου τοῦ 1924).
7 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Α. Μιχαλακόπουλου (παραίτηση στὶς 26 Ἰουνίου τοῦ 1925).
Δεκέμβριος: Τὸ ΣΕΚΕ μετονομάζεται σὲ ΚΚΕ.
19 Δεκεμβρίου: Καθιέρωση τῆς ὀκτάωρης καθημερινῆς καὶ τῆς 48ωρης ἑβδομαδιαίας ἐργασίας. 1925 8 Ἰανουαρίου: Καταγγέλλονται διώξεις σὲ βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ στοιχείου σὲ περιοχὲς τῆς νότιας Βουλγαρίας.
30 Ἰανουαρίου: Ἡ Τουρκία ἀπελαύνει τὸν οἰκουμενικὸ πατριάρχη Κωνσταντῖνο ΣΤ΄, γιατί δὲν τὸν θεωρεῖ Τοῦρκο ὑπήκοο.
10 Μαρτίου: Ἱδρύεται ὁ Ὀλυμπιακὸς Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιῶς, περισσότερο γνωστὸς σήμερα ὡς Ὀλυμπιακὸς Πειραιῶς.
26 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Θ. Πάγκαλου. Ὁ στρατηγὸς ἐκδιώκει ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὴ νόμιμη κυβέρνηση Α. Μιχαλακοπούλου (ἀπὸ τὴ διάλυση τῆς Βουλῆς στὶς 29 Σεπτεμβρίου τοῦ 1925 καθίσταται δικτατορική).
22 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση Πάγκαλου, ἀντιδρώντας στὶς βουλγαρικὲς προκλήσεις, διατάσσει τὴν προέλαση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐντὸς τοῦ βουλγαρικοῦ ἐδάφους.
Καταλαμβάνεται τὸ Πετρίτσι. Μία ἑβδομάδα ἀργότερα, ὑπὸ τὴν πίεση τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα ἐκκενώνουν τὴν περιοχή.
30 Νοεμβρίου: Μὲ προσωπικὴ διαταγὴ τοῦ δικτάτορα στρατηγοῦ Πάγκαλου ἀπαγορεύεται οἱ γυναῖκες νὰ φοροῦν κοντὰ φουστάνια στὶς δημόσιες ἐμφανίσεις τους.
6 Δεκεμβρίου: Διατυπώνεται τὸ αἴτημα ἀπὸ τὶς συνδικαλιστικὲς ὀργανώσεις τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων γιὰ τὸ 13ο μισθὸ ἐν ὄψει τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων.
1926 5 Ἰανουαρίου: Ὁ Πάγκαλος ἀναλαμβάνει τὴν ἐκτελεστικὴ καὶ τὴ νομοθετικὴ ἐξουσία.
15 Μαρτίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ναύαρχος Κουντουριώτης παραιτεῖται, διαμαρτυρόμενος γιὰ τὶς αὐθαιρεσίες τοῦ δικτάτορα Θ. Πάγκαλου.
18 Μαρτίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» τὸ ἰδρυτικὸ διάταγμα τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Ἡ ἵδρυσή της ἔγινε μὲ πρωτοβουλία τοῦ καθηγητῆ ἀστρονομίας Δημήτριου Αἰγινήτου.
30 Ἀπριλίου: Καθίσταται ὑποχρεωτικὴ ἡ ἐκπαίδευση τῶν παιδιῶν ἡλικίας ἀπὸ 6 ἕως 14 ἐτῶν.
19 Ἰουλίου: Δικτατορικὴ κυβέρνηση Ἀθανάσιου Εὐταξία (ἀνατρέπεται ἀπὸ στρατιωτικὸ κίνημα στὶς 22 Αὐγούστου τοῦ 1926).
23 Αὐγούστου: Ὁ στρατηγὸς Γ. Κονδύλης ἀνατρέπει τὸ δικτάτορα Θ. Πάγκαλο καὶ ἀποκαθιστᾶ τὸ ναύαρχο Π. Κουντουριώτη στὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
26 Αὐγούστου: Ἡ προσωρινὴ κυβέρνηση τοῦ Γ. Κονδύλη προκηρύσσει ἐκλογὲς γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς συνταγματικῆς τάξης.
4 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὴν κατάρρευση τῆς Δικτατορίας τοῦ Πάγκαλου καὶ τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐκλογῶν τῆς 7ης Νοεμβρίου τοῦ 1926 (μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς) σχηματίζεται οἰκουμενικὴ κυβέρνηση μὲ τὴ συμμετοχὴ τῶν περισσότερων κομμάτων (οἰκουμενική).
Κυβέρνηση τοῦ Ἀλεξάνδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 17 Αὐγούστου τοῦ 1927).
1927 20 Ἀπριλίου: Ὁ Βενιζέλος ἐπιστρέφει ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸ καὶ ἀποσύρεται στὰ Χανιά.
3 Ἰουνίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ νέο Σύνταγμα τῆς χώρας, περισσότερο γνωστὸ ὡς Δημοκρατικὸ Σύνταγμα τοῦ 1927.
17 Αὐγούστου: Νέα κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Ζαΐμη (παραίτηση στὶς 8 Φεβρουαρίου τοῦ 1928).
30 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυχημένη δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας Παύλου Κουντουριώτη.
7 Δεκεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴ λήψη γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἑλλάδα συστηματικῶν μέτρων ἐναντίον τῆς δράσης τῶν κομμουνιστῶν.
1928 7 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα κατασκευῆς τοῦ ὑπόγειου σταθμοῦ τῆς Ὁμόνοιας καὶ τῆς σήραγγας πρὸς τὴν Πλατεία Ἀττικῆς.
8 Φεβρουαρίου: Ἡ νέα κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Ζαΐμη -πάντα μὲ τὴ στήριξη τῶν Φιλελευθέρων- θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 4 Ἰουλίου τοῦ 1928.
22 Ἀπριλίου: Στὶς 21.45΄ σφοδρότατος σεισμὸς ἰσοπεδώνει τὴν Κόρινθο, τὸ Λουτράκι καὶ τὸ Καλαμάκι Κορινθίας, ἀφήνοντας πίσω τοῦ ἐκτὸς ἀπὸ ἐρείπια καὶ δεκάδες νεκρούς.
19 Αὐγούστου: Σπουδαία νίκη τοῦ Βενιζέλου στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται. Μὲ ἐκλογικὸ σύστημα τὸ πλειοψηφικὸ στενῆς περιφέρειας οἱ Φιλελεύθεροι ἐκλέγουν 178 βουλευτές, σὲ σύνολο 250, ἂν καὶ λαμβάνουν τὸ 46,94% τῶν ψήφων.
13 Σεπτεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ε. Βενιζέλος μὲ ἐπιστολή του στὸν Τοῦρκο ὁμόλογό του Ἰσμὲτ Ἰνονοὺ ζητᾶ τὴν ἐπίλυση μὲ εἰρηνικὸ τρόπο τοῦ συνόλου τῶν ἐκκρεμοτήτων ποὺ ὑπάρχουν ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς θὰ τὸν προσκαλέσει στὴν Κωνσταντινούπολη.
23 Δεκεμβρίου: Ἵδρυση τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας.
1929 7 Ἰανουαρίου: Οἱ ὁμοσπονδίες τῶν ὑπαλλήλων διαδηλώνουν τὴν ἀντίθεσή τους στὴ θέσπιση τοῦ «Ἰδιώνυμου» ἀπὸ τὴν κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου.
2 Ἰουνίου: Ὁ ναύαρχος Παῦλος Κουντουριώτης ἐκλέγεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ καὶ τὴ Γερουσία πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς Δημοκρατίας.
7 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 16 Δεκεμβρίου τοῦ 1929).
25 Ἰουλίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» ὁ Ν.4229/1929 «Περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν», περισσότερο γνωστὸς ὡς «Ἰδιώνυμον».
3 Σεπτεμβρίου: Ἀπὸ στοιχεῖα ποὺ δημοσιεύονται σὲ ἀθηναϊκὲς ἐφημερίδες εἶναι φανερὸ πὼς ἡ διεθνὴς οἰκονομικὴ ὕφεση πλήττει σοβαρὰ καὶ τὴν ἑλληνικὴ οἰκονομία.
26 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία της ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἱδρύθηκε ἔπειτα ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου.
26 Ὀκτωβρίου: Ἐγκαινιάζεται ἀπὸ τὸν Ε. Βενιζέλο τὸ φράγμα τοῦ Μαραθώνα. Μὲ τὸν περιορισμὸ τῶν ὑδάτων δημιουργεῖται μία λίμνη ἀπὸ τὴν ὁποία ὑδρεύονται ἡ Ἀθήνα καὶ ὁ Πειραιᾶς.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ Παῦλος Κουντουριώτης παραιτεῖται ἀπὸ τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
14 Δεκεμβρίου: Ὁ Ἀλέξανδρος Ζαΐμης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας.
16 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 26 Μαΐου τοῦ 1932).
1930 2 Ἰανουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀναλαμβάνει τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας στὴν κυβέρνηση Βενιζέλου. Στὴ θέση αὐτὴ θὰ παραμείνει μέχρι τὸ Μάιο τοῦ 1932. Στὸ ἐντυπωσιακὸ ἔργο ποὺ ἐπιτελεῖ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀνέγερση 3.000 σχολικῶν αἰθουσῶν σὲ ὅλη τὴ χώρα.
4 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὅπως ἔχει μετονομαστεῖ ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα, ἀρχίζει τὶς συναλλαγές της μὲ τὸ κοινό.
5 Φεβρουαρίου: Οἱ γυναῖκες ἀποκτοῦν δικαίωμα ψήφου στὶς δημοτικὲς καὶ κοινοτικὲς ἐκλογές.
20 Ἰουλίου: Ἐγκαίνια τοῦ ὑπόγειου σταθμοῦ τῆς Ὁμόνοιας ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ἐλευθέριο Βενιζέλο.
6 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει σὲ αἴθουσα τῆς Βουλῆς ἡ πρώτη διάσκεψη γιὰ τὴ Διαβαλκανικὴ Συνεργασία.
30 Ὀκτωβρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἄγκυρα ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ε. Βενιζέλο καὶ τὸν Τοῦρκο πρόεδρο Μουσταφὰ Κεμὰλ σύμφωνο φιλίας.
1931 3 Αὐγούστου: Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου, ἔπειτα ἀπὸ βίαια ἐπεισόδια ποὺ ἔγιναν ἀπὸ ἀριστεροὺς διαδηλωτὲς στὶς Σέρρες, θέτει σὲ ἐφαρμογὴ τὸ μέτρο τῆς ἐκτόπισης τῶν κομμουνιστῶν.
Ὀκτώβριος: Ἐξέγερση στὴν Κύπρο μὲ κύριο αἴτημα τὴν ἕνωση τοῦ νησιοῦ μὲ τὴν Ἑλλάδα.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Ἰσμὲτ Ἰνονοὺ πασὰς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα ὡς ἐπίσημος προσκεκλημένος τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
1932 8 Ἰανουαρίου: Ἡ οἰκονομικὴ κρίση πλήττει τὴν ἐργατικὴ τάξη, κυρίως ὅμως τοὺς ἀγρότες - ἰδιαίτερα αὐτοὺς τῶν περιοχῶν τῆς Θεσσαλίας.
26 Μαΐου: Κυβέρνηση τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου (παραίτηση στὶς 5 Ἰουνίου τοῦ 1932).
5 Ἰουνίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ 1932).
25 Σεπτεμβρίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται (μὲ ἀναλογικὸ ἐκλογικὸ σύστημα) τὸ Λαϊκὸ (Π.
Τσαλδάρης) καὶ τὸ Φιλελεύθερο Κόμμα (Ε. Βενιζέλος) λαμβάνουν σχεδὸν τὸ ἴδιο ποσοστὸ ψήφων (33%) καὶ ἑδρῶν. Ὁ Βενιζέλος παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 4 Νοεμβρίου τοῦ ἴδιου ἔτους, ὁπότε καὶ παραιτεῖται.
26 Σεπτεμβρίου: Σεισμὸς ἐντάσεως ἑπτὰ βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ καταστρέφει τὴν Ἱερισσὸ τῆς Χαλκιδικῆς, προκαλεῖ τὸ θάνατο 161 ἀτόμων, καθὼς καὶ σοβαρὲς καταστροφὲς σὲ μονὲς τοῦ Ἁγίου Ὅρους.
2 Ὀκτωβρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆς Τσαλδάρης ἀναγνωρίζει τὸ πολίτευμα τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
4 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ νέα κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν ἀρχηγὸ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆ Τσαλδάρη (κυβέρνηση μειοψηφίας).
1933 16 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει τὴν τελευταία του κυβέρνηση, ἀφοῦ στὸ μεταξὺ ἔχει ἀνατρέψει τὴν κυβέρνηση μειοψηφίας τοῦ Π. Τσαλδάρη. Προκηρύσσει ἐκλογὲς γιὰ τὶς 5 Μαρτίου, οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν μὲ τὸ πλειοψηφικὸ σύστημα μὲ στενὴ περιφέρεια.
5 Μαρτίου: Ἐκλογικὴ νίκη τῶν ἀντιβενιζελικῶν κομμάτων («Ἡνωμένη Ἀντιπολίτευση»), τὰ ὁποία συνασπίστηκαν ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Παναγῆ Τσαλδάρη. Λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου (πλειοψηφικὸ μὲ στενὴ περιφέρεια), τὰ κόμματα ποὺ πρόσκεινται στὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο («Ἐθνικὸς Συναγερμός»), ἂν καὶ λαμβάνουν περισσότερες ψήφους ἀπὸ τὸν ἀντίπαλο συνδυασμό, ἐκλέγουν τελικὰ λιγότερους βουλευτές.
6 Μαρτίου: Ἀπόπειρα τοῦ στρατηγοῦ Νικόλαου Πλαστήρα γιὰ ἐγκαθίδρυση στρατιωτικῆς δικτατορίας μετὰ τὴν ἐκλογικὴ νίκη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀποτυγχάνει. Ὁ Πλαστήρας καταφεύγει ἀρχικὰ στὴν Ἰταλία καὶ στὴ συνέχεια στὴ Γαλλία. Τὴν ἴδια μέρα σχηματίζεται κυβέρνηση ὑπὸ τὸ στρατηγὸ Ὀθωναῖο, ἡ ὁποία ἔπειτα ἀπὸ τέσσερις μέρες θὰ μεταβιβάσει τὴν ἐξουσία στοὺς νικητὲς τῶν ἐκλογῶν.
10 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποτυχία τοῦ κινήματος τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα νὰ ἐμποδίσει τὴν ἄνοδο τῶν ἀντιβενιζελικῶν κομμάτων στὴν ἐξουσία, ὁ Π. Τσαλδάρης σχηματίζει κυβέρνηση, ποὺ στηρίζεται σὲ ἰσχυρὴ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία (παραίτηση στὶς 10 Ὀκτωβρίου τοῦ 1935).
14 Ἀπριλίου: Ἡ κυβέρνηση τοῦ Π. Τσαλδάρη ἀποφασίζει νὰ ἀλλάξει τακτικὴ ἀπέναντι στοὺς κομμουνιστές. Προχωρᾶ σὲ ἀποφυλάκιση μικροῦ ἀριθμοῦ κρατουμένων καὶ ὑπόσχεται τὴ γρήγορη ἐπίλυση τῶν ἐργατικῶν προβλημάτων, ὥστε νὰ μὴ γίνεται πολιτικὴ ἐκμετάλλευσή τους.
11 Μαΐου: Ο Ι. Μεταξὰς καὶ ἀρκετοὶ βουλευτὲς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος προτείνουν τὴ δίωξη τοῦ Ε. Βενιζέλου ὡς ἠθικοῦ αὐτουργοῦ τοῦ κινήματος Πλαστήρα (6 Μαρτίου τοῦ 1933).
6 Ἰουνίου: Ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ Ε. Βενιζέλου στὴ λεωφόρο Κηφισίας. Ἀποκαλύπτεται ὅτι τὴν ἀπόπειρα εἶχε σχεδιάσει ὁ διοικητὴς τῆς Γενικῆς Ἀσφάλειας τῆς Ἀθήνας Ι.
Πολυχρονόπουλος μὲ τὸ γνωστὸ ληστὴ Καραθανάση. Ὁ Βενιζέλος στὴν κατάθεσή του ἀναφέρει, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα, καὶ τὰ ἑξῆς: «Θεωρῶ διὰ τὴν ἀπόπειραν ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν καὶ κυρίως, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, Ἰω. Ράλλην».
1 Αὐγούστου: Παρέχεται τὸ δικαίωμα στὶς γυναῖκες νὰ ἐκλέγονται ὡς δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ σύμβουλοι.
1934 9 Φεβρουαρίου: Σύναψη τοῦ Συμφώνου Βαλκανικῆς Συνεννόησης μεταξὺ τῆς Ἑλλάδας, τῆς Γιουγκοσλαβίας, τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Τουρκίας.
11 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀντιβενιζελικὸς Κωνσταντῖνος Κοτζιᾶς ἐκλέγεται δήμαρχος στὴν Ἀθήνα.
14 Σεπτεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ἡ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης νὰ προχωρήσει στὴν ἠλεκτροκίνηση τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς μέχρι τὴν Κηφισιά.
14 Ὀκτωβρίου: Ἐγκαθίστανται καὶ ἀρχίζουν τὴ λειτουργία τοὺς στὸ Μέγαρο τοῦ Ἀρσάκειου τὰ δικαστήρια.
1935 6 Ἰανουαρίου: Καταγγέλλεται ὡς σκανδαλώδης ἡ παραχώρηση ἄδειας ἐγκατάστασης καὶ λειτουργίας ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ στὴν ἀμερικανικὴ ἑταιρεία Μαρκόνι. Τὴν καταγγελία κάνουν βουλευτὲς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.
23 Ἰανουαρίου: Πετροπόλεμος ἀνάμεσα στοὺς κατοίκους τῆς Καλύμνου καὶ τῶν ἰταλικῶν στρατευμάτων κατοχῆς.
24 Ἰανουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀποφασίζει τὴ μετατροπὴ τῆς Ἁγίας Σοφίας ἀπὸ τέμενος σὲ μουσεῖο.
1 Μαρτίου: Ἀπόπειρα βίαιης ἀνατροπῆς τῆς νόμιμης κυβέρνησης μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Παναγὴ Τσαλδάρη ἀπὸ στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικοὺς ποὺ ἐνεργοῦν κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση ἢ τουλάχιστον τὴν ἀνοχὴ τοῦ Ε. Βενιζέλου ἀποτυγχάνει. Ὁ Βενιζέλος καταφεύγει στὰ ἰταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα καὶ αὐτοεξορίζεται στὴ Γαλλία.
24 Ἀπριλίου: Ἐκτελοῦνται οἱ στρατιωτικοὶ Α. Παπούλας καὶ Ε. Κοιμήσης, οἱ ὁποῖοι συμμετεῖχαν στὸ ἀποτυχημένο πραξικόπημα τῆς 1ης Μαρτίου τοῦ 1935. Ὁ κύκλος τοῦ αἵματος ποὺ ἄνοιξε μὲ τὴν ἐκτέλεση τῶν Ἕξι τὸ 1922 φαίνεται νὰ κλείνει.
9 Ἰουνίου: Διεξάγονται ἐκλογὲς μὲ ἀποχὴ ὅλων τῶν βενιζελικῶν κομμάτων. Νικητὴς ἀναδεικνύεται ὁ κυβερνητικὸς συνασπισμὸς Τσαλδάρη-Κονδύλη. Λίγο ἀργότερα ὁ Κονδύλης οὐσιαστικὰ θὰ ἀνατρέψει τὸν Τσαλδάρη καὶ θὰ διεξάγει νόθο -ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸ τῶν ψήφων-δημοψήφισμα μὲ σκοπὸ τὴν παλινόρθωση τῆς δυναστείας.
2 Αὐγούστου: Ο Ε. Βενιζέλος ἀπομακρύνεται ὁριστικὰ ἀπὸ τὴν πολιτικὴ σκηνή.
24 Αὐγούστου: Θάνατος τοῦ ναύαρχου Παύλου Κουντουριώτη.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Γ. Κονδύλης σὲ συνεργασία μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν ἐπιτελείων στρατοῦ Παπάγο, ναυτικοῦ Οἰκονόμου καὶ ἀεροπορίας Ρέππα ἀνατρέπει τὴν κυβέρνηση τοῦ Π. Τσαλδάρη, ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στὴν πραξικοπηματικὴ παλινόρθωση τῆς δυναστείας.
3 Νοεμβρίου: Δημοψήφισμα γιὰ τὸ πολιτειακὸ ἀποβαίνει ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ τῆς μοναρχίας. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων δείχνει ὅτι συνέβησαν σοβαρὲς ἐκλογικὲς παρατυπίες.
26 Νοεμβρίου: Ὁ Γεώργιος Β΄ ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα.
30 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Δεμερτζῆ (μέχρι τὸ θάνατό του στὶς 13 Ἀπριλίου τοῦ 1936).
18 Δεκεμβρίου: Διαλύεται ἡ Βουλὴ καὶ προκηρύσσονται ἐκλογές, οἱ ὁποῖες θὰ διεξαχθοῦν μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς.
1936 26 Ἰανουαρίου: Οἱ ἐκλογές, οἱ ὁποῖες διεξήχθησαν ἄψογα μὲ τὸ ἐκλογικὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, δὲν ἀνέδειξαν κανένα κόμμα νικητή. Ρυθμιστῆς τῆς κατάστασης καθίσταται τὸ ΚΚΕ. Οἱ Φιλελεύθεροι καταλαμβάνουν 126 ἕδρες, ὁ Δημοκρατικὸς Συνασπισμὸς τοῦ Γεώργιου Παπανδρέου 7, τὸ Ἀγροτικὸ Κόμμα 5, οἱ Λαϊκοὶ μαζὶ μὲ ἄλλα ἀντιβενιζελικὰ κόμματα 143 καὶ τὸ ΚΚΕ 15. Ἡ Ἀριστερὰ γίνεται ρυθμιστὴς τῆς πολιτικῆς κατάστασης.
31 Ἰανουαρίου: Θάνατος τοῦ στρατηγοῦ Κονδύλη.
19 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸ τῶν Φιλελευθέρων Θ. Σοφούλη καὶ τὸν ἡγέτη τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδας τοῦ Παλλαϊκοῦ Μετώπου Στ. Σκλάβαινα μυστικὸ σύμφωνο, μὲ τὸ ὁποῖο τὸ Παλλαϊκὸ Μέτωπο δεσμεύεται νὰ ὑποστηρίξει τὸν Σοφούλη κατὰ τὴν ἐκλογὴ προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐνῶ οἱ Φιλελεύθεροι μὲ τὴ σειρά τους νὰ καταργήσουν τὸ «Ἰδιώνυμο», τὴν ὑπηρεσία κρατικῆς ἀσφαλείας, καὶ νὰ ἀμνηστεύσουν ἡγετικὰ στελέχη τοῦ ΚΚΕ. Ὅταν λίγο ἀργότερα τὸ σύμφωνο δημοσιοποιεῖται, μᾶλλον ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ ΚΚΕ, ἀφοῦ ἡ ἡγεσία τοῦ θεωρεῖ ὅτι ὑπαναχώρησε ὁ Σοφούλης, προκαλεῖται θύελλα ἀντιδράσεων ἀπὸ ὅλα τὰ ἀστικὰ κόμματα. Ὁ Σκλάβαινας σὲ δηλώσεις τοῦ ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι κάτι ἀνάλογο συζητοῦσε καὶ μὲ τὸ Λαϊκὸ Κόμμα.
18 Μαρτίου: Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος πεθαίνει στὸ Παρίσι, στὸ ὁποῖο ἔχει ἐγκατασταθεῖ μετὰ τὴν ἀποτυχία τοῦ κινήματος τῆς 1ης Μαρτίου τοῦ 1935.
13 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Δεμερτζὴς καὶ στὴ θέση τοῦ ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Β΄ τοποθετεῖ τὸν ἀντιπρόεδρο τῆς κυβέρνησης καὶ ὑπουργὸ τῶν Στρατιωτικῶν Ἰωάννη Μεταξά, παρὰ τὴν ἀντίθεση τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων ποὺ στηρίζουν τὴν κυβέρνηση.
9 Μαΐου: Ὁ στρατὸς καὶ ἡ χωροφυλακὴ διαλύουν βίαια συγκέντρωση ἀπεργῶν καπνεργατῶν στὴ Θεσσαλονίκη. Δώδεκα νεκροὶ καὶ δεκάδες τραυματίες εἶναι ὁ τραγικὸς ἀπολογισμὸς τῶν φονικῶν συγκρούσεων.
17 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ Παναγὴς Τσαλδάρης, ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, πολιτικὸς ποὺ διακρινόταν γιὰ τὴ βαθιὰ προσήλωσή του στοὺς θεσμούς.
4 Αὐγούστου: Ὁ Ἰωάννης Μεταξὰς μὲ τὴ συναίνεση τοῦ βασιλιὰ Γεώργιου Β΄ διαλύει τὴ Γ΄ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ καὶ κηρύσσει στρατιωτικὸ νόμο στὴ χώρα ἐγκαθιδρύοντας προσωπικὴ δικτατορία.
17 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ πολιτικοῦ Ἀλέξανδρου Παπαναστασίου.
26 Δεκεμβρίου: Δημοσιεύεται στὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» ὁ Ἀναγκαστικὸς Νόμος 375, «Περὶ Κατασκοπίας», ὁ ὁποῖος ἔρχεται νὰ συμπληρώσει τὸν Ν.4229 τοῦ 1929, πιὸ γνωστὸ ὡς «ὁ νόμος γιὰ τὸ ἰδιώνυμο».
1937 16 Δεκεμβρίου: Οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ μὲ ὑπόμνημα τοὺς πρὸς τὸ βασιλιὰ Γεώργιο Β΄ ζητοῦν ἐπαναφορὰ τῆς πολιτικῆς νομιμότητας.
Ἡ κυβέρνηση μὲ τὸν Ἀναγκαστικὸ Νόμο 677 ρυθμίζει τὰ ἀγροτικὰ χρέη.
Ἵδρυση τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων (ΙΚΑ).
1938 10 Φεβρουαρίου: Συλλαμβάνεται καὶ ἐξορίζεται στὴν Πάρο, παρ’ ὅλο ποὺ εἶναι ἀσθενής, ὁ Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος.
25 Μαρτίου: Γίνονται τὰ ἐπίσημα ἐγκαίνια τοῦ πρώτου ἑλληνικοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ στὰ μεσαῖα κύματα. Τὸ στούντιο βρίσκεται στὸ Ζάππειο καὶ ὁ πομπὸς εἶναι ἰσχύος 15 κιλοβάτ. Ἡ κεραία τοποθετεῖται ἀπὸ τὴ γερμανικὴ ἑταιρεία Τελεφοῦνκεν στὰ Νέα Λιόσια.
27 Μαρτίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος (γέν. στὴν Πάτρα τὸ 1875), ὁ ὁποῖος εἶχε χρηματίσει πρωθυπουργὸς γιὰ 9 μῆνες τὸ διάστημα 1924-1925.
28 Ἰουλίου: Ἐξέγερση στὰ Χανιὰ ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος τοῦ Μεταξὰ καταρρέει τὴν ἑπόμενη μέρα.
4 Ὀκτωβρίου: Ἱδρύεται στὴν Ἀστυνομία Πόλεων εἰδικὴ ὑπηρεσία γιὰ τὴ ρύθμιση τῆς κυκλοφορίας.
30 Νοεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι τὸ ΙΚΑ θὰ παρέχει πλήρη ἰατρικὴ περίθαλψη στοὺς ἀσφαλισμένους του.
1939 7 Ἀπριλίου: Ἰταλικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀλβανία, ἡ ὁποία γίνεται ἰταλικὸ προτεκτοράτο. Ἡ ἀλβανικὴ βασιλικὴ οἰκογένεια τοῦ Ἀχμὲτ Ζώγου ἐγκαταλείπει τὴ χώρα.
22 Αὐγούστου: Ἐκρήγνυται τὸ ἡφαίστειο τῆς Θήρας.
24 Σεπτεμβρίου: Ἡ φράση «Ἐδῶ Λονδίνο! Ἀκοῦτε τὴν ἑλληνικὴ ἐκπομπὴ τοῦ BBC» ἀκούγεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὰ βραχέα.
24 Ὀκτωβρίου: Ἀνακοινώνεται ἐπίσημα ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ἀνέρχεται σὲ 7.107.472 κατοίκους. Ἵδρυση τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας.
1940 12 Ἰανουαρίου: Τὸ καθεστὼς Μεταξὰ θεωρεῖ τὴ δήλωση μετάνοιας ἀρκετὴ γιὰ τὴν ἀποφυλάκιση τῶν κομμουνιστῶν.
26 Ἰανουαρίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα σημαντικὴ ἐμπορικὴ συμφωνία ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Μεγάλη Βρετανία, ἡ ὁποία, ἐμμέσως πλὴν σαφῶς, προκαθορίζει καὶ τὴ στάση τῆς Ἑλλάδας ἀπέναντι σὲ μελλοντικὴ ἐπίθεση τῆς Ἰταλίας ἢ τῆς Γερμανίας.
12 Ἰουλίου: Ἐπίθεση μὲ βόμβες ἀπὸ ἰταλικὰ ἀεροσκάφη ἐναντίον βοηθητικοῦ πλοίου τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου.
15 Αὐγούστου: Βυθίζεται ἔξω ἀπὸ τὸ λιμάνι τῆς Τήνου τὸ ἐλαφρὺ καταδρομικὸ «ΕΛΛΗ» ἔπειτα ἀπὸ ἐπίθεση μὲ τορπίλες ποὺ δέχτηκε ἀπὸ τὸ ἰταλικὸ ὑποβρύχιο «DELFINO».
28 Ὀκτωβρίου: Κήρυξη τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ Πολέμου. Τὰ ἑλληνικὰ τμήματα προκαλύψεως στὴν ἑλληνοαλβανικὴ μεθόριο δέχονται ἐπίθεση ἀπὸ τὶς ἰταλικὲς δυνάμεις ποὺ βρίσκονται στὴν Ἀλβανία. Εἶχε προηγηθεῖ ἀπόρριψη τοῦ ἰταλικοῦ τελεσιγράφου ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Ι. Μεταξά.
1 Νοεμβρίου: Ὁ ὑπολοχαγὸς Ἀλέξανδρος Διάκος, ἀπὸ τὰ ἰταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα, πέφτει ἡρωικὰ μαχόμενος στὴν περιοχὴ Τσούκα τῆς Πίνδου. Εἶναι ὁ πρῶτος νεκρὸς Ἕλληνας ἀξιωματικὸς κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸ Πόλεμο. Ἕνα μήνα ἀργότερα (5 Δεκεμβρίου τοῦ 1940), στὴν περιοχὴ τῆς Πρεμετῆς, σκοτώνεται στὸ πεδίο τῆς μάχης ὁ ἀντισυνταγματάρχης Μαρδοχαῖος Φριζής. Εἶναι ὁ πρῶτος ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ποὺ ἔπεσε στὸ πεδίο τῆς μάχης στὸν πόλεμο τοῦ 1940-1941.
2 Νοεμβρίου: Ἀεροσκάφος τύπου PZL τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας μὲ πιλότο τὸν ἀνθυποσμηναγὸ Μαρίνο Μητραλέξη καταρρίπτει βομβαρδιστικὸ ἀεροσκάφος τῆς Reggia
Aeronautica τύπου CANT 1007BIS, κοντὰ στὴ Θεσσαλονίκη. Ἡ κατάρριψη γίνεται μὲ ἐμβολισμὸ τῆς πτέρυγας τοῦ ἐχθρικοῦ ἀεροσκάφους.
13 Νοεμβρίου: Ἡ ἰταλικὴ μεραρχία ἀλπινιστῶν Τζούλια, ἡ ὁποία βρίσκεται σὲ μικρὴ ἀπόσταση ἀπὸ τὸ Μέτσοβο, ὑποχωρεῖ, ἐγκαταλείποντας τὸ ἑλληνικὸ ἔδαφος.
22 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κορυτσά.
24 Νοεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴ Μοσχόπολη τῆς Βορείου Ἠπείρου.
6 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τοὺς Ἁγίους Σαράντα.
8 Δεκεμβρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπωθεῖ βορειότερα τὶς ἰταλικὲς δυνάμεις καὶ εἰσέρχεται στὸ Ἀργυρόκαστρο.
22 Δεκεμβρίου: Ἡ 3η Μεραρχία τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπελευθερώνει τὴ Χιμάρα.
Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολής» μὲ κυβερνήτη τὸν Μίλτωνα Ἰατρίδη βυθίζει ἔξω ἀπὸ τὸν Αὐλώνα τὸ ἰταλικὸ πετρελαιοφόρο «Ἀντουανέτα».
24 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολῆς» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Β.Ν Μίλτωνα Ἰατρίδη βυθίζει μὲ τορπίλες στὰ στενά του Ὀτράντο τὸ ἰταλικὸ ὁπλιταγωγὸ «Φιρέντσε».
29 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Πρωτεύς» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Β.Ν Ν.
Χατζηκωνσταντὴ βυθίζει ἔξω ἀπὸ τὸ νησὶ Σάσωνα τὸ μεγάλο ἰταλικὸ ὁπλιταγωγὸ «Σαρδηνία». Ἐν συνεχείᾳ ὅμως βυθίζεται μὲ ἐμβολισμὸ ἀπὸ ἰταλικὴ τορπιλάκατο.
31 Δεκεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Κατσώνης» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Α. Σπανίδη βυθίζει κοντὰ στὶς γιουγκοσλαβικὲς ἀκτὲς τὸ ἰταλικὸ πετρελαιοφόρο «Κουίντο».
1941 10 Ἰανουαρίου: Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καταλαμβάνει τὴν Κλεισούρα, σημαντικὸ συγκοινωνιακὸ κόμβο, φτάνοντας στὸ ἀλβανικὸ ἔδαφος στὸν κεντρικὸ τομέα τοῦ μετώπου (περιοχὴ Τρεμπεσίνας). Τὸ μέτωπο σταθεροποιεῖται στὴ γραμμὴ Χιμάρα (δυτικά) - Κλεισούρα (κέντρο) - Πόγραδετς (ἀνατολικά).
19-20 Ἰανουαρίου: Συνάντηση κορυφῆς τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα στὸ Σάλσμπουρκ τῆς Αὐστρίας. Ὁ Χίτλερ ἀνακοινώνει στὸν Μουσολίνι τὴν πρόθεσή του νὰ ἄρει τὸ βαλκανικὸ ἀδιέξοδο. Οἱ προθέσεις τοῦ Γερμανοῦ δικτάτορα ὠθοῦν τὸν Μουσολίνι στὴν ἀνάληψη ἐπιθετικῆς δράσης ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.
23 Ἰανουαρίου: Ἔπειτα ἀπὸ ἐπικὸ ἀγώνα τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὰ στρατηγικῆς σημασίας ὑψώματα 717 καὶ 731 τῆς Τρεμπεσίνας.
29 Ἰανουαρίου: Θάνατος τοῦ πρωθυπουργοῦ Ἰωάννη Μεταξά. Ὁ Ἀλέξανδρος Κορυζὴς ὁρκίζεται πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ παραμένει στὴν ἐξουσία μέχρι τὴν ἡμέρα τῆς αὐτοκτονίας του, λίγο πρὶν μποῦν στὴν Ἀθήνα τὰ γερμανικὰ στρατεύματα (20 Ἀπριλίου τοῦ 1941).
30 Ἰανουαρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς κυβέρνησης Ἀλέξανδρος Κορυζῆς ὑπογράφει τὸν εἰσαγωγικὸ νόμο τοῦ νέου ἀστικοῦ κώδικα ποὺ ἐκπόνησε ἐπιτροπὴ νομομαθῶν ὑπὸ τὸν καθηγητὴ Γεώργιο Μπαλλή. Ὁ νέος ἀστικὸς κώδικας δὲν θὰ ἰσχύσει λόγω τῆς κατάληψης τῆς χώρας ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα.
Φεβρουάριος (ἀρχές): Μεταφέρονται μὲ κάθε μυστικότητα στὸ ὑποκατάστημα τῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδος στὸ Ἡράκλειό της Κρήτης τὰ ἀποθέματα σὲ χρυσὸ τῆς τράπεζας, τὰ ὁποία ἀνέρχονται σὲ 610.796,491 οὐγγιές.
8 Μαρτίου: Ὁ Γεώργιος Βλάχος δημοσιεύει στὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή» ἀνοιχτῆ ἐπιστολὴ πρὸς τὸν Ἀδόλφο Χίτλερ.
9 Μαρτίου: Ἀρχίζει στὸ βορειοηπειρωτικὸ μέτωπο ἡ Ἐαρινὴ Ἐπίθεση τῶν Ἰταλῶν, ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Μπενίτο Μουσολίνι.
14 Μαρτίου: Πέντε σχεδὸν ἡμέρες μετὰ τὴν ἐξαπόλυση τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης ὁ ἰταλικὸς στρατὸς ἀριθμεῖ τουλάχιστον 14.000 νεκροὺς καὶ τραυματίες.
16 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποτυχία τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης οἱ ἰταλικὲς δυνάμεις ποὺ βρίσκονται στὴν Ἀλβανία ἀνασυντάσσονται στὶς θέσεις ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐξόρμησαν.
17 Μαρτίου: Φτάνουν στὴν Ἑλλάδα καὶ προωθοῦνται στὴν περιοχὴ τοῦ ποταμοῦ Ἁλιάκμονα, βόρειά του Ὀλύμπου, οἱ πρῶτοι Βρετανοὶ καὶ Νεοζηλανδοὶ στρατιῶτες, γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἄμυνα τῆς χώρας στὴ σχεδὸν βέβαιη ἐπίθεση τῶν Γερμανῶν.
21 Μαρτίου: Ὁ Μουσολίνι, πεπεισμένος γιὰ τὴν πλήρη ἀποτυχία τῆς Ἐαρινῆς Ἐπίθεσης, φεύγει ἀπὸ τὴν Ἀλβανία.
26 Μαρτίου: Φιλοβρετανικὸ πραξικόπημα στὴ Γιουγκοσλαβία ἐπιταχύνει τὴ γερμανικὴ ἀνάμειξη στὴ βαλκανικὴ σύγκρουση.
6 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἇλ. Κορυζὴς ἀπορρίπτει τὶς γερμανικὲς αἰτιάσεις γιὰ τὴν παρουσία βρετανικῶν δυνάμεων στὴ χώρα. Ἀρχίζει ἡ γερμανικὴ εἰσβολὴ στὴν Ἑλλάδα. Λίγες μέρες ἀργότερα ὁ πρωθυπουργὸς αὐτοκτονεῖ (19 Ἀπριλίου) καὶ τὸν διαδέχεται ὁ Ἔμμ. Τσουδερός.
9 Ἀπριλίου: Ἔπειτα ἀπὸ ραγδαία προέλαση ἐντὸς τοῦ γιουγκοσλαβικοῦ ἐδάφους οἱ γερμανικὲς μηχανοκίνητες μονάδες, ἀκολουθώντας τὸν ροῦ τοῦ ποταμοῦ Ἀξιοῦ, καταλαμβάνουν τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης, ὑπερφαλαγγίζοντας τὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις ποὺ ὑπερασπίζουν τὰ ὀχυρὰ τῆς Γραμμῆς Μεταξά. Τὴν ἴδια μέρα, στὶς 2 τὸ μεσημέρι, συνθηκολογεῖ στὴ Θεσσαλονίκη τὸ Τμῆμα Στρατιᾶς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας (διοικητὴς ἀντιστράτηγος Κωνσταντῖνος Μπακόπουλος).
Αὐτοκτονεῖ στὰ Ὕφαλα τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης ὁ ὑποστράτηγος Ἰωάννης Ζήσης, διοικητὴς τῆς Ταξιαρχίας Ἔβρου, ἡ ὁποία γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴν αἰχμαλωσία ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατέφυγε στὴν Τουρκία, ὅπου καὶ ἀφοπλίστηκε (7 Ἀπριλίου).
15 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ σύμπτυξη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν Ἀλβανία μὲ στόχο τὴν εὐθυγράμμιση τοῦ μετώπου. Ἡ Βόρεια Ἤπειρος, ἡ ὁποία ἔχει γιὰ τρίτη φορᾶ ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ού αἰώνα ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ ἑλληνικὰ στρατεύματα (1912, 1915, 1940), ἐγκαταλείπεται ὁριστικά.
17 Ἀπριλίου: Οἱ κάτοικοι τῆς Θάσου συγκρούονται μὲ τὶς γερμανικὲς δυνάμεις Κατοχῆς, οἱ ὁποῖες προσπαθοῦν νὰ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὸ νησὶ τὸ σύνολο τῶν ἀποθηκευμένων τροφίμων.
Αὐτὴ ἡ ἀντίδραση τῶν κατοίκων ἀποτρέπει τὴ μεταφορά. Εἶναι ἡ πρώτη ἀπόλυτα αὐθόρμητη πράξη ἀντίστασης κατὰ τῶν κατακτητῶν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.
20 Ἀπριλίου: Στὸ Βοτονόσι τῆς περιοχῆς Μετσόβου ὑπογράφεται τὸ πρωτόκολλο συνθηκολόγησης τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀνάμεσα στὸν ὑποστράτηγο Τσολάκογλου, διοικητὴ τοῦ ΤΣΔΜ (Τομέας Στρατιᾶς Δυτικῆς Μακεδονίας) καὶ τὸ Γερμανὸ ταξίαρχο Ντίτριχ. Ὁ Ἔμμ. Τσουδερός, πρώην διοικητὴς τῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδος, γίνεται πρωθυπουργός. Τὴν προηγούμενη ἡμέρα εἶχε αὐτοκτονήσει ὁ πρωθυπουργὸς Κορυζής.
21 Ἀπριλίου: Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα καταλαμβάνουν τὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ τὴ Θράκη ἔπειτα ἀπὸ ἔγκριση τῶν Γερμανῶν.
24 Ἀπριλίου: Μετὰ τὴ ραγδαία γερμανικὴ προέλαση στὸ ἐσωτερικό της χώρας, τὸ βρετανικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα ἐκκενώνει τὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα καὶ κατευθύνεται στὴν Κρήτη. Ὁ βασιλιὰς καὶ ἡ κυβέρνηση ἀναχωροῦν μὲ τὸ θωρηκτὸ «Ἀβέρωφ», στὴν ἀρχὴ γιὰ τὴν Κρήτη καὶ στὴ συνέχεια γιὰ τὴ Μέση Ἀνατολή.
30 Ἀπριλίου: Ὁ στρατηγὸς Γεώργιος Τσολάκογλου αὐτοανακηρύσσεται μὲ τὴν ὑποστήριξη τῶν Γερμανῶν πρωθυπουργός. Ὁρκίζεται ἡ πρώτη κατοχικὴ κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 2 Δεκεμβρίου τοῦ 1942).
20 Μαΐου: Στὶς 6.30 τὸ πρωὶ ἀρχίζει ἡ γερμανικὴ ἐπίθεση ἐναντίον τῆς Κρήτης, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσει στὴν πλήρη κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπὸ τοὺς εἰσβολεῖς στὶς 30 Μαΐου (Μάχη τῆς Κρήτης).
30 Μαΐου: Τὴ νύχτα ὁ Μανώλης Γλέζος καὶ ὁ Ἀπόστολος Σάντας κατεβάζουν ἀπὸ τὸν ἱερὸ βράχο τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν τὴ ναζιστικὴ σημαία, προκαλώντας ἐνθουσιασμὸ στοὺς κατοίκους τῆς κατεχόμενης πόλης.
2 Ἰουνίου: Νέα κυβέρνηση Ἔμμ. Τσουδερού, ἕδρα τῆς ὁποίας μέχρι τὶς 29 Ἰουνίου εἶναι τὸ θωρηκτὸ «Ἀβέρωφ», ποὺ ναυλοχεῖ στὸ λιμάνι τῆς Ἀλεξάνδρειας.
10 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα, ἔπειτα ἀπὸ ἀπόφαση τῆς Ἀνώτερης Γερμανικῆς Διοίκησης, χωρίζεται σὲ ζῶνες κατοχῆς, τὴ γερμανική, τὴν ἰταλικὴ καὶ τὴ βουλγαρική.
8 Ἰουλίου: Ἐνθρόνιση τοῦ πρώην μητροπολίτη Κορινθίας Δαμασκηνοῦ στὸν ἀρχιεπισκοπικὸ θρόνο τῶν Ἀθηνῶν. Πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες εἶχε ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὰ καθήκοντά του, ἔπειτα ἀπὸ ἀπαίτηση τῶν γερμανικῶν ἀρχῶν Κατοχῆς, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χρύσανθος, πρώην μητροπολίτης Τραπεζούντας, γιατί εἶχε ἀρνηθεῖ νὰ ὁρκίσει τὴ δωσιλογικὴ κυβέρνηση Τσολάκογλου.
28 Ἰουλίου: Στὴ ρηματικὴ ἀνακοίνωση τοῦ πληρεξουσίου του Γ΄ Ράιχ στὴν Ἑλλάδα πρὸς τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν ἀναφέρονται, μεταξὺ ἄλλων, καὶ τὰ παρακάτω: «Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δέον ὅπως ρυθμίζει κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἐπάρκειαν τοῦ χαρτονομίσματος εἰς δραχμᾶς, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζει μηνιαίως διὰ τᾶς ἀνάγκας τοῦ γερμανικοῦ στρατοῦ ποσὸν μέχρις 25 ἑκατομμυρίων μάρκων».
Στὴν πραγματικότητα, τὰ λεγόμενα «ἔξοδα κατοχῆς» ἦταν πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ 25.000.000 μάρκα μηνιαίως (βλέπε 14 Μαρτίου τοῦ 1942).
9 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται στὴν Ἀθήνα ὁ Ἐθνικὸς Δημοκρατικὸς Ἑλληνικὸς Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ) μὲ ἀρχηγὸ τὸν ἀπότακτό του κινήματος τοῦ 1935 Ναπολέοντα Ζέρβα. Ο ΕΔΕΣ συγκρότησε ἀντιστασιακὲς ὁμάδες κυρίως στὴν Ἤπειρο καὶ τὴν Αἰτωλοακαρνανία.
27 Σεπτεμβρίου: Ἱδρύεται ἔπειτα ἀπὸ συμφωνία τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ΚΚΕ (Λευτέρης Ἀποστόλου), τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος (Χρῆστος Χωμενίδης), τῆς Ἕνωσης Λαϊκῆς Δημοκρατίας (Ἠλίας Τσιριμῶκος) καὶ τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος Ἑλλάδας (Ἀπόστολος Βογιατζής) τὸ ΕΑΜ (Ἐθνικὸ Ἀπελευθερωτικὸ Μέτωπο).
28 Σεπτεμβρίου: Τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς προβαίνουν σὲ ἐκτελέσεις Ἑλλήνων στὸ Δοξάτο τῆς Δράμας καὶ λίγες μέρες ἀργότερα στὴ Νιγρίτα καὶ στὸ Κιλκίς. Αὐτὲς οἱ διώξεις τοῦ ἑλληνικοῦ στοιχείου ἀποκλήθηκαν «Βουλγαρικοὶ Ἑσπερινοί».
29 Σεπτεμβρίου: Σφαγὲς χιλιάδων Ἑλλήνων ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς στὴν περιοχὴ τοῦ Δοξάτου Δράμας.
24 Ὀκτωβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν 165 ἄντρες τοῦ χωριοῦ Μεσοβούνι κοντὰ στὴν Πτολεμαΐδα.
2 Δεκεμβρίου: Ἡ πείνα σὲ συνδυασμὸ μὲ τὶς πολὺ ἄσχημες καιρικὲς συνθῆκες προκαλεῖ χιλιάδες θύματα ἀνάμεσα στὸν ἀστικὸ κυρίως πληθυσμὸ τῆς χώρας. Μέχρι τὰ μέσα τοῦ 1942 οἱ νεκροὶ θὰ φτάσουν τὶς 200.000.
1942 16 Φεβρουαρίου: Ἱδρύεται ὁ Ἑλληνικὸς Λαϊκὸς Ἀπελευθερωτικὸς Στρατὸς (ΕΛΑΣ).
23 Φεβρουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀποστέλλει σὲ διακόσια σημαίνοντα πρόσωπα τῶν ἐκκλησιῶν, τοῦ Τύπου καὶ τῆς πολιτικῆς τῶν συμμαχικῶν χωρῶν ὑπόμνημα, στὸ ὁποῖο περιγράφει τὸ λιμὸ ποὺ μαστίζει τὸν ἑλληνικὸ λαὸ καὶ κάνει ἔκκληση γιὰ ἀποφασιστικὴ βοήθεια.
14 Μαρτίου: Ὑπογράφεται ἀπὸ ἐκπροσώπους τῆς ἑλληνικῆς -κατοχικῆς-, τῆς ἰταλικῆς καὶ τῆς γερμανικῆς κυβέρνησης ἡ Συμφωνία τῆς Ρώμης, ἡ ὁποία προβλέπει τὴ μορφὴ τοῦ «δανείου» γιὰ τὰ ἐπιπλέον τῶν ἐξόδων κατοχῆς ποσὰ ποὺ θὰ λάμβαναν οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς ἀπὸ τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος. Ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία γνωστοποιήθηκε ἐπισήμως στὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση μὲ τὴν 160ή ρηματικὴ ἀνακοίνωση τοῦ πληρεξουσίου του Γ΄ Ράιχ στὴν Ἑλλάδα, προβλέπει ἀποπληρωμὴ τῶν δανείων «ἐν καιρῷ». Ὁ καθηγητὴς Α. Ἀγγελόπουλος ὑπολόγισε στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1990 τὸ ἀπαιτητὸ κεφάλαιο μόνο στὰ 3.000.000.000 δολάρια (1993).
30 Μαρτίου: Οἱ κυριότερες, μὲ ἐξαίρεση τῶν Κωνσταντῖνο Τσαλδάρη, προσωπικότητες τῆς συντηρητικῆς παράταξης συνυπογράφουν μὲ φιλελεύθερους ἡγέτες πρωτόκολλο σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο δὲν θὰ ἐπιστρέψει ὁ βασιλιὰς Γεώργιος Β΄ στὴν Ἑλλάδα χωρὶς τὴ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος.
30 Ἀπριλίου: Ἡ ὑπηρεσία ἐπισιτισμοῦ ἀνακοινώνει ὅτι ἡ διανομὴ ψωμιοῦ θὰ γίνεται τρεῖς φορὲς τὴν ἑβδομάδα. Κάθε κάτοχος δελτίου δικαιοῦται 80 δράμια ψωμιοῦ τὴ φορά.
12 Ἰουνίου: Οἱ κυβερνήσεις τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς Μεγάλης Βρετανίας ἀνακοινώνουν τὴν ἀπόφασή τους νὰ ἀποσταλοῦν 18.000 τόνοι τροφίμων στὴν Ἑλλάδα.
11 Ἰουλίου: Οἱ Γερμανοὶ συγκεντρώνουν τοὺς ἄρρενες Ἑβραίους στὴν πλατεία Ἐλευθερίας καὶ τοὺς στέλνουν σὲ κάτεργα, γιὰ νὰ τοὺς ἀπελευθερώσουν ὕστερα ἀπὸ καταβολὴ λύτρων.
28 Ἰουλίου: Ὁ στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας ἀναγγέλλει τὴν ἵδρυση τῶν «Ἐθνικῶν Ὁμάδων Ἑλλήνων Ἀνταρτῶν» ὡς στρατιωτικοῦ σκέλους τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΕΔΕΣ.
22 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση ΠΕΑΝ (Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἀγωνιζομένων Νέων) ἀνατινάζει τὰ γραφεῖα τῆς φιλοναζιστικῆς ὀργάνωσης ΕΣΠΟ (Ἐθνικό-Σοσιαλιστικὴ Πατριωτικὴ Ὀργάνωση) καὶ ἀποτρέπει τὴ στρατολόγηση Ἑλλήνων ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατακτητές.
23 Ὀκτωβρίου: Τὰ συμμαχικὰ στρατεύματα, ἀνάμεσα στὰ ὁποῖα περιλαμβάνεται καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Ταξιαρχία, ἀναχαιτίζουν στὴν περιοχὴ Ἒλ Ἀλαμέιν τὴν προέλαση πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρεια τῶν ὑπὸ τὸν Ἔρβιν Ρόμελ (ἡ Ἀλεποῦ τῆς Ἐρήμου) γερμανικῶν στρατευμάτων (Ἄφρικα Κορπς).
11 Νοεμβρίου: Ἡ τουρκικὴ Βουλὴ ψηφίζει νόμο ποὺ ἐπιβάλλει ἔκτακτη εἰσφορὰ στὴν κινητὴ καὶ ἀκίνητη περιουσία (Varlik vergisi). Ὁ νόμος αὐτός, ὄργανο φυλετικοῦ διωγμοῦ, στρέφεται κυρίως ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων, τῶν Ἑβραίων καὶ τῶν Ἀρμενίων.
16 Νοεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Τρίτων» (κυβερνήτης ὑποπλοίαρχος Ἐπαμεινώνδας Κοντογιάννης) ἐπιτίθεται ἐναντίον γερμανικῆς νηοπομπῆς στὸν Καφηρέα, βυθίζει ἕνα πετρελαιοφόρο καί, ἐνῶ προσπαθεῖ νὰ διαφύγει, δέχεται τὴν ἐπίθεση γερμανικοῦ καταδιωκτικοῦ καὶ τελικὰ βυθίζεται. Δεκαεννέα μέλη τοῦ πληρώματος χάνονται μαζί του.
19 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται ἡ πρώτη κατοχικὴ κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Τσολάκογλου. Νέος πρωθυπουργὸς εἶναι ὁ καθηγητὴς τῆς ἰατρικῆς Κωνσταντῖνος Λογοθετόπουλος.
