ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

...

Κανένα σήμα μέχρι στιγμής από το «Μπίγκλ 2»
Και πέμπτη αποτυχημένη απόπειρα για αποκατάσταση επαφής με το ευρωπαϊκό διαστημικό ρομπότ Μπιγκλ 2
Αποτυχημένη ήταν και μία πέμπτη απόπειρα που επιχειρήθηκε χθες για να αποκατασταθεί η επαφή με το ευρωπαϊκό διαστημικό ρομπότ Μπιγκλ 2, το οποίο θα πρέπει να έχει προσεδαφισθεί στον πλανήτη Άρη από την περασμένη Πέμπτη, ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του προγράμματος Πίτερ Μπάρατ. Το αμερικανικό διαστημόπλοιο, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον «κόκκινο πλανήτη» και επρόκειτο να βρεθεί χθες πάνω από τον τομέα όπου θα πρέπει να βρίσκεται το ρομπότ, προσπάθησε μάταια να πιάσει το πολυαναμενόμενο σήμα, μία μουσική φράση από εννέα νότες του βρετανικού συγκροτήματος Μπλερ.

Επρόκειτο για την τρίτη προσπάθεια μέσω του αμερικανικού διαστημοπλοίου, ενώ οι άλλες δύο επιχειρήθηκαν από το ραδιοτηλεσκόπιο στο Τζόντρελ Μπανκ της Βρετανίας.

Το Μπιγκλ 2, του οποίου αποστολή είναι να διερευνήσει εάν υπάρχουν ίχνη ζωής στον Άρη, εξακριβωμένα προσεδαφίσθηκε στην επιφάνεια του πλανήτη στις 04.54, ώρα Ελλάδος την Πέμπτη, όμως έκτοτε δεν έχει εκπέμψει κανένα σήμα.



Πηγή:skairadio.gr

οι συνοδευτικές φωτογραφίες τού άρθρου:

