Ὁ ρόλος τῆς Τουρκίας μετὰ τὴν ἐκλογὴ Ὀμπὰμα

Ὁ ρόλος τῆς Τουρκίας μετὰ τὴν ἐκλογὴ Ὀμπὰμα


Ἀμερικανικὰ ἰνστιτοῦτα συμβουλεύουν τὸν νέο πρόεδρο τῶν ΗΠΑ νὰ ἀξιοποιήσει τὴν Ἄγκυρα γιὰ ὑλοποίηση τῶν στόχων τῆς Οὐάσιγκτον
Κομβικὸ κράτος γιὰ τὴ στρατηγικὴ τῆς νέας ἀμερικανικῆς κυβέρνησης χαρακτηρίζεται ἡ Τουρκία. Μελέτες καὶ ἐκθέσεις ἀμερικανικῶν ἰνστιτούτων ποὺ παράγουν προτάσεις πολιτικῆς γιὰ τὸν Μπαρὰκ Ὀμπάμα καὶ τὸ ἐπιτελεῖο τοῦ συνιστοῦν στὸν νεοεκλεγέντα πρόεδρο τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν νὰ «παίξει τὸ τουρκικὸ χαρτί» καὶ νὰ ἀξιοποιήσει τὴν Ἄγκυρα γιὰ τὴν ὑλοποίηση τῶν στόχων τῆς Οὐάσιγκτον σὲ τρεῖς περιοχὲς κρίσιμης σημασίας: στὴ Μέση Ἀνατολή, στὴν Κεντρικὴ Ἀσία καὶ στὴν Εὐρώπη. Σύμφωνα μάλιστα μὲ διπλωματικὲς πηγές, ἡ ἀναβάθμιση τοῦ τουρκικοῦ ρόλου θὰ μποροῦσε νὰ ἀποβεῖ εἰς βάρος τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων στὸ Κυπριακὸ καὶ στὰ ἑλληνοτουρκικά, ὅπου ἡ ὑπερδύναμη ἴσως θελήσει νὰ προσφέρει ἀνταλλάγματα γιὰ τὴν ἐξασφάλιση τῆς τουρκικῆς συνεργασίας.


Χαρακτηριστικὴ τῶν προτάσεων αὐτῶν εἶναι ἡ ἔκθεση τοῦ Centre for Αmerican Ρrogress, μιᾶς «δεξαμενῆς σκέψης» πρόεδρος τῆς ὁποίας εἶναι ὁ Τζὸν Ποντέστα, ἐπικεφαλῆς τῆς «ὁμάδας μετάβασης» τοῦ προέδρου Ὀμπάμα. Μὲ τίτλο «Ἡ παραμελημένη συμμαχία: Ἀποκαθιστώντας τὶς ἀμερικανοτουρκικὲς σχέσεις γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῶν προκλήσεων τοῦ 21ου αἰώνα», ἡ ἔκθεση χαρακτηρίζει τὴ σχέση τῶν δυὸ χωρῶν «πυλώνα-“κλειδί”» γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀσφάλεια τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Σύμφωνα μὲ τὴν ἔκθεση, ἡ Τουρκία θὰ μποροῦσε νὰ βοηθήσει ἰδιαίτερα τοὺς ἀμερικανικοὺς σχεδιασμοὺς στὴ Μέση Ἀνατολή, καθὼς ἐκτιμᾶται ὅτι ἡ ἐπιρροή της θὰ αὐξηθεῖ ἐντὸς τῆς ἑπόμενης δεκαετίας χάρη στὶς καλὲς σχέσεις της μὲ τοὺς περισσότερους γείτονές της. Ἡ Οὐάσιγκτον ὀφείλει, ὅμως, νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν Τουρκία ὡς στρατηγικὸ ἑταῖρο, ὄχι ἁπλῶς ὡς «ὑπεργολάβο» τῶν ἀμερικανικῶν συμφερόντων, ἀναγνωρίζοντας στὴν Ἄγκυρα αὐτονομία κινήσεων.

Ἡ Ἄγκυρα θεωρεῖται κάτ΄ ἀρχὰς ὅτι μπορεῖ νὰ συμβάλει στὴ σταθεροποίηση τοῦ Ἰράκ, ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ μία μελλοντικὴ ἀποχώρηση τῶν ἀμερικανικῶν στρατευμάτων. Ἐπιπλέον, ἡ Τουρκία διαθέτει πλεονέκτημα γιὰ νὰ διευκολύνει μία προσέγγιση Οὐάσιγκτον- Τεχεράνης (τὴν ὁποία φέρεται νὰ ἐπιθυμεῖ ἡ κυβέρνηση Ὀμπάμα), καθὼς διατηρεῖ στενὲς οἰκονομικὲς σχέσεις μὲ τὸ Ἰρᾶν. Παράλληλα, ἐξαιτίας τῶν στενῶν σχέσεων μὲ τὸ Ἰσραήλ, θὰ μποροῦσε νὰ συμβάλει στὴν ἐπανάληψη τῶν εἰρηνευτικῶν συνομιλιῶν μὲ τοὺς Παλαιστινίους. Ἄλλωστε τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ Ἄγκυρα ἔχει ἀναπτύξει διαύλους ἐπικοινωνίας καὶ μὲ τὴ Χαμᾶς. Κατὰ τὴν εἰσβολὴ τῶν Ἰσραηλινῶν στὴ Λωρίδα τῆς Γάζας ὁ τοῦρκος πρωθυπουργὸς Ρετζὲπ Ταγὶπ Ἐρντογᾶν χρησιμοποίησε σκληρὴ γλώσσα κατὰ τοῦ Τὲλ Ἀβίβ. Αὐτὸ δὲν ἀναμένεται, ὅμως, νὰ ἐπιδράσει ἀρνητικὰ ὅταν ἔλθει ἡ ὥρα τῶν κρίσιμων ἀποφάσεων.