25 Νοεμβρίου: Ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τοῦ ΕΔΕΣ ἀνατινάζουν τὴ σιδηροδρομικὴ γέφυρα τοῦ Γοργοπόταμου ἀποκόπτοντας τὴ στρατηγικῆς σημασίας ὁδὸ Θεσσαλονίκης-Ἀθηνῶν-Πειραιῶς, τὴν ὁποία οἱ Γερμανοὶ χρησιμοποιοῦν γιὰ τὸν ἀνεφοδιασμὸ τῶν στρατευμάτων τοῦ Ρόμελ στὴ Β. Ἀφρική.
30 Νοεμβρίου: Τὸ ὑποβρύχιο «Παπανικολῆς» (κυβερνήτης Νίκ. Ρουσέν) βυθίζει ἐχθρικὸ φορτηγὸ πλοῖο χωρητικότητας 8.000 τόνων στὴν περιοχὴ τῶν Δωδεκανήσων.
2 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση (κατοχική) τοῦ Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου (παραίτηση στὶς 7 Ἀπριλίου τοῦ 1943).
15 Δεκεμβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βασίλισσα Ὄλγα» καταβυθίζει ἰταλικὸ ὑποβρύχιο στὰ στενά της Βεγγάζης.
1943 14 Ἰανουαρίου: Σκοτώνεται στὴ διάρκεια συμπλοκῆς μὲ Ἰταλοὺς καραμπινιέρους ὁ ταγματάρχης Ἰωάννης Τσιγάντες, ἀρχηγὸς τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης Μίδας 614. Ὁ ἀδερφὸς τοῦ Χριστόδουλος Τσιγάντες εἶναι τὴν ἴδια περίοδο ἀρχηγὸς τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ποὺ μάχεται στὸ πλευρὸ τῶν Συμμάχων στὴ Μέση Ἀνατολή.
19 Ἰανουαρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βάσ. Ὄλγα» μὲ κυβερνήτη τὸν πλωτάρχη Γ. Μπλέσσα βυθίζει τὴν ἰταλικὴ κορβέτα «Στρόμπολι» στὴ θαλάσσια περιοχὴ ἀνοιχτὰ τῆς Τύνιδας.
31 Ἰανουαρίου: Ὁ δείκτης κόστους ζωῆς φτάνει στὶς 2.085 μονάδες ἀπὸ τὶς 125 μονάδες ποὺ βρισκόταν στὶς 31 Ἰανουαρίου τοῦ 1941. Λίγους μῆνες ἀργότερα (Ὀκτώβριος τοῦ 1943) θὰ ἐκτοξευθεῖ στὶς 22.825 μονάδες 4 Φεβρουαρίου: Ἐκτελεῖται ἀπὸ τὰ ναζιστικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ὁ ἀξιωματικός της Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας Κώστας Πιερρίκος, ὁ ὁποῖος ἦταν ἐπικεφαλῆς τῆς ὁμάδας τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΠΕΑΝ, ποὺ εἶχε ἀνατινάξει τὰ γραφεῖα τῆς φιλοναζιστικῆς ὀργάνωσης ΕΣΠΟ.
6 Φεβρουαρίου: Ὁ οἰκονομικὸς πληρεξούσιος του Ράιχ στὴν Ἑλλάδα Νέστλερ σὲ ἔγγραφό του πρὸς τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀναφέρει μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Ἀπὸ τὰ κατὰ τὸν μήνα Φεβρουάριο 1943 ἐμβασθέντα 6.000.000.000 δραχμές, ἀναλογοῦν 3.000.000.000 δραχμὲς εἰς τὸν Γενικὸν Λογαριασμὸν (δηλαδὴ ἔξοδα κατοχῆς) καὶ 3.000.000.000 εἰς τὸν Εἰδικὸν Λογαριασμὸν (δηλαδὴ πιστώσεις)». Αὐτὴ ἡ ἐπισήμανση καταδεικνύει ὅτι οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς «δανείζονταν» χρήματα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
23 Φεβρουαρίου: Ἱδρύεται ἡ Ἑνιαία Πανελλαδικὴ Ὀργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ).
24 Φεβρουαρίου: Δυναμικὴ ἀντίδραση τοῦ λαοῦ τῆς Ἀθήνας κατὰ τοῦ μέτρου τῆς πολιτικῆς ἐπιστράτευσης τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ ἑτοιμάζουν οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς.
27 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα ὁ ποιητὴς Κωστὴς Παλαμᾶς. Ἡ πάνδημος κηδεία τοῦ (1η Μαρτίου) θὰ μετατραπεῖ σὲ σιωπηρὴ ἀντικατοχικῆ διαδήλωση.
5 Μαρτίου: Γενικὴ ἀπεργία στὴν κατεχόμενη Ἀθήνα καὶ παλλαϊκὸ συλλαλητήριο ἐναντίον τῆς πολιτικῆς ἐπιστράτευσης. Δεκάδες νεκροὶ καὶ τραυματίες ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐπέμβαση τῶν γερμανικῶν στρατευμάτων.
15 Μαρτίου: Ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη ὁ πρῶτος συρμὸς μὲ Ἕλληνες Ἑβραίους μὲ προορισμὸ τὸ Ἄουσβιτς. Συνολικὰ πάνω ἀπὸ 48.000 Ἑλληνοεβραῖοι ἐκτοπίστηκαν στὸ Ἄουσβιτς, στὸ Μπιργκενάου καὶ στὸ Μπέργκεν-Μπέλσεν. Μόνο 2.000 τελικὰ θὰ ἐπιστρέψουν στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου.
23 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνὸς καὶ οἱ πρόεδροι πολλῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων προβαίνουν σὲ διάβημα στὸν πρωθυπουργὸ Κωνσταντῖνο Λογοθετόπουλο «ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐν Ἑλλάδι Ἰσραηλιτῶν».
7 Ἀπριλίου: Ὁ συνταγματάρχης Στέφανος Σαράφης (ἀπότακτός του κινήματος τῆς 1ης Μαρτίου 1935) ἀναλαμβάνει τὴν ἡγεσία τοῦ ΕΛΑΣ.
Ὁ Ἰωάννης Ράλλης ἀναλαμβάνει τὴν πρωθυπουργία στὴν τρίτη κατὰ σειρὰ κατοχικὴ κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1944).
25 Ἰουνίου: Γενικὴ ἀπεργία στὴν κατεχόμενη Ἀθήνα, 200.000 διαδηλωτὲς ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν γερμανικῶν ἁρμάτων. Ἐπικεφαλῆς τῶν διαδηλωτῶν εἶναι μία ὁμάδα τυφλῶν ἀναπήρων πολέμου, πάνω στὰ στήθη τῶν ὁποίων ὑπάρχουν γραμμένες οἱ λέξεις «συντρίψατέ μας».
13 Ἰουλίου: Ἡ ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση ΕΔΕΣ διεξάγει στὴν περιοχὴ Μακρυνόρος τῆς ἐπαρχίας Βάλτου Αἰτωλοακαρνανίας παρενοχλητικὲς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῆς ἰταλικῆς μεραρχίας Brenero, ἡ ὁποία κατευθύνεται πρὸς τὴν Ἰταλία γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Σικελίας κατὰ τῶν Συμμάχων.
22 Ἰουλίου: Ὀγκῶδες παναθηναϊκὸ συλλαλητήριο κατὰ τῆς ἐπέκτασης τῆς βουλγαρικῆς ζώνης κατοχῆς στὴν κεντρικὴ Μακεδονία διαλύεται μὲ βίαιο τρόπο ἀπὸ τὰ γερμανοϊταλικὰ στρατεύματα Κατοχῆς.
29 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ στρατολόγηση στὰ τάγματα ἀσφαλείας, τὰ ὁποία εἶχε δημιουργήσει ἡ κυβέρνηση Ι. Ράλλη.
16 Αὐγούστου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς πυρπολοῦν τὸ χωριὸ Κομμένο τῆς Ἄρτας καὶ ἐκτελοῦν 328 ἀπὸ τοὺς κατοίκους του.
12 Σεπτεμβρίου: Οἱ ἀντάρτες τῆς ὀργάνωσης ΕΟΚ (Ἐθνικὲς Ὀργανώσεις Κρήτης) τοῦ καπετὰν Μανόλη Μπαντουβᾶ ἀντιμετωπίζουν μὲ ἐπιτυχία ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν Γερμανῶν στὴν περιοχὴ τῆς Βιάνου Ἡρακλείου.
13 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἑλληνικὸ ὑποβρύχιο «Λ. Κατσώνης» μὲ κυβερνήτη τὸν ἀντιπλοίαρχο Β. Λάσκο βυθίζεται πλησίον τῆς Σκιάθου ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἐμβολισμό του ἀπὸ γερμανικὸ καταδιωκτικό.
14 Σεπτεμβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς πυρπολοῦν 11 χωριὰ τῆς περιοχῆς Βιάνου καὶ ἐκτελοῦν 352 κατοίκους.
15 Σεπτεμβρίου: Μάχη στὴν περιοχὴ Ἀνάθεμα κοντὰ στὸ Λιδωρίκι Φωκίδας ἀνάμεσα σὲ δυνάμεις τοῦ 5/42 Συντάγματος Εὐζώνων (ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση) καὶ γερμανικὲς δυνάμεις καταλήγει στὴν ἐσπευσμένη ὑποχώρηση τῶν τελευταίων.
17 Σεπτεμβρίου: Ἀντάρτες τοῦ 5/42 ΣΕ τοῦ συνταγματάρχη Ψαρροῦ ἐπιτίθενται αἰφνιδιαστικὰ ἐναντίον γερμανικῆς φάλαγγας στὴν ἁμαξιτὴ ὁδὸ Ἄμφισσας-Λιδορικίου, στὴν ὁποία προξενοῦν μεγάλες ἀπώλειες.
26 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «Βασίλισσα Ὄλγα», τὸ πλοῖο μὲ τὴν πιὸ σημαντικὴ δράση ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ στὴ διάρκεια τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βυθίζεται στὸ Λακκὶ τῆς Λέρου ἔπειτα ἀπὸ ἐπίθεση γερμανικῶν ἀεροπλάνων.
Νοέμβριος: Οἱ ἀρχὲς Κατοχῆς ἀρχίζουν νὰ διοχετεύουν στὴν ἑλληνικὴ ἀγορὰ χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας καὶ γαλλικὰ χρυσὰ εἰκοσόφραγκα, σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ σταματήσουν τὴν ἀνεξέλεγκτη ἄνοδο τῶν τιμῶν. Ἡ προσπάθειά τους ἀποτυγχάνει, ἀλλὰ ἐνισχύει τὴ χρυσοφιλία, ἡ ὁποία κληροδοτεῖται καὶ στὴ μεταπολεμικὴ περίοδο.
26 Νοεμβρίου: Τὰ ναζιστικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στὸ Μονοδένδρι Λακωνίας 118 ὁμήρους.
8 Δεκεμβρίου: Γερμανικὰ στρατεύματα εἰσβάλλουν στὴ Μονὴ τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου καὶ προβαίνουν σὲ ἐκτελέσεις μοναχῶν καὶ προσκυνητῶν.
13 Δεκεμβρίου: Σφαγὴ 1.101 Ἑλλήνων στὰ Καλάβρυτα ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς.
18 Δεκεμβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στὴ Δράκεια Πηλίου 133 ἄτομα.
1944 7 Ἰανουαρίου: Αὐτοκτονεῖ στὴν Ἀθήνα ὁ κυπριακῆς καταγωγῆς ποιητῆς Ναπολέων Λαπαθιώτης (γέν. τὸ 1893).
12 Ἰανουαρίου: Βομβαρδίζεται ἀνηλεῶς τὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ ἀπὸ βρετανικὰ ἀεροσκάφη.
Δεκάδες νεκροὶ ἀπὸ τὸν ἄμαχο πληθυσμό.
21 Ἰανουαρίου: Συμμετοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ μὲ τέσσερις μονάδες στὴ συμμαχικὴ ἀπόβαση στὸ Ἄντζιο τῆς Ἰταλίας.
29 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὴν Πλάκα τῆς Ἠπείρου ἡ ὁμώνυμη συμφωνία ἀνάμεσα στὶς ἀντιστασιακὲς ὀργανώσεις ΕΛΑΣ, ΕΚΚΑ, ΕΔΕΣ. Μὲ τὴ συμφωνία αὐτὴ οἱ ὀργανώσεις ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωση νὰ μὴν πολεμοῦν μεταξύ τους, νὰ περιορίζονται στὶς περιοχὲς ποὺ κατέχει ἡ καθεμιὰ καὶ νὰ πολεμοῦν τὸν ἐχθρὸ ἀπὸ κοινοῦ καὶ χωριστά.
26 Μαρτίου: Ἀναγγέλλεται ἡ δημιουργία τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐθνικῆς Ἀπελευθερώσεως - ΠΕΕΑ. Προσωρινὸς πρόεδρός της εἶναι ὁ συνταγματάρχης Εὐριπίδης Μπακιρτζής, παλαιότερα ἐκπρόσωπος τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης ΕΚΚΑ, καὶ μέλη τῆς οἱ Μάντακας (ΕΛΑΣ), Σιάντος (ΚΚΕ), Τσιριμῶκος (ΕΛΔ), Γαβριηλίδης (Ἀγροτικὸ Κόμμα) καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου Α. Σβῶλος, ὁ ὁποῖος λίγες μέρες ἀργότερα ἀναλαμβάνει πρόεδρος τῆς ΠΕΕΑ.
1 Ἀπριλίου: Ἡ Ἀντιφασιστικὴ Στρατιωτικὴ Ὀργάνωση ζητᾶ ἀπὸ τὴν ἐξόριστη στὴν Αἴγυπτο ἑλληνικὴ κυβέρνηση τοῦ Ἐμμανουὴλ Τσουδεροῦ τὸ σχηματισμὸ κυβέρνησης ἐθνικῆς ἑνότητας μὲ βάση τὴν ΠΕΕΑ. Συγχρόνως ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλίτες τῆς 1ης Ἑλληνικῆς Ταξιαρχίας στασιάζουν. Τὸ παράδειγμά τους ἀκολουθοῦν στὶς 5 Ἀπριλίου καὶ τὰ πληρώματα πολλῶν μονάδων τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου. Ὁ πρωθυπουργὸς Τσουδερὸς παραιτεῖται καὶ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Σοφοκλῆ Βενιζέλο, ὁ ὁποῖος ἀναθέτει στὸ ναύαρχο Βούλγαρη τὴν καταστολὴ τῆς στάσης. Στὶς 23 Ἀπριλίου ἡ ἐξέγερση λήγει, ἔπειτα ἀπὸ αἱματηρὴ ἐπέμβαση πιστῶν στὴν κυβέρνηση ἀγημάτων ἐμβολῆς.
3 Ἀπριλίου: Παράτολμη ἐνέργεια τριάντα Ἱερολοχιτῶν ὑπὸ τὸν ἀντισυνταγματάρχη Καλλίνσκη ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὁμήρων ποὺ κρατοῦσαν οἱ Γερμανοὶ στὸ Διδασκαλεῖο τῆς Μυτιλήνης.
5 Ἀπριλίου: Ἐξοντώνονται ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς οἱ περισσότεροι κάτοικοι τοῦ χωριοῦ Κλεισούρα Καστοριᾶς. Ἐκτελοῦνται 223 ἄτομα.
17 Ἀπριλίου: Τὸ σύνταγμα 5/42 (ΕΚΚΑ) τοῦ συνταγματάρχη Δ. Ψαρροὺ διαλύεται ἀπὸ ὑπέρτερες δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ στὴν περιοχὴ Κλῆμα Δωρίδος, ἐνῶ ὁ ἴδιος ὁ Ψαρρὸς ἐκτελεῖται, λίγο μετὰ τὴν παράδοσή του.(Παραπομπή: http://clubs.pathfinder.gr/542psarros/196910)
19 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 26 Ἀπριλίου τοῦ 1944).
24 Ἀπριλίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐκτελοῦν στοὺς Πύργους Κοζάνης 318 κατοίκους τοῦ χωριοῦ.
25 Ἀπριλίου: Ἀντάρτες ἀνατινάσσουν γερμανικὴ στρατιωτικὴ ἁμαξοστοιχία, μὲ ἀποτέλεσμα ἀρκετοὶ στρατιῶτες νὰ βροῦν τὸ θάνατο. Σὲ ἀντίποινα ἐκτελοῦνται 99 Ἕλληνες.
26 Ἀπριλίου: Ἕλληνες ἀντάρτες καὶ Βρετανοὶ κομάντος ἀπάγουν στὴν Κρήτη τὸ διοικητὴ τῆς φρουρᾶς τοῦ νησιοῦ, Γερμανὸ στρατηγὸ Κράιπε, καὶ τὸν μεταφέρουν στὴ Μέση Ἀνατολή.
26 Ἀπριλίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀναλαμβάνει τὴν πρωθυπουργία στὴν ἐξόριστη ἑλληνικὴ κυβέρνηση μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος παρέμεινε μόνο γιὰ 12 μέρες πρωθυπουργός.
1 Μαΐου: Οἱ Γερμανοὶ ἐκτελοῦν στὸ σκοπευτήριο τῆς Καισαριανῆς 200 Ἕλληνες πατριῶτες, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνταν στὶς φυλακὲς τοῦ Χαϊδαρίου, στὴν πτέρυγα μελλοθανάτων 15.
17 Μαΐου: Ἀρχίζει στὸ Λίβανο ὑπὸ τὴν προεδρεῖα τοῦ πρωθυπουργοῦ τῆς ἐξόριστης ἑλληνικῆς κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου ἡ ὁμώνυμη διάσκεψη τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἑλληνικῶν πολιτικῶν καὶ ἀντιστασιακῶν δυνάμεων. Κύρια θέματα ἡ διαμόρφωση ἐθνικῆς πολιτικῆς καὶ ἡ συγκρότηση ἐθνικοῦ στρατοῦ. Στὶς 20 Μαΐου οἱ ἐκπρόσωποι τῶν διαφόρων κομμάτων καὶ ὀργανώσεων καταλήγουν σὲ συμφωνία γιὰ τὴ δημιουργία Κυβέρνησης Ἐθνικῆς Ἑνότητας.
24 Μαΐου: Νέα κυβέρνηση τοῦ Γ. Παπανδρέου (παραίτηση στὶς 18 Ὀκτωβρίου τοῦ 1944).
27 Μαΐου: Ὁλοκληρώνονται στὸ χωριὸ Κορυσχάδες τῆς Εὐρυτανίας οἱ ἐργασίες τοῦ ἐθνικοῦ συμβουλίου, ποὺ ἐπικυρώνει τὴν ἐξουσία τῆς ΠΕΕΑ (Πολιτικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀπελευθέρωσης) ὡς ἀντιπροσωπευτικῆς κυβέρνησης μὲ ἕδρα τὴν Ἑλλάδα.
10 Ἰουνίου: Πυρπολεῖται καὶ καταστρέφεται ἡ κωμόπολη τοῦ Διστόμου ἀπὸ τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἔπειτα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ ὑπολοχαγοῦ Χὰνς Ζάμπελ (218 κάτοικοι νεκροί: 20 βρέφη, 45 παιδιά, 111 ἐνήλικοι καὶ 42 ὑπερήλικοι).
1-12 Ἰουλίου: Ἡ Ἑλλάδα συμμετέχει μαζὶ μὲ ἄλλες 43 χῶρες στὴ Συνδιάσκεψη τοῦ Bretton
Woods. Ἀποφασίζονται ἡ δομὴ τῆς παγκόσμιας μεταπολεμικῆς οἰκονομίας καὶ ἡ ἵδρυση τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου καὶ τῆς Παγκόσμιας Τράπεζας.
14 Ἰουλίου: Δύναμη Ἱερολοχιτῶν καὶ Βρετανῶν καταδρομέων βάλλει κατὰ τῆς γερμανοϊταλικῆς φρουρᾶς τοῦ νησιοῦ, στὴν ὁποία προξενεῖ σημαντικὲς ἀπώλειες.
11 Αὐγούστου: Ἀποβιβάζεται στὸν Τάραντα τῆς Ἰταλίας ἡ 3η Ἑλληνικὴ Ὀρεινὴ Ταξιαρχία, γιὰ νὰ λάβει μέρος μαζὶ μὲ τοὺς συμμάχους στὶς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα στὴν Ἰταλία.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
2 Σεπτεμβρίου: Διορίζονται ὑπουργοὶ στὴν κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητος μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Γ. Παπανδρέου οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ΚΚΕ, τοῦ ΕΑΜ καὶ τοῦ ΕΛΑΣ, Α. Σβῶλος, Ι. Ζέβγος, Α.
Ἀγγελόπουλος, Η. Τσιριμῶκος, Ν. Ἀσκούτσης καὶ Μιλτιάδης Πορφυρογένης.
8 Σεπτεμβρίου: Ἐκτελεῖται ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς στὸ Χαϊδάρι, καὶ ἀφοῦ εἶχε ὑποστεῖ γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα φριχτὰ βασανιστήρια, ἡ Λέλα Καραγιάννη, ἀρχηγὸς τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης «Μπουμπουλίνα».
21 Σεπτεμβρίου: Ἡ 3η Ὀρεινὴ Ταξιαρχία καταλαμβάνει τὸ Ρίμινι ἐκδιώκοντας τοὺς Γερμανοὺς ποὺ τὸ ὑπερασπίζονταν.
26 Σεπτεμβρίου: Στὴν Καζέρτα τῆς Ἰταλίας οἱ ἐκπρόσωποι τῶν μεγαλύτερων ἀντιστασιακῶν ὀργανώσεων τῆς χώρας (ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ) συμφωνοῦν νὰ θέσουν τὶς δυνάμεις τοὺς ὑπὸ τὶς διαταγὲς τοῦ Βρετανοῦ ὑποστρατήγου Ρόναλτ Σκόμπι, τὰ τάγματα ἀσφαλείας νὰ θεωρηθοῦν ἐχθρικοὶ σχηματισμοὶ καὶ ὁ ΕΛΑΣ νὰ μὴ μετακινήσει τὶς δυνάμεις τοῦ πρὸς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα (Συμφωνία τῆς Καζέρτα).
27 Σεπτεμβρίου: Μὲ ἐντολὴ τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος ἀποβιβάζεται στὴν Καλαμάτα γιὰ νὰ πείσει τὸν Βελουχιώτη νὰ σταματήσει τὶς ἐπιθέσεις τοῦ ἐναντίον ἀμάχων.
7 Ὀκτωβρίου: Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος ἐγκαθίσταται στὴν ἀπελευθερωμένη Πάτρα ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐξόριστης ἀκόμη ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
9 Ὀκτωβρίου: Στὴ διάρκεια τῆς συνάντησης Τσόρτσιλ καὶ Στάλιν στὴ Μόσχα συμφωνεῖται νὰ παραμείνει ἡ Ἑλλάδα στὴ βρετανικὴ σφαίρα ἐπιρροῆς (Συμφωνία τῶν Ποσοστῶν ἢ τῆς Μόσχας). Τὸ περιεχόμενο τῆς συμφωνίας τὸ ἀγνοεῖ ἡ ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία ἀλλὰ καὶ ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ.
12 Ὀκτωβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀθήνα. Τὴν ἴδια μέρα καταφτάνουν στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ τὰ πρῶτα βρετανικὰ στρατεύματα.
18 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση Παπανδρέου ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν ἀποχώρηση τῶν γερμανικῶν στρατευμάτων.
25 Ὀκτωβρίου: Ἱδρύεται ὁ ΙΔΕΑ (Ἱερὸς Δεσμὸς Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν), στὸν ὁποῖο συγχωνεύονται οἱ μικρὲς στρατιωτικὲς ὁμάδες δεξιῶν βασιλόφρονων ἀξιωματικῶν, ποὺ ἱδρύθηκαν ὡς ἀντίδραση στὰ ἀριστερὰ κινήματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.
3 Νοεμβρίου: Κυκλοφορεῖ τὸ μεγαλύτερο σὲ ὀνομαστικὴ ἀξία ἑλληνικὸ χαρτονόμισμα τῶν 100 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖο φέρει τὴν ὑπογραφὴ τοῦ τότε διοικητῆ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος Ξενοφώντα Ζολώτα. Εἶναι τὸ τελευταῖο χαρτονόμισμα κατοχικῶν δραχμῶν, ἔστω καὶ ἂν οἱ Γερμανοὶ ἔχουν ἀποχωρήσει ἤδη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
8 Νοεμβρίου: Ἡ 3η Ὀρεινὴ Ταξιαρχία, πιὸ γνωστὴ ὡς Ταξιαρχία τοῦ Ρίμινι, ἀποβιβάζεται στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ.
27 Νοεμβρίου: Ὁ καθηγητὴς καὶ ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν στὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητας Ἄγγελος Ἀγγελόπουλος, σὲ συνέντευξή του στὸ Γαλλικὸ Πρακτορεῖο Εἰδήσεων, ἀναφέρεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὰ κατοχικὰ «δάνεια», τὸ ὕψος τῶν ὁποίων φτάνει τὶς 38.000.000 χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας, δηλαδὴ 80.280.000.000 νέες δραχμὲς ἢ 500 πεντάκις ἑκατομμύρια κατοχικὲς δραχμές.
28 Νοεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ζητᾶ τὴν ἀποστράτευση καὶ τὸν ἀφοπλισμὸ ὅλων τῶν ἀντιστασιακῶν ὀργανώσεων μέχρι τὶς 10 Δεκεμβρίου.
1 Δεκεμβρίου: Οἱ ὑπουργοὶ ποὺ ἀνήκουν στὸ ΕΑΜ ἀποσύρονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητας τοῦ Γ. Παπανδρέου.
3 Δεκεμβρίου: Γίνεται τελικά, παρὰ τὴν ἀπαγόρευση τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου, τὸ ὀργανωμένο ἀπὸ τὴν Ἀριστερὰ συλλαλητήριο στὴν πλατεία Συντάγματος. Ἐλεύθεροι σκοπευτὲς ἄγνωστης ταυτότητας σκορπίζουν τὸ θάνατο. Ἀρχίζουν τὰ Δεκεμβριανά.
4 Δεκεμβρίου: Ὁ στρατηγὸς Σκόμπι κηρύσσει στρατιωτικὸ νόμο στὴν προσπάθειά του νὰ ἐλέγξει τὶς δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ, οἱ ὁποῖες ἐπιδιώκουν νὰ ἐπιβληθοῦν στὴν περιοχὴ τῆς πρωτεύουσας.
22 Δεκεμβρίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ ΕΔΕΣ στὴν Ἤπειρο ἀναγκάζονται νὰ καταφύγουν στὴν Κέρκυρα κάτω ἀπὸ τὴν πίεση ἰσχυρῶν δυνάμεων τοῦ ΕΛΑΣ.
25 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Βρετανίας Ο. Τσόρτσιλ καὶ Α. Ἴντεν φτάνουν στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ διαπραγματευτοῦν συμφωνία κατάπαυσης τοῦ πυρὸς καὶ εἰρήνευσης μὲ τὸ ΕΑΜ καὶ τὸν ΕΛΑΣ.
26-27 Δεκεμβρίου: Συνεχεῖς συσκέψεις στὸ ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν ἀνάμεσα στοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἀντιμαχόμενων πλευρῶν (τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δαμασκηνοῦ καὶ τὴν πρώτη ἡμέρα παρουσία τῶν Τσόρτσιλ καὶ Ἴντεν) δὲν εὐδοκιμοῦν. Οἱ συγκρούσεις συνεχίζονται μὲ δυσμενῆ πλέον ἔκβαση γιὰ τὶς δυνάμεις τοῦ ΕΑΜ.
31 Δεκεμβρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς ἀναλαμβάνει καθήκοντα ἀντιβασιλέα.
1945 2 Ἰανουαρίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου. Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Νικόλαο Πλαστήρα.
5 Ἰανουαρίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ ἀρχίζουν τὴν ἐκκένωση περιοχῶν τῆς Ἀθήνας.
10 Ἰανουαρίου: Τὸ ΕΑΜ συμφωνεῖ μὲ τὴν κατάπαυση τοῦ πυρὸς ποὺ πρότεινε ἡ κυβέρνηση.
12 Φεβρουαρίου: Στὶς 19:20 στὴ Βάρκιζα ὑπογράφεται ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς κυβέρνησης καὶ τοῦ ΕΑΜ/ΕΛΑΣ ἡ ὁμώνυμη συμφωνία, ἡ ὁποία προβλέπει τὸν ἀφοπλισμὸ τῶν ἀνταρτικῶν καὶ παραστρατιωτικῶν ὁμάδων μέχρι τὶς 26 Φεβρουαρίου τοῦ 1945. Ἐπίσης, καθορίζονται ὁ τρόπος ἀνασυγκρότησης τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ, ἡ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος γιὰ τὸ πολιτειακὸ καὶ ἡ διενέργεια ἐκλογῶν.
14 Μαρτίου: Μὲ ὑπόμνημά της ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ ΕΑΜ διαμαρτύρεται πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Μ. Βρετανίας, τῶν ΗΠΑ, τῆς ΕΣΣΔ καὶ τῆς Γαλλίας γιὰ τὴν παραβίαση τῶν ὄρων τῆς Συμφωνίας τῆς Βάρκιζας ἀπὸ τὴ δράση τῶν ἀκροδεξιῶν παρακρατικῶν ὁμάδων.
1 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δράση τῆς UNRRA στὴν Ἑλλάδα.
8 Ἀπριλίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης τοῦ στρατηγοῦ Ν. Πλαστήρα. Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸ ναύαρχο Πέτρο Βούλγαρη.
19 Ἀπριλίου: Αἴρεται ὁλοκληρωτικὰ ἡ ἀπαγόρευση τῆς κυκλοφορίας τῶν πολιτῶν τῆς Ἀθήνας μετὰ τὶς 21:00.
29 Μαΐου: Ὁ Νίκος Ζαχαριάδης μετὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴ Γερμανία, ὅπου ἦταν ἔγκλειστος στὸ Νταχάου, ἀναλαμβάνει τὴν ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ.
3 Ἰουνίου: Μπαίνει σὲ ἐφαρμογὴ ἕνα νέο σταθεροποιητικὸ πρόγραμμα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας -Νόμος 362/1945- περισσότερο γνωστὸ ὡς πείραμα Κυριάκου Βαρβαρέσου (διοικητὴς τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ).
11 Ἰουνίου: Τὸ ΚΚΕ ἀποκηρύσσει δημόσια τὴ δράση τοῦ Ἄρη Βελουχιώτη. Λίγες μέρες ἀργότερα (στὶς 16 Ἰουνίου στὴ Μεσούντα, κοντὰ στὸν Ἀχελῶο) ὁ Βελουχιώτης αὐτοκτονεῖ(;), γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψή του ἀπὸ παραστρατιωτικὲς ὁμάδες ποὺ τὸν καταδιώκουν ἀπηνῶς.
26 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα συνυπογράφει μαζὶ μὲ δεκάδες ἄλλες χῶρες τὸ Χάρτη τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν στὸν Ἅγιο Φραγκίσκο τῶν ΗΠΑ.
3 Αὐγούστου: Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων αἴρει τὴν ὑποστήριξή του πρὸς τὴν κυβέρνηση τοῦ ναυάρχου Βούλγαρη.
9 Αὐγούστου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη.
11 Αὐγούστου: De facto κυβέρνηση τοῦ ναυάρχου Πέτρου Βούλγαρη (παραίτηση στὶς 17 Ὀκτωβρίου τοῦ 1945).
3 Ὀκτωβρίου: Μὲ δηλώσεις τοὺς ὁ Γ. Καφαντάρης, ὁ Θ. Σοφούλης καὶ ὁ Ἔμμ. Τσουδερὸς ζητοῦν τὴ συγκρότηση «ἀντιπροσωπευτικῆς κυβέρνησης».
9 Ὀκτωβρίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη.
17 Ὀκτωβρίου: De facto κυβέρνηση ὑπὸ τὴν προεδρία τῆς Αὐτοῦ Μακαριότητος τοῦ ἀντιβασιλέα Δαμασκηνοῦ.
1 Νοεμβρίου: De facto κυβέρνηση τοῦ Παναγιώτη Κανελλόπουλου.
22 Νοεμβρίου: De facto κυβέρνηση τοῦ Θ. Σοφούλη (παραίτηση στὶς 4 Ἀπριλίου τοῦ 1946). Η ΚΕ τοῦ ΚΚΕ ἀποφασίζει τὴν ὑπὸ ὄρους στήριξη τῆς κυβέρνησης Σοφούλη μέχρι τὴ διεξαγωγὴ ἐκλογῶν.
1946 30 Μαρτίου: Ἐκδηλώνεται ἐπίθεση ἀριστερῶν ἀνταρτῶν κατὰ τοῦ Λιτόχωρου, τὸ ὁποῖο τελικὰ καταλαμβάνεται ἀπὸ τὶς ἐπιτιθέμενες δυνάμεις. Ἡ ἐπίθεση αὐτὴ θεωρεῖται ἡ πρώτη πολεμικὴ πράξη τοῦ Ἐμφυλίου.
31 Μαρτίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ γίνονται, στὶς ὁποῖες δὲν πῆρε μέρος τὸ ΚΚΕ (ἀποχή), νικητὴς ἀναδεικνύεται τὸ Ἑνιαῖο Ἐθνικὸ Μέτωπο μὲ 55,2% ἐπὶ τῶν ψήφων καὶ 204 ἕδρες σὲ σύνολο 344 ἑδρῶν. Ἀνεξάρτητοι παρατηρητὲς ἀπὸ ξένες χῶρες προσδιορίζουν τὸ ποσοστὸ τῶν πολιτῶν ποὺ ἀπεῖχαν γιὰ πολιτικοὺς λόγους γύρω στὸ 20%.
4 Ἀπριλίου: Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν πρόεδρο τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας Παναγιώτη Πουλίτσα.
18 Ἀπριλίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσαλδάρης σχηματίζει κυβέρνηση μετὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος στὶς ἐκλογὲς τῆς 31ης Μαρτίου.
18 Ἰουνίου: Θεσπίζεται τὸ Γ΄ Ψήφισμα, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ τὴ βάση πάνω στὴν ὁποία θὰ στηριχτοῦν ὅλα τὰ ἔκτακτα μέτρα τῆς περιόδου 1946-1950. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀπαγορεύει ἐπὶ ποινὴ θανάτου τὴν ἔνοπλη δράση.
1 Σεπτεμβρίου: Διεξάγεται δημοψήφισμα γιὰ τὸ πολιτειακό, τὸ ὁποῖο ἐκκρεμοῦσε μετὰ τὸ τέλος τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τὸ ἀποτέλεσμα 68,6% ὑπὲρ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ Γεωργίου Β΄, ἂν καὶ ἀμφισβητεῖται ἀπὸ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς τὰ ὁποία εἶχαν ταχθεῖ ἐναντίον τοῦ βασιλικοῦ θεσμοῦ, εἶναι ἐνδεικτικὸ τῶν τάσεων ποὺ ἐπικρατοῦν τὴν ἐποχὴ αὐτὴ στὴν Ἑλλάδα.
20 Σεπτεμβρίου: Ἐξορίζονται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ΕΛΑΣ στρατηγὸς Στέφανος Σαράφης καὶ 32 ΕΑΜικοί ἀξιωματικοί.
2 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Τσαλδάρη.
1947 17 Ἰανουαρίου: Ἵδρυση τοῦ ἀρχηγείου Ρούμελης καὶ τοῦ ἀρχηγείου Ἠπείρου τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ ἐν ὄψει τῆς κλιμάκωσης τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου.
24 Ἰανουαρίου: Ὁ Δημήτριος Μάξιμος σχηματίζει κυβέρνηση ποὺ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 29 Αὐγούστου τοῦ 1947.
29 Ἰανουαρίου: Ο ΟΗΕ διορίζει εἰδικὴ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή, γιὰ νὰ ἐλέγξει τὶς ἑλληνικὲς αἰτιάσεις γιὰ παρεμβάσεις τῶν βορείων γειτόνων τῆς Ἑλλάδας στὸν Ἐμφύλιο.
10 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ἰταλία καὶ τὶς νικήτριες δυνάμεις τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ἡ Συνθήκη τῶν Παρισίων. Μὲ τὴ συνθήκη αὐτὴ τὰ Δωδεκάνησα περιέρχονται στὴν Ἑλλάδα.
19 Φεβρουαρίου: Ἀνακοινώνεται ἡ ἵδρυση τοῦ στρατοπέδου Ἐθνικοῦ Φρονηματισμοῦ τῆς Μακρονήσου.
7 Μαρτίου: Ἡ Δωδεκάνησος ἐνσωματώνεται ἐπίσημα στὴν Ἑλλάδα.
12 Μαρτίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ἐξαγγέλλει τὴν πρόθεση τῆς διοικήσεώς του νὰ στηρίξει τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση στὸν ἀγώνα τῆς ἐναντίον τῶν ἀριστερῶν ἀνταρτῶν (Δόγμα Τρούμαν).
20 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλονίκη ὁ Γιάννης Ζέβγος, ἀναπληρωματικὸ μέλος τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ΚΚΕ, πρώην ὑπουργὸς καὶ ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ΕΑΜ στὴ Μακεδονία γιὰ τὴν ἐπιτροπὴ ἔρευνας.
31 Μαρτίου: Οἱ Βρετανοὶ παραδίδουν τὴ στρατιωτικὴ διοίκηση τῶν Δωδεκανήσων στὸν ἐκπρόσωπο τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης ναύαρχο Ἰωαννίδη.
1 Ἰουνίου: Οἱ Ἀμερικανοὶ ἀντικαθιστοῦν τοὺς Βρετανοὺς στὴν ὀργάνωση καὶ τὸν ἐξοπλισμὸ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ.
5 Ἰουνίου: Ὁ ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ Μάρσαλ ἐξαγγέλλει τὸ ὁμώνυμο σχέδιο παραχώρησης στρατιωτικῆς βοήθειας πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸν «κομμουνιστικὸ κίνδυνο».
9-10 Ἰουλίου: Οἱ ἀρχὲς ἀσφαλείας τῆς χώρας προβαίνουν σὲ «προληπτικοῦ χαρακτήρα συλλήψεις» πολιτῶν ἀριστερῶν φρονημάτων, γιὰ νὰ «ἀποτρέψουν ἐγκληματικὴν συνωμοτικὴν ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τῆς νομίμου κυβερνήσεως».
29 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Τσαλδάρη.
7 Σεπτεμβρίου: Κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τῶν γεγονότων καὶ τοῦ ἀγγλοαμερικανικοῦ παράγοντα, τὰ κόμματα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν Λαϊκῶν σχηματίζουν κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Θ. Σοφούλη καὶ ἀντιπρόεδρο καὶ ὑπουργὸ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν Κ. Τσαλδάρη.
24 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ (Ν. Ζαχαριάδης) ἀπορρίπτει τὴν πρόταση τῆς κυβέρνησης Σοφούλη γιὰ παράδοση τοῦ ὁπλισμοῦ καὶ παροχὴ ἀμνηστίας.
23 Δεκεμβρίου: Σχηματίζεται στὰ βουνὰ ἡ πρώτη «Προσωρινὴ Δημοκρατικὴ Κυβέρνηση» τῶν ἀνταρτῶν μὲ πρωθυπουργὸ καὶ ὑπουργὸ Στρατιωτικῶν τὸν Μάρκο Βαφειάδη καὶ ἀντιπρόεδρο καὶ ὑπουργὸ Ἐσωτερικῶν τὸν Ι. Ἰωαννίδη.
27 Δεκεμβρίου: Τίθεται ἐκτὸς νόμου τὸ ΚΚΕ, διαλύεται τὸ ΕΑΜ καὶ ἐνεργοποιεῖται ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 509, μὲ τὸν ὁποῖο ἐπαναφέρεται σὲ ἰσχὺ ὁ νόμος τοῦ Βενιζέλου (1929) «περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος».
1948 7 Μαρτίου: Ἐπίσημη ἀνακήρυξη τῆς ἐνσωμάτωσης τῆς Δωδεκανήσου στὴν Ἑλλάδα καὶ ἐγκατάσταση ἑλληνικῆς πολιτικῆς διοίκησης.
15 Ἀπριλίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ ἀντιστράτηγου Θρασύβουλου Τσακαλώτου ἀρχίζει ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις κατὰ τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ στὴν περιοχὴ τῆς Ρούμελης. Ἡ ἐπιχείρηση ἔχει τὴν κωδικὴ ὀνομασία «Χαραυγή».
7 Μαΐου: Ὁ ὑπουργὸς Δημόσιας Τάξης καὶ προσωρινὰ τῆς Δικαιοσύνης Ρέντης σὲ δηλώσεις του στὸν ἀνταποκριτὴ τοῦ Ρόιτερ ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: «Ἐκ τῶν 2.961 Ἑλλήνων καταδικασθέντων εἰς θάνατον... εἶχον ἐκτελεσθεῖ 157 πρὸ τῆς 1ης Μαΐου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Μετὰ τὴν 1η Μαΐου ἐξετελέσθησαν 24 εἰς τᾶς Ἀθήνας καὶ 19 σήμερον στὴν Αἴγινα».
16 Μαΐου: Ἐντοπίζεται στὸ λιμάνι τῆς Θεσσαλονίκης τὸ πτῶμα τοῦ Ἀμερικανοῦ δημοσιογράφου Τζὸρζ Πόλκ, ὁ ὁποῖος ἀναζητοῦσε τρόπο νὰ ἔρθει σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν ἡγεσία τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ. Γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ θεωρήθηκε ὕποπτος καὶ τελικὰ καταδικάστηκε ὁ δημοσιογράφος Στακτόπουλος, χωρὶς ὅμως ποτὲ νὰ ἀποδειχθεῖ ἡ ἐνοχή του.
28 Ἰουνίου: Η ΚΟΜΙΝΦΟΡΜ ἀποκηρύσσει τὸ στρατάρχη Τίτο καὶ τὸ ΚΚ τῆς Γιουγκοσλαβίας. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ θὰ ἔχει σοβαρὲς ἐπιπτώσεις στὸν ἑλληνικὸ Ἐμφύλιο, ἀφοῦ σύντομα ὁ Τίτο δὲν θὰ ἀναγνωρίζει πλέον τὶς δεσμεύσεις τοῦ ἀπέναντι στὸ Δημοκρατικὸ Στρατό.
3 Ἰουλίου: Ἐπαναλειτουργεῖ ἡ διώρυγα τῆς Κορίνθου, ἡ ὁποία εἶχε ἀχρηστευθεῖ ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ποὺ ἀποχωροῦσαν.
3 Σεπτεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαβίας Τίτο διατάσσει τὴν ἐκκένωση τοῦ στρατοπέδου ὑποδοχῆς προσφύγων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἐκπαίδευση τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ.
27 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀναθέτει τὴν ἀρχιστρατηγία στὸ στρατηγὸ Παπάγο, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τοὺς κομμουνιστὲς ἀντάρτες.
18 Νοεμβρίου: Ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁρκίζεται πρωθυπουργός, ἐπικεφαλῆς κυβέρνησης συνεργασίας ἀνάμεσα στοὺς Λαϊκοὺς καὶ τοὺς Φιλελεύθερους.
1949 14 Ἰανουαρίου: Τμήματα τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ καταλαμβάνουν τὴ Νάουσα.
19 Ἰανουαρίου: Ἀντάρτες τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ καταλαμβάνουν καὶ κρατοῦν γιὰ τρεῖς ἡμέρες τὸ Καρπενήσι.
20 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης σχηματίζει τὴν τέταρτη κατὰ σειρὰ μεταπολεμική του κυβέρνηση.
21 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Θ. Σοφούλη ἀποφασίζει τὴν ἐπίδοση τῆς στραταρχικῆς ράβδου στὸ στρατηγὸ Ἀλέξανδρο Παπάγο.
4 Φεβρουαρίου: Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς «Προσωρινῆς Δημοκρατικῆς Κυβέρνησης» ἀναγγέλλει τὰ ἑξῆς: «Ἡ Πέμπτη Ὁλομέλεια τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ, παίρνοντας ὑπόψη τῆς ὅτι πολλοὺς μῆνες οἱ σύντροφοι Χρύσα Χατζηβασιλείου καὶ Μάρκος Βαφειάδης ἦταν βαριὰ ἄρρωστοι καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ ἀνταποκριθοῦν στὰ καθήκοντα ποὺ τοὺς εἶχε ἀναθέσει ἡ ΚΕ τοῦ ΚΚΕ, ἀποφάσισε ὁμόφωνα νὰ τοὺς ἀπαλλάξει ἀπὸ κάθε κομματικὴ δουλειά.
Λεύτερη Ἑλλάδα, Γράμμος, 31 Γενάρη 1949».
11 Φεβρουαρίου: Ἀποτυγχάνει ἐπίθεση τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Φλώρινας.
14 Ἀπριλίου: Πέμπτη κατὰ σειρὰ κυβέρνηση τοῦ Θεμιστοκλῆ Σοφούλη (θάνατος Σοφούλη στὶς 24 Ἰουνίου τοῦ 1949).
20 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός.
24 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ πρωθυπουργὸς Θεμιστοκλῆς Σοφούλης. Πρωθυπουργὸς ἀναλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς κυβέρνησης Α. Διομήδης.
30 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Διομήδη.
11 Ἰουλίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαβίας Τίτο τονίζει σὲ λόγο του ὅτι ἦρθε ὁ καιρὸς νὰ κλείσει βαθμιαίως ἡ χώρα τοῦ τὰ σύνορά της πρὸς τὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ τερματιστεῖ ὁ πόλεμος.
16 Αὐγούστου: Τὰ κυβερνητικὰ στρατεύματα ὁλοκληρώνουν μὲ ἐπιτυχία τὶς κυκλωτικὲς κινήσεις τους στὸν ὀρεινὸ ὄγκο τοῦ Βίτσι, ἐξαναγκάζοντας ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν ἀνταρτῶν νὰ ὑποχωρήσουν στὴν Ἀλβανία. Τερματίζεται ὁ Ἐμφύλιος Πόλεμος. Στὰ τρία χρόνια ἀπὸ τὴν ἔναρξή του τὸ 1947 μέχρι τὴ λήξη τοῦ τὸ 1949 θὰ σκοτωθοῦν τουλάχιστον 50.000 καὶ θὰ τραυματιστοῦν 80.000 Ἕλληνες πολίτες, ἐνῶ ἄλλες 100.000 θὰ καταφύγουν στὶς γειτονικὲς χῶρες.
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῶν ἀνταρτῶν «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» ἀναγγέλλει τὴν κατάπαυση τοῦ πυρὸς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ. Ὁ Ἐμφύλιος στοίχισε τὴ ζωὴ σὲ 8.249 ἀξιωματικοὺς καὶ στρατιῶτες καὶ σὲ 38.220 ἀντάρτες. Σὲ αὐτοὺς πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ 3.033 ἐκτελεσθέντες ἀριστεροὶ καὶ ἀνεξακρίβωτος ἀριθμὸς ἐκτελεσθέντων καὶ φονευθέντων πολιτῶν στὴ διάρκεια τῶν Δεκεμβριανῶν.
28 Ὀκτωβρίου: Ἀπονέμεται τελικὰ ὁ τίτλος τοῦ στρατάρχη στὸν Ἀλέξανδρο Παπάγο.
16 Δεκεμβρίου: Αἴρεται ὁ στρατιωτικὸς νόμος στὶς περισσότερες περιοχὲς τῆς χώρας.
1950 6 Ἰανουαρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Ἰωάννη Θεοτόκη ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση.
14 Ἰανουαρίου: Ὁ Νικόλαος Πλαστήρας σὲ συνεργασία μὲ τὸν Ἐμμανουὴλ Τσουδερὸ ἱδρύει τὴν Ἐθνικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωση Κέντρου (ΕΠΕΚ).
15 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴν Κύπρο ἡ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος, τὸ ὁποῖο θὰ ὁλοκληρωθεῖ ἔπειτα ἀπὸ μία ἑβδομάδα μὲ ἐντυπωσιακὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῆς ἕνωσης μὲ τὴν Ἑλλάδα.
5 Μαρτίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν κανένα κόμμα δὲν συγκεντρώνει ἀξιόλογη δύναμη βουλευτῶν (Λαϊκὸ Κόμμα: 63 ἕδρες, Κόμμα Φιλελεύθερων: 56, ΕΠΕΚ: 49).
23 Μαρτίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
15 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Νικολάου Πλαστήρα.
24 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ν. Πλαστήρας ἀνακοινώνει στὶς προγραμματικὲς δηλώσεις τῆς κυβέρνησής του τὴν πρόθεσή του νὰ προχωρήσει στὴ λήψη μέτρων ἀμνήστευοης.
Προαναγγέλλει τὴν ἀπόλυση ἀπὸ τὶς φυλακὲς 10.000 καταδίκων ποὺ ἐκτίουν ποινὲς μικρότερες ἀπὸ πέντε χρόνια.
21 Αὐγούστου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 13 Σεπτεμβρίου τοῦ 1950).
13 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
3 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
15 Νοεμβρίου: Ἀναχωρεῖ γιὰ τὴν Κορέα τὸ ἑλληνικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα γιὰ νὰ ἐνταχθεῖ στὶς δυνάμεις τοῦ ΟΗΕ ποὺ πολεμοῦν τοὺς κομουνιστὲς τῆς Β. Κορέας.
28 Νοεμβρίου: Ἀποκαθίστανται οἱ ἑλληνογιουγκοσλαβικὲς σχέσεις, οἱ ὁποῖες εἶχαν διακοπεῖ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἐμφυλίου.
20 Δεκεμβρίου: Σύλληψη τοῦ ἡγετικοῦ στελέχους τοῦ ΚΚΕ, Νίκου Μπελογιάννη, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐπιστρέψει στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ ὀργανώσει τὸν παράνομο μηχανισμὸ τοῦ ΚΚΕ.
1951 31 Μαΐου: Τερματίζεται ἡ κατάληψη τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας ἀπὸ στρατιωτικοὺς προσκείμενους στὸν ΙΔΕΑ, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονταν γιὰ τὸν ἐξαναγκασμὸ σὲ παραίτηση τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
9 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς τοῦ στρατάρχη Παπάγου κατακτᾶ τὴ σχετικὴ πλειοψηφία στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς (36,53%), ἀλλὰ κυβέρνηση τελικὰ σχηματίζει ὁ Πλαστήρας (ΕΠΕΚ) μὲ τὴν ὑποστήριξη τῶν Φιλελευθέρων (Σ. Βενιζέλος).
20 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀνώτατο συμβούλιο τοῦ NATO ποὺ συνεδριάζει στὴν Ὀτάβα ἀποφασίζει τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Τουρκίας στὴ συμμαχία.
27 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Νικολάου Πλαστήρα.
15 Νοεμβρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη τοῦ Νίκου Μπελογιάννη μὲ τὴν ἔκδοση τῆς καταδικαστικῆς σὲ θάνατο ἀπόφασης τοῦ Ἔκτακτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν γιὰ παράβαση τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 509.
27 Νοεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι ὁ πρωθυπουργὸς στρατηγὸς Πλαστήρας ἀσθενεῖ σοβαρά.
22 Νοεμβρίου: Ὁ Ἕλληνας ἀντιπρόσωπος στὸν ΟΗΕ Γ. Μαῦρος διεκδικεῖ στὴ συνεδρίαση κηδεμονιῶν τοῦ διεθνοῦς ὀργανισμοῦ ὑπὲρ τῆς Κύπρου τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιάθεσης.
Κατόπιν ἀξιώσεως τοῦ Βρετανοῦ ἀντιπροσώπου Ἴντεν, ἀπαλείφεται ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς συνεδρίασης ἡ ἀναφορὰ τοῦ Γ. Μαύρου στὴν Κύπρο. Τὸ Κυπριακὸ μπαίνει σὲ μία νέα φάση καὶ γίνεται καὶ ἐπίσημα ἑλληνικὸ πρόβλημα.
21 Δεκεμβρίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ νέο σύνταγμα, τὸ ὁποῖο θὰ τεθεῖ σὲ ἰσχὺ τὴν 1η Ἰανουαρίου τοῦ 1952.
1952 2 Ἰανουαρίου: Τὸ νέο σύνταγμα τῆς χώρας, περισσότερο γνωστὸ ὡς σύνταγμα τοῦ 1952, τίθεται σὲ ἰσχύ.
18 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Τουρκία γίνονται μέλη τοῦ NATO.
1 Μαρτίου: Καταδίκη σὲ θάνατο γιὰ κατασκοπεία τοῦ Ν. Μπελογιάννη καὶ ἄλλων ἑπτὰ ἀτόμων.
16 Μαρτίου: Ο Ν. Πλουμπίδης μὲ ἐπιστολή του στὶς ἐφημερίδες ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνη γιὰ τὶς ἐνέργειες γιὰ τὶς ὁποῖες κατηγορεῖται ὁ Ν. Μπελογιάννης.
30 Μαρτίου: Ἐκτελοῦνται πίσω ἀπὸ τὸ νοσοκομεῖο «Σωτηρία» οἱ Μπάτσης, Καλούμενος, Μπελογιάννης καὶ Ἀργυριάδης.
8 Μαΐου: Γίνεται στὴν Ἀθήνα πάνδημο συλλαλητήριο μὲ κύριο αἴτημα τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
11 Ὀκτωβρίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ Δημητρίου Κιουσόπουλου.
21 Ὀκτωβρίου: Ὁ γενικὸς γραμματέας τοῦ ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, μιλώντας ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦ 19ου συνεδρίου τοῦ ΚΚΣΕ -ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν ποὺ θὰ γίνουν τὶς προσεχεῖς ἡμέρες στὴν Ἑλλάδα-, διατυπώνει τὴν ἄποψη-σύνθημα: «Τί Πλαστήρας, τί Παπάγος...».
16 Νοεμβρίου: Τὸ κόμμα τοῦ στρατάρχη Παπάγου «Ἑλληνικὸς Συναγερμός» μὲ ποσοστὸ 49,22% ἐπὶ τῶν ψήφων καὶ μὲ 247 ἕδρες στὴ Βουλή, λόγω τοῦ πλειοψηφικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, σχηματίζει κυβέρνηση (θάνατος Α. Παπάγου στὶς 4 Ὀκτωβρίου τοῦ 1955).
21 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βουλευτῆ Θεσσαλονίκης Μπακονίνα, τὸ κόμμα τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου προτείνει τὴν Ἑλένη Σκούρα γιὰ τὴν ἐπαναληπτικὴ ἐκλογὴ ποὺ θὰ διεξαχθεῖ τὸν προσεχῆ Ἰανουάριο, ἐνῶ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου τὴν Ἑλένη Ζάννα.
