- "Να πεθαίνεις και να λες, ΘΑΝΑΤΟΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ!!!" Ν. Καζαντζάκης - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.

quote:

---

quote:

---

Στο σημείο αυτό ο Καζαντζάκης περιγράφει τον άνθρωπο και την προσπάθειά του να δει μέσα του, αλλά και γύρω του.
Ξεκινώντας από τα φαινόμενα, θα καταλήξει στην ουσία, στις αιτίες που βρίσκονται πίσω από αυτά. Στο νοητό κόσμο, ο οποίος εκφράζεται μέσα από τις πολυποίκιλλες μορφές της ύπαρξης.

---

Στο νοητό κόσμο ? Amalia, ο Καζαντζάκης καταλήγει σ' αυτό που έχεις κι εσύ κι εγώ και όλοι μας. Καρδιά! Ποιον "νοητό" κόσμο ? Αυτός είναι διαφορετικός για τον καθένα μας. Αυτό που είναι όμως κοινό για όλους τους ανθρώπους, είναι η καρδιά. Γι' αυτό, σε ρωτάω κάπου, "ε, μην μου πεις πως είσαι άκαρδη ?"

quote:

---

Μήπως πίσω από τον σκοτεινό μεσότοιχο του νου, κρίβεται ο εσωτερικός μας διδάσκαλος και ο νοητός κόσμος;

---

Κατά την γνώμη μου, όχι. Ο νοητός κόσμος είναι ένας κόσμος του νου. Ο νους, μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει και να δημιουργήσει όσους κόσμους γουστάρει. Μα, γι' αυτό και τον ονομάζεις "νοητό". Γι' αυτό οι άνθρωποι είναι έτσι όπως είναι. Ο καθένας στον "κόσμο" του, που λέμε.

---

ΝΟΥΣ/ΠΝΕΥΜΑ/ΚΑΡΔΙΑ/ΨΥΧΗ...Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ...ΑΛΛΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ...ΙΔΙΑ ΟΥΣΙΑ...ΔΕΝ ΤΑ ΑΛΛΑΖΕΙΣ...ΣΕ ΑΛΛΑΖΟΥΝ...ΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ ΚΑΙ Ο ΔΑΙΜΟΝΑΣ...ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ...ΕΝΙΚΟΣ...ΙΔΙΑ ΟΥΣΙΑ.

Εδώ (για μένα) είναι λάθος.

Γιατί?

Όσο κυριαρχεί η επιθυμία…. βλέπει δυαδικά.

Όσο κατανοεί την επιθυμία (κατανοεί το νου και την ψυχή του, με μικρά) τόσο (το άλλο) είναι παρόν. Η δυαδικότητα, δεν αντιλαμβάνεται πως συμβαίνει αυτό…και το θεωρεί κάτι ξέχωρο, *(που έλκεται)…. ενώ είναι μέσα.

Στα ίδια ποτάμια μπαίνουμε και δεν μπαίνουμε, υπάρχουμε και δεν υπάρχουμε. Το παν είναι διαιρετό και αδιαίρετο, γενητο και αγένητο, θνητό και αθάνατο, λόγος και χρόνος, πατέρας και γιος, θεός και δίκαιο. Όσοι άκουσαν όχι εμένα, αλλά το λόγο, είναι σωστό να συμφωνήσουν πως τα πάντα είναι ένα. (Ηράκλειτος)

Και η συνεχεια...

Ο άνδρας, όταν μεθύσει, έχει οδηγό ένα παιδί. Δεν ξέρει που πάει, επειδή η ψυχή του είναι υγρή!

Μίλησες για επιθυμία, που η ικανοποίηση της *(υγραίνει)…μεθάει, μα και Τυφλώνει (βαραίνει) την ψυχή.

Για αυτο η μικρη ψυχη οταν πεθαινει γινεται νερο, και το νερο οταν πεθαινει γινεται γη...Απο τη γη γεννιεται το νερο και απο το νερο η ψυχη..(με μικρα γραμματα)

Με τα ΚΕΦΑΛΑΙΑ?

