Ποια η έννοια και η δύναμη της Αρμονίας κατά την κοσμοαντίληψη των Ελλήνων;
Ο Αριστοτέλης αναφέρει στο Περί Κόσμου 5.396b7 : “Ίσως η φύση να επιθυμεί τα ενάντια και με αυτά να φτιάχνει τη συμφωνία, όχι με όμοια. Όπως λόγου χάρη οδηγεί το αρσενικό προς το θηλυκό και όχι προς το δικό του φύλο, δημιουργώντας την πρώτη ομόνοια δια μέσου των εναντίων, όχι με τα όμοια. Και φαίνεται ότι και η τέχνη κάνει το ίδιο με μίμηση της φύσης. Η ζωγραφική αναμειγνύει τα λευκά με τα μελανά, τις ώχρες με τα κόκκινα χρώματα και κάνει τις εικόνες σύμφωνες με τα πρότυπα. Η μουσική αναμειγνύει τους οξείς και τους βαρείς, τους μακρούς και τους βραχείς ήχους και δημιουργεί μια αρμονία από διαφορετικές φωνές. Η γραμματική αναμειγνύει τα φωνήεντα και τα άφωνα δημιουργώντας έτσι την τέχνη μας. Αυτό ακριβώς λέει και ο σκοτεινός Ηράκλειτος : Συνδέσεις : σύνολα και μη σύνολα, ομόρροπο και αντίρροπο, ήχοι σε όμοιο τόνο και σε αντίθετο τόνο, κι από τα πάντα ένα κι από το ένα τα πάντα”.
Ανοίγω το θέμα για να ξεκινήσει ένας όμορφος και ουσιαστικός διάλογος!
Ο Αριστοτέλης αναφέρει στο Περί Κόσμου 5.396b7 : “Ίσως η φύση να επιθυμεί τα ενάντια και με αυτά να φτιάχνει τη συμφωνία, όχι με όμοια. Όπως λόγου χάρη οδηγεί το αρσενικό προς το θηλυκό και όχι προς το δικό του φύλο, δημιουργώντας την πρώτη ομόνοια δια μέσου των εναντίων, όχι με τα όμοια. Και φαίνεται ότι και η τέχνη κάνει το ίδιο με μίμηση της φύσης. Η ζωγραφική αναμειγνύει τα λευκά με τα μελανά, τις ώχρες με τα κόκκινα χρώματα και κάνει τις εικόνες σύμφωνες με τα πρότυπα. Η μουσική αναμειγνύει τους οξείς και τους βαρείς, τους μακρούς και τους βραχείς ήχους και δημιουργεί μια αρμονία από διαφορετικές φωνές. Η γραμματική αναμειγνύει τα φωνήεντα και τα άφωνα δημιουργώντας έτσι την τέχνη μας. Αυτό ακριβώς λέει και ο σκοτεινός Ηράκλειτος : Συνδέσεις : σύνολα και μη σύνολα, ομόρροπο και αντίρροπο, ήχοι σε όμοιο τόνο και σε αντίθετο τόνο, κι από τα πάντα ένα κι από το ένα τα πάντα”.
Ανοίγω το θέμα για να ξεκινήσει ένας όμορφος και ουσιαστικός διάλογος!
"..ανέμισε το ουρανοφλεγόμενο Λοφίο της Θεάς Αθηνάς και η φωτιά της ξεχύθηκε στον Κόσμο ολάκερο..."