25 Δεκεμβρίου: Σύλληψη τοῦ ἡγετικοῦ στελέχους τοῦ παράνομου ΚΚΕ Νίκου Πλουμπίδη.
1953 9 Ἀπριλίου: Ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ Σ. Μαρκεζίνης ἀνακοινώνει τὴν ὑποτίμηση τῆς δραχμῆς ἔναντι τοῦ ἀμερικανικοῦ δολαρίου. Ἡ ἰσοτιμία καθορίζεται ὡς ἑξῆς: 1$=30.000 δρχ.
17 Ἰουλίου: Τὸ ἑλληνικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα στὴν Κορέα ἀποκρούει σφοδρὴ κινεζικὴ ἐπίθεση στὴν περιοχὴ Ζουγκὰμ Νῖ.
24 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τοῦ φερόμενου ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ παράνομου μηχανισμοῦ τοῦ ΚΚΕ στὴν Ἀθήνα Νίκου Πλουμπίδη.
26 Ἰουλίου: Πεθαίνει ἔπειτα ἀπὸ μακροχρόνια ἀσθένεια ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ καὶ πρώην πρωθυπουργὸς στρατηγὸς Νικόλαος Πλαστήρας.
27 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴν πόλη Μουνσᾶν τῆς Β. Κορέας ἡ ἀνακωχὴ μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ πόλεμος στὴν κορεατικὴ χερσόνησο. Σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὸ ὅριο ἀνάμεσα στὴ Βόρεια καὶ τὴ Νότια Κορέα θὰ εἶναι ὁ 38ος παράλληλος. Τερματίζεται ἔτσι καὶ ἡ ἐμπλοκὴ στὸν πόλεμο τοῦ ἑλληνικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος.
3 Αὐγούστου: Ὁ Νίκος Πλουμπίδης, στέλεχος τοῦ ΚΚΕ, καταδικάζεται ἀπὸ τὸ ἔκτακτο στρατοδικεῖο Ἀθηνῶν σὲ θάνατο.
9 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Μπλὲντ τῆς Γιουγκοσλαβίας στρατιωτικὴ συμφωνία μεταξὺ Ἑλλάδας, Γιουγκοσλαβίας καὶ Τουρκίας.
12 Αὐγούστου: Σφοδρότατη σεισμικὴ δόνηση ἐντάσεως 7,2 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ καταστρέφει τὴ Ζάκυνθο καὶ τὴν Κεφαλονιὰ ἀφήνοντας πίσω τῆς 480 νεκρούς. Ἡ σεισμικὴ δραστηριότητα εἶχε ξεκινήσει ἀπὸ τὶς 9 Αὐγούστου μὲ ἕνα σεισμὸ 6,2 Ρίχτερ καὶ συνεχίστηκε μὲ ἕναν ἄλλο (6,8 Ρίχτερ), οἱ ὁποῖοι θεωρήθηκαν κύριοι σεισμοί. Ἔτσι, ὁ περισσότερος κόσμος ἦταν μέσα στὰ σπίτια τοῦ τὴν ὥρα τοῦ καταστροφικοῦ σεισμοῦ.
24 Νοεμβρίου: Ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ στὴν κυβέρνηση τοῦ στρατάρχη Παπάγου, Σ. Μαρκεζίνης, ἀνακοινώνει ὅτι θὰ κόψει τρία μηδενικὰ ἀπὸ τὸ χαρτονόμισμα. Ἔτσι, ἡ ἰσοτιμία δραχμῆς-δολαρίου γίνεται ἕνα δολάριο πρὸς τριάντα δραχμὲς καὶ ὄχι πρὸς τριάντα χιλιάδες, ὅπως ἦταν προηγουμένως.
22 Δεκεμβρίου: Στὴ διάρκεια δεξίωσης ποὺ ἔγινε στὴ Βρετανικὴ Πρεσβεία τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τιμὴν τοῦ Ἄντονι Ἴντεν, ὁ πρωθυπουργὸς Ἀλέξανδρος Παπάγος θέτει γιὰ πρώτη φορᾶ πρὸς συζήτηση τὸ Κυπριακὸ Ζήτημα. Ὁ Βρετανὸς ἐπίσημος δηλώνει ὅτι γιὰ τὴν κυβέρνηση τῆς χώρας του δὲν ὑπάρχει τέτοιο θέμα.
1954 1 Μαΐου: Ἀρχίζει ἡ κυκλοφορία τῶν χαρτονομισμάτων χωρὶς τὰ τρία τελευταῖα μηδενικά, τὰ ὁποῖα ἐκδόθηκαν μὲ βάση τὴ νέα ἰσοτιμία δολαρίου καὶ δραχμῆς (1$=30 δρχ.).
21 Μαΐου: Ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Βουλγαρία ἀποκαθιστοῦν τὶς διπλωματικὲς τοὺς σχέσεις, οἱ ὁποῖες εἶχαν διακοπεῖ ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1941.
2 Ἰουνίου: Ὁ στρατάρχης Τίτο ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
16 Ὀκτωβρίου; Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες διαμόρφωσης τῆς πλατείας Ὁμονοίας. Τὰ σχέδια προβλέπουν ὑπόγειες διαβάσεις καὶ κυλιόμενες σκάλες, 10 Νοεμβρίου; Ὁ ἀπόστρατος ἀξιωματικός του ἑλληνικοῦ στρατοῦ Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) φτάνει κρυφὰ στὴν Κύπρο, γιὰ νὰ προετοιμάσει τὸν ἀπελευθερωτικὸ ἀγώνα τῶν Κυπρῖων ἐναντίον τῶν Ἄγγλων.
14 Δεκεμβρίου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἀπορρίπτει τὴν προσφυγὴ τῆς Ἑλλάδας γιὰ τὴν Κύπρο.
1955 3 Φεβρουαρίου: Ὁ Σπύρος Μαρκεζίνης ἱδρύει τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Μαζί του ἀποχωροῦν καὶ 22 βουλευτὲς τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
6 Φεβρουαρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ πρώτη φάση τῶν ἔργων ἀνάπλασης τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου γύρω ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη. Τὰ ἔργα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ ἀρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, μὲ τὴ συνεργασία τοῦ γαμπροῦ τοῦ ἐπίσης ἀρχιτέκτονα Α. Παπαγεωργίου.
24 Μαρτίου: Ἀνακοινώνεται ἡ σύνταξη νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖο προβλέπει τὴν πρόσληψη γυναικῶν σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς ὑπηρεσίες τοῦ δημόσιου τομέα.
1 Ἀπριλίου: Δολιοφθορὲς σὲ βρετανικῶν συμφερόντων στόχους στὴν Κύπρο σηματοδοτοῦν τὴν ἔναρξη τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ.
23 Μαΐου: Δημιουργεῖται τὸ ὑπουργεῖο Βόρειας Ἑλλάδας μὲ πρῶτο ὑπουργὸ τὸ ὀτρατηγὸ Κοσμᾶ.
24 Μαΐου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση ἐπικηρύσσει μὲ τὸ ποσὸ τῶν 100.000 λιρῶν Ἀγγλίας τὸν ἀρχηγὸ τῆς ΕΟΚΑ Γεώργιο Γρίβα Διγενῆ.
12 Ἰουνίου: Μὲ ἐνέργειες τοῦ ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν Κ. Καραμανλὴ ἀρχίζει ἡ ἀπομάκρυνση τῶν τροχιοδρόμων ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, οἱ ὁποῖοι ἀντικαθίστανται ἀπὸ τὰ τρόλεϊ.
17 Ἰουλίου: Ἐντυπωσιακὴ ἀπόδραση 27 κρατουμένων κομμουνιστῶν ἀπὸ τὶς φυλακὲς τῶν Βούρλων στὸν Πειραιά.
29 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὸ Λονδίνο τριμερὴς συνδιάσκεψη (Μ. Βρετανία, Ἑλλάδα καὶ Τουρκία) γιὰ τὸ Κυπριακό. Ἡ συνδιάσκεψη γρήγορα καταλήγει σὲ ἀδιέξοδο. Ἐπιδεινώνονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις.
6 Σεπτεμβρίου: Κατευθυνόμενος ἀπὸ πράκτορες τῆς τουρκικῆς κυβέρνησης, ὄχλος καταστρέφει καὶ λεηλατεῖ καταστήματα καὶ οἰκίες Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τῆς Σμύρνης. Δυὸ νεκροὶ καὶ τριακόσιοι τραυματίες θὰ εἶναι ὁ τελικὸς τραγικὸς ἀπολογισμὸς τῶν θλιβερῶν γεγονότων. Μεγάλο κύμα προσφύγων πρὸς τὴν Ἑλλάδα.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Τζὸν Χάρτινκ τοποθετεῖται ἀπὸ τὴ βρετανικὴ κυβέρνηση στὴ θέση τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ τῆς Κύπρου.
5 Ὀκτωβρίου: Ὁ βασιλιὰς Παῦλος αἰφνιδιάζει τὸν πολιτικὸ κόσμο τῆς χώρας ἀναθέτοντας τὴν ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης -μετὰ τὸ θάνατο τοῦ πρωθυπουργοῦ στρατάρχη Παπάγου (4 Ὀκτωβρίου)- στὸν Κ. Καραμανλὴ καὶ ὄχι σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς δυὸ ἀντιπροέδρους τῆς κυβέρνησης, Σ. Στεφανόπουλο καὶ Π. Κανελλόπουλο.
17 Ὀκτωβρίου: Θάνατος τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ καὶ τέως διοικητὴ τῆς Ἐθνικῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδας Δ. Μάξιμου.
1956 3 Ἰανουαρίου; Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἱδρύει τὴν Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωση (ΕΡΕ). Στὴν ἐνέργειά του αὐτὴ τὸν ἀκολουθεῖ τὸ σύνολο σχεδὸν τῶν βουλευτῶν τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
24 Ἰανουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου καὶ ἄλλοι πολιτικοί του κεντρώου χώρου ἀλλὰ καὶ ἡ ΕΔΑ συγκροτοῦν τὴ Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν.
19 Φεβρουαρίου: Τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Κ. Καραμανλή, ἂν καὶ λαμβάνει 26.000 ψήφους λιγότερες ἀπὸ τὸ συνασπισμὸ κομμάτων Δημοκρατικὴ Ἕνωση, σχηματίζει αὐτοδύναμη κυβέρνηση (165 βουλευτές) λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος (τριφασικό). Στὶς ἐκλογὲς αὐτὲς ψηφίζουν γιὰ πρώτη φορᾶ γυναῖκες (παραίτηση στὶς 5 Μαρτίου τοῦ 1958).
29 Φεβρουαρίου: Ἡ Λίνα Τσαλδάρη (γεννήθηκε τὸ 1887) ἀναλαμβάνει τὸ ὑπουργεῖο Πρόνοιας καὶ γίνεται ἔτσι ἡ πρώτη Ἑλληνίδα ὑπουργός. Ἡ Λίνα Τσαλδάρη εἶναι χήρα του πρώην πρωθυπουργοῦ Παναγῆ Τσαλδάρη (1868-1936).
9 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος συλλαμβάνεται ἀπὸ τὶς βρετανικὲς ἀποικιοκρατικὲς ἀρχὲς τῆς Κύπρου καὶ ἐξορίζεται μαζὶ μὲ τρεῖς ἄλλους Ἑλληνοκυπρίους στὶς Σεϊχέλες μέχρι τὸ Μάρτιο τοῦ 1957.
17 Μαρτίου: Ἡ 6η Ὁλομέλεια τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ καθαιρεὶ τὸν Νίκο Ζαχαριάδη.
18 Ἀπριλίου: Ἡ πρώτη Ἑλληνίδα δήμαρχος ἐκλέγεται στὴν Κέρκυρα. Ὀνομάζεται Μ. Δεσύλλα.
9 Μαΐου: Ὀγκῶδες συλλαλητήριο στὴν Ἀθήνα γιὰ τὶς ἀναγγελθεῖσες ἐκτελέσεις τῶν Κυπρῖων ἀγωνιστῶν Καραολῆ καὶ Δημητρίου καταλήγει σὲ αἱματηρὰ ἐπεισόδια μὲ τέσσερις νεκροὺς καὶ 164 τραυματίες.
10 Μαΐου: Ἐκτελοῦνται μὲ ἀπαγχονισμὸ στὶς φυλακὲς τῆς Λευκωσίας ἀπὸ τὶς βρετανικὲς ἀποικιακὲς Ἀρχὲς οἱ ἥρωες τοῦ Ἀγώνα τῶν Κυπρῖων γιὰ αὐτοδιάθεση, Μιχάλης Καραολὴς καὶ Ἀνδρέας Δημητρίου.
21 Μαΐου: Ἀναλαμβάνουν ὑπηρεσία οἱ δυὸ πρῶτες γυναῖκες εἰρηνοδίκες ὕστερα ἀπὸ σχετικὸ διαγωνισμό.
9 Ἰουλίου: Ἰσχυρότατος τεκτονικὸς σεισμὸς στὴ Θήρα ἀφήνει πίσω τοῦ 53 νεκρούς.
1957 13 Φεβρουαρίου: Στὶς 12 τὸ μεσημέρι τὰ πάντα νεκρώνουν στὴν Ἑλλάδα. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἀποφασίζει νὰ διαμαρτυρηθεῖ γιὰ τὴ στάση τῆς Βρετανίας ἀλλὰ καὶ ἄλλων χωρῶν στὸ Κυπριακὸ Ζήτημα. Τὸ σύνθημα δίνουν οἱ καμπάνες τῶν ἐκκλησιῶν καὶ οἱ σειρῆνες συναγερμοῦ.
4 Μαρτίου: Ὁ Γρηγόρης Αὐξεντίου πέφτει νεκρός, ἡρωικὰ μαχόμενος ἐναντίον πολλαπλάσιων βρετανικῶν δυνάμεων στὸ κρησφύγετό του στὸ ὅρος Τροόδος.
14 Μαρτίου: Οἱ Βρετανοὶ ἀπαγχονίζουν στὴν Κύπρο τὸν ἥρωα τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα Ε. Παλληκαρίδη, ἀφοῦ προηγουμένως τὸν εἶχαν ὑποβάλει σὲ φρικτὰ βασανιστήρια.
31 Μαΐου: Φονεύεται ἀπὸ αὐτοκίνητο ποὺ ὁδηγοῦσε Ἀμερικανὸς λοχίας τῆς βάσης τοῦ Ἑλληνικοῦ ὁ πρώην ἀρχηγὸς τοῦ ΕΛΑΣ καὶ βουλευτὴς τῆς ΕΔΑ Στέφανος Σαράφης. Η ΕΔΑ κάνει λόγο γιὰ «προσχεδιασμένο» ἀτύχημα.
17 Αὐγούστου: Ἀρχίζει νὰ λειτουργεῖ ἡ ἠλεκτρικὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθήνα-Κηφισιά.
26 Αὐγούστου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα ἐνίσχυσης τῶν ὑδάτινων ἀποθεμάτων τῆς λίμνης τοῦ Μαραθώνα μὲ τὰ νερὰ τῆς λίμνης Ὑλίκης.
19 Σεπτεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Καραμανλὴ ἀνακοινώνει ὅτι ἔχουν ξεκινήσει μελέτες γιὰ τὴ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ σὲ ἄλλο σημεῖο τοῦ Λεκανοπεδίου.
27 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τοῦ Ἐργαζομένου Λαοῦ Γεώργιος Κάρταλης (γεννήθηκε τὸ 1908).
2 Ὀκτωβρίου: Πεθαίνει ὁ κορυφαῖος πεζογράφος, ποιητὴς καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα διανοητὴς Νίκος Καζαντζάκης.
10 Δεκεμβρίου: Ἡ Γενικὴ Συνέλευση τοῦ ΟΗΕ ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς αὐτοδιάθεσης τῆς Κύπρου.
1958 2 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποχώρηση 15 βουλευτῶν ἀπὸ τὴν ΕΡΕ, ἀνάμεσα στοὺς ὁποίους εἶναι οἱ Γ. Ράλλης καὶ Π. Παπαληγούρας, ὁ πρωθυπουργὸς Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ὑποβάλλει τὴν παραίτηση τῆς κυβέρνησής του. Προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν 11η Μαΐου.
5 Μαρτίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γεωργακόπουλου (παραίτηση στὶς 17 Μαΐου τοῦ 1968).
11 Μαΐου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται ἡ Ἑνιαία Δημοκρατικὴ Ἀριστερὰ ἀναδεικνύεται μὲ ποσοστό-ἔκπληξη 24,42% δεύτερο κόμμα. Νικητὴς τῶν ἐκλογῶν εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωση τοῦ Κ. Καραμανλὴ μὲ ποσοστὸ 41,16%.
17 Μαΐου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ (παραίτηση στὶς 20 Σεπτεμβρίου τοῦ 1961).
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδας ἀνέρχεται σὲ 7.632.801 κατοίκους.
18 Νοεμβρίου: Πέφτει μαχόμενος ὁ Κυριάκος Μάτοης, ἡγετικὸ στέλεχος τῆς ΕΟΚΑ.
30 Νοεμβρίου: Ὑποβάλλεται στὸν ἁρμόδιο ὑπουργὸ ἡ μελέτη γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ μετρὸ τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖο θὰ κατασκευαστεῖ προσεχῶς καὶ κατὰ τμήματα.
1959 14 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὶς προθέσεις της γιὰ ἐφαρμογὴ νέων μέτρων καὶ σταθμῶν στὴ χώρα.
11 Φεβρουαρίου: Μονογράφεται στὴ Ζυρίχη ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ τῆς Ἑλλάδας Κ. Καραμανλὴ καὶ τὸν Τοῦρκο ὁμόλογοτου Ἀντνᾶν Μεντερὲς ἡ συμφωνία γιὰ τὴν Κύπρο. Λίγο ἀργότερα (19 Φεβρουαρίου τοῦ 1959) ἡ συμφωνία θὰ ὑπογραφεῖ ἀπὸ ὅλα τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη στὸ Λονδίνο (Βρετανία, Ἑλλάδα, Τουρκία καὶ οἱ δυὸ κοινότητες τῆς Κύπρου).
19 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ συμφωνία γιὰ τὴν Κύπρο, μὲ τὴν ὁποία ἱδρύεται ἀνεξάρτητη Κυπριακὴ Δημοκρατία ποὺ ἔχει Ἑλληνοκύπριο πρόεδρο καὶ Τουρκοκύπριο ἀντιπρόεδρο.
25 Φεβρουαρίου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση ἀνακαλεῖ τὰ διατάγματα ἐκτόπισης τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου, ὁ ὁποῖος εἶναι πλέον ἐλεύθερος νὰ ἐπιστρέψει στὴν Κύπρο. Μὲ ἄλλο διάταγμα δίνεται ἀμνηστία στὸ στρατηγὸ Γρίβα καὶ στοὺς συναγωνιστές του.
13 Μαρτίου: Μὲ τὴν ἡμερήσια διαταγὴ τοῦ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΟΚΑ Γεώργιος Γρίβας Διγενὴς διατάσσει τὴ διακοπὴ τοῦ ἔνοπλου ἀγώνα καὶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν μαχητῶν στὶς εἰρηνικὲς ἀσχολίες τους.
24 Αὐγούστου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἀποφασίζει ὁμόφωνα νὰ εἰσηγηθεῖ στὴ γενικὴ συνέλευση τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου στὸν ὀργανισμό.
5 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ ἀπουσία εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν στὶς ΗΠΑ.
13 Δεκεμβρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
14 Δεκεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Ν. Ἀϊζενχάουερ ἐπισκέπτεται ἐπίσημα τὴν Ἑλλάδα.
27 Δεκεμβρίου: Οἱ πρῶτες δυνάμεις τῆς ΕΛΔΥΚ (Ἑλληνικὲς Δυνάμεις Κύπρου) φτάνουν στὴ Μεγαλόνησο σὲ ἐφαρμογὴ τῶν Συνθηκῶν Λονδίνου καὶ Ζυρίχης.
1960 24 Ἰουνίου: Διαλύεται ἡ Ἑλληνοτουρκογιουγκοσλαβικὴ Συμμαχία, περισσότερο γνωστὴ ὡς Συμφωνία τοῦ Μπλὲντ (9 Αὐγούστου τοῦ 1954).
16 Αὐγούστου: Ἡ Κύπρος ἀνακηρύσσεται ἐπίσημα ἀνεξάρτητη δημοκρατία.
27 Αὐγούστου: Τὸ ἑλληνικὸ δημόσιο ὑπογράφει συμφωνία μὲ τὴ γαλλικὴ ἑταιρεία Πεσινὲ γιὰ τὴ δημιουργία ἐργοστασίου ἀλουμίνας.
1961 10 Ἰανουαρίου: Τίθενται σὲ κυκλοφορία νομίσματα ὀνομαστικῆς ἀξίας 20 δραχμῶν, τὰ ὁποία περιέχουν σὲ μεγάλο ποσοστὸ ἀσήμι.
30 Μαρτίου: Μονογράφεται ἡ συμφωνία σύνδεσης Ἑλλάδας-ΕΟΚ.
19 Ἀπριλίου: To τραγούδι τοῦ Μάνου Χατζηδάκι «Τὰ παιδιὰ τοῦ Πειραιᾶ» βραβεύεται μὲ Ὄσκαρ ὡς τὸ καλύτερο τραγούδι κινηματογραφικῆς ταινίας.
1 Ἰουνίου: Ὁ Θούριος καὶ τὸ Σύνταγμα τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ-Φεραίου τίθενται ὑπὸ ἀπαγόρευση στὸ στράτευμα.
9 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται ἡ συμφωνία σύνδεσης Ἑλλάδας-ΕΟΚ.
18 Αὐγούστου: Διορίζεται ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Καραμανλὴ πρόεδρος καὶ διευθυντὴς τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν ὁ καθηγητὴς Ἀνδρέας Παπανδρέου.
20 Σεπτεμβρίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Καραμανλῆ. Ἡ χώρα ὁδηγεῖται σὲ ἐκλογὲς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Δόβα. Τὴν ἴδια μέρα μὲ πρωτοβουλία τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου ἱδρύεται ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ποὺ συνενώνει ὅλες τὶς δυνάμεις τοῦ εὐρύτερου κεντρώου χώρου. Τὸ νέο κόμμα διοικεῖται ἀπὸ ὀκταμελῆ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου.
29 Ὀκτωβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ πλειοψηφεῖ μὲ ποσοστὸ 50,79% τῶν ψήφων. Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφισβητεῖται ἀπὸ σύσσωμη τὴν ἀντιπολίτευση.
2 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Κ. Καραμανλὴ νέα κυβέρνηση.
8 Νοεμβρίου: Ἡ Ἕνωση Κέντρου διὰ στόματος τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Γεωργίου Παπανδρέου κηρύσσει «Ἀνένδοτο Ἀγώνα» γιὰ τὴν ἀνατροπὴ τῆς ὑπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Καραμανλὴ κυβέρνησης τῆς ΕΡΕ.
1962 12 Φεβρουαρίου: Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ποὺ πέταξε στὸ διάστημα, ὁ Σοβιετικὸς κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν, ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
14 Φεβρουαρίου: Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος ἐκλέγεται ὁ μητροπολίτης Καβάλας Χρυσόστομος.
20 Ἰουνίου: Η ΚΕ τοῦ ΚΚΕ ἀποκαθιστᾶ τὸ ὄνομα τοῦ Ἄρη Βελουχιώτη (Κλάρας), τὸν ὁποῖο παλαιότερα εἶχε ἀποκηρύξει ὡς προδότη. Εἶναι μία ἀπὸ τὶς πολλὲς φορὲς ποὺ τὸ κόμμα τῆς μετὰ τὸν Ζαχαριάδη ἐποχῆς ἀναγκάστηκε νὰ ἐπανορθώσει γιὰ τὰ λάθη τοῦ πρώην ΓΓ τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ.
22 Ἰουνίου: Ἀρχίζουν στὸ Ἅγιον Ὅρος οἱ ἑορτασμοὶ γιὰ τὴ χιλιετηρίδα τοῦ ἁγιορείτικου μοναχισμοῦ.
29 Αὐγούστου: Ἐγκαινιάζεται ἡ νέα ἐθνικὴ ὁδὸς Ἀθηνῶν-Λαμίας ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Κ. Καραμανλή.
30 Αὐγούστου: Ὁ ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα γιὰ συνομιλίες μὲ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση.
29 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία του στὴ Λέρο τὸ ἄσυλο γιὰ παιδιὰ ποὺ πάσχουν ἀπὸ βαριὲς ψυχικὲς νόσους.
1963 13 Ἰανουαρίου: Τὸ Μικρὸ Χωριὸ Εὐρυτανίας καταστρέφεται ἀπὸ κατολίσθηση. Οἱ ποταμοὶ λάσπης ἀφήνουν πίσω τοὺς 13 νεκρούς.
21 Φεβρουαρίου: Τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ καταθέτει στὴ Βουλὴ πρόταση ἀναθεώρησης τοῦ Συντάγματος, μὲ σκοπὸ τὴν ὁμαλοποίηση τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ τὴν ἐνίσχυση τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας.
28 Φεβρουαρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς Κ. Ροδόπουλος ἀνακοινώνει ὅτι τίθεται σὲ ἐφαρμογὴ τὸ ἀπουσιολόγιο τῶν βουλευτῶν, τὸ ὁποῖο, μεταξὺ ἄλλων, προβλέπει τὴν παρακράτηση τοῦ 5% τῆς βουλευτικῆς ἀποζημίωσης τῶν βουλευτῶν ποὺ ἀπουσιάζουν ἀπὸ πέντε τουλάχιστον συνεδριάσεις τὸ μήνα.
8 Ἀπριλίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐπίσημες συνομιλίες γιὰ τὴν εἴσοδο τῆς Ἑλλάδας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα Ἄνθρακα καὶ Χάλυβα.
28 Ἀπριλίου: Τὸ Δ΄ Πανσπουδαστικὸ Συνέδριο ἀποφασίζει τὴ δημιουργία φοιτητικῆς ἕνωσης μὲ τὴν ἐπωνυμία ΕΦΕΕ. Πρῶτος πρόεδρός της ἐκλέγεται ὁ Γ. Τζανετάκος.
18 Μαΐου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας Σὰρλ ντὲ Γκὸλ μιλᾶ στὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων στὴ διάρκεια τῆς ἐπίσημης ἐπίσκεψής του στὴν Ἑλλάδα 22 Μαΐου: Δολοφονικὴ ἐπίθεση στὴ Θεσσαλονίκη κατὰ τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη ἀπὸ τοὺς παρακρατικοὺς Σ. Γκοτζαμάνη καὶ Μ. Ἐμμανουηλίδη. Πέντε μέρες ἀργότερα ὁ βουλευτὴς ἀφήνει τὴν τελευταία του πνοή.
11 Ἰουνίου: Παραιτεῖται ὁ Κ. Καραμανλής, ἀφοῦ ἀποτυγχάνει νὰ πείσει τὸ βασιλιὰ Παῦλο νὰ μὴν πραγματοποιήσει τὸ ταξίδι στὸ Λονδίνο.
17 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα γιὰ τὴν Ἐλβετία, ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὶς ἐκλογές. Ἔχει προηγηθεῖ ἡ παραίτηση τῆς κυβέρνησής του (11 Ἰουνίου) λόγω τῆς διαφωνίας του γιὰ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ βασιλικοῦ ζεύγους στὸ Λονδίνο.
19 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Παναγιώτη Πιπινέλη (παραίτηση στὶς 28 Σεπτεμβρίου τοῦ 1963).
27 Σεπτεμβρίου: Ὁρκίζεται ὡς ὑπηρεσιακὸς πρωθυπουργὸς ὁ Σ. Μαυρομιχάλης, γιὰ νὰ προετοιμάσει τὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ θὰ διεξαχθοῦν στὶς 3 Νοεμβρίου.
3 Νοεμβρίου: Ἡ Ἕνωση Κέντρου ὑπὸ τὸν Γ. Παπανδρέου ἀναδεικνύεται πρῶτο κόμμα στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ ἐπὶ τῶν ψήφων 42,2%. Τὰ ποσοστὰ τῶν ὑπόλοιπων κομμάτων εἶναι τὰ ἑξῆς: ΕΡΕ 39,4%, ΕΔΑ 14,7% καὶ Προοδευτικοὶ 3,7%. Ὁ Παπανδρέου σχηματίζει κυβέρνηση μειοψηφίας, ἐνῶ συγχρόνως ἀποκαλύπτει τὴν πρόθεσή του νὰ ὁδηγήσει τὴ χώρα σύντομα σὲ ἐκλογές, γιὰ νὰ ξεκαθαρίσει ἀπόλυτα τὸ πολιτικὸ τοπίο.
8 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Γεώργιο Παπανδρέου νέα κυβέρνηση τῆς χώρας.
3 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν πρόθεση τῆς κυβέρνησής του νὰ προχωρήσει στὴ διανομὴ δωρεὰν βιβλίων στοὺς μαθητὲς τοῦ δημοτικοῦ καὶ τοῦ γυμνασίου.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς παραιτεῖται αἰφνιδιαστικὰ ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ κόμματος τῆς ΕΡΕ καὶ ἀναχωρεῖ γιὰ τὸ Παρίσι συνοδευόμενος ἀπὸ τὴ σύζυγό του Ἀμαλία.
10 Δεκεμβρίου: Τὸ βραβεῖο Νόμπελ Λογοτεχνίας ἀπονέμεται στὸν Ἕλληνα ποιητὴ Γιῶργο Σεφέρη.
24 Δεκεμβρίου: Ἡ νεοεκλεγμένη κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου παραιτεῖται καὶ προκηρύσσει νέες ἐκλογές, ἐπιδιώκοντας νὰ ἐπιτύχει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὴ Βουλή.
31 Δεκεμβρίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ Ἰωάννη Παρασκευόπουλου (παραίτηση στὶς 19 Φεβρουαρίου τοῦ 1964).
1964 7 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 70 ἐτῶν, ἐνῶ ταξίδευε ἀτμοπλοϊκῶς ἀπὸ τὰ Χανιὰ στὴν Ἀθήνα, ὁ πρώην πρωθυπουργὸς Σοφοκλῆς Βενιζέλος.
15 Φεβρουαρίου: Οἱ ΗΠΑ θέτουν σὲ κατάσταση ἑτοιμότητας τὶς μονάδες τοῦ 6ου Στόλου καὶ συγχρόνως διαμηνύουν σὲ Ἑλλάδα καὶ Τουρκία ὅτι δὲν θὰ ἀνεχτοῦν καμιὰ ἐπέμβασή τους στὴν Κύπρο.
19 Φεβρουαρίου: Κυβέρνηση τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου (παραίτηση στὶς 15 Ἰουλίου τοῦ 1965).
24 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύματα τοῦ ἑλληνοκυπριακοῦ Τύπου ἀποκαλύπτουν μυστικὸ σχέδιο τῶν Τούρκων, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο στὸ μελλοντικὸ τουρκοκυπριακὸ τομέα θὰ περιληφθοῦν ἡ Ἀμμόχωστος, ἡ Κυρήνεια καὶ ἡ μισὴ Λευκωσία.
29 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου δηλώνει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ ὑπερασπίσει τὴν Κύπρο, ἐὰν ἡ Τουρκία ἀποφασίσει νὰ ἐμπλακεῖ σὲ στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις στὴ Μεγαλόνησο.
6 Μαρτίου: Θάνατος τοῦ βασιλιὰ Παύλου.
14 Μαρτίου: Ἀναχωρεῖ ἐσπευσμένα γιὰ τὴν Κύπρο ἡ πρώτη ὁμάδα Καναδῶν κυανόκρανων, ἡ ὁποία θὰ παρεμβληθεῖ ἀνάμεσα στὶς δυὸ κοινότητες.
19 Μαρτίου: Κατὰ τὴν πρώτη ψηφοφορία γιὰ τὴν ἐκλογὴ προέδρου τῆς Βουλῆς -γιὰ τὸ ἀξίωμα αὐτὸ ὁ Γ. Παπανδρέου εἶχε προτείνει τὸν Γ. Ἀθανασιάδη-Νόβα- 33 βουλευτὲς τῆς Ἕνωσης Κέντρου ἀρνήθηκαν ψῆφο στὸν ὑποψήφιό του κόμματός τους. Ὁ πρωθυπουργὸς δήλωσε «Ἐγίναμεν χλεύη τῶν ἡττημένων» καὶ προχώρησε στὴ διαγραφή του Η. Τσιριμώκου καὶ τοῦ Σ. Παπαπολίτη.
23 Μαρτίου: Ὁ Κωνσταντῖνος διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα τοῦ Παῦλο, ὁ ὁποῖος εἶχε πεθάνει πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες.
28 Μαρτίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἐξαπολύει κύμα ἀπελάσεων ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης, ἐκμεταλλευόμενη τὸ κλίμα ἔντασης ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν Κύπρο. Πάνω ἀπὸ 10.000 Ἕλληνες θὰ ἀναγκαστοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Πόλη.
11 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὶς ἀποφάσεις τῆς κυβέρνησης γιὰ τὴν παιδεία. Σύμφωνα μὲ τὸν πρωθυπουργό, καθιερώνονται ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐκπαίδευση γιὰ ὅλα τὰ παιδιὰ ἡλικίας 6-15 ἐτῶν, ἡ διδασκαλία τῆς δημοτικῆς σὲ ὅλες τὶς βαθμίδες τῆς ἐκπαίδευσης, ἡ δωρεὰν διανομὴ συγγραμμάτων σὲ ἄπορους μαθητὲς καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ «Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου».
17 Ἀπριλίου: Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς μεραρχίας ποὺ προορίζεται νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Κύπρου φτάνουν μυστικὰ στὴ Μεγαλόνησο.
27 Ἀπριλίου: Ἡ κυβέρνηση ἐξαγγέλλει τὴν κατάθεση νομοσχεδίου ποὺ προβλέπει τὴν ἄρση τῶν ἔκτακτων μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κράτους, τὰ ὁποία χρονολογοῦνται ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἐμφύλιου Πολέμου.
1 Ἰουνίου: Καθιερώνεται μὲ νόμο ἡ ὑποχρεωτικὴ συνταξιοδότηση τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων (πλὴν στρατιωτικῶν καὶ σωμάτων ἀσφαλείας) μετὰ τὴ συμπλήρωση 35ετίας.
23 Ἰουνίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γ. Παπανδρέου συναντᾶται στὸ Λευκὸ Οἶκο μὲ τὸν πρόεδρο Λίντον Τζόνσον καὶ ἀνθίσταται σθεναρὰ στὶς πιέσεις τοῦ τελευταίου νὰ δεχτεῖ ὑποχωρήσεις στὸ Κυπριακό.
30 Ἰουνίου: Ἡ Τουρκία κλείνει μὲ νόμο τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου καὶ προχωρᾶ σὲ μαζικὲς ἀπαλλοτριώσεις καὶ ἐποικισμὸ τῶν νησιῶν μὲ Τούρκους ἐποίκους.
1 Ἰουλίου: Ἡ Τουρκία καταργεῖ τὴ διδασκαλία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας στὰ σχολεῖα τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου παρὰ τὰ ὅσα προβλέπει ἡ Συνθήκη τῆς Λοζάνης.
7 Αὐγούστου: Ἡ τουρκικὴ ἀεροπορία βομβαρδίζει πόλεις καὶ χωριὰ τῆς Κύπρου σὲ ἀπάντηση τῆς ἀπερίσκεπτης πρὸ διημέρου προσπάθειας τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα νὰ καταλάβει τοὺς τουρκοκυπριακοὺς θύλακες τῆς Μανσούρας καὶ τῶν Κοκκίνων. Οἱ βομβαρδισμοὶ θὰ σταματήσουν ἔπειτα ἀπὸ δυὸ ἡμέρες ὕστερα ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ.
14 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κάνει κατ’ ἀρχὰς δεκτὸ τὸ σχέδιο Ἄτσεσον, τὸ ὁποῖο προβλέπει διχοτόμηση τῆς Κύπρου μὲ παραχώρηση περίπου τοῦ 20% στοὺς Τούρκους καὶ στὸ NATO γιὰ τὴ δημιουργία βάσεων. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ὅμως τὸ ἀπορρίπτει.
30 Αὐγούστου: Βιαιοπραγίες ἐναντίον Ἑλλήνων στὴν Ἄγκυρα καὶ στὸ στρατηγεῖο τοῦ NATO στὴ Σμύρνη ἐξαιτίας τῶν γεγονότων στὴν Κύπρο.
6 Νοεμβρίου: Μὲ ἀπόφαση τῆς Βουλῆς τερματίζεται, νομικὰ τουλάχιστον, τὸ μετεμφυλιακὸ καθεστώς. Καταργοῦνται τὸ Γ΄ Ψήφισμα, οἱ ἐξορίες καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων.
20 Νοεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο.
1965 9 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει ἐπίσημα ὅτι 4.000 Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινούπολης ἐγκατέλειψαν τὴν Τουρκία τὸ 1964.
18 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου γνωστοποιεῖ τὶς προθέσεις τῆς κυβέρνησης νὰ προχωρήσει στὴν κατασκευὴ γέφυρας ποὺ θὰ ἑνώνει τὸ Ρίο μὲ τὸ Ἀντίρριο.
23 Φεβρουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀποκαλύπτει στὴ Βουλὴ τὸ σχέδιο ἐκτροπῆς ἀπὸ τὴν ὁμαλότητα «Περικλῆς». Ταυτόχρονα σχεδὸν γίνεται γνωστὴ ἡ ὑπόθεση «Ἀσπίδα».
27 Μαρτίου: Οἱ ΗΠΑ μὲ αὐστηρὸ διάβημά τους πρὸς τὴν κυπριακὴ κυβέρνηση ζητοῦν τὴν ἀκύρωση τῆς ἀγορᾶς σοβιετικῶν ἀντιαεροπορικῶν πυραύλων μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι μία τέτοια ἀγορὰ θὰ μποροῦσε νὰ προκαλέσει τουρκικὴ ἐπίθεση μὲ πρόσχημα τὴν προστασία τῶν Τουρκοκυπρίων.
19 Μαΐου: Γιὰ πρώτη φορᾶ γίνεται ἀναφορὰ στὴν ὀργάνωση «Ἀσπίδα» σὲ δημοσίευμα ἐπαρχιακῆς ἐφημερίδας.
1 Ἰουνίου: Τὸ πόρισμα τοῦ στρατηγοῦ Σίμου γιὰ τὴν ὀργάνωση «Ἀσπίδα» ἐπιβεβαιώνει τὴν ὕπαρξή της ἀλλὰ μὲ πολὺ μικρότερη ἐμβέλεια καὶ σκοπὸ ἐντελῶς διαφορετικὸ ἀπὸ αὐτὸν ποὺ τῆς ἀπέδιδαν.
25 Ἰουνίου: Ἡ ἐφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ δημοσιεύει πόρισμα εἰδικῶν ἐμπειρογνωμόνων, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο τὸ δῆθεν ὑποκινούμενο ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὲς σαμποτὰζ σὲ αὐτοκίνητα τῆς 117 Μοίρας Πυροβολικοῦ -τὸ ὁποῖο κατήγγειλε ὁ διοικητὴς τῆς ἀντισυνταγματάρχης Γ. Παπαδόπουλος- ἦταν «φυσιολογικὲς βλάβες».
15 Ἰουλίου: Ὁ βασιλιὰς ἀποπέμπει οὐσιαστικὰ τὸν πρωθυπουργὸ Γεώργιο Παπανδρέου λόγω διαφωνίας του μὲ τὴν ἀνάληψη ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν πρωθυπουργὸ τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας. Ἡ συνταγματική-θεσμικὴ αὐτὴ ἐκτροπὴ εἶναι γνωστὴ ὡς Ἰουλιανά.
15 Ἰουλίου: Κυβέρνηση Γεώργιου Ἀθανασιάδη-Νόβα (πρώτη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν»).
21 Ἰουλίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια στὴ διάρκεια μεγάλης παμφοιτητικῆς διαδήλωσης ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τοῦ φοιτητῆ Σωτήρη Πέτρουλα.
5 Αὐγούστου: Καταψηφίζεται στὴ Βουλὴ ἡ κυβέρνηση Νόβα, ἡ πρώτη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν». Ἡ ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης δίνεται ἀπὸ τὸ βασιλιὰ στὸν Ἠλία Τσιριμῶκο, ὁ ὁποῖος τὴν καταθέτει ὕστερα ἀπὸ λίγες μέρες, ἀφοῦ καταψηφιστεῖ στὴ Βουλή.
20 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Ἠλία Τσιριμώκου (δεύτερη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν»).
17 Σεπτεμβρίου: Ο Σ. Στεφανόπουλος σχηματίζει μὲ τὴν ὑποστήριξη τῆς ΕΡΕ τὴν τρίτη στὴ σειρὰ κυβέρνηση ἀποστατῶν.
1966 3 Φεβρουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν πρόθεσή της νὰ συνεχίσει τὴν ἀπέλαση καὶ ἄλλων ὁμογενῶν της Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς 12.000 ποὺ ἔχουν ἀπομείνει.
7 Φεβρουαρίου: Παραπέμπονται σὲ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση τῆς δολοφονίας τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γ. Λαμπράκη ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς μοίραρχος τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ὡς φυσικοὶ αὐτουργοὶ οἱ Γκοτζαμάνης καὶ Ἐμμανουηλίδης, ἐνῶ γιὰ παράβαση καθήκοντος ἀνώτεροι ἀξιωματικοί της Χωροφυλακῆς.
18 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ζητᾶ ἀπὸ τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν τὴν ἀντικατάσταση τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, ἀρχηγοῦ τῶν ἑλληνοκυπριακῶν δυνάμεων, ἀπὸ τὸν ἀπόστρατο στρατηγὸ Γεννηματά.
26 Ἀπριλίου: Ἀπορρίπτεται πρόταση δυσπιστίας κατὰ τῆς κυβέρνησης Στεφανόπουλου.
8 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ Εὐγενίδειο Πλανητάριο.
14 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται στὰ Ἄσπρα Χώματα Βοιωτίας τὸ ἐργοστάσιο ἀλουμίνας, μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἐπενδύσεις ποὺ ἔχουν γίνει μέχρι σήμερα στὴν Ἑλλάδα.
30 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ νοσοκομεῖο ΚΑΤ στὴν Κηφισιά.
1 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει στὸ Κακουργιοδικεῖο Θεσσαλονίκης ἡ δίκη τῶν κατηγορουμένων γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ, Γρ. Λαμπράκη.
14 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει στὴν Ἀθήνα ἡ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση «Ἀσπίδα».
8 Δεκεμβρίου: Σὲ 13 λεπτὰ βυθίζεται πλησίον τῆς Φαλκονέρας στὶς 2:30 π.μ. τὸ ὀχηματαγωγὸ «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ» συμπαρασύροντας στὸν ὑγρό του τάφο πάνω ἀπὸ 200 ἐπιβάτες.
22 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἰωάννη Παρασκευόπουλου.
29 Δεκεμβρίου: Τὸ Κακουργιοδικεῖο Θεσσαλονίκης ἐκδίδει καταδικαστικὴ ἀπόφαση γιὰ ὅλους τους κατηγορουμένους τῆς δίκης γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γ. Λαμπράκη.
1967 14 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Παρασκευόπουλου παίρνει ψῆφο ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὴ Βουλή.
3 Ἀπριλίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Παρασκευόπουλου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἡ ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης δίνεται στὸν ἀρχηγὸ τῆς ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλόπουλο μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἕνωσης Κέντρου Γ. Παπανδρέου.
21 Ἀπριλίου: Ἐκδήλωση στρατιωτικοῦ πραξικοπήματος. Δικτατορικὴ κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κόλλια.
4 Μαΐου: Τὸ καθεστὼς τῶν συνταγματαρχῶν ἐκτοπίζει 6.000 ἀριστερῶν κυρίως πεποιθήσεων πολίτες στὴ Γυάρο.
22 Μαΐου: Σὲ παραλία τῆς Ρόδου ἀνακαλύπτεται τὸ πτῶμα τοῦ καταζητούμενου ἀπὸ τὶς ἀρχὲς ἀσφαλείας τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος Νικηφόρου Μανδηλαρᾶ, συνηγόρου ὑπεράσπισης στὴ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση «Ἀσπίδα». Ἂν καὶ οἱ Ἀρχὲς κάνουν λόγο γιὰ πνιγμό, θεωρεῖται βέβαιη ἡ δολοφονία του ἀπὸ ὄργανα τοῦ καθεστῶτος.
6 Ἰουνίου: Τὸ καθεστὼς τῶν συνταγματαρχῶν ἀπαγορεύει τὴν πώληση δίσκων τοῦ Μ. Θεοδωράκη, καθὼς καὶ τὴν ἀναμετάδοση τῆς μουσικῆς του.
26 Ἰουλίου: Ἱστορικὴ συνάντηση τῶν προκαθημένων τῆς Ὀρθόδοξης Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Καθολικῆς, πατριάρχη Ἀθηναγόρα καὶ πάπα Παύλου ΣΤ΄ στὸ Φανάρι.
2 Νοεμβρίου: Στὸ νοσοκομεῖο Εὐαγγελισμὸς πραγματοποιεῖται μὲ ἀπόλυτη ἐπιτυχία ἡ πρώτη στὴν Ἑλλάδα ἐγχείρηση ἀνοιχτῆς καρδιᾶς, 15 Νοεμβρίου: Ἐπεισόδια μεταξὺ Ἑλληνοκυπρίων καὶ Τουρκοκυπρίων στὰ χωριὰ Κοφινοῦ καὶ Ἅγιος Θεόδωρος, μὲ πρωτοβουλία τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, δημιουργοῦν φοβερὴ ἀναταραχὴ στὴν Τουρκία. Ἡ Μεγάλη Τουρκικὴ Ἐθνοσυνέλευση σὲ μυστικὴ ψηφοφορία ἀποφασίζει μὲ δυὸ μόνο ἀρνητικὲς ψήφους νὰ κηρύξει πόλεμο ἐναντίον τῆς Ἑλλάδας. Οἱ ΗΠΑ στέλνουν ἐσπευσμένα στὴν περιοχὴ τὸ μεσολαβητὴ Σ. Βάνς. Ἡ Ἑλλάδα σύρεται στὴ λεόντειο Συμφωνία Πιπινέλη-Τσαγλαγιαγκὶλ (στὶς 29 Νοεμβρίου τοῦ 1967), ἡ ὁποία ἀφήνει τὴν Κύπρο ἀνυπεράσπιστη.
Ἀγγελόπουλος, Η. Τσιριμῶκος, Ν. Ἀσκούτσης καὶ Μιλτιάδης Πορφυρογένης.
8 Σεπτεμβρίου: Ἐκτελεῖται ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς στὸ Χαϊδάρι, καὶ ἀφοῦ εἶχε ὑποστεῖ γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα φριχτὰ βασανιστήρια, ἡ Λέλα Καραγιάννη, ἀρχηγὸς τῆς ἀντιστασιακῆς ὀργάνωσης «Μπουμπουλίνα».
21 Σεπτεμβρίου: Ἡ 3η Ὀρεινὴ Ταξιαρχία καταλαμβάνει τὸ Ρίμινι ἐκδιώκοντας τοὺς Γερμανοὺς ποὺ τὸ ὑπερασπίζονταν.
26 Σεπτεμβρίου: Στὴν Καζέρτα τῆς Ἰταλίας οἱ ἐκπρόσωποι τῶν μεγαλύτερων ἀντιστασιακῶν ὀργανώσεων τῆς χώρας (ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ) συμφωνοῦν νὰ θέσουν τὶς δυνάμεις τοὺς ὑπὸ τὶς διαταγὲς τοῦ Βρετανοῦ ὑποστρατήγου Ρόναλτ Σκόμπι, τὰ τάγματα ἀσφαλείας νὰ θεωρηθοῦν ἐχθρικοὶ σχηματισμοὶ καὶ ὁ ΕΛΑΣ νὰ μὴ μετακινήσει τὶς δυνάμεις τοῦ πρὸς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα (Συμφωνία τῆς Καζέρτα).
27 Σεπτεμβρίου: Μὲ ἐντολὴ τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος ἀποβιβάζεται στὴν Καλαμάτα γιὰ νὰ πείσει τὸν Βελουχιώτη νὰ σταματήσει τὶς ἐπιθέσεις τοῦ ἐναντίον ἀμάχων.
7 Ὀκτωβρίου: Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος ἐγκαθίσταται στὴν ἀπελευθερωμένη Πάτρα ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐξόριστης ἀκόμη ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
9 Ὀκτωβρίου: Στὴ διάρκεια τῆς συνάντησης Τσόρτσιλ καὶ Στάλιν στὴ Μόσχα συμφωνεῖται νὰ παραμείνει ἡ Ἑλλάδα στὴ βρετανικὴ σφαίρα ἐπιρροῆς (Συμφωνία τῶν Ποσοστῶν ἢ τῆς Μόσχας). Τὸ περιεχόμενο τῆς συμφωνίας τὸ ἀγνοεῖ ἡ ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία ἀλλὰ καὶ ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ.
12 Ὀκτωβρίου: Τὰ γερμανικὰ στρατεύματα Κατοχῆς ἐγκαταλείπουν τὴν Ἀθήνα. Τὴν ἴδια μέρα καταφτάνουν στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ τὰ πρῶτα βρετανικὰ στρατεύματα.
18 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση Παπανδρέου ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν ἀποχώρηση τῶν γερμανικῶν στρατευμάτων.
25 Ὀκτωβρίου: Ἱδρύεται ὁ ΙΔΕΑ (Ἱερὸς Δεσμὸς Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν), στὸν ὁποῖο συγχωνεύονται οἱ μικρὲς στρατιωτικὲς ὁμάδες δεξιῶν βασιλόφρονων ἀξιωματικῶν, ποὺ ἱδρύθηκαν ὡς ἀντίδραση στὰ ἀριστερὰ κινήματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.
3 Νοεμβρίου: Κυκλοφορεῖ τὸ μεγαλύτερο σὲ ὀνομαστικὴ ἀξία ἑλληνικὸ χαρτονόμισμα τῶν 100 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖο φέρει τὴν ὑπογραφὴ τοῦ τότε διοικητῆ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος Ξενοφώντα Ζολώτα. Εἶναι τὸ τελευταῖο χαρτονόμισμα κατοχικῶν δραχμῶν, ἔστω καὶ ἂν οἱ Γερμανοὶ ἔχουν ἀποχωρήσει ἤδη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.
8 Νοεμβρίου: Ἡ 3η Ὀρεινὴ Ταξιαρχία, πιὸ γνωστὴ ὡς Ταξιαρχία τοῦ Ρίμινι, ἀποβιβάζεται στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ.
27 Νοεμβρίου: Ὁ καθηγητὴς καὶ ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν στὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητας Ἄγγελος Ἀγγελόπουλος, σὲ συνέντευξή του στὸ Γαλλικὸ Πρακτορεῖο Εἰδήσεων, ἀναφέρεται γιὰ πρώτη φορᾶ στὰ κατοχικὰ «δάνεια», τὸ ὕψος τῶν ὁποίων φτάνει τὶς 38.000.000 χρυσὲς λίρες Ἀγγλίας, δηλαδὴ 80.280.000.000 νέες δραχμὲς ἢ 500 πεντάκις ἑκατομμύρια κατοχικὲς δραχμές.
28 Νοεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ζητᾶ τὴν ἀποστράτευση καὶ τὸν ἀφοπλισμὸ ὅλων τῶν ἀντιστασιακῶν ὀργανώσεων μέχρι τὶς 10 Δεκεμβρίου.
1 Δεκεμβρίου: Οἱ ὑπουργοὶ ποὺ ἀνήκουν στὸ ΕΑΜ ἀποσύρονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητας τοῦ Γ. Παπανδρέου.
3 Δεκεμβρίου: Γίνεται τελικά, παρὰ τὴν ἀπαγόρευση τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου, τὸ ὀργανωμένο ἀπὸ τὴν Ἀριστερὰ συλλαλητήριο στὴν πλατεία Συντάγματος. Ἐλεύθεροι σκοπευτὲς ἄγνωστης ταυτότητας σκορπίζουν τὸ θάνατο. Ἀρχίζουν τὰ Δεκεμβριανά.
4 Δεκεμβρίου: Ὁ στρατηγὸς Σκόμπι κηρύσσει στρατιωτικὸ νόμο στὴν προσπάθειά του νὰ ἐλέγξει τὶς δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ, οἱ ὁποῖες ἐπιδιώκουν νὰ ἐπιβληθοῦν στὴν περιοχὴ τῆς πρωτεύουσας.
22 Δεκεμβρίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ ΕΔΕΣ στὴν Ἤπειρο ἀναγκάζονται νὰ καταφύγουν στὴν Κέρκυρα κάτω ἀπὸ τὴν πίεση ἰσχυρῶν δυνάμεων τοῦ ΕΛΑΣ.
25 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Βρετανίας Ο. Τσόρτσιλ καὶ Α. Ἴντεν φτάνουν στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ διαπραγματευτοῦν συμφωνία κατάπαυσης τοῦ πυρὸς καὶ εἰρήνευσης μὲ τὸ ΕΑΜ καὶ τὸν ΕΛΑΣ.
26-27 Δεκεμβρίου: Συνεχεῖς συσκέψεις στὸ ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν ἀνάμεσα στοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἀντιμαχόμενων πλευρῶν (τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δαμασκηνοῦ καὶ τὴν πρώτη ἡμέρα παρουσία τῶν Τσόρτσιλ καὶ Ἴντεν) δὲν εὐδοκιμοῦν. Οἱ συγκρούσεις συνεχίζονται μὲ δυσμενῆ πλέον ἔκβαση γιὰ τὶς δυνάμεις τοῦ ΕΑΜ.
31 Δεκεμβρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς ἀναλαμβάνει καθήκοντα ἀντιβασιλέα.
1945 2 Ἰανουαρίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου. Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν Νικόλαο Πλαστήρα.
5 Ἰανουαρίου: Οἱ δυνάμεις τοῦ ΕΛΑΣ ἀρχίζουν τὴν ἐκκένωση περιοχῶν τῆς Ἀθήνας.
