- < ΑΡΘΡΑ - ΝΕΑ > ESOTERICA 2006 - 2014 - ΝΕΑ - Μέσα από το Διεθνές Internet

Πρόκειται για μια εφεύρεση που για τον David Babb Sr. αποτελεί καθήκον. Τον είχε στοιχειώσει εδώ και 50 χρόνια, τον απασχόλησε στη διάρκεια των δύο γάμων του, πέρασε μέσα από τέσσερις γενιές από την οικογένειά του και υποβλήθηκε σε πάνω από 35 διαφορετικές μετατροπές από τότε που ανακαλύφθηκε αρχικά πριν από 80 περίπου χρόνια. Σήμερα, ο κάτοικος του Springfield, David Babb Sr., ένας πενηντάχρονος άνεργος βετεράνος, προσπαθεί ακόμα να τελειοποιήσει την εφεύρεση που πολλοί ερευνητές και επαγγελματίες είχανε χαρακτηρίσει ως το αδύνατο.

Δεν υπάρχουν σκίτσα και διαγράμματα για τη μηχανή που θα μπορούσε να κάνει τα σύγχρονα βιβλία φυσικής να γραφτούν από την αρχή και να αψηφήσει δύο σημαντικούς νόμους της θερμοδυναμικής που έχουν αντέξει για πάνω από 150 χρόνια την εξονυχιστική εξέταση και εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, από τεκμηριωμένα πειράματα που έχουν διαψεύσει την πιθανότητα να μπορέσει ποτέ να κατασκευαστεί. Αντί για σχεδιαγράμματα, το μεγαλύτερο μέρος της πληροφορίας για το πώς πρωτοκατασκευάστηκε αυτή η μηχανή υπάρχει σε μια μνήμη που πέρασε από τον παππού του David στον πατέρα του και στη συνέχεια στον ίδιο, λίγο πριν πεθάνουν.

Το 1931, όπως αναφέρει ο Babb, ο παππούς του, Thomas D. Babb, τυχαία βρέθηκε μπροστά στην ιδέα για τη μηχανή στην ηλικία των 30 ετών σε ένα ατύχημα στην πίσω αυλή του, όπου είχε πιαστεί στο σύρμα το οποίο ήταν εφαρμοσμένο στις ξύλινες ακτίνες δύο αμαξιών που επισκευάζονταν. Ως αποτέλεσμα, ο Thomas Babb ενδιαφέρθηκε για την ισχύ που δημιούργησαν οι δύο τροχοί και ξεκίνησε να παίζει με διαφορετικούς τρόπους προσπαθώντας να βρει πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτήν την ισχύ.

Μετά από περίπου έναν χρόνο, ο David Babb ισχυρίζεται ότι ο Thomas κατασκεύασε μια μηχανή με αέναη κίνηση που δούλευε ολονυχτίς με τη δική της ισχύ χρησιμοποιώντας τη δύναμη της βαρύτητας. Στην πραγματικότητα, ο David είπε ότι η ποσότητα της ισχύος που γεννούσε η μηχανή ήταν αρκετή για να σπάσει στα δύο ένα σκουπόξυλο, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί για να σταματήσει τη μηχανή από το να περιστρέφεται. Σύμφωνα με τον David, ο παππούς του ένιωσε πολύ μεγάλη έκπληξη και τρόμο όταν ανακάλυψε τι είχε δημιουργήσει και αμέσως αποφάσισε να αποσυναρμολογήσει τη μηχανή ώστε να προστατέψει την οικογένειά του από τις μελλοντικές επιπτώσεις που μπορεί να επέφερε η μηχανή.

«Ο παππούς μου ήταν πάντα καχύποπτος με την κυβέρνηση και τις μεγάλες επιχειρήσεις,» είπε ο Babb. Φοβήθηκε ότι θα τον έκρυβαν ή θα τον εξαφάνιζαν για να αποτρέψουν να μαθευτεί το γεγονός. Φοβόταν ότι δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή για την κοινωνία και επειδή δεν είχε κάποια μόρφωση ένιωθε τον κόσμο ξένο και εχθρικό.

Την εποχή εκείνη ο Thomas Babb και ο αδελφός του έκαναν μια συμφωνία να μην κατασκευάσουν ποτέ ξανά τη μηχανή στη διάρκεια όλης τους της ζωής. Και δεν το έκαναν. Αλλά αυτό δεν τους σταμάτησε από το να συζητάνε γι' αυτή. Περίπου 30 χρόνια μετά από την ανακάλυψη του Thomas, ο γιος του και πατέρας του David, Lester Thomas Babb, αποφάσισε να ανακατασκευάσει τη μηχανή στη δεκαετία του 1960. Του φάνηκε ενδιαφέρουσα πρόκληση να συνεχίσει τη δουλειά που είχε ξεκινήσει ο πατέρας του πριν από τόσα πολλά χρόνια.

«Εξαντλήθηκε από την προσπάθεια και μπορώ να καταλάβω πώς τελικά εγκατέλειψε τα σχέδιά του,» λέει η κόρη του Lester, Deborah Babb. «Νομίζω πως ο λόγος που χρειάστηκε τόσο χρόνο ήταν η έλλειψη πόρων την εποχή που προσπαθούσε να μεγαλώσει οικογένειες μέσα στην οικογένειά του, αλλά τα όνειρα ποτέ δεν τον εγκατέλειπαν.» Για τη Deborah, ήταν επίπονο να βλέπει τον πατέρα της να δουλεύει στη μηχανή ενώ προσπαθούσε συγχρόνως να ισορροπήσει στη δουλειά του ως πωλητής ξύλων και στο σπίτι που ήταν πατέρας πέντε παιδιών. Τα χρόνια που δούλευε με τη μηχανή η Deborah θυμάται ότι ο πατέρας της είχε επιχειρήσει διάφορες μετατροπές που δεν είχαν ωφελήσει. Και προκαλούσε στεναχώρια σε όλη την οικογένεια να βλέπουν τον πατέρα που προσπαθούσε να φτιάξει αυτό που με τα ίδια του τα μάτια είχε δει ότι λειτουργεί.

Για τον David Babb Sr., υπάρχει το ίδιο αίσθημα που τον στοιχειώνει και που τροφοδοτεί την ακούραστη επιμονή του, παρά τη δυσπιστία που έχει εισπράξει και τις απορρίψεις των τελευταίων πενήντα χρόνων. «Έχω πολλούς φίλους και την οικογένειά μου που μου λένε ότι δε θα καταφέρω ποτέ να φτιάξω αυτό το πράγμα και να κρατήσω το στόμα μου κλειστό γιατί θα χάσω τα δικαιώματά μου σ' αυτό, αλλά δεν μπορώ να αντέξω άλλο,» είπε ο David Babb Sr. «Αυτό το πράγμα πρέπει να κατασκευαστεί.» Ο Babb λέει ότι χρηματοδοτεί μόνος του τη φιλόδοξη προσπάθειά του αλλά προσθέτει ότι δε θέλει να καταφέρει το απίθανο μόνο για το δικό του όφελος. Παρόλο που ανησυχεί να μη φτάσει η εφεύρεση σε λάθος χέρια, λέει ότι θέλει η συσκευή αυτή να αποτελέσει μια επανάσταση στον τρόπο που ο κόσμος τιθασεύει την ενέργεια, γιατί η μέθοδός του όπως λέει, δε θα εξέπεμπε αρνητικά παραπροϊόντα και δε θα είχε καταστροφικές επιπτώσεις.

«Όσο υπάρχουν πυρηνικά εργοστάσια στον πλανήτη, όχι μόνο υπάρχει κίνδυνος, αλλά υπάρχει επίσης η δικαιολογία για την κατασκευή πυρηνικών βομβών,» λέει ο Babb. «Θέλω αυτό που κάνω να γίνει για καλό, να δημιουργήσει καθαρή ενέργεια για τον κόσμο και πολλές καλές ευκαιρίες εργασίας.» Λίγο πριν πεθάνει ο Lester Thomas Babb είπε ότι η μηχανή θα ήταν σημαντική για τον ανθρώπινο πολιτισμό και ότι ίσως χρειαζόταν περισσότερο από όλη τη ζωή του γιου του για να πραγματοποιηθεί, αλλά αυτό είναι ένα ρίσκο που ο David Babb Sr. θέλει να το πάρει. «Θα συνεχίσω να προσπαθώ μέχρι να δουλέψει,» είπε ο Babb. «Είναι η αποστολή της ζωής μου, αυτό το πράγμα πρέπει να φτιαχτεί.»

Η τροχιά και η περιστροφή του Τιτάνα, υποδηλώνουν ότι ίσως βρίσκεται ένας τεράστιος ωκεανός κάτω από την παγωμένη επιφάνειά του. Στα επτά χρόνια κατά τα οποία ο Cassini ήταν σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο, το διαστημόπλοιο έστειλε πίσω στη Γη μεγάλη ποσότητα δεδομένων που άλλαξαν την άποψη που είχαμε για τον δακτυλιωτό πλανήτη και τα φεγγάρια του. Το μεγαλύτερο από αυτά, ο Τιτάνας, αποτέλεσε συγκεκριμένο στόχο προσοχής λόγω της πυκνής και πολύπλοκης ατμόσφαιράς του, των καιρικών φαινομένων που υπάρχουν σΆ αυτόν και των λιμνών και ωκεανών του.

Τώρα φαίνεται πως ο Τιτάνας είναι ακόμα πιο παράξενος απ' όσο πιστεύαμε. Τα στοιχεία προέρχονται από προσεκτικές παρατηρήσεις στην τροχιά και περιστροφή του Τιτάνα. Υποδηλώνουν ότι ο δορυφόρος έχει παρόμοια τροχιά με αυτή της Σελήνης, δηλαδή πάντα προβάλει την ίδια πλευρά στον Κρόνο και ο άξονας περιστροφής του γέρνει περίπου 0,3 μοίρες.

Αυτά τα στοιχεία επιτρέπουν στους αστρονόμους να βρουν την ορμή αδράνειας του Τιτάνα και απ' αυτό προκύπτει κάτι ενδιαφέρον. Οι αριθμοί δείχνουν ότι η ορμή αδράνειας του Τιτάνα μπορεί να εξηγηθεί μόνο εάν είναι συμπαγές σώμα που είναι πιο πυκνό κοντά στην επιφάνεια απ' ότι είναι κοντά στο κέντρο του. Και αυτό είναι πολύ παράξενο, αδιανόητο θα μπορούσε να πει κανείς, δεδομένων όσων γνωρίζουμε για το πώς σχηματίζονται οι πλανήτες και τα φεγγάρια. Αλλά υπάρχει και μια άλλη εξήγηση, ότι ο Τιτάνας δεν είναι καθόλου συμπαγής.

Στα μέσα του Απρίλη, η Rose-Marie Baland και οι συνεργάτες της στο Βασιλικό Παρατηρητήριο του Βελγίου στις Βρυξέλλες, δοκίμασαν κάποιους αριθμούς για να ερευνήσουν το εάν ένα υγρό μοντέλο του δορυφόρου είναι συμβατό με την ορμή αδράνειας που μετρήθηκε. «Υποθέτουμε την ύπαρξη ενός υγρού ωκεανού από νερό κάτω από ένα παγωμένο κέλυφος και μελετούμε τις ροπές βαρύτητας και πίεσης που δημιουργούνται μεταξύ των διαφορετικών στρωμάτων του δορυφόρου,» δήλωσαν.

Το συμπέρασμά τους είναι ότι η ορμή αδράνειας του Τιτάνα θα μπορούσε κάλλιστα να εξηγηθεί από την ύπαρξη ενός υγρού ωκεανού κάτω από μια παγωμένη κρούστα. Η χημεία του ωκεανού είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη μέτρηση του βάθους του και για το πόσο μεγάλο είναι το πάχος του πάγου που τον καλύπτει. Η Baland και η ομάδα της υποθέτουν ότι ο ωκεανός αποτελείται από νερό. Αυτό φαίνεται περίεργη υπόθεση, δεδομένου ότι η ατμόσφαιρα του Τιτάνα είναι γεμάτη με μεθάνιο και άλλους υδρογονάνθρακες.