Ας γινει πρωτα ξερη η ψυχη *(ετσι μονο ειναι αριστη)... και βλεπουμε.

Ταδε εφη.. Ηρακλειτος. (Οχι εγω)

Οι δυνάμεις στην φύση εμφανίζονται ως ζεύγη. Χαρακτηριστική περίπτωση, ο μαγνήτης. Ας έχουμε στον νου μας, πως ως και τούτη την στιγμή που μιλάμε, δεν έχουμε καταφέρει να διαχωρίσουμε τους πόλους ενός φυσικού μαγνήτη. Δεν μπορούμε δηλ. να διαιρέσουμε τον μαγνήτη και να απομονώσουμε τους πόλους του. Σε κάθε προσπάθεια εμφανίζεται ένας μικρότερος μαγνήτης, που πάλι κι αυτός διατηρεί την πολικότητά του. Αυτό, θα μπορούσε να πει κάποιος πως είναι η ύστατη αντίδραση της φύσης, ένας περιορισμός που προβάλλει η ίδια η φύση, σ' αυτό που ο άνθρωπος εδώ και χιλιετίες έχει καταφέρει να κάνει τόσο καλά. Στον διαχωρισμό, στην διαίρεση, στην απόκλιση. Και το έχει καταφέρει, γιατί ακριβώς ο νους του, λειτουργεί κατ' αυτόν τον τρόπο.

Κατ' αρχήν, θέλω να πω, πως δεν συμφωνώ διόλου με τον όρο "υπερβατικός" νους. Για μένα, προσωπικά, όλα τα μυαλά των ανθρώπων είναι λογικά και αδυνατώ να κατανοήσω μια ακόμη θεωρητική προσέγγιση του όρου "υπερβατικός" νους. Το "λογικό" για μένα, ερμηνεύεται σύμφωνα με την Αριστοτελική αρχή του αποκλειόμενου τρίτου. Όλες οι μετέπειτα φιλοσοφικές θεωρήσεις του εσώτερου "εγώ" στον άνθρωπο, βασίζονται σε τούτη την αρχή του Αριστοτέλη, που λέει με πολύ απλά λόγια πως το Α είναι Α και το Β είναι Β και ποτέ δεν μπορεί το Α να ταυτιστεί με το Β. Αυτή, είναι η αρχή της Δυτικής Σκέψης, και θεμελιωτής της είναι ο Αριστοτέλης, και αυτή διέπει τον "λογικό" νου. Όλη η ανθρωπότητα έχει προχωρήσει βάσει αυτής της λογικής, και σε κάθε άνθρωπο, η λογική του, ακουλουθεί τούτη την αρχή. Από αυτήν την αρχή, μπορούμε να οδηγηθούμε. Ο Αριστοτέλης διαχωρίζει, και επιλέγει.Ο όρος "επιλογή", εμφανίζεται γιατί βρίσκεται "επί" της "λογικής", δηλ. μπορεί να κάνει χρήση τούτης της λογικής. Έτσι ο νους, σκέφτεται, απορεί, προβληματίζεται, αμφιβάλλει, κατανέμει, συμπεραίνει, κρίνει και εν τέλει, επιλέγει. Η επιλογή του είναι πάντα, ένα από τα δύο, ή το Α ή το Β, ή ναι ή όχι, ή σωστό ή λάθος, ή ζωή ή θάνατος. Από αυτό, ξεκινούν τα πάντα. Η αδυναμία του νου να σκεφτεί το παρόν, βρίσκεται ακριβώς σε τούτο το σημείο γιατί ο νους ή θα σκεφτεί το παρελθόν ή θα σκεφτεί το μέλλον. Το παρόν, αδυνατεί να το συλλογιστεί. Όλες οι νοητικές λειτουργίες, όλες οι φιλοσοφικές θεωρήσεις, όλες οι συλλογιστικές διεργασίες, γίνονται ή στην μία κατεύθυνση, ή στην άλλη. Ο νους αποκλείει δηλ. το τρίτο ενδεχόμενο, την τρίτη "επιλογή", την τρίτη "δύναμη" (για να κάνω και μια σύνδεση με την τρίτη εξουδετερωτική δύναμη που προανέφερα), την τρίτη κατάσταση, η οποία λέει πως μπορεί, το Α να γίνει ταυτοχρόνως Β. Αυτό, για τον λογικό νου, για τον Αριστοτέλη, και για την συντρηπτική πλειοψηφία των ανθρώπων, είναι αδύνατο. Ακόμη κι αυτοί, που προσπαθούν να κατανοήσουν την τρίτη εκδοχή, όπως ήταν ο Καζαντζάκης, έρχονται πάντα σε κάποιο δίλλημα που τους εμφανίζει ο νους τους, έντεχνα, με χίλιους δυο τρόπους, αφού αυτός είναι ο λόγος που υπάρχει.