10 Ἰανουαρίου: Τὸ ΕΑΜ συμφωνεῖ μὲ τὴν κατάπαυση τοῦ πυρὸς ποὺ πρότεινε ἡ κυβέρνηση.
12 Φεβρουαρίου: Στὶς 19:20 στὴ Βάρκιζα ὑπογράφεται ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς κυβέρνησης καὶ τοῦ ΕΑΜ/ΕΛΑΣ ἡ ὁμώνυμη συμφωνία, ἡ ὁποία προβλέπει τὸν ἀφοπλισμὸ τῶν ἀνταρτικῶν καὶ παραστρατιωτικῶν ὁμάδων μέχρι τὶς 26 Φεβρουαρίου τοῦ 1945. Ἐπίσης, καθορίζονται ὁ τρόπος ἀνασυγκρότησης τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ, ἡ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος γιὰ τὸ πολιτειακὸ καὶ ἡ διενέργεια ἐκλογῶν.
14 Μαρτίου: Μὲ ὑπόμνημά της ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ ΕΑΜ διαμαρτύρεται πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Μ. Βρετανίας, τῶν ΗΠΑ, τῆς ΕΣΣΔ καὶ τῆς Γαλλίας γιὰ τὴν παραβίαση τῶν ὄρων τῆς Συμφωνίας τῆς Βάρκιζας ἀπὸ τὴ δράση τῶν ἀκροδεξιῶν παρακρατικῶν ὁμάδων.
1 Ἀπριλίου: Ἀρχίζει ἡ δράση τῆς UNRRA στὴν Ἑλλάδα.
8 Ἀπριλίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης τοῦ στρατηγοῦ Ν. Πλαστήρα. Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸ ναύαρχο Πέτρο Βούλγαρη.
19 Ἀπριλίου: Αἴρεται ὁλοκληρωτικὰ ἡ ἀπαγόρευση τῆς κυκλοφορίας τῶν πολιτῶν τῆς Ἀθήνας μετὰ τὶς 21:00.
29 Μαΐου: Ὁ Νίκος Ζαχαριάδης μετὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴ Γερμανία, ὅπου ἦταν ἔγκλειστος στὸ Νταχάου, ἀναλαμβάνει τὴν ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ.
3 Ἰουνίου: Μπαίνει σὲ ἐφαρμογὴ ἕνα νέο σταθεροποιητικὸ πρόγραμμα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας -Νόμος 362/1945- περισσότερο γνωστὸ ὡς πείραμα Κυριάκου Βαρβαρέσου (διοικητὴς τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ).
11 Ἰουνίου: Τὸ ΚΚΕ ἀποκηρύσσει δημόσια τὴ δράση τοῦ Ἄρη Βελουχιώτη. Λίγες μέρες ἀργότερα (στὶς 16 Ἰουνίου στὴ Μεσούντα, κοντὰ στὸν Ἀχελῶο) ὁ Βελουχιώτης αὐτοκτονεῖ(;), γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψή του ἀπὸ παραστρατιωτικὲς ὁμάδες ποὺ τὸν καταδιώκουν ἀπηνῶς.
26 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα συνυπογράφει μαζὶ μὲ δεκάδες ἄλλες χῶρες τὸ Χάρτη τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν στὸν Ἅγιο Φραγκίσκο τῶν ΗΠΑ.
3 Αὐγούστου: Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων αἴρει τὴν ὑποστήριξή του πρὸς τὴν κυβέρνηση τοῦ ναυάρχου Βούλγαρη.
9 Αὐγούστου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη.
11 Αὐγούστου: De facto κυβέρνηση τοῦ ναυάρχου Πέτρου Βούλγαρη (παραίτηση στὶς 17 Ὀκτωβρίου τοῦ 1945).
3 Ὀκτωβρίου: Μὲ δηλώσεις τοὺς ὁ Γ. Καφαντάρης, ὁ Θ. Σοφούλης καὶ ὁ Ἔμμ. Τσουδερὸς ζητοῦν τὴ συγκρότηση «ἀντιπροσωπευτικῆς κυβέρνησης».
9 Ὀκτωβρίου: Παραιτεῖται ἡ κυβέρνηση Βούλγαρη.
17 Ὀκτωβρίου: De facto κυβέρνηση ὑπὸ τὴν προεδρία τῆς Αὐτοῦ Μακαριότητος τοῦ ἀντιβασιλέα Δαμασκηνοῦ.
1 Νοεμβρίου: De facto κυβέρνηση τοῦ Παναγιώτη Κανελλόπουλου.
22 Νοεμβρίου: De facto κυβέρνηση τοῦ Θ. Σοφούλη (παραίτηση στὶς 4 Ἀπριλίου τοῦ 1946). Η ΚΕ τοῦ ΚΚΕ ἀποφασίζει τὴν ὑπὸ ὄρους στήριξη τῆς κυβέρνησης Σοφούλη μέχρι τὴ διεξαγωγὴ ἐκλογῶν.
1946 30 Μαρτίου: Ἐκδηλώνεται ἐπίθεση ἀριστερῶν ἀνταρτῶν κατὰ τοῦ Λιτόχωρου, τὸ ὁποῖο τελικὰ καταλαμβάνεται ἀπὸ τὶς ἐπιτιθέμενες δυνάμεις. Ἡ ἐπίθεση αὐτὴ θεωρεῖται ἡ πρώτη πολεμικὴ πράξη τοῦ Ἐμφυλίου.
31 Μαρτίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ γίνονται, στὶς ὁποῖες δὲν πῆρε μέρος τὸ ΚΚΕ (ἀποχή), νικητὴς ἀναδεικνύεται τὸ Ἑνιαῖο Ἐθνικὸ Μέτωπο μὲ 55,2% ἐπὶ τῶν ψήφων καὶ 204 ἕδρες σὲ σύνολο 344 ἑδρῶν. Ἀνεξάρτητοι παρατηρητὲς ἀπὸ ξένες χῶρες προσδιορίζουν τὸ ποσοστὸ τῶν πολιτῶν ποὺ ἀπεῖχαν γιὰ πολιτικοὺς λόγους γύρω στὸ 20%.
4 Ἀπριλίου: Νέα κυβέρνηση ὑπὸ τὸν πρόεδρο τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας Παναγιώτη Πουλίτσα.
18 Ἀπριλίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσαλδάρης σχηματίζει κυβέρνηση μετὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος στὶς ἐκλογὲς τῆς 31ης Μαρτίου.
18 Ἰουνίου: Θεσπίζεται τὸ Γ΄ Ψήφισμα, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ τὴ βάση πάνω στὴν ὁποία θὰ στηριχτοῦν ὅλα τὰ ἔκτακτα μέτρα τῆς περιόδου 1946-1950. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀπαγορεύει ἐπὶ ποινὴ θανάτου τὴν ἔνοπλη δράση.
1 Σεπτεμβρίου: Διεξάγεται δημοψήφισμα γιὰ τὸ πολιτειακό, τὸ ὁποῖο ἐκκρεμοῦσε μετὰ τὸ τέλος τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τὸ ἀποτέλεσμα 68,6% ὑπὲρ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ Γεωργίου Β΄, ἂν καὶ ἀμφισβητεῖται ἀπὸ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς τὰ ὁποία εἶχαν ταχθεῖ ἐναντίον τοῦ βασιλικοῦ θεσμοῦ, εἶναι ἐνδεικτικὸ τῶν τάσεων ποὺ ἐπικρατοῦν τὴν ἐποχὴ αὐτὴ στὴν Ἑλλάδα.
20 Σεπτεμβρίου: Ἐξορίζονται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ΕΛΑΣ στρατηγὸς Στέφανος Σαράφης καὶ 32 ΕΑΜικοί ἀξιωματικοί.
2 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Τσαλδάρη.
1947 17 Ἰανουαρίου: Ἵδρυση τοῦ ἀρχηγείου Ρούμελης καὶ τοῦ ἀρχηγείου Ἠπείρου τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ ἐν ὄψει τῆς κλιμάκωσης τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου.
24 Ἰανουαρίου: Ὁ Δημήτριος Μάξιμος σχηματίζει κυβέρνηση ποὺ θὰ παραμείνει στὴν ἐξουσία μέχρι τὶς 29 Αὐγούστου τοῦ 1947.
29 Ἰανουαρίου: Ο ΟΗΕ διορίζει εἰδικὴ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή, γιὰ νὰ ἐλέγξει τὶς ἑλληνικὲς αἰτιάσεις γιὰ παρεμβάσεις τῶν βορείων γειτόνων τῆς Ἑλλάδας στὸν Ἐμφύλιο.
10 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται ἀνάμεσα στὴν Ἰταλία καὶ τὶς νικήτριες δυνάμεις τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ἡ Συνθήκη τῶν Παρισίων. Μὲ τὴ συνθήκη αὐτὴ τὰ Δωδεκάνησα περιέρχονται στὴν Ἑλλάδα.
19 Φεβρουαρίου: Ἀνακοινώνεται ἡ ἵδρυση τοῦ στρατοπέδου Ἐθνικοῦ Φρονηματισμοῦ τῆς Μακρονήσου.
7 Μαρτίου: Ἡ Δωδεκάνησος ἐνσωματώνεται ἐπίσημα στὴν Ἑλλάδα.
12 Μαρτίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν ἐξαγγέλλει τὴν πρόθεση τῆς διοικήσεώς του νὰ στηρίξει τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση στὸν ἀγώνα τῆς ἐναντίον τῶν ἀριστερῶν ἀνταρτῶν (Δόγμα Τρούμαν).
20 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴ Θεσσαλονίκη ὁ Γιάννης Ζέβγος, ἀναπληρωματικὸ μέλος τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ΚΚΕ, πρώην ὑπουργὸς καὶ ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ΕΑΜ στὴ Μακεδονία γιὰ τὴν ἐπιτροπὴ ἔρευνας.
31 Μαρτίου: Οἱ Βρετανοὶ παραδίδουν τὴ στρατιωτικὴ διοίκηση τῶν Δωδεκανήσων στὸν ἐκπρόσωπο τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης ναύαρχο Ἰωαννίδη.
1 Ἰουνίου: Οἱ Ἀμερικανοὶ ἀντικαθιστοῦν τοὺς Βρετανοὺς στὴν ὀργάνωση καὶ τὸν ἐξοπλισμὸ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ.
5 Ἰουνίου: Ὁ ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ Μάρσαλ ἐξαγγέλλει τὸ ὁμώνυμο σχέδιο παραχώρησης στρατιωτικῆς βοήθειας πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκία, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸν «κομμουνιστικὸ κίνδυνο».
9-10 Ἰουλίου: Οἱ ἀρχὲς ἀσφαλείας τῆς χώρας προβαίνουν σὲ «προληπτικοῦ χαρακτήρα συλλήψεις» πολιτῶν ἀριστερῶν φρονημάτων, γιὰ νὰ «ἀποτρέψουν ἐγκληματικὴν συνωμοτικὴν ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τῆς νομίμου κυβερνήσεως».
29 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Τσαλδάρη.
7 Σεπτεμβρίου: Κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τῶν γεγονότων καὶ τοῦ ἀγγλοαμερικανικοῦ παράγοντα, τὰ κόμματα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν Λαϊκῶν σχηματίζουν κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Θ. Σοφούλη καὶ ἀντιπρόεδρο καὶ ὑπουργὸ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν Κ. Τσαλδάρη.
24 Σεπτεμβρίου: Ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ (Ν. Ζαχαριάδης) ἀπορρίπτει τὴν πρόταση τῆς κυβέρνησης Σοφούλη γιὰ παράδοση τοῦ ὁπλισμοῦ καὶ παροχὴ ἀμνηστίας.
23 Δεκεμβρίου: Σχηματίζεται στὰ βουνὰ ἡ πρώτη «Προσωρινὴ Δημοκρατικὴ Κυβέρνηση» τῶν ἀνταρτῶν μὲ πρωθυπουργὸ καὶ ὑπουργὸ Στρατιωτικῶν τὸν Μάρκο Βαφειάδη καὶ ἀντιπρόεδρο καὶ ὑπουργὸ Ἐσωτερικῶν τὸν Ι. Ἰωαννίδη.
27 Δεκεμβρίου: Τίθεται ἐκτὸς νόμου τὸ ΚΚΕ, διαλύεται τὸ ΕΑΜ καὶ ἐνεργοποιεῖται ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 509, μὲ τὸν ὁποῖο ἐπαναφέρεται σὲ ἰσχὺ ὁ νόμος τοῦ Βενιζέλου (1929) «περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος».
1948 7 Μαρτίου: Ἐπίσημη ἀνακήρυξη τῆς ἐνσωμάτωσης τῆς Δωδεκανήσου στὴν Ἑλλάδα καὶ ἐγκατάσταση ἑλληνικῆς πολιτικῆς διοίκησης.
15 Ἀπριλίου: Τὸ Ἅ΄ Σῶμα Στρατοῦ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ ἀντιστράτηγου Θρασύβουλου Τσακαλώτου ἀρχίζει ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις κατὰ τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ στὴν περιοχὴ τῆς Ρούμελης. Ἡ ἐπιχείρηση ἔχει τὴν κωδικὴ ὀνομασία «Χαραυγή».
7 Μαΐου: Ὁ ὑπουργὸς Δημόσιας Τάξης καὶ προσωρινὰ τῆς Δικαιοσύνης Ρέντης σὲ δηλώσεις του στὸν ἀνταποκριτὴ τοῦ Ρόιτερ ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: «Ἐκ τῶν 2.961 Ἑλλήνων καταδικασθέντων εἰς θάνατον... εἶχον ἐκτελεσθεῖ 157 πρὸ τῆς 1ης Μαΐου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Μετὰ τὴν 1η Μαΐου ἐξετελέσθησαν 24 εἰς τᾶς Ἀθήνας καὶ 19 σήμερον στὴν Αἴγινα».
16 Μαΐου: Ἐντοπίζεται στὸ λιμάνι τῆς Θεσσαλονίκης τὸ πτῶμα τοῦ Ἀμερικανοῦ δημοσιογράφου Τζὸρζ Πόλκ, ὁ ὁποῖος ἀναζητοῦσε τρόπο νὰ ἔρθει σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν ἡγεσία τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ. Γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ θεωρήθηκε ὕποπτος καὶ τελικὰ καταδικάστηκε ὁ δημοσιογράφος Στακτόπουλος, χωρὶς ὅμως ποτὲ νὰ ἀποδειχθεῖ ἡ ἐνοχή του.
28 Ἰουνίου: Η ΚΟΜΙΝΦΟΡΜ ἀποκηρύσσει τὸ στρατάρχη Τίτο καὶ τὸ ΚΚ τῆς Γιουγκοσλαβίας. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ θὰ ἔχει σοβαρὲς ἐπιπτώσεις στὸν ἑλληνικὸ Ἐμφύλιο, ἀφοῦ σύντομα ὁ Τίτο δὲν θὰ ἀναγνωρίζει πλέον τὶς δεσμεύσεις τοῦ ἀπέναντι στὸ Δημοκρατικὸ Στρατό.
3 Ἰουλίου: Ἐπαναλειτουργεῖ ἡ διώρυγα τῆς Κορίνθου, ἡ ὁποία εἶχε ἀχρηστευθεῖ ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ποὺ ἀποχωροῦσαν.
3 Σεπτεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαβίας Τίτο διατάσσει τὴν ἐκκένωση τοῦ στρατοπέδου ὑποδοχῆς προσφύγων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἐκπαίδευση τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ.
27 Ὀκτωβρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀναθέτει τὴν ἀρχιστρατηγία στὸ στρατηγὸ Παπάγο, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τοὺς κομμουνιστὲς ἀντάρτες.
18 Νοεμβρίου: Ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁρκίζεται πρωθυπουργός, ἐπικεφαλῆς κυβέρνησης συνεργασίας ἀνάμεσα στοὺς Λαϊκοὺς καὶ τοὺς Φιλελεύθερους.
1949 14 Ἰανουαρίου: Τμήματα τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ καταλαμβάνουν τὴ Νάουσα.
19 Ἰανουαρίου: Ἀντάρτες τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ καταλαμβάνουν καὶ κρατοῦν γιὰ τρεῖς ἡμέρες τὸ Καρπενήσι.
20 Ἰανουαρίου: Ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης σχηματίζει τὴν τέταρτη κατὰ σειρὰ μεταπολεμική του κυβέρνηση.
21 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Θ. Σοφούλη ἀποφασίζει τὴν ἐπίδοση τῆς στραταρχικῆς ράβδου στὸ στρατηγὸ Ἀλέξανδρο Παπάγο.
4 Φεβρουαρίου: Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς «Προσωρινῆς Δημοκρατικῆς Κυβέρνησης» ἀναγγέλλει τὰ ἑξῆς: «Ἡ Πέμπτη Ὁλομέλεια τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ, παίρνοντας ὑπόψη τῆς ὅτι πολλοὺς μῆνες οἱ σύντροφοι Χρύσα Χατζηβασιλείου καὶ Μάρκος Βαφειάδης ἦταν βαριὰ ἄρρωστοι καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ ἀνταποκριθοῦν στὰ καθήκοντα ποὺ τοὺς εἶχε ἀναθέσει ἡ ΚΕ τοῦ ΚΚΕ, ἀποφάσισε ὁμόφωνα νὰ τοὺς ἀπαλλάξει ἀπὸ κάθε κομματικὴ δουλειά.
Λεύτερη Ἑλλάδα, Γράμμος, 31 Γενάρη 1949».
11 Φεβρουαρίου: Ἀποτυγχάνει ἐπίθεση τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Φλώρινας.
14 Ἀπριλίου: Πέμπτη κατὰ σειρὰ κυβέρνηση τοῦ Θεμιστοκλῆ Σοφούλη (θάνατος Σοφούλη στὶς 24 Ἰουνίου τοῦ 1949).
20 Μαΐου: Πεθαίνει ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός.
24 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ πρωθυπουργὸς Θεμιστοκλῆς Σοφούλης. Πρωθυπουργὸς ἀναλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς κυβέρνησης Α. Διομήδης.
30 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Ἀλέξανδρου Διομήδη.
11 Ἰουλίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαβίας Τίτο τονίζει σὲ λόγο του ὅτι ἦρθε ὁ καιρὸς νὰ κλείσει βαθμιαίως ἡ χώρα τοῦ τὰ σύνορά της πρὸς τὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ τερματιστεῖ ὁ πόλεμος.
16 Αὐγούστου: Τὰ κυβερνητικὰ στρατεύματα ὁλοκληρώνουν μὲ ἐπιτυχία τὶς κυκλωτικὲς κινήσεις τους στὸν ὀρεινὸ ὄγκο τοῦ Βίτσι, ἐξαναγκάζοντας ἰσχυρὲς δυνάμεις τῶν ἀνταρτῶν νὰ ὑποχωρήσουν στὴν Ἀλβανία. Τερματίζεται ὁ Ἐμφύλιος Πόλεμος. Στὰ τρία χρόνια ἀπὸ τὴν ἔναρξή του τὸ 1947 μέχρι τὴ λήξη τοῦ τὸ 1949 θὰ σκοτωθοῦν τουλάχιστον 50.000 καὶ θὰ τραυματιστοῦν 80.000 Ἕλληνες πολίτες, ἐνῶ ἄλλες 100.000 θὰ καταφύγουν στὶς γειτονικὲς χῶρες.
17 Ὀκτωβρίου: Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῶν ἀνταρτῶν «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» ἀναγγέλλει τὴν κατάπαυση τοῦ πυρὸς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ. Ὁ Ἐμφύλιος στοίχισε τὴ ζωὴ σὲ 8.249 ἀξιωματικοὺς καὶ στρατιῶτες καὶ σὲ 38.220 ἀντάρτες. Σὲ αὐτοὺς πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ 3.033 ἐκτελεσθέντες ἀριστεροὶ καὶ ἀνεξακρίβωτος ἀριθμὸς ἐκτελεσθέντων καὶ φονευθέντων πολιτῶν στὴ διάρκεια τῶν Δεκεμβριανῶν.
28 Ὀκτωβρίου: Ἀπονέμεται τελικὰ ὁ τίτλος τοῦ στρατάρχη στὸν Ἀλέξανδρο Παπάγο.
16 Δεκεμβρίου: Αἴρεται ὁ στρατιωτικὸς νόμος στὶς περισσότερες περιοχὲς τῆς χώρας.
1950 6 Ἰανουαρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Ἰωάννη Θεοτόκη ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση.
14 Ἰανουαρίου: Ὁ Νικόλαος Πλαστήρας σὲ συνεργασία μὲ τὸν Ἐμμανουὴλ Τσουδερὸ ἱδρύει τὴν Ἐθνικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωση Κέντρου (ΕΠΕΚ).
15 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴν Κύπρο ἡ διεξαγωγὴ δημοψηφίσματος, τὸ ὁποῖο θὰ ὁλοκληρωθεῖ ἔπειτα ἀπὸ μία ἑβδομάδα μὲ ἐντυπωσιακὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῆς ἕνωσης μὲ τὴν Ἑλλάδα.
5 Μαρτίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξήχθησαν κανένα κόμμα δὲν συγκεντρώνει ἀξιόλογη δύναμη βουλευτῶν (Λαϊκὸ Κόμμα: 63 ἕδρες, Κόμμα Φιλελεύθερων: 56, ΕΠΕΚ: 49).
23 Μαρτίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
15 Ἀπριλίου: Κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Νικολάου Πλαστήρα.
24 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ν. Πλαστήρας ἀνακοινώνει στὶς προγραμματικὲς δηλώσεις τῆς κυβέρνησής του τὴν πρόθεσή του νὰ προχωρήσει στὴ λήψη μέτρων ἀμνήστευοης.
Προαναγγέλλει τὴν ἀπόλυση ἀπὸ τὶς φυλακὲς 10.000 καταδίκων ποὺ ἐκτίουν ποινὲς μικρότερες ἀπὸ πέντε χρόνια.
21 Αὐγούστου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου (παραίτηση στὶς 13 Σεπτεμβρίου τοῦ 1950).
13 Σεπτεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
3 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σοφοκλῆ Βενιζέλου.
15 Νοεμβρίου: Ἀναχωρεῖ γιὰ τὴν Κορέα τὸ ἑλληνικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα γιὰ νὰ ἐνταχθεῖ στὶς δυνάμεις τοῦ ΟΗΕ ποὺ πολεμοῦν τοὺς κομουνιστὲς τῆς Β. Κορέας.
28 Νοεμβρίου: Ἀποκαθίστανται οἱ ἑλληνογιουγκοσλαβικὲς σχέσεις, οἱ ὁποῖες εἶχαν διακοπεῖ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἐμφυλίου.
20 Δεκεμβρίου: Σύλληψη τοῦ ἡγετικοῦ στελέχους τοῦ ΚΚΕ, Νίκου Μπελογιάννη, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐπιστρέψει στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ ὀργανώσει τὸν παράνομο μηχανισμὸ τοῦ ΚΚΕ.
1951 31 Μαΐου: Τερματίζεται ἡ κατάληψη τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας ἀπὸ στρατιωτικοὺς προσκείμενους στὸν ΙΔΕΑ, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονταν γιὰ τὸν ἐξαναγκασμὸ σὲ παραίτηση τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
9 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς τοῦ στρατάρχη Παπάγου κατακτᾶ τὴ σχετικὴ πλειοψηφία στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς (36,53%), ἀλλὰ κυβέρνηση τελικὰ σχηματίζει ὁ Πλαστήρας (ΕΠΕΚ) μὲ τὴν ὑποστήριξη τῶν Φιλελευθέρων (Σ. Βενιζέλος).
20 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἀνώτατο συμβούλιο τοῦ NATO ποὺ συνεδριάζει στὴν Ὀτάβα ἀποφασίζει τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Τουρκίας στὴ συμμαχία.
27 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Νικολάου Πλαστήρα.
15 Νοεμβρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη τοῦ Νίκου Μπελογιάννη μὲ τὴν ἔκδοση τῆς καταδικαστικῆς σὲ θάνατο ἀπόφασης τοῦ Ἔκτακτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν γιὰ παράβαση τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 509.
27 Νοεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι ὁ πρωθυπουργὸς στρατηγὸς Πλαστήρας ἀσθενεῖ σοβαρά.
22 Νοεμβρίου: Ὁ Ἕλληνας ἀντιπρόσωπος στὸν ΟΗΕ Γ. Μαῦρος διεκδικεῖ στὴ συνεδρίαση κηδεμονιῶν τοῦ διεθνοῦς ὀργανισμοῦ ὑπὲρ τῆς Κύπρου τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιάθεσης.
Κατόπιν ἀξιώσεως τοῦ Βρετανοῦ ἀντιπροσώπου Ἴντεν, ἀπαλείφεται ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς συνεδρίασης ἡ ἀναφορὰ τοῦ Γ. Μαύρου στὴν Κύπρο. Τὸ Κυπριακὸ μπαίνει σὲ μία νέα φάση καὶ γίνεται καὶ ἐπίσημα ἑλληνικὸ πρόβλημα.
21 Δεκεμβρίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ νέο σύνταγμα, τὸ ὁποῖο θὰ τεθεῖ σὲ ἰσχὺ τὴν 1η Ἰανουαρίου τοῦ 1952.
1952 2 Ἰανουαρίου: Τὸ νέο σύνταγμα τῆς χώρας, περισσότερο γνωστὸ ὡς σύνταγμα τοῦ 1952, τίθεται σὲ ἰσχύ.
18 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Τουρκία γίνονται μέλη τοῦ NATO.
1 Μαρτίου: Καταδίκη σὲ θάνατο γιὰ κατασκοπεία τοῦ Ν. Μπελογιάννη καὶ ἄλλων ἑπτὰ ἀτόμων.
16 Μαρτίου: Ο Ν. Πλουμπίδης μὲ ἐπιστολή του στὶς ἐφημερίδες ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνη γιὰ τὶς ἐνέργειες γιὰ τὶς ὁποῖες κατηγορεῖται ὁ Ν. Μπελογιάννης.
30 Μαρτίου: Ἐκτελοῦνται πίσω ἀπὸ τὸ νοσοκομεῖο «Σωτηρία» οἱ Μπάτσης, Καλούμενος, Μπελογιάννης καὶ Ἀργυριάδης.
8 Μαΐου: Γίνεται στὴν Ἀθήνα πάνδημο συλλαλητήριο μὲ κύριο αἴτημα τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα.
11 Ὀκτωβρίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ Δημητρίου Κιουσόπουλου.
21 Ὀκτωβρίου: Ὁ γενικὸς γραμματέας τοῦ ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, μιλώντας ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦ 19ου συνεδρίου τοῦ ΚΚΣΕ -ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν ποὺ θὰ γίνουν τὶς προσεχεῖς ἡμέρες στὴν Ἑλλάδα-, διατυπώνει τὴν ἄποψη-σύνθημα: «Τί Πλαστήρας, τί Παπάγος...».
16 Νοεμβρίου: Τὸ κόμμα τοῦ στρατάρχη Παπάγου «Ἑλληνικὸς Συναγερμός» μὲ ποσοστὸ 49,22% ἐπὶ τῶν ψήφων καὶ μὲ 247 ἕδρες στὴ Βουλή, λόγω τοῦ πλειοψηφικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, σχηματίζει κυβέρνηση (θάνατος Α. Παπάγου στὶς 4 Ὀκτωβρίου τοῦ 1955).
21 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ βουλευτῆ Θεσσαλονίκης Μπακονίνα, τὸ κόμμα τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου προτείνει τὴν Ἑλένη Σκούρα γιὰ τὴν ἐπαναληπτικὴ ἐκλογὴ ποὺ θὰ διεξαχθεῖ τὸν προσεχῆ Ἰανουάριο, ἐνῶ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου τὴν Ἑλένη Ζάννα.
25 Δεκεμβρίου: Σύλληψη τοῦ ἡγετικοῦ στελέχους τοῦ παράνομου ΚΚΕ Νίκου Πλουμπίδη.
1953 9 Ἀπριλίου: Ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ Σ. Μαρκεζίνης ἀνακοινώνει τὴν ὑποτίμηση τῆς δραχμῆς ἔναντι τοῦ ἀμερικανικοῦ δολαρίου. Ἡ ἰσοτιμία καθορίζεται ὡς ἑξῆς: 1$=30.000 δρχ.
17 Ἰουλίου: Τὸ ἑλληνικὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα στὴν Κορέα ἀποκρούει σφοδρὴ κινεζικὴ ἐπίθεση στὴν περιοχὴ Ζουγκὰμ Νῖ.
24 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τοῦ φερόμενου ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ παράνομου μηχανισμοῦ τοῦ ΚΚΕ στὴν Ἀθήνα Νίκου Πλουμπίδη.
26 Ἰουλίου: Πεθαίνει ἔπειτα ἀπὸ μακροχρόνια ἀσθένεια ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ καὶ πρώην πρωθυπουργὸς στρατηγὸς Νικόλαος Πλαστήρας.
27 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται στὴν πόλη Μουνσᾶν τῆς Β. Κορέας ἡ ἀνακωχὴ μὲ τὴν ὁποία τερματίζεται ὁ πόλεμος στὴν κορεατικὴ χερσόνησο. Σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὸ ὅριο ἀνάμεσα στὴ Βόρεια καὶ τὴ Νότια Κορέα θὰ εἶναι ὁ 38ος παράλληλος. Τερματίζεται ἔτσι καὶ ἡ ἐμπλοκὴ στὸν πόλεμο τοῦ ἑλληνικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος.
3 Αὐγούστου: Ὁ Νίκος Πλουμπίδης, στέλεχος τοῦ ΚΚΕ, καταδικάζεται ἀπὸ τὸ ἔκτακτο στρατοδικεῖο Ἀθηνῶν σὲ θάνατο.
9 Αὐγούστου: Ὑπογράφεται στὸ Μπλὲντ τῆς Γιουγκοσλαβίας στρατιωτικὴ συμφωνία μεταξὺ Ἑλλάδας, Γιουγκοσλαβίας καὶ Τουρκίας.
12 Αὐγούστου: Σφοδρότατη σεισμικὴ δόνηση ἐντάσεως 7,2 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ καταστρέφει τὴ Ζάκυνθο καὶ τὴν Κεφαλονιὰ ἀφήνοντας πίσω τῆς 480 νεκρούς. Ἡ σεισμικὴ δραστηριότητα εἶχε ξεκινήσει ἀπὸ τὶς 9 Αὐγούστου μὲ ἕνα σεισμὸ 6,2 Ρίχτερ καὶ συνεχίστηκε μὲ ἕναν ἄλλο (6,8 Ρίχτερ), οἱ ὁποῖοι θεωρήθηκαν κύριοι σεισμοί. Ἔτσι, ὁ περισσότερος κόσμος ἦταν μέσα στὰ σπίτια τοῦ τὴν ὥρα τοῦ καταστροφικοῦ σεισμοῦ.
24 Νοεμβρίου: Ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ στὴν κυβέρνηση τοῦ στρατάρχη Παπάγου, Σ. Μαρκεζίνης, ἀνακοινώνει ὅτι θὰ κόψει τρία μηδενικὰ ἀπὸ τὸ χαρτονόμισμα. Ἔτσι, ἡ ἰσοτιμία δραχμῆς-δολαρίου γίνεται ἕνα δολάριο πρὸς τριάντα δραχμὲς καὶ ὄχι πρὸς τριάντα χιλιάδες, ὅπως ἦταν προηγουμένως.
22 Δεκεμβρίου: Στὴ διάρκεια δεξίωσης ποὺ ἔγινε στὴ Βρετανικὴ Πρεσβεία τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τιμὴν τοῦ Ἄντονι Ἴντεν, ὁ πρωθυπουργὸς Ἀλέξανδρος Παπάγος θέτει γιὰ πρώτη φορᾶ πρὸς συζήτηση τὸ Κυπριακὸ Ζήτημα. Ὁ Βρετανὸς ἐπίσημος δηλώνει ὅτι γιὰ τὴν κυβέρνηση τῆς χώρας του δὲν ὑπάρχει τέτοιο θέμα.
1954 1 Μαΐου: Ἀρχίζει ἡ κυκλοφορία τῶν χαρτονομισμάτων χωρὶς τὰ τρία τελευταῖα μηδενικά, τὰ ὁποῖα ἐκδόθηκαν μὲ βάση τὴ νέα ἰσοτιμία δολαρίου καὶ δραχμῆς (1$=30 δρχ.).
21 Μαΐου: Ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Βουλγαρία ἀποκαθιστοῦν τὶς διπλωματικὲς τοὺς σχέσεις, οἱ ὁποῖες εἶχαν διακοπεῖ ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1941.
2 Ἰουνίου: Ὁ στρατάρχης Τίτο ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
16 Ὀκτωβρίου; Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες διαμόρφωσης τῆς πλατείας Ὁμονοίας. Τὰ σχέδια προβλέπουν ὑπόγειες διαβάσεις καὶ κυλιόμενες σκάλες, 10 Νοεμβρίου; Ὁ ἀπόστρατος ἀξιωματικός του ἑλληνικοῦ στρατοῦ Γεώργιος Γρίβας (Διγενής) φτάνει κρυφὰ στὴν Κύπρο, γιὰ νὰ προετοιμάσει τὸν ἀπελευθερωτικὸ ἀγώνα τῶν Κυπρῖων ἐναντίον τῶν Ἄγγλων.
14 Δεκεμβρίου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἀπορρίπτει τὴν προσφυγὴ τῆς Ἑλλάδας γιὰ τὴν Κύπρο.
1955 3 Φεβρουαρίου: Ὁ Σπύρος Μαρκεζίνης ἱδρύει τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Μαζί του ἀποχωροῦν καὶ 22 βουλευτὲς τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
6 Φεβρουαρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ πρώτη φάση τῶν ἔργων ἀνάπλασης τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου γύρω ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη. Τὰ ἔργα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ ἀρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, μὲ τὴ συνεργασία τοῦ γαμπροῦ τοῦ ἐπίσης ἀρχιτέκτονα Α. Παπαγεωργίου.
24 Μαρτίου: Ἀνακοινώνεται ἡ σύνταξη νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖο προβλέπει τὴν πρόσληψη γυναικῶν σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς ὑπηρεσίες τοῦ δημόσιου τομέα.
1 Ἀπριλίου: Δολιοφθορὲς σὲ βρετανικῶν συμφερόντων στόχους στὴν Κύπρο σηματοδοτοῦν τὴν ἔναρξη τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ.
23 Μαΐου: Δημιουργεῖται τὸ ὑπουργεῖο Βόρειας Ἑλλάδας μὲ πρῶτο ὑπουργὸ τὸ ὀτρατηγὸ Κοσμᾶ.
24 Μαΐου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση ἐπικηρύσσει μὲ τὸ ποσὸ τῶν 100.000 λιρῶν Ἀγγλίας τὸν ἀρχηγὸ τῆς ΕΟΚΑ Γεώργιο Γρίβα Διγενῆ.
12 Ἰουνίου: Μὲ ἐνέργειες τοῦ ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν Κ. Καραμανλὴ ἀρχίζει ἡ ἀπομάκρυνση τῶν τροχιοδρόμων ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, οἱ ὁποῖοι ἀντικαθίστανται ἀπὸ τὰ τρόλεϊ.
17 Ἰουλίου: Ἐντυπωσιακὴ ἀπόδραση 27 κρατουμένων κομμουνιστῶν ἀπὸ τὶς φυλακὲς τῶν Βούρλων στὸν Πειραιά.
29 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὸ Λονδίνο τριμερὴς συνδιάσκεψη (Μ. Βρετανία, Ἑλλάδα καὶ Τουρκία) γιὰ τὸ Κυπριακό. Ἡ συνδιάσκεψη γρήγορα καταλήγει σὲ ἀδιέξοδο. Ἐπιδεινώνονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις.
6 Σεπτεμβρίου: Κατευθυνόμενος ἀπὸ πράκτορες τῆς τουρκικῆς κυβέρνησης, ὄχλος καταστρέφει καὶ λεηλατεῖ καταστήματα καὶ οἰκίες Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τῆς Σμύρνης. Δυὸ νεκροὶ καὶ τριακόσιοι τραυματίες θὰ εἶναι ὁ τελικὸς τραγικὸς ἀπολογισμὸς τῶν θλιβερῶν γεγονότων. Μεγάλο κύμα προσφύγων πρὸς τὴν Ἑλλάδα.
3 Ὀκτωβρίου: Ὁ Τζὸν Χάρτινκ τοποθετεῖται ἀπὸ τὴ βρετανικὴ κυβέρνηση στὴ θέση τοῦ ὕπατου ἁρμοστῆ τῆς Κύπρου.
5 Ὀκτωβρίου: Ὁ βασιλιὰς Παῦλος αἰφνιδιάζει τὸν πολιτικὸ κόσμο τῆς χώρας ἀναθέτοντας τὴν ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης -μετὰ τὸ θάνατο τοῦ πρωθυπουργοῦ στρατάρχη Παπάγου (4 Ὀκτωβρίου)- στὸν Κ. Καραμανλὴ καὶ ὄχι σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς δυὸ ἀντιπροέδρους τῆς κυβέρνησης, Σ. Στεφανόπουλο καὶ Π. Κανελλόπουλο.
17 Ὀκτωβρίου: Θάνατος τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ καὶ τέως διοικητὴ τῆς Ἐθνικῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδας Δ. Μάξιμου.
1956 3 Ἰανουαρίου; Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἱδρύει τὴν Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωση (ΕΡΕ). Στὴν ἐνέργειά του αὐτὴ τὸν ἀκολουθεῖ τὸ σύνολο σχεδὸν τῶν βουλευτῶν τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ στρατάρχη Παπάγου.
24 Ἰανουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου καὶ ἄλλοι πολιτικοί του κεντρώου χώρου ἀλλὰ καὶ ἡ ΕΔΑ συγκροτοῦν τὴ Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν.
19 Φεβρουαρίου: Τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Κ. Καραμανλή, ἂν καὶ λαμβάνει 26.000 ψήφους λιγότερες ἀπὸ τὸ συνασπισμὸ κομμάτων Δημοκρατικὴ Ἕνωση, σχηματίζει αὐτοδύναμη κυβέρνηση (165 βουλευτές) λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος (τριφασικό). Στὶς ἐκλογὲς αὐτὲς ψηφίζουν γιὰ πρώτη φορᾶ γυναῖκες (παραίτηση στὶς 5 Μαρτίου τοῦ 1958).
29 Φεβρουαρίου: Ἡ Λίνα Τσαλδάρη (γεννήθηκε τὸ 1887) ἀναλαμβάνει τὸ ὑπουργεῖο Πρόνοιας καὶ γίνεται ἔτσι ἡ πρώτη Ἑλληνίδα ὑπουργός. Ἡ Λίνα Τσαλδάρη εἶναι χήρα του πρώην πρωθυπουργοῦ Παναγῆ Τσαλδάρη (1868-1936).
9 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος συλλαμβάνεται ἀπὸ τὶς βρετανικὲς ἀποικιοκρατικὲς ἀρχὲς τῆς Κύπρου καὶ ἐξορίζεται μαζὶ μὲ τρεῖς ἄλλους Ἑλληνοκυπρίους στὶς Σεϊχέλες μέχρι τὸ Μάρτιο τοῦ 1957.
17 Μαρτίου: Ἡ 6η Ὁλομέλεια τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ καθαιρεὶ τὸν Νίκο Ζαχαριάδη.
18 Ἀπριλίου: Ἡ πρώτη Ἑλληνίδα δήμαρχος ἐκλέγεται στὴν Κέρκυρα. Ὀνομάζεται Μ. Δεσύλλα.
9 Μαΐου: Ὀγκῶδες συλλαλητήριο στὴν Ἀθήνα γιὰ τὶς ἀναγγελθεῖσες ἐκτελέσεις τῶν Κυπρῖων ἀγωνιστῶν Καραολῆ καὶ Δημητρίου καταλήγει σὲ αἱματηρὰ ἐπεισόδια μὲ τέσσερις νεκροὺς καὶ 164 τραυματίες.
10 Μαΐου: Ἐκτελοῦνται μὲ ἀπαγχονισμὸ στὶς φυλακὲς τῆς Λευκωσίας ἀπὸ τὶς βρετανικὲς ἀποικιακὲς Ἀρχὲς οἱ ἥρωες τοῦ Ἀγώνα τῶν Κυπρῖων γιὰ αὐτοδιάθεση, Μιχάλης Καραολὴς καὶ Ἀνδρέας Δημητρίου.
21 Μαΐου: Ἀναλαμβάνουν ὑπηρεσία οἱ δυὸ πρῶτες γυναῖκες εἰρηνοδίκες ὕστερα ἀπὸ σχετικὸ διαγωνισμό.
9 Ἰουλίου: Ἰσχυρότατος τεκτονικὸς σεισμὸς στὴ Θήρα ἀφήνει πίσω τοῦ 53 νεκρούς.
1957 13 Φεβρουαρίου: Στὶς 12 τὸ μεσημέρι τὰ πάντα νεκρώνουν στὴν Ἑλλάδα. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἀποφασίζει νὰ διαμαρτυρηθεῖ γιὰ τὴ στάση τῆς Βρετανίας ἀλλὰ καὶ ἄλλων χωρῶν στὸ Κυπριακὸ Ζήτημα. Τὸ σύνθημα δίνουν οἱ καμπάνες τῶν ἐκκλησιῶν καὶ οἱ σειρῆνες συναγερμοῦ.
4 Μαρτίου: Ὁ Γρηγόρης Αὐξεντίου πέφτει νεκρός, ἡρωικὰ μαχόμενος ἐναντίον πολλαπλάσιων βρετανικῶν δυνάμεων στὸ κρησφύγετό του στὸ ὅρος Τροόδος.
14 Μαρτίου: Οἱ Βρετανοὶ ἀπαγχονίζουν στὴν Κύπρο τὸν ἥρωα τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα Ε. Παλληκαρίδη, ἀφοῦ προηγουμένως τὸν εἶχαν ὑποβάλει σὲ φρικτὰ βασανιστήρια.
31 Μαΐου: Φονεύεται ἀπὸ αὐτοκίνητο ποὺ ὁδηγοῦσε Ἀμερικανὸς λοχίας τῆς βάσης τοῦ Ἑλληνικοῦ ὁ πρώην ἀρχηγὸς τοῦ ΕΛΑΣ καὶ βουλευτὴς τῆς ΕΔΑ Στέφανος Σαράφης. Η ΕΔΑ κάνει λόγο γιὰ «προσχεδιασμένο» ἀτύχημα.
17 Αὐγούστου: Ἀρχίζει νὰ λειτουργεῖ ἡ ἠλεκτρικὴ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθήνα-Κηφισιά.
26 Αὐγούστου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα ἐνίσχυσης τῶν ὑδάτινων ἀποθεμάτων τῆς λίμνης τοῦ Μαραθώνα μὲ τὰ νερὰ τῆς λίμνης Ὑλίκης.
19 Σεπτεμβρίου: Ἡ κυβέρνηση Καραμανλὴ ἀνακοινώνει ὅτι ἔχουν ξεκινήσει μελέτες γιὰ τὴ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ σὲ ἄλλο σημεῖο τοῦ Λεκανοπεδίου.
27 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τοῦ Ἐργαζομένου Λαοῦ Γεώργιος Κάρταλης (γεννήθηκε τὸ 1908).
2 Ὀκτωβρίου: Πεθαίνει ὁ κορυφαῖος πεζογράφος, ποιητὴς καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα διανοητὴς Νίκος Καζαντζάκης.
10 Δεκεμβρίου: Ἡ Γενικὴ Συνέλευση τοῦ ΟΗΕ ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς αὐτοδιάθεσης τῆς Κύπρου.
1958 2 Μαρτίου: Μετὰ τὴν ἀποχώρηση 15 βουλευτῶν ἀπὸ τὴν ΕΡΕ, ἀνάμεσα στοὺς ὁποίους εἶναι οἱ Γ. Ράλλης καὶ Π. Παπαληγούρας, ὁ πρωθυπουργὸς Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ὑποβάλλει τὴν παραίτηση τῆς κυβέρνησής του. Προκηρύσσονται ἐκλογὲς γιὰ τὴν 11η Μαΐου.
5 Μαρτίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γεωργακόπουλου (παραίτηση στὶς 17 Μαΐου τοῦ 1968).
11 Μαΐου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται ἡ Ἑνιαία Δημοκρατικὴ Ἀριστερὰ ἀναδεικνύεται μὲ ποσοστό-ἔκπληξη 24,42% δεύτερο κόμμα. Νικητὴς τῶν ἐκλογῶν εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωση τοῦ Κ. Καραμανλὴ μὲ ποσοστὸ 41,16%.
17 Μαΐου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ (παραίτηση στὶς 20 Σεπτεμβρίου τοῦ 1961).
9 Ὀκτωβρίου: Ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδας ἀνέρχεται σὲ 7.632.801 κατοίκους.
18 Νοεμβρίου: Πέφτει μαχόμενος ὁ Κυριάκος Μάτοης, ἡγετικὸ στέλεχος τῆς ΕΟΚΑ.
30 Νοεμβρίου: Ὑποβάλλεται στὸν ἁρμόδιο ὑπουργὸ ἡ μελέτη γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ μετρὸ τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖο θὰ κατασκευαστεῖ προσεχῶς καὶ κατὰ τμήματα.
1959 14 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὶς προθέσεις της γιὰ ἐφαρμογὴ νέων μέτρων καὶ σταθμῶν στὴ χώρα.
11 Φεβρουαρίου: Μονογράφεται στὴ Ζυρίχη ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ τῆς Ἑλλάδας Κ. Καραμανλὴ καὶ τὸν Τοῦρκο ὁμόλογοτου Ἀντνᾶν Μεντερὲς ἡ συμφωνία γιὰ τὴν Κύπρο. Λίγο ἀργότερα (19 Φεβρουαρίου τοῦ 1959) ἡ συμφωνία θὰ ὑπογραφεῖ ἀπὸ ὅλα τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη στὸ Λονδίνο (Βρετανία, Ἑλλάδα, Τουρκία καὶ οἱ δυὸ κοινότητες τῆς Κύπρου).
19 Φεβρουαρίου: Ὑπογράφεται στὸ Λονδίνο ἡ συμφωνία γιὰ τὴν Κύπρο, μὲ τὴν ὁποία ἱδρύεται ἀνεξάρτητη Κυπριακὴ Δημοκρατία ποὺ ἔχει Ἑλληνοκύπριο πρόεδρο καὶ Τουρκοκύπριο ἀντιπρόεδρο.
25 Φεβρουαρίου: Ἡ βρετανικὴ κυβέρνηση ἀνακαλεῖ τὰ διατάγματα ἐκτόπισης τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου, ὁ ὁποῖος εἶναι πλέον ἐλεύθερος νὰ ἐπιστρέψει στὴν Κύπρο. Μὲ ἄλλο διάταγμα δίνεται ἀμνηστία στὸ στρατηγὸ Γρίβα καὶ στοὺς συναγωνιστές του.
13 Μαρτίου: Μὲ τὴν ἡμερήσια διαταγὴ τοῦ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΟΚΑ Γεώργιος Γρίβας Διγενὴς διατάσσει τὴ διακοπὴ τοῦ ἔνοπλου ἀγώνα καὶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν μαχητῶν στὶς εἰρηνικὲς ἀσχολίες τους.
24 Αὐγούστου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἀποφασίζει ὁμόφωνα νὰ εἰσηγηθεῖ στὴ γενικὴ συνέλευση τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου στὸν ὀργανισμό.
5 Σεπτεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ ἀπουσία εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν στὶς ΗΠΑ.
13 Δεκεμβρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
14 Δεκεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Ν. Ἀϊζενχάουερ ἐπισκέπτεται ἐπίσημα τὴν Ἑλλάδα.
27 Δεκεμβρίου: Οἱ πρῶτες δυνάμεις τῆς ΕΛΔΥΚ (Ἑλληνικὲς Δυνάμεις Κύπρου) φτάνουν στὴ Μεγαλόνησο σὲ ἐφαρμογὴ τῶν Συνθηκῶν Λονδίνου καὶ Ζυρίχης.
1960 24 Ἰουνίου: Διαλύεται ἡ Ἑλληνοτουρκογιουγκοσλαβικὴ Συμμαχία, περισσότερο γνωστὴ ὡς Συμφωνία τοῦ Μπλὲντ (9 Αὐγούστου τοῦ 1954).
16 Αὐγούστου: Ἡ Κύπρος ἀνακηρύσσεται ἐπίσημα ἀνεξάρτητη δημοκρατία.
27 Αὐγούστου: Τὸ ἑλληνικὸ δημόσιο ὑπογράφει συμφωνία μὲ τὴ γαλλικὴ ἑταιρεία Πεσινὲ γιὰ τὴ δημιουργία ἐργοστασίου ἀλουμίνας.
1961 10 Ἰανουαρίου: Τίθενται σὲ κυκλοφορία νομίσματα ὀνομαστικῆς ἀξίας 20 δραχμῶν, τὰ ὁποία περιέχουν σὲ μεγάλο ποσοστὸ ἀσήμι.
30 Μαρτίου: Μονογράφεται ἡ συμφωνία σύνδεσης Ἑλλάδας-ΕΟΚ.
19 Ἀπριλίου: To τραγούδι τοῦ Μάνου Χατζηδάκι «Τὰ παιδιὰ τοῦ Πειραιᾶ» βραβεύεται μὲ Ὄσκαρ ὡς τὸ καλύτερο τραγούδι κινηματογραφικῆς ταινίας.
1 Ἰουνίου: Ὁ Θούριος καὶ τὸ Σύνταγμα τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ-Φεραίου τίθενται ὑπὸ ἀπαγόρευση στὸ στράτευμα.
9 Ἰουλίου: Ὑπογράφεται ἡ συμφωνία σύνδεσης Ἑλλάδας-ΕΟΚ.
18 Αὐγούστου: Διορίζεται ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Καραμανλὴ πρόεδρος καὶ διευθυντὴς τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν ὁ καθηγητὴς Ἀνδρέας Παπανδρέου.
20 Σεπτεμβρίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Καραμανλῆ. Ἡ χώρα ὁδηγεῖται σὲ ἐκλογὲς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ στρατηγοῦ Δόβα. Τὴν ἴδια μέρα μὲ πρωτοβουλία τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου ἱδρύεται ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ποὺ συνενώνει ὅλες τὶς δυνάμεις τοῦ εὐρύτερου κεντρώου χώρου. Τὸ νέο κόμμα διοικεῖται ἀπὸ ὀκταμελῆ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου.
29 Ὀκτωβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ πλειοψηφεῖ μὲ ποσοστὸ 50,79% τῶν ψήφων. Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφισβητεῖται ἀπὸ σύσσωμη τὴν ἀντιπολίτευση.
2 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Κ. Καραμανλὴ νέα κυβέρνηση.
8 Νοεμβρίου: Ἡ Ἕνωση Κέντρου διὰ στόματος τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Γεωργίου Παπανδρέου κηρύσσει «Ἀνένδοτο Ἀγώνα» γιὰ τὴν ἀνατροπὴ τῆς ὑπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Καραμανλὴ κυβέρνησης τῆς ΕΡΕ.
1962 12 Φεβρουαρίου: Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ποὺ πέταξε στὸ διάστημα, ὁ Σοβιετικὸς κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν, ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα.
14 Φεβρουαρίου: Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος ἐκλέγεται ὁ μητροπολίτης Καβάλας Χρυσόστομος.
20 Ἰουνίου: Η ΚΕ τοῦ ΚΚΕ ἀποκαθιστᾶ τὸ ὄνομα τοῦ Ἄρη Βελουχιώτη (Κλάρας), τὸν ὁποῖο παλαιότερα εἶχε ἀποκηρύξει ὡς προδότη. Εἶναι μία ἀπὸ τὶς πολλὲς φορὲς ποὺ τὸ κόμμα τῆς μετὰ τὸν Ζαχαριάδη ἐποχῆς ἀναγκάστηκε νὰ ἐπανορθώσει γιὰ τὰ λάθη τοῦ πρώην ΓΓ τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ.
22 Ἰουνίου: Ἀρχίζουν στὸ Ἅγιον Ὅρος οἱ ἑορτασμοὶ γιὰ τὴ χιλιετηρίδα τοῦ ἁγιορείτικου μοναχισμοῦ.
29 Αὐγούστου: Ἐγκαινιάζεται ἡ νέα ἐθνικὴ ὁδὸς Ἀθηνῶν-Λαμίας ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Κ. Καραμανλή.
30 Αὐγούστου: Ὁ ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα γιὰ συνομιλίες μὲ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση.
29 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία του στὴ Λέρο τὸ ἄσυλο γιὰ παιδιὰ ποὺ πάσχουν ἀπὸ βαριὲς ψυχικὲς νόσους.
1963 13 Ἰανουαρίου: Τὸ Μικρὸ Χωριὸ Εὐρυτανίας καταστρέφεται ἀπὸ κατολίσθηση. Οἱ ποταμοὶ λάσπης ἀφήνουν πίσω τοὺς 13 νεκρούς.
21 Φεβρουαρίου: Τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ καταθέτει στὴ Βουλὴ πρόταση ἀναθεώρησης τοῦ Συντάγματος, μὲ σκοπὸ τὴν ὁμαλοποίηση τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ τὴν ἐνίσχυση τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας.
28 Φεβρουαρίου: Ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς Κ. Ροδόπουλος ἀνακοινώνει ὅτι τίθεται σὲ ἐφαρμογὴ τὸ ἀπουσιολόγιο τῶν βουλευτῶν, τὸ ὁποῖο, μεταξὺ ἄλλων, προβλέπει τὴν παρακράτηση τοῦ 5% τῆς βουλευτικῆς ἀποζημίωσης τῶν βουλευτῶν ποὺ ἀπουσιάζουν ἀπὸ πέντε τουλάχιστον συνεδριάσεις τὸ μήνα.
8 Ἀπριλίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐπίσημες συνομιλίες γιὰ τὴν εἴσοδο τῆς Ἑλλάδας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα Ἄνθρακα καὶ Χάλυβα.
28 Ἀπριλίου: Τὸ Δ΄ Πανσπουδαστικὸ Συνέδριο ἀποφασίζει τὴ δημιουργία φοιτητικῆς ἕνωσης μὲ τὴν ἐπωνυμία ΕΦΕΕ. Πρῶτος πρόεδρός της ἐκλέγεται ὁ Γ. Τζανετάκος.