Οι αστρονόμοι γνώριζαν εδώ και καιρό ότι το μεθάνιο διασπάται γρήγορα από το φως του ήλιου. Έτσι, η ατμόσφαιρα του Τιτάνα θα έπρεπε να έχει εξαφανιστεί εδώ και καιρό, εκτός εάν ανατροφοδοτείται από ένα εσωτερικό ντεπόζιτο. Μήπως έναν τεράστιο υπόγειο ωκεανό από μεθάνιο; Ένας ωκεανός μεθανίου θα απαιτούσε από την Baland και τους συνεργάτες της να ξανακοιτάξουν τους υπολογισμούς τους για να δουν τις μηχανικές και θερμοδυναμικές σχέσεις μεταξύ του πάγου μεθανίου και του υγρού. Έτσι, προβλέπονται κάποιοι ιδιαίτερα ενδιαφέροντες υπολογισμοί.

Είναι εξάλλου σημαντική μια άλλη ερμηνεία για την παράξενη ορμή αδράνειας που παρουσιάζει ο Τιτάνας. Οι υπολογισμοί υποδηλώνουν ότι η τροχιά του δορυφόρου είναι σε μια σταθερή κατάσταση, αλλά είναι επίσης πιθανό ότι η τροχιά του Τιτάνα αλλάζει, ίσως επειδή υπέστη μια πρόσφατη μετατόπιση λόγω κάποιου μεγάλου σώματος που πέρασε κοντά του, ενός κομήτη ή ενός αστεροειδή, για παράδειγμα.
Έτσι, αν και η ανάλυση της Baland και των συνεργατών της αποτελεί ένα καλό στοιχείο για την υπόθεση ενός υπόγειου ωκεανού στον Τιτάνα, δεν αποτελεί βεβαιότητα. Υπάρχει ακόμα πολύ έρευνα που θα πρέπει να γίνει για τα περίεργα αυτά ευρήματα.

Σε μια πολύ σημαντική έρευνα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι ο άνθρωπος μπορεί να αντιληφθεί καλύτερα την πτώση των αντικειμένων όταν είναι σε κατακόρυφη θέση παρά όταν είναι ξαπλωμένος σε πλάγια στάση. Η αντίληψη που έχουμε για το πώς ένα αντικείμενο θα πέσει όταν είναι γερμένο, συχνά εξαρτάται από την κλίση του δικού μας σώματος και όχι από την πραγματική κατεύθυνση της βαρύτητας.

Όπως είναι γνωστό, οι αισθήσεις μας μπορούν να μας ξεγελάσουν. Για παράδειγμα, μπορούμε να διατηρήσουμε την ισορροπία μας όταν έχουμε κλειστά μάτια, μπορούμε όμως να το επιτύχουμε καλύτερα όταν τα έχουμε ανοιχτά ή όταν αγγίζουμε κάποια επιφάνεια. Αυτό δείχνει ότι ο εγκέφαλος μας αντιλαμβάνεται την κατεύθυνση της βαρύτητας μέσω διαφόρων αισθήσεων όπως μεταξύ άλλων - αυτή της όρασης και του αποκαλούμενου ως «αιθουσαίο σύστημα», το οποίο βρίσκεται μέσα στο αυτί μας.

Επιπλέον, είναι η κάθε μία αίσθηση περισσότερο σημαντική από τις υπόλοιπες στην διάκριση της έλξης της βαρύτητας και των φαινομένων της; Η απάντηση σε ένα τέτοιο ερώτημα θα μπορούσε να βοηθήσει τους αστροναύτες να διαχειριστούν καλύτερα τη μικροβαρύτητα, δηλαδή τις περιπτώσεις εκείνες που η επιτάχυνση της βαρύτητας είναι ελάχιστη αλλά όχι μηδέν, καθώς επίσης και τους ασθενείς οι οποίοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την σταθερότητα τους, όπως για παράδειγμα εκείνους που πάσχουν από την ασθένεια του Parkinson κι από μυϊκή δυστροφία.

Προκειμένου οι επιστήμονες να μετρήσουν το κατά πόσο οι άνθρωποι μπορούν να εκτιμήσουν τις πιθανές πτώσεις των αντικειμένων, εφοδίασαν 15 εθελοντές με laptops που πρόβαλαν εικόνες από υπολογιστή, οι οποίες απεικόνιζαν αντικείμενα που έμοιαζαν με βάζα τα οποία έκλιναν προς διάφορες κατευθύνσεις κι ήταν τοποθετημένα στην άκρη ενός τραπεζιού και τους ζητήθηκε να υποδείξουν εάν το κάθε αντικείμενο θα έπεφτε ή όχι. Οι συμμετέχοντες εξετάστηκαν ενώ ήταν σε κατακόρυφη θέση κι ενώ ήταν ξαπλωμένοι σε πλάγια στάση.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι οι εθελοντές ήταν κατά βάση καλύτεροι κριτές της πτώσης των αντικειμένων όταν ήταν κατακόρυφοι παρά όταν ήταν ξαπλωμένοι σε πλάγια στάση. Προφανώς, η αντίληψη μας σχετικά με την σταθερότητα ενός αντικειμένου επισκιάζεται από την κλίση του σώματος μας παρά από τα οπτικά στοιχεία της αληθινής κατεύθυνσης της βαρύτητας. Για παράδειγμα, ο Πύργος της Πίζας μπορεί να εμφανίζεται περισσότερο σταθερός όταν κάποιος τον παρατηρεί όρθιος παρά όταν τον παρατηρεί όντας ξαπλωμένος στην ίδια κατεύθυνση με αυτή της κλίσης του, όπως λέει ο ερευνητής Michael Barnett-Cowan, ένας μεταδιδακτορικός νευροεπιστήμονας κι υπεύθυνος του προγράμματος για την αντίληψη της κίνησης στο Ινστιτούτο Max Planck για την Βιολογική Κυβερνητική (Biological Cybernetics) στο Tubingen της Γερμανίας. Αναφέρει επίσης, «ξαπλώστε στην αντίθετη κατεύθυνση και μπορεί να σας φανεί πιο πιθανό ότι πρόκειται να πέσει».

Οι άνθρωποι είναι δικαιολογημένα καλοί στο να προβλέψουν πως θα πέσουν τα αντικείμενα και στον υπολογισμό της κατεύθυνσης της βαρύτητας όταν είναι όρθιοι κυρίως επειδή περνούμε τον περισσότερο χρόνο μας όντας όρθιοι, όπως ανέφερε ο Barnett-Cowan. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί προσπαθούμε σε μεγάλο βαθμό να ευθυγραμμιζόμαστε με την βαρύτητα προκειμένου να αλληλεπιδράσουμε με τον κόσμο όσο το δυνατόν καλύτερα.

Τα έντονα αθλήματα είναι ένα καλό παράδειγμα. Όπως ανέφερε, «εάν παρακολουθήσετε τους ανθρώπους να σερφάρουν, να κάνουν skateboard ή να επιδίδονται σε αγώνες ταχύτητας με τις μηχανές, θα τους δείτε να προσπαθούν να κρατήσουν το κεφάλι τους σε όρθια στάση όσο περισσότερο μπορούν. Εντούτοις, επειδή βασιζόμαστε στις πληροφορίες από διάφορες αισθήσεις προκειμένου να καταλήξουμε στην καλύτερη εκτίμηση της κατεύθυνσης της βαρύτητας, τείνουμε να κάνουμε λάθος όταν οι πληροφορίες δε βρίσκονται σε συμφωνία μεταξύ τους.»

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος μας ενοποιεί τις πληροφορίες από τις αισθήσεις μας, διαφέρει αισθητά.

Όπως δήλωσε ο Barnett-Cowan στο LiveScience, «οι συμμετέχοντες στο πείραμά μας εντάσσονται σε ένα εύρος αποτελεσμάτων που κυμαίνεται από αυτούς που βάσισαν τις κρίσεις τους κυρίως στην πραγματική κατεύθυνση της βαρύτητας σε αυτούς που εξαρτώνται πιο πολύ από την όραση και την αίσθηση του σώματός τους». Ο λόγος για τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι επηρεάζονται περισσότερο από τον προσανατολισμό του σώματος τους από κάποιους άλλους, πιθανώς προέρχεται από την αίσθηση ότι το σώμα τους είναι πιο αξιόπιστο από τις υπόλοιπες αισθήσεις τους, κάτι το οποίο μπορεί να αλλάξει με την εμπειρία και με βλάβη στις αισθήσεις ή στον τρόπο με τον οποίο η αισθητήρια πληροφορία ολοκληρώνεται στον εγκέφαλο.»

Οι ερευνητές τώρα σχεδιάζουν να ερευνήσουν το ρόλο της κάθε αίσθησης η οποία εμπλέκεται στην αντίληψη που έχουμε για την σταθερότητα ενός αντικειμένου. Ο Barnett-Cowan ανέφερε, «η διαχείριση των καθηκόντων μας πριν, κατά την διάρκεια και μετά από την έκθεση στη μικροβαρύτητα για παράδειγμα, μπορεί να μας βοηθήσει να καθορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα αντικείμενα γίνονται αντιληπτά ως σταθερά στην έλλειψη βαρύτητας και στο πως ο εγκέφαλος μας προσαρμόζεται σε τέτοια περιβάλλοντα με το να αλλάζει τον σχετικό ρόλο των αισθητηριακών δεδομένων.»

Αυτές οι ανακαλύψεις μπορούν να βοηθήσουν καλύτερα στο να κατανοήσουμε γιατί οι άνθρωποι, κυρίως τα παιδιά, δυσκολεύονται στην επίλυση «προβλημάτων ισορροπίας» όπως το αντικείμενο που έμοιαζε με βάζο που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές. «Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι αυτά τα προβλήματα μπορεί να προέρχονται από τον τρόπο με τον οποίο η πληροφορία από τις διάφορες αισθήσεις μας, ενοποιείται στον εγκέφαλο μας» συμπληρώνει ο Barnett-Cowan.

Αυτές οι ανακαλύψεις μπορούν επίσης να προσδώσουν κάποια γνώση σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν αισθητηριακά προβλήματα. Ο Barnett-Cowan ανέφερε, «σε ένα προηγούμενο πείραμα σε ανθρώπους που πάσχουν από Parkinson, η ερευνητική μου ομάδα κι εγώ στον Καναδά μπορέσαμε να δείξουμε ότι αυτοί οι ασθενείς στηρίζονται λιγότερο στο σώμα τους και περισσότερο στη βαρύτητα όταν καλούνται να αναγνωρίσουν αντικείμενα σε διάφορες κατευθύνσεις. Εάν αυτή είναι η περίπτωση για την αντιληπτή σταθερότητα των αντικειμένων, τότε θα μπορούσαμε να προβλέψουμε ότι οι ασθενείς μπορεί να είναι καλύτεροι κριτές της σταθερότητας ενός αντικειμένου από τους μη ασθενείς.»

Οι επιστήμονες εξέθεσαν τις ανακαλύψεις τους διαδικτυακά στις 27 Απριλίου 2011 στο επιστημονικό περιοδικό PLoS ONE

Βρετανοί ερευνητές του Πανεπιστημίου του Leeds προτείνουν σε μια νέα έρευνα ότι ο πλανητικός πυρήνας υπόκειται σε δύο ενδιαφέρουσες διαδικασίες την ίδια στιγμή. Σύμφωνα με τα δεδομένα που συνέλλεξαν οι ειδικοί, ο πυρήνας θα μπορούσε να πήζει και να τήκεται ταυτόχρονα.

