Στα Χωριά των Μαύρων Ελλήνων (Νικόλαος Κουμαρτζής aka Solon Aimonas Eautou)
Να είστε καλά για τα θετικά σας λόγια. Η Ομάδα Πυθέας πάντα ακολουθούσε το μοτίβο "αν θεωρήσεις τον εαυτό σου ότι είσαι κάτι, παύεις να εξελίσσεσαι", γι' αυτό και μέχρι στιγμής δεν έχει επαναπαυθεί σε όποιες δάφνες έχοντας ως στόχο πάντα το πρωτοποριακό.
Ως προς το θέμα μας τώρα αυτό καθ' αυτό. Η οικογένεια του Σαλή στο σύνολο της σχεδόν μας μιλούσε στα ελληνικά (άπταιστα μάλιστα) και μόνο η γυναίκα του μιλούσε στην τουρκική γλώσσα καταλαβαίνοντας όμως πλήρως τι της λέγαμε. Σε αυτό σίγουρα παίζει ρόλο το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν αυτοί οι άνθρωποι, μέσα σε χωριά με δεμένες μουσουλμανικές κοινότητες. Ως εκ τούτου, μαθαίνουν και τις δύο γλώσσες για να συνεννοούνται με τους ελληνόφωνους και τους τουρκόφωνους πληθυσμούς.
Ως προς τα έθιμα τους, μας έχουν πει ότι έχουν σχέση με αυτά των Πομάκων κυρίως γιατί εδώ και πολλά χρόνια ζουν με όσους Πομάκους έχουν αφήσει τα Πομακοχώρια κατεβαίνοντας σε περιοχές κάτω από την Ξάνθη. Όπως αναφέρω στην αποστολή, υπάρχουν θεωρίες που τους θέλουν να είναι απόγονοι Σουδανών, όμως όπως μας είπαν οι ίδιοι αυτό είναι νέα θεωρία που πρότειναν Σουδανοί φοιτητές όταν τους επισκέφθηκαν ζητώντας τους βοήθεια να πιέσουν το ελληνικό κράτος για να ανοίξει σουδανικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Τα παραπάνω δεν μπόρεσα να τα διασταυρώσω κάπως μιας και δεν θυμόντουσαν ονόματα και δεν είχαν τηλέφωνα των φοιτητών που τους επισκέφθηκαν.
Η άλλη εκδοχή, πιο επιστημονική αν θέλετε, είναι αυτή του καθηγητή Ν. Ξυροτύρη (τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης) που αναφέρει:
(αναφορά από τη σχετική αποστολή στο www.explorers.gr)
Τέλος, ως προς την εθνική τους ταυτότητα δήλωναν δίχως φόβο πως αισθάνονται Έλληνες, με οτιδήποτε μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο.
Σίγουρα, εφόσον έχεις ΙΑΝΕΙΡΑ τη δυνατότητα, θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να έχουμε μία πιο εκτενή τοποθέτηση από τον κ. Ξυροτύρη. Ίσως στο μέλλον μου δοθεί η δυνατότητα να μιλήσω προσωπικά μαζί του, κάθε βοήθεια όμως δεκτή.
Ελπίζω να έλυσα κάποιες απορίες σου. Μην διστάσεις να ρωτήσεις οτιδήποτε θελήσεις.
Φιλικά,
Νίκος.
Ως προς το θέμα μας τώρα αυτό καθ' αυτό. Η οικογένεια του Σαλή στο σύνολο της σχεδόν μας μιλούσε στα ελληνικά (άπταιστα μάλιστα) και μόνο η γυναίκα του μιλούσε στην τουρκική γλώσσα καταλαβαίνοντας όμως πλήρως τι της λέγαμε. Σε αυτό σίγουρα παίζει ρόλο το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν αυτοί οι άνθρωποι, μέσα σε χωριά με δεμένες μουσουλμανικές κοινότητες. Ως εκ τούτου, μαθαίνουν και τις δύο γλώσσες για να συνεννοούνται με τους ελληνόφωνους και τους τουρκόφωνους πληθυσμούς.
Ως προς τα έθιμα τους, μας έχουν πει ότι έχουν σχέση με αυτά των Πομάκων κυρίως γιατί εδώ και πολλά χρόνια ζουν με όσους Πομάκους έχουν αφήσει τα Πομακοχώρια κατεβαίνοντας σε περιοχές κάτω από την Ξάνθη. Όπως αναφέρω στην αποστολή, υπάρχουν θεωρίες που τους θέλουν να είναι απόγονοι Σουδανών, όμως όπως μας είπαν οι ίδιοι αυτό είναι νέα θεωρία που πρότειναν Σουδανοί φοιτητές όταν τους επισκέφθηκαν ζητώντας τους βοήθεια να πιέσουν το ελληνικό κράτος για να ανοίξει σουδανικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Τα παραπάνω δεν μπόρεσα να τα διασταυρώσω κάπως μιας και δεν θυμόντουσαν ονόματα και δεν είχαν τηλέφωνα των φοιτητών που τους επισκέφθηκαν.
Η άλλη εκδοχή, πιο επιστημονική αν θέλετε, είναι αυτή του καθηγητή Ν. Ξυροτύρη (τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης) που αναφέρει:
Παράθεση:
|
«Είναι γνωστό πως στη Θράκη έφτασαν αφρικανικά φύλα στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα. Μεταφέρθηκαν εκεί από Αιγύπτιους σουλτάνους που ήθελαν εργάτες, δουλοπάροικους για τα χωράφια τους. Όπως ο Μοχάμετ Αλί [Πασάς της Αιγύπτου και γέννημα θρέμμα της Καβάλας], στον οποίο ανήκαν περιοχές όπως η Καβάλα και η Ξάνθη, έφερνε Αφρικανούς κυρίως από το Σουδάν που ήταν τότε αποικία της Αιγύπτου». (πηγή: εφημερίδα Έθνος, συνέντευξη στον Βαγγέλη Μπότσαρη) Όταν η Θράκη ενώθηκε με την Ελλάδα, οι μαύροι αυτοί πληθυσμοί (μην μπορώντας να επιστρέψουν στον τόπο τους) κατοίκησαν στην ορεινή Θράκη και πολιτογραφήθηκαν Έλληνες. «Τη δεκαετία του '40», εξηγεί ο κ. Ξηροτύρης, «στην περίοδο της Κατοχής και εξαιτίας των βουλγαρικών διώξεων στην ορεινή Ξάνθη, κατέβηκαν στα πεδινά. Τότε, για πρώτη φορά σημειώνονται μεικτοί γάμοι μεταξύ Αφρικανών και Πομάκων». |
Τέλος, ως προς την εθνική τους ταυτότητα δήλωναν δίχως φόβο πως αισθάνονται Έλληνες, με οτιδήποτε μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο.
Σίγουρα, εφόσον έχεις ΙΑΝΕΙΡΑ τη δυνατότητα, θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να έχουμε μία πιο εκτενή τοποθέτηση από τον κ. Ξυροτύρη. Ίσως στο μέλλον μου δοθεί η δυνατότητα να μιλήσω προσωπικά μαζί του, κάθε βοήθεια όμως δεκτή.
Ελπίζω να έλυσα κάποιες απορίες σου. Μην διστάσεις να ρωτήσεις οτιδήποτε θελήσεις.
Φιλικά,
Νίκος.