Μια βραδινή μου επίσκεψη στον κινηματογράφο της γειτονιάς στάθηκε η αιτία να ενταθούν οι προβληματισμοί μου σχετικά με την κατεύθυνση που έχει πάρει η ξέφρενη επιστημονική «πρόοδος» και πως θα μπορούσε να διαμορφώσει την ζωή μας. Παρακολουθώ τακτικά και με έντονο ενδιαφέρον όλες τις επιστημονικές ανακαλύψεις και τις μοντέρνες πρακτικές οι οποίες ακολουθούνται η’ θα ακολουθηθούν τόσο στον ιατρικό όσο και στο βιολογικό τομέα και για τον λόγο αυτό δεν εντυπωσιάστηκα τόσο από το σενάριο της ταινίας όσο από την προοπτική της να γίνει πραγματικότητα στο μέλλον.
Η ταινία στην οποία αναφέρομαι, φέρει τον τίτλο «Το Νησί» και για όσους τυγχάνει να μην την έχουν δει αναφέρεται σε ένα κοντινό μέλλον στο οποίο, εφόσον έχει επιτευχθεί(και νομιμοποιηθεί) η δημιουργία κλώνων, (παρά)ιατρικές κλινικές παίρνοντας την άδεια των « νοσουντων » πελατών τους, θα παράγουν τον κλώνο τους έτσι ώστε όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή , να αποσπούν όργανα από το «αντίγραφο» για να τα μεταμοσχεύουν στους ασθενείς τους. Η διαδικασία αυτή φυσικά δεν γίνεται γνωστή στους πελάτες των αδίστακτων ιατρών, οι οποίοι έχουν την εντύπωση ότι τα όργανα της μεταμόσχευσης προέρχονται είτε από δότες ,είτε από ειδικές καλλιέργειες “ανθρωπίνων μελών” στις οποίες δεν παρεμβαίνει το στοιχείο της προσωπικότητας η΄ της ψυχικής συνειδητότητας. Με λίγα λόγια ,εάν π.χ. έχω πρόβλημα στην καρδιά ,πληρώνω τον ιατρό να μου δημιουργήσει τον κλώνο από το dna μου και να τον αναπτύξει μέχρι την στιγμή που θα τον «σφάξει»(όπως αναφέρεται κυνικά και στην ταινία) μεταμοσχεύοντας την καρδιά του για να ζήσω!
Όπως προανέφερα, το ενδεχόμενο της πραγματικής διάστασης που θα μπορούσε να έχει στο μέλλον μια τέτοια ανίερη πρακτική ,ήταν το στοιχείο που με έκανε να ανατριχιάσω και να προβληματιστώ. Αν εξαιρέσουμε την αισχρή, κακόγουστη έμμεση διαφήμιση πολυεθνικών προϊόντων τις οποίες λανσάρει σκανδαλωδώς και την μάλλον αδιάφορη σκηνοθεσία, είναι πολύ πιθανόν στο απώτερο μέλλον η ταινία αυτή ,όσον αφορά το κυρίως θέμα της, να χαρακτηριστεί προφητική. Οι ενδείξεις και οι προθέσεις της επιστήμης σε όσους παρακολουθούν έστω και επιδερμικά τα ιατρικά δρώμενα, δεν φαίνεται να αποτάσσουν το παραπάνω σενάριο. Χαρακτηριστικά θα αναφέρω 2-3 παραδείγματα τα οποία δημοσιεύθηκαν στον ημερήσιο τύπο:α. Ζευγάρι που έφερε στον κόσμο δίδυμα, δωρίζει το τρίτο έμβρυο(το οποίο δεν αναπτύχθηκε ποτέ) σε ανάδοχη μητέρα η οποία ,τοποθετώντας το στην μήτρα της ,αναλαμβάνει να το γεννήσει σαν δικό της. β. Μητέρα, η οποία έχει μια κόρη η οποία δεν είναι ικανή να κάνει παιδία, δέχεται και εμφυτεύει το σπέρμα του συζύγου της κόρης της για να γεννήσει το παιδί-εγγόνι της. γ. Γυναίκα 56 χρόνων μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης αποκτάει παρά την προχωρημένη-όσον αφορά την ικανότητα να γεννήσει-ηλικία της ένα υγιέστατο κοριτσάκι.
