Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα

ΑΓΑΠΗΤΕ ΕΥΣΤΑΘΙΕ,

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΣ ΟΝΤΩΣ ΓΙΝΟΤΑΝ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΑΣΤΕΡΙΑ.ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΣΕ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ .ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ΤΡΕΜΟΣΒΗΝΕ ΙΣΩΣ ΘΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΣ ΠΩΣ ΚΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΠΟΡΕΙ ΒΕΒΑΙΑ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΒΑΘΜΟ.ΑΛΛΩΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΡΕΜΟΣΒΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΕΥΚΟΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΟΥΡΑΝΟ.
ΟΙ ΑΕΝΑΟΙ ΚΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΕΥΚΟΛΑ ΔΙΑΤΑΡΑΣΣΟΥΝ ΤΑ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΣΠΙΝΘΗΡΙΣΜΟ.
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ,ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΕΙΑ ΑΛΛΑ ΜΙΚΡΟΙ ΔΙΣΚΟΙ-ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙ ΤΟ ΜΑΤΙ ΑΛΛΑ ΑΡΚΕΤΑ ΜΕΓΑΛΟΙ ΩΣΤΕ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥΣ ΝΑ ΜΕΝΕΙ ΑΝΕΠΗΡΕΑΣΤΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΥΜΑΤΙΣΜΟΥΣ,ΕΚΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΕΙΝΑΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΗ.
ΟΣΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΚΤΟΥΡΟ,ΑΥΤΟΣ ΑΠΕΧΕΙ ΜΟΝΟ 37 ΕΤΗ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΙΟ ΛΑΜΠΡΟΥΣ ΑΣΤΕΡΕΣ.ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΓΙΓΑΝΤΑΣ ΑΣΤΕΡΑΣ,ME MΕΓΕΘΟΣ
-0.1. ΕΧΕΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ 23 ΦΟΡΕΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΚΑΙ ΕΚΠΕΜΠΕΙ 130 ΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ.ΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΥΔΙΑΚΡΙΤΟ ΚΑΙ ΜΕ ΓΥΜΝΟ ΜΑΤΙ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΣΤΗ ΧΑΜΗΛΗ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΠΟΥ 7500F.

ΦΙΛΙΚΑ,ΚΑΜΑΡΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

Ένας πανάρχαιος κομήτης επιστρέφει μετα απο 37.000 χρόνια

Ένας κομήτης που πρόσφατα ανακαλύφυηκε, πραγματοποίησε την πλησιέστερη στον Ήίο προσέγγιση του, χαρίζοντασ μια εντιπωσιακή φωτογραφία στους αστρονόμους.
Και τούτο γιατί, καθώς περνούσε κοντά απο τον Ήλο, χτυπήθηκε απο τα αέρια μιας υσχυρής ηλιακής έκρηξης.
Τη θεαματική φωτογραφία τράβηξε το SOHO, το ηλιακό και Ηλιοσφαιρικό παρατηρητήριο της NASA και της ESA.
Ο συγκεκριμένος κομήτης φερει την ονομασία C/2002 V1 και με βάση τους υπολογισμούς των αστονόμων είχε ξαναπεράσει απο το ηλιακό μασ σύστημα πριν απο 37.000 χρονια.
Ο κομήτης πολύ μεγάλος και λαμπερός, ο λαμπρότερος απο τους εκατοντάδες κομήτες που έχει φωτογραφίσει το SOHO.
Ωστόσο, δεν είναι ορατός απο την δίχως τηλεσκόπιο.

πηγή : Περιοδικό Ανεξήγιτο, τευχος Μαίου.

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Δευτέρα 12 Μαου 2003

Κοιτάζοντας κάτω από την Σελήνη* και στα αριστερά της, αυτό το βράδυ, θα βρούμε τον Στάχυ (α της Παρθένου). Αρκετά πιο πάνω θα συναντήσουμε τον φωτεινότερο Αρκτούρο (α του Βοώτη).

Τρίτη 13 Μαου
Ο πλανήτης Ποσειδώνας, με μέγεθος 8, είναι 2 μοίρες βόρεια του Αρη, πριν το ξημέρωμα της Τετάρτης. Φυσικά, χρειαζόμαστε ένα τηλεσκόπιο (μικρής διαμέτρου) ή ένα ζευγάρι κιάλια για να διακρίνουμε τον γαλάζιο δίσκο του Ποσειδώνα.

Τετάρτη 14 Μαου
Στον βορειοδυτικό ουρανό, τα φωτεινά αστέρια από τους αστερισμούς του χειμώνα φθάνουν στη δύση τους: ο Μπετελγκέζ του Ωρίωνα, η Αίγα του Ηνίοχου, ο Λαμπαδίας του Ταύρου και οι Κάστορας και Πολυδεύκης των Διδύμων.

Πέμπτη 15 Μαου
Πανσέληνος στις 6:40 πμ. αλλά και Ολική έκλειψη Σελήνης*(όχι όμως ορατή από την Ελλάδα) από τις 5:03πμ. μέχρι τις 8:17 πμ. (Η ανατολή του Ηλιου είναι στις 6:11 πμ. και η Σελήνη δύει στις 6:10 πμ.) Στις 5:35 η Σελήνη είναι μισό-καλυμμένη στην σκιά της Γης και αρχίζει να εισέρχεται ολόκληρη στην σκιά της Γης στις 6:14 πμ. Το φαινόμενο αντιστρέφεται και η Σελήνη αρχίζει να εξέρχεται από την σκιά στις 7:06 και είναι ολοκληρωτικά έξω από την σκιά της Γης στις 8:17 πμ. Το φαινόμενο αυτό θα έχουν την ευχαρίστηση να παρατηρήσουν οι κάτοικοι της δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής. Το χρώμα της Σελήνης ποικίλει, από ελαφρύ, σχεδόν αόρατο-γκρίζο μέχρι φωτεινό-πορτοκαλί. Αυτό εξαρτάται από πόσο πυκνή είναι η σκιά της Γης.

Οι εκλείψεις της Σελήνης γίνονται μόνο όταν έχουμε Πανσέληνο και οι Ηλιακές εκλείψεις μόνο όταν έχουμε Νέα Σελήνη. Όμως, έκλειψη δεν συμβαίνει κάθε φορά που έχουμε Πανσέληνο ή Νέα Σελήνη γιατί η τροχιά περιστροφής της Σελήνης γέρνει 7 μοίρες προς την τροχιά της Γης με αποτέλεσμα να μην έχουμε τέλεια ευθυγράμμιση του Ηλιου, της Γης και της Σελήνης. Ακριβής ευθυγράμμιση συμβαίνει περίπου κάθε 6 μήνες. Η επόμενη έκλειψη Σελήνης θα γίνει στις 9 Νοεμβρίου.

Παρασκευή 16 Μαου

Μετά τις 11:00 το βράδυ κοίταξε την Σελήνη, που μόλις πέρασε την φάση της Πανσέληνου, και θα δεις κάτω και στα δεξιά της το φωτεινό αστέρι του καλοκαιριού Αντάρη (α του Σκορπιού).

Σάββατο 17 Μαου

Η Σελήνη περνάει μέσα από τον αστερισμό του Σκορπιού. Χθες ήταν 3 μοίρες στα αριστερά του Αντάρη, το πιο φωτεινό αστέρι του Σκορπιού, ενώ σήμερα το πρωί (πριν το ξημέρωμα) είναι 4 μοίρες μακριά του. Αύριο θα είναι 11 μοίρες πάνω από την ουρά του Σκορπιού.

Κυριακή 18 Μαου

Ο Αρης ανατέλλει μόλις δύσει ο Δίας, περίπου στις 2:00 πμ. Τότε ο κόκκινος πλανήτης γίνεται το πιο λαμπερό αντικείμενο του ουρανού, εκτός φυσικά από την Σελήνη. Όταν θα φθάσει στην μέγιστη λαμπρότητα του αυτό το καλοκαίρι, θα ξεπεράσει σε φαινόμενο μέγεθος και αυτό του Δία.