Ὁ ἔλεγχος τῶν ἐνεργειακῶν ὁδῶν ἀπὸ τὴν Κεντρικὴ Ἀσία καὶ τὸν Καύκασο πρὸς τὴν εὐρωπαϊκὴ ἀγορὰ ἀποτελεῖ μείζονα στόχο τῆς Οὐάσιγκτον, ἰδιαίτερα μετὰ τὸν πόλεμο τοῦ περασμένου Αὐγούστου στὴ Γεωργία. Ἡ κεντρικὴ ἐπιθυμία τῆς εἶναι νὰ περιοριστεῖ ὁ ρόλος τῆς Ρωσίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἰρᾶν στὸν τομέα αὐτό. Ἡ Ἄγκυρα, ἡ ὁποία αὐτοπροβάλλεται ὡς ἀξιόπιστος διαμετακομιστικὸς κόμβος γιὰ τὸ πετρέλαιο καὶ τὸ φυσικὸ ἀέριο τῶν περιοχῶν αὐτῶν, μελλοντικῶς ὅμως καὶ τοῦ Ἰράκ, μπορεῖ νὰ συνδράμει στοὺς ἀμερικανικοὺς σκοπούς.

Κατὰ τοὺς συντάκτες τῆς ἔκθεσης, οἱ ΗΠΑ πρέπει νὰ ἀποφύγουν νὰ πιέσουν ὑπερβολικὰ τὴν Τουρκία νὰ κόψει τὸν «ἐνεργειακὸ ὀμφάλιο λῶρο» μὲ τὴ Ρωσία. Τὴν ἴδια στιγμή, ὅμως, χρειάζεται νὰ πιέσουν πρὸς τὴν κατεύθυνση τῆς κατασκευῆς τοῦ ἀγωγοῦ Νabucco (ἐξ οὐ καὶ ἡ πρόσφατη ἐπιστολὴ Μποὺς στὸν πρόεδρο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς Ζοζὲ Μανουὲλ Μπαρόζο ) γιὰ μεταφορὰ φυσικοῦ ἀερίου ἀπὸ τὴν Κεντρικὴ Ἀσία στὴν Εὐρώπη καὶ τὴν ἐπαναλειτουργία τοῦ ἀγωγοῦ ποὺ συνδέει τὸ Κιρκοὺκ στὸ Βόρειο Ἰρὰκ μὲ τὸ τουρκικὸ λιμάνι τοῦ Τσεϊχᾶν γιὰ τὴν ἐξαγωγὴ ἰρακινοῦ πετρελαίου.

Ἡ πορεία πρὸς τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἑνώση
ΣΥΜΦΩΝΑ μὲ τὴν ἔκθεση, εἶναι πρὸς ὄφελος τῶν βραχυπρόθεσμων καὶ μακροπρόθεσμων συμφερόντων τῶν ΗΠΑ νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἐνταξιακὴ πορεία τῆς Τουρκίας πρὸς τὴν ΕΕ, τόσο δημοσίως ὅσο καὶ παρασκηνιακῶς. Ἡ τουρκικὴ ἔνταξη στὴν ΕΕ θεωρεῖται κρισιμότατη γιὰ τὴν προβολὴ τοῦ ρόλου τοῦ μετριοπαθοῦς Ἰσλάμ. Μία ἀπὸ τὶς βασικὲς προτεραιότητες τῆς Οὐάσιγκτον ὥστε νὰ ἀνοίξει ὁ εὐρωπαϊκὸς δρόμος τῆς Τουρκίας πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐπίλυση τοῦ Κυπριακοῦ. Ἀπαραίτητη θεωρεῖται ἡ ἄρση τοῦ ἐμπορικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν Τουρκοκυπρίων, ὥστε νὰ πιεστεῖ καὶ ἡ ἑλληνοκυπριακὴ πλευρὰ νὰ ἐπιδείξει ἐποικοδομητικὴ διάθεση. Ἡ ἐπίλυση τοῦ προβλήματος θὰ βοηθοῦσε καὶ στὴν ἀμυντικὴ συνεργασία ΕΕ- ΝΑΤΟ, στὴν ὁποία θέτει βέτο ἡ Τουρκία, ἀπελευθερώνοντας καὶ μελλοντικὲς εὐρωπαϊκὲς ἀποστολὲς σὲ «εὔφλεκτες» περιοχές. Προτείνεται ἐπίσης στὸν Μπαρὰκ Ὀμπάμα νὰ συμπεριλάβει τὴν Ἄγκυρα στοὺς βασικοὺς σταθμοὺς τῆς πρώτης εὐρωπαϊκῆς του περιοδείας, στέλνοντας σαφὲς μήνυμα γιὰ τὸν ρόλο ποὺ ἐπιφυλάσσει γιὰ τὴν Τουρκία.


http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2& ... 52145&ct=2