Τα παραπάνω παραδείγματα δεν έχουν άμεση σχέση με την κλωνοποίηση, έχουν όμως τις ίδιες νοσηρές επιδιώξεις : να μεταλλάξουν και να διαστρεβλώσουν την ευρυθμία και την ομαλότητα της φύσης. Τέτοιες παρόμοιες ιστορίες είναι πάμπολλες, απλώς παρέθεσα κάποια γεγονότα από μνήμης τα οποία μου είχαν προκαλέσει την εντύπωση. Και στις τρεις περιπτώσεις γινόμαστε αμήχανοι μάρτυρες μιας κατάφορης(και ανερμάτιστης θα προσέθετα)προσπάθειας, να ξεπεράσουμε η’ καλύτερα να καταπατήσουμε φυσικούς νόμους δείχνοντας για άλλη μια φορά πόσο ανερυθρίαστα, αδίστακτα μπορούν να θυσιάσουν οι άνθρωποι, ηθικές και νόμους ,πάνω στον βωμό του κέρδους.
Βεβαίως όταν γράφω για την ηθική στην οποία θα έπρεπε να υπακούνε κάποιοι ανεκδιήγητοι επιστήμονες, δεν αναφέρομαι μόνο σε αυτή η οποία μεταφέρει πάνω της μια θεολογική χροιά. Παρότι δεν δηλώνω άθεος, πιστεύω ότι οι νόμοι και οι συμβάσεις οι οποίες κατά περιόδους εμφανίσθηκαν και δυνάστευαν τους ανθρώπους αυτής της γης, ήταν προϊόν ανθρώπινης διεργασίας και σκοπός τους ήταν να διασφαλίσουν και να διαμορφώσουν όσο το δυνατόν μια ασφαλής και δημιουργική κοινωνία. Για να προσδώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα στους νόμους αυτούς και για να τους καταστήσουν ενεργούς στις συνειδήσεις των πολιτών ,απέδωσαν μια θεολογική προέκταση αλλά και προέλευση, έτσι ώστε να περιορίσουν τον παρορμητικό χαρακτήρα του πλήθους και να τον συγκρατήσουν μέσα στα πλαίσια της εκάστοτε ορθότητας. Οι ηθικοί νόμοι όμως, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, όσο αυστηροί και εάν ήτανε, πάντα συμβάδιζαν αρμονικά με την φυσική συνέπεια του κόσμου αυτού .Κανένας νόμος π.χ. δεν απαγόρεψε ποτέ σε κάποιον πολίτη να βραχεί από βρόχινο νερό η’ να φάει κρέας, ακόμα και εάν ίσως επηρεάσει την υγειά του αρνητικά , για τον απλούστατο λόγο ότι και στις δυο περιπτώσεις είναι, όπως συνηθίζουμε να λέμε ,πολύ “φυσικό” να συμβεί.
Η ίδια η φύση, όντας σαν μέρος αυτής, μας έχει προικίσει με ένα στοιχειώδες επίπεδο ορθής κρίσης και λογικής το οποίο ακόμα και εάν δεν υπάρχουν θεοί η’ νόμοι που να υποδεικνύουν το “ορθό” ,μας δίνει την ικανότητα να κρίνουμε σωστά η’ τουλάχιστον να “αισθανόμαστε” το παράλογο. Έτσι λοιπόν, όταν ακούω ότι μια γυναίκα θα γίνει μητέρα κοντά στα 60,καταπατοντας τις ασφαλιστικές δικλίδες της φύσης αλλά και του δικαιώματος του παιδιού να μεγαλώσει σε φυσιολογικές συνθήκες ανατροφής ,το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να συλλυπηθώ το δύσμοιρο βρέφος. Το ίδιο αισθάνομαι όταν διαβάζω για ένα ζευγάρι κωφάλαλων λεσβιών από την Αμερική, το οποίο όχι μόνο προτίθεται να αποκτήσει (με τεχνητά μέσα βεβαίως) ένα παιδί ,αλλά προς μεγάλη έκπληξη των ιατρών επιθυμεί το παιδί αυτό να αποκτήσει τα ίδια συμπτώματα με τις “μητέρες” του(δηλαδή να το κάνουν και αυτό κωφάλαλο)δηλώνοντας αναιδώς πως «-εμείς είμαστε ευτυχισμένες έτσι και αυτό θέλουμε και για το παιδί μας!». Σε τέτοιο σημείο μας έφτασε η περίφημη επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος, να αφήνουμε άτομα ανεύθυνα, υπερφίαλα, γεμάτα συμπλέγματα και ενοχές, να φτύνουν στο πρόσωπο της φύσης καταπατώντας κάθε στοιχειώδη ηθικό η’ φυσικό νόμο, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουν τα εγωιστικά τους θέλω, ακόμα και εάν πρόκειται για έναν ζωντανό οργανισμό.