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ



Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως της ανατολής του Ηλιου.



Η Αφροδίτη (μέγεθος - 3,9) φέγγει μόλις πάνω από τον ανατολικό ουρανό νωρίς το πρωί, 30 με 40 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου .



Ο 'Αρης (μέγεθος - 0,2 στον Αιγόκερο) φέγγει λαμπρός με χρώμα έντονα πορτοκαλί στον νότιο-ανατολικό ουρανό πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς. Με τηλεσκόπιο ο πλανήτης έχει φαινόμενη διάμετρο μόνο 10 ή 11 δευτερόλεπτα του τόξου και δεν παρουσιάζει ακόμα κάποια ιδιαίτερη λεπτομέρεια. Όμως αυξάνει ολοένα σε λαμπρότητα και φαινόμενη διάμετρο με αποκορύφωμα στο τέλος αυτού του καλοκαιριού όταν θα είναι σε αντίθεση και θα φθάσει να έχει διάμετρο 25 δευτερόλεπτα!

Αν έχετε τηλεσκόπιο θα δείτε ότι ο πλανήτης Αρης δεν δείχνει ολόκληρο το δίσκο του, είναι περίπου 87% γεμάτος. Μοιάζει δηλαδή με την φάση της Σελήνης λίγο πριν ή λίγο μετά την Πανσέληνο.



Ο Δίας (μέγεθος - 2,1 στον Καρκίνο) είναι το πιο λαμπρό αντικείμενο του νυχτερινού ουρανού. Λάμπει στον νότιο-δυτικό ουρανό μόλις βραδιάσει και περνά στον δυτικό ουρανό το υπόλοιπο της νύχτας. Το ανοιχτό σμήνος Μ44 (η «Κυψέλη») βρίσκεται πολύ κοντά στον πλανήτη χαμηλά και στα δεξιά του πλανήτη. Ακόμα και με ένα ζευγάρι κιάλια μπορούμε να παρατηρήσουμε τους τέσσερις μεγαλύτερους δορυφόρους του πλανήτη πολύ κοντά το ένα με το άλλο να σχηματίζουν μια γραμμή.



Ο Κρόνος (μέγεθος +0,1 στα κέρατα του Ταύρου) λάμπει στον δυτικό ουρανό νωρίς το βράδυ. Η Αίγα είναι πάνω και στα αριστερά του και ο Λαμπαδίας πάνω και στα δεξιά του.



Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (με μέγεθος 6 και 8 στον Υδροχόο και Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι χαμηλά στον νότιο-ανατολικό ουρανό πριν το λυκαυγές κοντά στην περιοχή που βρίσκεται και ο Αρης. Μάλιστα, ο Ποσειδώνας θα βρεθεί πολύ κοντά στον πλανήτη (μόλις 2 μοίρες μακριά του) ξημερώματα Τετάρτης.



Ο Πλούτωνας (μέγεθος 14 στον Οφιούχο) είναι στο ψηλότερο του σημείο στον νότιο ουρανό πριν το λυκαυγές.

Πηγή :
ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης
Πολυτεχνείου 45 - Τ.Κ. 54625 Θεσσαλονίκη
τηλ. 2310-533902 / 2310-541826
fax 2310-550672

Υ.Γ

πανέμορφη φωτογραφία του ερασιτέχνη Αρη Μυλωνά: "Το μεγάλο σκοτεινό νεφέλωμα PIPE στον αστερισμό του Οφιούχου". Η λήψη της φωτογραφίας έγινε με φωτογραφική μηχανή Nikon F3 και φακό 85mm f/2,8 για χρόνο 10 λεπτών. Το φιλμ που χρησιμοποιήθηκε ήταν Fuji Superia 400.

ASTRONOMY.GR

Ανοιξη στον Ποσειδώνα... ] Πράγματι, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες του Hubble, φαίνεται ότι στον μακρινό πλανήτη, το έτος του οποίου είναι ίσο με 165 γήινα χρόνια, υπάρχουν εποχές. Και αν άρχισε τώρα η Ανοιξη, θα κρατήσει περίπου ...40 γήινα χρόνια!

Σχετικό άρθρο : http://hubblesite.org/newscenter/archive/2003/17/

Δευτέρα 19 Μαου

Ο 'Αρης ανατέλλει μόλις δύσει ο Δίας, περίπου στις 2:00 πμ. Ο κόκκινος πλανήτης γίνεται τότε το πιο φωτεινό αντικείμενο στον ουρανό, φυσικά μετά τη Σελήνη. Ο 'Αρης βρίσκεται ανάμεσα στα αστέρια του αμυδρού αστερισμού του Αιγόκερου, πράγμα που κάνει την παρουσία του ιδιαίτερα έντονη. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας βρίσκονται και οι δυο κοντά στον 'Αρη, αλλά είναι πολύ αμυδροί για να τους εντοπίσετε χωρίς τηλεσκόπιο ή κιάλια.


Τρίτη 20 Μαου

Πριν το λυκαυγές, ξημερώματα Τετάρτης, ο 'Αρης είναι 7 μοίρες πάνω και στα αριστερά της Σελήνης. Το επόμενο πρωινό της Πέμπτης, τα δύο σώματα βρίσκονται σχεδόν στην ίδια απόσταση μεταξύ τους αλλά η Σελήνη θα έχει μετακινηθεί στην άλλη μεριά του πλανήτη. Το αστέρι 3ου μεγέθους πάνω από την Σελήνη είναι ο δ του Αιγόκερου, που πολλές φορές αναφέρεται σαν Deneb Algedi ή «η ουρά της αίγας».

Τετάρτη 21 Μαου

Σήμερα ο 'Ηλιος εισέρχεται στο ζώδιο των Διδύμων, που ίσως θα γνωρίζουν αυτοί που ασχολούνται με τα ωροσκόπια. 'Ομως, οι αστρονόμοι βλέπουν ότι ο 'Ηλιος είναι ανάμεσα στα αστέρια του Ταύρου, από τις 14 Μαου και μετά. Ο κύριος λόγος που υπάρχει αυτή η διαφορά για τη θέση του 'Ηλιου, μεταξύ των αστρονόμων και των αστρολόγων, είναι η κίνηση του άξονα περιστροφής της Γης που ονομάζεται μετάπτωση.


Μετάπτωση * : κίνηση με πολύ αργό ρυθμό του άξονα της Γης γύρω από τον άξονα της εκλειπτικής. Η περιστροφική αυτή κίνηση μοιάζει με την κίνηση της σβούρας. Η περίοδος της μετάπτωσης είναι 25.780 χρόνια. Η μετακίνηση αυτή από την εποχή του 'Ιππαρχου (ο οποίος ανακάλυψε τη μετάπτωση) μέχρι σήμερα αυξήθηκε σε 30 μοίρες περίπου. 'Ετσι την 21η Μαρτίου ο 'Ηλιος δεν εισέρχεται στον αστερισμό του Κριού, όπως κατά την εποχή του 'Ιππαρχου, αλλά στον αστερισμό των Ιχθύων. Το ίδιο γίνεται και με τους άλλους αστερισμούς.

* Από το βιβλίο «Λεξικό Αστρονομίας» του Κωνσταντίνου Μαυρομμάτη.

Πέμπτη 22 Μαου

Τελευταίο τέταρτο Σελήνης** στις 3:31 πμ. της Πέμπτης.

Παρασκευή 23 Μαου

Τα πιο φωτεινά αντικείμενα του νυχτερινού ουρανού είναι ο Δίας στα δυτικά, ο Αρκτούρος πολύ ψηλά στα νότια και ο Βέγας στην ανατολή.