18 Μαΐου: Ὁ πρόεδρος τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας Σὰρλ ντὲ Γκὸλ μιλᾶ στὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων στὴ διάρκεια τῆς ἐπίσημης ἐπίσκεψής του στὴν Ἑλλάδα 22 Μαΐου: Δολοφονικὴ ἐπίθεση στὴ Θεσσαλονίκη κατὰ τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη ἀπὸ τοὺς παρακρατικοὺς Σ. Γκοτζαμάνη καὶ Μ. Ἐμμανουηλίδη. Πέντε μέρες ἀργότερα ὁ βουλευτὴς ἀφήνει τὴν τελευταία του πνοή.
11 Ἰουνίου: Παραιτεῖται ὁ Κ. Καραμανλής, ἀφοῦ ἀποτυγχάνει νὰ πείσει τὸ βασιλιὰ Παῦλο νὰ μὴν πραγματοποιήσει τὸ ταξίδι στὸ Λονδίνο.
17 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα γιὰ τὴν Ἐλβετία, ὅπου θὰ παραμείνει μέχρι τὶς ἐκλογές. Ἔχει προηγηθεῖ ἡ παραίτηση τῆς κυβέρνησής του (11 Ἰουνίου) λόγω τῆς διαφωνίας του γιὰ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ βασιλικοῦ ζεύγους στὸ Λονδίνο.
19 Ἰουνίου: Κυβέρνηση Παναγιώτη Πιπινέλη (παραίτηση στὶς 28 Σεπτεμβρίου τοῦ 1963).
27 Σεπτεμβρίου: Ὁρκίζεται ὡς ὑπηρεσιακὸς πρωθυπουργὸς ὁ Σ. Μαυρομιχάλης, γιὰ νὰ προετοιμάσει τὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς ποὺ θὰ διεξαχθοῦν στὶς 3 Νοεμβρίου.
3 Νοεμβρίου: Ἡ Ἕνωση Κέντρου ὑπὸ τὸν Γ. Παπανδρέου ἀναδεικνύεται πρῶτο κόμμα στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ ἐπὶ τῶν ψήφων 42,2%. Τὰ ποσοστὰ τῶν ὑπόλοιπων κομμάτων εἶναι τὰ ἑξῆς: ΕΡΕ 39,4%, ΕΔΑ 14,7% καὶ Προοδευτικοὶ 3,7%. Ὁ Παπανδρέου σχηματίζει κυβέρνηση μειοψηφίας, ἐνῶ συγχρόνως ἀποκαλύπτει τὴν πρόθεσή του νὰ ὁδηγήσει τὴ χώρα σύντομα σὲ ἐκλογές, γιὰ νὰ ξεκαθαρίσει ἀπόλυτα τὸ πολιτικὸ τοπίο.
8 Νοεμβρίου: Ὁρκίζεται ἡ ὑπὸ τὸν Γεώργιο Παπανδρέου νέα κυβέρνηση τῆς χώρας.
3 Δεκεμβρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν πρόθεση τῆς κυβέρνησής του νὰ προχωρήσει στὴ διανομὴ δωρεὰν βιβλίων στοὺς μαθητὲς τοῦ δημοτικοῦ καὶ τοῦ γυμνασίου.
9 Δεκεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς παραιτεῖται αἰφνιδιαστικὰ ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ κόμματος τῆς ΕΡΕ καὶ ἀναχωρεῖ γιὰ τὸ Παρίσι συνοδευόμενος ἀπὸ τὴ σύζυγό του Ἀμαλία.
10 Δεκεμβρίου: Τὸ βραβεῖο Νόμπελ Λογοτεχνίας ἀπονέμεται στὸν Ἕλληνα ποιητὴ Γιῶργο Σεφέρη.
24 Δεκεμβρίου: Ἡ νεοεκλεγμένη κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου παραιτεῖται καὶ προκηρύσσει νέες ἐκλογές, ἐπιδιώκοντας νὰ ἐπιτύχει τὴν ἀπόλυτη πλειοψηφία στὴ Βουλή.
31 Δεκεμβρίου: Ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση τοῦ Ἰωάννη Παρασκευόπουλου (παραίτηση στὶς 19 Φεβρουαρίου τοῦ 1964).
1964 7 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 70 ἐτῶν, ἐνῶ ταξίδευε ἀτμοπλοϊκῶς ἀπὸ τὰ Χανιὰ στὴν Ἀθήνα, ὁ πρώην πρωθυπουργὸς Σοφοκλῆς Βενιζέλος.
15 Φεβρουαρίου: Οἱ ΗΠΑ θέτουν σὲ κατάσταση ἑτοιμότητας τὶς μονάδες τοῦ 6ου Στόλου καὶ συγχρόνως διαμηνύουν σὲ Ἑλλάδα καὶ Τουρκία ὅτι δὲν θὰ ἀνεχτοῦν καμιὰ ἐπέμβασή τους στὴν Κύπρο.
19 Φεβρουαρίου: Κυβέρνηση τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου (παραίτηση στὶς 15 Ἰουλίου τοῦ 1965).
24 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύματα τοῦ ἑλληνοκυπριακοῦ Τύπου ἀποκαλύπτουν μυστικὸ σχέδιο τῶν Τούρκων, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο στὸ μελλοντικὸ τουρκοκυπριακὸ τομέα θὰ περιληφθοῦν ἡ Ἀμμόχωστος, ἡ Κυρήνεια καὶ ἡ μισὴ Λευκωσία.
29 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου δηλώνει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ ὑπερασπίσει τὴν Κύπρο, ἐὰν ἡ Τουρκία ἀποφασίσει νὰ ἐμπλακεῖ σὲ στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις στὴ Μεγαλόνησο.
6 Μαρτίου: Θάνατος τοῦ βασιλιὰ Παύλου.
14 Μαρτίου: Ἀναχωρεῖ ἐσπευσμένα γιὰ τὴν Κύπρο ἡ πρώτη ὁμάδα Καναδῶν κυανόκρανων, ἡ ὁποία θὰ παρεμβληθεῖ ἀνάμεσα στὶς δυὸ κοινότητες.
19 Μαρτίου: Κατὰ τὴν πρώτη ψηφοφορία γιὰ τὴν ἐκλογὴ προέδρου τῆς Βουλῆς -γιὰ τὸ ἀξίωμα αὐτὸ ὁ Γ. Παπανδρέου εἶχε προτείνει τὸν Γ. Ἀθανασιάδη-Νόβα- 33 βουλευτὲς τῆς Ἕνωσης Κέντρου ἀρνήθηκαν ψῆφο στὸν ὑποψήφιό του κόμματός τους. Ὁ πρωθυπουργὸς δήλωσε «Ἐγίναμεν χλεύη τῶν ἡττημένων» καὶ προχώρησε στὴ διαγραφή του Η. Τσιριμώκου καὶ τοῦ Σ. Παπαπολίτη.
23 Μαρτίου: Ὁ Κωνσταντῖνος διαδέχεται στὸ θρόνο τὸν πατέρα τοῦ Παῦλο, ὁ ὁποῖος εἶχε πεθάνει πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες.
28 Μαρτίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἐξαπολύει κύμα ἀπελάσεων ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης, ἐκμεταλλευόμενη τὸ κλίμα ἔντασης ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν Κύπρο. Πάνω ἀπὸ 10.000 Ἕλληνες θὰ ἀναγκαστοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Πόλη.
11 Ἀπριλίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὶς ἀποφάσεις τῆς κυβέρνησης γιὰ τὴν παιδεία. Σύμφωνα μὲ τὸν πρωθυπουργό, καθιερώνονται ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐκπαίδευση γιὰ ὅλα τὰ παιδιὰ ἡλικίας 6-15 ἐτῶν, ἡ διδασκαλία τῆς δημοτικῆς σὲ ὅλες τὶς βαθμίδες τῆς ἐκπαίδευσης, ἡ δωρεὰν διανομὴ συγγραμμάτων σὲ ἄπορους μαθητὲς καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ «Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου».
17 Ἀπριλίου: Οἱ πρῶτοι Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς μεραρχίας ποὺ προορίζεται νὰ ἐνισχύσει τὴν ἄμυνα τῆς Κύπρου φτάνουν μυστικὰ στὴ Μεγαλόνησο.
27 Ἀπριλίου: Ἡ κυβέρνηση ἐξαγγέλλει τὴν κατάθεση νομοσχεδίου ποὺ προβλέπει τὴν ἄρση τῶν ἔκτακτων μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κράτους, τὰ ὁποία χρονολογοῦνται ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἐμφύλιου Πολέμου.
1 Ἰουνίου: Καθιερώνεται μὲ νόμο ἡ ὑποχρεωτικὴ συνταξιοδότηση τῶν δημοσῖων ὑπαλλήλων (πλὴν στρατιωτικῶν καὶ σωμάτων ἀσφαλείας) μετὰ τὴ συμπλήρωση 35ετίας.
23 Ἰουνίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γ. Παπανδρέου συναντᾶται στὸ Λευκὸ Οἶκο μὲ τὸν πρόεδρο Λίντον Τζόνσον καὶ ἀνθίσταται σθεναρὰ στὶς πιέσεις τοῦ τελευταίου νὰ δεχτεῖ ὑποχωρήσεις στὸ Κυπριακό.
30 Ἰουνίου: Ἡ Τουρκία κλείνει μὲ νόμο τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου καὶ προχωρᾶ σὲ μαζικὲς ἀπαλλοτριώσεις καὶ ἐποικισμὸ τῶν νησιῶν μὲ Τούρκους ἐποίκους.
1 Ἰουλίου: Ἡ Τουρκία καταργεῖ τὴ διδασκαλία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας στὰ σχολεῖα τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου παρὰ τὰ ὅσα προβλέπει ἡ Συνθήκη τῆς Λοζάνης.
7 Αὐγούστου: Ἡ τουρκικὴ ἀεροπορία βομβαρδίζει πόλεις καὶ χωριὰ τῆς Κύπρου σὲ ἀπάντηση τῆς ἀπερίσκεπτης πρὸ διημέρου προσπάθειας τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα νὰ καταλάβει τοὺς τουρκοκυπριακοὺς θύλακες τῆς Μανσούρας καὶ τῶν Κοκκίνων. Οἱ βομβαρδισμοὶ θὰ σταματήσουν ἔπειτα ἀπὸ δυὸ ἡμέρες ὕστερα ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ.
14 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κάνει κατ’ ἀρχὰς δεκτὸ τὸ σχέδιο Ἄτσεσον, τὸ ὁποῖο προβλέπει διχοτόμηση τῆς Κύπρου μὲ παραχώρηση περίπου τοῦ 20% στοὺς Τούρκους καὶ στὸ NATO γιὰ τὴ δημιουργία βάσεων. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ὅμως τὸ ἀπορρίπτει.
30 Αὐγούστου: Βιαιοπραγίες ἐναντίον Ἑλλήνων στὴν Ἄγκυρα καὶ στὸ στρατηγεῖο τοῦ NATO στὴ Σμύρνη ἐξαιτίας τῶν γεγονότων στὴν Κύπρο.
6 Νοεμβρίου: Μὲ ἀπόφαση τῆς Βουλῆς τερματίζεται, νομικὰ τουλάχιστον, τὸ μετεμφυλιακὸ καθεστώς. Καταργοῦνται τὸ Γ΄ Ψήφισμα, οἱ ἐξορίες καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων.
20 Νοεμβρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο.
1965 9 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει ἐπίσημα ὅτι 4.000 Ἕλληνες τῆς Κωνσταντινούπολης ἐγκατέλειψαν τὴν Τουρκία τὸ 1964.
18 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Γεώργιος Παπανδρέου γνωστοποιεῖ τὶς προθέσεις τῆς κυβέρνησης νὰ προχωρήσει στὴν κατασκευὴ γέφυρας ποὺ θὰ ἑνώνει τὸ Ρίο μὲ τὸ Ἀντίρριο.
23 Φεβρουαρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἀποκαλύπτει στὴ Βουλὴ τὸ σχέδιο ἐκτροπῆς ἀπὸ τὴν ὁμαλότητα «Περικλῆς». Ταυτόχρονα σχεδὸν γίνεται γνωστὴ ἡ ὑπόθεση «Ἀσπίδα».
27 Μαρτίου: Οἱ ΗΠΑ μὲ αὐστηρὸ διάβημά τους πρὸς τὴν κυπριακὴ κυβέρνηση ζητοῦν τὴν ἀκύρωση τῆς ἀγορᾶς σοβιετικῶν ἀντιαεροπορικῶν πυραύλων μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι μία τέτοια ἀγορὰ θὰ μποροῦσε νὰ προκαλέσει τουρκικὴ ἐπίθεση μὲ πρόσχημα τὴν προστασία τῶν Τουρκοκυπρίων.
19 Μαΐου: Γιὰ πρώτη φορᾶ γίνεται ἀναφορὰ στὴν ὀργάνωση «Ἀσπίδα» σὲ δημοσίευμα ἐπαρχιακῆς ἐφημερίδας.
1 Ἰουνίου: Τὸ πόρισμα τοῦ στρατηγοῦ Σίμου γιὰ τὴν ὀργάνωση «Ἀσπίδα» ἐπιβεβαιώνει τὴν ὕπαρξή της ἀλλὰ μὲ πολὺ μικρότερη ἐμβέλεια καὶ σκοπὸ ἐντελῶς διαφορετικὸ ἀπὸ αὐτὸν ποὺ τῆς ἀπέδιδαν.
25 Ἰουνίου: Ἡ ἐφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ δημοσιεύει πόρισμα εἰδικῶν ἐμπειρογνωμόνων, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο τὸ δῆθεν ὑποκινούμενο ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὲς σαμποτὰζ σὲ αὐτοκίνητα τῆς 117 Μοίρας Πυροβολικοῦ -τὸ ὁποῖο κατήγγειλε ὁ διοικητὴς τῆς ἀντισυνταγματάρχης Γ. Παπαδόπουλος- ἦταν «φυσιολογικὲς βλάβες».
15 Ἰουλίου: Ὁ βασιλιὰς ἀποπέμπει οὐσιαστικὰ τὸν πρωθυπουργὸ Γεώργιο Παπανδρέου λόγω διαφωνίας του μὲ τὴν ἀνάληψη ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν πρωθυπουργὸ τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἄμυνας. Ἡ συνταγματική-θεσμικὴ αὐτὴ ἐκτροπὴ εἶναι γνωστὴ ὡς Ἰουλιανά.
15 Ἰουλίου: Κυβέρνηση Γεώργιου Ἀθανασιάδη-Νόβα (πρώτη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν»).
21 Ἰουλίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια στὴ διάρκεια μεγάλης παμφοιτητικῆς διαδήλωσης ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τοῦ φοιτητῆ Σωτήρη Πέτρουλα.
5 Αὐγούστου: Καταψηφίζεται στὴ Βουλὴ ἡ κυβέρνηση Νόβα, ἡ πρώτη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν». Ἡ ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης δίνεται ἀπὸ τὸ βασιλιὰ στὸν Ἠλία Τσιριμῶκο, ὁ ὁποῖος τὴν καταθέτει ὕστερα ἀπὸ λίγες μέρες, ἀφοῦ καταψηφιστεῖ στὴ Βουλή.
20 Αὐγούστου: Κυβέρνηση Ἠλία Τσιριμώκου (δεύτερη κυβέρνηση τῶν «ἀποστατῶν»).
17 Σεπτεμβρίου: Ο Σ. Στεφανόπουλος σχηματίζει μὲ τὴν ὑποστήριξη τῆς ΕΡΕ τὴν τρίτη στὴ σειρὰ κυβέρνηση ἀποστατῶν.
1966 3 Φεβρουαρίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν πρόθεσή της νὰ συνεχίσει τὴν ἀπέλαση καὶ ἄλλων ὁμογενῶν της Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς 12.000 ποὺ ἔχουν ἀπομείνει.
7 Φεβρουαρίου: Παραπέμπονται σὲ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση τῆς δολοφονίας τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γ. Λαμπράκη ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς μοίραρχος τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ὡς φυσικοὶ αὐτουργοὶ οἱ Γκοτζαμάνης καὶ Ἐμμανουηλίδης, ἐνῶ γιὰ παράβαση καθήκοντος ἀνώτεροι ἀξιωματικοί της Χωροφυλακῆς.
18 Μαρτίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ζητᾶ ἀπὸ τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν τὴν ἀντικατάσταση τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, ἀρχηγοῦ τῶν ἑλληνοκυπριακῶν δυνάμεων, ἀπὸ τὸν ἀπόστρατο στρατηγὸ Γεννηματά.
26 Ἀπριλίου: Ἀπορρίπτεται πρόταση δυσπιστίας κατὰ τῆς κυβέρνησης Στεφανόπουλου.
8 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ Εὐγενίδειο Πλανητάριο.
14 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται στὰ Ἄσπρα Χώματα Βοιωτίας τὸ ἐργοστάσιο ἀλουμίνας, μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἐπενδύσεις ποὺ ἔχουν γίνει μέχρι σήμερα στὴν Ἑλλάδα.
30 Ἰουνίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ νοσοκομεῖο ΚΑΤ στὴν Κηφισιά.
1 Ὀκτωβρίου: Ἀρχίζει στὸ Κακουργιοδικεῖο Θεσσαλονίκης ἡ δίκη τῶν κατηγορουμένων γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ, Γρ. Λαμπράκη.
14 Νοεμβρίου: Ἀρχίζει στὴν Ἀθήνα ἡ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση «Ἀσπίδα».
8 Δεκεμβρίου: Σὲ 13 λεπτὰ βυθίζεται πλησίον τῆς Φαλκονέρας στὶς 2:30 π.μ. τὸ ὀχηματαγωγὸ «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ» συμπαρασύροντας στὸν ὑγρό του τάφο πάνω ἀπὸ 200 ἐπιβάτες.
22 Δεκεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Ἰωάννη Παρασκευόπουλου.
29 Δεκεμβρίου: Τὸ Κακουργιοδικεῖο Θεσσαλονίκης ἐκδίδει καταδικαστικὴ ἀπόφαση γιὰ ὅλους τους κατηγορουμένους τῆς δίκης γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ βουλευτῆ τῆς ΕΔΑ Γ. Λαμπράκη.
1967 14 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση Παρασκευόπουλου παίρνει ψῆφο ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὴ Βουλή.
3 Ἀπριλίου: Παραίτηση τῆς κυβέρνησης Παρασκευόπουλου. Λίγες μέρες ἀργότερα ἡ ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβέρνησης δίνεται στὸν ἀρχηγὸ τῆς ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλόπουλο μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἕνωσης Κέντρου Γ. Παπανδρέου.
21 Ἀπριλίου: Ἐκδήλωση στρατιωτικοῦ πραξικοπήματος. Δικτατορικὴ κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κόλλια.
4 Μαΐου: Τὸ καθεστὼς τῶν συνταγματαρχῶν ἐκτοπίζει 6.000 ἀριστερῶν κυρίως πεποιθήσεων πολίτες στὴ Γυάρο.
22 Μαΐου: Σὲ παραλία τῆς Ρόδου ἀνακαλύπτεται τὸ πτῶμα τοῦ καταζητούμενου ἀπὸ τὶς ἀρχὲς ἀσφαλείας τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος Νικηφόρου Μανδηλαρᾶ, συνηγόρου ὑπεράσπισης στὴ δίκη γιὰ τὴν ὑπόθεση «Ἀσπίδα». Ἂν καὶ οἱ Ἀρχὲς κάνουν λόγο γιὰ πνιγμό, θεωρεῖται βέβαιη ἡ δολοφονία του ἀπὸ ὄργανα τοῦ καθεστῶτος.
6 Ἰουνίου: Τὸ καθεστὼς τῶν συνταγματαρχῶν ἀπαγορεύει τὴν πώληση δίσκων τοῦ Μ. Θεοδωράκη, καθὼς καὶ τὴν ἀναμετάδοση τῆς μουσικῆς του.
26 Ἰουλίου: Ἱστορικὴ συνάντηση τῶν προκαθημένων τῆς Ὀρθόδοξης Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Καθολικῆς, πατριάρχη Ἀθηναγόρα καὶ πάπα Παύλου ΣΤ΄ στὸ Φανάρι.
2 Νοεμβρίου: Στὸ νοσοκομεῖο Εὐαγγελισμὸς πραγματοποιεῖται μὲ ἀπόλυτη ἐπιτυχία ἡ πρώτη στὴν Ἑλλάδα ἐγχείρηση ἀνοιχτῆς καρδιᾶς, 15 Νοεμβρίου: Ἐπεισόδια μεταξὺ Ἑλληνοκυπρίων καὶ Τουρκοκυπρίων στὰ χωριὰ Κοφινοῦ καὶ Ἅγιος Θεόδωρος, μὲ πρωτοβουλία τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, δημιουργοῦν φοβερὴ ἀναταραχὴ στὴν Τουρκία. Ἡ Μεγάλη Τουρκικὴ Ἐθνοσυνέλευση σὲ μυστικὴ ψηφοφορία ἀποφασίζει μὲ δυὸ μόνο ἀρνητικὲς ψήφους νὰ κηρύξει πόλεμο ἐναντίον τῆς Ἑλλάδας. Οἱ ΗΠΑ στέλνουν ἐσπευσμένα στὴν περιοχὴ τὸ μεσολαβητὴ Σ. Βάνς. Ἡ Ἑλλάδα σύρεται στὴ λεόντειο Συμφωνία Πιπινέλη-Τσαγλαγιαγκὶλ (στὶς 29 Νοεμβρίου τοῦ 1967), ἡ ὁποία ἀφήνει τὴν Κύπρο ἀνυπεράσπιστη.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
3 Δεκεμβρίου: Οἱ τελευταῖες μονάδες τῆς ἑλληνικῆς μεραρχίας, ἡ ὁποία εἶχε σταλεῖ στὴν Κύπρο ἐπὶ Γεώργιου Παπανδρέου, ἐγκαταλείπουν τὸ νησὶ ἀνυπεράσπιστο σὲ ἐφαρμογὴ τῆς Συμφωνίας Παπαδόπουλου-Τσαγλαγιαγκίλ.
13 Δεκεμβρίου: Βασιλικὸ ἀντιπραξικόπημα κατὰ τοῦ καθεστῶτος τῶν συνταγματαρχῶν ἀποτυγχάνει. Ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἡ ὑπόλοιπη βασιλικὴ οἰκογένεια ἀναχωροῦν γιὰ τὸ ἐξωτερικό. Δικτατορικὴ κυβέρνηση τοῦ Γεώργιου Παπαδόπουλου (παραίτηση στὶς 8 Ὀκτωβρίου τοῦ 1973).
1968 16 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει ἡ ἀποχώρηση τῆς ἑλληνικῆς μεραρχίας ἀπὸ τὴν Κύπρο καὶ ἔτσι ἀποδυναμώνεται ἡ ἄμυνα τοῦ νησιοῦ, Ὁ δρόμος πλέον γιὰ τὴν Τουρκία εἶναι ἀνοιχτός.
17 Φεβρουαρίου; Σύγκληση τῆς 12ης Ὁλομέλειας τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ στὸ Βουκουρέστι. Στὴ διάρκεια τῶν ἐργασιῶν τῆς ὁλομέλειας οἱ ἀντιθέσεις ποὺ ἀναφύονται ἀνάμεσα στὴν «ὀρθόδοξη» καὶ τὴν «ἀνανεωτική» πτέρυγα τοῦ κόμματος προδικάζουν τὴ διάσπασή του.
29 Μαρτίου: Ὁ δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος μιλώντας στὴ Θεσσαλονίκη χρησιμοποιεῖ γιὰ πρώτη φορᾶ τὸ σύνθημα «Ἑλλάς-Ἑλλήνων-Χριστιανῶν».
13 Αὐγούστου: Ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Παναγούλη ἀποτυγχάνει. Ὁ Παναγούλης συλλαμβάνεται καὶ βασανίζεται.
29 Σεπτεμβρίου: Νόθο δημοψήφισμα «ἐπικυρώνει» τὸ Σύνταγμα ποὺ συντάχθηκε ἀπὸ τὴ δικτατορία καὶ τοὺς συνεργάτες τῆς (91,87% ὑπέρ).
23 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου εἰσάγεται ἐκτάκτως στὸ νοσοκομεῖο Εὐαγγελισμὸς μὲ γαστρορραγία. Ἡ κατάστασή του ἐπιδεινώνεται ραγδαία. Ἀφήνει τὴν τελευταία του πνοὴ τὴν 1η Νοεμβρίου. Ἡ κηδεία του, ποὺ γίνεται στὶς 3 Νοεμβρίου, θὰ ἀποτελέσει τὴν πρώτη πάνδημη διαμαρτυρία τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς Δικτατορίας.
1 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ τέως πρωθυπουργοῦ Γεώργιου Παπανδρέου.
3 Νοεμβρίου: Ἡ κηδεία τοῦ Γεώργιου Παπανδρέου μετατρέπεται σὲ ἀντιδικτατορικῆ διαδήλωση.
12 Δεκεμβρίου: Τὸ Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης ἀποπέμπει τὴν Ἑλλάδα.
1969 10 Ἰανουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Δημόσιας Τάξης ἀνακοινώνει τὴν πρόσληψη γιὰ πρώτη φορᾶ γυναικῶν ἀστυνομικῶν.
19 Μαρτίου: Ἀνακοινώνεται ἡ κατασκευὴ ὑπόγειου χώρου στάθμευσης στὶς πλατεῖες Κοτζιὰ καὶ Κλαυθμῶνος.
29 Σεπτεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ σήραγγα ποὺ θὰ τροφοδοτεῖ τὸ Λεκανοπέδιο μὲ τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ Μόρνου.
5 Δεκεμβρίου: Πραγματοποιεῖται γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἑλλάδα ἐμφύτευση συσκευῆς βηματοδότη στὴν καρδιὰ ἀσθενοῦς.
1970 12 Ἰανουαρίου: Στρατιωτικὸ ἀεροσκάφος τύπου Ντακότα συντρίβεται στὶς ὑπώρειες τοῦ ὅρους Κιθαιρώνας καὶ σκοτώνονται 23 ἀπὸ τοὺς συνολικὰ 27 ἐπιβαίνοντες.
3 Φεβρουαρίου: Διακόπτονται οἱ ἐνταξιακὲς διαπραγματεύσεις ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ΕΟΚ.
8 Μαρτίου: Δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακάριου, ὁ ὁποῖος βρισκόταν σὲ ἑλικόπτερο ποὺ μόλις εἶχε ἀπογειωθεῖ, ἀποτυγχάνει. Οἱ δράστες ἀνήκουν πιθανὸν στὸ χῶρο τῶν σκληροπυρηνικῶν ἑνωτικῶν.
15 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴν Κύπρο ἀπὸ ἀγνώστους ὁ στενὸς συνεργάτης τοῦ Μακάριου Πολύκαρπος Γεωργακάτζης.
27 Μαρτίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τῶν μελῶν τῆς Δημοκρατικῆς Ἄμυνας, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατηγοροῦνται γιὰ δυναμιτιστικὲς ἐνέργειες, Ἀνάμεσά τους ὁ Σάκης Καράγιωργας, ὁ Νίκος Κωνσταντόπουλος, ὁ στρατηγὸς Ἰορδανίδης κ.ἅ.
1971 28 Ἀπριλίου: Ὁ Παναθηναϊκὸς κατορθώνει νὰ ἀνατρέψει τὸ σὲ βάρος τοῦ 4-1 τοῦ πρώτου ἀγώνα μὲ τὸν Ἐρυθρὸ Ἀστέρα Βελιγραδίου καὶ νὰ προκριθεῖ στὸν τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριὼν Εὐρώπης, ὅπου θὰ ἀντιμετωπίσει τὴν πρωταθλήτρια ὁμάδα τῆς Ὀλλανδίας Ἅγιαξ τοῦ Ἄμστερνταμ. Ἡ ὁμάδα τοῦ ΠΑΟ ἐπιβλήθηκε τῆς πρωταθλήτριας Γιουγκοσλαβίας μὲ σκὸρ 3-0. Τὰ τέρματα πέτυχαν οἱ Ἀντωνιάδης (1΄ καὶ 54΄) καὶ Καμάρας (68΄). Στὸν τελικὸ ὁ ΠΑΟ ἡττήθηκε ἀπὸ τὸν Ἅγιαξ μὲ σκὸρ 2-0.
11 Δεκεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι ἡ τηλεόραση ἀπὸ τὸ 1972 θὰ καλύπτει μὲ τὸ σῆμα τῆς τὸ σύνολο τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας.
1972 19 Ἰανουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Μεταφορῶν ἀνακοινώνει ὅτι τὸ νέο ἀεροδρόμιο τῆς Ἀθήνας στὰ Σπάτα θὰ εἶναι ἕτοιμο τὸ 1980.
2 Μαρτίου: Οἱ μητροπολίτες Κιτίου Ἄνθιμος, Πάφου Γεννάδιος καὶ Κυρήνειας Κυπριανὸς ζητοῦν τὴν παραίτηση τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακάριου ἀπὸ τὴν προεδρία τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Ἄμεση κινητοποίηση τῶν ὑποστηρικτῶν τοῦ Μακάριου, οἱ ὁποῖοι διαδηλώνουν ὑπὲρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου.
7 Ἰουλίου: Θάνατος τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχη Ἀθηναγόρα. Λίγες μέρες μετὰ ἐκλέγεται νέος πατριάρχης ὁ Δημήτριος.
29 Σεπτεμβρίου: Κυκλοφορεῖ παράνομα τὸ πρῶτο φύλλο τῆς ἐφημερίδας «Πανσπουδαστικῆ», ὄργανο τῆς ἀντιδικτατορικῆς Ἀντί-ΕΦΕΕ.
1973 7 Φεβρουαρίου: Ἐντυπωσιακὴ ἐμφάνιση τῆς ΕΟΚΑ Β΄ στὴν Κύπρο. Δεκαεννέα ἀστυνομικοὶ σταθμοὶ στὴν Κύπρο δέχονται τὴν ἐπίθεση ὁμάδων πιστῶν στὸ στρατηγὸ Γρίβα.
8 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἐκλέγεται -χωρὶς ἀντίπαλο- γιὰ τρίτη συνεχῆ φορᾶ πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
22 Φεβρουαρίου: Ἡ Νομικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν καταλαμβάνεται ἀπὸ φοιτητὲς ποὺ ἀντιδροῦν στὸ δικτατορικὸ καθεστώς.
23 Μαρτίου: Τὸ καθεστὼς διατάσσει τὴν κατάσχεση τῶν φύλλων τῶν ἐφημερίδων «Βραδυνῆ» καὶ «Θεσσαλονίκη», τὰ ὁποία φιλοξενοῦν δήλωση τοῦ Κ. Καραμανλὴ ἐναντίον τῆς Δικτατορίας.
27 Μαΐου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «ΒΕΛΟΣ» μὲ κυβερνήτη τὸν ἄντ/χὸ Νικόλαο Παππά, ἐνῶ συμμετέχει σὲ ἄσκηση τοῦ NATO, καταπλέει στὸ Φιουμιτσίνο τῆς Ἰταλίας. Ἐκεῖ ἕνα μέρος τοῦ πληρώματος ζητᾶ πολιτικὸ ἄσυλο ἐκδηλώνοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο τὴν ἀντίθεσή του στὸ δικτατορικὸ καθεστώς.
19 Αὐγούστου: Ὁ δικτάτορας Παπαδόπουλος ὁρκίζεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, χορηγεῖ γενικὴ ἀμνηστία, ἐνῶ μὲ νόμο ἀμνηστεύει τὰ ἀδικήματα ποὺ διέπραξαν μὲ τοὺς βασανισμοὺς ἀνακριτικὰ ὄργανα τοῦ καθεστῶτος.
23 Αὐγούστου: Τὸ δικτατορικὸ καθεστὼς προωθεῖ τὴ λύση τοῦ σχηματισμοῦ κυβέρνησης ἀπὸ τὸν παλιὸ πολιτικὸ Σ. Μαρκεζίνη.
7 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυγχάνει δολοφονικὴ ἀπόπειρα ἐναντίον τοῦ προέδρου τῆς Κύπρου ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου.
8 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σπυρίδωνος Μαρκεζίνη (παραίτηση στὶς 25 Νοεμβρίου τοῦ 1973).
17 Νοεμβρίου: Βίαιη καταστολὴ τῆς φοιτητικῆς ἐξέγερσης στὸ Πολυτεχνεῖο ἀπὸ τὸ στρατὸ καὶ τὴν ἀστυνομία μὲ πάνω ἀπὸ δεκαπέντε νεκροὺς καὶ δεκάδες τραυματίες. Ἑκατοντάδες συλλήψεις γίνονται ἀπὸ ὄργανα τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος.
25 Νοεμβρίου: Ὁ ταξίαρχος Ἰωαννίδης ἀνατρέπει τὸν Γ. Παπαδόπουλο καὶ ἐπιβάλλει προσωπικὴ δικτατορία μὲ κυβέρνηση ἀνδρείκελων.
1974 27 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ κρησφύγετό του στὴν Κύπρο ὁ Γεώργιος Γρίβας-Διγενής.
Οἱ διάδοχοί του ἀποφασίζουν ἀναστολὴ τῆς δράσης τῆς ΕΟΚΑ Β΄.
14 Φεβρουαρίου: Ἀνακοινώνεται ἐπίσημα ὁ ἐντοπισμὸς στὴν ὑποθαλάσσια περιοχὴ πλησίον τῆς Θάσου κοιτασμάτων ὑδρογονανθράκων. Ἡ ἡμερήσια παραγωγὴ ὑπολογίζεται σὲ 10.000 βαρέλια πετρελαίου.
10 Ἀπριλίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει ἐπίσημα τὶς προθέσεις της νὰ προχωρήσει σὲ ὑποθαλάσσιες ἔρευνες γιὰ ὑδρογονάνθρακες σὲ περιοχὲς ποὺ βρίσκονται στὴν ἑλληνικὴ ὑφαλοκρηπίδα.
15 Ἰουλίου: Ἡ Κυπριακὴ Ἐθνοφρουρὰ μὲ τὴν ὑποστήριξη μονάδων τῆς ΕΛΔΥΚ ἀνατρέπει τὸ νόμιμο ἡγέτη τῆς Κύπρου ἀρχιεπίσκοπο Μακάριο, ἐγκαθιστώντας στὸ προεδρικὸ ἀξίωμα τὸν Ν. Σαμψῶν. Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τουρκικὴ εἰσβολὴ στὴ Μεγαλόνησο.
20 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ τουρκικὴ εἰσβολὴ στὴν Κύπρο. Ἄγριος ἀεροπορικὸς βομβαρδισμὸς τοῦ νησιοῦ.
22 Ἰουλίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἐπιβάλλεται κατάπαυση τοῦ πυρὸς στὴν Κύπρο.
24 Ἰουλίου: De facto κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλῆ - Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητος (παραίτηση στὶς 21 Νοεμβρίου τοῦ 1974). Ἀποκαθίστανται οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ ἑπτὰ χρόνια Δικτατορίας. Ἐπιστρέφει ὕστερα ἀπὸ δέκα χρόνια αὐτοεξορίας στὴ Γαλλία ὁ Κ. Καραμανλής.
1 Αὐγούστου: Ἐπαναφέρεται σὲ ἰσχὺ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952, ἐκτὸς τῶν διατάξεων ποὺ ἀφοροῦν στὴ μορφὴ τοῦ πολιτεύματος, ἡ ὁποία θὰ κριθεῖ μὲ σχετικὸ δημοψήφισμα.
16 Αὐγούστου: Οἱ Τοῦρκοι ἐξαπολύουν στὴν Κύπρο τὸν Ἀττίλα II καὶ πετυχαίνουν νὰ καταλάβουν τὸ 40% περίπου τοῦ ἐδάφους τοῦ νησιοῦ. Μετὰ τὸν Ἀττίλα II ἡ κυβέρνηση Καραμανλὴ ἀποσύρει τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸ στρατιωτικὸ σκέλος τοῦ NATO.
3 Σεπτεμβρίου: Ο Α. Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν ἰδρυτικὴ διακήρυξη τοῦ ΠαΣοΚ.
4 Σεπτεμβρίου: Παραπέμπονται σὲ πειθαρχικὰ συμβούλια ὅλοι οἱ πανεπιστημιακοὶ ποὺ συνεργάστηκαν μὲ τὴ χούντα.
23 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει στὴ Λευκωσία ἀνταλλαγὴ αἰχμαλώτων ἀνάμεσα στοὺς Τουρκοκύπριους καὶ τοὺς Ἑλληνοκύπριους ὑπὸ τὴν ἐποπτεία τοῦ ΟΗΕ.
25 Σεπτεμβρίου: Ἐπανακυκλοφορεῖ ἔπειτα ἀπὸ 27 χρόνια νόμιμα ἡ ἐφημερίδα «Ριζοσπάστης».
1 Νοεμβρίου: Ὁ προϊστάμενος τῆς εἰσαγγελίας Ἐφετῶν Ἀθηνῶν ἀσκεῖ ποινικὴ δίωξη ἐναντίον τῶν Γ. Παπαδόπουλου, Σ. Παττακού, Ν. Μακαρέζου καὶ 62 ἀκόμη πραξικοπηματιῶν γιὰ ἐσχάτη προδοσία.
17 Νοεμβρίου: Σαρωτικὴ νίκη τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ καὶ τοῦ κόμματός του (Νέα Δημοκρατία) στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς (ΝΔ 54,4%, ΕΚ-ΝΔ 20,5%, ΠαΣοΚ 13,5%, Ἑνωμένη Ἀριστερὰ 9%).
21 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ (παραίτηση στὶς 28 Νοεμβρίου τοῦ 1977).
8 Δεκεμβρίου: Ὁ λαὸς ἀποφαίνεται ὁριστικὰ γιὰ τὸ πολιτειακό. Σὲ δημοψήφισμα ποὺ διεξάγεται τὸ 69% τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ τάσσεται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
11 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ στρατηγοῦ Φ. Γκιζίκη, πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀναλαμβάνει ὁ Μ. Στασινόπουλος, ἕνας ἀπὸ τοὺς λίγους δικαστικοὺς ποὺ εἶχαν ἀντιταχθεῖ στὴ Δικτατορία.
1975 27 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα προτείνει τὴν παραπομπὴ τοῦ ζητήματος τῆς ὑφαλοκρηπίδας στὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης. Ἡ Τουρκία ἀπορρίπτει τὴν ἑλληνικὴ πρόταση.
Φεβρουάριος: Ἀνακηρύσσεται τὸ «Τουρκικὸ Ὁμόσπονδο Κράτος τῆς Βόρειας Κύπρου» στὶς περιοχὲς ποὺ βρίσκονται ὑπὸ τουρκικὴ κατοχή.
9 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ὑποβάλλει αἴτηση γιὰ τὴν εἴσοδό της στὴν ΕΟΚ.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἄμυνας Εὐάγγελος Ἀβέρωφ ἀνακοινώνει τὴν καταστολὴ συνωμοτικῆς κίνησης στὸ στράτευμα (πιτζάμα πραξικόπημα).
14 Μαρτίου: Ἀρχίζουν ἔρευνες γιὰ τὴν ἀνεύρεση ὑδρογονανθράκων στὸ Δέλτα τοῦ Νέστου.
22 Μαρτίου: Παραπέμπονται σὲ δίκη οἱ πρωταίτιοι τοῦ πραξικοπήματος τῆς 21ης Ἀπριλίου τοῦ 1967 μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας.
11 Ἰουνίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ τὸ νέο Σύνταγμα, κύριο χαρακτηριστικό του ὁποίου εἶναι οἱ ὑπερεξουσίες τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
12 Ἰουνίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς ὑποβάλλει τὴν αἴτηση ἔνταξης τῆς χώρας στὴν ΕΟΚ.
19 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσάτσος ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Μιχαὴλ Στασινόπουλο.
28 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸν Κορυδαλλὸ ἡ δίκη τῶν πρωταίτιων τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1967.
9 Αὐγούστου: Συλλαμβάνονται καὶ φυλακίζονται οἱ ὑπεύθυνοι γιὰ τὰ αἱματηρὰ γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου.
23 Αὐγούστου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη τῶν ἀρχιπραξικοπηματιῶν καὶ μὲ ἀπόφαση τοῦ δικαστηρίου ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου στοὺς Παπαδόπουλο, Μακαρέζο καὶ Παττακό.
25 Αὐγούστου: Τὸ ὑπουργικὸ συμβούλιο ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Κ. Καραμανλὴ μετατρέπει μὲ ἀπόφασή του τὴ θανατικὴ καταδίκη τῶν ὑπευθύνων του πραξικοπήματος τοῦ 1967 σὲ ἰσόβια δεσμά, προκαλώντας τὴν ἀντίδραση τῆς ἀντιπολίτευσης.
24 Δεκεμβρίου: Ἡ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη κάνει τὴν ἐμφάνισή της. Δολοφονεῖται ὁ φερόμενος ὡς σταθμάρχης τῆς CIA στὴν Ἑλλάδα Ρ. Οὐέλς.
30 Δεκεμβρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη γιὰ τὰ γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου. Ἐκδίδεται καταδικαστικὴ ἀπόφαση γιὰ τὸ σύνολο σχεδὸν τῶν κατηγορουμένων.
1976 17 Ἰανουαρίου: Δημιουργεῖται ὑφυπουργεῖο Ἀπόδημου Ἑλληνισμοῦ.
28 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση διὰ τοῦ πρωθυπουργοῦ Κ. Καραμανλὴ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ παιδείας Γ. Ράλλη ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της γιὰ τὴν εἰσαγωγὴ τῆς δημοτικῆς γλώσσας σὲ ὅλες τὶς βαθμίδες τῆς ἐκπαίδευσης, ἐνῶ ἐξαγγέλλονται εὐρεῖες ἀλλαγὲς σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Ἡ γνωμοδότηση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι κατ’ ἀρχὰς θετικὴ γιὰ τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας στὴν ΕΟΚ, ἀλλὰ περιλαμβάνει καὶ κάποιες ἀσαφεῖς ἐπιφυλάξεις.
13 Φεβρουαρίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια στὰ Σπάτα τῆς Ἀττικῆς ἀνάμεσα σὲ κατοίκους τῆς περιοχῆς ποὺ διαδηλώνουν κατὰ τῆς ἐγκατάστασης τοῦ νέου ἀεροδρομίου τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὴν ἀστυνομία. Σημειώνονται μικροτραυματισμοὶ καὶ ἀρκετοὶ διαδηλωτὲς συλλαμβάνονται.
1 Μαΐου: Σκοτώνεται σὲ τροχαῖο καὶ κάτω ἀπὸ ἀδιευκρίνιστες συνθῆκες ὁ Ἀλέκος Παναγούλης, ὁ ὁποῖος στὴ διάρκεια τῆς Δικτατορίας εἶχε ἀναπτύξει σημαντικὴ ἀντιστασιακὴ δράση (ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου).
26 Ἰουλίου: Μετὰ τὴ δυναμικὴ ἀντίδραση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης στὶς ἐπιφυλάξεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της ἡ πρώτη Σύνοδος τῆς Διακυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ὑπουργῶν τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς ΕΟΚ καὶ τῆς Ἑλλάδας.
8 Αὐγούστου: Τὸ σκάφος πετρελαϊκῶν ἐρευνῶν τῆς Τουρκίας «Σισμὶκ 1», πρώην «Χόρα», διεξάγει ἔρευνες κοντὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ὑφαλοκρηπίδας. Τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης κατηγοροῦν τὸν πρωθυπουργὸ Καραμανλὴ γιὰ ἐνδοτισμὸ καὶ τοῦ ζητοῦν νὰ βυθίσει τὸ τουρκικὸ πλοῖο.
22 Σεπτεμβρίου: Καθιερώνεται τὸ βιβλιάριο ὑγείας γιὰ τὰ παιδιά.
31 Ὀκτωβρίου: Διεθνὴς ἐκστρατεία γιὰ τὴ σωτηρία τῶν μνημείων τῆς Ἀκρόπολης.
23 Νοεμβρίου: Ἀεροσκάφος τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας τύπου YS-11 μὲ 46 ἐπιβάτες καὶ τετραμελὲς πλήρωμα πέφτει καὶ συντρίβεται κοντὰ στὴν Κοζάνη. Δὲν σώζεται κανένας.
1977 5 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορικῆς Βιομηχανίας (ΕΑΒ) στὴν περιοχὴ τῆς Τανάγρας. Μὲ τὸ ἐργοστάσιο αὐτὸ ἡ ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία ἔχει πλέον τὴ δυνατότητα νὰ κάνει ἐργασίες συντήρησης στὰ ἀεροσκάφη της.
2 Μαΐου: Ἀπονέμεται στὸν ποιητὴ Γιάννη Ρίτσο τὸ βραβεῖο Λένιν γιὰ τὴν εἰρήνη.
14 Ἰουνίου: Πεθαίνει στὴ Νέα Ὑόρκη ὁ ἐρευνητής-γιατρὸς Γ. Κοτζιᾶς, γνωστὸς γιὰ τὶς ἔρευνές του γιὰ τὸ πάρκινσον.
28 Ἰουνίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ μὲ 193 ψήφους ὑπὲρ καὶ ἀπουσία τῶν βουλευτῶν τοῦ ΠαΣοΚ καὶ τοῦ ΚΚΕ ἐπικυρώνει τὴ συμφωνία ἔνταξης τῆς Ἑλλάδας στὴν ΕΟΚ.
3 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος.
Τὸν διαδέχεται στὴν προεδρία ὁ Σπύρος Κυπριανοῦ. Νέος ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου γίνεται ὁ Χρυσόστομος.
13 Αὐγούστου: Ἀναγγέλλεται ἡ λειτουργία τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Τηλεόρασης.
2 Νοεμβρίου: Καταρρακτώδης βροχή, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ κλείσιμο χειμάρρων καὶ τὴν ὑπερχείλιση τοῦ Κηφισοῦ, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἐκτεταμένες καταστροφὲς καὶ πάνω ἀπὸ 12 νεκροὺς στὴν Ἀθήνα καὶ κυρίως στὶς συνοικίες τοῦ Πειραιᾶ.
27 Νοεμβρίου: Ἡ Νέα Δημοκρατία κερδίζει τὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 42%. Τὸ ΠαΣοΚ εἶναι ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευση μὲ 25%.
28 Νοεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς σχηματίζει κυβέρνηση (ἡ ὁποία παραιτεῖται στὶς 10 Μαΐου τοῦ 1980).
5 Δεκεμβρίου: Ἀποφασίζονται σημαντικὲς παρεμβάσεις στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο τῆς Ἀκρόπολης μὲ σκοπὸ τὴ διάσωση τῶν μνημείων, κυρίως ἀπὸ τὴν ἀτμοσφαιρικὴ ρύπανση.
1978 19 Φεβρουαρίου: Προσπάθεια Αἰγυπτίων κομάντος -χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν ἄδεια τῆς Κυπριακῆς Κυβέρνησης- νὰ ἀπελευθερώσουν τοὺς ἐπιβάτες ἀεροσκάφους τῶν αἰγυπτιακῶν ἀερογραμμῶν ποὺ κρατοῦν ὁμήρους ἀεροπειρατὲς στὸ ἀεροδρόμιο τῆς Λάρνακας, καταλήγει σὲ σύγκρουση μὲ τὶς κυπριακὲς ἀρχὲς ἀσφαλείας. Ὁ τελικὸς ἀπολογισμὸς εἶναι 17 νεκροί, κυρίως κομάντος.
9 Μαρτίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς ἀναχωρεῖ γιὰ τὸ Μοντρὲ τῆς Ἐλβετίας ὅπου συναντιέται μὲ τὸν ὁμόλογό του, Μ. Ἐτσεβίτ. Οἱ συνομιλίες ποὺ ἀκολουθοῦν τὶς ἑπόμενες ἡμέρες χαρακτηρίζονται «ἐποικοδομητικές».
10 Μαρτίου: Ἀπαγορεύεται ἡ διαφήμιση τσιγάρων στὴν τηλεόραση.
24 Ἀπριλίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση δὲν ἀποδέχεται τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Διεθνοῦς Δικαστηρίου τῆς Χάγης νὰ ἀποφασίζει γιὰ τὶς ἑλληνοτουρκικὲς διαφορές.
21 Ἰουνίου: Σεισμικὴ δόνηση ἐντάσεως 6,5 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης (35 νεκροὶ καὶ δεκάδες τραυματίες).
22 Αὐγούστου: Καλοῦνται οἱ πρῶτες Ἑλληνίδες νὰ καταταγοῦν στὶς τάξεις τοῦ ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.
16 Σεπτεμβρίου: Νομιμοποιοῦνται οἱ ἀμβλώσεις μέχρι τὸν πέμπτο μήνα.
15 Δεκεμβρίου: Τὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης κηρύσσει ἑαυτὸ ἀναρμόδιο γιὰ τὴν ὁριοθέτηση τῆς ὑφαλοκρηπίδας στὸ Αἰγαῖο.
1979 27 Ἰανουαρίου: Καθορίζεται μὲ διάταγμα ὡς ἐθνικὴ σημαία αὐτὴ ποὺ φέρει τὶς ἐννέα ὁριζόντιες ἐναλλὰξ λευκὲς καὶ γαλάζιες ταινίες καὶ στὸ ἄνω ἀριστερὰ μέρος τὸ λευκὸ σταυρὸ σὲ γαλάζιο φόντο.
6 Ἀπριλίου: Ἀποφασίζεται ἡ ἐκ περιτροπῆς κυκλοφορία τῶν αὐτοκινήτων IX στὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας.
28 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὸ Ζάππειο Μέγαρο ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Κωνσταντῖνο Καραμανλὴ καὶ ἡγέτες χωρῶν-μελῶν τῆς ΕΟΚ ἡ συμφωνία γιὰ τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας στὴν Κοινότητα.
3 Ἰουνίου: Σύμφωνα μὲ δική της ἐπιθυμία, ἡ τέφρα τῆς Μαρίας Κάλλας σκορπίζεται στὸ Αἰγαῖο.
13 Ἰουνίου: Ἀποκαλύπτεται διαρροὴ θεμάτων κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῶν πανελλήνιων ἐξετάσεων. Οἱ ἐξετάσεις στὰ μαθήματα ὅπου ὑπῆρξε διαρροὴ ἀκυρώνονται.
18 Ὀκτωβρίου: Τὸ Νόμπελ λογοτεχνίας ἀπονέμεται στὸν ποιητὴ τοῦ Αἰγαίου Ὀδυσσέα Ἐλύτη.
1980 3 Ἰανουαρίου: Ἐφαρμόζεται τὸ πενθήμερο στὶς ὑπηρεσίες τοῦ Δημοσίου.
8 Ἰανουαρίου: Θεμελιώνεται τὸ Ὀλυμπιακὸ Στάδιο τῶν Ἀθηνῶν.
28 Ἰανουαρίου: Ἐπανεκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Μεσημβρινή» ποὺ εἶχε διακόψει τὴν κυκλοφορία τῆς λίγο μετὰ τὴν ἐπιβολὴ τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1967.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς μὲ ἐπιστολή του στὴ Διεθνῆ Ὀλυμπιακὴ Ἐπιτροπὴ προτείνει τὴ μόνιμη διεξαγωγὴ τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στὴν Ἑλλάδα.
8 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει χτυπημένος ἀπὸ τὸν καρκίνο ὁ ἔξοχος τραγουδιστὴς καὶ λυράρης Νίκος Ξυλούρης (γεννήθηκε τὸ 1938).
25 Φεβρουαρίου: Μεγάλη οἰκολογικὴ καταστροφὴ στὸ λιμάνι τῆς Πύλου ἀπὸ τὴν ἔκρηξη ποὺ σημειώνεται σὲ ἕνα δεξαμενόπλοιο, τὸ ὁποῖο τελικὰ βυθίζεται.
5 Μαΐου: Ἐκλέγεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Κωνσταντῖνο Τσάτσο.
8 Μαΐου: Μετὰ τὴν ἀνάληψη τῆς προεδρίας τῆς Δημοκρατίας ἀπὸ τὸν Κ. Καραμανλὴ ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τῆς ΝΔ ἐκλέγει τὸν Γ. Ράλλη ὡς ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος καὶ ὡς πρωθυπουργὸ μὲ 88 ψήφους ὑπὲρ (σχηματίζει κυβέρνηση δυὸ μέρες ἀργότερα). Ὁ ἀντίπαλός του, Ε. Ἀβέρωφ, παίρνει 84 ψήφους.
3 Ἰουνίου: Ἄγνωστοι πυρπολοῦν τὰ πολυκαταστήματα Κλαουδάτος καὶ Ἀτενὲ στὴν Ἀθήνα.
5 Ἰουλίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της νὰ πάρουν μέρος οἱ Ἕλληνες ἀθλητὲς στὴν Ὀλυμπιάδα τῆς Μόσχας, μὴ συμμετέχοντας στὸ μποϊκοτὰζ τῶν Ἀγώνων ποὺ ἔχουν ἐξαγγείλει οἱ ΗΠΑ, οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀντιδράσει μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴ σοβιετικὴ εἰσβολὴ στὸ Ἀφγανιστᾶν.
7 Ἰουλίου: Ἄγνωστοι πυρπολοῦν τὰ πολυκαταστήματα Δραγώνας στὴν Ἀθήνα καὶ Λαμπρόπουλος στὸν Πειραιά.
19 Ἰουλίου: Ὁ καθηγητὴς Μανόλης Ἀνδρόνικος ἀνακοινώνει τὴν ἀνακάλυψη καὶ ἄλλου σημαντικοῦ τάφου στὴ Βεργίνα.
4 Νοεμβρίου: Καθιερώνεται ἡ πενθήμερη ἐργασία.
19 Δεκεμβρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἐπιστρέφει πάλι στὸ στρατιωτικὸ σκέλος τοῦ NATO ἀπὸ τὸ ὁποῖο εἶχε ἀποχωρήσει τὸν Αὔγουστο τοῦ 1974, μετὰ τὸν Ἀττίλα II.