Φυσικά σε καμία περίπτωση δεν μέμφομαι τις σπουδαίες ανακαλύψεις και εφευρέσεις που επιτεύχθηκαν τον προηγούμενο -συγκλονιστικό- αιώνα, καθώς και εγώ επικροτώ την προσπάθεια για την κατανόηση και αντιμετώπιση παγκόσμιων κινδύνων μέσω της τεχνολογίας και των παραγωγών της. Όμως όσον αφορά το κομμάτι της τεχνολογίας που ενέχει άμεσα ανθρώπινες πτυχές και θέτει σε κίνδυνο τον κοινωνικό ιστό, η παγκόσμια κοινότητα θα έπρεπε να είναι πολύ πιο προσεκτική και να έχει μακροπρόθεσμη λογική. Ο Α. Αϊνστάιν κάποτε είπε ότι «η εποχή μας είναι η εποχή των τελείων μέσων και των συγκεχυμένων σκοπών» και σίγουρα οι σκοποί του κάθε αντικειμένου είναι αυτοί που διαμορφώνουν την ευεργητική η’ όχι αντανάκλαση που θα έχει στην ανθρωπότητα. Χωρίς τις εξισώσεις του Αϊνστάιν ίσως να μην δημιουργούταν ποτέ η πυρηνική βόμβα ,όμως και χωρίς αυτές δεν θα πραγματοποιόντουσαν ποτέ τα όνειρα για μια διαστημική περιπλάνηση και αποίκιση στο διάστημα. Ακολούθως η κλώνοι, η τεχνητή γονιμοποίηση, το σπάσιμο του κώδικα του dna είναι στο χέρι μας να μας ωφελήσουν η’ να στραφούν εναντίων μας δημιουργώντας μια τερατόμορφη Χίμαιρα.
Η ταινία στην οποία αναφέρομαι, φέρει τον τίτλο «Το Νησί» και για όσους τυγχάνει να μην την έχουν δει αναφέρεται σε ένα κοντινό μέλλον στο οποίο, εφόσον έχει επιτευχθεί(και νομιμοποιηθεί) η δημιουργία κλώνων, (παρά)ιατρικές κλινικές παίρνοντας την άδεια των « νοσουντων » πελατών τους, θα παράγουν τον κλώνο τους έτσι ώστε όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή , να αποσπούν όργανα από το «αντίγραφο» για να τα μεταμοσχεύουν στους ασθενείς τους. Η διαδικασία αυτή φυσικά δεν γίνεται γνωστή στους πελάτες των αδίστακτων ιατρών, οι οποίοι έχουν την εντύπωση ότι τα όργανα της μεταμόσχευσης προέρχονται είτε από δότες ,είτε από ειδικές καλλιέργειες “ανθρωπίνων μελών” στις οποίες δεν παρεμβαίνει το στοιχείο της προσωπικότητας η΄ της ψυχικής συνειδητότητας. Με λίγα λόγια ,εάν π.χ. έχω πρόβλημα στην καρδιά ,πληρώνω τον ιατρό να μου δημιουργήσει τον κλώνο από το dna μου και να τον αναπτύξει μέχρι την στιγμή που θα τον «σφάξει»(όπως αναφέρεται κυνικά και στην ταινία) μεταμοσχεύοντας την καρδιά του για να ζήσω!