Σάββατο 24 Μαου

Η κατσαρόλα της Μεγάλης 'Αρκτου (Big Dipper) βρίσκεται σχεδόν στο μέγιστο ύψος της στο τέλος του λυκόφωτος. Αυτός ο δημοφιλής σχηματισμός είναι τόσο ψηλά, σχεδόν στο ζενίθ, για παρατηρητές στο μέσο του βορείου ημισφαιρίου (όπως η Ελλάδα), που μερικοί περιστασιακοί παρατηρητές ίσως να μην τον διακρίνουν εύκολα. Ας θυμηθούμε ότι τα δύο αστέρια, οι δείκτες όπως ονομάζονται, χρησιμοποιούνται για να εντοπίσουμε τον Πολικό αστέρα. Παρομοίως, τα αστέρια στην αρχή του χερουλιού μας οδηγούν, σε μορφή τόξου, στον πορτοκαλί Αρκτούρο και στον Στάχυ. Ο Στάχυς είναι πιο αμυδρός και λευκός αλλά αρκετά λαμπρός με φαινόμενο μέγεθος 1.

Κυριακή 25 Μαου

Ο 'Αρης ανατέλλει μόλις δύσει ο Δίας, περίπου στις 2:00 πμ. Τότε ο κόκκινος πλανήτης γίνεται το πιο λαμπερό αντικείμενο του ουρανού, εκτός φυσικά από την Σελήνη. Όταν θα φθάσει στην μέγιστη λαμπρότητα του αυτό το καλοκαίρι, θα ξεπεράσει σε φαινόμενο μέγεθος και αυτό του Δία.



ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Ο Ερμής
έχει χαθεί στο φως της ανατολής του Ηλιου.

Η Αφροδίτη
(μέγεθος - 3,9) φέγγει μόλις πάνω από τον ανατολικό ουρανό νωρίς το πρωί, 30 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου .

Ο 'Αρης
(μέγεθος - 0,4 στον Αιγόκερο) φέγγει λαμπρός με χρώμα έντονα πορτοκαλί στον νότιο-ανατολικό ουρανό πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς. Με τηλεσκόπιο ο πλανήτης έχει φαινόμενη διάμετρο μόνο 11 δευτερόλεπτα του τόξου και δεν παρουσιάζει ακόμα κάποια ιδιαίτερη λεπτομέρεια. Όμως αυξάνει ολοένα σε λαμπρότητα και φαινόμενη διάμετρο με αποκορύφωμα στο τέλος αυτού του καλοκαιριού όταν θα είναι σε αντίθεση και θα φθάσει να έχει διάμετρο 25 δευτερόλεπτα!

Αν έχετε τηλεσκόπιο θα δείτε ότι ο πλανήτης 'Αρης δεν δείχνει ολόκληρο το δίσκο του, είναι περίπου 87% γεμάτος. Μοιάζει δηλαδή με την φάση της Σελήνης λίγο πριν ή λίγο μετά την Πανσέληνο.

Ο Δίας
(μέγεθος - 2,0 στον Καρκίνο) είναι το πιο λαμπρό αντικείμενο του νυχτερινού ουρανού. Λάμπει στον νότιο-δυτικό ουρανό μόλις βραδιάσει και περνά στον δυτικό ουρανό το υπόλοιπο της νύχτας. Το ανοιχτό σμήνος Μ44 (η «Κυψέλη») βρίσκεται πολύ κοντά στον πλανήτη χαμηλά και στα δεξιά του πλανήτη. Ακόμα και με ένα ζευγάρι κιάλια μπορούμε να παρατηρήσουμε τους τέσσερις μεγαλύτερους δορυφόρους του πλανήτη πολύ κοντά το ένα με το άλλο να σχηματίζουν μια γραμμή.

Ο Κρόνος
(μέγεθος +0,1 στα κέρατα του Ταύρου) λάμπει στον δυτικό ουρανό νωρίς το βράδυ. Η φωτεινή Αίγα είναι πάνω και στα αριστερά του.

Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας
(με μέγεθος 6 και 8 στον Υδροχόο και Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι χαμηλά στον νότιο-ανατολικό ουρανό πριν το λυκαυγές κοντά στην περιοχή που βρίσκεται και ο Αρης. Μάλιστα, ο Ποσειδώνας θα βρεθεί πολύ κοντά στον πλανήτη (μόλις 2 μοίρες μακριά του) ξημερώματα Τετάρτης.

Ο Πλούτωνας
(μέγεθος 14 στον Οφιούχο) είναι στο ψηλότερο του σημείο στον νότιο ουρανό πριν το λυκαυγές.


Πηγή :
ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης
Πολυτεχνείου 45 - Τ.Κ. 54625 Θεσσαλονίκη
τηλ. 2310-533902 / 2310-541826
fax 2310-550672

Astronomy.gr

...ΣYMΠTΩΣEIΣ...
10 - 15 IOYNIOY 2003 ΓINETAI ΔIAΣKYΨH TΩN APXHΓΩN KPATΩN THΣ EBP(ΩΠ)AΪKHΣ ENΩΣEΩΣ EIΣ THN ΘEΣΣAΛONIKH.
EIΣ TIΣ 14 IOYNIOY 2003 ΘA YΠAPXEI ΠANΛEBAN (ΠANΣEΛHNOΣ).
EIΣ TIΣ 15 IOYNIOY 2003 KAI ΩPA 01:51 H H ΛEBAN (ΣEΛHNH) ΘA EYPIΣKETAI EIΣ KAΘETH ΘEΣH AKPIBΩΣ ΠANΩ AΠO THN ΘEΣΣAΛONIKH.
ΣXOΛION: ΩΣ ΓNΩΣTON EIΣ THN ΠANΛEBAN (ΠANΣEΛHNO) TA ΣIΩNIΣTIKA IEPATEIA EOPTAZOYN ME TEΛETOYPΓIKEΣ ANΘPΩΠOΘYΣIEΣ KAI TEΛETOYPΓIKOYΣ AΛΛHΛOΣOΔOMIΣMOYΣ THN EΦAPMOΓH TΩN ΣXEΔIΩN TOYΣ, THN ΛHΨH ΣHMANTIKΩN AΠOΦAΣEΩN KAI THN ENEPΓOΠOIHΣH KOMBIKΩN AKOΛOYΘIΩN.