Ας δούμε τι σημαίνει το "ταυτοχρόνως". Σημαίνει στην ίδια χρονική στιγμη t (t=time). Αυτή η χρονική στιγμή, δεν είναι ποτέ στάσιμη. Στην ουσία, είναι μεταβαλλόμενη, αλλάζει δηλ. συνέχεια, "αέναα", όπως λέμε, αδειάληπτα. Ο Πυθαγόρας, στα "Χρυσά Έπη" κάνει εκτεταμένες αναφορές σε τούτο το "αέναο", και ο Ηράκλειτος ήταν ο πρώτος που μίλησε γι' αυτήν την ροή των πάντων με 'κείνο το περίφημο "τα πάντα ρει", που το' χω κάνει και τραγουδάκι και το αλλάζω όποτε μου καπνίσει.

Ο νους συμπεριφέρεται όπως και ο χρόνος. Οι φράσεις που χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους για να δηλώσουν αυτήν την συμπεριφορά του νου είναι πολλές και πασίγνωστες, και πολλοί τις χρησιμοποιούμε στον λόγο μας. Π.χ "που τρέχει ο νους σου?", "ο νους σου ταξιδεύει", ρήματα δηλ. που χαρακτηρίζουν την ροή, την κίνηση, την μεταβολή (σ' αυτήν την μεταβολή βασίζεται και ο διαφορικός λογισμός που συναντάμε στα μαθηματικά). Ας μην ξεχνάμε ακόμη, πως ο νους μας, ο εγκέφαλός μας, όσον αφορά την "φυσιολογία" του, λειτουργεί με την μεταφορά ηλεκτρικών (δηλ. κίνηση ηλεκτρονίων, αύτο σημαίνει ο ηλεκτρισμός) σημάτων σε ορισμένα "κέντρα", παρ' ότι, σήμερα γνωρίζουμε πως οι διάφορες νοητικές λειτουργίες δεν μπορούν να εντοπιστούν αποκλειστικά σε συγκεκριμένα σημεία του εγκεφάλου. Για μια δεδομένη διανοητική εργασία επιστρατεύεται ένας περίτεχνος ιστός νευρικών δικτύων (νευρώνες) του εγκεφάλου, τα οποία αλληλεπιδρούν σε διαφορετικό κάθε φορά βαθμό με άλλα τέτοια δίκτυα, σαν τα όργανα μιας ορχήστρας.

Αυτά ίσως δεν αφορούν και πολύ το θέμα μας, αλλά στάθηκα, ακριβώς για να τονίσω αυτήν την κίνηση, την ροή, που υπάρχει ακόμη και στο μυαλό μας, είτε το δούμε από "φιλοσοφικής" πλευράς, είτε το δούμε από "επιστημονικής" πλευράς. Η κίνηση του νου λοιπόν, είναι δεδομένη, και σ' αυτήν βρίσκεται το "πρόβλημα" της κατανόησης της "ενότητας", ως "συμφιλίωση" των αντιθέτων. Ο νους υπερτερεί σε σχέση με τον χρόνο, διότι μπορεί να κινηθεί αμφίδρομα, ενώ ο χρόνος είναι μονόδρομος. Ο νους κινείται μόνο σε δυο άκρα, (το Κυμβάλλειο όμως λέει : τα άκρα αγγίζονται), στο παρελθόν και στο μέλλον. Πότε τα άκρα αγγίζονται ? Στο παρόν. Στο μεταβαλλόμενο παρόν.