Ἄγνωστοι πυρπολοῦν στὴν Ἀθήνα τὰ πολυκαταστήματα ΜΙΝΙΟΝ καὶ ΚΑΤΡΑΝΤΖΟΣ.
1981 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα γίνεται τὸ δέκατο κράτος-μέλος τῆς Κοινότητας. Οἱ βουλευτὲς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου πλέον ἀνέρχονται στοὺς 434.
4 Ἰανουαρίου: Τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης δὲν παίρνουν μέρος στὴν ἐπίσημη τελετὴ ἔνταξης τῆς χώρας στὴν ΕΟΚ.
7 Φεβρουαρίου: Ὁ θάνατος τῆς τέως βασιλομήτορος Φρειδερίκης δημιουργεῖ προβλήματα στὴν κυβέρνηση Γ. Ράλλη, ἡ ὁποία τελικὰ δίνει ἄδεια γιὰ νὰ ταφεῖ ἡ ἐκλιποῦσα στὴ Δεκέλεια.
8 Φεβρουαρίου: Τραγικὸ ἀτύχημα μετὰ τὸν ποδοσφαιρικὸ ἀγώνα ΟΣΦΠ-ΑΕΚ στὸ στάδιο Καραϊσκάκη. Φίλαθλοι ποδοπατοῦνται στὴν ἔξοδο τῆς θύρας 7. Συνολικὰ 19 ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
24 Φεβρουαρίου: Σφοδρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 6,6 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει τὴν Κόρινθο καὶ τὸ Λεκανοπέδιο (ἐπίκεντρο τὰ νησιὰ Ἁλκυονίδες στὸν Κορινθιακό). Δέκα νεκροί, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τὴν κατάρρευση ξενοδοχείου στὴν Περαχώρα Κορινθίας, καὶ δεκάδες τραυματίες εἶναι ὁ τραγικὸς ἀπολογισμός.
Φορτώνεται στὸν Πρίνο τῆς Θάσου τὸ πρῶτο φορτίο ἑλληνικοῦ ἀργοῦ πετρελαίου.
14 Σεπτεμβρίου: Ἐπανεκδίδεται ἡ ἐφημερίδα τὸ «Ἔθνος», ποὺ εἶχε διακόψει τὴν κυκλοφορία τῆς λίγο μετὰ τὴν ἐκδήλωση τοῦ στρατιωτικοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1967.
18 Ὀκτωβρίου: Νίκη τοῦ ΠαΣοΚ στὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 48,06%. Η ΝΔ λαμβάνει 35,86% καὶ τὸ ΚΚΕ 10,93%. Τὴν ἴδια μέρα γίνονται καὶ οἱ πρῶτες εὐρωεκλογὲς στὴν Ἑλλάδα, τὶς ὁποῖες κερδίζει πάλι τὸ ΠαΣοΚ.
5 Δεκεμβρίου: Ἀποποινικοποιεῖται ἡ μοιχεία.
9 Δεκεμβρίου: Ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τῆς Νέας Δημοκρατίας ἐκλέγει νέο ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος τὸν Εὐάγγελο Ἀβέρωφ μὲ 67 ψήφους ἔναντι 32 τοῦ Κωστῆ Στεφανόπουλου καὶ 12 τοῦ Ἰωάννη Μπούτου.
15 Δεκεμβρίου: Ὁ Παλαιστίνιος ἡγέτης Γιάσερ Ἀραφὰτ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα προσκεκλημένος τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου.
1982 27 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο.
31 Μαρτίου: Ὁ Βαγγέλης Παπαθανασίου κερδίζει Ὄσκαρ γιὰ τὴ μουσικὴ ποὺ ἔγραψε γιὰ τὴν ταινία «Οἱ Δρόμοι τῆς Φωτιᾶς».
30 Ἀπριλίου: Ἀναγνωρίζεται ἐπίσημα μὲ νόμο ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίσταση.
14 Μαΐου: Πεθαίνει ἡ Δέσποινα Ἀχλαδιώτη, περισσότερο γνωστὴ ὡς Κυρὰ τῆς Ρῶ (μικρὴ βραχονησίδα τοῦ συμπλέγματος τῶν Δωδεκανήσων).
1 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τὴν ἔνταξή της στὴν ΕΟΚ ἀναλαμβάνει γιὰ ἕνα ἑξάμηνο τὴν προεδρία τῆς Κοινότητας.
24 Ἰουνίου: Ἀποπέμπεται ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Α. Παπανδρέου ὁ ὑπουργὸς οἰκονομικῶν Μ. Δρεττάκης, εἰσηγητὴς τοῦ ΦΑΠ (Φόρου Ἀκίνητης Περιουσίας).
3 Αὐγούστου: Η ΥΕΝΕΔ μετονομάζεται σὲ ΕΡΤ-2.
1983 10 Ἰανουαρίου: Ἡ δραχμὴ ὑποτιμᾶται κατὰ 15% ἔναντι τῶν ἄλλων ξένων νομισμάτων.
16 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κάνει γνωστὴ τὴν πρόθεσή της νὰ ἀγοράσει 120 ἀεροσκάφη τρίτης γενιᾶς γιὰ τὴν ἐνίσχυση τῆς Πολεμικῆς Ἀεροπορίας (ἡ ἀγορὰ τοῦ αἰώνα).
5 Φεβρουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1981, ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ἀνέρχεται σὲ 9.740.411 ἄτομα.
1 Μαΐου: Ἀπονέμεται στὸ συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη τὸ βραβεῖο Λένιν γιὰ τὴν εἰρήνη.
26 Αὐγούστου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ ἰδρυτικὸς νόμος τοῦ ΕΣΥ.
20 Σεπτεμβρίου: Ὁ ὑπουργὸς Παιδείας Α. Κακλαμάνης καταθέτει στὴ Βουλὴ νομοσχέδιο τὸ ὁποῖο προβλέπει τὴν κατάργηση τῶν ΚΑΤΕΕ καὶ τὴ δημιουργία τῶν ΤΕΙ.
15 Νοεμβρίου: Ὁ Ραοὺφ Ντενκτᾶς ἀνακηρύσσει μὲ τὴν ὑποστήριξη τῆς Ἀγκύρας τὸ κατεχόμενο τμῆμα τῆς Κύπρου σὲ «Τουρκικὴ Δημοκρατία τῆς Βόρειας Κύπρου». Λίγες μέρες ἀργότερα τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ μὲ τὸ ψήφισμα 541/83 καταδικάζει τὴ συγκεκριμένη ἐνέργεια.
1984 18 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ Λονδίνο σὲ ἡλικία 68 ἐτῶν ὁ δάσκαλος τοῦ λαϊκοῦ τραγουδιοῦ Βασίλης Τσιτσάνης.
17 Ἀπριλίου: Ἡ Τουρκία καὶ τὸ ψευδοκράτος τῆς Βόρειας Κύπρου ἀνταλλάσσουν πρέσβεις.
2 Μαΐου: Ἡ κυβέρνηση Ἀνδρέα Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν πρόθεσή της νὰ καταστρέψει τοὺς φακέλους κοινωνικῶν φρονημάτων.
11 Μαΐου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ μὲ τὸ ψήφισμα 550/84 καταδικάζει τὴ διαπίστευση Τούρκου πρέσβη στὰ Κατεχόμενα καὶ ζητᾶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν Βαροσίων στὴ διοίκηση τοῦ ΟΗΕ.
19 Ἰουλίου: Καταργοῦνται οἱ 19 ἀπὸ τὶς 108 συμφωνίες ποὺ εἶχαν συναφθεῖ μεταξὺ τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Η ΠΑ.
31 Ἰουλίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της νὰ προχωρήσει στὴν ἀγορὰ μαχητικῶν Mirage-2000 καὶ F-16 γιὰ τὴν ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία (ἀγορὰ τοῦ αἰώνα).
1 Σεπτεμβρίου: Παραιτεῖται γιὰ λόγους ὑγείας ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τῆς ΝΔ ὁ Ε. Ἀβέρωφ. Νέος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος ἐκλέγεται ὁ Κ. Μητσοτάκης.
9 Σεπτεμβρίου: Ἐνοποίηση τῶν σωμάτων Ἀσφαλείας, Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας Πόλεων.
15 Δεκεμβρίου: Ἡ δραχμὴ συμπεριλαμβάνεται στὸ σύστημα τοῦ ECU, τὸ ὁποῖο δὲν ἔχει ὑλικὴ ὑπόσταση ἀλλὰ παίζει τὸ ρόλο ἀποθεματικοῦ νομίσματος καὶ λογιστικῆς μονάδας γιὰ τοὺς λογαριασμοὺς τῆς Κοινότητας. Ἡ ἰσοτιμία διαμορφώνεται ὡς ἑξῆς: 1 ECU = 91,043 δραχμές.
1985 25 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ Ἠλίας Ἡλιοῦ, πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, σημαντικὴ προσωπικότητα τῆς Ἀριστερᾶς.
10 Μαρτίου: Παρὰ τὶς ἐνδείξεις ὅτι τὸ ΠαΣοΚ θὰ ὑποστηρίξει τὴν ὑποψηφιότητα Καραμανλὴ γιὰ τὸ προεδρικὸ ἀξίωμα, ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ κόμματος προτείνει τελικὰ τὸν Χρῆστο Σαρτζετάκη. Ὁ Καραμανλὴς παραιτεῖται καὶ καθήκοντα προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς, Γιάννης Ἀλευράς, μέχρι τὶς 29 Μαρτίου, ὅποτε καὶ ἐκλέγεται ὁ Σαρτζετάκης.
15 Μαρτίου: Σὲ ἀνταλλαγὴ πυρῶν ἀνάμεσα σὲ ὁμάδα τρομοκρατῶν μὲ ἀστυνομικοὺς σκοτώνονται ἕνας τρομοκράτης, ὁ Χ. Τσουτσουβής, καὶ τρεῖς ἀστυνομικοί.
28 Μαρτίου: Ὁ ἀρεοπαγίτης Χρῆστος Σαρτζετάκης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας μὲ τὴν ὁριακὴ πλειοψηφία τῶν 180 ψήφων.
2 Ἰουνίου: Τὸ ΠαΣοΚ κερδίζει τὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 45,25%. Η ΝΔ λαμβάνει 40,85 %, τὸ ΚΚΕ 9,89% καὶ τὸ ΚΚΕ ἔσ. 1,89%. Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου σχηματίζει κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 2 Ἰουλίου τοῦ 1989).
27 Ἰουνίου: Ἡ Ἀθήνα γίνεται πολιτιστικὴ πρωτεύουσα τῆς Εὐρώπης γιὰ ἕνα χρόνο.
19 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ Σάκης Καράγιωργας, μία ἀπὸ τὶς πιὸ σημαντικὲς φυσιογνωμίες τοῦ ἀντιδικτατορικοῦ ἀγώνα.
16 Δεκεμβρίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ πρῶτος νόμος γιὰ τὸ ΕΣΥ.
1986 17 Ἰανουαρίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ Μουσεῖο Κυκλαδικῆς Τέχνης στὴν Ἀθήνα.
17 Φεβρουαρίου: Οἱ κυβερνήσεις τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς Κοινότητας ὑπογράφουν τὴν Ἑνιαία Εὐρωπαϊκὴ Πράξη. Μὲ αὐτὴ οἱ 12 δεσμεύονται νὰ δημιουργήσουν τὸ ἀργότερο μέχρι τὴν 31η Δεκεμβρίου τοῦ 1992 μιὰ πραγματικὰ ἑνοποιημένη ἀγορὰ στὴν ὁποία θὰ διακινοῦνται ἐλεύθερα τὰ πρόσωπα, τὰ κεφάλαια, τὰ ἀγαθὰ καὶ οἱ ὑπηρεσίες.
21 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Βουλὴ ἡ συζήτηση γιὰ τὸ φάκελο τῆς Κύπρου.
26 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 74 ἐτῶν ἡ Ἀμαλία Φλέμιγκ. Ἡ ἐκλιποῦσα ὑπῆρξε σύζυγος καὶ ἐπιστημονικὴ συνεργάτιδα τοῦ μεγάλου Βρετανοῦ ἐπιστήμονα Ἀλεξάντερ Φλέμιγκ ποὺ ἀνακάλυψε τὴν πενικιλίνη. Ἡ Φλέμιγκ εἶχε ἐκλεγεῖ μὲ τὸ ψηφοδέλτιο Ἐπικρατείας τοῦ ΠαΣοΚ.
7 Μαρτίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος τοῦ 1975 στὶς μὴ θεμελιώδεις διατάξεις. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἀρκετὲς ἀπὸ τὶς ἐξουσίες τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας μεταβιβάζονται στὸν πρωθυπουργὸ καὶ στὴν κυβέρνηση.
17 Μαρτίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 77 ἐτῶν ὁ συγγραφέας Παντελὴς Πρεβελάκης.
2 Ἀπριλίου: Ἔκρηξη βόμβας σὲ ἀεροσκάφος τῆς TWA ἐνῶ πετὰ πάνω ἀπὸ τὸ Ἰόνιο ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τεσσάρων ἀτόμων. Τὴ βόμβα εἶχε τοποθετήσει ἀραβικὴ τρομοκρατικὴ ὀργάνωση.
15 Ἀπριλίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ ἀποφασίζει σχεδὸν ὁμόφωνα τὴ διεκδίκηση τῆς τέλεσης τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 1996 στὴν Ἀθήνα.
6 Μαΐου: Σοβαρὰ προβλήματα προκαλεῖ στὴ χώρα ἡ ραδιενεργὸς μόλυνση ποὺ ὀφείλεται στὸ πυρηνικὸ ἀτύχημα στὸ Τσερνομπὶλ τῆς Οὐκρανίας.
11 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος, σημαντικὸς πολιτικὸς μὲ πλούσια πνευματικὴ δράση.
13 Σεπτεμβρίου: Σφοδρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 6,2 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ πλήττει τὴν Καλαμάτα. Πολλὰ κτίρια καταρρέουν καὶ στὰ ἐρείπιά τους βρίσκουν τραγικὸ θάνατο εἴκοσι πέντε ἄτομα, ἐνῶ τραυματίζονται πάνω ἀπὸ ἑκατό.
12 Ὀκτωβρίου: Ἐκλέγονται στὶς δημοτικὲς ἐκλογὲς οἱ ὑποψήφιοι ποὺ ὑποστηρίζει ἡ ΝΔ στοὺς τρεῖς μεγάλους δήμους τῆς χώρας: Μ. Ἔβερτ στὴν Ἀθήνα, Α. Ἀνδριανόπουλος στὸν Πειραιὰ καὶ Σ. Κούβελας στὴ Θεσσαλονίκη.
1987 1 Ἰανουαρίου: Μεγάλη αὔξηση τῶν τιμῶν ἐξαιτίας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου εἴσπραξης τοῦ ΦΠΑ.
14 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 79 ἐτῶν ὁ μεγάλος δάσκαλος τοῦ θεάτρου καὶ σπουδαῖος σκηνοθέτης Κάρολος Κοῦν.
26 Φεβρουαρίου: Ὁ ποιητὴς Νικηφόρος Βρεττάκος ἐκλέγεται μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν.
Ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ θέτει τέλος στὸν ἀποκλεισμὸ ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνευματικὸ ἵδρυμα τῶν διανοητῶν μὲ προοδευτικὲς ἰδέες.
27 Μαρτίου: Οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις τῆς χώρας τίθενται σὲ κατάσταση ὕψιστης ἑτοιμότητας, ἀπαντώντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὶς προθέσεις τῆς Ἄγκυρας νὰ προβεῖ σὲ ἔρευνες γιὰ πετρέλαιο ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ὑφαλοκρηπίδας. Τὴν ἑπόμενη μέρα ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Τ. Ὀζὰλ δηλώνει ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνουν τέτοιου εἴδους ἔρευνες, συμβάλλοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴν ἐκτόνωση τῆς κατάστασης.
11 Μαΐου: Ἀρχίζουν νὰ ἐκπέμπουν οἱ δημοτικοὶ ραδιοφωνικοὶ σταθμοὶ 9.84 τῆς Ἀθήνας καὶ Κανάλι 1 τοῦ Πειραιᾶ. Μιὰ νέα ἐποχὴ γιὰ τὴν ἐνημέρωση καὶ τὴν ψυχαγωγία ξεκινᾶ.
14 Ἰουνίου: Ἡ ἐθνικὴ ὁμάδα τοῦ μπάσκετ ἀναδεικνύεται νικήτρια στὸ πανευρωπαϊκὸ πρωτάθλημα. Νικᾶ στὸν τελικὸ τὴν ὁμάδα τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης.
22 Ἰουλίου: Πρωτοφανὴς καύσωνας (συνδυασμὸς ὑψηλῆς θερμοκρασίας καὶ πολλῆς ὑγρασίας) πλήττει τὴ χώρα. Δεκάδες ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
8 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ διαπρεπὴς πολιτικὸς καὶ φιλόσοφος Κωνσταντῖνος Τσάτσος (1899-1987), τέως πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας (1975-1980).
28 Αὐγούστου: Αἴρεται μὲ ἀπόφαση τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἡ ἐμπόλεμη κατάσταση μὲ τὴν Ἀλβανία.
22 Ὀκτωβρίου: Ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἐγχείρηση στὸ Χὲρτ τῆς Ἀγγλίας ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου.
24 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται μετὰ τὴν ἀλλαγὴ τῆς εἰσοδηματικῆς πολιτικῆς τῆς κυβέρνησης γιὰ τὴν ὁποία δὲν εἶχε ἐνημερωθεῖ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κ. Σημίτης.
28 Δεκεμβρίου: Συνεχεῖς ἐκρήξεις σὲ στρατιωτικὲς ἀποθῆκες στὴ Μαλακάσα ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν τραυματισμὸ δεκάδων ἀνθρώπων.
1988 30 Ἰανουαρίου: Οἱ πρωθυπουργοὶ τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Τουρκίας Α. Παπανδρέου καὶ Τ. Ὀζὰλ συναντῶνται στὸ Νταβὸς τῆς Ἐλβετίας. Ἀναθερμαίνονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις.
21 Φεβρουαρίου: Ὁ Γιῶργος Βασιλείου ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
16 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 90 ἐτῶν ὁ ἀρχαιολόγος Γεώργιος Μυλωνάς, μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Ὁ Μυλωνὰς ὑπῆρξε ὑποδειγματικὸς ἀνασκαφέας τῶν Μυκηνῶν καὶ τοῦ πρωτοελλαδικοῦ νεκροταφείου τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ Ἀττικῆς.
26 Μαΐου: Οἱ καθηγητὲς τῆς Μέσης Ἐκπαίδευσης ἀρχίζουν ἀπεργιακὲς κινητοποιήσεις στὴ διάρκεια τῶν προαγωγικῶν καὶ τῶν γενικῶν ἐξετάσεων. Ἡ ἀπεργία δημιουργεῖ μεγάλη ἀναστάτωση στὴν παιδεία καὶ ἀναστέλλεται ἔπειτα ἀπὸ ἕνα μήνα.
13 Ἰουνίου: Ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Τουργοὺτ Ὀζὰλ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα στὸ πλαίσιο τοῦ φιλικοῦ κλίματος ποὺ ἐπικράτησε στὶς ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις μετὰ τὴ συνάντηση στὸ Νταβός.
10 Ἰουλίου: Δεκάδες φωτιὲς κατακαίουν πολλὲς περιοχὲς τῆς χώρας.
11 Ἰουλίου: Ἄραβες τρομοκράτες πλήττουν τὸ ἑλληνικὸ κρουαζιερόπλοιο «Σίτι ὂφ Πόρος».
24 Αὐγούστου: Ὁ ἐκλεγμένος τὸν περασμένο Φεβρουάριο πρόεδρος τῆς Κύπρου Γιῶργος Βασιλείου συναντᾶται μὲ τὸν Τουρκοκύπριο ἡγέτη Ραοὺφ Ντενκτᾶς στὴ Γενεύη. Οἱ συζητήσεις ποὺ ἀκολουθοῦν ἀποβαίνουν ἄκαρπες.
25 Αὐγούστου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἀνδρέας Παπανδρέου μεταβαίνει αἰφνιδιαστικὰ στὸ Λονδίνο, ὅπου ὑποβάλλεται σὲ ἐγχείρηση καρδιᾶς (μπαϊπὰς καὶ μεταμόσχευση βαλβίδων).
20 Ὀκτωβρίου: Ἀσκεῖται ποινικὴ δίωξη κατὰ τοῦ ἐπιχειρηματία Γ. Κοσκωτά.
20 Νοεμβρίου: Σύμφωνα μὲ τὸ πόρισμα τοῦ ἐπιτρόπου στὴν Τράπεζα Κρήτης, διαπιστώνεται ὑπεξαίρεση 40 δισεκατομμυρίων δραχμῶν.
31 Δεκεμβρίου: Ἐκπέμπει ἡ πρώτη μὴ κρατικὴ τηλεόραση στὴ Θεσσαλονίκη. Εἶναι ὁ δημοτικὸς τηλεοπτικὸς σταθμὸς τῆς πόλης τῆς Θεσσαλονίκης, TV-100.
1989 11 Ἰανουαρίου: Ὁ πρώην πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας Κωνσταντῖνος Καραμανλής, ἀναφερόμενος στὴν πολιτικὴ κατάσταση, δηλώνει: «Ἡ Ἑλλάδα μεταβλήθηκε σὲ ἕνα ἀπέραντο φρενοκομεῖο».
21 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία παραλαμβάνει τὰ πρῶτα ἀεροσκάφη F-16 C Fighting Falcon.
18 Ἰουνίου: Γίνονται βουλευτικὲς ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες κυριαρχεῖ τὸ αἴτημα γιὰ «κάθαρση».
Πρῶτο κόμμα ἀναδεικνύεται ἡ ΝΔ μὲ ποσοστὸ 44,25%, δεύτερο τὸ ΠαΣοΚ μὲ 39,15% καὶ τρίτος ὁ Συνασπισμὸς μὲ 13,12%. Λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, τὸ πρῶτο κόμμα ἀδυνατεῖ νὰ σχηματίσει κυβέρνηση.
1 Ἰουλίου: Σχηματίζεται κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ καὶ Συνασπισμοῦ τῆς Ἀριστερᾶς καὶ τῆς Προόδου μὲ πρωθυπουργὸ τὸν προερχόμενο ἀπὸ τὴ ΝΔ Τζαννὴ Τζαννετάκη.
2 Ἰουλίου: Ὁρκίζεται ἡ κυβέρνηση Τζαννὴ Τζαννετάκη (παραίτηση στὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1989).
26 Σεπτεμβρίου: Δολοφονεῖται ἀπὸ τὴν τρομοκρατικὴ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη ὁ βουλευτὴς τῆς ΝΔ καὶ θερμὸς ὑποστηρικτὴς τῆς συγκυβέρνησης μὲ τὸ Συνασπισμὸ Παῦλος Μπακογιάννης. Εἶχε ἀναπτύξει σημαντικὴ ἀντιδικτατορικὴ δράση καὶ στὴ διάρκεια τῆς Ἑπταετίας ὑπῆρξε διευθυντὴς τοῦ ἑλληνικοῦ προγράμματος τῆς Ντόιτσε Βέλε.
12 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἰωάννης Γρίβας σχηματίζει ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση (ἡ ὁποία παραιτεῖται στὶς 23 Νοεμβρίου τοῦ 1989).
5 Νοεμβρίου: Παρὰ τὴ νίκη της μὲ 46,2% στὶς ἐκλογές, ἡ ΝΔ λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος ἀδυνατεῖ νὰ σχηματίσει κυβέρνηση (ΠαΣοΚ 40,70%, Συνασπισμὸς 11%).
23 Νοεμβρίου: Τὸ ΠαΣοΚ, ἡ ΝΔ καὶ ὁ Συνασπισμὸς συμφωνοῦν νὰ στηρίξουν οἰκουμενικὴ κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ξ. Ζολώτα.
1990 2 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ πολιτικὸς Εὐάγγελος Ἀβέρωφ. Ὁ ἐκλιπὼν εἶχε συγγράψει πολλὲς μελέτες ἱστορικοῦ καὶ πολιτικοῦ ἐνδιαφέροντος καθὼς καὶ θεατρικὰ ἔργα. Ὑπῆρξε ὁ πρῶτος ἐπιφανὴς πολιτικὸς τῆς συντηρητικῆς παράταξης ποὺ μίλησε γιὰ ἐμφύλιο πόλεμο καὶ ὄχι γιὰ «συμμοριτοπόλεμο».
8 Ἀπριλίου: Η ΝΔ ὑπὸ τὸν Κ. Μητσοτάκη μὲ ποσοστὸ 46,88% καὶ μὲ 150 ἕδρες σχηματίζει κυβέρνηση μὲ τὴ στήριξη τοῦ ἑνὸς βουλευτῆ ποὺ ἐκλέγει ἡ ΔΗΑΝΑ. Τὸ ΠαΣοΚ μὲ 38,61% ἐκλέγει 123 βουλευτές.
4 Μαΐου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἐκλέγεται γιὰ δεύτερη φορᾶ πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Χρῆστο Σαρτζετάκη.
21 Μαΐου: Ἡ Ἑλλάδα ἀναγνωρίζει διπλωματικὰ τὸ κράτος τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ἀναβαθμίζει τὶς σχέσεις της μὲ τοὺς Παλαιστίνιους.
4 Ἰουλίου: Ἡ κυπριακὴ κυβέρνηση ὑποβάλλει αἴτηση γιὰ ἔνταξη στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα.
3 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση διακηρύσσει τὴν ἀντίθεσή της στὴν ἰρακινὴ εἰσβολὴ στὸ Κουβέιτ, ἐνῶ συγχρόνως ἀνακοινώνει ὅτι θὰ παράσχει κάθε δυνατὴ βοήθεια στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις οἱ ὁποῖες ἑτοιμάζουν ἀνακατάληψή του.
1991 9 Ἰανουαρίου: Σκοτώνεται ὁ ἐκπαιδευτικός της δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης Νίκος Τεμπονέρας στὴ διάρκεια ἐπεισοδίων σὲ σχολικὸ συγκρότημα τῆς Πάτρας ἀνάμεσα σὲ καταληψίες καὶ ἐξωσχολικούς. Οἱ μαθητικὲς κινητοποιήσεις στρέφονται ἐναντίον τῶν μέτρων τῆς κυβέρνησης τοῦ Κ. Μητσοτάκη (ὑπουργὸς Παιδείας Β. Κοντογιαννόπουλος) γιὰ τὴν παιδεία.
20 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἀλέκα Παπαρήγα ἐκλέγεται Γενικὴ Γραμματέας τοῦ ΚΚΕ.
11 Μαρτίου: Ἀρχίζει στὸ Εἰδικὸ Δικαστήριο ἡ δίκη τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου καὶ ὑπουργῶν τῆς κυβέρνησής του μὲ τὴν κατηγορία ὅτι ἐμπλέκονται στὸ «σκάνδαλο Κοσκωτα». Ἡ δίκη θὰ τελειώσει μετὰ ἀπὸ ἐννιὰ μῆνες μὲ τὴν ἀθώωση τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ.
19 Ἀπριλίου: Ἔκρηξη βόμβας στὰ χέρια Παλαιστίνιου τρομοκράτη στὸ κέντρο τῆς Πάτρας στοιχίζει τὴ ζωὴ σὲ ἑπτὰ ἀνθρώπους.
19 Ἰουλίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Τζὸρζ Μποὺς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα. Ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς ἑλληνικῆς Βουλῆς διακηρύσσει τὴν πεποίθησή του ὅτι σύντομα τὸ Κυπριακὸ θὰ ὁδηγηθεῖ σὲ μία λύση ποὺ θὰ εἶναι ἀποδεκτὴ καὶ βιώσιμη.
10 Δεκεμβρίου: Στὴ Σύνοδο Κορυφῆς τῆς ΕΟΚ στὸ Μάαστριχτ τῆς Ὀλλανδίας ὑπογράφεται ἡ ὁμώνυμη συνθήκη, ἡ ὁποία προβλέπει κοινὸ νόμισμα καὶ κοινὴ ἀμυντικὴ πολιτικὴ μέχρι τὸ τέλος τοῦ 1999. Λίγες μέρες μετὰ ὁ Γενικὸς Γραμματέας τοῦ ΟΗΕ, Χαβιὲ Περὲζ ντὲ Κουέγιαρ, στὴν ἐτήσια ἔκθεσή του γιὰ τὸ Κυπριακὸ ἐπισημαίνει: «Ἡ διατήρηση τοῦ status quo δὲν ἀποτελεῖ λύση».
1992 14 Φεβρουαρίου: Ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄτομα διαδηλώνουν στὴ Θεσσαλονίκη γιὰ τὴν ἑλληνικότητα τῆς Μακεδονίας.
12 Μαρτίου: Ἡ πώληση τῆς τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ-ΗΡΑΚΛΗΣ στὴν ἰταλικὴ ἑταιρεία ΚΑΛΤΣΕΣΤΡΟΥΤΣΙ ξεσηκώνει θύελλα ἀντιδράσεων ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολίτευσης (ΠαΣοΚ). Ὁ ἀρχηγὸς τῆς δηλώνει ὅτι δὲν θὰ ἀναγνωρίσει τὴ νομιμότητα τῆς πώλησης ὅταν θὰ γίνει κυβέρνηση.
26 Ἰουνίου: Ἡ Διάσκεψη Κορυφῆς τῆς ΕΟΚ στὴ Λισαβόνα ἀποφασίζει νὰ μὴν ἀναγνωρίσει τὰ Σκόπια μὲ τὸ ὄνομα Μακεδονία, ἀποδεχόμενη τὶς ἑλληνικὲς θέσεις-προτάσεις.
15 Ἰουλίου: Ἔναρξη νέου κύκλου συνομιλιῶν στὴ Νέα Ὑόρκη ἀνάμεσα στὶς δυὸ κυπριακὲς κοινότητες, πάνω σὲ «δέσμη ἰδεῶν» τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ Μποῦτρος Γκάλι. Ἡ προσπάθεια ναυαγεῖ στὸ τέλος Αὐγούστου.
31 Ἰουλίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ Βουλὴ ἡ Συνθήκη τοῦ Μάαστριχτ. Ὑπὲρ τῆς συνθήκης τάσσονται ἡ ΝΔ καὶ τὸ ΠαΣοΚ.
6 Αὐγούστου: Ἡ Βούλα Πατουλίδου κερδίζει τὸ χρυσὸ μετάλλιο στὸ δρόμο τῶν 100 μέτρων μετ’ ἐμποδίων στοὺς Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες τῆς Βαρκελόνης. Εἶναι τὸ πρῶτο χρυσὸ μετάλλιο ποὺ κερδίζει ἡ Ἑλλάδα στὸ στίβο σὲ Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες μετὰ τὸ 1912 καὶ τὴν ἐπιτυχία τοῦ Κώστα Τσικλητήρα στὸ ἅλμα εἰς μῆκος ἄνευ φορᾶς.
11 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἀδιαλλαξία τῆς τουρκοκυπριακῆς πλευρᾶς ὁδηγεῖ σὲ ναυάγιο τὶς συνομιλίες ἀνάμεσα στὶς δυὸ κοινότητες. Ὁ πρόεδρος τῆς Κύπρου Γιῶργος Βασιλείου καὶ ὁ Τουρκοκύπριος ἡγέτης Ραοὺφ Ντεκτᾶς συμφωνοῦν οἱ συνομιλίες νὰ συνεχιστοῦν μετὰ τὶς ἐπικείμενες κυπριακὲς ἐκλογές.
1993 14 Φεβρουαρίου: Ὁ Γλαῦκος Κληρίδης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἔπειτα ἀπὸ πολλὲς ἀποτυχημένες προσπάθειες.
1 Μαΐου: Ἡ Διεθνὴς Διάσκεψη στὴ Βουλιαγμένη γιὰ τὸ Βοσνιακὸ καταλήγει σὲ ἀποτυχία, παρὰ τὴν κατ’ ἀρχὰς θετικὴ στάση τοῦ Ράντοβαν Κάρατζιτζ ἀπέναντι στὸ Σχέδιο Βάνς-Ὄουεν.
10 Ὀκτωβρίου: Τὸ ΠαΣοΚ ἐπιστρέφει στὴν ἐξουσία ὕστερα ἀπὸ ἕνα διάλειμμα τεσσάρων ἐτῶν. Κερδίζει τὶς ἐκλογὲς ποὺ προκηρύσσονται πρόωρα ἐπειδὴ ἡ κυβέρνηση Μητσοτάκη ἔχασε τὴν κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία (46,7% ἔναντι 39,8% τῆς Νέας Δημοκρατίας).
16 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κληρίδης καὶ ὁ Παπανδρέου ἀποφασίζουν στὴν Ἀθήνα γιὰ τὴ δημιουργία τοῦ Δόγματος τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου Ἑλλάδας καὶ Κύπρου.
1 Νοεμβρίου: Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα μετονομάζεται σὲ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
3 Νοεμβρίου: Ο Κ. Μητσοτάκης παραιτεῖται ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τῆς Νέας Δημοκρατίας. Νέος ἀρχηγὸς γίνεται ὁ Μιλτιάδης Ἔβερτ.
16 Δεκεμβρίου: Οἱ περισσότερες χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης συνάπτουν διπλωματικὲς σχέσεις μὲ τὰ Σκόπια παρακάμπτοντας τὶς ἑλληνικὲς ἀντιρρήσεις.
1994 1 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία τοῦ τὸ Εὐρωπαϊκὸ Νομισματικὸ Ἵδρυμα τὸ ὁποῖο προετοιμάζει τὸ ἔργο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κεντρικῆς Τράπεζας.
4 Φεβρουαρίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ ὑπουργοῦ Δημόσιας Τάξης Στέλιου Παπαθεμελῆ ἀπαγορεύεται ἡ παράταση τοῦ ὡραρίου λειτουργίας τῶν νυχτερινῶν καταστημάτων πέραν τῆς 2ας πρωινῆς. Τὸ μέτρο ἀρχίζει νὰ ἰσχύει ἀπὸ τὶς 16 Μαρτίου.
9 Φεβρουαρίου: Οἱ ΗΠΑ ἀναγνωρίζουν ἐπίσημα τὰ Σκόπια ὡς Πρώην Γιουγκοσλαβικὴ Δημοκρατία τῆς Μακεδονίας (FYROM).
16 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἐπιβάλλει οἰκονομικὸ ἀποκλεισμὸ στὰ Σκόπια (ἐμπάργκο). Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἐπιτροπὴ παραπέμπει τὴν Ἑλλάδα στὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο γι’ αὐτὴ τῆς τὴν ἐνέργεια (6 Ἀπριλίου τοῦ 1994).
6 Μαρτίου: Πεθαίνει στὶς ΗΠΑ ὅπου νοσηλεύεται ἡ ὑπουργὸς πολιτισμοῦ Μελίνα Μερκούρη.
2 Ἀπριλίου: Μὲ νομοσχέδιο, τὸ περιεχόμενο τοῦ ὁποίου δημοσιεύουν ἐφημερίδες τῶν Ἀθηνῶν, δημεύεται τὸ σύνολο τῆς λεγόμενης «βασιλικῆς περιουσίας».
10 Ἀπριλίου: Ἀλβανικὸ φυλάκιο στὴν περιοχὴ τῆς Ἐπισκοπῆς δέχεται ἐπίθεση ἀπὸ ἀγνώστους. Σκοτώνονται δυὸ Ἀλβανοὶ στρατιῶτες. Ἡ ἀλβανικὴ κυβέρνηση κατηγορεῖ τὴν Ἑλλάδα ὡς ὑποκινητὴ τῆς «τρομοκρατικῆς ἐνέργειας», ὅπως τὴν ἀποκάλεσε ὁ ἐκπρόσωπός της.
25 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ Γιῶργος Γεννηματᾶς, ἰδρυτικὸ στέλεχος τοῦ ΠαΣοΚ.
4 Μαΐου: Ὁ πρῶτος «μετροπόντικας» ἀρχίζει τὴ διάνοιξη τῆς σήραγγας τοῦ ὑπόγειου σιδηροδρόμου στὴν περιοχὴ τοῦ σταθμοῦ Λαρίσης.
12 Ἰουνίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ἑλλήνων εὐρωβουλευτῶν τὸ ΠαΣοΚ καὶ ἡ Νέα Δημοκρατία χάνουν μεγάλο μέρος τῆς δύναμής τους καὶ ἐπωφελοῦνται ἀπὸ αὐτὸ τὰ μικρότερα κόμματα, ΚΚΕ, Πολιτικὴ Ἄνοιξη καὶ Συνασπισμός.
15 Ἰουνίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ Πολιτικοῦ της Συμβουλίου, ἡ ΔΗΑΝΑ τοῦ Κωστὴ Στεφανόπουλου ἀποφασίζει νὰ διαλυθεῖ, ἐξαιτίας τῆς ἀποτυχίας ποὺ σημείωσε στὶς ἐκλογὲς γιὰ τὸ Εὐρωκοινοβούλιο.
Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 70 ἐτῶν ὁ μουσικοσυνθέτης Μάνος Χατζιδάκις.
25 Ἰουνίου: Στὴ Διάσκεψη Κορυφῆς τῆς Κέρκυρας ἀποφασίζεται νὰ συμπεριληφθεῖ ἡ Κύπρος στὰ κράτη ποὺ θὰ ἐνταχθοῦν στὸ μέλλον στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
29 Ἰουνίου: Τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο δικαιώνει ἐν μέρει τὴν Ἑλλάδα σχετικὰ μὲ τὴν ὑπόθεση τοῦ ἐμπάργκο κατὰ τῶν Σκοπῖων.
11 Ἰουλίου: Βομβιστικὴ ἐπίθεση στὴ Ρόδο χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἔγκυρες πηγὲς τοῦ ὑπουργείου Δημόσιας Τάξης προβοκατόρικη ἐνέργεια ξένων πρακτόρων.
30 Ἰουλίου: Ἡ Ἑλλάδα ὑπογράφει μαζὶ μὲ ἄλλες χῶρες τὴ διεθνῆ σύμβαση γιὰ τὸ δίκαιο τῆς θάλασσας, ἡ ὁποία τῆς δίνει τὸ δικαίωμα γιὰ μονομερῆ ἐπέκταση τῶν χωρικῶν τῆς ὑδάτων ἀπὸ ἕξι σὲ δώδεκα ναυτικὰ μίλια. Ἡ Τουρκία λίγους μῆνες μετὰ (16 Νοεμβρίου τοῦ 1994) ἀνακοινώνει ὅτι θεωρεῖ αἰτία πολέμου ἐνδεχόμενη ἐπέκταση τῶν ἑλληνικῶν χωρικῶν ὑδάτων.
16 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὰ Τίρανα ἡ δίκη πέντε μελῶν τῆς Ὁμόνοιας ποὺ κατηγοροῦνται γιὰ ἐνέργειες ἐναντίον τῶν Ἀλβανῶν. Ἡ δίκη γίνεται παρουσία Ἑλλήνων καὶ ξένων παρατηρητῶν κάτω ἀπὸ συνθῆκες τρομοκρατίας καὶ ὁλοκληρώνεται στὶς 7 Σεπτεμβρίου μὲ τὴν ἔκδοση τῆς καταδικαστικῆς γιὰ τὰ μέλη τῆς Ὁμόνοιας ἀπόφασης. Ἐντονότατο διάβημα πρὸς τὴν ἀλβανικὴ ἡγεσία τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
13 Σεπτεμβρίου: Τὸ κράτος τῶν Σκοπῖων ἐγκαταλείπει τὸ ἄστρο τῆς Βεργίνας ὡς ἐθνικό του σύμβολο καὶ υἱοθετεῖ τὸν ἀκτινοφόρο Ἥλιο σὲ κόκκινο φόντο.
16 Ὀκτωβρίου: Στὸν πρῶτο γύρο τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν στὴν Ἀθήνα ὁ πρώην διπλωμάτης Δημήτρης Ἀβραμόπουλος, τὸν ὁποῖο ὑποστηρίζει ἡ Νέα Δημοκρατία, νικᾶ μὲ ποσοστὸ 44,3% τὸν Θεόδωρο Πάγκαλο, ποὺ τὸν ὑποστηρίζει τὸ ΠαΣοΚ. Τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ (23 Ὀκτωβρίου) ἐκλέγεται δήμαρχος Ἀθηναίων. Τὸ ΠαΣοΚ κερδίζει πολλὲς νομαρχίες, διατηρώντας ἀπόσταση πέντε τουλάχιστον ποσοστιαίων μονάδων ἀπὸ τὴ Νέα Δημοκρατία.
9 Νοεμβρίου: Ὁ Γιῶργος Κοσκωτᾶς καταδικάζεται σὲ κάθειρξη 25 ἐτῶν γιὰ τὸ σκάνδαλο τῆς Τράπεζας Κρήτης.
1995 8 Μαρτίου: Τὸ ΠαΣοΚ καὶ ἡ Πολιτικὴ Ἄνοιξη συμπράττουν καὶ ἐκλέγουν πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας τὸν Κωστὴ Στεφανόπουλο.
15 Ἰουνίου: Σφοδρὴ σεισμικὴ δόνηση στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγίου ἐντάσεως 6,1 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κατάρρευση πολλῶν κτιρίων καὶ τὸ θάνατο 16 ἀνθρώπων. Γιὰ πρώτη φορᾶ μετέχει στὴ διάσωση τῶν ἐγκλωβισμένων ἡ Εἰδικὴ Μονάδα Ἀντιμετώπισης Καταστροφῶν τῆς Πυροσβεστικῆς, ἡ ὁποία κατορθώνει νὰ βγάλει ἕνα μικρὸ παιδὶ ἀπὸ τὰ ἐρείπια μιᾶς πολυκατοικίας ποὺ ἔχει καταρρεύσει.
1996 15 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου παραιτεῖται ἀπὸ πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ καὶ πρωθυπουργὸς λόγω τῆς ἀδυναμίας του νὰ ἀσκήσει τὰ καθήκοντά του. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τοῦ ΠαΣοΚ ἐκλέγει τὸν Κώστα Σημίτη στὴ θέση τοῦ πρωθυπουργοῦ.
22 Ἰανουαρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης ἐκλέγεται ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τοῦ ΠαΣοΚ πρωθυπουργὸς - διαδέχεται τὸν Ἀνδρέα Παπανδρέου ποὺ νοσηλεύεται στὸ Ὠνάσειο.
28 Ἰανουαρίου: Σὲ ἀνακοίνωση τοῦ τὸ ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Ἄμυνας ἀναφέρει ὅτι οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις ἐπανατοποθέτησαν στὴ νησίδα Ἴμια τὴν ἑλληνικὴ σημαία τὴν ὁποία Τοῦρκοι δημοσιογράφοι εἶχαν ἀντικαταστήσει μὲ τὴν Ἡμισέληνο.
31 Ἰανουαρίου: Οἱ ἑλληνικὲς καὶ οἱ τουρκικὲς δυνάμεις ἀποσύρονται ἀπὸ τὴ βραχονησίδα Ἴμια μὲ ἀμερικανικὴ παρέμβαση. Στὴ διάρκεια τῆς ἐπιχείρησης ἑλληνικὸ ἑλικόπτερο τοῦ ΠΝ πέφτει καὶ βυθίζεται. Σκοτώνονται τὰ τρία μέλη τοῦ πληρώματός του.
18 Μαρτίου: Πεθαίνει ὁ τιμημένος μὲ τὸ Νόμπελ λογοτεχνίας ποιητῆς Ὀδυσσέας Ἐλύτης.
23 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου λίγο πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ συνεδρίου τοῦ ΠΑΣΟΚ.
23 Ἰουλίου: Πεθαίνει ἡ ἠθοποιὸς Ἀλίκη Βουγιουκλάκη (γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα τὸ 1934).
11 Αὐγούστου: Εἰρηνικὲς διαδηλώσεις Κυπρῖων στὴν Πράσινη Γραμμὴ βάφονται μὲ αἷμα. Τουρκοκύπριοι καὶ Τοῦρκοι Γκρίζοι Λύκοι ξυλοκοποῦν μέχρι θανάτου τὸν Κύπριο διαδηλωτὴ Τάσο Ἰσαάκ. Σὲ νέα ἐπεισόδια ποὺ γίνονται λίγες μέρες ἀργότερα ἕνας ἄλλος Κύπριος διαδηλωτής, ὁ Σολωμὸς Σολωμού, ἐκτελεῖται ἀπὸ ὄργανα τῆς Τουρκοκυπριακῆς Διοίκησης.
12 Σεπτεμβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τὸ ΠΑΣΟΚ παίρνει 41,49% καὶ 162 ἕδρες, ἡ ΝΔ 38,12% καὶ 108 ἕδρες, τὸ ΚΚΕ 5,61% καὶ 11 ἕδρες, ὁ Συνασπισμὸς 5,12% καὶ 10 ἕδρες καὶ τέλος τὸ ΔΗΚΚΙ 4,45% καὶ 9 ἕδρες.
13 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης σχηματίζει κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 10 Ἀπριλίου τοῦ 2000).
18 Δεκεμβρίου: Τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων ἀποφαίνεται ὅτι ἡ Τουρκία παραβιάζει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα στὴν Κύπρο, ἐπειδὴ δὲν ἐπιτρέπει σὲ πολίτες τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας νὰ ἐκμεταλλευτοῦν τὶς περιουσίες τους. Τὸ δικαστήριο ἐπιδικάζει χρηματικὴ ἀποζημίωση στὴν ἐνάγουσα Τιτίνα Λοϊζίδου ἀπὸ τὴν Κερύνεια.
1997 21 Μαρτίου: Ὁ Κώστας Καραμανλὴς ἐκλέγεται ἀπὸ τὸ συνέδριο τοῦ κόμματος ἀρχηγὸς τῆς ΝΔ -διαδέχεται τὸν Μ. Ἔβερτ.
1 Ἰουνίου: Κυκλοφορεῖ ἀνασχεδιασμένο τὸ χαρτονόμισμα τῶν 5.000 δραχμῶν. Ἡ ἔκδοση αὐτὴ κρίνεται ἀπολύτως ἀναγκαία γιὰ νὰ ἀποφευχθοῦν τὰ πολλὰ καὶ συνεχῶς αὐξανόμενα κρούσματα παραχάραξης τοῦ παλαιότερου χαλκογραφικοῦ χαρτονομίσματος.
11 Αὐγούστου: Ἀρχίζουν νέες διακοινοτικὲς συνομιλίες γιὰ τὴν Κύπρο στὴν Ἐλβετία. Ναυαγοῦν ὅμως διότι ἡ ἑλληνοκυπριακὴ πλευρὰ ἀπορρίπτει τὴν ἀξίωση τοῦ Ντενκτᾶς νὰ ἀποσύρει τὴν αἴτηση ἔνταξης στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
22 Αὐγούστου: Ὁ ὑπουργὸς Παιδείας Γεράσιμος Ἀρσένης καταθέτει γιὰ ψήφιση στὴ Βουλὴ πολυνομοσχέδιο, τὸ ὁποῖο συνθέτει τὸ θεσμικὸ πλαίσιο τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρύθμισης.
5 Σεπτεμβρίου: Ἡ Διεθνὴς Ὀλυμπιακὴ Ἐπιτροπὴ ἀναθέτει στὴν Ἑλλάδα τὴ διοργάνωση τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 2004 στὴν Ἀθήνα.
2 Ὀκτωβρίου: Τὰ κράτη-μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης ὑπογράφουν στὸ Ἄμστερνταμ τὴν ἀναθεώρηση τῆς Συνθήκης τοῦ Μάαστριχτ (Συνθήκη τοῦ Ἄμστερνταμ).
7 Νοεμβρίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ Σχέδιο Καποδίστριας, τὸ ὁποῖο προβλέπει ἐκτεταμένη συνένωση κοινοτήτων καὶ δημιουργία πολλῶν νέων δήμων.
1998 16 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ ἠθοποιὸς Δημήτρης Χὸρν (γεννήθηκε στὶς 9 Μαρτίου τοῦ 1921). Ὁ ἴδιος εἶπε: «Ἐγὼ δὲν ἀγάπησα τὸν ἑαυτό μου, οὔτε τὴν τέχνη μου. Εἶναι φορὲς ποὺ περνάω νύχτες ὁλόκληρες μὲ τὴν ἐφιαλτικὴ ἐρώτηση, ἂν πρέπει νὰ βγῶ στὸ θέατρο...».
15 Φεβρουαρίου: Ὁ Γλαῦκος Κληρίδης ἐπανεκλέγεται στὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
23 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ὁ ὁποῖος χρημάτισε δεκατρία χρόνια πρωθυπουργὸς καὶ δέκα πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας.
28 Ἀπριλίου: Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος -μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Σεραφεὶμ στὶς 10 Ἀπριλίου- ἐκλέγει στὴ χηρεύουσα θέση τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος τὸ μητροπολίτη Δημητριάδος καὶ Ἁλμυροῦ κ. Χριστόδουλο.
12 Ἰουνίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια σημειώνονται ἀνάμεσα στὰ ΜΑΤ καὶ σὲ ἀδιόριστους ἐκπαιδευτικοὺς ἔξω ἀπὸ τὰ ἐξεταστικὰ κέντρα κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐξετάσεων γιὰ τὴν πρόσληψη ἐκπαιδευτικῶν.
3 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὴ Νέα Ὑόρκη ὁ πρῶτος γύρος τῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς συνομιλιῶν γιὰ τὸ Κυπριακό, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ Κόφι Ἀνᾶν.
29 Δεκεμβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ καὶ ἡ κυπριακὴ κυβέρνηση ἀποφασίζουν μετὰ τὶς ἔντονες ἀντιδράσεις τῆς Ἄγκυρας νὰ ἐγκαταστήσουν τοὺς ρωσικῆς κατασκευῆς ἀντιβαλλιστικοὺς πυραύλους S-300 στὴν Κρήτη.
31 Δεκεμβρίου: Καταργεῖται μὲ νόμο ἡ εἰδικότητα τοῦ ἀσυρματιστῆ (μαρκόνη) τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ.
1999 1 Ἰανουαρίου: Ἕντεκα χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης εἰσέρχονται στὴ Ζώνη τοῦ Εὐρώ. Ἡ ἰσοτιμία καθορίζεται σὲ 1 εὐρὼ γιὰ 1 ECU (1 εὐρὼ = 340,750 δραχμές). Ἡ Ἑλλάδα μπαίνει στὴ Ζώνη μὲ δυὸ χρόνια καθυστέρηση, τὸ 2001.
15 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Κούρδων ἀνταρτῶν ποὺ μάχονται ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ καθεστῶτος, Ἀμπντουλὰχ Ὀτσαλᾶν, παραδίδεται κάτω ἀπὸ ἀδιευκρίνιστες συνθῆκες στὶς τουρκικὲς μυστικὲς ὑπηρεσίες στὸ Ναϊρόμπι τῆς Κένυας. Θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Ἑλλάδα.
18 Μαρτίου: Ὁ Κώστας Σημίτης ἐπανεκλέγεται πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ ἀπὸ τὸ συνέδριο τοῦ κόμματος.
24 Μαρτίου: Ἡ ἔναρξη τῶν ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμῶν στὴ Γιουγκοσλαβία ξεσηκώνει θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Ἑλλάδα.
29 Ἀπριλίου: Ὁ Στέφανος Μάνος ἀνακοινώνει τὴν ἵδρυση κόμματος μὲ τὴν ἐπωνυμία «οἱ Φιλελεύθεροι».
17 Αὐγούστου: Ἰσχυρὸς σεισμὸς στὴ βορειοδυτικὴ Τουρκία μὲ χιλιάδες νεκρούς. Ἡ Ἑλλάδα ἀποστέλλει ἀμέσως μεγάλης κλίμακας βοήθεια.
7 Σεπτεμβρίου: Ἰσχυρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 5,9 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ μὲ ἐπίκεντρο τὴν Πάρνηθα συγκλονίζει τὸ Λεκανοπέδιο καὶ ἀφήνει πίσω τοῦ 86 νεκροὺς καὶ χιλιάδες ἄστεγους. Κύριο χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ σεισμοῦ ἦταν ἡ πολὺ μεγάλη ὁριζόντια ἐπιτάχυνσή του.
14 Σεπτεμβρίου: Ὁ ἀναπληρωτὴς ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν Γιάννος Κρανιδιώτης καὶ ἄλλα τέσσερα ἄτομα σκοτώνονται ἐν πτήσει, μέσα στὸ Φάλκον τὸ ὁποῖο χρησιμοποιεῖται γιὰ τὶς μετακινήσεις ἐπισήμων.
19 Νοεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Μ. Κλίντον ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα ἐν μέσῳ ἐπεισοδίων.
11 Δεκεμβρίου: Στὸ Ἐλσίνκι, στὴ διάσκεψη τῶν ἡγετῶν τῶν χωρῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἀποφασίζεται ἡ προσέγγιση τῆς Εὐρώπης μὲ τὴν Τουρκία, ἀποσυνδέεται τὸ Κυπριακὸ ἀπὸ τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου, καλεῖται ἡ Τουρκία νὰ ἐκδημοκρατιστεῖ καὶ νὰ παραπέμψει τὴν ἐπίλυση τῶν τυχὸν διαφορῶν της μὲ τὴν Ἑλλάδα στὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης.
27 Δεκεμβρίου: Στὴ Διάσκεψη Κορυφῆς στὸ Ἐλσίνκι ἀποφασίζεται ἡ Τουρκία νὰ γίνει δεκτὴ ὡς ὑποψήφιο κράτος-μέλος, ἐνῶ συγχρόνως ἐξασφαλίζεται ἡ ἐνταξιακὴ προοπτική της Κύπρου.
2000 1 Ἰανουαρίου: Ἡ ἔλευση τῆς νέας χιλιετίας γίνεται δεκτὴ μὲ ἐντυπωσιακὲς ἑορταστικὲς ἐκδηλώσεις στὴν Ἀθήνα.
2 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα πεζοδρόμησης τῆς ὁδοῦ Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου.
28 Ἰανουαρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ πρώτη γραμμὴ τοῦ μετρὸ τῆς Ἀθήνας, ἡ ὁποία συνδέει τὴ Δάφνη μὲ τὰ Σεπόλια. Σύντομα θὰ λειτουργήσει καὶ ἡ γραμμὴ Σύνταγμα-Ἐθνικὴ Ἄμυνα.
