- ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ - .-= Η ΨΥΧΗ =-.
Ι
ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ αίματα με πορφύρωσαν
Και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε
Οξειδώθηκα μες στη νοτιά
των ανθρώπων
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο
Στ’ Ανοιχτά του πελάγου με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες και μου ρίξανε
Αμαρτία μου να ‘χα και εγώ
μιαν αγάπη
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο
Τον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε
Τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου
Την παρθένα ζωή μου μια στιγμή
να φωτίσουν
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο
Κι από τότε γύρισαν καταπάνω μου
Των αιώνων όργητες ξεφωνίζοντας
«Ο που α είδε, στο αίμα να ζει
και στην πέτρα»
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο
Της πατρίδας μου πάλι ομοιώθηκα
Με τις πέτρες άνθισα και μεγάλωσα
Των φονιάδων το αίμα με φως
ξεπληρώνω
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Οπωροφόρων τους στενούς συγγενείς και τα παιδιά
Μαζί μωβ ανθύλλια όλα στραμμένα
Δυτικά της λύπης
Δυτικά της λύπης (1995), Ο. Ε(σω)λύτης
και ανατολικά της Εδέμ....
G.
1899 αλήθειες + 1 ψέμμα...
Απαλές κοιλάδες έχει ο ύπνος ακριβώς όπως
Και η επάνω ζωή. Μ' εκκλησάκια που βόσκουν σε χορτάρι εμπρός
αέρα
Που ολοένα μηρυκάζουν ώσπου να γίνουν ζωγραφιές
Η μια την άλλη σβήνοντας σε πλάγιον ήχο. Κάποτε
Περιοδεύουν δύο ή τρία φεγγάρια. Γρήγορα όμως χάνονται
Η ομορφιά κει που ακινήτησε διαρκεί σαν άλλο ουράνιο σώμα
Η ύλη ηλικία δεν έχει. Μόνον ν' αλλάζει ξέρει. Θες πάρ' την από
την αρχή
Θες απ' το τέλος. Ήρεμα κυλάει εμπρός η επιστροφή κι εσύ την
παρακολουθείς δήθεν αδιάφορος
Τραβάς ωστόσο το σχοινί σ' όρμο Μυρτώον έρμο
Δίχως ούτ' ένα ελαιόδεντρο να σου απουσιάσει
Αχ Θάλασσα πάνω που ξυπνάς πως ξανακαινουριώνονται όλα!
Μικροί πως χαϊδευτήκαμε και παίξαμε πεντόβολο τα γονικά μας!
Για δες τι σηκωμό σηκώνει μες στ' ατάραχα ο Σιρόκος ο ύπνιος·
και πως στα δύο τα χωρίζει!
Από τη μια μεριά ξυπνώ και κλαίω για τα που μου επάρθηκαν
αθύρματα
Και από την άλλη κοιμούμαι
Τη στιγμή που ο Ελευθέριος φεύγει και η Ιωνία χάνεται
Μόλις που διακρίνεται λοφίσκος μ' απαλά κοίλα γεμάτος σγουρά
χλοΐσματα
Κι αντικρύ αντερείσματα σκληρά
Που να φυλάγεσαι απ' όλα τα ενδεχόμενα· ενώ πρόσφυγες μέλισσες
Κατά σμήνη βομβούν και μια γιαγιά μες στ' αλιεύματα της
δυστυχίας βρίσκει
Να βγάλει από τα λίγα της χρυσαφικά παιδιά κι εγγόνια
Ξεφόρτωτον κι απ' το ένα πλάι σε κυλάει ο κίνδυνος και σ' αγνοεί
Που συ ο ίδιος κάποτε θέλησες να τον αγνοήσεις
Αυτά βέβαια στα ψέματα του ρούχου που φοράς δίχως τη φόδρα του
ν' αναποδογυρίσεις
Κει που αγγιχτήκανε οι μουτζούρες με τα χρυσά νομίσματα
Όπως τα βδελυρά με τ' άγια
Παράξενο είναι
Πόσο ακατανόητα ζούμε αλλ' απ' αυτό κρεμόμαστε
Χλωρό περιστεράκι του βασιλικού φιλί που σου 'δωσα επάνω
στο κρεβάτι μου
Και στα γραφτά μου τρεις και τέσσερις ανέμους ανορθόγραφους
Να ζαλιστούν τα πέλαγα όμως
Γεμάτο νου και γνώση ν' ακολουθεί το δρόμο του κάθε πλεούμενο
Ταλαντεύονται τα γεγονότα και στο τέλος πέφτουν πριν κι από τους
ανθρώπους
Αλλά φανό θυέλλης δεν έχει το σκοτάδι
Πού 'ναι η Μίλητος πού είναι η Πέργαμος πού η Αττάλεια και πού
Η Κωνσταν Κωνσταντινο ντινοπολίς;
Στους χίλιους ύπνους ένας βγαίνει ο ξυπνητός αλλά για πάντοτε.