Χρονοδιάγραμμα των αποστολών για την εξερεύνηση του Άρη:
1992 - 2004
Σεπτέμβριος 25, 1992:
Εκτόξευση του Mars Observer. Διαστημόπλοιο με στόχο την χαρτογράφηση του αρειανού εδάφους -από την τροχιά- με εξεζητημένα και υπερσύγχρονα -για την εποχή του- επιστημονικά όργανα.
Αύγουστος, 1993:
Χάθηκε η επικοινωνία με το Mars Observer.
1995:
Η NASA επιλέγει την αποστολή Mars Polar Lander για εκτόξευση το 1999.
1996:
Πρόταση της αποστολής Athena Mars Rover (ανεπιτυχής) στο ευρύτερο πρόγραμμα της NASA με την ονομασία Discovery Program, για επικείμενη εκτόξευση το 2002.
Νοέμβριος 7, 1996:
Εκτόξευση του Mars Global Surveyor.
Νοέμβριος 16, 1996:
Εκτόξευση του ρωσικού διαστημόπλοιου Mars '96 (τροχιακό σκάφος και προσεδαφιστής)
Νοέμβριος 17, 1996:
Αποτυχημένη προσπάθεια του Mars '96 να φτάσει στη σωστή πορεία για τον Άρη και καταστροφική επανείσοδο στη γήινη ατμόσφαιρα.
Δεκέμβριος 4, 1996:
Εκτόξευση του πρώτου μηχανοκίνητου ρομπότ με τροχούς, του Mars Pathfinder.
Ιούλιος 4, 1997:
Προσεδάφιση του Mars Pathfinder και η έναρξη της επιτυχημένης αποστολής του.
Σεπτέμβριος 11, 1997:
Άφιξη του Mars Global Surveyor στον Άρη και η έναρξη της επιτυχημένης αποστολής του που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα.
Σεπτέμβριος 27, 1997:
Τελευταία επιτυχημένη επικοινωνία του Mars Pathfinder με την Γη.
Νοέμβριος, 1997:
Επιλογή του επιστημονικού προγράμματος Athena Mars Rover για εκτόξευση το 2001.
Άνοιξη, 1998:
Η NASA και το JPL ανακοινώνει την αναβολή της εκτόξευσης του Athena Mars Rover για το 2003, εξαιτίας μηχανικών προβλημάτων και περικοπές στον προϋπολογισμό για την εξερεύνηση του Άρη. Αντί αυτού, η NASA θέλει να στείλει έναν προσεδαφιστή (όμοιο με το Mars Polar Lander) το 2001. Τέσσερα όργανα του Athena θα συμπεριλαμβάνονται στην αποστολή, ως προάγγελο του πλήρους πακέτου επιστημονικών οργάνων Athena.
Ιούλιος 3, 1998:
Εκτόξευση του ιαπωνικού διαστημόπλοιου Nozomi.
Δεκέμβριος 11, 1998:
Εκτόξευση του Mars Climate Orbiter της NASA.
Δεκέμβριος 21, 1998:
Εσφαλμένη πυροδότηση αφήνει το Nozomi με λιγότερα καύσιμα, αναγκάζοντας το τροχιακό σκάφος να παραμείνει σε ηλιοκεντρική τροχιά για τουλάχιστον πέντε χρόνια μέχρι να φτάσει στον Άρη.
Ιανουάριος 3, 1999:
Εκτόξευση του Mars Polar Lander της NASA.
Σεπτέμβριος, 1999:
Το Mars Climate Orbiter αποτυχαίνει να τεθεί σε τροχιά εξαιτίας ανθρώπινου σφάλματος.
Δεκέμβριος 3, 1999:
Το Mars Polar Lander καταστρέφεται λίγο πριν την προσεδάφιση εξαιτίας λογισμικού σφάλματος.
Μάιος, 2000:
Η προγραμματισμένη αποστολή ενός προσεδαφιστή το 2001 ακυρώνεται από τη NASA. Το διαστημικό πρόγραμμα εξερεύνησης του Άρη υφίσταται κύριες μεταρρυθμίσεις.
Ιούλιος, 2000:
Η NASA επιλέγει την αποστολή Mars Exploration Rover (MER) για εκτόξευση το 2003. Η αποστολή πρόκειται να στείλει ένα μεγάλο μηχανοκίνητο όχημα (rover) με ενσωματωμένο πάνω του το πακέτο Athena και θα χρησιμοποιήσει το ίδιο σύστημα προσεδάφισης με αερόσακους όπως το Mars Pathfinder.
Αύγουστος, 2000:
Ανακοινώνεται από τη NASA η αποστολή δύο παρόμοιων rover το 2003 σε δύο διαφορετικά σημεία του πλανήτη, το καθένα με ενσωματωμένο το Athena.
Απρίλιος 7, 2001:
Εκτόξευση του τροχιακού διαστημικού σκάφους της NASA Mars Odyssey, το οποίο θα βοηθήσει στην επιλογή των δύο σημείων προσεδάφισης των MER και στην αναμετάδοση των επιστημονικών δεδομένων από τα Athena προς τη Γη.
Ιούνιος 1-11, 2003:
Περίοδος εκτόξευσης του διαστημικού οχήματος της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) Mars Express Orbiter, το οποίο εμπεριέχει τον προσεδαφιστή Beagle 2 Lander.
Ιούνιος 5-19, 2003:
Περίοδο εκτόξευσης του πρώτου Mars Rover (MER-A).
Ιούνιος 25 - Ιούλιος 15, 2003:
Περίοδο εκτόξευσης του δεύτερου Mars Rover (MER-B).
Δεκέμβριος 26, 2003:
;Άφιξη του Mars Express.
Ιανουάριος, 2004:
Προγραμματισμένη άφιξη του Nozomi στον Άρη.
Ιανουάριος 4, 2004:
Προσεδάφιση του MER-A.
Ιανουάριος 25, 2004:
Προσεδάφιση του MER-B.
Ιανουάριος - Μάιος, 2004:
Εξερεύνηση της επιφάνειας με τα MER.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΡΜΗ

Ο πλανήτης
Ο Ερμής είναι ο πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος που βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο και ο δεύτερος μικρότερος μετά τον Πλούτωνα. Λόγω της μικρής απόστασής του από τον ήλιο έχει το μικρότερο χρόνο περιστροφής γύρω από τον ήλιο (0,24 του γήινου έτους). Ένα από τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά είναι ότι ενώ η «ημέρα» του είναι εξαιρετικά θερμή (έως και 427οC), τη νύχτα η θερμοκρασία πέφτει μέχρι τους –170oC.
Η επιφάνεια του Ερμή μοιάζει αρκετά με αυτή της Σελήνης και χαρακτηρίζεται από μεγάλες επίπεδες εκτάσεις, χαράδρες, όρη και κρατήρες. Το εσωτερικό πιστεύεται ότι αποτελείται κυρίως από σίδηρο και μέταλλα. Η ύπαρξη ισχυρού μαγνητικού πεδίου γύρω από τον πλανήτη αποτελεί ένδειξη ότι στον πυρήνα του υπάρχει σημαντική ποσότητα υγρού σιδήρου.
Ο πλανήτης δεν έχει ατμόσφαιρα, αλλά περιβάλλεται από εξαιρετικά αραιά στρώματα ηλίου και υδρογόνου. Η έλλειψη ατμοσφαιρικού οξυγόνου, μάλλον καθιστά αδύνατη την ανάπτυξη ζωής στον πλανήτη.