Η ερευνητική ομάδα διατείνεται ότι συμπεράσματα όπως το παραπάνω μπορούν να συναχθούν από τον τρόπο με τον οποίο κυκλοφορεί η θερμότητα στον μανδύα της Γης, δηλαδή το στρώμα λιωμένων πετρωμάτων που χωρίζει τον εξωτερικό πυρήνα από τον φλοιό. Ο μανδύας είναι το παχύτερο στρώμα εντός της Γης το οποίο αναμοχλεύεται διαρκώς από κινήσεις του πυρήνα καθώς επίσης και από ρεύματα μεταδιδόμενης θερμότητας. Όλες οι ηπειρωτικές και οι ωκεάνιες τεκτονικές πλάκες επιπλέουν πάνω από τον μανδύα. Στο σημείο όπου συναντιούνται, μία από αυτές τις πλάκες αρχίζει να βυθίζεται κάτω από την άλλη, σε μια διαδικασία που ονομάζεται υποβύθιση. Όταν η διαδικασία αυτή δεν γίνεται με ήπιο τρόπο, προκαλούνται σεισμοί.

Αυτό που προτείνει η ερευνητική ομάδα του Leeds είναι ότι η καταγραφή των ιδιοτήτων του μανδύα μπορεί να παράσχει στοιχεία για το τι πρόκειται να συμβεί στον πλανητικό πυρήνα λίγα εκατομμύρια χρόνια από σήμερα. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική γνώση διότι η συγκεκριμένη διαδικασία συμπεριφέρεται σαν ένα τεράστιο δυναμό. Τα αποτελέσματά της κινούν τη μαγνητόσφαιρα, το στρώμα της ανώτερης ατμόσφαιρας που προστατεύει τον πλανήτη μας από τις επιβλαβείς επιπτώσεις της εκπεμπόμενης ηλιακής ακτινοβολίας. Λεπτομέρειες της νέας μελέτης υπάρχουν στην έκδοση της 16ης Μαΐου του κορυφαίου επιστημονικού εντύπου Nature.

Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Leeds ένωσαν τις δυνάμεις του με συναδέλφους τους από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο (UCSD) και με το Ιταλικό Τεχνολογικό Ινστιτούτο. «Η προέλευση του μαγνητικού πεδίου της Γης παραμένει μυστήριο για τους επιστήμονες» εξηγεί ο Δρ. Jon Mound. «Δε μπορούμε να πάμε στο κέντρο της Γης και να συλλέξουμε δείγματα από αυτό, γι' αυτό το λόγο πρέπει να βασιστούμε σε επιφανειακές μετρήσεις και μοντέλα υπολογιστών προκειμένου να μάθουμε τι συμβαίνει στον πυρήνα» προσθέτει ο ειδικός του Πανεπιστημίου του Leeds, ο οποίος συμμετείχε επίσης στη συγγραφή της μελέτης στο Nature.

«Το νέο μας μοντέλο προσφέρει μια αρκετά απλή εξήγηση για μερικές από τις μετρήσεις που έχουν μπερδέψει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια. Προτείνει ότι ολόκληρη η δυναμική του γήινου πυρήνα συνδέεται με κάποιο τρόπο με την τεκτονική των πλακών, κάτι που δεν είναι καθόλου εμφανές από τις επιφανειακές μετρήσεις» προσθέτει ο ίδιος επιστήμονας. «Εάν το μοντέλο μας επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για ένα μεγάλο βήμα προς την κατανόηση του τρόπου σχηματισμού του πυρήνα, η οποία με τη σειρά της μας βοηθά να κατανοήσουμε το πώς ο πυρήνας παράγει το μαγνητικό πεδίο της Γης», εξηγεί στη συνέχεια ο Mound.

Δεδομένα που συλλέχθηκαν μέχρι τώρα για τον πυρήνα, αποκαλύπτουν ότι η δομή του αποτελείται από μία περιστρεφόμενη, συμπαγή σφαίρα σιδήρου, περίπου στο μέγεθος της Σελήνης. Ο εξωτερικός πυρήνας αποτελείται από ένα κράμα σιδήρου-νικελίου, που περιστρέφεται γύρω από το εσωτερικό τμήμα του. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα υποδεικνύουν ότι ο εσωτερικός πυρήνας μπορεί να γίνεται πιο ψυχρός κάτω από τον Πύρινο Δακτύλιο του Ειρηνικού Ωκεανού, όπου οι τεκτονικές πλάκες εισχωρούν στον μανδύα. Η μετάδοση θερμότητας μεταφέρει τις χαμηλές θερμοκρασίες προς τα κάτω. Αντίστροφα, κάτω από την Ατλαντική Ράχη, ο πυρήνας μπορεί να θερμαίνεται, το οποίο σημαίνει ότι η πολυπλοκότητα της διαδικασίας που εκτυλίσσεται εντός του εσωτερικού πυρήνα έχει σε μεγάλο βαθμό υποτιμηθεί.

«Από τη μία διαθέτουμε σβόλους ελαφρού υλικού που απελευθερώνεται συνεχώς από το όριο όπου καθαρός σίδηρος κρυσταλλοποιείται. Από την άλλη, η τήξη θα παρήγαγε ένα στρώμα πυκνού υγρού πάνω από το εν λόγω όριο,» αναφέρει ο Δρ. Binod Sreenivasan. «Επομένως, οι σβόλοι ελαφρών στοιχείων θα ανασηκωθούν διαμέσου αυτού του στρώματος πριν ανακινήσουν τον υπερκείμενο εξωτερικό πυρήνα. Κατά περίεργο τρόπο, δεν παράγουν όλα τα μοντέλα με δυναμό θερμότητα που εισέρχεται στον εσωτερικό πυρήνα», προσθέτει. «Συνεπώς η πιθανότητα τήξης του εσωτερικού πυρήνα μπορεί επίσης να θέσει έναν ισχυρό περιορισμό στο καθεστώς σύμφωνα με το οποίο το δυναμό της Γης λειτουργεί», συμπεραίνει ο Sreenivasan, ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης και ειδικός από το Ιταλικό Τεχνολογικό Ινστιτούτο.

Οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν την καθημερινότητά τους υποθέτοντας ότι η επόμενη ημέρα θα είναι σχεδόν παρόμοια με την σημερινή. Κανένας λάκκος με φωτιά δεν πρόκειται να ανοίξει, καμία κοινωνία δεν θα καταρρεύσει και ο κόσμος πιθανότατα δεν θα φτάσει στο τέλος του. Για κάποιους όμως το σενάριο καταστροφής έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το πιο γνωστό παράδειγμα στις μέρες μας είναι ο Harold Camping, ένας Χριστιανός ραδιοφωνικός παραγωγός από την Καλιφόρνια, ο οποίος πίστευε ότι η 21η Μαΐου του 2011 θα σηματοδοτήσει την έλευση της Ημέρας της Κρίσεως, εγκαινιάζοντας ένα διάστημα πέντε μηνών μαρτυρίου για τους ασώτους έως ότου το Σύμπαν να καταστραφεί στις 21 Οκτωβρίου. Ο Camping έχει αγοράσει πίνακες ανάρτησης ανακοινώσεων και έχει στείλει αποστολές πιστών σε όλη την χώρα προκειμένου να προειδοποιήσουν τον κόσμο για το πεπρωμένο του. Όπως δήλωσε ο Camping σε έναν αρθρογράφο περιοδικού του Σαν Φρανσίσκο τον περασμένο Ιούνιο, «θα είναι μια υπέροχη ημέρα».

Ο Camping έκανε αυτή την υπόθεση το 1994, όμως οι χιλιάδες αποτυχημένες προβλέψεις για την Ημέρα της Κρίσεως κατά την διάρκεια της Ιστορίας, δεν ανταποκρίνονταν σε αυτό που ο Lorenzo DiTommaso, καθηγητής θρησκειολογίας στο Concordia University του Καναδά, αποκαλεί ως 'Κοσμοθεωρία Αποκάλυψης'. Όπως δήλωσε στο LiveScience ο DiTommaso, «είναι ένας πολύ επίμονος και ισχυρός τρόπος κατανόησης του κόσμου».

Η επίλυση των προβλημάτων μέσω της Ημέρας της Κρίσεως

Σύμφωνα με τον DiTomasso, η κοσμοθεωρία Αποκάλυψης δεν είναι κάτι το ασυνήθιστο. Στο πιο υπερβολικό άκρο βρίσκονται άνθρωποι σαν τον Camping ή τον Aum Shinrikyo, έναν Ιάπωνα πιστό του σεναρίου της Ημέρας της Κρίσεως ο οποίος προκάλεσε επιθέσεις με δηλητηριώδες αέριο στο μετρό του Τόκιο το 1995. Το σενάριο όμως της Ημέρας της Κρίσεως εμφανίζεται επίσης και σε μια πιο λαϊκή και ευπροσάρμοστη μορφή μέσω βιβλίων, όπως το βιβλίο 'Ο δρόμος' του Cormac McCarthy και ταινιών όπως 'Ο Εξολοθρευτής' (1984). Εν τω μεταξύ, οι οικονομικά δύσκολες περίοδοι καθώς και κρίσεις όπως ο σεισμός και το τσουνάμι που έπληξαν την Ιαπωνία, έχουν τονώσει το ενδιαφέρον για τον επιβιωτισμό, μια κίνηση που συνίσταται στην προετοιμασία ή και στην αποθήκευση τροφίμων και προμηθειών εν αναμονή μιας επερχόμενης καταστροφής.

Οι αποκαλυπτικής φύσεως προβλέψεις έχουν αυξηθεί τα τελευταία 40 με 50 χρόνια, όπως ανέφερε ο DiTommaso, ο οποίος κάνει μια έρευνα για τους πιστούς του σεναρίου της Ημέρας της Κρίσεως στο βιβλίο του που θα εκδοθεί σύντομα με τίτλο 'The Architecture of Apocalypticism'. «Αυτό που ενοποιεί αυτές τις ανόμοιες μεταξύ τους ομάδες είναι μια αίσθηση ότι τα προβλήματα του κόσμου είναι τόσο μεγάλα ώστε να μπορέσουν να επιλυθούν», δήλωσε ο DiTommaso.

Ανέφερε επίσης πως «τα προβλήματα έχουν γίνει τόσο μεγάλα, χωρίς καμία πιθανή επίλυση στον ορίζοντα, ώστε δε μας θεωρούμε πλέον ικανούς να μπορέσουμε να τα λύσουμε. Από μια βιβλική θέαση, ο Θεός πρόκειται να τα λύσει. Από άλλες θεάσεις, θα πρέπει να υπάρξει κάποιο είδος καταστροφής».

Η Αποκαλυπτική κοσμοθεωρία πηγάζει από την επιθυμία να συμβιβάσει δύο αντικρουόμενες μεταξύ τους πεποιθήσεις.

Όπως ανέφερε, «η πρώτη αφορά στο ότι υπάρχει κάτι που είναι τρομακτικά λάθος στον κόσμο εξαιτίας της ανθρώπινης ύπαρξης στο παρόν. Από την άλλη, υπάρχει μια αίσθηση ότι υπάρχει κάποιο απώτερο καλό ή κάποιος σκοπός για την ύπαρξη, μια ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον».

Ο DiTommaso επίσης ανέφερε ότι το να βλέπουμε τον κόσμο ως ένα ατελές μέρος που υπόκειται σε κάποιο είδος κοσμικής βελτίωσης, συμφιλιώνει αυτές τις δύο θεωρίες.

Εξαιτίας του γεγονότος ότι οι πιστοί του σεναρίου είναι πεπεισμένοι ότι τα ιερά τους κείμενα δε μπορούν να είναι λανθασμένα, θεωρούν ότι οι υπολογισμοί και οι ερμηνείες των αποτυχημένων προβλέψεων για την Ημέρα της Κρίσεως ήταν ατελείς, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για νέες προβλέψεις. Ιστορικά, αυτοί που είχαν προβλέψει την Ημέρα της Κρίσεως, ανάμεσα σε αυτούς και οι πρώτοι Χριστιανοί, διώχθηκαν και καταπιέστηκαν, οπότε η προοπτική για μια τελική κρίση είναι βολική, όπως ανέφερε ο DiTommaso.

Δήλωσε επίσης πως «παρά την φωτιά, τον θάνατο και την καταστροφή, ο Αποκαλυπτικός Θεός είναι ένας Θεός τάξης και όχι χάους. Αυτή είναι η διαβεβαίωση».