Άρτεμις Άρτεμις κράτα μου τον σκύλο της σελήνης
Δαγκώνει κυπαρίσσι και ανησυχούν οι Αιώνιοι
Κοιμάται πιο βαθιά κείνος που έχει περιβραχεί απ' την Ιστορία
Μπρος μ' ένα σπίρτο ας την ανάψεις σαν οινόπνευμα
Ποίηση μόνον είναι
Κείνο που απομένει. Ποίηση. Δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία
Όπως μπορεί και να τη φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι
Δίκαιη στα στυφά του κήπου και στο ρολόι αλάθητη.
Δυτικά της Λύπης (1995), Ο. Ε(σω)λύτης
G.
1899 αλήθειες + 1 ψέμμα...
κείνο που σε πονεί δαιμονικά ζωγράφισέ το
αλλ' από πάνω βάλ' του
Το ασήμωμα της Παναγίας
πόχουν τη νύχτα οι ερημιές μες στα νερά
του βάλτου
Ημερολόγιο ενός Αθέατου Απριλίου (1984), Ο. Ε(σω)λύτης
G.
1899 αλήθειες + 1 ψέμμα...
ΉΡΘΑΝ
ντυμένοι «φίλοι»
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας.
Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με την φτέρνα τους.
Έφεραν
το Σοφό, τον Οικιστή και το Γεωμέτρη,
Βίβλους γραμμάτων και αριθμών,
την πάσα Υποταγή και Δύναμη,
το παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας.
Και το φως δεν έδεσε ποτέ με την σκέπη τους.
Ούτε μέλισσα καν δε γελάστηκε το χρυσό ν’ αρχινίσει παιχνίδι
ούτε ζέφυρος καν τις λευκές να φουσκώσει ποδιές
Έστησαν και θεμέλιωσαν
στις κορφές, στις κοιλάδες, στα πόρτα
πύργους κραταιούς κι επαύλεις
ξύλα και άλλα πλεούμενα,
τους Νόμους, τους θεσπίζοντας τα καλά και τα συμφέροντα,
στο παμπάλαιο μέτρο εφαρμόζοντας.
Και το μέτρο δεν έδεσε ποτέ με την σκέψη τους.
Ούτε καν ένα χνάρι θεού στην ψυχή τους σημάδι δεν άφησε
ούτε καν ένα βλέμμα ξωθιάς τη μηλιά τους δεν είπε να πάρει.
Έφτασαν
ντυμένοι «φίλοι»
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου,
τα παμπάλαια δώρα προσφέροντας.
Και τα δώρα τους άλλα δεν ήτανε
παρά μόνο σίδερο και φωτιά.
Στ’ ανοιχτά που καρτέραγαν δάχτυλα
Μόνον όπλα και σίδερο και φωτιά.
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Γύρισα τα μάτια δάκρυα γιομάτα
κατά το παραθύρι
Και κοιτώντας έξω καταχιονισμένα
τα δέντρα των κοιλάδων
Αδελφοί μου, είπα ως κι αυτά μια μέρα
κι αυτά θα ατιμάσουν
Προσωπιδοφόροι μες στον άλλον αιώνα
τις θηλιές ετοιμάζουν
Δάγκωσα τη μέρα και δεν έσταξε ούτε
σταγόνα πράσινο αίμα
Φώναξα στις πύλες κι η φωνή μου πήρε
τη θλίψη των φονιάδων
Μες στης γης το κέντρο φάνηκε ο πυρήνας
Που όλο σκοτεινιάζει
Κι η αχτίδα του ήλιου γίνηκεν, ιδέστε
ο μίτος του Θανάτου!