Πηγή : e-e-e.gr

Στο Σάββατο πρωί, 31$η Μαϊ'ου, το φεγγάρι θα περάσει άμεσα μεταξύ της γης και του ήλιου όπως φαίνεται από την Ισλανδία, τη βόρεια Σκωτία, και το μέρος της Γροιλανδίας. Αλλά το γωνιακό μέγεθος του φεγγαριού δεν θα είναι αρκετά αρκετά μεγάλο να καλύψει τον ήλιο συνολικά. Αντ' αυτού, τα skywatchers σε αυτές τις αρκετά απομακρυσμένες θέσεις θα δοκιμάσουν ένα λαμπρό δαχτυλίδι του φωτός του ήλιου -- η σφραγίδα μιας δακτυλιοειδούς έκλειψης. Οι λεπτομερείς προβλέψεις και οι καιρικές προοπτικές μπορούν να βρεθούν στην περιοχή Ιστού του Fred Espenak's. Αλλού σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς επίσης και για τα μέρη της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής, το φεγγάρι θα ξαφρίσει εκτός από τον ήλιο, που παίρνει ένα λιγότερος από "δάγκωμα" από το δίσκο του όταν εμφανίζεται μέσω ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου. Οι μικρές ημισέληνοι γύρω από το χάρτη μας (που αφήνεται) δείχνουν τι να αναμείνει. Στον πίνακα κατωτέρω, το ύψος του ήλιου (ALT.) δίνεται για τους χρόνους της πρώτης και τελευταίας επαφής. Το μέγεθος έκλειψης (mag.), το ποσοστό της διαμέτρου του ήλιου που θα καλυφθεί από το φεγγάρι, δίνεται για το χρόνο της μέγιστης έκλειψης. Σημειώστε ότι όλοι οι χρόνοι στον πίνακα είναι τοπικοί αστικοί χρόνοι.
Εκτός αν ο ήλιος είναι αρκετά χαμηλός και εμφανίζεται θαμπό κόκκινο, δεν μπαίνει στον πειρασμό για να στραβίσει σε αυτό το εκθαμβωτικό θέαμα. Η άμεση όψη ή η φωτογραφία, με ή χωρίς ένα τηλεσκόπιο, απαιτεί ένα ασφαλές ηλιακό φίλτρο διαθέσιμο από οποιοδήποτε αριθμό προμηθευτών τρίτων. Τοποθετήστε το φίλτρο έτσι παρεμποδίζει το φως του ήλιου προτού να εισαγάγει το τέλος ουρανού του τηλεσκοπίου, όχι στο προσοφθάλμιο, όπου μπόρεσε να ραγίσει ή να λειώσει. Οποιοσδήποτε συνδυασμός ηλιακών φίλτρου, τηλεσκοπίου, και φωτογραφικής μηχανής που εργάζεται για τη φωτογραφία ηλιακής κηλίδας μπορεί επίσης να καταγράψει τη σκιαγραφία του άκρου του φεγγαριού κάνοντας τον τρόπο του πέρα από το δίσκο. Ο ίδιος χρόνος έκθεσης θα εφαρμόσει, έτσι μπορείτε να τρέξετε τις δοκιμές στις ημέρες που καταλήγουν στην έκλειψη. Κάθε δυαδικό ψηφίο τόσο ενδιαφέρον όπως μια ακολουθία σεληνιακός-έκλειψης είναι ένα που γίνεται μιας ηλιακής έκλειψης στην ημέρα. Μετά από να εκθέσει κάθε ηλιακή εικόνα με το ηλιακό φίλτρο της φωτογραφικής μηχανής στη θέση, περιμένετε έως ότου έχει κινήσει ο ήλιος από τον τρόπο, αφαιρεί το φίλτρο, και κάνει μια τελική έκθεση της σκηνής πρώτου πλάνου. Το τέχνασμα είναι στο underexpose αυτή η τελευταία έκθεση από ένα ή δύο φ/τις στάσεις, προσθέτοντας κατά συνέπεια έναν όμορφο, βαθύς-μπλε ουρανό. Ο ουρανός & το τηλεσκόπιο καλωσορίζουν τις εικόνες αυτής της έκλειψης (καθώς επίσης και της σεληνιακής έκλειψης της 15-16ης Μαϊ'ου) για την πιθανή δημοσίευση. Ακριβώς περιγράψτε σαφώς τι κάνατε έτσι μπορεί να εξηγηθεί σε έναν τίτλο προς όφελος των αναγνωστών μας.

Πηγή
sky and telescope

Για την μετάφραση χρησιμοποιήθηκε η διαδυκτιακή ιστοσελίδα
Systran.Otenet.GR

Ένα αστέρι προετοιμάζεται να φυσήξει την κορυφή του

Κρατήστε ένα μάτι σε Cassiopeia -- περιέχει ένα αστέρι γυμνός-ματιών που μπορεί να λαμπρύνει και να εξασθενίσει εντυπωσιακά στους ερχόμενους μήνες. Αυτό ήταν το μήνυμα σε μια διάσκεψη Τύπου Ιανουαρίου στην αμερικανική αστρονομική συνεδρίαση κοινωνίας στο Σιάτλ. Θ*Αλεξ J. Ρ. Lobel και Andrea Dupree (Χάρβαρντ-σμιθσονιτικό κέντρο για την αστροφυσική) και οι δύο αναφερόμενες παρατηρήσεις του ενεργού hypergiant αστεριού Rho (ρ) Cassiopeiae, το οποίο είναι ορατό στο γυμνό μάτι στο μέγεθος 4,5. Ότι λάμπει τόσο λαμπρά από 10.000 ελαφρύς-έτη μακριά σημαίνει ότι πρέπει να είναι τεράστιο. Το Rho CAS είναι περίπου τόσο καυτό όσο ο ήλιος αλλά κατά προσέγγιση εκατομμύριο χρόνοι φωτεινότεροι, που κάνει αυτό είναι τόσο μεγάλοι ότι, εάν αντικατήστησε τον ήλιό μας, η επιφάνειά της θα βρισκόταν πέρα από την τροχιά του ¶ρη. Σύμφωνα με Lobel και Dupree, το αστέρι είχε ένα χαοτικό πρόσφατο παρελθόν. Στους αστρονόμους του 1946 που προσέχουν εξασθενίζει στο 6ο μέγεθος και δροσίζει από 7,000° σε 3,000° Kelvin, η αλλαγή από το φασματικό τύπο φ σε Μ. Astronomers στο χρόνο σκέφτηκε ότι είχε υποβληθεί σε μια τεράστια εσωτερική έκρηξη που το προκάλεσε για να πρηστεί και να δροσίσει, αλλά δεν μπόρεσαν να πουν πολύς αλλιώς. Το αστέρι που επιστρέφεται τελικά σε κανονικό. Κατόπιν σε 2000 πιασμένο αστρονόμοι Rho CAS που ενεργεί επάνω πάλι. Ελάμπρυνε από 20 τοις εκατό (0,2 μέγεθος), κατόπιν ηξασθένισε από περίπου δύο μεγέθη ενώ πάλι δροσίζοντας από περισσότερο από 3,000° Κ. Αυτή τη φορά οι αστρονόμοι ήταν καλύτερα προετοιμασμένοι για να μελετήσουν τι πήγαινε επάνω. Το αστέρι έβγαλε τη μεγαλύτερη αστρική μαζική εκτίναξη να καταγράψει πάντα. "Εκτίναξε 50 γη ανά ημέρα για 200 ημέρες," λέει Dupree. Όταν το ολόκληρο γεγονός ήταν, περίπου 5 τοις εκατό μιας ηλιακής μάζας πήγαν -- κατά προσέγγιση μια χιλιοστή της μάζας Rho CAS. Δεν θα έπαιρνε πολλές τέτοιες εκτινάξεις για να έχει τα ζωή-αλλάζοντας αποτελέσματα στο αστέρι. Η συμπεριφορά της μπορεί να κρατήσει την απάντηση σε μια από τις παρατεταμένες ερωτήσεις της αστρονομίας -- γιατί δεν υπάρχουν κανένα αστέρι φωτεινότερο από εκατομμύριο ήλιους; "Ίσως αυτές οι μαζικές απώλειες περιορίζουν τη φωτεινότητα," προτείνει Dupree. Εάν όλα τα hypergiants έχουν τις επεισοδιακές εκρήξεις όπως Rho CAS, Lobel προτείνει, θα μπορούσε να είναι γιατί δεν μπορούν να στηρίξουν τις υπέρλαμπρες φωτεινότητες. Σαφώς οι ημέρες του αστεριού είναι αριθμημένες. "Rho CAS χρειάζεται έσχατα στάδια της εξέλιξής του," λέει Dupree. Θα μπορούσε να πάει σουπερνόβα μέσα τόσο ελάχιστα όπως 50.000 έτη.
Φαίνεται επίσης να προγραμματίσει ένα encore Οι αποκαλυπτικές φασματικές αλλαγές που εμφάνισε προτού να εμφανίσουν 2000 γεγονότα του επάνω πάλι, μόνο αυτή τη φορά συμβαίνουν πολύ γρηγορότερα. Ενώ Rho CAS δεν αναμένεται για να αλλάξει πολύ στις ερχόμενες ημέρες, "κοιτάζουμε στους μήνες παρά τα έτη," λέει Dupree. "Έχουμε συμβουλεψει τις ερασιτεχνικές ομάδες για να συνεχίσουμε να το ελέγχουμε," προσθέτει Lobel. "Πολλές εθνικές ομάδες κοιτάζουν, και μια επιφυλακή παρατήρησης διανεμήθηκε επίσης στην Ιαπωνία στο ρολόι." Όταν το αστέρι εκρήγνυται, σχέδιο Lobel και Dupree στην επιφυλακή η ερασιτεχνική κοινότητα. "Ξέρουμε ότι αυτό το αστέρι έκανε ένα καταπληκτικό πράγμα," λέει Dupree. Μπορεί να ισορροπηθεί για να κάνει τόσο πάλι. Κρατήστε το ρολόι.