Το 'TEOTWAWKI' (The End Of The World As We Know It Το Τέλος του Κόσμου όπως τον ξέρουμε) και αυτοί που αισθάνονται καλά

Παρόλα αυτά, για να πειστεί κάποιος πιστός του σεναρίου για το τέλος του κόσμου θα πρέπει να περιμένει ότι η Ημέρα της Κρίσεως θα έλθει σύντομα και ότι αυτός θα επιζήσει. Οι πιστοί των θρησκειών συνήθως πιστεύουν ότι θα είναι ανάμεσα σε αυτούς που θα σωθούν από τα μαρτύρια του τέλους του κόσμου. Από την άλλη, οι πιο συμβατικοί πιστοί που φοβούνται την Ημέρα της Κρίσεως πιστεύουν ότι θα πρέπει να αγωνιστούν για τη σωτηρία τους.

«Αγχωνόμαστε με το να προετοιμαζόμαστε», δήλωσε ο Jim Rawles, ιδιοκτήτης του SurvivalBlog.com το οποίο είναι ένας διαδικτυακός χώρος παράθεσης συμβουλών σχετικά με τον επιβιωτισμό και την ετοιμότητα. Ο Rawles, ο οποίος δε δίνει άλλες πληροφορίες πέραν του ότι κατοικεί «πιο δυτικά από τα Βραχώδη Όρη», έχει ασχοληθεί με την ετοιμότητα από την καταστροφή από όταν ήταν έφηβος. Όπως είπε στο LiveScience, κατά την δεκαετία του 1960 όπου οι φόβοι για πυρηνικές επιθέσεις ήταν έντονοι, αυτός και οι φίλοι του μιλούσαν πολύ για την ετοιμότητα.

Ο Rawles ξεκίνησε το SurvivalBlog το 2006 και από τότε, όπως είπε, το αναγνωστικό κοινό του μετατράπηκε από αυτό των πιο συντηρητικών Χριστιανών και Ορθόδοξων Εβραίων σε αυτό των πιο φιλελεύθερων σύγχρονων χίπις. Ο σεισμός στην Ιαπωνία και η πυρηνική κατάρρευση έφεραν στον ιστότοπό του διάφορους αναγνώστες όλων των πολιτικών απόψεων και, όπως δήλωσε, δέχεται πλέον περισσότερες από 260,000 επισκέψεις ανά εβδομάδα.

Σε αντίθεση με τον Camping, ο Rawles και οι αναγνώστες του δεν προετοιμάζονται για το τέλος του κόσμου αλλά το TEOTWAWKI, μια συντομογραφία των επιβιωτιστών που σημαίνει 'Το Τέλος Του Κόσμου Όπως Τον Ξέρουμε' (The End Of The World As We Know It). Το τέλος θα μπορούσε να έλθει με τη μορφή μιας οικονομικής κατάρρευσης, μιας γιγάντιας ηλιακής έκρηξης, μιας πυρηνικής επίθεσης ή με μια κλιματική αλλαγή, όμως ο τελικός σκοπός παραμένει ίδιος, να είμαστε δηλαδή προετοιμασμένοι για τα πάντα.

Όπως ανέφερε ο Richard Mitchell, ένας κοινωνιολόγος του Oregon State University, ο οποίος μελέτησε για χρόνια τους επιβιωτιστές χάριν του βιβλίου του 'Dancing at Armageddon: Survivalism and Chaos in Modern Times' (University of Chicago Press, 2002): «Υπάρχει μεγάλη δόση ικανοποίησης να λες ότι είσαι προετοιμασμένος για την στιγμή που θα εκραγούν βόμβες, που το περιβάλλον θα καταστραφεί, οι Άραβες θα επιτεθούν, οι μαγνητικοί πόλοι θα αναστραφούν».

Παρανοϊκοί ή προετοιμασμένοι;

Οι επιβιωτιστές έχουν αποκτήσει την φήμη των περιθωριακών, όπως είπε ο Mitchell, όμως το να τους θεωρούμε ως τρελούς είναι εντελώς λανθασμένο. Ένα είναι σίγουρο, ότι βρίσκονται παντού. Ο Mitchell περιέγραψε έναν άνδρα που είναι μηχανικός του μετρό και του οποίου το γκαράζ ήταν γεμάτο από το πάτωμα έως το ταβάνι με απορρυπαντικά, χαρτοπετσέτες και χαρτιά για την τουαλέτα. Ανέφερε επίσης πως το αντικείμενο εργασίας αυτού του άνδρα ήταν η μηχανική συστημάτων νερού και η ανησυχία του ήταν η έλλειψη υγιεινής μετά από μια καταστροφή.

Όπως δήλωσε ο Mitchell στο LiveScience, «αυτός ο άνδρας δεν είναι κάποιος υπερσυντηρητικός και δεν είναι βίαιος, θέλει να βοηθήσει τους πάντες να είναι καθαροί».

Αναφέρει επίσης πως οι οπαδοί του επιβιωτισμού και της προετοιμασίας αρέσκονται να λένε ιστορίες σύμφωνα με τις οποίες θα έρθουν τα πάνω κάτω στον κόσμο. Η κατάρρευση της κοινωνίας είναι μια πρόκληση και η ανταμοιβή είναι να ανακαλύψουμε σενάρια στα οποία επιβιώνουμε.

Όπως είπε: «Οι άνθρωποι θα μας πουν πέντε ή έξι εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους ιστορίες αποκαλυπτικής φύσεως και όλοι θα συμφωνήσουν κουνώντας καταφατικά το κεφάλι τους και θα πουν ότι φαίνονται σωστές. Ποιος ενδιαφέρεται άλλωστε, αυτό που έχει σημασία είναι η εξιστόρηση».

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τις διάφορες δεξιότητες επιβίωσης. Σύμφωνα με τον Rawles, η προετοιμασία είναι ένας τρόπος να κάνει μια αναδρομή στις πρωτοποριακές οικογενειακές ρίζες του όταν η κηπουρική, η κονσερβοποίηση και η συσκευασία φαγητού ήταν συνηθισμένες διαδικασίες.

Όπως δήλωσε ο Rawles, «η ετοιμότητα μπορεί κατά κάποιο τρόπο να είναι αρκετά διασκεδαστική διότι μαθαίνεις κάποιες πολύ χρήσιμες δεξιότητες. Και η αίσθηση της εκπλήρωσης κατά την οποία κατεβαίνεις στο υπόγειο του σπιτιού σου και βλέπεις τα ντουλάπια σου και λες στον εαυτό σου ότι τα κατάφερες, σε κάνει να νιώθεις καλά για αυτό».

Μια εταιρεία του Ηνωμένου Βασιλείου σχεδιάζει να ξεκινήσει την πώληση ενός αιματολογικού τεστ που φέρεται να σας λέει πόσο χρόνο ακόμα θα ζήσετε. Αυτός ο ισχυρισμός σηκώνει φυσικά κόκκινη σημαία. Πώς μπορεί ένα αιματολογικό τεστ να προσδιορίζει κάτι τόσο περίπλοκο όπως η διάρκεια ζωής; Ο σκεπτικισμός αυτός είναι πιθανότατα δικαιολογημένος.

Το τεστ το οποίο θα κοστίσει 700 δολάρια, μετράει το μήκος των τελομερών ενός ατόμου. Τα τελομερή είναι τα καλύμματα στα τέλη των χρωμοσωμάτων, συχνά συγκρινόμενα με τα πλαστικά μέρη που καλύπτουν τις άκρες των κορδονιών. Ο σκοπός των τελομερών είναι η προστασία των άκρων των χρωμοσωμάτων κατά τη διάρκεια της αντιγραφής. Τα ένζυμα που αντιγράφουν κάθε κλώνο του DNA που συναρμολογεί κάθε χρωμόσωμα δε μπορούν να διαβάσουν πληροφορίες στο απώτατο άκρο του νήματος, συνεπώς κάθε φορά που ένα χρωμόσωμα αντιγράφεται, μια μικρή ποσότητα του άκρου παραλείπεται. Εάν όλη η απαραίτητη γενετική πληροφορία διασχίσει όλη τη διαδρομή προς το τέλος, τότε λίγη από αυτή την πληροφορία θα χαθεί με κάθε αντιγραφή, προκαλώντας προβλήματα. Κατά συνέπεια, το κάθε χρωμόσωμα καλύπτεται με ένα μικρό, μη κωδικοποιημένο τμήμα DNA, που αποκαλείται τελομερές (μια επαναλαμβανόμενη ακολουθία των γραμμάτων TTAGGG σε όλα τα σπονδυλωτά), και μια μικρή ποσότητα από αυτό αποβάλλεται σε κάθε αντιγραφή αντί να γίνει χρήσιμη πληροφορία.

Τα τελομερή θα γίνονται λοιπόν όλο και μικρότερα μέχρι το κύτταρο να μην μπορεί να διαιρεθεί περαιτέρω. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει ένα ένζυμο με το όνομα τελομεράση το οποίο επιμηκύνει τα τελομερή, συντηρώντας τα κατ' αυτόν τον τρόπο και ονομάζεται τελομερική ομοιόσταση (παρεμπιπτόντως, υπάρχει επίσης ένας εναλλακτικός μηχανισμός για την επιμήκυνση των τελομερών). Ωστόσο η τελομεράση ενεργοποιείται κυρίως στα έμβρυα και στα βρέφη και στη συνέχεια εξασθενεί προοδευτικά στους περισσότερους ιστούς ενηλίκων. Επομένως, παρά την κάποια ικανότητα διατήρησης του μήκους των τελομερών, αυτό τείνει να μικραίνει όσο μεγαλώνουμε ηλικιακά.

Ο λόγος της καταστολής της τελομεράσης είναι να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου για τον ίδιο λόγο που δεν έχουμε απεριόριστα στελέχη που να αναγεννιούνται από όλους τους ιστούς μας. Κατά τα φαινόμενα εξελιχθήκαμε για να ζούμε τόσο όσο χρειαζόμαστε για την αναπαραγωγή μας και το μεγάλωμα των παιδιών μας μέχρι να φτάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία, και όχι για να είμαστε αθάνατοι.

Η ερώτηση αναφορικά με το μήκος των τελομερών είναι, ποιά η σχέση τους με τη γήρανση και τις ασθένειες. Το μήκος μπορεί να αποτελεί ένα κυτταρικό σημάδι γι' αυτές, όμως τα συρρικνωμένα τελομερή είναι που προκαλούν τη γήρανση ή είναι απλά το αποτέλεσμα αυτής; Εάν συμβαίνει το δεύτερο, τότε οι αναπτυσσόμενες θεραπευτικές αγωγές δεν θα επιβραδύνουν, σταματήσουν ή αντιστρέψουν απαραίτητα τη γήρανση ή τις ασθένειες.

Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν πολλές ενδείξεις που υποδεικνύουν ότι το μήκος των τελομερών παίζει αιτιώδη ρόλο, τουλάχιστον μερικώς, στη γήρανση και τις ασθένειες. Για παράδειγμα, έχει συσχετιστεί με τον κίνδυνο ανάπτυξης ρευματώδους αρθρίτιδας. Η δραστηριότητα της τελομεράσης είναι επίσης σημαντική στο να διατηρεί αθάνατες τις κυτταρικές γραμμές στον πολιτισμό. Όμως η βιολογία είναι πολύπλοκη και μέχρι τώρα διαθέτουμε μια μη ολοκληρωμένη εικόνα.

Επομένως, η ιδέα ότι το μήκος των τελομερών σχετίζεται με τη μακροβιότητα δεν είναι τρελή. Πρόκειται για γνήσια, αν όχι προκαταρκτική, επιστήμη. Είναι ένα συναρπαστικό πεδίο έρευνας και παρότι είναι αμφίβολο ότι θα οδηγήσει σε θεραπεία για τη γήρανση, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές θεραπευτικές αγωγές στο μέλλον.