Αποστολές στον Ερμή
Η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα αποστολή στον Ερμή έγινε στα μέσα της δεκαετίας του 70 (Φεβρουάριος-Μάρτιος 1974), όταν το μη επανδρωμένο σκάφος Mariner 10 της NASA πέταξε σε απόσταση 800Km από την επιφάνεια του Ερμή και φωτογράφησε τμήματα της επιφανείας του.
Σήμερα βρίσκεται στη φάση της προετοιμασίας η νέα εξερευνητική αποστολή με την ονομασία MESSENGER, ακρωνύμιο για MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry, and Ranging. Σκοπός της αποστολής θα είναι η συλλογή περισσότερων δεδομένων για τον πλανήτη.
Τα βασικά ερωτήματα που αναμένεται να απαντηθούν είναι:
• Σε τι οφείλεται η υψηλή πυκνότητα του πλανήτη
• Ποια είναι η σύσταση και η μορφολογία της επιφανείας του
• Ποια είναι η γεωλογική ιστορία του πλανήτη
• Το ακριβές μέγεθος και την προέλευση του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη
• Την ακριβή σύσταση της ατμόσφαιρας
• Εξερεύνηση των πόλων του πλανήτη (υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι στους πόλους του πλανήτη υπάρχουν μεγάλες κοίλες επιφάνειες-κρατήρες όπου επικρατούν θερμοκρασίες πολλών εκατοντάδων βαθμών Κελσίου κάτω από το μηδέν. Παράλληλα η ανάκλαση συγκεκριμένου μήκους κυμάτων από τις περιοχές αυτές, αποτελεί πιθανή ένδειξη ύπαρξης παγωμένου νερού στους πόλους.
Ο Messenger αναμένεται να εκτοξευθεί το Μάρτιο του 2004 και να φτάσει στον Ερμή περίπου ένα μήνα μετά.

πρώτος από τους «ρομποτικούς γεωλόγους» της NASA μετέδωσε φωτογραφίες από την επιφάνεια του Αρη μόλις λίγες ώρες μετά την άφιξή του το πρωί της Κυριακής, ξεκινώντας έτσι μια τρίμηνη αποστολή με στόχο να διαπιστώσει αν ο πλανήτης μπορούσε στο παρελθόν να φιλοξενεί ζωή.

Το εξάτροχο Spirit προσεδαφίστηκε στον Κρατήρα Γκούσεβ, μια κοιλότητα που ίσως ήταν κάποτε λίμνη. Κάθε ημέρα θα διανύει απόσταση αρκετών δεκάδων μέτρων αναζητώντας πάγο στο υπέδαφος και πραγματοποιώντας χημικές αναλύσεις στους γύρω βράχους.



«Αυτή είναι μια σπουδαία νύχτα για τη NASA -επιστρέψαμε!» σχολίασε πανευτυχής ο διοικητής της NASA Σον Ό΄Κιφ σε συνέντευξη Τύπου τα ξημερώματα της Κυριακής στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της υπηρεσίας.

Η προσεδάφιση του εξάτροχου Spirit θεωρείτο η πλέον κρίσιμη φάση της αποστολής, καθώς δύο στις τρεις προηγούμενες αντίστοιχες αποστολές είχαν αποτύχει.

Η ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) ακόμα αναζητεί τη διερευνητική συσκευή Beagle που προσεδαφίστηκε, ή συνετρίβη, στον Κόκκινο Πλανήτη ανήμερα τα Χριστούγεννα.

Στα τέλη Ιανουαρίου αναμένεται στον Αρη και το δεύτερο Mars Exporation Rover της NASA, το οποίο θα προσεδαφιστεί στον αντίποδα της περιοχής όπου βρίσκεται το Spirit, λίγο βόρεια του ισημερινού.

Περιήγηση στον Κόκκινο Πλανήτη

Η πυρίμαχη κάψουλα με το σκάφος εισήλθε στην αραιή αρειανή ατμόσφαιρα στις 06:35 ώρα Ελλάδας την Κυριακή, με αρχική ταχύτητα 19.000 χιλιομέτρων ανά ώρα. Έξι λεπτά αργότερα αναπηδούσε στο έδαφος του Κόκκινου Πλανήτη πριν σταματήσει στην τελική του θέση.