31 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Γενεύη ὁ δεύτερος γύρος τῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς συνομιλιῶν γιὰ τὸ Κυπριακό. Ὁ εἰδικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ γιὰ τὸ Κυπριακό, Ἀλβάρο ντὲ Σότο, δηλώνει αἰσιόδοξος.
4 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κώστας Σημίτης ἀνακοινώνει τὴν πρόωρη προσφυγὴ στὶς κάλπες.
1 Μαρτίου: Ἡ συνεχὴς πτώση τοῦ δείκτη τιμῶν τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀξιῶν Ἀθηνῶν πυροδοτεῖ πολιτικὴ ἀντιπαράθεση ἀνάμεσα στὴ Νέα Δημοκρατία καὶ τὸ ΠαΣοΚ. Τὸ μόνο βέβαιο πάντως εἶναι ὅτι μικροεπενδυτὲς χάνουν πολλὰ δισεκατομμύρια - οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς δανείζονται χρήματα γιὰ τὴν ἀγορὰ τῶν μετοχῶν ὅταν ὁ δείκτης εἶναι ἀκόμη ψηλά.
10 Ἀπριλίου: Τὸ ΠαΣοΚ νικᾶ στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται μὲ διαφορὰ περίπου 1% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ψήφων ἀπὸ τὴ ΝΔ. Ὁ Κώστας Σημίτης σχηματίζει κυβέρνηση (70.000 ψῆφοι).
15 Μαΐου: Ἡ Ἀρχὴ Προστασίας Προσωπικῶν Δεδομένων ἔπειτα ἀπὸ αἴτημα τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης Μ. Σταθόπουλου ἀποφαίνεται ἐναντίον τῆς ἀναγραφῆς τοῦ θρησκεύματος στὶς ἀστυνομικὲς ταυτότητες. Ἡ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης νὰ ἀφαιρέσει τὸ θρήσκευμα ἀπὸ τὶς ταυτότητες προκαλεῖ τὴν ἀντίδραση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀπαντᾶ μὲ λαοσυνάξεις στὴν Ἀθήνα καὶ στὴ Θεσσαλονίκη καὶ μὲ τὴ διενέργεια δημοψηφίσματος.
8 Ἰουνίου: Ἡ τρομοκρατικὴ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη διαπράττει μεγάλο σφάλμα τακτικῆς μὲ τὴ δολοφονία τοῦ Βρετανοῦ στρατιωτικοῦ ἀκολούθου Στίβεν Σόντερς. Ἡ ἐμπλοκὴ τῆς ἰδιαίτερα μεθοδικῆς βρετανικῆς Σκότλαντ Γιαρτ στὶς ἔρευνες καὶ ἡ ἀναδιάρθρωση τῶν ἐντεταλμένων γιὰ τὴ δίωξη τῶν τρομοκρατῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ κράτους σύντομα ὁδηγοῦν στὴν ἐξάρθρωση τῶν τρομοκρατικῶν δικτύων στὴν Ἑλλάδα.
23 Σεπτεμβρίου: Τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ τὸ πέλμα τοῦ πρώτου πυλώνα τῆς γέφυρας Ρίου-Ἀντιρρίου. Τὸ πέλμα ἔχει διάμετρο 90 μέτρα καὶ βάρος 70.000 τόνους.
26 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἐπιβατηγὸ πλοῖο «Ἐξπρὲς Σάμινα» ναυαγεῖ κοντὰ στὴν Πάρο. Ὀγδόντα ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
2001 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα γίνεται ἡ 12η χώρα τῆς Ζώνης τοῦ Εὐρώ.
27 Μαρτίου: Ἐγκαινιάζεται ὁ νέος ἀερολιμένας τῆς Ἀθήνας «Ἐλευθέριος Βενιζέλος».
1 Ἀπριλίου: Ὁ Γιῶργος Σουφλιᾶς ἐπιστρέφει στὴ Νέα Δημοκρατία στὴ διάρκεια τῶν ἐργασιῶν τοῦ πέμπτου συνεδρίου, τριάντα καὶ πλέον μῆνες μετὰ τὴ διαγραφή του ἀπὸ τὸ κόμμα.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης μὲ ποσοστὸ 71, 6% ἐπανεκλέγεται πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ ἀπὸ τὸ ἕκτο συνέδριο τοῦ κόμματος.
2002 1 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει ἡ κυκλοφορία τοῦ εὐρὼ στὶς περισσότερες χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Ἡ δραχμὴ ἐγκαταλείπεται ὁριστικὰ στὶς 28 Φεβρουαρίου τοῦ 2002.
29 Ἰουνίου: Ἐκρήγνυται βόμβα στὰ χέρια ἐπίδοξου βομβιστὴ στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ ὁ ὁποῖος τραυματίζεται. Ὀνομάζεται Σάββας Ξηρὸς καὶ οἱ διωκτικὲς ἀρχὲς τὸν συνδέουν εὐθέως μὲ τὴ 17η Νοέμβρη. Λίγες μέρες ἀργότερα ἀνακαλύπτονται δυὸ γιάφκες τῆς ὀργάνωσης καὶ ἀρχίζει σιγὰ σιγὰ νὰ ξετυλίγεται τὸ κουβάρι ποὺ ὁδηγεῖ στὸν ἀρχηγὸ τῆς ὀργάνωσης ποὺ δρᾶ ἀπὸ τὸ 1975.
13 καὶ 20 Ὀκτωβρίου: Στὶς δημοτικὲς καὶ τὶς νομαρχιακὲς ἐκλογὲς ποὺ τὸ ΠαΣοΚ ἐπανακτᾶ τὴν ὑπεροναμαρχία Ἀθηνῶν, ἂν καὶ εἶναι ἐμφανὴς ἡ μείωση τῶν δυνάμεών του σὲ ὅλη σχεδὸν τὴ χώρα. Ἡ Νέα Δημοκρατία ἀναδεικνύεται πρώτη δύναμη σὲ δήμους τῆς Β΄ Ἀθηνῶν γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τὸ 1974.
13 Δεκεμβρίου: Στὴ συνάντηση κορυφῆς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης στὴν Κοπεγχάγη ἀποφασίζεται ἡ διεύρυνση τῆς Ἕνωσης μὲ δέκα νέα κράτη-μέλη στὰ ὁποῖα συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ Κύπρος.
2003 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἀναλαμβάνει γιὰ ἕνα ἑξάμηνο τὴν προεδρία τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.
3 Μαρτίου: Ἀρχίζει σὲ εἰδικὰ διαμορφωμένη αἴθουσα τῶν Δικαστικῶν Φυλακῶν τοῦ Κορυδαλλοῦ ἡ δίκη τῶν φερόμενων ὡς μελῶν τῆς τρομοκρατικῆς ὀργάνωσης 17 Νοέμβρη. Ἡ δίκη διαρκεῖ μέχρι τὰ μέσα Δεκεμβρίου τοῦ 2003. Στὴ διάρκειά της ἐξετάζονται περίπου 700 μάρτυρες, ἐνῶ οἱ συνήγοροι τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς καὶ τῆς ὑπεράσπισης ἀγορεύουν γιὰ δυὸ τουλάχιστον μῆνες. Τὸ δικαστήριο συνεδριάζει 162 φορές. Ἀθωώνονται τέσσερις κατηγορούμενοι -γιὰ δυὸ ἀπὸ αὐτοὺς ἀσκεῖται ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα ἔφεση- καὶ 15 καταδικάζονται σὲ βαρύτατες ποινές. Ο Α. Γιωτόπουλος, μάλιστα, καταδικάζεται 21 φορὲς ἰσόβια.
16 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα ἡ συνθήκη προσχώρησης τῶν δέκα νέων μελῶν τῆς ΕΕ.
19 Ἰουνίου: Μὲ τὴ Σύνοδο Κορυφῆς τῶν Εὐρωπαίων ἡγετῶν στὴ Χαλκιδικὴ ὁλοκληρώνεται ἡ ἑλληνικὴ προεδρία τῆς ΕΕ γιὰ τὸ πρῶτο ἑξάμηνό του 2003.
2004 7 Μαρτίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται πρῶτο κόμμα ἀναδεικνύεται ἡ ΝΔ (45,36%). Ἀκολουθοῦν τὸ ΠΑΣΟΚ μὲ 40,55%, τὸ ΚΚΕ μὲ 5,90% καί, τέλος, ὁ Συνασπισμὸς μὲ 3,26%. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΝΔ, Κώστας Καραμανλῆς, σχηματίζει ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες κυβέρνηση.
13 Ἰουνίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ γίνονται γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ἑλλήνων ἐκπροσώπων στὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο πλειοψηφεῖ τὸ κόμμα τῆς Νέας Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖο ἐκλέγει 11 βουλευτές. Τὸ ΠΑΣΟΚ ἐκλέγει ὀκτώ, τὸ ΚΚΕ δυὸ καὶ ὁ Συνασπισμὸς καὶ τὸ ΛΑΟΣ ἀπὸ ἕνα βουλευτή.
13 Δεκεμβρίου: Βασιλικὸ ἀντιπραξικόπημα κατὰ τοῦ καθεστῶτος τῶν συνταγματαρχῶν ἀποτυγχάνει. Ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἡ ὑπόλοιπη βασιλικὴ οἰκογένεια ἀναχωροῦν γιὰ τὸ ἐξωτερικό. Δικτατορικὴ κυβέρνηση τοῦ Γεώργιου Παπαδόπουλου (παραίτηση στὶς 8 Ὀκτωβρίου τοῦ 1973).
1968 16 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει ἡ ἀποχώρηση τῆς ἑλληνικῆς μεραρχίας ἀπὸ τὴν Κύπρο καὶ ἔτσι ἀποδυναμώνεται ἡ ἄμυνα τοῦ νησιοῦ, Ὁ δρόμος πλέον γιὰ τὴν Τουρκία εἶναι ἀνοιχτός.
17 Φεβρουαρίου; Σύγκληση τῆς 12ης Ὁλομέλειας τῆς ΚΕ τοῦ ΚΚΕ στὸ Βουκουρέστι. Στὴ διάρκεια τῶν ἐργασιῶν τῆς ὁλομέλειας οἱ ἀντιθέσεις ποὺ ἀναφύονται ἀνάμεσα στὴν «ὀρθόδοξη» καὶ τὴν «ἀνανεωτική» πτέρυγα τοῦ κόμματος προδικάζουν τὴ διάσπασή του.
29 Μαρτίου: Ὁ δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος μιλώντας στὴ Θεσσαλονίκη χρησιμοποιεῖ γιὰ πρώτη φορᾶ τὸ σύνθημα «Ἑλλάς-Ἑλλήνων-Χριστιανῶν».
13 Αὐγούστου: Ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Παναγούλη ἀποτυγχάνει. Ὁ Παναγούλης συλλαμβάνεται καὶ βασανίζεται.
29 Σεπτεμβρίου: Νόθο δημοψήφισμα «ἐπικυρώνει» τὸ Σύνταγμα ποὺ συντάχθηκε ἀπὸ τὴ δικτατορία καὶ τοὺς συνεργάτες τῆς (91,87% ὑπέρ).
23 Ὀκτωβρίου: Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου εἰσάγεται ἐκτάκτως στὸ νοσοκομεῖο Εὐαγγελισμὸς μὲ γαστρορραγία. Ἡ κατάστασή του ἐπιδεινώνεται ραγδαία. Ἀφήνει τὴν τελευταία του πνοὴ τὴν 1η Νοεμβρίου. Ἡ κηδεία του, ποὺ γίνεται στὶς 3 Νοεμβρίου, θὰ ἀποτελέσει τὴν πρώτη πάνδημη διαμαρτυρία τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς Δικτατορίας.
1 Νοεμβρίου: Θάνατος τοῦ τέως πρωθυπουργοῦ Γεώργιου Παπανδρέου.
3 Νοεμβρίου: Ἡ κηδεία τοῦ Γεώργιου Παπανδρέου μετατρέπεται σὲ ἀντιδικτατορικῆ διαδήλωση.
12 Δεκεμβρίου: Τὸ Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης ἀποπέμπει τὴν Ἑλλάδα.
1969 10 Ἰανουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Δημόσιας Τάξης ἀνακοινώνει τὴν πρόσληψη γιὰ πρώτη φορᾶ γυναικῶν ἀστυνομικῶν.
19 Μαρτίου: Ἀνακοινώνεται ἡ κατασκευὴ ὑπόγειου χώρου στάθμευσης στὶς πλατεῖες Κοτζιὰ καὶ Κλαυθμῶνος.
29 Σεπτεμβρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ σήραγγα ποὺ θὰ τροφοδοτεῖ τὸ Λεκανοπέδιο μὲ τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ Μόρνου.
5 Δεκεμβρίου: Πραγματοποιεῖται γιὰ πρώτη φορᾶ στὴν Ἑλλάδα ἐμφύτευση συσκευῆς βηματοδότη στὴν καρδιὰ ἀσθενοῦς.
1970 12 Ἰανουαρίου: Στρατιωτικὸ ἀεροσκάφος τύπου Ντακότα συντρίβεται στὶς ὑπώρειες τοῦ ὅρους Κιθαιρώνας καὶ σκοτώνονται 23 ἀπὸ τοὺς συνολικὰ 27 ἐπιβαίνοντες.
3 Φεβρουαρίου: Διακόπτονται οἱ ἐνταξιακὲς διαπραγματεύσεις ἀνάμεσα στὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ΕΟΚ.
8 Μαρτίου: Δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακάριου, ὁ ὁποῖος βρισκόταν σὲ ἑλικόπτερο ποὺ μόλις εἶχε ἀπογειωθεῖ, ἀποτυγχάνει. Οἱ δράστες ἀνήκουν πιθανὸν στὸ χῶρο τῶν σκληροπυρηνικῶν ἑνωτικῶν.
15 Μαρτίου: Δολοφονεῖται στὴν Κύπρο ἀπὸ ἀγνώστους ὁ στενὸς συνεργάτης τοῦ Μακάριου Πολύκαρπος Γεωργακάτζης.
27 Μαρτίου: Ἀρχίζει ἡ δίκη τῶν μελῶν τῆς Δημοκρατικῆς Ἄμυνας, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατηγοροῦνται γιὰ δυναμιτιστικὲς ἐνέργειες, Ἀνάμεσά τους ὁ Σάκης Καράγιωργας, ὁ Νίκος Κωνσταντόπουλος, ὁ στρατηγὸς Ἰορδανίδης κ.ἅ.
1971 28 Ἀπριλίου: Ὁ Παναθηναϊκὸς κατορθώνει νὰ ἀνατρέψει τὸ σὲ βάρος τοῦ 4-1 τοῦ πρώτου ἀγώνα μὲ τὸν Ἐρυθρὸ Ἀστέρα Βελιγραδίου καὶ νὰ προκριθεῖ στὸν τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριὼν Εὐρώπης, ὅπου θὰ ἀντιμετωπίσει τὴν πρωταθλήτρια ὁμάδα τῆς Ὀλλανδίας Ἅγιαξ τοῦ Ἄμστερνταμ. Ἡ ὁμάδα τοῦ ΠΑΟ ἐπιβλήθηκε τῆς πρωταθλήτριας Γιουγκοσλαβίας μὲ σκὸρ 3-0. Τὰ τέρματα πέτυχαν οἱ Ἀντωνιάδης (1΄ καὶ 54΄) καὶ Καμάρας (68΄). Στὸν τελικὸ ὁ ΠΑΟ ἡττήθηκε ἀπὸ τὸν Ἅγιαξ μὲ σκὸρ 2-0.
11 Δεκεμβρίου: Ἀνακοινώνεται ὅτι ἡ τηλεόραση ἀπὸ τὸ 1972 θὰ καλύπτει μὲ τὸ σῆμα τῆς τὸ σύνολο τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας.
1972 19 Ἰανουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Μεταφορῶν ἀνακοινώνει ὅτι τὸ νέο ἀεροδρόμιο τῆς Ἀθήνας στὰ Σπάτα θὰ εἶναι ἕτοιμο τὸ 1980.
2 Μαρτίου: Οἱ μητροπολίτες Κιτίου Ἄνθιμος, Πάφου Γεννάδιος καὶ Κυρήνειας Κυπριανὸς ζητοῦν τὴν παραίτηση τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακάριου ἀπὸ τὴν προεδρία τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Ἄμεση κινητοποίηση τῶν ὑποστηρικτῶν τοῦ Μακάριου, οἱ ὁποῖοι διαδηλώνουν ὑπὲρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου.
7 Ἰουλίου: Θάνατος τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχη Ἀθηναγόρα. Λίγες μέρες μετὰ ἐκλέγεται νέος πατριάρχης ὁ Δημήτριος.
29 Σεπτεμβρίου: Κυκλοφορεῖ παράνομα τὸ πρῶτο φύλλο τῆς ἐφημερίδας «Πανσπουδαστικῆ», ὄργανο τῆς ἀντιδικτατορικῆς Ἀντί-ΕΦΕΕ.
1973 7 Φεβρουαρίου: Ἐντυπωσιακὴ ἐμφάνιση τῆς ΕΟΚΑ Β΄ στὴν Κύπρο. Δεκαεννέα ἀστυνομικοὶ σταθμοὶ στὴν Κύπρο δέχονται τὴν ἐπίθεση ὁμάδων πιστῶν στὸ στρατηγὸ Γρίβα.
8 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἐκλέγεται -χωρὶς ἀντίπαλο- γιὰ τρίτη συνεχῆ φορᾶ πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
22 Φεβρουαρίου: Ἡ Νομικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν καταλαμβάνεται ἀπὸ φοιτητὲς ποὺ ἀντιδροῦν στὸ δικτατορικὸ καθεστώς.
23 Μαρτίου: Τὸ καθεστὼς διατάσσει τὴν κατάσχεση τῶν φύλλων τῶν ἐφημερίδων «Βραδυνῆ» καὶ «Θεσσαλονίκη», τὰ ὁποία φιλοξενοῦν δήλωση τοῦ Κ. Καραμανλὴ ἐναντίον τῆς Δικτατορίας.
27 Μαΐου: Τὸ ἀντιτορπιλικὸ «ΒΕΛΟΣ» μὲ κυβερνήτη τὸν ἄντ/χὸ Νικόλαο Παππά, ἐνῶ συμμετέχει σὲ ἄσκηση τοῦ NATO, καταπλέει στὸ Φιουμιτσίνο τῆς Ἰταλίας. Ἐκεῖ ἕνα μέρος τοῦ πληρώματος ζητᾶ πολιτικὸ ἄσυλο ἐκδηλώνοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο τὴν ἀντίθεσή του στὸ δικτατορικὸ καθεστώς.
19 Αὐγούστου: Ὁ δικτάτορας Παπαδόπουλος ὁρκίζεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, χορηγεῖ γενικὴ ἀμνηστία, ἐνῶ μὲ νόμο ἀμνηστεύει τὰ ἀδικήματα ποὺ διέπραξαν μὲ τοὺς βασανισμοὺς ἀνακριτικὰ ὄργανα τοῦ καθεστῶτος.
23 Αὐγούστου: Τὸ δικτατορικὸ καθεστὼς προωθεῖ τὴ λύση τοῦ σχηματισμοῦ κυβέρνησης ἀπὸ τὸν παλιὸ πολιτικὸ Σ. Μαρκεζίνη.
7 Ὀκτωβρίου: Ἀποτυγχάνει δολοφονικὴ ἀπόπειρα ἐναντίον τοῦ προέδρου τῆς Κύπρου ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου.
8 Ὀκτωβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Σπυρίδωνος Μαρκεζίνη (παραίτηση στὶς 25 Νοεμβρίου τοῦ 1973).
17 Νοεμβρίου: Βίαιη καταστολὴ τῆς φοιτητικῆς ἐξέγερσης στὸ Πολυτεχνεῖο ἀπὸ τὸ στρατὸ καὶ τὴν ἀστυνομία μὲ πάνω ἀπὸ δεκαπέντε νεκροὺς καὶ δεκάδες τραυματίες. Ἑκατοντάδες συλλήψεις γίνονται ἀπὸ ὄργανα τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος.
25 Νοεμβρίου: Ὁ ταξίαρχος Ἰωαννίδης ἀνατρέπει τὸν Γ. Παπαδόπουλο καὶ ἐπιβάλλει προσωπικὴ δικτατορία μὲ κυβέρνηση ἀνδρείκελων.
1974 27 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ κρησφύγετό του στὴν Κύπρο ὁ Γεώργιος Γρίβας-Διγενής.
Οἱ διάδοχοί του ἀποφασίζουν ἀναστολὴ τῆς δράσης τῆς ΕΟΚΑ Β΄.
14 Φεβρουαρίου: Ἀνακοινώνεται ἐπίσημα ὁ ἐντοπισμὸς στὴν ὑποθαλάσσια περιοχὴ πλησίον τῆς Θάσου κοιτασμάτων ὑδρογονανθράκων. Ἡ ἡμερήσια παραγωγὴ ὑπολογίζεται σὲ 10.000 βαρέλια πετρελαίου.
10 Ἀπριλίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει ἐπίσημα τὶς προθέσεις της νὰ προχωρήσει σὲ ὑποθαλάσσιες ἔρευνες γιὰ ὑδρογονάνθρακες σὲ περιοχὲς ποὺ βρίσκονται στὴν ἑλληνικὴ ὑφαλοκρηπίδα.
15 Ἰουλίου: Ἡ Κυπριακὴ Ἐθνοφρουρὰ μὲ τὴν ὑποστήριξη μονάδων τῆς ΕΛΔΥΚ ἀνατρέπει τὸ νόμιμο ἡγέτη τῆς Κύπρου ἀρχιεπίσκοπο Μακάριο, ἐγκαθιστώντας στὸ προεδρικὸ ἀξίωμα τὸν Ν. Σαμψῶν. Ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τουρκικὴ εἰσβολὴ στὴ Μεγαλόνησο.
20 Ἰουλίου: Ἀρχίζει ἡ τουρκικὴ εἰσβολὴ στὴν Κύπρο. Ἄγριος ἀεροπορικὸς βομβαρδισμὸς τοῦ νησιοῦ.
22 Ἰουλίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ ἐπιβάλλεται κατάπαυση τοῦ πυρὸς στὴν Κύπρο.
24 Ἰουλίου: De facto κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλῆ - Κυβέρνηση Ἐθνικῆς Ἑνότητος (παραίτηση στὶς 21 Νοεμβρίου τοῦ 1974). Ἀποκαθίστανται οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ στὴν Ἑλλάδα ἔπειτα ἀπὸ ἑπτὰ χρόνια Δικτατορίας. Ἐπιστρέφει ὕστερα ἀπὸ δέκα χρόνια αὐτοεξορίας στὴ Γαλλία ὁ Κ. Καραμανλής.
1 Αὐγούστου: Ἐπαναφέρεται σὲ ἰσχὺ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952, ἐκτὸς τῶν διατάξεων ποὺ ἀφοροῦν στὴ μορφὴ τοῦ πολιτεύματος, ἡ ὁποία θὰ κριθεῖ μὲ σχετικὸ δημοψήφισμα.
16 Αὐγούστου: Οἱ Τοῦρκοι ἐξαπολύουν στὴν Κύπρο τὸν Ἀττίλα II καὶ πετυχαίνουν νὰ καταλάβουν τὸ 40% περίπου τοῦ ἐδάφους τοῦ νησιοῦ. Μετὰ τὸν Ἀττίλα II ἡ κυβέρνηση Καραμανλὴ ἀποσύρει τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸ στρατιωτικὸ σκέλος τοῦ NATO.
3 Σεπτεμβρίου: Ο Α. Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν ἰδρυτικὴ διακήρυξη τοῦ ΠαΣοΚ.
4 Σεπτεμβρίου: Παραπέμπονται σὲ πειθαρχικὰ συμβούλια ὅλοι οἱ πανεπιστημιακοὶ ποὺ συνεργάστηκαν μὲ τὴ χούντα.
23 Σεπτεμβρίου: Ἀρχίζει στὴ Λευκωσία ἀνταλλαγὴ αἰχμαλώτων ἀνάμεσα στοὺς Τουρκοκύπριους καὶ τοὺς Ἑλληνοκύπριους ὑπὸ τὴν ἐποπτεία τοῦ ΟΗΕ.
25 Σεπτεμβρίου: Ἐπανακυκλοφορεῖ ἔπειτα ἀπὸ 27 χρόνια νόμιμα ἡ ἐφημερίδα «Ριζοσπάστης».
1 Νοεμβρίου: Ὁ προϊστάμενος τῆς εἰσαγγελίας Ἐφετῶν Ἀθηνῶν ἀσκεῖ ποινικὴ δίωξη ἐναντίον τῶν Γ. Παπαδόπουλου, Σ. Παττακού, Ν. Μακαρέζου καὶ 62 ἀκόμη πραξικοπηματιῶν γιὰ ἐσχάτη προδοσία.
17 Νοεμβρίου: Σαρωτικὴ νίκη τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ καὶ τοῦ κόμματός του (Νέα Δημοκρατία) στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς (ΝΔ 54,4%, ΕΚ-ΝΔ 20,5%, ΠαΣοΚ 13,5%, Ἑνωμένη Ἀριστερὰ 9%).
21 Νοεμβρίου: Κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ (παραίτηση στὶς 28 Νοεμβρίου τοῦ 1977).
8 Δεκεμβρίου: Ὁ λαὸς ἀποφαίνεται ὁριστικὰ γιὰ τὸ πολιτειακό. Σὲ δημοψήφισμα ποὺ διεξάγεται τὸ 69% τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ τάσσεται ὑπὲρ τῆς ἀβασίλευτης δημοκρατίας.
11 Δεκεμβρίου: Μετὰ τὴν παραίτηση τοῦ στρατηγοῦ Φ. Γκιζίκη, πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀναλαμβάνει ὁ Μ. Στασινόπουλος, ἕνας ἀπὸ τοὺς λίγους δικαστικοὺς ποὺ εἶχαν ἀντιταχθεῖ στὴ Δικτατορία.
1975 27 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα προτείνει τὴν παραπομπὴ τοῦ ζητήματος τῆς ὑφαλοκρηπίδας στὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης. Ἡ Τουρκία ἀπορρίπτει τὴν ἑλληνικὴ πρόταση.
Φεβρουάριος: Ἀνακηρύσσεται τὸ «Τουρκικὸ Ὁμόσπονδο Κράτος τῆς Βόρειας Κύπρου» στὶς περιοχὲς ποὺ βρίσκονται ὑπὸ τουρκικὴ κατοχή.
9 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ὑποβάλλει αἴτηση γιὰ τὴν εἴσοδό της στὴν ΕΟΚ.
24 Φεβρουαρίου: Ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἄμυνας Εὐάγγελος Ἀβέρωφ ἀνακοινώνει τὴν καταστολὴ συνωμοτικῆς κίνησης στὸ στράτευμα (πιτζάμα πραξικόπημα).
14 Μαρτίου: Ἀρχίζουν ἔρευνες γιὰ τὴν ἀνεύρεση ὑδρογονανθράκων στὸ Δέλτα τοῦ Νέστου.
22 Μαρτίου: Παραπέμπονται σὲ δίκη οἱ πρωταίτιοι τοῦ πραξικοπήματος τῆς 21ης Ἀπριλίου τοῦ 1967 μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας.
11 Ἰουνίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ τὸ νέο Σύνταγμα, κύριο χαρακτηριστικό του ὁποίου εἶναι οἱ ὑπερεξουσίες τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας.
12 Ἰουνίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς ὑποβάλλει τὴν αἴτηση ἔνταξης τῆς χώρας στὴν ΕΟΚ.
19 Ἰουνίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Τσάτσος ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Μιχαὴλ Στασινόπουλο.
28 Ἰουλίου: Ἀρχίζει στὸν Κορυδαλλὸ ἡ δίκη τῶν πρωταίτιων τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1967.
9 Αὐγούστου: Συλλαμβάνονται καὶ φυλακίζονται οἱ ὑπεύθυνοι γιὰ τὰ αἱματηρὰ γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου.
23 Αὐγούστου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη τῶν ἀρχιπραξικοπηματιῶν καὶ μὲ ἀπόφαση τοῦ δικαστηρίου ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου στοὺς Παπαδόπουλο, Μακαρέζο καὶ Παττακό.
25 Αὐγούστου: Τὸ ὑπουργικὸ συμβούλιο ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Κ. Καραμανλὴ μετατρέπει μὲ ἀπόφασή του τὴ θανατικὴ καταδίκη τῶν ὑπευθύνων του πραξικοπήματος τοῦ 1967 σὲ ἰσόβια δεσμά, προκαλώντας τὴν ἀντίδραση τῆς ἀντιπολίτευσης.
24 Δεκεμβρίου: Ἡ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη κάνει τὴν ἐμφάνισή της. Δολοφονεῖται ὁ φερόμενος ὡς σταθμάρχης τῆς CIA στὴν Ἑλλάδα Ρ. Οὐέλς.
30 Δεκεμβρίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ δίκη γιὰ τὰ γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου. Ἐκδίδεται καταδικαστικὴ ἀπόφαση γιὰ τὸ σύνολο σχεδὸν τῶν κατηγορουμένων.
1976 17 Ἰανουαρίου: Δημιουργεῖται ὑφυπουργεῖο Ἀπόδημου Ἑλληνισμοῦ.
28 Ἰανουαρίου: Ἡ κυβέρνηση διὰ τοῦ πρωθυπουργοῦ Κ. Καραμανλὴ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ παιδείας Γ. Ράλλη ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της γιὰ τὴν εἰσαγωγὴ τῆς δημοτικῆς γλώσσας σὲ ὅλες τὶς βαθμίδες τῆς ἐκπαίδευσης, ἐνῶ ἐξαγγέλλονται εὐρεῖες ἀλλαγὲς σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Ἡ γνωμοδότηση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι κατ’ ἀρχὰς θετικὴ γιὰ τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας στὴν ΕΟΚ, ἀλλὰ περιλαμβάνει καὶ κάποιες ἀσαφεῖς ἐπιφυλάξεις.
13 Φεβρουαρίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια στὰ Σπάτα τῆς Ἀττικῆς ἀνάμεσα σὲ κατοίκους τῆς περιοχῆς ποὺ διαδηλώνουν κατὰ τῆς ἐγκατάστασης τοῦ νέου ἀεροδρομίου τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὴν ἀστυνομία. Σημειώνονται μικροτραυματισμοὶ καὶ ἀρκετοὶ διαδηλωτὲς συλλαμβάνονται.
1 Μαΐου: Σκοτώνεται σὲ τροχαῖο καὶ κάτω ἀπὸ ἀδιευκρίνιστες συνθῆκες ὁ Ἀλέκος Παναγούλης, ὁ ὁποῖος στὴ διάρκεια τῆς Δικτατορίας εἶχε ἀναπτύξει σημαντικὴ ἀντιστασιακὴ δράση (ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου).
26 Ἰουλίου: Μετὰ τὴ δυναμικὴ ἀντίδραση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης στὶς ἐπιφυλάξεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς ἀρχίζει τὶς ἐργασίες της ἡ πρώτη Σύνοδος τῆς Διακυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ὑπουργῶν τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς ΕΟΚ καὶ τῆς Ἑλλάδας.
8 Αὐγούστου: Τὸ σκάφος πετρελαϊκῶν ἐρευνῶν τῆς Τουρκίας «Σισμὶκ 1», πρώην «Χόρα», διεξάγει ἔρευνες κοντὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ὑφαλοκρηπίδας. Τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης κατηγοροῦν τὸν πρωθυπουργὸ Καραμανλὴ γιὰ ἐνδοτισμὸ καὶ τοῦ ζητοῦν νὰ βυθίσει τὸ τουρκικὸ πλοῖο.
22 Σεπτεμβρίου: Καθιερώνεται τὸ βιβλιάριο ὑγείας γιὰ τὰ παιδιά.
31 Ὀκτωβρίου: Διεθνὴς ἐκστρατεία γιὰ τὴ σωτηρία τῶν μνημείων τῆς Ἀκρόπολης.
23 Νοεμβρίου: Ἀεροσκάφος τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας τύπου YS-11 μὲ 46 ἐπιβάτες καὶ τετραμελὲς πλήρωμα πέφτει καὶ συντρίβεται κοντὰ στὴν Κοζάνη. Δὲν σώζεται κανένας.
1977 5 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες ἀνέγερσης τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορικῆς Βιομηχανίας (ΕΑΒ) στὴν περιοχὴ τῆς Τανάγρας. Μὲ τὸ ἐργοστάσιο αὐτὸ ἡ ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία ἔχει πλέον τὴ δυνατότητα νὰ κάνει ἐργασίες συντήρησης στὰ ἀεροσκάφη της.
2 Μαΐου: Ἀπονέμεται στὸν ποιητὴ Γιάννη Ρίτσο τὸ βραβεῖο Λένιν γιὰ τὴν εἰρήνη.
14 Ἰουνίου: Πεθαίνει στὴ Νέα Ὑόρκη ὁ ἐρευνητής-γιατρὸς Γ. Κοτζιᾶς, γνωστὸς γιὰ τὶς ἔρευνές του γιὰ τὸ πάρκινσον.
28 Ἰουνίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ μὲ 193 ψήφους ὑπὲρ καὶ ἀπουσία τῶν βουλευτῶν τοῦ ΠαΣοΚ καὶ τοῦ ΚΚΕ ἐπικυρώνει τὴ συμφωνία ἔνταξης τῆς Ἑλλάδας στὴν ΕΟΚ.
3 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος.
Τὸν διαδέχεται στὴν προεδρία ὁ Σπύρος Κυπριανοῦ. Νέος ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου γίνεται ὁ Χρυσόστομος.
13 Αὐγούστου: Ἀναγγέλλεται ἡ λειτουργία τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Τηλεόρασης.
2 Νοεμβρίου: Καταρρακτώδης βροχή, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ κλείσιμο χειμάρρων καὶ τὴν ὑπερχείλιση τοῦ Κηφισοῦ, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἐκτεταμένες καταστροφὲς καὶ πάνω ἀπὸ 12 νεκροὺς στὴν Ἀθήνα καὶ κυρίως στὶς συνοικίες τοῦ Πειραιᾶ.
27 Νοεμβρίου: Ἡ Νέα Δημοκρατία κερδίζει τὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 42%. Τὸ ΠαΣοΚ εἶναι ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευση μὲ 25%.
28 Νοεμβρίου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς σχηματίζει κυβέρνηση (ἡ ὁποία παραιτεῖται στὶς 10 Μαΐου τοῦ 1980).
5 Δεκεμβρίου: Ἀποφασίζονται σημαντικὲς παρεμβάσεις στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο τῆς Ἀκρόπολης μὲ σκοπὸ τὴ διάσωση τῶν μνημείων, κυρίως ἀπὸ τὴν ἀτμοσφαιρικὴ ρύπανση.
1978 19 Φεβρουαρίου: Προσπάθεια Αἰγυπτίων κομάντος -χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν ἄδεια τῆς Κυπριακῆς Κυβέρνησης- νὰ ἀπελευθερώσουν τοὺς ἐπιβάτες ἀεροσκάφους τῶν αἰγυπτιακῶν ἀερογραμμῶν ποὺ κρατοῦν ὁμήρους ἀεροπειρατὲς στὸ ἀεροδρόμιο τῆς Λάρνακας, καταλήγει σὲ σύγκρουση μὲ τὶς κυπριακὲς ἀρχὲς ἀσφαλείας. Ὁ τελικὸς ἀπολογισμὸς εἶναι 17 νεκροί, κυρίως κομάντος.
9 Μαρτίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς ἀναχωρεῖ γιὰ τὸ Μοντρὲ τῆς Ἐλβετίας ὅπου συναντιέται μὲ τὸν ὁμόλογό του, Μ. Ἐτσεβίτ. Οἱ συνομιλίες ποὺ ἀκολουθοῦν τὶς ἑπόμενες ἡμέρες χαρακτηρίζονται «ἐποικοδομητικές».
10 Μαρτίου: Ἀπαγορεύεται ἡ διαφήμιση τσιγάρων στὴν τηλεόραση.
24 Ἀπριλίου: Ἡ τουρκικὴ κυβέρνηση δὲν ἀποδέχεται τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Διεθνοῦς Δικαστηρίου τῆς Χάγης νὰ ἀποφασίζει γιὰ τὶς ἑλληνοτουρκικὲς διαφορές.
21 Ἰουνίου: Σεισμικὴ δόνηση ἐντάσεως 6,5 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης (35 νεκροὶ καὶ δεκάδες τραυματίες).
22 Αὐγούστου: Καλοῦνται οἱ πρῶτες Ἑλληνίδες νὰ καταταγοῦν στὶς τάξεις τοῦ ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.
16 Σεπτεμβρίου: Νομιμοποιοῦνται οἱ ἀμβλώσεις μέχρι τὸν πέμπτο μήνα.
15 Δεκεμβρίου: Τὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης κηρύσσει ἑαυτὸ ἀναρμόδιο γιὰ τὴν ὁριοθέτηση τῆς ὑφαλοκρηπίδας στὸ Αἰγαῖο.
1979 27 Ἰανουαρίου: Καθορίζεται μὲ διάταγμα ὡς ἐθνικὴ σημαία αὐτὴ ποὺ φέρει τὶς ἐννέα ὁριζόντιες ἐναλλὰξ λευκὲς καὶ γαλάζιες ταινίες καὶ στὸ ἄνω ἀριστερὰ μέρος τὸ λευκὸ σταυρὸ σὲ γαλάζιο φόντο.
6 Ἀπριλίου: Ἀποφασίζεται ἡ ἐκ περιτροπῆς κυκλοφορία τῶν αὐτοκινήτων IX στὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας.
28 Μαΐου: Ὑπογράφεται στὸ Ζάππειο Μέγαρο ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Κωνσταντῖνο Καραμανλὴ καὶ ἡγέτες χωρῶν-μελῶν τῆς ΕΟΚ ἡ συμφωνία γιὰ τὴν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας στὴν Κοινότητα.
3 Ἰουνίου: Σύμφωνα μὲ δική της ἐπιθυμία, ἡ τέφρα τῆς Μαρίας Κάλλας σκορπίζεται στὸ Αἰγαῖο.
13 Ἰουνίου: Ἀποκαλύπτεται διαρροὴ θεμάτων κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῶν πανελλήνιων ἐξετάσεων. Οἱ ἐξετάσεις στὰ μαθήματα ὅπου ὑπῆρξε διαρροὴ ἀκυρώνονται.
18 Ὀκτωβρίου: Τὸ Νόμπελ λογοτεχνίας ἀπονέμεται στὸν ποιητὴ τοῦ Αἰγαίου Ὀδυσσέα Ἐλύτη.
1980 3 Ἰανουαρίου: Ἐφαρμόζεται τὸ πενθήμερο στὶς ὑπηρεσίες τοῦ Δημοσίου.
8 Ἰανουαρίου: Θεμελιώνεται τὸ Ὀλυμπιακὸ Στάδιο τῶν Ἀθηνῶν.
28 Ἰανουαρίου: Ἐπανεκδίδεται ἡ ἐφημερίδα «Μεσημβρινή» ποὺ εἶχε διακόψει τὴν κυκλοφορία τῆς λίγο μετὰ τὴν ἐπιβολὴ τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1967.
2 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κ. Καραμανλὴς μὲ ἐπιστολή του στὴ Διεθνῆ Ὀλυμπιακὴ Ἐπιτροπὴ προτείνει τὴ μόνιμη διεξαγωγὴ τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στὴν Ἑλλάδα.
8 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει χτυπημένος ἀπὸ τὸν καρκίνο ὁ ἔξοχος τραγουδιστὴς καὶ λυράρης Νίκος Ξυλούρης (γεννήθηκε τὸ 1938).
25 Φεβρουαρίου: Μεγάλη οἰκολογικὴ καταστροφὴ στὸ λιμάνι τῆς Πύλου ἀπὸ τὴν ἔκρηξη ποὺ σημειώνεται σὲ ἕνα δεξαμενόπλοιο, τὸ ὁποῖο τελικὰ βυθίζεται.
5 Μαΐου: Ἐκλέγεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Κωνσταντῖνο Τσάτσο.
8 Μαΐου: Μετὰ τὴν ἀνάληψη τῆς προεδρίας τῆς Δημοκρατίας ἀπὸ τὸν Κ. Καραμανλὴ ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τῆς ΝΔ ἐκλέγει τὸν Γ. Ράλλη ὡς ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος καὶ ὡς πρωθυπουργὸ μὲ 88 ψήφους ὑπὲρ (σχηματίζει κυβέρνηση δυὸ μέρες ἀργότερα). Ὁ ἀντίπαλός του, Ε. Ἀβέρωφ, παίρνει 84 ψήφους.
3 Ἰουνίου: Ἄγνωστοι πυρπολοῦν τὰ πολυκαταστήματα Κλαουδάτος καὶ Ἀτενὲ στὴν Ἀθήνα.
5 Ἰουλίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της νὰ πάρουν μέρος οἱ Ἕλληνες ἀθλητὲς στὴν Ὀλυμπιάδα τῆς Μόσχας, μὴ συμμετέχοντας στὸ μποϊκοτὰζ τῶν Ἀγώνων ποὺ ἔχουν ἐξαγγείλει οἱ ΗΠΑ, οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀντιδράσει μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴ σοβιετικὴ εἰσβολὴ στὸ Ἀφγανιστᾶν.
7 Ἰουλίου: Ἄγνωστοι πυρπολοῦν τὰ πολυκαταστήματα Δραγώνας στὴν Ἀθήνα καὶ Λαμπρόπουλος στὸν Πειραιά.
19 Ἰουλίου: Ὁ καθηγητὴς Μανόλης Ἀνδρόνικος ἀνακοινώνει τὴν ἀνακάλυψη καὶ ἄλλου σημαντικοῦ τάφου στὴ Βεργίνα.
4 Νοεμβρίου: Καθιερώνεται ἡ πενθήμερη ἐργασία.
19 Δεκεμβρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἐπιστρέφει πάλι στὸ στρατιωτικὸ σκέλος τοῦ NATO ἀπὸ τὸ ὁποῖο εἶχε ἀποχωρήσει τὸν Αὔγουστο τοῦ 1974, μετὰ τὸν Ἀττίλα II.
Ἄγνωστοι πυρπολοῦν στὴν Ἀθήνα τὰ πολυκαταστήματα ΜΙΝΙΟΝ καὶ ΚΑΤΡΑΝΤΖΟΣ.
1981 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα γίνεται τὸ δέκατο κράτος-μέλος τῆς Κοινότητας. Οἱ βουλευτὲς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου πλέον ἀνέρχονται στοὺς 434.
4 Ἰανουαρίου: Τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης δὲν παίρνουν μέρος στὴν ἐπίσημη τελετὴ ἔνταξης τῆς χώρας στὴν ΕΟΚ.
7 Φεβρουαρίου: Ὁ θάνατος τῆς τέως βασιλομήτορος Φρειδερίκης δημιουργεῖ προβλήματα στὴν κυβέρνηση Γ. Ράλλη, ἡ ὁποία τελικὰ δίνει ἄδεια γιὰ νὰ ταφεῖ ἡ ἐκλιποῦσα στὴ Δεκέλεια.
8 Φεβρουαρίου: Τραγικὸ ἀτύχημα μετὰ τὸν ποδοσφαιρικὸ ἀγώνα ΟΣΦΠ-ΑΕΚ στὸ στάδιο Καραϊσκάκη. Φίλαθλοι ποδοπατοῦνται στὴν ἔξοδο τῆς θύρας 7. Συνολικὰ 19 ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
24 Φεβρουαρίου: Σφοδρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 6,6 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει τὴν Κόρινθο καὶ τὸ Λεκανοπέδιο (ἐπίκεντρο τὰ νησιὰ Ἁλκυονίδες στὸν Κορινθιακό). Δέκα νεκροί, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τὴν κατάρρευση ξενοδοχείου στὴν Περαχώρα Κορινθίας, καὶ δεκάδες τραυματίες εἶναι ὁ τραγικὸς ἀπολογισμός.
Φορτώνεται στὸν Πρίνο τῆς Θάσου τὸ πρῶτο φορτίο ἑλληνικοῦ ἀργοῦ πετρελαίου.
14 Σεπτεμβρίου: Ἐπανεκδίδεται ἡ ἐφημερίδα τὸ «Ἔθνος», ποὺ εἶχε διακόψει τὴν κυκλοφορία τῆς λίγο μετὰ τὴν ἐκδήλωση τοῦ στρατιωτικοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1967.
18 Ὀκτωβρίου: Νίκη τοῦ ΠαΣοΚ στὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 48,06%. Η ΝΔ λαμβάνει 35,86% καὶ τὸ ΚΚΕ 10,93%. Τὴν ἴδια μέρα γίνονται καὶ οἱ πρῶτες εὐρωεκλογὲς στὴν Ἑλλάδα, τὶς ὁποῖες κερδίζει πάλι τὸ ΠαΣοΚ.
5 Δεκεμβρίου: Ἀποποινικοποιεῖται ἡ μοιχεία.
9 Δεκεμβρίου: Ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τῆς Νέας Δημοκρατίας ἐκλέγει νέο ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος τὸν Εὐάγγελο Ἀβέρωφ μὲ 67 ψήφους ἔναντι 32 τοῦ Κωστῆ Στεφανόπουλου καὶ 12 τοῦ Ἰωάννη Μπούτου.
15 Δεκεμβρίου: Ὁ Παλαιστίνιος ἡγέτης Γιάσερ Ἀραφὰτ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα προσκεκλημένος τῆς κυβέρνησης Παπανδρέου.
1982 27 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐπισκέπτεται τὴν Κύπρο.
31 Μαρτίου: Ὁ Βαγγέλης Παπαθανασίου κερδίζει Ὄσκαρ γιὰ τὴ μουσικὴ ποὺ ἔγραψε γιὰ τὴν ταινία «Οἱ Δρόμοι τῆς Φωτιᾶς».
30 Ἀπριλίου: Ἀναγνωρίζεται ἐπίσημα μὲ νόμο ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίσταση.
14 Μαΐου: Πεθαίνει ἡ Δέσποινα Ἀχλαδιώτη, περισσότερο γνωστὴ ὡς Κυρὰ τῆς Ρῶ (μικρὴ βραχονησίδα τοῦ συμπλέγματος τῶν Δωδεκανήσων).
1 Ἰουνίου: Ἡ Ἑλλάδα γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τὴν ἔνταξή της στὴν ΕΟΚ ἀναλαμβάνει γιὰ ἕνα ἑξάμηνο τὴν προεδρία τῆς Κοινότητας.
24 Ἰουνίου: Ἀποπέμπεται ἀπὸ τὸν πρωθυπουργὸ Α. Παπανδρέου ὁ ὑπουργὸς οἰκονομικῶν Μ. Δρεττάκης, εἰσηγητὴς τοῦ ΦΑΠ (Φόρου Ἀκίνητης Περιουσίας).
3 Αὐγούστου: Η ΥΕΝΕΔ μετονομάζεται σὲ ΕΡΤ-2.
1983 10 Ἰανουαρίου: Ἡ δραχμὴ ὑποτιμᾶται κατὰ 15% ἔναντι τῶν ἄλλων ξένων νομισμάτων.
16 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση κάνει γνωστὴ τὴν πρόθεσή της νὰ ἀγοράσει 120 ἀεροσκάφη τρίτης γενιᾶς γιὰ τὴν ἐνίσχυση τῆς Πολεμικῆς Ἀεροπορίας (ἡ ἀγορὰ τοῦ αἰώνα).
5 Φεβρουαρίου: Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1981, ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ἀνέρχεται σὲ 9.740.411 ἄτομα.
1 Μαΐου: Ἀπονέμεται στὸ συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη τὸ βραβεῖο Λένιν γιὰ τὴν εἰρήνη.
26 Αὐγούστου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ ἰδρυτικὸς νόμος τοῦ ΕΣΥ.
20 Σεπτεμβρίου: Ὁ ὑπουργὸς Παιδείας Α. Κακλαμάνης καταθέτει στὴ Βουλὴ νομοσχέδιο τὸ ὁποῖο προβλέπει τὴν κατάργηση τῶν ΚΑΤΕΕ καὶ τὴ δημιουργία τῶν ΤΕΙ.
15 Νοεμβρίου: Ὁ Ραοὺφ Ντενκτᾶς ἀνακηρύσσει μὲ τὴν ὑποστήριξη τῆς Ἀγκύρας τὸ κατεχόμενο τμῆμα τῆς Κύπρου σὲ «Τουρκικὴ Δημοκρατία τῆς Βόρειας Κύπρου». Λίγες μέρες ἀργότερα τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ μὲ τὸ ψήφισμα 541/83 καταδικάζει τὴ συγκεκριμένη ἐνέργεια.
1984 18 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει στὸ Λονδίνο σὲ ἡλικία 68 ἐτῶν ὁ δάσκαλος τοῦ λαϊκοῦ τραγουδιοῦ Βασίλης Τσιτσάνης.
17 Ἀπριλίου: Ἡ Τουρκία καὶ τὸ ψευδοκράτος τῆς Βόρειας Κύπρου ἀνταλλάσσουν πρέσβεις.
2 Μαΐου: Ἡ κυβέρνηση Ἀνδρέα Παπανδρέου ἀνακοινώνει τὴν πρόθεσή της νὰ καταστρέψει τοὺς φακέλους κοινωνικῶν φρονημάτων.
11 Μαΐου: Τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ μὲ τὸ ψήφισμα 550/84 καταδικάζει τὴ διαπίστευση Τούρκου πρέσβη στὰ Κατεχόμενα καὶ ζητᾶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν Βαροσίων στὴ διοίκηση τοῦ ΟΗΕ.
19 Ἰουλίου: Καταργοῦνται οἱ 19 ἀπὸ τὶς 108 συμφωνίες ποὺ εἶχαν συναφθεῖ μεταξὺ τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν Η ΠΑ.
31 Ἰουλίου: Ἡ κυβέρνηση ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφασή της νὰ προχωρήσει στὴν ἀγορὰ μαχητικῶν Mirage-2000 καὶ F-16 γιὰ τὴν ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία (ἀγορὰ τοῦ αἰώνα).
1 Σεπτεμβρίου: Παραιτεῖται γιὰ λόγους ὑγείας ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τῆς ΝΔ ὁ Ε. Ἀβέρωφ. Νέος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος ἐκλέγεται ὁ Κ. Μητσοτάκης.
9 Σεπτεμβρίου: Ἐνοποίηση τῶν σωμάτων Ἀσφαλείας, Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας Πόλεων.
15 Δεκεμβρίου: Ἡ δραχμὴ συμπεριλαμβάνεται στὸ σύστημα τοῦ ECU, τὸ ὁποῖο δὲν ἔχει ὑλικὴ ὑπόσταση ἀλλὰ παίζει τὸ ρόλο ἀποθεματικοῦ νομίσματος καὶ λογιστικῆς μονάδας γιὰ τοὺς λογαριασμοὺς τῆς Κοινότητας. Ἡ ἰσοτιμία διαμορφώνεται ὡς ἑξῆς: 1 ECU = 91,043 δραχμές.
1985 25 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ Ἠλίας Ἡλιοῦ, πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, σημαντικὴ προσωπικότητα τῆς Ἀριστερᾶς.
10 Μαρτίου: Παρὰ τὶς ἐνδείξεις ὅτι τὸ ΠαΣοΚ θὰ ὑποστηρίξει τὴν ὑποψηφιότητα Καραμανλὴ γιὰ τὸ προεδρικὸ ἀξίωμα, ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ κόμματος προτείνει τελικὰ τὸν Χρῆστο Σαρτζετάκη. Ὁ Καραμανλὴς παραιτεῖται καὶ καθήκοντα προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς, Γιάννης Ἀλευράς, μέχρι τὶς 29 Μαρτίου, ὅποτε καὶ ἐκλέγεται ὁ Σαρτζετάκης.
15 Μαρτίου: Σὲ ἀνταλλαγὴ πυρῶν ἀνάμεσα σὲ ὁμάδα τρομοκρατῶν μὲ ἀστυνομικοὺς σκοτώνονται ἕνας τρομοκράτης, ὁ Χ. Τσουτσουβής, καὶ τρεῖς ἀστυνομικοί.
28 Μαρτίου: Ὁ ἀρεοπαγίτης Χρῆστος Σαρτζετάκης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας μὲ τὴν ὁριακὴ πλειοψηφία τῶν 180 ψήφων.
2 Ἰουνίου: Τὸ ΠαΣοΚ κερδίζει τὶς ἐκλογὲς μὲ ποσοστὸ 45,25%. Η ΝΔ λαμβάνει 40,85 %, τὸ ΚΚΕ 9,89% καὶ τὸ ΚΚΕ ἔσ. 1,89%. Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου σχηματίζει κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 2 Ἰουλίου τοῦ 1989).
27 Ἰουνίου: Ἡ Ἀθήνα γίνεται πολιτιστικὴ πρωτεύουσα τῆς Εὐρώπης γιὰ ἕνα χρόνο.
19 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ Σάκης Καράγιωργας, μία ἀπὸ τὶς πιὸ σημαντικὲς φυσιογνωμίες τοῦ ἀντιδικτατορικοῦ ἀγώνα.
16 Δεκεμβρίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴ Βουλὴ ὁ πρῶτος νόμος γιὰ τὸ ΕΣΥ.
1986 17 Ἰανουαρίου: Ἐγκαινιάζεται τὸ Μουσεῖο Κυκλαδικῆς Τέχνης στὴν Ἀθήνα.
17 Φεβρουαρίου: Οἱ κυβερνήσεις τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς Κοινότητας ὑπογράφουν τὴν Ἑνιαία Εὐρωπαϊκὴ Πράξη. Μὲ αὐτὴ οἱ 12 δεσμεύονται νὰ δημιουργήσουν τὸ ἀργότερο μέχρι τὴν 31η Δεκεμβρίου τοῦ 1992 μιὰ πραγματικὰ ἑνοποιημένη ἀγορὰ στὴν ὁποία θὰ διακινοῦνται ἐλεύθερα τὰ πρόσωπα, τὰ κεφάλαια, τὰ ἀγαθὰ καὶ οἱ ὑπηρεσίες.
21 Φεβρουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Βουλὴ ἡ συζήτηση γιὰ τὸ φάκελο τῆς Κύπρου.