Όπως προανέφερα, το ενδεχόμενο της πραγματικής διάστασης που θα μπορούσε να έχει στο μέλλον μια τέτοια ανίερη πρακτική ,ήταν το στοιχείο που με έκανε να ανατριχιάσω και να προβληματιστώ. Αν εξαιρέσουμε την αισχρή, κακόγουστη έμμεση διαφήμιση πολυεθνικών προϊόντων τις οποίες λανσάρει σκανδαλωδώς και την μάλλον αδιάφορη σκηνοθεσία, είναι πολύ πιθανόν στο απώτερο μέλλον η ταινία αυτή ,όσον αφορά το κυρίως θέμα της, να χαρακτηριστεί προφητική. Οι ενδείξεις και οι προθέσεις της επιστήμης σε όσους παρακολουθούν έστω και επιδερμικά τα ιατρικά δρώμενα, δεν φαίνεται να αποτάσσουν το παραπάνω σενάριο. Χαρακτηριστικά θα αναφέρω 2-3 παραδείγματα τα οποία δημοσιεύθηκαν στον ημερήσιο τύπο:α. Ζευγάρι που έφερε στον κόσμο δίδυμα, δωρίζει το τρίτο έμβρυο(το οποίο δεν αναπτύχθηκε ποτέ) σε ανάδοχη μητέρα η οποία ,τοποθετώντας το στην μήτρα της ,αναλαμβάνει να το γεννήσει σαν δικό της. β. Μητέρα, η οποία έχει μια κόρη η οποία δεν είναι ικανή να κάνει παιδία, δέχεται και εμφυτεύει το σπέρμα του συζύγου της κόρης της για να γεννήσει το παιδί-εγγόνι της. γ. Γυναίκα 56 χρόνων μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης αποκτάει παρά την προχωρημένη-όσον αφορά την ικανότητα να γεννήσει-ηλικία της ένα υγιέστατο κοριτσάκι.
Τα παραπάνω παραδείγματα δεν έχουν άμεση σχέση με την κλωνοποίηση, έχουν όμως τις ίδιες νοσηρές επιδιώξεις : να μεταλλάξουν και να διαστρεβλώσουν την ευρυθμία και την ομαλότητα της φύσης. Τέτοιες παρόμοιες ιστορίες είναι πάμπολλες, απλώς παρέθεσα κάποια γεγονότα από μνήμης τα οποία μου είχαν προκαλέσει την εντύπωση. Και στις τρεις περιπτώσεις γινόμαστε αμήχανοι μάρτυρες μιας κατάφορης(και ανερμάτιστης θα προσέθετα)προσπάθειας, να ξεπεράσουμε η’ καλύτερα να καταπατήσουμε φυσικούς νόμους δείχνοντας για άλλη μια φορά πόσο ανερυθρίαστα, αδίστακτα μπορούν να θυσιάσουν οι άνθρωποι, ηθικές και νόμους ,πάνω στον βωμό του κέρδους.
Βεβαίως όταν γράφω για την ηθική στην οποία θα έπρεπε να υπακούνε κάποιοι ανεκδιήγητοι επιστήμονες, δεν αναφέρομαι μόνο σε αυτή η οποία μεταφέρει πάνω της μια θεολογική χροιά. Παρότι δεν δηλώνω άθεος, πιστεύω ότι οι νόμοι και οι συμβάσεις οι οποίες κατά περιόδους εμφανίσθηκαν και δυνάστευαν τους ανθρώπους αυτής της γης, ήταν προϊόν ανθρώπινης διεργασίας και σκοπός τους ήταν να διασφαλίσουν και να διαμορφώσουν όσο το δυνατόν μια ασφαλής και δημιουργική κοινωνία. Για να προσδώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα στους νόμους αυτούς και για να τους καταστήσουν ενεργούς στις συνειδήσεις των πολιτών ,απέδωσαν μια θεολογική προέκταση αλλά και προέλευση, έτσι ώστε να περιορίσουν τον παρορμητικό χαρακτήρα του πλήθους και να τον συγκρατήσουν μέσα στα πλαίσια της εκάστοτε ορθότητας. Οι ηθικοί νόμοι όμως, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, όσο αυστηροί και εάν ήτανε, πάντα συμβάδιζαν αρμονικά με την φυσική συνέπεια του κόσμου αυτού .Κανένας νόμος π.χ. δεν απαγόρεψε ποτέ σε κάποιον πολίτη να βραχεί από βρόχινο νερό η’ να φάει κρέας, ακόμα και εάν ίσως επηρεάσει την υγειά του αρνητικά , για τον απλούστατο λόγο ότι και στις δυο περιπτώσεις είναι, όπως συνηθίζουμε να λέμε ,πολύ “φυσικό” να συμβεί.