Τι θα λέγατε όμως για την ιδέα μιας αιματολογικής εξέτασης για το μήκος των τελομερών προκειμένου να προσδιοριστεί πόσο καιρό θα ζήσετε; Αυτό δεν βασίζεται στην επιστήμη και στην πραγματικότητα πρόκειται για εσφαλμένη ανάγνωση της υπάρχουσας επιστήμης. Η ιδέα πίσω από αυτή την εξέταση συγχέει τη μακροβιότητα ή τη διάρκεια ζωής με την προσδοκώμενη διάρκεια ζωής. Η πρώτη αφορά στην πιθανή διάρκεια ζωής κάποιου και συνδέεται ευλογοφανώς με το μήκος των τελομερών παρόλο που η υπόθεση αυτή δεν έχει τεκμηριωθεί.

Ωστόσο, το πόσο πολύ θα ζήσει κάποιος συνδέεται πιο στενά με την προσδοκώμενη διάρκεια ζωής (μια στατιστική αναφορά για το πόσο θα ζήσει κάποιος πραγματικά) και αυτό έχει να κάνει με πολυάριθμους παράγοντες. Επί παραδείγματι, η προσδοκώμενη διάρκεια ζωής ενός στρατιώτη στις πρώτες γραμμές ενός θανατηφόρου πολέμου είναι πολύ μικρότερη απ' όσο θα υποδείκνυε οποιοδήποτε μέτρο υγείας. Αλλά ακόμα κι αν παραβλέψουμε τον κίνδυνο ατυχήματος ή τραυματισμού και απλώς λάβουμε υπόψη μας ιατρικά θέματα, υπάρχουν πολλοί παράγοντες όπως η διατροφή, η άσκηση, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο ύπνος, ο δείκτης σωματικής μάζας, το επίπεδο χοληστερίνης και άλλοι παράγοντες που δεν έχουν καμία σχέση με το μήκος των τελομερών και που επηρεάζουν αξιοσημείωτα την προσδοκώμενη διάρκεια ζωής.

Η μέτρηση απλώς του μήκος των τελομερών έχει ασαφή σχέση με τη διάρκεια ζωής, αλλά ακόμα κι αν είχε μια προβλέψιμη σχέση δεν υπολογίζει όλους τους σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν την προσδοκώμενη διάρκεια ζωής, την οποία πραγματικά επιθυμούν να γνωρίζουν τέλος πάντων οι άνθρωποι. Με λίγα λόγια, η συγκεκριμένη αιματολογική εξέταση δεν θα σας πει πόσο πρόκειται να ζήσετε.

Επίσης δεν έχουμε λάβει υπόψη όλα τα γενικά θέματα που πρέπει να υπολογιστούν για οποιοδήποτε ανάλογη εξέταση: ποιά είναι η προβλεπόμενη αξία της και με ποια ευαισθησία και εξειδίκευση; Θα πάρει χρόνια για να διευθετηθούν αυτά τα ερωτήματα (αφού ασχολούμαστε με το πόσο πολύ θα ζήσουν οι άνθρωποι, το οποίο εξ' ορισμού χρειάζεται πολλά χρόνια συνεχιζόμενης έρευνας για να καθοριστεί). Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε προσωρινά είναι η διεξαγωγή αναδρομικών μελετών, αν και αυτές μαστίζονται από ανεξέλεγκτες μεταβλητές.

Υπάρχει και το επιπλέον ερώτημα, τι μπορεί να κάνει κάποιος με αυτή την πληροφορία. Για το πάρσιμο ιατρικής απόφασης ο εμπειρικός κανόνας είναι να μην ζητά κάποιος μία εξέταση εάν δεν γνωρίζει ακριβώς τι θα κάνει με τα αποτελέσματα. Διαφορετικά υπάρχει το ρίσκο να λάβει αφύσικα αποτελέσματα για τα οποία δεν μπορεί να κάνει κάτι ή να μην ξέρει πώς να κάνει κάτι. Εάν κάποιος παραγγείλει αυτό το τεστ, τι θα κάνει με τα αποτελέσματα άσχετα απ' το τι θα δείξουν; Εάν διαθέτει μεγαλύτερα τελομερή από τα αναμενόμενα για την ηλικία του, αποκτά 'άδεια' να είναι απερίσκεπτος με την υγεία του; Εάν είναι μικρότερα από το αναμενόμενο τι μπορεί να κάνει γι' αυτό;

Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το εν λόγω άτομο μπορεί να βελτιώσει το lifestyle του, όμως αυτό θα το πράξει έτσι κι αλλιώς.

Φαίνεται ότι το μοναδικό αποτέλεσμα μιας τέτοιας εξέτασης είναι να εμφυσήσει είτε αχρείαστη ανησυχία είτε εσφαλμένη αίσθηση ασφάλειας. Το γεγονός ότι αυτή η εξέταση προσφέρεται από μια ιδιωτική εταιρεία κατ' ευθείαν στον καταναλωτή συνιστά μια ενοχλητική τάση που έχει σημειωθεί ξανά στο παρελθόν. Μερικές εταιρείες ενεργούν νωρίτερα από την επιστήμη και εισάγουν στις αγορές προκαταρκτική επιστημονική γνώση διαφημίζοντάς την υπερβολικά και δίνοντας ψεύτικες υποσχέσεις. Είναι, ωστόσο, επιστημονικοφανές. Πιθανότατα πρόκειται είτε για άσκοπη διαδικασία είτε στην χειρότερη περίπτωση για απειλή προς την ανθρώπινη υγεία.

Δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα αποτελεσματικοί κανονισμοί που να στοχεύουν σε αυτό το πρόβλημα (και όπως συνήθως, οι σχετικοί κίνδυνοι και τα οφέλη ενός τέτοιου κανονισμού είναι συζητήσιμα), συνεπώς ο καταναλωτής είναι αυτός που πρέπει να επιδείξει την δέουσα προσοχή.

Με ολοένα και περισσότερες τεχνολογίες να είναι σε θέση να επιφέρουν μια μαζική καταστροφή, με μια βαθύτερη γνώση των κοσμικών απειλών που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας και όλο και περισσότερα μέσα μαζική ενημέρωσης να είναι σε θέση να σημάνουν την έναρξη του Αρμαγεδδώνα, φαίνεται σα να υπάρχει όλο και μεγαλύτερη θορύβηση γι' αυτό που προμηνύεται στην Αποκάλυψη ή στο 2012, παρά τις αποτυχημένες προβλέψεις για την Ημέρα της Κρίσεως στο παρελθόν.

Στη συνέχεια παρατίθενται 10 αποκαλυπτικής φύσεως σενάρια τα οποία έχουν αυξήσει τον φόβο για το τέλος του ανθρώπινου πολιτισμού.

Εξωγήινοι

Οι εξωγήινοι μας έχουν απαγάγει, μας έχουν κάνει πειράματα και μας έχουν εξολοθρεύσει μαζικά, τουλάχιστον σε ότι αφορά τα σενάρια φαντασίας. Φυσικά, δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη καμία αποκάλυψη εξωγήινων στον κόσμο τουλάχιστον σε μαζικό βαθμό - και από όσο γνωρίζουμε είμαστε μόνοι στο σύμπαν. Εάν οι εξωγήινοι πραγματοποιούν διαστρικά ταξίδια με σκοπό να επιτεθούν στη Γη, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς εάν θα προσγειώνονταν και εάν θα μας αποκάλυπταν την παρουσία τους όπως δείχνουν πολλές φορές οι κινηματογραφικές ταινίες. Θα μπορούσε να είναι περισσότερο φυσιολογικό για αυτούς πρώτα να βομβαρδίσουν στρατηγικά σημεία και πληθυσμιακά κέντρα από απόσταση τροχιάς και πιθανώς ύστερα από αυτό να κατέβουν με ρομπότ ώστε να σαρώσουν τον πλανήτη.

Μαύρες Τρύπες

Υπάρχει μια μεγάλης κλίμακας φρενίτιδα ότι ο μεγαλύτερος διασπαστής σωματιδίων στον κόσμο, ο Large Hadron Collider, θα προκαλέσει μαύρες τρύπες που θα καταβροχθίσουν όλο τον πλανήτη. Παρόλα αυτά, ακόμη και αν προκαλέσει μαύρες τρύπες και εάν αυτές δεν εξαφανιστούν αμέσως, όπως μας λέει η θεωρία ότι θα συνέβαινε, και εάν ακόμη δεν διαφύγουν μακριά από τη Γη δεδομένης της ταχύτητας με την οποία θα ταξίδευαν, θα ήταν τόσο μικροσκοπικές που μια από αυτές θα χρειαζόταν 100 ώρες προκειμένου να καταβροχθίσει ένα πρωτόνιο. Σύμφωνα με αυτό λοιπόν, μια μαύρη τρύπα θα χρειαζόταν περισσότερο χρόνο από την ηλικία του ίδιου του Σύμπαντος για να καταβροχθίσει ένα milligram ύλης.

Υπάρχουν πολύ μεγαλύτερες επικίνδυνες μαύρες τρύπες, εκατοντάδες εκ των οποίων πιστεύεται ότι περιφέρονται κοντά στον γαλαξία μας χωρίς να είναι ορατές. Εντούτοις, η πιο κοντινή μαύρη τρύπα θα έπρεπε να ταξιδεύσει χιλιάδες έτη φωτός, όπου το ένα έτος φωτός είναι η απόσταση με την οποία ταξιδεύει το φως κατά την διάρκεια ενός έτους, σχεδόν 6 τρισεκατομμύρια μίλια (10 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα).

Κοσμική σύγκρουση

Μια καταστροφική σύγκρουση με έναν κομήτη ή με έναν αστεροειδή θεωρείται ότι είναι η αιτία για μαζικές καταστροφές που σήμαναν το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων. Ακόμη και μια σχετικά μικρή κοσμική σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει ανείπωτο όλεθρο. Η έκρηξη της Tunguska, η οποία μυστηριωδώς ισοπέδωσε μια δασώδη περιοχή της Σιβηρίας στο μέγεθος της πόλης του Τόκιο πριν από ένα αιώνα, θα μπορούσε να είχε προκληθεί από την σύγκρουση με έναν αστεροειδή διαμέτρου μόλις 20 μέτρων. Παρόλα αυτά, ένα σύστημα έγκαιρης πρόγνωσης ενάντια σε μελλοντικές κοσμικές καταστροφές θα μπορούσε να είναι εφικτό.

Εκτόξευση Ακτινών Γάμμα

Οι εκτοξεύσεις των ακτινών Γάμμα είναι οι πιο δυνατές εκρήξεις που είναι γνωστές στο Σύμπαν, ικανές να απελευθερώσουν τόσο μεγάλη ενέργεια όσο θα μπορούσε να απελευθερώσει ο Ήλιος μας σε όλη την διάρκεια των 10 δισεκατομμυρίων ετών που υπάρχει και μπορούν να το κάνουν μέσα σε ένα διάστημα που κυμαίνεται μεταξύ κάποιων milliseconds και ενός λεπτού ή και περισσότερο. Μια ευερέθιστη πηγή ακτινοβολίας γ στο Διάστημα που ονομάζεται WR 104 και βρίσκεται περίπου 8000 έτη φωτός μακριά, θα μπορούσε να εκτοξεύσει μια τέτοια ακτινοβολία προς την δική μας κατεύθυνση, κάτι που θα προκαλούσε πιθανότατα μαζικές εξαφανίσεις στη Γη.

Μόλυνση

Οι μολυσματικές ασθένειες έχουν ταλανίσει την ανθρωπότητα κατά την διάρκεια της Ιστορίας. Ο Μαύρος Θάνατος (η βουβωνική πανώλη ήταν η πιο διαδεδομένη μορφή) σκότωσε σχεδόν το μισό πληθυσμό σε όποια περιοχή εξαπλώθηκε ενώ η ελονοσία, το AIDS και άλλες ασθένειες συνεχίζουν να ταλαιπωρούν τον κόσμο σήμερα. Καθώς καταπατούμε διάφορους άγριους τόπους, διάφορα μικρόβια τα οποία είχαν περιοριστεί σε άλλα ζώα, τώρα μεταπηδούν σε άλλα είδη και μπορούν να επιτεθούν και σε εμάς όπως για παράδειγμα ο ιός SARS, γρίπες, η νόσος των χοίρων και ο ιός Ebola. Μια ακόμη μεγαλύτερη απειλή θα μπορούσε να προέλθει από τους λεγόμενους «υπεριούς», είδη τα οποία είναι ανθεκτικά σε πολλαπλά φάρμακα και μπορούν να κάμψουν τις καλύτερες προσπάθειες μας να τους σταματήσουμε. Κάποιοι αναφέρουν ότι η υπερβολική χρήση των αντιβιοτικών από μέρους μας μπορούν να οδηγήσουν στην αύξηση αυτών των υπεριών.