Με σειρά από σήματα είχαν ήδη ενημερώσει τη NASA για το επιτυχές άνοιγμα του αλεξίπτωτου και το φούσκωμα των τεράστιων αερόσακων που προφύλασσαν το όχημα.

Το Spirit θα παραμείνει ακίνητο στη βάση προσεδάφισης για περίπου μία εβδομάδα, προκειμένου να ολοκληρώσει τους αρχικούς μηχανικούς ελέγχους και να εξετάσει το περιβάλλον του.

Στη συνέχεια θα ξεκινήσει την τρίμηνη περιήγησή του στον αφιλόξενο πλανήτη, τροφοδοτούμενο με ενέργεια από μπαταρίες και ηλιακούς συλλέκτες.

Τα δίδυμα ρομπότ της NASA είναι 17 φορές βαρύτερα και πολύ πιο εξελιγμένα από το όχημα Sojourner που εστάλη στον Αρη το 1997.

«Κοιτάζουν γύρω τους με στερεοσκοπική, έγχρωμη κάμερα και με ένα υπέρυθρο όργανο που μπορεί να αναγνωρίζει τύπους πετρωμάτων από απόσταση» εξηγεί ο βασικός επιστήμονας της αποστολής Στιβ Σκάιερς.

«Πηγαίνουν στους βράχους που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Όταν φτάσουν, εκτείνουν έναν ρομποτικό βραχίονα φορτωμένο με όργανα -ένα μικροσκόπιο, δύο όργανα για την ανάλυση της σύστασης του βράχου και ένα εργαλείο απόξεσης για να φτάνει στο φρέσκο, ανεπηρέαστο από τον καιρό εσωτερικό του βράχου».

Το πανομοιότυπο Opportunity θα προσεδαφιστεί στις 24 Ιανουαρίου στο Meridiani Planum, μια περιοχή πλούσια σε πετρώματα που σχετίζονται με την ύπαρξη νερού.

Τα δύο ρομπότ είναι εν πολλοίς αυτόνομα και καθορίζουν μόνα τους τις επόμενες κινήσεις τους. Το σήμα από τη Γη χρειάζεται αρκετά λεπτά για να φτάσει στον Αρη και ο τηλεχειρισμός των οχημάτων δεν είναι πρακτικά εφικτός.

Για περισσότερες πληροφορίες:
http://marsrovers.jpl.nasa.gov/home/index.html

Η σκουριά που δίνει στον Κόκκινο Πλανήτη το χαρακτηριστικό του χρώμα δεν προήλθε από αντίδραση του σιδήρου με το νερό που πιστεύεται ότι κάποτε κάλυπτε τον Αρη, αλλά από μετεωρίτες που περιέχουν σίδηρο, υποδεικνύουν εργαστηριακά πειράματα της NASA.

Ο Δρ Αλμπερτ Γιεν του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA (JPL) ανέλυσε δεδομένα που είχε μεταδώσει το 1997 το ρομποτικό όχημα Mars Pathfinder. Παρατήρησε ότι το αμμώδες επιφανειακό έδαφος του Αρη είναι πιο πλούσιο σε μαγνήσιο και σίδηρο από ό,τι οι συμπαγείς βράχοι του πλανήτη.

Η διαφορά στη σύσταση, υποστηρίζει ο Γιεν στο περιοδικό NewScientist, αποτελεί ένδειξη ότι οι βράχοι και το επιφανειακό έδαφος έχουν διαφορετική προέλευση. Η επιφανειακή σκόνη, συνεχίζει, θα μπορούσε να έχει προέλθει μόνο από μετεωρίτες και σωματίδια που πέφτουν συνεχώς στον πλανήτη από το Διάστημα.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το διαστημικό υλικό θα μπορούσε να καλύψει την επιφάνεια του Αρη σε βάθος πέντε εκατοστών ανά ένα δισεκατομμύρια χρόνια.

Ο Γιεν έλεγξε τη θεωρία του εκθέτοντας στο εργαστήριο μεταλλικό σίδηρο σε υπεριώδη ακτινοβολία, όμοια με την ηλιακή, μέσα σε έναν θάλαμο με αέρια παρόμοια με αυτά που αποτελούν την αρειανή ατμόσφαιρα και σε θερμοκρασία έως και -60 βαθμών Κελσίου.

Κόκκινα οξείδια του σιδήρου, δηλαδή σκουριά, άρχισαν να σχηματίζονται στο θάλαμο σε διάστημα μίας εβδομάδας.

Ο Γιεν δεν αμφισβητεί την επικρατούσα άποψε ότι ο Αρης ήταν κάποτε υγρός. Νερό έχει ανακαλυφθεί πρόσφατα τόσο στους πόλους όσο και στο υπέδαφος του πλανήτη. Πιστεύει, ωστόσο, ότι το νερό αυτό δεν συμμετείχε στη διαδικασία οξείδωσης του σιδήρου.