Ε-ΤΟΠΙΑ
Ε-ΤΟΠΙΑ
Η αρμονία έχει την έννοια της σύμμετρης διάταξης των μερών προς το σύνολο εκ του αρμόζω και ετυμολογικά προέρχεται από τη ρίζα αρ και από το ρήμα αραρίσκω και άρω, από τα οποία προέρχονται και οι λέξεις άρθρον, αρμός, αριθμός, άρτιος, άριστος, αρετή, άρμα μπορεί και ο ΄Αρης.Μην ξεχνάμε ότι είναι κόρη του ΄Αρεως και της Αφροδίτης σύζυγος του Κάδμου-Κόσμου. Από την ένωση αυτή αρμονίας( αριθμού ) και κόσμου προκύπτει το κάλλος στην τέλεια μορφή. Αυτή τη μαγική σχέση αριθμού και κόσμου έψαχνε θαρρώ ο Πυθαγόρας παλεύοντας με το μονόχορδό του ως να καταλήξει στην Ιερά Τετρακτύ, παγὰν ἀενάου φύσεως, την οποία ο Ιάμβλιχος αναφέρει και ως Κόσμο, Πανα, Κλειδουχο , αιώνα , μνήμη, γνώμονα, Φάνη, ΄Ηλιο, Πυθμένα κ.α λ Εχει ακόμα την έννοια της σχέσης ισορροπίας , όπου κανείς δεν αναπτύσσεται εις βάρος του άλλου πχ στις σχέσεις του ζεύγους και τρίτον είναι η συνήχηση των μουσικών φθόγγων γι΄αυτό και μυθολογικά είναι σύντροφος των Ωρών, των Χαρίτων και της ΄Ηβης, όπως βλέπουμε στον Ομηρικό ύμνο στον Απόλλωνα
"Οἱ Χάρες οἱ καλοπλέξουδες λοιπόν κι οἱ χαρούμενες ῟Ωρες,
ἡ ῾Αρμονία, ἡ ῎Ηβη, τοῦ Δία ἡ κόρη ἡ ᾿Αφροδίτη
στήνουν χορό, ἡ μιά τῆς ἄλλης τά χέρια κρατῶντας στόν καρπό"
Περί της αρμονίας που δημιουργείται εκ των αντιθέτων μας μιλά πρώτος ο Ηράκλειτος "τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν (καὶ πάντα κατ' ἔριν γίνεσθαι)".Όλα συνδέονται μεταξύ τους, όλα είναι αλληλένδετα και αλληλεξαρτώμενα. Το κάθε πράγμα έχει και το αντίθετό του και η διπολική αυτή σχέση είναι η κινητήρια δύναμη του Κόσμου που θεμελιώνει το τελικό αποτέλεσμα που είναι η αρμονία μέσα στην αδιάκοπη κίνηση και αλλαγή. Η σύγκρουση των αντιθέτων είναι αυτή που φέρνει την κίνηση. Ο αέναος ανταγωνισμός και η έριδα που διαταράσσουν τον κόσμο, τον φέρνουν τελικά σε αρμονία .
"Οἱ Χάρες οἱ καλοπλέξουδες λοιπόν κι οἱ χαρούμενες ῟Ωρες,
ἡ ῾Αρμονία, ἡ ῎Ηβη, τοῦ Δία ἡ κόρη ἡ ᾿Αφροδίτη
στήνουν χορό, ἡ μιά τῆς ἄλλης τά χέρια κρατῶντας στόν καρπό"
Περί της αρμονίας που δημιουργείται εκ των αντιθέτων μας μιλά πρώτος ο Ηράκλειτος "τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν (καὶ πάντα κατ' ἔριν γίνεσθαι)".Όλα συνδέονται μεταξύ τους, όλα είναι αλληλένδετα και αλληλεξαρτώμενα. Το κάθε πράγμα έχει και το αντίθετό του και η διπολική αυτή σχέση είναι η κινητήρια δύναμη του Κόσμου που θεμελιώνει το τελικό αποτέλεσμα που είναι η αρμονία μέσα στην αδιάκοπη κίνηση και αλλαγή. Η σύγκρουση των αντιθέτων είναι αυτή που φέρνει την κίνηση. Ο αέναος ανταγωνισμός και η έριδα που διαταράσσουν τον κόσμο, τον φέρνουν τελικά σε αρμονία .
ΤΩΝ ΓΑΡ ΗΛΙΘΙΩΝ ΑΠΕΙΡΑ ΓΕΝΕΘΛΑ