Ω πικρές γυναίκες με το μαύρο ρούχο
παρθένες και μητέρες
Που σιμά στη βρύση δίνατε να πιούνε
στ’ αηδόνια των αγγέλων
Έλαχε να δώσει και σε σας ο Χάρος
τη φούχτα του γεμάτη
Μες απ’ τα πηγάδια τις κραυγές τραβάτε
αδικοσκοτωμένων
Τόσο δεν αγγίζουν η φωτιά με το άχτι
που πένεται ο λαός μου
Του θεού το στάρι στα ψηλά καμιόνια
το φόρτωσαν και πάει
μες στην έρμη κι άδεια πολιτεία μένει
το χέρι που μονάχα
με μπογιά θα γράψει στους μεγάλους τοίχους
ΨΩΜΙ ΚΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
Φύσηξεν η νύχτα σβήσανε τα σπίτια
κι είναι αργά στην ψυχή μου
Κι ακούει κανένας όπου κι αν χτυπήσω
η μνήμη με σκοτώνει
Αδελφοί μου, λέει μαύρες ώρες φτάνουν
ο καιρός θα δείξει
Των ανθρώπων έχουν οι χαρές μιάνει
τα σπλάχνα των τεράτων
Γύρισα τα μάτια δάκρυα γιομάτα
κατά το παραθύρι
Φώναξα στις πύλες κι η φωνή μου πήρε
τη θλίψη των φονιάδων
Μες στης γης το κέντρο φάνηκε ο πυρήνας
που όλο σκοτεινιάζει
Κι η αχτίδα του ήλιου γίνηκεν, ιδέστε
ο μίτος του Θανάτου
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
ΕΝΩΡΙΣ εξύπνησα τις ηδονές
ενωρίς τη λεύκα μου άναψα
με το χέρι μπροστά στη θάλασσα προχώρησα
εκεί μόνος την έστησα:
Φύσηξες και με κύκλωσαν οι τρικυμίες
ένα-ένα μου πήρες τα πουλιά-
Θεέ μου με φώναξες και πώς να φύγω;
Κοίταξα μες στο μέλλον τους μήνες και τα χρόνια
που ξανά θα γυρίσουν χωρίς εμένα
και δαγκώθηκα τόσο βαθιά
που αργά το αίμα μου ένιωσα ν’ αναβλύζει ψηλά
και να στάζει από το μέλλον μου.
Έσκαψα μες στο χώμα την ώρα που ήμουν ο ένοχος
και τρέμοντας εσήκωσα το θύμα στα χέρια μου
και του μίλησα τόσο απαλά
που αργά τα μάτια του άνοιξαν και σταλάξανε τη δροσιά
στο χώμα που ήμουν ο ένοχος.
Έριξα το σκοτάδι στο κρεβάτι του έρωτα
με του κόσμου τα πράγματα στο νου μου γυμνά
και το σπέρμα μου τίναξα τόσο μακριά
που αργά οι γυναίκες γύρισαν μες στον ήλιο και πόνεσαν
και γεννήσανε πάλι τα ορατά.
Θεέ μου με φώναξες και πώς να φύγω;
Ενωρίς εξύπνησα τις ηδονές
ενωρίς τη λεύκα μου άναψα
με το χέρι μπροστά στη θάλασσα προχώρησα
εκεί μόνος την έστησα:
Φύσηξες και λαχτάρισαν τα σωθικά μου
ένα-ένα μου γύρισαν τα πουλιά!