Πηγή
sky and telescope

Για την μετάφραση χρησιμοποιήθηκε η διαδυκτιακή ιστοσελίδα
Systran.Otenet.GR

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου

* Ο Δίας και η Αφροδίτη βρίσκονται στον βραδινό ουρανό. Θα τους δείτε μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα. Η Αφροδίτη είναι χαμηλά στα νοτιοδυτικά και ο Δίας είναι ψηλότερα στα νότια νοτιοδυτικά. Το ζευγάρι απέχει κατά 35°.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 8:50 μ.μ.


Τρίτη, 28 Οκτωβρίου

* Η Αίγα (Capella) βρίσκεται σε μια γωνία του αστερισμού του Ηνίοχου (Auriga) εκεί όπου σημαδεύει τον αριστερό ώμο της μυθικής φιγούρας . Ο Μενκαλινάν, το δεύτερο πιο φωτεινό άστρο του Ηνίοχου σημαδεύει τον δεξιό του ώμο. Άξιο παρατήρησης είναι το αστέρι Ελνάθ στο νοτιότερο άκρο του αστερισμού. Αυτό το αστέρι ανήκε στον Ηνίοχο και στον Ταύρο εκεί όπου αντιπροσώπευε την κορυφή του βορειότερου κέρατου του ταύρου. Όμως, η Διεθνής Αστρονομική Ένωση αποφάσισε τον περασμένο αιώνα ότι το αστέρι ανήκει μόνο στον Ταύρο. Με κιάλια, μπορείτε εύκολα να εντοπίσετε τα ανοιχτά σμήνη: M36, M37 και M38.

* Νέα σελήνη στις 1:15 π.μ. της Τετάρτης.


Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου

* Η ζώνη των αστεροειδών βρίσκεται ανάμεσα στις τροχιές του Άρη και του Δία. Ο Άρης, ο τέταρτος πλανήτης από τον ήλιό μας, είναι περίπου 1,5 φορά πιο μακριά από ότι είμαστε εμείς από τον ήλιο. Ο Δίας βρίσκεται 5 φορές την απόσταση Γης – Ήλιου. Η ζώνη των αστεροειδών βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές αποστάσεις. Είναι ένα διάστημα γεμάτο με χοντρά κομμάτια από μεγάλους και μικρούς διαστημικούς βράχους.
* Με διάμετρο περίπου 530 χιλιόμετρα και φαινόμενο μέγεθος 6,5, στην κεφαλή του Κήτους, η Βέστα (Vesta) είναι το τρίτο μεγαλύτερο σώμα στην ζώνη των αστεροειδών. Η Βέστα είναι ο μόνος μεγάλος αστεροειδής που περνάει τόσο κοντά από τη Γη που τον κάνει ορατό ακόμα και με γυμνό μάτι. Αυτό συμβαίνει όταν η Βέστα βρεθεί σε αντίθεση. Όταν είναι κοντά σε αντίθεση, η Βέστα λάμπει στο μέγιστό της για το έτος. Αυτό συμβαίνει τώρα. Φαίνεται εύκολα με κιάλια αρκεί να ξέρουμε που να κοιτάξουμε. Τώρα βρίσκεται σε απόσταση 230 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, μεγαλύτερη από το όριο ορατότητας με γυμνό μάτι. Η Βέστα, όταν ήταν σε αντίθεση το 2007, βρίσκονταν μόνο 170 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά και φαίνονταν εύκολα με γυμνό μάτι. Κάτι τέτοιο θα γίνει ξανά όταν θα βρεθεί πάλι σε αντίθεση το 2011 και το 2014.

Ο χάρτης με τις θέσεις του αστεροειδή Βέστα έως τον Ιανουάριο του 2009.
(Από το περιοδικό αστρονομίας SKY & Telescope).


Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου

* Αυτή την εποχή του έτους, ο Αρκτούρος δύει την ίδια ώρα και στο ίδιο σημείο του ορίζοντα όπως ο ήλιος το καλοκαίρι. Επίσης, το αστέρι ανατέλλει την ίδια ώρα και στην ίδια θέση όπως ο ήλιος το καλοκαίρι. Στα μέσα-βόρεια γεωγραφικά πλάτη, ο Αρκτούρος τώρα δύει περίπου 2 ώρες μετά το ηλιοβασίλεμα και ανατέλλει περίπου 2 ώρες πριν την ανατολή. Όμως, στα υψηλά βόρεια γεωγραφικά πλάτη, ο Αρκτούρος λάμπει όλη την νύχτα σαν τον ήλιο του μεσονυκτίου του καλοκαιριού.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:21 μ.μ.


Παρασκευή, 31 Οκτωβρίου

Ο Δίας και η Αφροδίτη ολοένα και πλησιάζουν μεταξύ τους με αποκορύφωμα την 30η Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Απόψε, η λεπτή σελήνη είναι λίγο κάτω από τον Αντάρη.


Σάββατο, 1 Νοεμβρίου

* Χαμηλά στα νοτιοδυτικά, στο λυκόφως, η λεπτή ημισέληνος βρίσκεται 4,5° αριστερά από την Αφροδίτη.

* Με τηλεσκόπιο, πριν το λυκαυγές της Κυριακής, θα δείτε το αστέρι σίγμα του Λέοντα μόλις 0,1° από τον Κρόνο.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 8:00 μ.μ.


Κυριακή, 2 Νοεμβρίου

* Η πιο εξασθενημένη προέκταση της ζωδιακής ζώνης βρίσκεται τώρα ενώπιον μας στο νότιο ουρανό μετά το βραδινό λυκόφως. Περιλαμβάνει (από νοτιοδυτικά προς τα ανατολικά) τον Αιγόκερω, τον Υδροχόο, τους Ιχθείς και τον Κριό. Το φωτεινότερο αστέρι στην ομάδα αυτή είναι ο Χαμάλ (2ου μεγέθους) ή α του Κριού, περίπου 30 μοίρες (3 γροθιές) πάνω στην ανατολή 1 ½ ώρες μετά από το ηλιοβασίλεμα. Θα χρειαστείτε έναν καθαρό, σκοτεινό ουρανό και έναν καλό αστροχάρτη για να εκτιμήσετε αυτήν την περιοχή.


Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

* Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ενας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

* Αν έχετε τηλεσκόπιο, θα το εκμεταλλευόσασταν καλύτερα αν είχατε έναν λεπτομερή και μεγάλης κλίμακας άτλαντα του ουρανού, δηλαδή ένα σύνολο από χάρτες. Ενας τέτοιος 'Ατλας είναι ο Sky Atlas 2000.0

Το νεφέλωμα της Καλιφόρνιας ή NGC 1499 είναι ένα νεφέλωμα εκπομπής που καταλαμβάνει 100 έτη
φωτός κατά μήκος και βρίσκεται 1500 έτη φωτός μακριά μας στον αστερισμό του Περσέα. Ο Βασιλης
Παπαϊωάνου χρησιμοποίησε το φίλτρο Ha 7nm της Baader, με φακό Nikkor 300 f/4.5 προσαρμο-
σμένο στην Atik 16HR ccd camera και την στήριξη HEQ-5 για την λήψη αυτής της φωτογραφίας.

* Θέλετε να μυηθείτε στον χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό...