Με την εμφάνιση της κβαντομηχανικής, όλα τα γνωστά φυσικά φαινόμενα, άρχισαν πλέον να αντιμετωπίζονται όχι ως δίπολα, αλλά ως ενοποιημένες μορφές των αντιθέτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το φως. Το φως είναι ένα εξαιρετικά απλός "οδηγός", που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε αυτόν τον περίφημο "δυϊσμό" της φύσης, γιατί συμπεριφέρεται πότε ως κύμα και πότε ως σωματίδιο. Ακόμη και το φως δηλ. είναι "Πότε Βούδας, πότε Κούδας". Με το φως, καταρίπτεται ο Αριστοτέλης, ανατρέπεται η αρχή του αποκλειόμενου τρίτου, γιατί το φως μπορεί να είναι, πότε κύμα, πότε σωματίδιο, αλλά σε μας, λαμβάνεται ως ένα, γιατί οι δύο διαφορετικές "φύσεις" του, ενοποιούνται ταυτοχρόνως.To φως συμφωνεί με τον Ηράκλειτο, όχι με τον Αριστοτέλη, γιατί πρώτος ο Ηράκλειτος είπε πως είναι σοφό για τους ανθρώπους να βλέπουν πως πίσω από αυτό το "φαίνεσθαι" κρύβεται η ενότητα.

Ο άνθρωπος λοιπόν, από την φύση πλέον, από το νου του, διαιρεί, γιατί και η ίδια η φύση διαιρεί. Θετικός και αρνητικός πόλος, θετική και αρνητική σκέψη, παρελθόν - μέλλον, καλό - κακό, Θεός - Διάβολος, Ζωή - Θάνατος. Ένας τέτοιος νους, ένας Αριστοτελικά πλασμένος νους, είναι αδύνατο να κατανοήσει βαθύτερα το "ένα". Αυτός ο νους, είναι ο λογικός.

O Καζαντζάκης λέει : "Να πεθαίνεις και να λες, Θάνατος δεν υπάρχει." Η φράση του όμως δεν είναι λογική.Αφού πεθαίνεις ρε παλικάρι μου, πως είναι δυνατόν να μην παραδέχεσαι τον θάνατο ? Ένας λογικός νους, ένας λογικός άνθρωπος για να δικαιολογήσει τον Καζαντζάκη, θα πει πως μιλάει "υπερβατικά", ή πως έχει "υπερβατικό" νου. Αυτό είναι απόλυτα "φυσιολογικό", γιατί πολύ θα άρεσε στον νου να μην υπάρχει ο θάνατος. Σε πολλούς αυτή η ιδέα της μη ύπαρξης του θανάτου, φέρνει μια "φαινομενική" λύση στο "πρόβλημα" που αντιμετωπίζει με τον θάνατο. Ο Θάνατος είναι φοβερός για τους περισσότερους, είναι μια "μαύρη" σκέψη,μια "αρνητική" σκέψη, μια λυπητερή εικόνα, ένα θλιβερό γεγονός. Ο μπαμπάς μου, φανταστείτε, ακόμη και στην τηλεόραση να δει μια τελετή κηδείας, στρέφει το βλέμμα του αλλού. Ο άνθρωπος φοβάται τον θάνατο, γι' αυτό φτιάχνει τα νεκροταφεία έξω από τις πόλεις του, γι' αυτό στολίζει τα μνήματα των νεκρών με λουλούδια, γι' αυτό τοποθετεί μαρμάρινες κατάλευκες πλάκες. Γιατί θέλει να τον ωραιοποιήσει.Όμως τον θάνατο, ό,τι και να του κάνεις, αυτός είναι άσχημος, δεν φτιάχνεται με τίποτε ο μπαγάσας. Πόσο όμως παρηγορητικά θα μπορούσε να σταθεί η φράση "θάνατος δεν υπάρχει", στις μανάδες των παιδιών που χάθηκαν στα Τέμπη ? Θα μπορούσε να το πιστέψει αυτό μια μάνα ? όσο δηλ. και "υπερβατικό" νου να είχε η δόλια, ο θάνατος το πήρε το παιδί της. Θα πας εσύ, που υποτίθεται πως κατανοείς την υπέρβαση του Καζαντζάκη, και θα της πεις : "Μην κλαις, Θάνατος δεν υπάρχει!"? Ξέρεις τι θα σου απαντήσει? "Ναι? και τότε που είναι το παιδί μου ?".