Πυρηνικός Πόλεμος

Οι πυρηνικές βόμβες εισήγαγαν με την έλευση των δεκαετιών τον φόβο του Αρμαγεδδώνα και ενώ οι ηγέτες των κρατών που έχουν στην κατοχή τους πυρηνικά όπλα συνεργάζονται για να μειώσουν δραστικά τα οπλοστάσια τους, η πυρηνική τρομοκρατία παραμένει ακόμη ένα φλέγον ζήτημα και μια σχετικά περιορισμένη πυρηνική σύγκρουση θα μπορούσε να αλλάξει το κλίμα και να επηρεάσει ολόκληρη την υφήλιο.

Ρομπότ

Οι υπολογιστές γίνονται ολοένα και πιο έξυπνοι με το πέρασμα του χρόνου, υποκινώντας φόβους για μια ρομποτικού τύπου κατάκτησης της Γης. Ένα σενάριο καταστροφής θα ήταν λοιπόν να δημιουργηθεί μια γενιά από υπερεξελιγμένα ρομπότ τα οποία ίσως θεωρήσουν το ανθρώπινο είδος ως παράσιτο στον πλανήτη ή ακόμα ως ένα είδος τόσο ελαφρόμυαλο και επικίνδυνο που το σωστότερο θα ήταν να καταστραφεί. Θα ήταν όμως επίσης πιθανό τα ρομπότ να μας αντιμετωπίσουν με αγάπη και όχι με πόλεμο, για παράδειγμα οι άνθρωποι θα μπορούσαν να προτιμούν ρομπότ ως φίλους, εραστές και γενικώς μέλη του κοινωνικού τους κύκλου.

Ο Ήλιος

Ο Ήλιος είναι ζωτικής σημασίας για κάθε μορφή ζωής, θα μπορούσε όμως να προκαλέσει εκτεταμένη ζημιά στην υψηλή τεχνολογία στην οποία έχει πλέον στηριχτεί, περισσότερο από ποτέ, η ανθρωπότητα. Οι ηλιακές εκρήξεις στην σύγχρονη εποχή έχουν διακόψει τις ραδιοφωνικές επικοινωνίες και τα δίκτυα ισχύος, όμως κάποια γεγονότα του παρελθόντος μάλλον ήταν πιο ισχυρά, όπως για παράδειγμα μια θύελλα που το 1859 κατέστρεψε τα καλώδια των τηλέγραφων, προκαλώντας πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη και πυροδότησε ασυνήθιστα έντονο Βόρειο Σέλας που ήταν τόσο δυνατό ώστε κάποιος μπορούσε να διαβάσει.

Μια τόσο δυνατή θύελλα σήμερα θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες αφού οι ηλεκτρικές και επικοινωνιακές υποδομές έχουν αναπτυχθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό, ενώ μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη στο U.S. National Academy of Sciences ανακάλυψε ότι μια τέτοια θύελλα θα προκαλούσε μια ζημιά ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και θα έκανε τις επικοινωνίες στη Γη να παραλύσουν και να προξενήσουν χάος σε όλο τον πλανήτη.

Υπερηφαίστεια

Ένας αριθμός ηφαιστείων σε όλο τον κόσμο είναι ικανά να δώσουν γιγάντιες εκρήξεις, πέρα από οτιδήποτε έχει καταγραφεί σε όλη την Ιστορία, κάνοντας τα ηφαίστεια του Όρους της Αγίας Ελένης, του Κρακατόα και οτιδήποτε άλλο να φαντάζουν μικρά μπροστά τους. Αυτά τα υπερηφαίστεια μπορούν να διαταράξουν το κλίμα του πλανήτη και να αλλάξουν την ζωή όλης της υφηλίου. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες απειλές για την ανθρωπότητα, για αυτήν καθώς και για τις κοσμικές συγκρούσεις ή για τις πυρηνικές επιθέσεις, δεν υπάρχει προς το παρόν κάποια γνωστή μέθοδος προστασίας μας.

Ζόμπι

Υπάρχουν κάποια παράσιτα τα οποία μπορούν να εμπλακούν στην εγκεφαλική λειτουργία και να μετατρέψουν αποτελεσματικά τα μυρμήγκια σε ζόμπι, δεν υπάρχει όμως κάποιο γνωστό μικρόβιο το οποίο να μπορεί να μετατρέψει τους ανθρώπους σε ζωντανούς νεκρούς. Εντούτοις, οι ερευνητές χρησιμοποιούν αυτό το σενάριο για να ερευνήσουν πως εξαπλώνονται οι επιδημίες.

Μια πρόσφατη φράση από τον φυσικό Stephen Hawking προκάλεσε κάποια αναταραχή, στην πραγματικότητα όχι και τόσο μεγάλη αν το καλοσκεφτεί κανείς. Αλλά ενδιαφέρει εκείνους που ασχολούνται έντονα με θέματα όπως αυτό με το οποίο σχετίζεται η δήλωση του εν λόγω φυσικού. Συχνά λοιπόν, απόψεις ανθρώπων της επιστήμης που βάλλονται κατά κατεστημένων θεολογικών πεποιθήσεων εισπράττουν μια έντονη αρνητική αντιμετώπιση.

Σε μια συνέντευξη στην Guardian φέρεται να λέει το εξής:

"Έζησα με την αναμονή ενός πρόωρου θανάτου τα τελευταία 49 χρόνια. Δεν φοβάμαι το θάνατο, αλλά δεν βιάζομαι να πεθάνω. Έχω πρώτα τόσα πολλά που επιθυμώ να κάνω. Θεωρώ ότι ο εγκέφαλος είναι ένας υπολογιστής ο οποίος σταματά να λειτουργεί όταν τα συστατικά του μέρη παύουν να λειτουργούν. Δεν υπάρχει παράδεισος ή ζωή μετά θάνατον για χαλασμένους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Είναι ένα παραμύθι για τους ανθρώπους που φοβούνται το σκοτάδι."

Πρόκειται για μια κομψή δήλωση από έναν σεβαστό επιστήμονα. Ο Hawking προσωποποιεί την άποψή του τοποθετώντας την στο γενικό πλαίσιο της προσωπικής του ζωής. Γι' αυτόν η προοπτική του θανάτου είναι ένας παλιός φίλος. Αντιμετωπίζει την θνητότητα του με το να την αποδέχεται. Αλλά την ίδια στιγμή επιβεβαιώνει την αγάπη του για τη ζωή. Η ζωή για τον Hawking ισοδυναμεί με πιθανότητα και εύχεται να κάνει τα περισσότερα στη δική του σύντομη ύπαρξη, η οποία εύχεται να μην είναι τόσο σύντομη.

Πρόκειται για μια σπουδαία δήλωση φιλοσοφικού υλισμού. Είμαστε υλικά όντα που ζουν σε έναν υλικό κόσμο. Ο υπαινιγμός είναι η ανυπαρξία άυλης ζωής μετά θάνατον.

Αν και χαρακτηρίζει «παραμύθι» τις σχετικές πεποιθήσεις περί μεταθανάτιας ζωής, κάτι που μπορεί να ακούγεται περιφρονητικό, καθίσταται σαφές ότι ο Hawking εκφράζει την προσωπική του άποψη. Λέει για παράδειγμα «θεωρώ». Δεν ισχυρίζεται ότι έχει λογικά επιχειρήματα που απορρίπτουν το Θεό ή τη μεταθανάτια ζωή. Δεν προσφέρει αποδείξεις για το υλιστικό παράδειγμα. Επιλέγει απλώς να δει την πραγματικότητα από επιστημονική σκοπιά.

Εάν διαβάσει κανείς το υπόλοιπο μέρος της σύντομης συνέντευξής του, γίνεται φανερό ότι ο Hawking επιλέγει την επιστημονική προσέγγιση σε όλα τα σχετικά ερωτήματα. Σε ερώτηση για το αν η ύπαρξή μας οφείλεται στην καλή τύχη, απαντά:

"Η επιστήμη προβλέπει ότι πολλοί διαφορετικοί τύποι συμπάντων θα δημιουργηθούν αυθόρμητα από το τίποτα. Η ύπαρξή μας επομένως είναι ζήτημα τύχης."

Με άλλα λόγια ο Hawking διαχειρίζεται με ειλικρίνεια και χωρίς να απολογείται το επιστημονικό παράδειγμα. Πιστεύει ότι αυτό αποτελεί την χρησιμότερη οδό για την προσέγγιση του μεγάλου ερωτήματος της ύπαρξης

Σίγουρα ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράσει δημοσίως την προσωπική του κοσμοθεωρία και ο Hawking έχει κερδίσει μια θέση στη δημόσια αρένα, κατά συνέπεια οι απόψεις του τυγχάνουν μεγαλύτερης προσοχής από το μέσο άνθρωπο. Ωστόσο, αυτό που συμβαίνει συχνά είναι ότι όταν κάποιοι σαν τον Hawking εκφράζουν δημόσια μη δημοφιλείς απόψεις, αυτές αμφισβητούνται, θεωρούμενες συνήθως κάπως λανθασμένες ή λέγεται ακόμα ότι είναι ασυνεπές για αυτούς τους ανθρώπους να δημοσιοποιούν τέτοιες απόψεις. Όσον αφορά αυτού του είδους τις αντιρρήσεις, πρόκειται συχνά για ανοησίες και οι ίδιοι άνθρωποι που παραπονιούνται δεν θα το έκαναν εάν εκφράζονταν απόψεις με τις οποίες θα συμφωνούσαν.

Υπάρχει ήδη ένα άριστο παράδειγμα σχετικό με το παραπάνω και προέρχεται από τον συνάδελφό του φυσικό, Scott M. Tyson, συγγραφέα του βιβλίου 'The Unobservable Universe: A Paradox-Free Framework for Understanding the Universe'.

"Νομίζω ότι οι άνθρωποι γενικά πιστεύουν ότι οι επιστήμονες δεν πιστεύουν στο Θεό, και αυτό δεν είναι αλήθεια. Η ιστορία είναι γεμάτη από επιστήμονες που υπήρξαν επίσης άνθρωποι της πίστης, από τον Κοπέρνικο και τον Γαλιλαίο μέχρι το Νεύτωνα και τον Αϊνστάιν. Τώρα πιστεύω επίσης ότι υπάρχουν άλλοι επιστήμονες που θα ήθελαν να αποδείξουν ότι ο Θεός δεν υπάρχει. Αυτοί οι επιστήμονες μπορεί να θέλουν να μεταδώσουν με άσχημο τρόπο την δική τους πεποίθηση σε όλους τους άλλους. Το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι ένας από τους περιορισμούς της επιστήμης είναι ότι απλά δεν μπορεί να αποδείξει τη μη ύπαρξη πραγμάτων και φαινομένων πέρα από το πλήρες φάσμα των πιθανοτήτων."

Ενώ δηλαδή οι επιστήμονες θα μπορούσαν να αποδείξουν σε ένα επιστημονικό πλαίσιο ότι δεν υπάρχει ζωή μετά το θάνατο, δεν μπορούν, ούτε θα έπρεπε να προσπαθήσουν, να το αποδείξουν σε ένα θεολογικό πλαίσιο το οποίο αποτελεί πεδίο της θρησκείας. Σε περίπτωση που κάποιος το επιχειρήσει δημιουργείται αχρείαστη διχογνωμία χωρίς κανένα λόγο. Και αυτή είναι η γραμμή που πέρασε ο Δρ. Hawking αψήφησε την ιδέα και στα δύο πλαίσια αφού τίποτα καλό δεν προκύπτει από αυτά. Οι απόψεις του Tyson κρύβουν κάποιες λογικές πλάνες που θα εξεταστούν στη συνέχεια.