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά του που πολλές φορές όμως δεν έχουν μεγάλη διάρκεια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής, με μέγεθος -0,8,κάνει την καλύτερή του πρωινή εμφάνιση για το 2008. Φαίνεται στο λυκαυγές πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα, πολύ πιο κάτω από τον Κρόνο, περίπου 60 με 45 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου.

* Η Αφροδίτη (μέγεθος – 3,8) ξεχωρίζει ολοένα και πιο εύκολα μετά το ηλιοβασίλεμα. Θα την εντοπίσετε πάνω από τον δυτικό νοτιοδυτικό ορίζοντα στο λυκόφως, 45 με 60 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα. Με κιάλια θα μπορέσετε να διακρίνετε τον Αντάρη χαμηλότερα και στα αριστερά της Αφροδίτης.

* Ο Άρης έχει χαθεί μέσα στο φως του ηλιοβασιλέματος.

* Η Βέστα (Vesta ), ο πιο λαμπρός αστεροειδής φαίνεται εύκολα με κιάλια με μέγεθος 6,5 στην κεφαλή του Κήτους. Φθάνει ψηλά στον ουρανό το βράδυ. Κατά την ρωμαϊκή μυθολογία, η Vesta είναι η παρθένος θεότητα της οικογένειας και της οικιακής εστίας, αντίστοιχη της Εστίας στην ελληνική μυθολογία.

* Ο Δίας (μέγεθος -2,2, στον Τοξότη) φέγγει λαμπρός στα νότια-νοτιοδυτικά στο λυκόφως. Βρίσκεται στο ψηλότερό του σημείο νωρίς στο λυκόφως. Δύει περίπου στις 10 μ.μ. Παρατηρήστε τον με το τηλεσκόπιο σας νωρίς το βράδυ πριν δύσει! Στους επόμενους μήνες, ο Δίας θα πλησιάζει την Αφροδίτη, περίπου κατά 1° κάθε μέρα. Βρίσκονται 31° μακριά στις 31 Οκτωβρίου και θα βρεθούν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου.

* Ο Κρόνος λάμπει στα ανατολικά πριν και κατά την διάρκεια του λυκαυγούς. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 3 ½ ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 3:00 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει αρκετά ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 3° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του έτους και μετά θα αρχίζουν να ανοίγουν ξανά.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,7 και 7,8, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νοτιοανατολικά και νότια το βράδυ. Δείτε αναλυτικό χάρτη με τις θέσεις των πλανητών εδώ.

* Ο Πλούτωνας (μέγεθος 14,0 στον βορειοδυτικό Τοξότη) αρχίζει να χαμηλώνει στα νοτιοδυτικά όταν βραδιάζει.

ΠΗΓΗ: Πλανητάριο Θεσσαλονίκης.

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 3 Νοεμβρίου
* Οι Ταυρίδες είναι μια ασθενής αλλά μακράς διάρκειας βροχή διαττόντων αστέρων που διαρκεί από τα τέλη Οκτωβρίου μέχρι και τα μέσα Νοεμβρίου. Στην πραγματικότητα, "ασθενής" ίσως να μην είναι η σωστή λέξη που την περιγράφει. Οι Ταυρίδες είναι λίγες σε ποσότητα, αλλά μερικές από αυτές είναι θεαματικά φωτεινές. Ίσως να δείτε και κάποιες βολίδες. Σε αντίθεση με άλλες γνωστές βροχές διαττόντων, αυτή φαίνεται από το βράδυ μέχρι και τα ξημερώματα.

Τρίτη, 4 Νοεμβρίου
* Αν κοιτάξετε την Αφροδίτη με ένα ζευγάρι κιάλια ή με ένα τηλεσκόπιο ευρέως πεδίου θα μπορέσετε να διακρίνετε ένα αστέρι μεγέθους 3,3, το θ του Οφιούχου, 1° πάνω και στα αριστερά του πλανήτη. Αύριο, το ίδιο αστέρι θα είναι πιο κοντά στην Αφροδίτη, μόνο 10 λεπτά του τόξου, κάτω και στα δεξιά.

Τετάρτη, 5 Νοεμβρίου
* Πρώτο τέταρτο της σελήνης στις 6:05 π.μ. της Πέμπτης.
* Η σελήνη έχει απομακρυνθεί αρκετά από την Αφροδίτη και τον Δία. Βρίσκεται στον αστερισμό του Αιγόκερου.

Πέμπτη, 6 Νοεμβρίου
* Το αστέρι Mira, που σημαίνει «θαυμάσιος», στον αστερισμό του Κήτους, είναι το πιο γνωστό μεταβλητό αστέρι που αλλάζει την φωτεινότητά του δραματικά κάθε 11 μήνες, από μέγεθος 10 σε μέγεθος 2. Αν σας ενδιαφέρει η παρατήρηση των μεταβλητών αστέρων θα μπορούσατε και εσείς να συνεισφέρετε στην παγκόσμια αστρονομική κοινότητα με τις δικές σας παρατηρήσεις (http://www.aavso.com ).

Αυτή η φωτογραφία από το τηλεσκόπιο Hubble δείχνει ότι η Μίρα δεν έχει σχήμα σφαιρικό, κάτι που είναι πολύ παράξενο.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:10 μ.μ.

Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου
* Το φωτεινό αστέρι 20 μοίρες περίπου κάτω από το φεγγάρι είναι ο Φομαλχώ, το "μοναχικό" αστέρι στον αστερισμό των Νότιων Ιχθύων.

Σάββατο, 8 Νοεμβρίου
* Η πιο εξασθενημένη προέκταση της ζωδιακής ζώνης βρίσκεται τώρα ενώπιον μας στο νότιο ουρανό μετά το βραδινό λυκόφως. Περιλαμβάνει (από νοτιοδυτικά προς τα ανατολικά) τον Αιγόκερω, τον Υδροχόο, τους Ιχθείς και τον Κριό. Το φωτεινότερο αστέρι στην ομάδα αυτή είναι ο Χαμάλ (2ου μεγέθους) ή α του Κριού, περίπου 30 μοίρες (3 γροθιές) πάνω στην ανατολή 1 ½ ώρες μετά από το ηλιοβασίλεμα. Θα χρειαστείτε έναν καθαρό, σκοτεινό ουρανό και έναν καλό αστροχάρτη για να εκτιμήσετε αυτήν την περιοχή.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 8:49 μ.μ.

Κυριακή, 9 Νοεμβρίου
* Άξια παρατήρησης με κιάλια ή με μικρό τηλεσκόπιο είναι τα ανοιχτά σμήνη Μ36, Μ37 και Μ38 στον αστερισμό του Ηνίοχου, εκεί δηλαδή που είναι και η Αίγα (Capella). Νωρις τα βράδυα του χειμώνα, η Αίγα λάμπει σχεδόν στο ζενίθ και είναι ένα από τα τρία πιο φωτεινά αστέρια στο βόρειο ημισφαίριο. Τα άλλα δύο είναι ο Αρκτούρος της άνοιξης και ο Βέγας του καλοκαιριού. Όλα είναι κοντά στην ίδια φωτεινότητα, με τον Αρκτούρο να είναι ψυχρός και πορτοκαλίς, ο Βέγας θερμός και λευκός και η Αίγα κίτρινη και λευκή και κάπου στο μέσο της θερμοκρασίας των άλλων δύο. Με το μάτι δύσκολα διαπιστώνουμε ότι είναι πιο αμυδρή από τα άλλα δύο αστέρια. Ξεχωρίζει όμως ως προς την θέση της στον ουρανό αφού είναι το μοναδικό και πιο κοντινό στον πόλο αστέρι πρωτου μεγέθους

Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

* Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ενας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

* Αν έχετε τηλεσκόπιο, θα το εκμεταλλευόσασταν καλύτερα αν είχατε έναν λεπτομερή και μεγάλης κλίμακας άτλαντα του ουρανού, δηλαδή ένα σύνολο από χάρτες. Ενας τέτοιος 'Ατλας είναι ο Sky Atlas 2000.0

H ημισέληνος βρέθηκε ανάμεσα στον Δία (πάνω αριστερά) και στην Αφροδίτη (κάτω δεξιά) νωρίς το σούρουπο στις 2 Νοεμβρίου. Οι δύο πλανήτες θα έχουν μια πολύ κοντινή σύνοδο την 1η Δεκεμβρίου.
Απο την Μικρή Πρέσπα, Φλώρινα. Του Αντώνη Παντελίδη.


