- Ετυμολογία - .-= Η ΓΝΩΣΗ =-.
quote:
…ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΑΛΗΞΗ -μάνης, ΠΟΥ ΣΗΜΑΙΝΕΙ εχω μανια με κατι κλπ(ΟΠΩΣ πχ ΑΡΧΟΜΑΝΗΣ= αυτος πυ εχει μανια/παθος για αρχη(εξουσια).
Γλωσσολόγος βέβαια δεν είμαι, αλλά επέτρεψέ μου να εκφράσω κάποιες ακόμη σκέψεις μου.
Η κατάληξη –μανής δηλώνει τη μανία με κάτι και όχι η κατάληξη –μάνης. Στο παράδειγμα, βέβαια, η λέξη αρχομανής (αλλά και εξουσιομανής, ναρκομανής, τοξικομανής, κλεπτομανής, τελειομανής κ.ο.κ) τονίζεται στη λήγουσα. Κατ’ αναλογία, το επίθετο θα έπρεπε να είναι Τζουραμανής και όχι Τζουραμάνης.
Από το κουραμάνα, πιθανότερο (γλωσσικό ένστικτο που λένε) θα έβλεπα να παράγεται το Κουραμάνας (νομίζω υπήρχε κάποιος ρεμπέτης με αυτό το επίθετο) μάλλον, παρά το Κουραμάνης.
Κοίταξα και στο βιβλίο του Μ. Τριανταφυλλίδη «Τα οικογενειακά μας ονόματα». Αν και δεν αναφέρεται κάτι ειδικά για το –μάνης, σημειώνει ότι τα επίθετα που προέρχονται από τουρκικά παρωνύμια (όλα οξύτονα) που λήγουν σε σύμφωνο, σχηματίζονται, κατά κανόνα, με την προσθήκη της κατάληξης –ης, και ανεβάζουν τον τόνο στην παραλήγουσα.
Με τον τρόπο αυτό σχηματίζονται και τα επίθετα Κοτζαμάνης, που είναι πάλι από το τούρκικο kocaman= μεγαλόσωμος (κοτζάμ άντρας), Τζιμάνης από το ceman (τζιμάνι = έξυπνος), το Σισμάνης (αλλά και Σισμανόγλου) από το sisman=παχύς.
Για τα μανιάτικα επώνυμα, εκδοχή που ανέφερε κάποιος άλλος φίλος πιο πάνω, βρήκα την πιο κάτω ενδιαφέρουσα σελίδα για όποιον θα ήθελε να μάθει περισσότερα. Και βέβαια, από πουθενά δεν προκύπτει ότι η κατάληξη –μάνης δηλώνει ως τόπο καταγωγής την Μάνη.
ΤΑ ΜΑΝΙΑΤΙΚΑ ΕΠΩΝΥΜΑ
Τέλος, μάλλον άσχετο με το ερώτημά σου, αλλά ετυμολογικά ενδιαφέρον, είναι το επίθετο Ντούσμανης αλλά και Δούσμανης. Η προέλευσή του σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη είναι από το αραβικό dusman (= εχθρός ) το οποίο με τη σειρά του προέρχεται από την ελληνική λέξη δυσμενής. Πρόκειται δηλαδή για αντιδάνειο.
Αυτά… Μπορεί να μη βοήθησα πολύ, αλλά έγινες αφορμή να ψάξω κάποια πράγματα που ενδιέφεραν εμένα. Καλή συνέχεια λοιπόν και εύχομαι να βρεις σύντομα τις απαντήσεις που ψάχνεις.
Από που μας προέκυψε το "ιερόδουλη"?
Φωνές, αλαλαγμοί, χαρές
ενθουσιασμοί, ζητωκραυγές!
Και ποιος τολμάει να τους πει
πως νίκησαν οι δύσμοιροι
τρέχοντας στον ανεμπόδιστο δρόμο της κατηφόρας...
Χρ. Κατσιγιάννης
Ας το ψάξουμε λοιπόν...
Ιερόδουλες λοιπόν! "Δουλες" του "Ιερού",αυτές που "δούλευαν" με ιερο σκοπό,μέσα σε ένα Ιερο.
Τι Ιερό και τι ναό θα με ρωτήσετε? Αυτόν της Αφροδίτης.Προσέφερες στο Ιερό της Αφροδίτης τον οβολό σου, και "συνευρισκόσουν" με κάποια απο τις Ιέριες της Αφροδίτης οι οποίες...λίγα κοινά είχαν με τις σημερινές τους Συναδέρφισσες. Οι Ιερόδουλες συνήθως είχαν πολύ μεγάλη μόρφωση και η συνεύρεση δεν περιελάμβανε μόνο "χαλάρωση" (όπως λένε σήμερα οι αγγελίες) αλλα και συζήτηση πάνω σε πολλά θέματα απο φιλοσοφία εώς πολιτική. Μάλιστα πολλές Ιερόδουλες έπεραν ενεργό μέλος στα κοινά,ήταν σεβαστές φιγούρες εκεί που ζούσαν και πολλές απο αυτές διακρίνονταν για το θρησκευτικό τους συναίσθημα.
Ως επίκαιρο νέο: Στην Γαλλία πριν 2-3 χρόνια άνοιξε ένα μαγαζί "κοντά στο νερό" ,ή "σπίτι οπου σε ανέχωνται" οπου οι κοπέλες που δουλεύον εκτός απο τα..."Ιερά τους καθήκοντα" ,διαβάζουν ποίηση, δειπνούν με κρασί και συζητάνε για τα κοινά με τους πελάτες.Η ταρίφα σχετικά μεγάλη και η πελατεία φημίζεται οτι είναι απο...πανεπιστημιακούς κύκλους.