Αυτό ρωτάω και σε σένα τώρα Amalia, κι άφησε πίσω σου, όλες τις φιλοσοφίες, όλα τα συστήματα, όλες τις "μυσταγωγικές", "μυστικιστικές", και "θεοσοφικές" αναφορές. Δεν θα σε βοηθήσουν αυτά καλή μου φίλη. Αν δεν υπάρχει θάνατος, ποιος πήρε τα παιδιά στα Τέμπη? Που είναι ? Που βρίσκονται ? Γιατί δεν μας μιλούν ? Ζουν ? Που ? Πες μου σε παρακαλώ, δείξε μου, και θα πάω να τα βρω, να τους μιλήσω και να τα φέρω κοντά μου.

Φίλοι μου, αφήστε πίσω σας ότι γνωρίζετε ως τώρα. Γίνετε "μωροί", όχι φονιάδες του νου σας, όπως λέει κάποιος, γιατί ακόμη και σ' αυτήν την περίπτωση, αν σκοτώσεις το νου σου, τον θανατώνεις, δηλ. πάλι υπάρχει ο θάνατος. Να βλέπετε τον θάνατο σαν την άλλη όψη της ζωής. Να βλέπετε το κακό σαν την άλλη όψη του καλού, τον Θεό σαν την άλλη όψη του Διάβολου, την χαρά σαν την άλλη όψη της λύπης.

Εγώ φωνάζω. Ουρλιάζω μέσα στο σκοτάδι του μεσαίωνα, πετάω μπουκάλια με μηνύματα στη θάλασσα, μπας και φτάσουν σε κάποιον, σε κάποιους, για να τους πω ότι εδώ είμαι. Μα ποιος με ακούει ? Διόλου όμως δεν παραπονιέμαι. Δεν μπορώ να κάνω κάτι για τους "κουφούς", πρέπει να τους αφήσω ελεύθερους, δεν μπορώ να κατέχω κανέναν τους, παρ' όλο που θλίβομαι γιατί γνωρίζω που θα καταλήξουν...

"Πριν μπει κανείς στο μονοπάτι, τα βουνά είναι βουνά, τα ποτάμια είναι ποτάμια. Όταν έχει μπει στο μονοπάτι, τα βουνά δεν είναι βουνά, τα ποτάμια δεν είναι ποτάμια. Όταν φτάσει στον στόχο, τα βουνά είναι πάλι βουνά, τα ποτάμια είναι πάλι ποτάμια." Από το Ζεν.

Το λάθος του Καζαντζάκη, είναι πως δεν φτάνει στο στόχο. Όλα είναι θολά γι' αυτόν. Βρίσκεται στο μονοπάτι, και γι' αυτό λέει πως ο θάνατος δεν υπάρχει, ο θάνατος δεν είναι θάνατος γι' αυτόν. Μια πικνή ομίχλη σκεπάζει το βλέμμα του. Παλεύει, ναι, κάνει μια τεράστια εσωτερική πάλι εντός του, καταρίπτει τον εαυτό του, επικαλείται βοήθεια, μα γι' αυτόν ο θάνατος, δεν είναι θάνατος, δεν μπορεί να τον δεχτεί. Πεθαίνει και λέει : "Όχι, δεν πέθανα, δεν υπάρχει θάνατος." Αλίμονο, πόσο κοροϊδεύει τον εαυτό του...

Σας ευχαριστώ,
Deva Parinito