Ο Hawking ποτέ δεν ισχυρίστηκε ότι οι επιστήμονες γενικά δεν πιστεύουν στο Θεό, ή ότι όλοι οι επιστήμονες δεν πιστεύουν στο Θεό, γι' αυτό τα αντίθετα παραδείγματα είναι άσχετα. Επίσης η αναφορά στον Einstein είναι αμφισβητούμενη και η καλύτερη μαρτυρία που διαθέτουμε υποδεικνύει ότι ο Einstein δεν πίστευε σε μια κυριολεκτική θεότητα. Ο Hawking άλλωστε, απλά παρέθετε την άποψή του.

Για την ιστορία, οι έρευνες ποικίλουν αλλά σύμφωνα με μια έρευνα περίπου το ένα τρίτο των επιστημόνων (ανάλογα με τον κλάδο) δεν πιστεύουν στο θεό, ένα ποσοστό το οποίο είναι υψηλότερο από αυτό του γενικού πληθυσμού. Άλλη μια έρευνα όπου συμπεριλαμβάνονται κορυφαίοι επιστήμονες έδειξε ότι η έλλειψη πίστης σ' έναν προσωπικό Θεό ή στην αθανασία ήταν υψηλότερη από 90%.

Ο Tyson στη συνέχεια της δήλωσής του υπαινίσσεται ότι ο Hawking προσπαθεί να αποδείξει ότι ο Θεός δεν υπάρχει, το οποίο απλά δεν είναι αλήθεια. Τίποτα απ' όσα είπε ο Hawking δεν μπορεί να ερμηνευθεί σαν προσπάθεια απόδειξης της μη ύπαρξης του Θεού. Ο Tyson έπειτα υπαινίσσεται ότι μερικοί επιστήμονες θέλουν να «μεταδίδουν την προσωπική τους πεποίθηση στους άλλους». Αυτή είναι μια ad hominem λογική πλάνη (ο τύπος επιχειρήματος που χαρακτηρίζεται ως ad hominem έχει να κάνει με την προσπάθεια να συνδεθεί η αλήθεια μιας δήλωσης με ένα αρνητικό χαρακτηριστικό ή πεποίθηση του ανθρώπου που την υποστηρίζει). Τα όποια κίνητρα μπορεί να έχει ο Hawking είναι άσχετα και ακόμη ο Tyson υποθέτει αρνητικά κίνητρα χωρίς να τα αιτιολογεί.

Εν συνεχεία ο Tyson εκφράζει μια αδόκιμη θέση, συγκεκριμένα ότι η επιστήμη δεν μπορεί να αποδείξει μια μη επιστημονική υπόθεση, μια θέση εγγενώς μη διαψεύσιμη, που τοποθετείται εκτός του πεδίου της επιστήμης. Αλλά μετά καταστρέφει την μετριοπαθή αυτή θέση του προσθέτοντας το «να το αποδείξει σε θεολογικό πλαίσιο». Πρώτον, ο Hawking δεν προσπαθεί να επιχειρηματολογήσει θεολογικά. Μιλάει ξεκάθαρα εντός του πλαισίου της επιστήμης και μέσα σ' αυτό το πλαίσιο δεν υπάρχουν ενδείξεις για τον Θεό ή μια μεταθανάτια ζωή κι έτσι και οι δύο υποθέσεις μπορούν να απορριφθούν. Συνεπώς, η συγκεκριμένη θέση του Tyson είναι επίσης μια λογική πλάνη, κάτι που χαρακτηρίζεται ως επιχείρημα 'Αχυράνθρωπος' (ο αχυράνθρωπος είναι τμήμα ενός επιχειρήματος που βασίζεται στην παρερμηνεία της αντίθετης άποψης. Συχνά σε μια ανταλλαγή επιχειρημάτων, επιχειρείται από την αντίπαλη πλευρά η αντικατάσταση της υπό εξέταση θέσης με μια επιφανειακά όμοια αλλά ασθενέστερη θέση, που καλείται αχυράνθρωπος, και στη συνέχεια τα επιχειρήματα στρέφονται εναντίον της δεύτερης αυτής θέσης για να μεταφερθούν μετά στην αρχική δίνοντας την εντύπωση ότι καταρρίφτηκε).

Επιπροσθέτως εντός του «θεολογικού πλαισίου» (το οποίο είναι ασαφές και όχι καλά οριοθετημένο) δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως «απόδειξη». Η θεολογία δεν αφορά στοιχεία και αποδείξεις. Η βασική ιδέα της «θεολογικής απόδειξης» είναι αντιφατική. Δεν διαφαίνεται από πουθενά ότι ο Hawking διαπράττει αυτό το σφάλμα, πρόκειται για πλάνη που δημιουργεί ο ίδιος ο Tyson.

Κατά συνέπεια, ο Hawking δεν πέρασε καμιά γραμμή, ενώ αντίθετα ο Tyson την έχει ξεπεράσει κατηγορώντας εσφαλμένα τον Hawking για αυτό. Είναι ο Tyson αυτός που συγχέει το πλαίσιο της επιστήμης με το πλαίσιο της θρησκείας, και δημιουργεί διχόνοια εκεί που δεν χρειάζεται να υπάρξει καθόλου.

Οι επιστήμονες θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να εκφράζουν τις απόψεις τους σχετικά με τη φύση της πραγματικότητας από επιστημονική άποψη, ακόμα και να υπερασπίζουν την ίδια την επιστημονική άποψη. Αυτό είναι που κάνει ο Hawking και του αξίζουν συγχαρητήρια γι' αυτό. Ο Tyson μπερδεύει σε υπερβολικό βαθμό το ζήτημα προκειμένου να ασκήσει ασύστατη κριτική στον Hawking.

Πρόκειται για ένα μάλλον συνηθισμένο μοτίβο. Οι υπερασπιστές της επιστήμης ενδιαφέρονται κυρίως (φυσικά υπάρχουν και εξαιρέσεις) στο να διασαφηνίσουν την έκταση και τα όρια της επιστήμης σκιαγραφώντας το πεδίο της. Οι υπερασπιστές της θεολογίας είναι αυτοί που συχνά θολώνουν τις γραμμές δημιουργώντας φιλοσοφικό χάος για αυτά τα θέματα. Ο Tyson αποτελεί τέτοιο παράδειγμα.

Ο Hawking έχει ξεκάθαρα γίνει περισσότερο ευθαρσής, το οποίο δεν είναι ασυνήθιστο όταν οι διάσημοι διανοητές φτάνουν σε αυτό το στάδιο της ζωής τους. Ο Carl Sagan σχολίασε ότι το έργο του «Στοιχειωμένος Κόσμος» (The Demon Haunted World) επρόκειτο να είναι το τελευταίο σπουδαίο έργο του και αυτό τον παρακίνησε να κάνει το βιβλίο όσο το δυνατόν περισσότερο δυνατό. Ο Hawking φαίνεται ότι ακολουθεί τα χνάρια του Sagan και κατά πάσα πιθανότητα πράττει σωστά.

Ίσως δεν υπάρχουν και πολύ μεγαλύτερες προκλήσεις από αυτή της προσπάθειας για την κατασκευή τεχνητής συνείδησης. Κάποιοι αμφιβάλλουν για το ότι θα καταστεί ποτέ κάτι τέτοιο δυνατό ή ακόμα και ότι θα έπρεπε να προσπαθούμε. Κάποιοι επιστήμονες όμως δεν αμφισβητούν καθόλου.

«Θα πρέπει να θεωρήσουμε την τεχνητή συνείδηση ως μια μεγάλη πρόκληση, όπως το να στείλουμε κάποιον άνθρωπο στο φεγγάρι», δηλώνει ο Antonio Chella στο Πανεπιστήμιου του Παλέρμο στην Ιταλία που είναι επίσης και συντάκτης του επιστημονικού περιοδικού «International Journal of Machine Consciousness» (Διεθνές Περιοδικό για τη Μηχανική Συνείδηση). Το περιοδικό κυκλοφόρησε τα τελευταία χρόνια (από το 2009) αποτυπώνοντας την ανάπτυξη του ερευνητικού αυτού πεδίου. Ένα άλλο σημείο σταθμός στην ιστορία της Τεχνητής Συνείδησης είναι η πρόσφατη ανάπτυξη της κλίμακας μέτρησης ConsScale από τον Raul Arrabales του Πανεπιστημίου Carlos III της Μαδρίτης στην Ισπανία, που σκοπεύει να συγκρίνει τη νοημοσύνη και το βαθμό συνείδησης μεταξύ διάφορων τεχνητών πρακτόρων, καθώς επίσης και βιολογικών.

Ίσως το υπολογιστικό σύστημα που έχει φτάσει κοντύτερα στο στόχο είναι το σύστημα IDA, που σημαίνει Intelligent Distribution Agent (Πράκτορας Ευφυούς Κατανομής). Το IDA κατασκευάστηκε το 2003 από τον Stan Franklin στο Πανεπιστήμιο του Μέμφις στο Τεννεσί. Το σύστημα αυτό αναθέτει σε αμερικανούς ναύτες νέες αποστολές όταν τελειώνουν ένα ταξίδι τους και πρέπει να χειριστεί τις ναυτικές πολιτικές, τις εργασιακές απαιτήσεις, τα συνεχώς μεταβαλλόμενα έξοδα, καθώς επίσης τις ανάγκες των ίδιων των ναυτικών.

Όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους, το IDA έχει «συνειδητά» και «ασυνείδητα» επίπεδα επεξεργασίας. Στο ασυνείδητο επίπεδο αναθέτει σε λογισμικά πράκτορες να συλλέξουν δεδομένα και να επεξεργαστούν πληροφορίες. Αυτοί οι πράκτορες συναγωνίζονται για να εισέλθουν στο συνειδητό «χώρο εργασίας» του IDA, όπου αλληλεπιδρούν και λαμβάνονται αποφάσεις. Η αναθεωρημένη μορφή του συστήματος IDA, το LIDA (που σημαίνει learning IDA, δηλαδή IDA με ικανότητες μάθησης) ολοκληρώθηκε μόλις πρόσφατα. Μαθαίνει από όσα φτάνουν στο συνειδητό του επίπεδο και χρησιμοποιεί τις γνώσεις που έμαθε καθοδηγητικά για μελλοντικές αποφάσεις. Το LIDA επίσης έχει το προνόμιο των «συναισθημάτων» που αντιστοιχούν σε στόχους υψηλής τάξης που καθοδηγούν τη λήψη αποφάσεών του.

Μια άλλη πρόοδος στον τομέα προέρχεται από ρομπότ που μπορούν να διατηρήσουν τη λειτουργία τους μετά από βλάβες που έχουν υποστεί. Το 2006 ο Josh Bongard στο Πανεπιστήμιο του Βέρμοντ στο Burlington σχεδίασε ένα ρομπότ που περπατάει και το οποίο περιλαμβάνει ένα διαρκώς ενημερωμένο εσωτερικό μοντέλο του εαυτού του. Εάν υποστεί βλάβη, η μορφή αυτό-γνωσίας που έχει του επιτρέπει να εφεύρει μια εναλλακτική λύση χρησιμοποιώντας τις εναπομείνασες ικανότητές του. Το να έχουμε ένα εσωτερικό στοχαστικό μοντέλο του εαυτού μας θεωρείται ως σημείο κλειδί για την ανθρώπινη ενημερότητα και κάτι τέτοιο θα έφερνε ένα ρομπότ πολύ πιο κοντά στην αυτό-συνείδηση.

Εκτός από το εσωτερικό μοντέλο, το ρομπότ που ανέπτυξε η ομάδα του Owen Holland στο Πανεπιστήμιο του Sussex στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό, είναι ανθρωπόμορφο. «Ένα ρομπότ με σώμα που είναι πολύ κοντά με αυτό του ανθρώπου θα αναπτύξει νόηση που είναι πλησιέστερη σ' αυτή του ανθρώπινου είδους», ισχυρίζεται ο Owen.