Ορισμός πάνω στην Δουλειά και την Εργασία?
( hint: Την επόμενη φορά που σας ρωτήσει κάποιος "Τι δουλειά κάνετε?" πάρτε προσβεβλήμένο ύφος,και απαντήστε οτι "Δεν δουλέυω ,εργάζομαι μόνο". Αφού σας περάσουν για βλήμα ή για ψώνιο μπορείτε να ανοίξετε μια όμορφη συζήτηση ετυμολογικού περιεχομένου :D )
Reality: A serotonine induced Hallucination?
Έξυπνος = εκ + ύπνος
Η ίδια η λέξη μας δίνει και τον ορισμό της...
Αχρείος = α + χρεία
Αυτός που δεν χρειάζεται σε τίποτα...
Αυτά.....
Φωνές, αλαλαγμοί, χαρές
ενθουσιασμοί, ζητωκραυγές!
Και ποιος τολμάει να τους πει
πως νίκησαν οι δύσμοιροι
τρέχοντας στον ανεμπόδιστο δρόμο της κατηφόρας...
Χρ. Κατσιγιάννης
Η ετυμολογία των λέξεων είναι ενα πολύ γοητευτικό "παιχνίδι", κάτι σαν την ανακάλυψη θησαυρού σε μια ανασκαφή. Όμως, το να προσπαθούμε να βρούμε τις ρίζες των λέξεων και να δώσουμε την ερμηνία που βολεύει θεωρώ ότι δεν είναι σωστό. Θέλει πολύ προσοχή και γνώση, απο το να παραθέτουμε έτσι απλά ερμηνίες.
καλό είναι να αναφέρονται οι πηγές ή σχετική βιβλιογραφία έτσι ώστε κάποιος που ενδιαφέρεται να το ψάξει παραπέρα.
Ας δούμε λίγο καί τήν ΑΓΑΠΗ
Αγάπη=παρά το άγειν το πάν, ήτοι ενούν και συνάπτειν προς ομόνοιαν, ή παρά το άγαν ποιότητα έχειν //Εtymologicon Magnum Lexicon),
521 = ΕΡΓΟΝ ΑΓΑΠΗΣ (έργον αγάπης),
521 = ΠΛΑΣΙΣ (πλάσις),
1036 = ΕΡΓΟΝ ΑΓΑΠΗΣ ΕΣΤΙ (έργον αγάπης εστι, αγάπησις, αγαπησμός, αδελφοσύνη, αδελφότης, ασπασμός, ασπασμός, ασπαστύς, ασπαστύς, εράσις, ερασμός, έρως, πόθημα, στέργηθρον, στέργημα, στέρξις, στοργή, φιλημοσύνη, φίλησις, φιλία, φιλίη, φιλότης, φιλότησις, φίλτρον, βαθιά ψυχική συμπάθεια, ζωηρό ενδιαφέρον, έρωτας, αφοσίωση, αγαπημός, στοργή, συμπάθεια, φιλία, εύνοια, φιλανθρωπία, [αγάπη, παρά το άγειν το πάν, ήτοι ενούν και συνάπτειν προς ομόνοιαν, ή παρά το άγαν ποιότητα έχειν //ΕML),
1036 = ΠΑΝΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ (πανδημιουργός, ο δημιουργός του παντός),
1475 = ΤΙ ΕΣΤΙΝ ΚΟΣΜΟΣ (τι εστίν κόσμος;),
1475 = ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΕΙΝΑΙ (το έργον της αγάπης είναι),
1524 = ΤΙ ΕΣΤΙΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΑΜΜΑ (τι εστιν ακτινοβολία γάμμα;),
1524 = ΤΙ ΔΗΛΟΙ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (τι δηλοί η δημιουργός ενέργεια;),
1524 = ΑΛΗΘΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑ ΑΓΑΠΗΣ ΕΣΤΙ (αληθής σημασία αγάπης εστι),
1590 = Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΕΙΝΑΙ (η δύναμις της αγάπης είναι),
1590 = ΚΟΣΜΟΥ ΑΠΑΡΧΗ (κόσμου απαρχή, η αρχή του κόσμου),
1749 = Ο ΗΧΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ (ο ήχος της αγάπης),
1749 = Η ΑΓΟΥΣΑ ΤΟ ΠΑΝ ΕΣΤΙΝ (η άγουσα το πάν εστιν, η Αγάπη, [αγάπη, παρά το άγειν το πάν, ήτοι ενούν και συνάπτειν προς ομόνοιαν, ή παρά το άγαν ποιότητα έχειν //ΕML),
1749 = ΤΡΙΑΚΟΣΙΑ ΔΕΚΑ ΤΕΤΤΑΡΑ (τριακόσια δέκα τέτταρα,314 [πρβλ καί Π=3,14159]),
1916 = Η ΔΟΝΗΣΙΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΕΣΤΙΝ (η δόνησις της αγάπης εστιν),
1916 = ΤΟ ΚΙΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΕΙΝΑΙ (το κινούν τον κόσμον είναι),
1916 = ΕΛΟΜΕΝΗ ΨΥΧΗ (ελόμενη ψυχή, [εκ του είλω, έλω]),
1964 = ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΕΣΤΙΝ (το έργον της αγάπης εστιν),
1964 = ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ (διαστολή σύμπαντος),
2071 = ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΕΣΤΙΝ (δύναμις της αγάπης εστιν),
2071 = Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ (η αρχή της δημιουργίας),
[''..Ο ΘΕΟΣ ΑΓΑΠΗ ΕΣΤΙΝ'', //Επ.Ιωάν.4:8]