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το φως και η πρώτη
Χαραγμένη στην πέτρα ευχή του ανθρώπου
Η άλκη μες στο ζώο που οδηγεί τον ήλιο
Το φυτό που κελάηδησε και βγήκε η μέρα
Η στεριά που βουτά και υψώνει αυχένα
Ένα λίθινο άλογο που ιππεύει ο πόντος
Οι μικρές κυανές φωνές μυριάδες
Η μεγάλη λευκή κεφαλή Ποσειδώνος
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το χέρι της Γοργόνας
Που κρατά τρικάταρτο σα να το σώζει
Σα να το κάνει τάμα στους ανέμους
Σα να λέει να τ’ αφήσει και πάλι όχι
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
ΧΑΙΡΕ η Καιομένη και χαίρε η Χλωρή
Χαίρε η Αμεταμέλητη με το πρωραίο σπαθί
Χαίρε η που πατείς και τα σημάδια σβήνονται
Χαίρε η που ξυπνάς και τα θαύματα γίνονται
Χαίρε του Παραδείσου των βυθών η Αγρία
Χαίρε της ερημιάς των νησιών η Αγία
Χαίρε η Ονειροτόκος χαίρε η Πελαγινή
Χαίρε η Αγκυροφόρος ξαθ η Πενταστέρινη
Χαίρε με τα λυτά μαλλιά η χρυσίζοντας τον άνεμο
Χαίρε με την ωραία λαλιά η δαμάζοντας τον δαίμονα
Χαίρε που καταρτίζεις τα Μηναία των Κήπων
Χαίρε που αρμόζεις τη ζώνη του Οφιούχου
Χαίρε η ακριβοσπάθιστη και σεμνή
Χαίρε η προφητικιά και δαιδαλική
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Ότι αυτός ο Θάνατος και αυτός η Ζωή
Αυτός το Απρόβλεπτο και αυτός οι Θεσμοί
Αυτός η δίψα η μετά την κρήνη
Αυτός ο πόλεμος ο μετά την ειρήνη
Αυτός ο θεωρός των κυμάτων ο Ίων
Αυτός ο Πυγμαλίων πυρός και τεράτων
Αυτός η θρυαλλίδα που από τα χείλη ανάβει
Αυτός η αόρατη σήραγγα που υπερκερά τον Άδη
Αυτός ο Ληστής της ηδονής που δε σταυρώνεται
Αυτός ο Όφις που με το Στάχυ ενώνεται
Αυτός το σκότος και αυτός η όμορφη αφροσύνη
Αυτός των όμβρων του φωτός η εαροσύνη
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το πριν της οπτασίας
αχερούσιο σάλπισμα και πύρινη ώχρα
το καιούμενο ποίημα και ηχείο θανάτου
οι δορύαιχμες λέξεις και αυτοκτόνες
Το ενδόμυχο φως που ασπρογαλιάζει
κατ’ εικόνα και ομοίωση του απείρου
τα χωρίς εκμαγείο βουνά που βγάζουν
απαράλλαχτες όψεις του αιωνίου
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Edited by - Mantis on 10/02/2005 00:06:42
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το πέρασμα του λύχνου
το γεμάτο χαλάσματα και μαύρους ίσκιους
η σελίδα που γράφτηκε κάτω απ’ το χώμα
το τραγούδι που είπε η Λυγερή στον Άδη
Τα ξυλόγλυπτα τέρατα πάνω στο τέμπλο
οι αρχαίες οι λεύκες οι ιχθυοφόρες
οι εράσμιες κόρες με το πέτρινο χέρι
ο λαιμός της Ελένης ωσάν παραλία
Τ’ ΑΣΤΕΡΟΕΝΤΑ δέντρα με την ευδοκία
η παρασημαντική ενός άλλου κόσμου
η παλιά δοξασία ότι πάντα υπάρχει
το πολύ σιμά και όμως αόρατο
Η σκιά που τα γέρνει με το πλάι στο χώμα
ένα κάτι του κίτρινου στη θύμηση τους
η αρχαία τους όρχηση πάνω απ’ τους τάφους
η σοφία τους η αδιατίμητη
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Νύν το περίβλημα της Γης και η Εξουσία
Αιέν η βρώση της Ψυχής και η πεμπτουσία
Νύν των λαών το αμάλγαμα και ο μαύρος Αριθμός
Αιέν της Δίκης το άγαλμα και ο μέγας Οφθαλμός
Νύν η ταπείνωση των Θεών Νύν η σποδός του Ανθρώπου
Νύν Νύν το μηδέν
και Αιέν ο κόσμος ο μικρός, ο Μέγας!