26 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 74 ἐτῶν ἡ Ἀμαλία Φλέμιγκ. Ἡ ἐκλιποῦσα ὑπῆρξε σύζυγος καὶ ἐπιστημονικὴ συνεργάτιδα τοῦ μεγάλου Βρετανοῦ ἐπιστήμονα Ἀλεξάντερ Φλέμιγκ ποὺ ἀνακάλυψε τὴν πενικιλίνη. Ἡ Φλέμιγκ εἶχε ἐκλεγεῖ μὲ τὸ ψηφοδέλτιο Ἐπικρατείας τοῦ ΠαΣοΚ.
7 Μαρτίου: Ὁλοκληρώνεται ἡ ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος τοῦ 1975 στὶς μὴ θεμελιώδεις διατάξεις. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ἀρκετὲς ἀπὸ τὶς ἐξουσίες τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας μεταβιβάζονται στὸν πρωθυπουργὸ καὶ στὴν κυβέρνηση.
17 Μαρτίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 77 ἐτῶν ὁ συγγραφέας Παντελὴς Πρεβελάκης.
2 Ἀπριλίου: Ἔκρηξη βόμβας σὲ ἀεροσκάφος τῆς TWA ἐνῶ πετὰ πάνω ἀπὸ τὸ Ἰόνιο ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ θάνατο τεσσάρων ἀτόμων. Τὴ βόμβα εἶχε τοποθετήσει ἀραβικὴ τρομοκρατικὴ ὀργάνωση.
15 Ἀπριλίου: Ἡ ἑλληνικὴ Βουλὴ ἀποφασίζει σχεδὸν ὁμόφωνα τὴ διεκδίκηση τῆς τέλεσης τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 1996 στὴν Ἀθήνα.
6 Μαΐου: Σοβαρὰ προβλήματα προκαλεῖ στὴ χώρα ἡ ραδιενεργὸς μόλυνση ποὺ ὀφείλεται στὸ πυρηνικὸ ἀτύχημα στὸ Τσερνομπὶλ τῆς Οὐκρανίας.
11 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος, σημαντικὸς πολιτικὸς μὲ πλούσια πνευματικὴ δράση.
13 Σεπτεμβρίου: Σφοδρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 6,2 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ πλήττει τὴν Καλαμάτα. Πολλὰ κτίρια καταρρέουν καὶ στὰ ἐρείπιά τους βρίσκουν τραγικὸ θάνατο εἴκοσι πέντε ἄτομα, ἐνῶ τραυματίζονται πάνω ἀπὸ ἑκατό.
12 Ὀκτωβρίου: Ἐκλέγονται στὶς δημοτικὲς ἐκλογὲς οἱ ὑποψήφιοι ποὺ ὑποστηρίζει ἡ ΝΔ στοὺς τρεῖς μεγάλους δήμους τῆς χώρας: Μ. Ἔβερτ στὴν Ἀθήνα, Α. Ἀνδριανόπουλος στὸν Πειραιὰ καὶ Σ. Κούβελας στὴ Θεσσαλονίκη.
1987 1 Ἰανουαρίου: Μεγάλη αὔξηση τῶν τιμῶν ἐξαιτίας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου εἴσπραξης τοῦ ΦΠΑ.
14 Φεβρουαρίου: Πεθαίνει σὲ ἡλικία 79 ἐτῶν ὁ μεγάλος δάσκαλος τοῦ θεάτρου καὶ σπουδαῖος σκηνοθέτης Κάρολος Κοῦν.
26 Φεβρουαρίου: Ὁ ποιητὴς Νικηφόρος Βρεττάκος ἐκλέγεται μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν.
Ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ θέτει τέλος στὸν ἀποκλεισμὸ ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνευματικὸ ἵδρυμα τῶν διανοητῶν μὲ προοδευτικὲς ἰδέες.
27 Μαρτίου: Οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις τῆς χώρας τίθενται σὲ κατάσταση ὕψιστης ἑτοιμότητας, ἀπαντώντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὶς προθέσεις τῆς Ἄγκυρας νὰ προβεῖ σὲ ἔρευνες γιὰ πετρέλαιο ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ὑφαλοκρηπίδας. Τὴν ἑπόμενη μέρα ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Τ. Ὀζὰλ δηλώνει ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνουν τέτοιου εἴδους ἔρευνες, συμβάλλοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴν ἐκτόνωση τῆς κατάστασης.
11 Μαΐου: Ἀρχίζουν νὰ ἐκπέμπουν οἱ δημοτικοὶ ραδιοφωνικοὶ σταθμοὶ 9.84 τῆς Ἀθήνας καὶ Κανάλι 1 τοῦ Πειραιᾶ. Μιὰ νέα ἐποχὴ γιὰ τὴν ἐνημέρωση καὶ τὴν ψυχαγωγία ξεκινᾶ.
14 Ἰουνίου: Ἡ ἐθνικὴ ὁμάδα τοῦ μπάσκετ ἀναδεικνύεται νικήτρια στὸ πανευρωπαϊκὸ πρωτάθλημα. Νικᾶ στὸν τελικὸ τὴν ὁμάδα τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης.
22 Ἰουλίου: Πρωτοφανὴς καύσωνας (συνδυασμὸς ὑψηλῆς θερμοκρασίας καὶ πολλῆς ὑγρασίας) πλήττει τὴ χώρα. Δεκάδες ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
8 Αὐγούστου: Πεθαίνει ὁ διαπρεπὴς πολιτικὸς καὶ φιλόσοφος Κωνσταντῖνος Τσάτσος (1899-1987), τέως πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας (1975-1980).
28 Αὐγούστου: Αἴρεται μὲ ἀπόφαση τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἡ ἐμπόλεμη κατάσταση μὲ τὴν Ἀλβανία.
22 Ὀκτωβρίου: Ἐπιστρέφει στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἐγχείρηση στὸ Χὲρτ τῆς Ἀγγλίας ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου.
24 Νοεμβρίου: Παραιτεῖται μετὰ τὴν ἀλλαγὴ τῆς εἰσοδηματικῆς πολιτικῆς τῆς κυβέρνησης γιὰ τὴν ὁποία δὲν εἶχε ἐνημερωθεῖ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κ. Σημίτης.
28 Δεκεμβρίου: Συνεχεῖς ἐκρήξεις σὲ στρατιωτικὲς ἀποθῆκες στὴ Μαλακάσα ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν τραυματισμὸ δεκάδων ἀνθρώπων.
1988 30 Ἰανουαρίου: Οἱ πρωθυπουργοὶ τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Τουρκίας Α. Παπανδρέου καὶ Τ. Ὀζὰλ συναντῶνται στὸ Νταβὸς τῆς Ἐλβετίας. Ἀναθερμαίνονται οἱ ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις.
21 Φεβρουαρίου: Ὁ Γιῶργος Βασιλείου ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
16 Ἀπριλίου: Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 90 ἐτῶν ὁ ἀρχαιολόγος Γεώργιος Μυλωνάς, μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Ὁ Μυλωνὰς ὑπῆρξε ὑποδειγματικὸς ἀνασκαφέας τῶν Μυκηνῶν καὶ τοῦ πρωτοελλαδικοῦ νεκροταφείου τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ Ἀττικῆς.
26 Μαΐου: Οἱ καθηγητὲς τῆς Μέσης Ἐκπαίδευσης ἀρχίζουν ἀπεργιακὲς κινητοποιήσεις στὴ διάρκεια τῶν προαγωγικῶν καὶ τῶν γενικῶν ἐξετάσεων. Ἡ ἀπεργία δημιουργεῖ μεγάλη ἀναστάτωση στὴν παιδεία καὶ ἀναστέλλεται ἔπειτα ἀπὸ ἕνα μήνα.
13 Ἰουνίου: Ὁ Τοῦρκος πρωθυπουργὸς Τουργοὺτ Ὀζὰλ ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα στὸ πλαίσιο τοῦ φιλικοῦ κλίματος ποὺ ἐπικράτησε στὶς ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις μετὰ τὴ συνάντηση στὸ Νταβός.
10 Ἰουλίου: Δεκάδες φωτιὲς κατακαίουν πολλὲς περιοχὲς τῆς χώρας.
11 Ἰουλίου: Ἄραβες τρομοκράτες πλήττουν τὸ ἑλληνικὸ κρουαζιερόπλοιο «Σίτι ὂφ Πόρος».
24 Αὐγούστου: Ὁ ἐκλεγμένος τὸν περασμένο Φεβρουάριο πρόεδρος τῆς Κύπρου Γιῶργος Βασιλείου συναντᾶται μὲ τὸν Τουρκοκύπριο ἡγέτη Ραοὺφ Ντενκτᾶς στὴ Γενεύη. Οἱ συζητήσεις ποὺ ἀκολουθοῦν ἀποβαίνουν ἄκαρπες.
25 Αὐγούστου: Ὁ πρωθυπουργὸς Ἀνδρέας Παπανδρέου μεταβαίνει αἰφνιδιαστικὰ στὸ Λονδίνο, ὅπου ὑποβάλλεται σὲ ἐγχείρηση καρδιᾶς (μπαϊπὰς καὶ μεταμόσχευση βαλβίδων).
20 Ὀκτωβρίου: Ἀσκεῖται ποινικὴ δίωξη κατὰ τοῦ ἐπιχειρηματία Γ. Κοσκωτά.
20 Νοεμβρίου: Σύμφωνα μὲ τὸ πόρισμα τοῦ ἐπιτρόπου στὴν Τράπεζα Κρήτης, διαπιστώνεται ὑπεξαίρεση 40 δισεκατομμυρίων δραχμῶν.
31 Δεκεμβρίου: Ἐκπέμπει ἡ πρώτη μὴ κρατικὴ τηλεόραση στὴ Θεσσαλονίκη. Εἶναι ὁ δημοτικὸς τηλεοπτικὸς σταθμὸς τῆς πόλης τῆς Θεσσαλονίκης, TV-100.
1989 11 Ἰανουαρίου: Ὁ πρώην πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας Κωνσταντῖνος Καραμανλής, ἀναφερόμενος στὴν πολιτικὴ κατάσταση, δηλώνει: «Ἡ Ἑλλάδα μεταβλήθηκε σὲ ἕνα ἀπέραντο φρενοκομεῖο».
21 Ἰανουαρίου: Ἡ ἑλληνικὴ Πολεμικὴ Ἀεροπορία παραλαμβάνει τὰ πρῶτα ἀεροσκάφη F-16 C Fighting Falcon.
18 Ἰουνίου: Γίνονται βουλευτικὲς ἐκλογὲς στὶς ὁποῖες κυριαρχεῖ τὸ αἴτημα γιὰ «κάθαρση».
Πρῶτο κόμμα ἀναδεικνύεται ἡ ΝΔ μὲ ποσοστὸ 44,25%, δεύτερο τὸ ΠαΣοΚ μὲ 39,15% καὶ τρίτος ὁ Συνασπισμὸς μὲ 13,12%. Λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, τὸ πρῶτο κόμμα ἀδυνατεῖ νὰ σχηματίσει κυβέρνηση.
1 Ἰουλίου: Σχηματίζεται κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ καὶ Συνασπισμοῦ τῆς Ἀριστερᾶς καὶ τῆς Προόδου μὲ πρωθυπουργὸ τὸν προερχόμενο ἀπὸ τὴ ΝΔ Τζαννὴ Τζαννετάκη.
2 Ἰουλίου: Ὁρκίζεται ἡ κυβέρνηση Τζαννὴ Τζαννετάκη (παραίτηση στὶς 12 Ὀκτωβρίου τοῦ 1989).
26 Σεπτεμβρίου: Δολοφονεῖται ἀπὸ τὴν τρομοκρατικὴ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη ὁ βουλευτὴς τῆς ΝΔ καὶ θερμὸς ὑποστηρικτὴς τῆς συγκυβέρνησης μὲ τὸ Συνασπισμὸ Παῦλος Μπακογιάννης. Εἶχε ἀναπτύξει σημαντικὴ ἀντιδικτατορικὴ δράση καὶ στὴ διάρκεια τῆς Ἑπταετίας ὑπῆρξε διευθυντὴς τοῦ ἑλληνικοῦ προγράμματος τῆς Ντόιτσε Βέλε.
12 Ὀκτωβρίου: Ὁ Ἰωάννης Γρίβας σχηματίζει ὑπηρεσιακὴ κυβέρνηση (ἡ ὁποία παραιτεῖται στὶς 23 Νοεμβρίου τοῦ 1989).
5 Νοεμβρίου: Παρὰ τὴ νίκη της μὲ 46,2% στὶς ἐκλογές, ἡ ΝΔ λόγω τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος ἀδυνατεῖ νὰ σχηματίσει κυβέρνηση (ΠαΣοΚ 40,70%, Συνασπισμὸς 11%).
23 Νοεμβρίου: Τὸ ΠαΣοΚ, ἡ ΝΔ καὶ ὁ Συνασπισμὸς συμφωνοῦν νὰ στηρίξουν οἰκουμενικὴ κυβέρνηση μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ξ. Ζολώτα.
1990 2 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ πολιτικὸς Εὐάγγελος Ἀβέρωφ. Ὁ ἐκλιπὼν εἶχε συγγράψει πολλὲς μελέτες ἱστορικοῦ καὶ πολιτικοῦ ἐνδιαφέροντος καθὼς καὶ θεατρικὰ ἔργα. Ὑπῆρξε ὁ πρῶτος ἐπιφανὴς πολιτικὸς τῆς συντηρητικῆς παράταξης ποὺ μίλησε γιὰ ἐμφύλιο πόλεμο καὶ ὄχι γιὰ «συμμοριτοπόλεμο».
8 Ἀπριλίου: Η ΝΔ ὑπὸ τὸν Κ. Μητσοτάκη μὲ ποσοστὸ 46,88% καὶ μὲ 150 ἕδρες σχηματίζει κυβέρνηση μὲ τὴ στήριξη τοῦ ἑνὸς βουλευτῆ ποὺ ἐκλέγει ἡ ΔΗΑΝΑ. Τὸ ΠαΣοΚ μὲ 38,61% ἐκλέγει 123 βουλευτές.
4 Μαΐου: Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ἐκλέγεται γιὰ δεύτερη φορᾶ πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας - διαδέχεται τὸν Χρῆστο Σαρτζετάκη.
21 Μαΐου: Ἡ Ἑλλάδα ἀναγνωρίζει διπλωματικὰ τὸ κράτος τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ἀναβαθμίζει τὶς σχέσεις της μὲ τοὺς Παλαιστίνιους.
4 Ἰουλίου: Ἡ κυπριακὴ κυβέρνηση ὑποβάλλει αἴτηση γιὰ ἔνταξη στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα.
3 Αὐγούστου: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση διακηρύσσει τὴν ἀντίθεσή της στὴν ἰρακινὴ εἰσβολὴ στὸ Κουβέιτ, ἐνῶ συγχρόνως ἀνακοινώνει ὅτι θὰ παράσχει κάθε δυνατὴ βοήθεια στὶς συμμαχικὲς δυνάμεις οἱ ὁποῖες ἑτοιμάζουν ἀνακατάληψή του.
1991 9 Ἰανουαρίου: Σκοτώνεται ὁ ἐκπαιδευτικός της δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης Νίκος Τεμπονέρας στὴ διάρκεια ἐπεισοδίων σὲ σχολικὸ συγκρότημα τῆς Πάτρας ἀνάμεσα σὲ καταληψίες καὶ ἐξωσχολικούς. Οἱ μαθητικὲς κινητοποιήσεις στρέφονται ἐναντίον τῶν μέτρων τῆς κυβέρνησης τοῦ Κ. Μητσοτάκη (ὑπουργὸς Παιδείας Β. Κοντογιαννόπουλος) γιὰ τὴν παιδεία.
20 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἀλέκα Παπαρήγα ἐκλέγεται Γενικὴ Γραμματέας τοῦ ΚΚΕ.
11 Μαρτίου: Ἀρχίζει στὸ Εἰδικὸ Δικαστήριο ἡ δίκη τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου καὶ ὑπουργῶν τῆς κυβέρνησής του μὲ τὴν κατηγορία ὅτι ἐμπλέκονται στὸ «σκάνδαλο Κοσκωτα». Ἡ δίκη θὰ τελειώσει μετὰ ἀπὸ ἐννιὰ μῆνες μὲ τὴν ἀθώωση τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ.
19 Ἀπριλίου: Ἔκρηξη βόμβας στὰ χέρια Παλαιστίνιου τρομοκράτη στὸ κέντρο τῆς Πάτρας στοιχίζει τὴ ζωὴ σὲ ἑπτὰ ἀνθρώπους.
19 Ἰουλίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Τζὸρζ Μποὺς ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα. Ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς ἑλληνικῆς Βουλῆς διακηρύσσει τὴν πεποίθησή του ὅτι σύντομα τὸ Κυπριακὸ θὰ ὁδηγηθεῖ σὲ μία λύση ποὺ θὰ εἶναι ἀποδεκτὴ καὶ βιώσιμη.
10 Δεκεμβρίου: Στὴ Σύνοδο Κορυφῆς τῆς ΕΟΚ στὸ Μάαστριχτ τῆς Ὀλλανδίας ὑπογράφεται ἡ ὁμώνυμη συνθήκη, ἡ ὁποία προβλέπει κοινὸ νόμισμα καὶ κοινὴ ἀμυντικὴ πολιτικὴ μέχρι τὸ τέλος τοῦ 1999. Λίγες μέρες μετὰ ὁ Γενικὸς Γραμματέας τοῦ ΟΗΕ, Χαβιὲ Περὲζ ντὲ Κουέγιαρ, στὴν ἐτήσια ἔκθεσή του γιὰ τὸ Κυπριακὸ ἐπισημαίνει: «Ἡ διατήρηση τοῦ status quo δὲν ἀποτελεῖ λύση».
1992 14 Φεβρουαρίου: Ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄτομα διαδηλώνουν στὴ Θεσσαλονίκη γιὰ τὴν ἑλληνικότητα τῆς Μακεδονίας.
12 Μαρτίου: Ἡ πώληση τῆς τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ-ΗΡΑΚΛΗΣ στὴν ἰταλικὴ ἑταιρεία ΚΑΛΤΣΕΣΤΡΟΥΤΣΙ ξεσηκώνει θύελλα ἀντιδράσεων ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολίτευσης (ΠαΣοΚ). Ὁ ἀρχηγὸς τῆς δηλώνει ὅτι δὲν θὰ ἀναγνωρίσει τὴ νομιμότητα τῆς πώλησης ὅταν θὰ γίνει κυβέρνηση.
26 Ἰουνίου: Ἡ Διάσκεψη Κορυφῆς τῆς ΕΟΚ στὴ Λισαβόνα ἀποφασίζει νὰ μὴν ἀναγνωρίσει τὰ Σκόπια μὲ τὸ ὄνομα Μακεδονία, ἀποδεχόμενη τὶς ἑλληνικὲς θέσεις-προτάσεις.
15 Ἰουλίου: Ἔναρξη νέου κύκλου συνομιλιῶν στὴ Νέα Ὑόρκη ἀνάμεσα στὶς δυὸ κυπριακὲς κοινότητες, πάνω σὲ «δέσμη ἰδεῶν» τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ Μποῦτρος Γκάλι. Ἡ προσπάθεια ναυαγεῖ στὸ τέλος Αὐγούστου.
31 Ἰουλίου: Ψηφίζεται ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ Βουλὴ ἡ Συνθήκη τοῦ Μάαστριχτ. Ὑπὲρ τῆς συνθήκης τάσσονται ἡ ΝΔ καὶ τὸ ΠαΣοΚ.
6 Αὐγούστου: Ἡ Βούλα Πατουλίδου κερδίζει τὸ χρυσὸ μετάλλιο στὸ δρόμο τῶν 100 μέτρων μετ’ ἐμποδίων στοὺς Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες τῆς Βαρκελόνης. Εἶναι τὸ πρῶτο χρυσὸ μετάλλιο ποὺ κερδίζει ἡ Ἑλλάδα στὸ στίβο σὲ Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες μετὰ τὸ 1912 καὶ τὴν ἐπιτυχία τοῦ Κώστα Τσικλητήρα στὸ ἅλμα εἰς μῆκος ἄνευ φορᾶς.
11 Ὀκτωβρίου: Ἡ ἀδιαλλαξία τῆς τουρκοκυπριακῆς πλευρᾶς ὁδηγεῖ σὲ ναυάγιο τὶς συνομιλίες ἀνάμεσα στὶς δυὸ κοινότητες. Ὁ πρόεδρος τῆς Κύπρου Γιῶργος Βασιλείου καὶ ὁ Τουρκοκύπριος ἡγέτης Ραοὺφ Ντεκτᾶς συμφωνοῦν οἱ συνομιλίες νὰ συνεχιστοῦν μετὰ τὶς ἐπικείμενες κυπριακὲς ἐκλογές.
1993 14 Φεβρουαρίου: Ὁ Γλαῦκος Κληρίδης ἐκλέγεται πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἔπειτα ἀπὸ πολλὲς ἀποτυχημένες προσπάθειες.
1 Μαΐου: Ἡ Διεθνὴς Διάσκεψη στὴ Βουλιαγμένη γιὰ τὸ Βοσνιακὸ καταλήγει σὲ ἀποτυχία, παρὰ τὴν κατ’ ἀρχὰς θετικὴ στάση τοῦ Ράντοβαν Κάρατζιτζ ἀπέναντι στὸ Σχέδιο Βάνς-Ὄουεν.
10 Ὀκτωβρίου: Τὸ ΠαΣοΚ ἐπιστρέφει στὴν ἐξουσία ὕστερα ἀπὸ ἕνα διάλειμμα τεσσάρων ἐτῶν. Κερδίζει τὶς ἐκλογὲς ποὺ προκηρύσσονται πρόωρα ἐπειδὴ ἡ κυβέρνηση Μητσοτάκη ἔχασε τὴν κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία (46,7% ἔναντι 39,8% τῆς Νέας Δημοκρατίας).
16 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κληρίδης καὶ ὁ Παπανδρέου ἀποφασίζουν στὴν Ἀθήνα γιὰ τὴ δημιουργία τοῦ Δόγματος τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου Ἑλλάδας καὶ Κύπρου.
1 Νοεμβρίου: Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα μετονομάζεται σὲ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
3 Νοεμβρίου: Ο Κ. Μητσοτάκης παραιτεῖται ἀπὸ τὴν ἀρχηγία τῆς Νέας Δημοκρατίας. Νέος ἀρχηγὸς γίνεται ὁ Μιλτιάδης Ἔβερτ.
16 Δεκεμβρίου: Οἱ περισσότερες χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης συνάπτουν διπλωματικὲς σχέσεις μὲ τὰ Σκόπια παρακάμπτοντας τὶς ἑλληνικὲς ἀντιρρήσεις.
1994 1 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει τὴ λειτουργία τοῦ τὸ Εὐρωπαϊκὸ Νομισματικὸ Ἵδρυμα τὸ ὁποῖο προετοιμάζει τὸ ἔργο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κεντρικῆς Τράπεζας.
4 Φεβρουαρίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ ὑπουργοῦ Δημόσιας Τάξης Στέλιου Παπαθεμελῆ ἀπαγορεύεται ἡ παράταση τοῦ ὡραρίου λειτουργίας τῶν νυχτερινῶν καταστημάτων πέραν τῆς 2ας πρωινῆς. Τὸ μέτρο ἀρχίζει νὰ ἰσχύει ἀπὸ τὶς 16 Μαρτίου.
9 Φεβρουαρίου: Οἱ ΗΠΑ ἀναγνωρίζουν ἐπίσημα τὰ Σκόπια ὡς Πρώην Γιουγκοσλαβικὴ Δημοκρατία τῆς Μακεδονίας (FYROM).
16 Φεβρουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἐπιβάλλει οἰκονομικὸ ἀποκλεισμὸ στὰ Σκόπια (ἐμπάργκο). Σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἐπιτροπὴ παραπέμπει τὴν Ἑλλάδα στὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο γι’ αὐτὴ τῆς τὴν ἐνέργεια (6 Ἀπριλίου τοῦ 1994).
6 Μαρτίου: Πεθαίνει στὶς ΗΠΑ ὅπου νοσηλεύεται ἡ ὑπουργὸς πολιτισμοῦ Μελίνα Μερκούρη.
2 Ἀπριλίου: Μὲ νομοσχέδιο, τὸ περιεχόμενο τοῦ ὁποίου δημοσιεύουν ἐφημερίδες τῶν Ἀθηνῶν, δημεύεται τὸ σύνολο τῆς λεγόμενης «βασιλικῆς περιουσίας».
10 Ἀπριλίου: Ἀλβανικὸ φυλάκιο στὴν περιοχὴ τῆς Ἐπισκοπῆς δέχεται ἐπίθεση ἀπὸ ἀγνώστους. Σκοτώνονται δυὸ Ἀλβανοὶ στρατιῶτες. Ἡ ἀλβανικὴ κυβέρνηση κατηγορεῖ τὴν Ἑλλάδα ὡς ὑποκινητὴ τῆς «τρομοκρατικῆς ἐνέργειας», ὅπως τὴν ἀποκάλεσε ὁ ἐκπρόσωπός της.
25 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ Γιῶργος Γεννηματᾶς, ἰδρυτικὸ στέλεχος τοῦ ΠαΣοΚ.
4 Μαΐου: Ὁ πρῶτος «μετροπόντικας» ἀρχίζει τὴ διάνοιξη τῆς σήραγγας τοῦ ὑπόγειου σιδηροδρόμου στὴν περιοχὴ τοῦ σταθμοῦ Λαρίσης.
12 Ἰουνίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ἑλλήνων εὐρωβουλευτῶν τὸ ΠαΣοΚ καὶ ἡ Νέα Δημοκρατία χάνουν μεγάλο μέρος τῆς δύναμής τους καὶ ἐπωφελοῦνται ἀπὸ αὐτὸ τὰ μικρότερα κόμματα, ΚΚΕ, Πολιτικὴ Ἄνοιξη καὶ Συνασπισμός.
15 Ἰουνίου: Μὲ ἀπόφαση τοῦ Πολιτικοῦ της Συμβουλίου, ἡ ΔΗΑΝΑ τοῦ Κωστὴ Στεφανόπουλου ἀποφασίζει νὰ διαλυθεῖ, ἐξαιτίας τῆς ἀποτυχίας ποὺ σημείωσε στὶς ἐκλογὲς γιὰ τὸ Εὐρωκοινοβούλιο.
Πεθαίνει στὴν Ἀθήνα σὲ ἡλικία 70 ἐτῶν ὁ μουσικοσυνθέτης Μάνος Χατζιδάκις.
25 Ἰουνίου: Στὴ Διάσκεψη Κορυφῆς τῆς Κέρκυρας ἀποφασίζεται νὰ συμπεριληφθεῖ ἡ Κύπρος στὰ κράτη ποὺ θὰ ἐνταχθοῦν στὸ μέλλον στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
29 Ἰουνίου: Τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο δικαιώνει ἐν μέρει τὴν Ἑλλάδα σχετικὰ μὲ τὴν ὑπόθεση τοῦ ἐμπάργκο κατὰ τῶν Σκοπῖων.
11 Ἰουλίου: Βομβιστικὴ ἐπίθεση στὴ Ρόδο χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἔγκυρες πηγὲς τοῦ ὑπουργείου Δημόσιας Τάξης προβοκατόρικη ἐνέργεια ξένων πρακτόρων.
30 Ἰουλίου: Ἡ Ἑλλάδα ὑπογράφει μαζὶ μὲ ἄλλες χῶρες τὴ διεθνῆ σύμβαση γιὰ τὸ δίκαιο τῆς θάλασσας, ἡ ὁποία τῆς δίνει τὸ δικαίωμα γιὰ μονομερῆ ἐπέκταση τῶν χωρικῶν τῆς ὑδάτων ἀπὸ ἕξι σὲ δώδεκα ναυτικὰ μίλια. Ἡ Τουρκία λίγους μῆνες μετὰ (16 Νοεμβρίου τοῦ 1994) ἀνακοινώνει ὅτι θεωρεῖ αἰτία πολέμου ἐνδεχόμενη ἐπέκταση τῶν ἑλληνικῶν χωρικῶν ὑδάτων.
16 Αὐγούστου: Ἀρχίζει στὰ Τίρανα ἡ δίκη πέντε μελῶν τῆς Ὁμόνοιας ποὺ κατηγοροῦνται γιὰ ἐνέργειες ἐναντίον τῶν Ἀλβανῶν. Ἡ δίκη γίνεται παρουσία Ἑλλήνων καὶ ξένων παρατηρητῶν κάτω ἀπὸ συνθῆκες τρομοκρατίας καὶ ὁλοκληρώνεται στὶς 7 Σεπτεμβρίου μὲ τὴν ἔκδοση τῆς καταδικαστικῆς γιὰ τὰ μέλη τῆς Ὁμόνοιας ἀπόφασης. Ἐντονότατο διάβημα πρὸς τὴν ἀλβανικὴ ἡγεσία τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης.
13 Σεπτεμβρίου: Τὸ κράτος τῶν Σκοπῖων ἐγκαταλείπει τὸ ἄστρο τῆς Βεργίνας ὡς ἐθνικό του σύμβολο καὶ υἱοθετεῖ τὸν ἀκτινοφόρο Ἥλιο σὲ κόκκινο φόντο.
16 Ὀκτωβρίου: Στὸν πρῶτο γύρο τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν στὴν Ἀθήνα ὁ πρώην διπλωμάτης Δημήτρης Ἀβραμόπουλος, τὸν ὁποῖο ὑποστηρίζει ἡ Νέα Δημοκρατία, νικᾶ μὲ ποσοστὸ 44,3% τὸν Θεόδωρο Πάγκαλο, ποὺ τὸν ὑποστηρίζει τὸ ΠαΣοΚ. Τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ (23 Ὀκτωβρίου) ἐκλέγεται δήμαρχος Ἀθηναίων. Τὸ ΠαΣοΚ κερδίζει πολλὲς νομαρχίες, διατηρώντας ἀπόσταση πέντε τουλάχιστον ποσοστιαίων μονάδων ἀπὸ τὴ Νέα Δημοκρατία.
9 Νοεμβρίου: Ὁ Γιῶργος Κοσκωτᾶς καταδικάζεται σὲ κάθειρξη 25 ἐτῶν γιὰ τὸ σκάνδαλο τῆς Τράπεζας Κρήτης.
1995 8 Μαρτίου: Τὸ ΠαΣοΚ καὶ ἡ Πολιτικὴ Ἄνοιξη συμπράττουν καὶ ἐκλέγουν πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας τὸν Κωστὴ Στεφανόπουλο.
15 Ἰουνίου: Σφοδρὴ σεισμικὴ δόνηση στὴν περιοχὴ τοῦ Αἰγίου ἐντάσεως 6,1 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κατάρρευση πολλῶν κτιρίων καὶ τὸ θάνατο 16 ἀνθρώπων. Γιὰ πρώτη φορᾶ μετέχει στὴ διάσωση τῶν ἐγκλωβισμένων ἡ Εἰδικὴ Μονάδα Ἀντιμετώπισης Καταστροφῶν τῆς Πυροσβεστικῆς, ἡ ὁποία κατορθώνει νὰ βγάλει ἕνα μικρὸ παιδὶ ἀπὸ τὰ ἐρείπια μιᾶς πολυκατοικίας ποὺ ἔχει καταρρεύσει.
1996 15 Ἰανουαρίου: Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου παραιτεῖται ἀπὸ πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ καὶ πρωθυπουργὸς λόγω τῆς ἀδυναμίας του νὰ ἀσκήσει τὰ καθήκοντά του. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τοῦ ΠαΣοΚ ἐκλέγει τὸν Κώστα Σημίτη στὴ θέση τοῦ πρωθυπουργοῦ.
22 Ἰανουαρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης ἐκλέγεται ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴ ὁμάδα τοῦ ΠαΣοΚ πρωθυπουργὸς - διαδέχεται τὸν Ἀνδρέα Παπανδρέου ποὺ νοσηλεύεται στὸ Ὠνάσειο.
28 Ἰανουαρίου: Σὲ ἀνακοίνωση τοῦ τὸ ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Ἄμυνας ἀναφέρει ὅτι οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις ἐπανατοποθέτησαν στὴ νησίδα Ἴμια τὴν ἑλληνικὴ σημαία τὴν ὁποία Τοῦρκοι δημοσιογράφοι εἶχαν ἀντικαταστήσει μὲ τὴν Ἡμισέληνο.
31 Ἰανουαρίου: Οἱ ἑλληνικὲς καὶ οἱ τουρκικὲς δυνάμεις ἀποσύρονται ἀπὸ τὴ βραχονησίδα Ἴμια μὲ ἀμερικανικὴ παρέμβαση. Στὴ διάρκεια τῆς ἐπιχείρησης ἑλληνικὸ ἑλικόπτερο τοῦ ΠΝ πέφτει καὶ βυθίζεται. Σκοτώνονται τὰ τρία μέλη τοῦ πληρώματός του.
18 Μαρτίου: Πεθαίνει ὁ τιμημένος μὲ τὸ Νόμπελ λογοτεχνίας ποιητῆς Ὀδυσσέας Ἐλύτης.
23 Ἰουνίου: Πεθαίνει ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου λίγο πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ συνεδρίου τοῦ ΠΑΣΟΚ.
23 Ἰουλίου: Πεθαίνει ἡ ἠθοποιὸς Ἀλίκη Βουγιουκλάκη (γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα τὸ 1934).
11 Αὐγούστου: Εἰρηνικὲς διαδηλώσεις Κυπρῖων στὴν Πράσινη Γραμμὴ βάφονται μὲ αἷμα. Τουρκοκύπριοι καὶ Τοῦρκοι Γκρίζοι Λύκοι ξυλοκοποῦν μέχρι θανάτου τὸν Κύπριο διαδηλωτὴ Τάσο Ἰσαάκ. Σὲ νέα ἐπεισόδια ποὺ γίνονται λίγες μέρες ἀργότερα ἕνας ἄλλος Κύπριος διαδηλωτής, ὁ Σολωμὸς Σολωμού, ἐκτελεῖται ἀπὸ ὄργανα τῆς Τουρκοκυπριακῆς Διοίκησης.
12 Σεπτεμβρίου: Στὶς ἐθνικὲς ἐκλογὲς τὸ ΠΑΣΟΚ παίρνει 41,49% καὶ 162 ἕδρες, ἡ ΝΔ 38,12% καὶ 108 ἕδρες, τὸ ΚΚΕ 5,61% καὶ 11 ἕδρες, ὁ Συνασπισμὸς 5,12% καὶ 10 ἕδρες καὶ τέλος τὸ ΔΗΚΚΙ 4,45% καὶ 9 ἕδρες.
13 Σεπτεμβρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης σχηματίζει κυβέρνηση (παραίτηση στὶς 10 Ἀπριλίου τοῦ 2000).
18 Δεκεμβρίου: Τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων ἀποφαίνεται ὅτι ἡ Τουρκία παραβιάζει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα στὴν Κύπρο, ἐπειδὴ δὲν ἐπιτρέπει σὲ πολίτες τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας νὰ ἐκμεταλλευτοῦν τὶς περιουσίες τους. Τὸ δικαστήριο ἐπιδικάζει χρηματικὴ ἀποζημίωση στὴν ἐνάγουσα Τιτίνα Λοϊζίδου ἀπὸ τὴν Κερύνεια.
1997 21 Μαρτίου: Ὁ Κώστας Καραμανλὴς ἐκλέγεται ἀπὸ τὸ συνέδριο τοῦ κόμματος ἀρχηγὸς τῆς ΝΔ -διαδέχεται τὸν Μ. Ἔβερτ.
1 Ἰουνίου: Κυκλοφορεῖ ἀνασχεδιασμένο τὸ χαρτονόμισμα τῶν 5.000 δραχμῶν. Ἡ ἔκδοση αὐτὴ κρίνεται ἀπολύτως ἀναγκαία γιὰ νὰ ἀποφευχθοῦν τὰ πολλὰ καὶ συνεχῶς αὐξανόμενα κρούσματα παραχάραξης τοῦ παλαιότερου χαλκογραφικοῦ χαρτονομίσματος.
11 Αὐγούστου: Ἀρχίζουν νέες διακοινοτικὲς συνομιλίες γιὰ τὴν Κύπρο στὴν Ἐλβετία. Ναυαγοῦν ὅμως διότι ἡ ἑλληνοκυπριακὴ πλευρὰ ἀπορρίπτει τὴν ἀξίωση τοῦ Ντενκτᾶς νὰ ἀποσύρει τὴν αἴτηση ἔνταξης στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.
22 Αὐγούστου: Ὁ ὑπουργὸς Παιδείας Γεράσιμος Ἀρσένης καταθέτει γιὰ ψήφιση στὴ Βουλὴ πολυνομοσχέδιο, τὸ ὁποῖο συνθέτει τὸ θεσμικὸ πλαίσιο τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρύθμισης.
5 Σεπτεμβρίου: Ἡ Διεθνὴς Ὀλυμπιακὴ Ἐπιτροπὴ ἀναθέτει στὴν Ἑλλάδα τὴ διοργάνωση τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 2004 στὴν Ἀθήνα.
2 Ὀκτωβρίου: Τὰ κράτη-μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης ὑπογράφουν στὸ Ἄμστερνταμ τὴν ἀναθεώρηση τῆς Συνθήκης τοῦ Μάαστριχτ (Συνθήκη τοῦ Ἄμστερνταμ).
7 Νοεμβρίου: Ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸ Σχέδιο Καποδίστριας, τὸ ὁποῖο προβλέπει ἐκτεταμένη συνένωση κοινοτήτων καὶ δημιουργία πολλῶν νέων δήμων.
1998 16 Ἰανουαρίου: Πεθαίνει ὁ ἠθοποιὸς Δημήτρης Χὸρν (γεννήθηκε στὶς 9 Μαρτίου τοῦ 1921). Ὁ ἴδιος εἶπε: «Ἐγὼ δὲν ἀγάπησα τὸν ἑαυτό μου, οὔτε τὴν τέχνη μου. Εἶναι φορὲς ποὺ περνάω νύχτες ὁλόκληρες μὲ τὴν ἐφιαλτικὴ ἐρώτηση, ἂν πρέπει νὰ βγῶ στὸ θέατρο...».
15 Φεβρουαρίου: Ὁ Γλαῦκος Κληρίδης ἐπανεκλέγεται στὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας.
23 Ἀπριλίου: Πεθαίνει ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλὴς ὁ ὁποῖος χρημάτισε δεκατρία χρόνια πρωθυπουργὸς καὶ δέκα πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας.
28 Ἀπριλίου: Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος -μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Σεραφεὶμ στὶς 10 Ἀπριλίου- ἐκλέγει στὴ χηρεύουσα θέση τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος τὸ μητροπολίτη Δημητριάδος καὶ Ἁλμυροῦ κ. Χριστόδουλο.
12 Ἰουνίου: Σοβαρὰ ἐπεισόδια σημειώνονται ἀνάμεσα στὰ ΜΑΤ καὶ σὲ ἀδιόριστους ἐκπαιδευτικοὺς ἔξω ἀπὸ τὰ ἐξεταστικὰ κέντρα κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐξετάσεων γιὰ τὴν πρόσληψη ἐκπαιδευτικῶν.
3 Δεκεμβρίου: Ἀρχίζει στὴ Νέα Ὑόρκη ὁ πρῶτος γύρος τῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς συνομιλιῶν γιὰ τὸ Κυπριακό, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ Κόφι Ἀνᾶν.
29 Δεκεμβρίου: Ἡ ἑλληνικὴ καὶ ἡ κυπριακὴ κυβέρνηση ἀποφασίζουν μετὰ τὶς ἔντονες ἀντιδράσεις τῆς Ἄγκυρας νὰ ἐγκαταστήσουν τοὺς ρωσικῆς κατασκευῆς ἀντιβαλλιστικοὺς πυραύλους S-300 στὴν Κρήτη.
31 Δεκεμβρίου: Καταργεῖται μὲ νόμο ἡ εἰδικότητα τοῦ ἀσυρματιστῆ (μαρκόνη) τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ.
1999 1 Ἰανουαρίου: Ἕντεκα χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης εἰσέρχονται στὴ Ζώνη τοῦ Εὐρώ. Ἡ ἰσοτιμία καθορίζεται σὲ 1 εὐρὼ γιὰ 1 ECU (1 εὐρὼ = 340,750 δραχμές). Ἡ Ἑλλάδα μπαίνει στὴ Ζώνη μὲ δυὸ χρόνια καθυστέρηση, τὸ 2001.
15 Φεβρουαρίου: Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Κούρδων ἀνταρτῶν ποὺ μάχονται ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ καθεστῶτος, Ἀμπντουλὰχ Ὀτσαλᾶν, παραδίδεται κάτω ἀπὸ ἀδιευκρίνιστες συνθῆκες στὶς τουρκικὲς μυστικὲς ὑπηρεσίες στὸ Ναϊρόμπι τῆς Κένυας. Θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Ἑλλάδα.
18 Μαρτίου: Ὁ Κώστας Σημίτης ἐπανεκλέγεται πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ ἀπὸ τὸ συνέδριο τοῦ κόμματος.
24 Μαρτίου: Ἡ ἔναρξη τῶν ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμῶν στὴ Γιουγκοσλαβία ξεσηκώνει θύελλα ἀντιδράσεων στὴν Ἑλλάδα.
29 Ἀπριλίου: Ὁ Στέφανος Μάνος ἀνακοινώνει τὴν ἵδρυση κόμματος μὲ τὴν ἐπωνυμία «οἱ Φιλελεύθεροι».
17 Αὐγούστου: Ἰσχυρὸς σεισμὸς στὴ βορειοδυτικὴ Τουρκία μὲ χιλιάδες νεκρούς. Ἡ Ἑλλάδα ἀποστέλλει ἀμέσως μεγάλης κλίμακας βοήθεια.
7 Σεπτεμβρίου: Ἰσχυρὸς σεισμὸς ἐντάσεως 5,9 βαθμῶν τῆς κλίμακας Ρίχτερ μὲ ἐπίκεντρο τὴν Πάρνηθα συγκλονίζει τὸ Λεκανοπέδιο καὶ ἀφήνει πίσω τοῦ 86 νεκροὺς καὶ χιλιάδες ἄστεγους. Κύριο χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ σεισμοῦ ἦταν ἡ πολὺ μεγάλη ὁριζόντια ἐπιτάχυνσή του.
14 Σεπτεμβρίου: Ὁ ἀναπληρωτὴς ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν Γιάννος Κρανιδιώτης καὶ ἄλλα τέσσερα ἄτομα σκοτώνονται ἐν πτήσει, μέσα στὸ Φάλκον τὸ ὁποῖο χρησιμοποιεῖται γιὰ τὶς μετακινήσεις ἐπισήμων.
19 Νοεμβρίου: Ὁ πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Μ. Κλίντον ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα ἐν μέσῳ ἐπεισοδίων.
11 Δεκεμβρίου: Στὸ Ἐλσίνκι, στὴ διάσκεψη τῶν ἡγετῶν τῶν χωρῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἀποφασίζεται ἡ προσέγγιση τῆς Εὐρώπης μὲ τὴν Τουρκία, ἀποσυνδέεται τὸ Κυπριακὸ ἀπὸ τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου, καλεῖται ἡ Τουρκία νὰ ἐκδημοκρατιστεῖ καὶ νὰ παραπέμψει τὴν ἐπίλυση τῶν τυχὸν διαφορῶν της μὲ τὴν Ἑλλάδα στὸ Διεθνὲς Δικαστήριο τῆς Χάγης.
27 Δεκεμβρίου: Στὴ Διάσκεψη Κορυφῆς στὸ Ἐλσίνκι ἀποφασίζεται ἡ Τουρκία νὰ γίνει δεκτὴ ὡς ὑποψήφιο κράτος-μέλος, ἐνῶ συγχρόνως ἐξασφαλίζεται ἡ ἐνταξιακὴ προοπτική της Κύπρου.
2000 1 Ἰανουαρίου: Ἡ ἔλευση τῆς νέας χιλιετίας γίνεται δεκτὴ μὲ ἐντυπωσιακὲς ἑορταστικὲς ἐκδηλώσεις στὴν Ἀθήνα.
2 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζουν τὰ ἔργα πεζοδρόμησης τῆς ὁδοῦ Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου.
28 Ἰανουαρίου: Ἐγκαινιάζεται ἡ πρώτη γραμμὴ τοῦ μετρὸ τῆς Ἀθήνας, ἡ ὁποία συνδέει τὴ Δάφνη μὲ τὰ Σεπόλια. Σύντομα θὰ λειτουργήσει καὶ ἡ γραμμὴ Σύνταγμα-Ἐθνικὴ Ἄμυνα.
31 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει στὴ Γενεύη ὁ δεύτερος γύρος τῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς συνομιλιῶν γιὰ τὸ Κυπριακό. Ὁ εἰδικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ γιὰ τὸ Κυπριακό, Ἀλβάρο ντὲ Σότο, δηλώνει αἰσιόδοξος.
4 Φεβρουαρίου: Ὁ πρωθυπουργὸς Κώστας Σημίτης ἀνακοινώνει τὴν πρόωρη προσφυγὴ στὶς κάλπες.
1 Μαρτίου: Ἡ συνεχὴς πτώση τοῦ δείκτη τιμῶν τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀξιῶν Ἀθηνῶν πυροδοτεῖ πολιτικὴ ἀντιπαράθεση ἀνάμεσα στὴ Νέα Δημοκρατία καὶ τὸ ΠαΣοΚ. Τὸ μόνο βέβαιο πάντως εἶναι ὅτι μικροεπενδυτὲς χάνουν πολλὰ δισεκατομμύρια - οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς δανείζονται χρήματα γιὰ τὴν ἀγορὰ τῶν μετοχῶν ὅταν ὁ δείκτης εἶναι ἀκόμη ψηλά.
10 Ἀπριλίου: Τὸ ΠαΣοΚ νικᾶ στὶς ἐκλογὲς ποὺ διεξάγονται μὲ διαφορὰ περίπου 1% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ψήφων ἀπὸ τὴ ΝΔ. Ὁ Κώστας Σημίτης σχηματίζει κυβέρνηση (70.000 ψῆφοι).
15 Μαΐου: Ἡ Ἀρχὴ Προστασίας Προσωπικῶν Δεδομένων ἔπειτα ἀπὸ αἴτημα τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης Μ. Σταθόπουλου ἀποφαίνεται ἐναντίον τῆς ἀναγραφῆς τοῦ θρησκεύματος στὶς ἀστυνομικὲς ταυτότητες. Ἡ ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης νὰ ἀφαιρέσει τὸ θρήσκευμα ἀπὸ τὶς ταυτότητες προκαλεῖ τὴν ἀντίδραση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀπαντᾶ μὲ λαοσυνάξεις στὴν Ἀθήνα καὶ στὴ Θεσσαλονίκη καὶ μὲ τὴ διενέργεια δημοψηφίσματος.
8 Ἰουνίου: Ἡ τρομοκρατικὴ ὀργάνωση 17 Νοέμβρη διαπράττει μεγάλο σφάλμα τακτικῆς μὲ τὴ δολοφονία τοῦ Βρετανοῦ στρατιωτικοῦ ἀκολούθου Στίβεν Σόντερς. Ἡ ἐμπλοκὴ τῆς ἰδιαίτερα μεθοδικῆς βρετανικῆς Σκότλαντ Γιαρτ στὶς ἔρευνες καὶ ἡ ἀναδιάρθρωση τῶν ἐντεταλμένων γιὰ τὴ δίωξη τῶν τρομοκρατῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ κράτους σύντομα ὁδηγοῦν στὴν ἐξάρθρωση τῶν τρομοκρατικῶν δικτύων στὴν Ἑλλάδα.
23 Σεπτεμβρίου: Τοποθετεῖται στὴ θέση τοῦ τὸ πέλμα τοῦ πρώτου πυλώνα τῆς γέφυρας Ρίου-Ἀντιρρίου. Τὸ πέλμα ἔχει διάμετρο 90 μέτρα καὶ βάρος 70.000 τόνους.
26 Σεπτεμβρίου: Τὸ ἐπιβατηγὸ πλοῖο «Ἐξπρὲς Σάμινα» ναυαγεῖ κοντὰ στὴν Πάρο. Ὀγδόντα ἄτομα χάνουν τὴ ζωή τους.
2001 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα γίνεται ἡ 12η χώρα τῆς Ζώνης τοῦ Εὐρώ.
27 Μαρτίου: Ἐγκαινιάζεται ὁ νέος ἀερολιμένας τῆς Ἀθήνας «Ἐλευθέριος Βενιζέλος».
1 Ἀπριλίου: Ὁ Γιῶργος Σουφλιᾶς ἐπιστρέφει στὴ Νέα Δημοκρατία στὴ διάρκεια τῶν ἐργασιῶν τοῦ πέμπτου συνεδρίου, τριάντα καὶ πλέον μῆνες μετὰ τὴ διαγραφή του ἀπὸ τὸ κόμμα.
10 Ὀκτωβρίου: Ὁ Κώστας Σημίτης μὲ ποσοστὸ 71, 6% ἐπανεκλέγεται πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ ἀπὸ τὸ ἕκτο συνέδριο τοῦ κόμματος.
2002 1 Ἰανουαρίου: Ἀρχίζει ἡ κυκλοφορία τοῦ εὐρὼ στὶς περισσότερες χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Ἡ δραχμὴ ἐγκαταλείπεται ὁριστικὰ στὶς 28 Φεβρουαρίου τοῦ 2002.
29 Ἰουνίου: Ἐκρήγνυται βόμβα στὰ χέρια ἐπίδοξου βομβιστὴ στὸ λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ ὁ ὁποῖος τραυματίζεται. Ὀνομάζεται Σάββας Ξηρὸς καὶ οἱ διωκτικὲς ἀρχὲς τὸν συνδέουν εὐθέως μὲ τὴ 17η Νοέμβρη. Λίγες μέρες ἀργότερα ἀνακαλύπτονται δυὸ γιάφκες τῆς ὀργάνωσης καὶ ἀρχίζει σιγὰ σιγὰ νὰ ξετυλίγεται τὸ κουβάρι ποὺ ὁδηγεῖ στὸν ἀρχηγὸ τῆς ὀργάνωσης ποὺ δρᾶ ἀπὸ τὸ 1975.
13 καὶ 20 Ὀκτωβρίου: Στὶς δημοτικὲς καὶ τὶς νομαρχιακὲς ἐκλογὲς ποὺ τὸ ΠαΣοΚ ἐπανακτᾶ τὴν ὑπεροναμαρχία Ἀθηνῶν, ἂν καὶ εἶναι ἐμφανὴς ἡ μείωση τῶν δυνάμεών του σὲ ὅλη σχεδὸν τὴ χώρα. Ἡ Νέα Δημοκρατία ἀναδεικνύεται πρώτη δύναμη σὲ δήμους τῆς Β΄ Ἀθηνῶν γιὰ πρώτη φορᾶ μετὰ τὸ 1974.
13 Δεκεμβρίου: Στὴ συνάντηση κορυφῆς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης στὴν Κοπεγχάγη ἀποφασίζεται ἡ διεύρυνση τῆς Ἕνωσης μὲ δέκα νέα κράτη-μέλη στὰ ὁποῖα συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ Κύπρος.
2003 1 Ἰανουαρίου: Ἡ Ἑλλάδα ἀναλαμβάνει γιὰ ἕνα ἑξάμηνο τὴν προεδρία τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.
3 Μαρτίου: Ἀρχίζει σὲ εἰδικὰ διαμορφωμένη αἴθουσα τῶν Δικαστικῶν Φυλακῶν τοῦ Κορυδαλλοῦ ἡ δίκη τῶν φερόμενων ὡς μελῶν τῆς τρομοκρατικῆς ὀργάνωσης 17 Νοέμβρη. Ἡ δίκη διαρκεῖ μέχρι τὰ μέσα Δεκεμβρίου τοῦ 2003. Στὴ διάρκειά της ἐξετάζονται περίπου 700 μάρτυρες, ἐνῶ οἱ συνήγοροι τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς καὶ τῆς ὑπεράσπισης ἀγορεύουν γιὰ δυὸ τουλάχιστον μῆνες. Τὸ δικαστήριο συνεδριάζει 162 φορές. Ἀθωώνονται τέσσερις κατηγορούμενοι -γιὰ δυὸ ἀπὸ αὐτοὺς ἀσκεῖται ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα ἔφεση- καὶ 15 καταδικάζονται σὲ βαρύτατες ποινές. Ο Α. Γιωτόπουλος, μάλιστα, καταδικάζεται 21 φορὲς ἰσόβια.
16 Ἀπριλίου: Ὑπογράφεται στὴν Ἀθήνα ἡ συνθήκη προσχώρησης τῶν δέκα νέων μελῶν τῆς ΕΕ.
19 Ἰουνίου: Μὲ τὴ Σύνοδο Κορυφῆς τῶν Εὐρωπαίων ἡγετῶν στὴ Χαλκιδικὴ ὁλοκληρώνεται ἡ ἑλληνικὴ προεδρία τῆς ΕΕ γιὰ τὸ πρῶτο ἑξάμηνό του 2003.
2004 7 Μαρτίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ διενεργοῦνται πρῶτο κόμμα ἀναδεικνύεται ἡ ΝΔ (45,36%). Ἀκολουθοῦν τὸ ΠΑΣΟΚ μὲ 40,55%, τὸ ΚΚΕ μὲ 5,90% καί, τέλος, ὁ Συνασπισμὸς μὲ 3,26%. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΝΔ, Κώστας Καραμανλῆς, σχηματίζει ἔπειτα ἀπὸ δυὸ μέρες κυβέρνηση.
13 Ἰουνίου: Στὶς ἐκλογὲς ποὺ γίνονται γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ἑλλήνων ἐκπροσώπων στὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο πλειοψηφεῖ τὸ κόμμα τῆς Νέας Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖο ἐκλέγει 11 βουλευτές. Τὸ ΠΑΣΟΚ ἐκλέγει ὀκτώ, τὸ ΚΚΕ δυὸ καὶ ὁ Συνασπισμὸς καὶ τὸ ΛΑΟΣ ἀπὸ ἕνα βουλευτή.
"Αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδὲ γένος πατέρων αἰσχυνέμεν»..
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208
ΟΜΗΡΟΣ Ιλιάδα, Ζ 208