Η ίδια η φύση, όντας σαν μέρος αυτής, μας έχει προικίσει με ένα στοιχειώδες επίπεδο ορθής κρίσης και λογικής το οποίο ακόμα και εάν δεν υπάρχουν θεοί η’ νόμοι που να υποδεικνύουν το “ορθό” ,μας δίνει την ικανότητα να κρίνουμε σωστά η’ τουλάχιστον να “αισθανόμαστε” το παράλογο. Έτσι λοιπόν, όταν ακούω ότι μια γυναίκα θα γίνει μητέρα κοντά στα 60,καταπατοντας τις ασφαλιστικές δικλίδες της φύσης αλλά και του δικαιώματος του παιδιού να μεγαλώσει σε φυσιολογικές συνθήκες ανατροφής ,το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να συλλυπηθώ το δύσμοιρο βρέφος. Το ίδιο αισθάνομαι όταν διαβάζω για ένα ζευγάρι κωφάλαλων λεσβιών από την Αμερική, το οποίο όχι μόνο προτίθεται να αποκτήσει (με τεχνητά μέσα βεβαίως) ένα παιδί ,αλλά προς μεγάλη έκπληξη των ιατρών επιθυμεί το παιδί αυτό να αποκτήσει τα ίδια συμπτώματα με τις “μητέρες” του(δηλαδή να το κάνουν και αυτό κωφάλαλο)δηλώνοντας αναιδώς πως «-εμείς είμαστε ευτυχισμένες έτσι και αυτό θέλουμε και για το παιδί μας!». Σε τέτοιο σημείο μας έφτασε η περίφημη επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος, να αφήνουμε άτομα ανεύθυνα, υπερφίαλα, γεμάτα συμπλέγματα και ενοχές, να φτύνουν στο πρόσωπο της φύσης καταπατώντας κάθε στοιχειώδη ηθικό η’ φυσικό νόμο, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουν τα εγωιστικά τους θέλω, ακόμα και εάν πρόκειται για έναν ζωντανό οργανισμό.
Φυσικά σε καμία περίπτωση δεν μέμφομαι τις σπουδαίες ανακαλύψεις και εφευρέσεις που επιτεύχθηκαν τον προηγούμενο -συγκλονιστικό- αιώνα, καθώς και εγώ επικροτώ την προσπάθεια για την κατανόηση και αντιμετώπιση παγκόσμιων κινδύνων μέσω της τεχνολογίας και των παραγωγών της. Όμως όσον αφορά το κομμάτι της τεχνολογίας που ενέχει άμεσα ανθρώπινες πτυχές και θέτει σε κίνδυνο τον κοινωνικό ιστό, η παγκόσμια κοινότητα θα έπρεπε να είναι πολύ πιο προσεκτική και να έχει μακροπρόθεσμη λογική. Ο Α. Αϊνστάιν κάποτε είπε ότι «η εποχή μας είναι η εποχή των τελείων μέσων και των συγκεχυμένων σκοπών» και σίγουρα οι σκοποί του κάθε αντικειμένου είναι αυτοί που διαμορφώνουν την ευεργητική η’ όχι αντανάκλαση που θα έχει στην ανθρωπότητα. Χωρίς τις εξισώσεις του Αϊνστάιν ίσως να μην δημιουργούταν ποτέ η πυρηνική βόμβα ,όμως και χωρίς αυτές δεν θα πραγματοποιόντουσαν ποτέ τα όνειρα για μια διαστημική περιπλάνηση και αποίκιση στο διάστημα. Ακολούθως η κλώνοι, η τεχνητή γονιμοποίηση, το σπάσιμο του κώδικα του dna είναι στο χέρι μας να μας ωφελήσουν η’ να στραφούν εναντίων μας δημιουργώντας μια τερατόμορφη Χίμαιρα.