Αντρέας Καρκαβίτσας – Ο Αρχαιολόγος
"Οἱ τρεῖς καθηγητές, σκυμμένοι τώρα στὰ χερόγραφά τους, διαβάζουν ἀχόρταγα σὰ νὰ ρουφοῦν τ᾽ ἀθάνατο νερό. Μὲ τὸ μολυβάκι τους σημειώνουν στὸ χαρτὶ καθετὶ ποῦ τοὺς φαίνεται ἀξιοθύμητο. Πίσω τους στέκουν οἱ βιβλιοθῆκες ὀρθές, σὰν κατάδικοι πιστάγκωνα δεμένοι στοὺς τοίχους. Ἀπάνω στὴ μεσανὴ κάθεται σὰ Σφίγγα ἡ γάτα τοῦ σπιτιοῦ, βυθισμένη στὸ ἄγνωστο ὄνειρό της. Τὰ βιβλία καὶ τὰ χερόγραφα στριμωμένα στὰ ράφια μοιάζουν μὲ γριὲς γλωσσοκοπάνες. Καὶ τί δὲ λὲν μὲ τὴν ἄλαλη γλῶσσα τους! Πολέμους περιγράφουν, ἄθλους μολογοῦν, θεοὺς γκρεμίζουν, ἠθικὲς ἀναστηλώνουν. Ὁ Ρυθμὸς βροντᾷ καὶ παιγνιδίζει σὰν ἀντάρτης κεραυνός· ἡ Ἁρμονία ξεχύνεται ἀφρόδροση σὰν ἄμπουλας· ὁ Πόνος οὐρλιάζει κι ὁ Πόθος φαρομανᾶ. Τὸ ἀνθρώπινο πνεῦμα ἁπλώνεται σὰ θάλασσα μυριολαλοῦσα, ἀνήσυχη κι ἀνυπόταχτη. Ὅ,τι θέλει τολμᾷ κι ὅ,τι τολμᾷ τὸ ὑποτάσσει. Δὲν εἶναι σιδερόπορτα νὰ μὴν τὴν ἀνοίξῃ, δὲν εἶναι πυργογύρισμα νὰ μὴν τὸ πηδήσῃ· δὲν εἶναι φῶς στὸν οὐρανὸ νὰ μὴν τ᾽ ἀδράξῃ, δὲν εἶναι σκοτάδι στὴ γῆ νὰ μὴν τὸ ξεδιαλύνῃ. Ξομπλιάζει τὰ περασμένα, ἀνασκευάζει τὰ τωρινά, δρόμους ἀνοίγει γιὰ τὰ μέλλοντα. Μὰ εἶναι τὰ ξόμπλια του γερά, εἶναι οἱ δρόμοι του ἀλάθευτοι; Οἱ ἀνθρῶποι ποῦ πέρασαν κ᾽ οἱ ἀνθρῶποι ποῦ θἀρθοῦν εἶναι τάχα βέβαιο πῶς ἔτσι σκέφτηκαν, ἔδρασαν, ἔζησαν, κ᾽ ἔτσι θὰ ζήσουν, θὰ δράσουν, θὰ σκεφτοῦν; Ποιὸς τὸ ξέρει; Τὸ ζηλευτὸ δεντρὶ ποῦ φύτρωσε αὐτόβουλο στὴν παρθένα γῆ κι ὠμόρφηνε τὸν κόσμο μὲ τὴ δροσιὰ καὶ τὴ χάρη του, θὰ ξαναφυτρώσῃ μὲ τὴ φροντίδα τοῦ κηπουροῦ; Οἱ σοφοὶ τὸ πιστεύουν καὶ γιὰ τοῦτο δουλεύουν ἀκούραστα. Μοιάζουνε σκαφτιάδες ποῦ θέλουν νὰ δείξουν τὸ δρόμο του στὸν Ἀσπροπόταμο. Ἂν τὸ καταφέρουν, χαλάλι τους οἱ κόποι καὶ τὰ βάσανα."