Νέα στοιχεία για την προέλευση των οξειδίων ίσως υπάρξουν στις αρχές του 2004, όταν φτάσουν στον Κόκκινο Πλανήτη το ευρωπαϊκό σκάφος Mars Express και τα δίδυμα αμερικανικά ρομπότ Mars Exploration Rovers.

Η θεωρία του Γιεν θα κερδίσει έδαφος αν τα σκάφη ανακαλύψουν μεγάλες ποσότητες νικελίου -το μέταλλο αυτό είναι σύνηθες στους μετεωρίτες, αλλά σπάνιο στα πετρώματα του Αρη.

Από in.gr

Οι συνθήκες στην Αφροδίτη ίσως ήταν παρόμοιες με τις γήινες για δύο δισεκατομμύρια χρόνια, πριν οι ωκεανοί εξατμιστούν, η θερμοκρασία ανέβει κατά εκατοντάδες βαθμούς Κελσίου και αρχίσει η διαρκής βροχή θειικού οξέος.

Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη ότι η Αφροδίτη κάποτε έμοιαζε με τη Γη -έχει εξάλλου περίπου το ίδιο μέγεθος και συνήθως είναι ο πλησιέστερος γείτονάς της. Εκτιμούσαν, ωστόσο, ότι το κλίμα του πλανήτη άλλαξε απότομα πριν από περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου που προκάλεσε εξάτμιση των ωκεανών.

Σήμερα, η επιφανειακή θερμοκρασία ξεπερνά τους 450 βαθμούς Κελσίου, η ατμοσφαιρική πίεση είναι εκατοντάδες φορές υψηλότερη από ό,τι στη Γη και τα σύννεφα θειικού οξέος είναι τόσο πυκνά ώστε εμποδίζουν εντελώς το ηλιακό φως.

Όπως αναφέρει το New Scientist, η καλύτερη μέχρι σήμερα εκτίμηση για το πότε συνέβη η κλιματολογική μεταστροφή είχε δημοσιευτεί πριν από 15 χρόνια. Ο Δρ Τζέφρι Κάργκελ υπολόγισε ότι οι ωκεανοί της Αφροδίτης άρχισαν να εξατμίζονται μόλις 700 εκατ. χρόνια μετά το σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος.

Τώρα, η ομάδα του Ντέιβιντ Γκρίνσπουν στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Southwest στο Τέξας εκτιμά εκ νέου ότι η κλιματική αλλαγή ίσως συνέβη πολύ αργότερα -δίνοντας το περιθώριο να αναπτυχθεί ζωή στον αφιλόξενο σήμερα πλανήτη.

Ο Γκρίνσπουν πιστεύει ότι στην παλαιότερη εκτίμηση δεν ελήφθη υπόψη η επίδραση των νεφών. Τα σύννεφα ναι μεν εμποδίζουν τη θερμότητα να διαφύγει στο Διάστημα, αλλά παράλληλα ανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Γκρίνσπουν το φαινόμενο αυτό θα μπορούσε να μειώσει την επιφανειακή θερμοκρασία έως και 100 βαθμούς Κελσίου.

Ως αποτέλεσμα, το νερό θα μπορούσε να είχε παραμείνει σε υγρή μορφή για δύο δισ. χρόνια ακόμα.

Ο ερευνητής πιστεύει ότι η εξάτμιση των ωκεανών ήταν το φαινόμενο που προκάλεσε την δραματική αλλαγή στην τοπογραφία του πλανήτη, για την οποία υπάρχει η εκτίμηση ότι συνέβη πριν από 700 εκατ. χρόνια.

Αφότου οι ωκεανοί χάθηκαν, η κίνηση των τεκτονικών πλακών σταμάτησε εντελώς. Έτσι, εκτιμά ο Γκρίνσπουν, η Αφροδίτη δεν μπορούσε πλέον να εκτονώνει με σεισμούς τη θερμική ενέργεια στο εσωτερικό της.

Ως αποτέλεσμα, η θερμότητα συσσωρεύτηκε τόσο ώστε να λιώσει ο φλοιός του πλανήτη και οι συνθήκες στην επιφάνειά του να θυμίζουν κόλαση.

Η έρευνα, που παρουσιάστηκε σε συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας, ίσως οδηγήσει σε αναθεώρηση τις εκτιμήσεις των επιστημόνων για το ποιοι πλανήτες έχουν τη δυνατότητα να συντηρήσουν ζωή.