Καμία από τις προαναφερθείσες προσεγγίσεις δε λύνει όμως αυτό που καλείται το «δύσκολο πρόβλημα» της συνείδησης: την υποκειμενική ενημερότητα. Κανένας μέχρι στιγμής δε γνωρίζει πώς να κατασκευάσει ένα πρόγραμμα για την υποκειμενικότητα της συνείδησης. Αλλά καθώς οι μηχανές γίνονται όλο και πιο ανεπτυγμένες, το δύσκολο πρόβλημα ίσως εξατμιστεί. Είτε επειδή η συνείδηση θα αναδυθεί αυτόματα σε μια μηχανή, είτε επειδή θα υποθέσουμε ότι αναδύθηκε χωρίς να είμαστε σίγουροι γι' αυτό. Άλλωστε, όσον αφορά στους άλλους ανθρώπους, μόνο να υποθέσουμε μπορούμε επίσης ότι έχουν υποκειμενική ενημερότητα. Δεν έχουμε κάποιον τρόπο να αποδείξουμε ότι ο εαυτός μας δεν είναι το μοναδικό αυτό-ενήμερο ον σε έναν κόσμο με ασυνείδητα «ζόμπι».

Ίσως κάποιοι να έχετε ακούσει για την έρευνα που έδειξε ότι η χρήση του Google σας κάνει λιγότερο έξυπνους, η έρευνα διεξήχθη από την Betsy Sparrow στο Columbia. Οι επιστήμονες έδειξαν ότι η διαθεσιμότητα των πληροφοριών στο Διαδίκτυο αλλάζει τη φύση αυτών που θυμόμαστε, κάνοντάς μας να θυμόμαστε πιο εύκολα πού βρίσκονται κάποιες πληροφορίες παρά το ίδιο το περιεχόμενο των πληροφοριών αυτών.

Παρουσιάζονται παρακάτω τα αποτελέσματα της έρευνας, όπως ανακεφαλαιώνονται από την Patricia Cohen των Times.

Η Δρ. Sparrow και οι συνεργάτες της, ο Daniel M Wegner του Πανεπιστημίου του Harvard και η Jenny Liu του Πανεπιστημίου του Wisconsin στο Madison έκαναν τέσσερα διαφορετικά πειράματα μνήμης. Στο ένα από αυτά οι συμμετέχοντες πληκτρολόγησαν σε έναν υπολογιστή 40 δηλώσεις με πληροφορίες, όπως για παράδειγμα «το μάτι μιας στρουθοκαμήλου είναι μεγαλύτερο από τον εγκέφαλό της». Οι μισοί από τους συμμετέχοντες πίστευαν ότι οι πληροφορίες θα σώζονταν στον υπολογιστή ενώ οι υπόλοιποι μισοί πίστευαν ότι τα αντικείμενα που πληκτρολόγησαν θα διαγράφονταν.

Για τους συμμετέχοντες που είχαν υπόψη τους ότι δε θα ήταν δυνατό να ανακτήσουν την πληροφορία αργότερα, η πιθανότητα να θυμηθούν τις πληροφορίες ήταν σημαντικά πιο μεγάλη. «Οι συμμετέχοντες δεν έκαναν την προσπάθεια να θυμηθούν την πληροφορία όταν σκέφτονταν ότι θα μπορούσαν αργότερα να δουν τη δήλωση που είχαν διαβάσει» έγραψαν οι ερευνητές.

Ένα δεύτερο πείραμα σκόπευε στον προσδιορισμό του εάν η πρόσβαση σε υπολογιστή επηρεάζει ακριβώς αυτά που θυμόμαστε. «Σε ερώτηση σχετικά με το εάν υπάρχουν χώρες με μονάχα ένα χρώμα στη σημαία τους, για παράδειγμα» έγραψαν οι ερευνητές, «σκεφτόμαστε τις ίδιες τις σημαίες ή σκεφτόμαστε αμέσως να συνδεθούμε με το Δίκτυο για να το βρούμε;»

Στην περίπτωση αυτή στους συμμετέχοντες ζητήθηκε να θυμηθούν και την ίδια τη δήλωση και επίσης σε ποιόν από τους πέντε φακέλους στον υπολογιστή είχε σωθεί. Οι ερευνητές ανακάλυψαν προς έκπληξή τους, ότι οι άνθρωποι φάνηκε πως ανακαλούσαν ευκολότερα τον φάκελο.

Ήδη η ερμηνεία των αποτελεσμάτων αυτών δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα αμνησιακά αποτελέσματα του Διαδικτύου, ωσάν το Google να ήταν μια κατάρα για τον Ιππόκαμπο (εγκεφαλική περιοχή που σχετίζεται με τις μνημονικές διεργασίες). Οι ίδιοι οι επιστήμονες είναι ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι με τα δεδομένα, σημειώνοντας ότι οι άνθρωποι βασίστηκαν στην εκτελεστική μνήμη από τότε που είχε ανακαλυφθεί η γλώσσα. Μονάχα που, για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, οι μοναδικές άλλες αξιόπιστες πηγές πληροφορίας ήταν οι άλλοι άνθρωποι. Αυτό που αποκαλύπτουν τα πειράματα αυτά είναι ότι αντιμετωπίζουμε τη μηχανή αναζήτησης σαν έναν ιδιαίτερα έξυπνο φίλο, έναν σύντροφο που είναι προικισμένος με γνώσεις για πολλά πράγματα. Όπως δηλώνουν οι επιστήμονες:

"Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι διεργασίες της ανθρώπινης μνήμης προσαρμόζονται στον ερχομό νέας τεχνολογίας επικοινωνιών και υπολογισμού. Ακριβώς όπως μαθαίνουμε μέσω της εκτελεστικής μνήμης οτιδήποτε στις οικογένειες και στα γραφεία μας, μαθαίνουμε τι 'γνωρίζει' ο υπολογιστής και πότε θα απευθυνθούμε εκεί που έχουμε αποθηκευμένη πληροφορία στη μνήμη των υπολογιστών μας. Γινόμαστε συμβιωτικοί με τα υπολογιστικά μας εργαλεία, αναπτυσσόμενοι σε αλληλοσυνδεδεμένα συστήματα που θυμούνται λιγότερο μέσω ανάκλησης πληροφοριών απ' όσο θυμούνται το πού μπορεί να βρεθεί η πληροφορία."

Αυτό που είναι ενδιαφέρον σχετικά με την έρευνα αυτή είναι ο τρόπος που αποκαλύπτει την συζευγμένη φύση της μνήμης. Αν και μας αρέσει να σκεφτόμαστε για τον φλοιώδη σκληρό δίσκο μας ότι έχει απεριόριστη δυνατότητα, είναι στην πραγματικότητα αρκετά περιορισμένος, κάτι που εξηγεί το γιατί πάντα αναζητούμε τρόπους για να μην αναγκαζόμαστε να θυμόμαστε πράγματα. Εάν ξέραμε ότι μια πληροφορία απέχει από εμάς μονάχα όσο μια αναζήτηση στο Google, τότε δε θα σπαταλούσαμε πολύτιμο συναπτικό χώρο στο να τη θυμηθούμε. Καλύτερα να αφήσουμε σε έναν σέρβερ να τη θυμάται.

Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι, παρόλο που ήμασταν ρομαντικοί σχετικά με την ανθρώπινη μνήμη από την εποχή του Σωκράτη και μετά, η δυνατότητα ανάκλησης που έχουμε είναι ιδιαίτερα ελαττωματική. Κάθε φορά που ανακαλούμε μια μνήμη την ανασυνθέτουμε, αλλάζοντας λεπτά τις νευρωνικές λεπτομέρειες. Γι' αυτό το λόγο, όσο περισσότερο θυμόμαστε κάτι, τόσο λιγότερο ακριβής γίνεται η ανάμνησή μας αυτή. Επίσης μας αρέσει να σκεφτόμαστε για τις αναμνήσεις μας σα να είναι αμετάβλητες εντυπώσεις, ανεξάρτητες από την ενέργεια της ανάκλησής τους, αλλά δεν είναι. Μια μνήμη είναι τόσο πραγματική όσο την τελευταία φορά που τη θυμηθήκαμε.

Γιατί εμπλεκόμαστε στην επανενίσχυση των αναμνήσεών μας; Μια θεωρία είναι ότι η διαδικασία αυτή μας βοηθάει να εξασφαλίσουμε ότι οι μνήμες μας διατηρούνται ενημερωμένες, ερμηνευμένες στο φως της πρόσφατης εμπειρίας μας. Ο εγκέφαλος δεν έχει ενδιαφέρον για άψογη ανάκληση, ενδιαφέρεται μονάχα για το παρελθόν στο βαθμό που μας βοηθάει να βγάλουμε νόημα για το μέλλον. Έχοντας μνήμες που διαρκώς αλλάζουν, διασφαλίζουμε ότι οι μνήμες που είναι αποθηκευμένες μέσα στα μνημονικά μας συρτάρια είναι όσο το δυνατόν πιο σχετικές.

Βέβαια, η θεωρία της επανενίσχυσης θέτει προβλήματα για την ακρίβεια της μνήμης. Αν και οι αναμνήσεις μας δίνουν πάντα την αίσθηση της γνησιότητας, σα μια κυριολεκτική καταγραφή του παρελθόντος, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι, καθώς διαρκώς αλλάζουν και επαναπροσδιορίζονται από τις τρέχουσες σκέψεις μας.

Και εδώ είναι που μπαίνει στο παιχνίδι το Διαδίκτυο. Μια από τις αρετές της εκτελεστικής μνήμης είναι ότι λειτουργεί σα μια επιταγή δεδομένων, βοηθώντας μας να διαβεβαιωθούμε ότι δε μεταβαίνουμε σε μια κατάσταση ιδιοτελή σολιψισμού. Μοιράζοντας και συγκρίνοντας τις αναμνήσεις μας, μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι εξακολουθούμε να έχουμε κάποια κοινά πράγματα, ότι δεν έχουμε εξαφανιστεί όλοι μέσα στο τούνελ των ιδιωτικών μας μνημονικών επανενισχύσεων. Με αυτή την έννοια, η ενστικτώδης τάση μας για πληροφορίες μέσω Google αποτελεί μια τελείως υγιή παρόρμηση. Δεν αποτελεί λοιπόν σημάδι ότι η τεχνολογία εξασθενίζει τον φλοιό μας, αλλά ότι είμαστε αρκετά σοφοί για να αναζητήσουμε εξωτερική βοήθεια σε μια δεξιότητα στην οποία δεν είμαστε και τόσο καλοί. Έχουμε στη διάθεσή μας χώρο σκληρού δίσκου για ότι θέλουμε, ενώ συγχρόνως βελτιώνουμε την ακρίβεια της ανάκλησης.

Και για να το δούμε και λίγο ακόμα διαφορετικά, υπάρχει και η εξής άποψη: Εάν ένα εξωτερικά αποθηκευμένο γεγονός ήταν το ίδιο όπως η μνήμη αυτού του γεγονότος αποθηκευμένη στο νου μας, τότε η απώλεια της εσωτερικής μας μνήμης δε θα είχε και μεγάλες συνέπειες. Αλλά η εξωτερική αποθήκευση και η βιολογική μνήμη δεν είναι το ίδιο πράγμα. Όταν σχηματίζουμε ή επανενισχύουμε μια προσωπική μνήμη, επίσης σχηματίζουμε συνδέσεις μεταξύ της μνήμης αυτής και άλλων μνημών που είναι μοναδικές σε εμάς και ακόμα απαραίτητες για την ανάπτυξη βαθιάς, εννοιολογικής γνώσης. Η ουσία της προσωπικής μας μνήμης δεν είναι τα διακριτά γεγονότα ή εμπειρίες που αποθηκεύουμε στο νου μας, αλλά η συνοχή που δένει όλα αυτά τα γεγονότα και τις εμπειρίες μαζί. Τι άλλο είναι ο εαυτός παρά το μοναδικό σχέδιο αυτής της συνοχής;