Οδυσσέας Ελύτης
Το Άξιον Εστί
Ποιητικά... The She Mantis
Κατάκοπος από τις ουράνιες περιπέτειες, έπεσα τις πρωινές ώρες
να κοιμηθώ.
Στο τζάμι, με κοίταζε η παλαιά Σελήνη, φορώντας την προσωπίδα
του Ήλιου.
Ημερολόγιο Ενός Αθέατου Απριλίου, Ο. Ε(σω)λύτης
G.
Υ.Γ. ....θυμάσαι?
1899 αλήθειες + 1 ψέμμα...
- ¨Η κάθε νίκη φτιάχνεται απο άπειρες μικρές ήττες. Οι δρόμοι της ψυχής είναι παράξενοι. Ας την ακούσουμε όταν μας λέει οτι απο τη μεγάλη απελπισία προέρχεται η ελπίδα¨.
........¨Το λευκό αναζήτησα ως την ύστατη ένταση του μαύρου.
Την ελπίδα ως τα δάκρυα
Τη χαρά ως την άκρα απόγνωση¨
{Άξιον Εστί}
......¨Ουδέποτε και με οποιοδήποτε τρόπο ήμουν σωβινιστής. Η Ελλάδα συμβολίζει για μένα ορισμένες αξίες και στοιχεία που μπορούν παντού να εμπλουτίζουν τα παγκόσμια πνεύματα. Όντας Έλληνας, πασχίζω να δείξω αυτές ακριβώς τις αξίες σ' ένα παγκόσμιο επίπεδο¨.
........ Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν
και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε.
Οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων.
Μακρινή μητέρα, Ρόδο μου αμάραντο.
{Άξιον Εστί}
.... Ένας μηχανισμός είναι η Ποίηση που μηχανοποιεί τον άνθρωπο και τις σχέσεις του με τα πράγματα. Ο Ποιητής φτάνει στο σημείο να προσεταιρίζεται την αντίφαση του. Η χαρά και η θλίψη, το πάθος και η έκσταση, το όνειρο και η δράση, ο φόβος και η ελπίδα, η θέρμη κι η δροσιά, το ναι και το όχι, επιτέλους συναντιούνται, συμφιλιώνοντας το θάνατο με τη ζωή.
...........Από την άλλη μεριά είμαι ο ίδιος
{Π. 122}
...... Η Ποίηση, εγείρεται στο σημείον όπου ο ορθολογισμός καταθέτει τα όπλα του, για να τα αναλάβει εκείνη, και να προχωρήσει μέσα στην απαγορευμένη ζώνη. Είναι εκείνη που προσβάλλεται λιγότερο απο την φθορά και διασώζει, σε καθαρή μορφή, τα μόνιμα, τα βιώσιμα στοιχεία, που καταντούν δυσδιάκριτα μέσα στο σκότος της συνείδησης, όπως τα φύκια μέσα στους βυθούς των θαλασσών.
........ Για να ανέβει ένα μυστήριο απο την ρίζα του ως τον καρπό, απ' την οδύνη του φυτού στην αίσθηση του ανθρώπου, χρειάζεται ενα μικρό θαύμα. Και το πιο μικρό λουλούδι είναι μια στιγμή απο ένα άδηλο θαύμα. Μόνο ένας μυημένος μπορεί να συμμετέχει σε αυτό το θαύμα, που άδηλοι νόμοι κρύβουν το γίγνεσθαι του.
Πολλά μέλλει να μάθεις αν το Ασήμαντο εμβαθύνεις
........ Αν έχεις την δυνατότητα να βλέπεις
μέσα απο το αθώο το ένοχο και μέσα απο το λευκό το μαύρο.
{Η Μέθοδος του ΑΡΑ}
......... Η λειτουργία της Ποίησης είναι μια αδιάκοπη μαγική εξερεύνηση του πάνω και του κάτω, του μέσα και του έξω, του εντεύθεν και του εκείθεν.
......... ¨ Και πλατύς επάνω ο ουρανός,
για να διαβάζεις μόνο σου την απεραντοσύνη.
Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας.
{ Άξιον Εστί }