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά, όπως η εμφάνιση της κηλίδας #1007 η οποία ουσιαστικά ανήκει στον ηλιακό κύκλο #24 που τώρα αρχίζει και ο οποίος αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής, με μέγεθος -0,8,κάνει την καλύτερή του πρωινή εμφάνιση για το 2008. Φαίνεται στο λυκαυγές χαμηλά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα, πολύ πιο κάτω από τον Κρόνο, περίπου 45 με 30 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου. Πρόσφατες εικόνες του Ερμή από το διαστημόπλοιο Messenger θα δείτε εδώ: http://www.nasa.gov/mission_pages/messe ... index.html

* Η Αφροδίτη (μέγεθος – 4,0), πολύ λαμπρή, ξεχωρίζει εύκολα μετά το ηλιοβασίλεμα. Θα την εντοπίσετε πάνω από τον νοτιοδυτικό ορίζοντα στο λυκόφως, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι είναι ακόμα μικρή (14 δευτερόλεπτα του τόξου διάμετρος) και είναι σε φάση gibbous (78% σε φωτεινότητα).

* Ο Άρης έχει χαθεί μέσα στο φως του ηλιοβασιλέματος.

* Η Βέστα (Vesta ), ο πιο λαμπρός αστεροειδής φαίνεται εύκολα με κιάλια με μέγεθος 6,5 στην κεφαλή του Κήτους. Φθάνει ψηλά στον ουρανό το βράδυ. Κατά την ρωμαϊκή μυθολογία, η Vesta είναι η παρθένος θεότητα της οικογένειας και της οικιακής εστίας, αντίστοιχη της Εστίας στην ελληνική μυθολογία.

* Ο Δίας (μέγεθος -2,1, στον Τοξότη) φέγγει λαμπρός στα νότια-νοτιοδυτικά στο λυκόφως. Δύει περίπου λίγο μετά τις 9 μ.μ. Παρατηρήστε τον με το τηλεσκόπιο σας νωρίς το βράδυ πριν δύσει! Στους επόμενους μήνες, ο Δίας θα πλησιάζει την Αφροδίτη, περίπου κατά 1° κάθε μέρα. Βρίσκονται 24° μακριά στις 7 Νοεμβρίου και θα βρεθούν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στον ανατολικό Λέοντα) λάμπει στα ανατολικά πριν και κατά την διάρκεια του λυκαυγούς. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 3 ½ ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 2:30 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει αρκετά ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 3° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του έτους και μετά θα αρχίζουν να ανοίγουν ξανά.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στον νότο νωρίς το βράδυ.

* Ο Πλούτωνας (μέγεθος 14,0 στον βορειοδυτικό Τοξότη) βρίσκεται χαμηλά στα νοτιοδυτικά όταν βραδιάζει.

H ημισέληνος βρέθηκε ανάμεσα στον Δία (πάνω αριστερά) και στην Αφροδίτη (κάτω δεξιά) νωρίς το σούρουπο στις 2 Νοεμβρίου. Οι δύο πλανήτες θα έχουν μια πολύ κοντινή σύνοδο την 1η Δεκεμβρίου.
Από την Μικρή Πρέσπα, Φλώρινα. Του Αντώνη Παντελίδη.


ΠΗΓΗ: Αστεροσκοπείο Θεσσαλονίκης

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου
* Οι Ταυρίδες, η αδύναμη αλλά μεγάλης διάρκειας βροχή διαττόντων, παραμένει ενεργή τουλάχιστον μέχρι και τα μέσα Νοεμβρίου.
* Ο Ερμής ανατέλλει το λυκαυγές, 16° στα αριστερά και κάτω από τον Στάχυ και 50° κάτω και στα αριστερά του Κρόνου. Κοιτάξτε 45 λεπτά πριν την ανατολή στα ανατολικά νοτιοανατολικά.

Τρίτη, 11 Νοεμβρίου
* Η σελήνη βρίσκεται στα ανατολικά το σούρουπο και φαίνεται ότι πλησιάζει την φάση της πανσέληνου. Με τηλεσκόπιο, ο φωτεινός κρατήρας Τύχο (Tycho) είναι εύκολα ορατός. Παρατηρήστε το σύστημα ακτινών που φαίνεται να ακτινοβολεί από τον κρατήρα. Οι ακτίνες αυτές διαμορφώθηκαν από τα συντρίμμια που πετάχτηκαν κατά την πρόσκρουση η οποία και δημιούργησε τον Tycho.
* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:20 μ.μ.

Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου
* Το σχεδόν γεμάτο φεγγάρι βρίσκεται δυτικά των Πλειάδων. Κατά την διάρκεια της νύχτας το φεγγάρι πλησιάζει το σμήνος, φθάνοντας το στις 11 με 12 μοίρες.
* Η Κασσιόπη είναι ένας από τους ευκολότερους να βρει κανείς αστερισμούς κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα. Το μεγάλο σχήμα "W" περιστρέφεται ψηλά στον ουρανό κάθε βράδυ. Εκτός από το ότι είναι μια πολύ όμορφη περιοχή αν την εξερευνήσει κανείς με τα κιάλια του, υπάρχουν υπέροχα αντικείμενα από τον βαθύ ουρανό, όπως το NGC 457, ανοιχτό σμήνος 6ου μεγέθους, 9000 έτη φωτός μακριά, γνωστό σαν το σμήνος Owl και το NGC 559, ένα επίσης ανοιχτό σμήνος με μέγεθος 9,5 και περίπου 2,5° μακριά από το NGC 663 (ένα άλλο ανοιχτό σμήνος 7ου μεγέθους). Η Κασσιόπη είναι η περιοχή του ουρανού όπου ο υπερκαινοφανής Tycho εμφανίστηκε το 1572, λίγο στα δυτικά από το αστέρι κ της Κασσιόπης, αλλάζοντας την όψη του ουρανού για έξι μήνες και επιβεβαιώνοντας τον Κοπέρνικο και την ανασκευή της θεωρίας του Πτολεμαίου που έκανε το 1543. Εκείνο το έτος ο Κοπέρνικος πέθανε και το φημισμένο βιβλίο του De revolutionibus orbium coelestium δημοσιεύθηκε, ανατρέποντας το καθιερωμένο δόγμα ότι η γη ήταν κέντρο του κόσμου. Δυστυχώς, τίποτα δεν είναι ορατό στους ερασιτέχνες αστρονόμους αλλά μόνο η ευρύτερη περιοχή με προφανές ιστορικό ενδιαφέρον. Η αναζήτησή σας για όλα αυτά τα αντικείμενα θα μπορούσε να γίνει κατά τη διάρκεια μιας ασέληνης νύχτας και όχι αυτήν την εβδομάδα όπου η σελήνη είναι ιδιαίτερα φωτεινή.

Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου
* Πανσέληνος στις 8:18 π.μ.
* Ο θαυμαστός Ωρίωνας δύει τώρα κοντά στην ανατολή, αλλά ακόμα δεν ανατέλλει στο ηλιοβασίλεμα. Οι πορείες του ήλιου και του αστερισμού στον ουρανό είναι διαφορετικές. Ο Ωρίωνας ανατέλλει στην ανατολή και δύει στην δύση όλο το χρόνο, περνώντας περίπου 12 ώρες επάνω από τον ορίζοντα κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου ημέρας-νύχτας. Η πορεία του ήλιου όμως αλλάζει με τις εποχές. Ανατέλλει, αυτήν την περίοδο, περίπου 25 μοίρες από τα ανατολικά προς τα νότια (μέσα-βόρεια γεωγραφικά πλάτη) και δύει στην ίδια απόσταση στα δυτικά από τα νότια, παρέχοντας μόνο 9 ½ ώρες φωτός την ημέρα.
* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:59 μ.μ.

Παρασκευή, 14 Νοεμβρίου
* Στον πρωινό ουρανό, κάτω από τον Ωρίωνα δεσπόζει με την λάμψη του ο Σείριος, πιο λαμπρός από όλα τα αστέρια του ουρανού. Ο Μπετελγκέζ και ο Προκύωνας σχηματίζουν μαζί του το περίφημο "τρίγωνο του χειμώνα" που θα κυριαρχεί στον ουρανό τους επόμενους μήνες και φυσικά θα ανατέλλει όλο και πιο νωρίς.

Σάββατο, 15 Νοεμβρίου
* Η σελήνη βρίσκεται στον ανατολικό ουρανό το βράδυ. Αρκετά πιο πάνω και στα αριστερά της είναι η Αίγα ενώ στα δεξιά της είναι ο Λαμπαδίας (Aldebaran). Πάνω από τον Λαμπαδία, μπορείτε να διακρίνετε τις Πλειάδες μέσα από το εκθαμβωτικό φως της σελήνης;

Κυριακή, 16 Νοεμβρίου
* Μπορείτε να βρείτε τα τέσσερα αστέρια που αποτελούν το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου και να τα τοποθετήσετε σε σειρά ως προς τη φωτεινότητά τους; Στα αριστερά είναι ο Alpheratz, το πιο φωτεινό ενώ το πιο αμυδρό είναι ο Algenib με μέγεθος 3.


Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

* Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ενας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

* Αν έχετε τηλεσκόπιο, θα το εκμεταλλευόσασταν καλύτερα αν είχατε έναν λεπτομερή και μεγάλης κλίμακας άτλαντα του ουρανού, δηλαδή ένα σύνολο από χάρτες. Ενας τέτοιος 'Ατλας είναι ο Sky Atlas 2000.0

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακό κύκλο #24 φαίνεται ότι τώρα αρχίζει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής, με μέγεθος -0,9,αρχίζει να εξαφανίζεται στο φως της ανατολής του ήλιου. Φαίνεται με κιάλια στο λυκαυγές μόλις πάνω από τον ανατολικό νοτιοανατολικό ορίζοντα περίπου 30 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου. Πρόσφατες εικόνες του Ερμή από το διαστημόπλοιο Messenger θα δείτε εδώ: http://www.nasa.gov/mission_pages/messe ... index.html

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος – 4,0 και -2,1, αντίστοιχα) φέγγουν λαμπροί στο βραδινό λυκόφως. Ο Δίας είναι στα νότιο-νοτιοδυτικά ενώ η λαμπρότερη Αφροδίτη βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του. Στους επόμενους μήνες, οι δύο πλανήτες θα πλησιάζουν ο ένας τον άλλον περίπου κατά 1° κάθε μέρα. Βρίσκονται 15° μακριά στις 15 Νοεμβρίου και θα βρεθούν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 14 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (76% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 36″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας.

* Ο Άρης έχει χαθεί μέσα στο φως του ήλιου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στα πίσω πόδια του Λέοντα) λάμπει στα ανατολικά πριν και κατά την διάρκεια του λυκαυγούς. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 4 ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 2 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 20° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 3° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του έτους και μετά θα αρχίζουν να ανοίγουν ξανά.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στον νότο νωρίς το βράδυ.

* Ο Πλούτωνας βρίσκεται χαμηλά στα νοτιοδυτικά όταν βραδιάζει.


Ο Στράτος Κουφός φωτογράφιζε από την Ρόδο τον ήλιο από το ίδιο σημείο και την ίδια ώρα για έναν ολόκληρο χρόνο! Το αποτέλεσμα είναι η όμορφη αυτή εικόνα. Το σχήμα που διαγράφεται, σαν τον αριθμό 8 λέγεται ανάλημμα και δεν είναι τίποτα άλλο παρά η πορεία που διαγράφει ο ήλιος κατά την διάρκεια του έτους.

ΠΗΓΗ: Αστεροσκοπείο Θεσσαλονίκης.

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου

* Η Αφροδίτη βρίσκεται λιγότερο από 1/3 της μοίρας κάτω από το αστέρι λάμδα του Τοξότη (μεγέθους 2,8, στην κορυφή της «τσαγιέρας») στο σούρουπο. Σίγουρα η εικόνα είναι πολύ όμορφη με κιάλια ή με τηλεσκόπιο.

* Οι Λεοντίδες, η ετήσια βροχή διαττόντων, κορυφώνεται τα ξημερώματα της 17ης και 18ης Νοεμβρίου, όταν ο αστερισμός του Λέοντα θα έχει ανεβεί αρκετά ψηλά στον ουρανό. Όμως, το φωτεινό σεληνόφως θα περιορίσει αρκετά την παρουσία των μετεώρων στον πρωινό ουρανό. Ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle είναι η πηγή των Λεοντίδων και η Γη θα περάσει μέσα από τα υπολείμματα σκόνης που έχει αφήσει πίσω του. Οι φετινές Λεοντίδες δεν αναμένονται ιδιαίτερα θεαματικές. Αυτή η βροχή είναι γνωστή για την έντονη κορύφωσή της κάθε 33 χρόνια. Το 1833, οι Λεοντίδες έφθασαν τις δεκάδες χιλιάδες μετέωρα ανά ώρα. Το τελευταίο μεγάλο ξέσπασμα ήταν το 1999 με περίπου 3000 μετέωρα ανά ώρα να έχουν αναφερθεί. Αυτό το έτος, αναμένονται μόνο περίπου 10 μετέωρα ανά ώρα.

Τρίτη, 18 Νοεμβρίου

* Μπορείτε να βρείτε τα φθινοπωρινά σφαιρωτά σμήνη Μ15, κοντά στην μύτη του Πήγασου, και το Μ2 στα νότια του; Και τα δύο αντικείμενα είναι 6ου μεγέθους και φαίνονται με ένα ζευγάρι κιάλια.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:10 μ.μ.

Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου

* Τελευταίο τέταρτο της σελήνης στις 11:32 μ.μ.

* Ο Φομαλχώ, το αστέρι 1ου μεγέθους, είναι ορατό το βράδυ. Φαίνεται χαμηλά στα νότιο-νοτιοανατολικά στο βραδινό λυκόφως. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble πρόσφατα ανακάλυψε έναν πλανήτη που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Φομαλχώ. Ο πλανήτης αυτός που ονομάστηκε Φομαλχώ β είναι περίπου 3 φορές τη μάζα του Δία και απέχει 115 AU από το αστέρι. Ο Φομαλχώ β χρειάζεται 872 χρόνια για ολοκληρώσει την περιστροφή του γύρω από τον Φομαλχώ. Ο Φομαλχώ απέχει 25 έτη φωτός από την Γη.

Πέμπτη, 20 Νοεμβρίου

* Τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, η σελήνη (σε φάση gibbous), βρίσκεται μόλις μερικές μοίρες μακριά από τον Κρόνο. Αργότερα, στο λυκαυγές, και τα δύο σώματα βρίσκονται ψηλά στα νότια νοτιοανατολικά.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 8:49 μ.μ.

Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου

* Δύο εύκολα αναγνωρίσιμα αστέρια ήταν πρώτη είδηση στην αστρονομική κοινότητα αυτήν την εβδομάδα με την δημοσίευση των πρώτων άμεσων εικόνων των πλανητών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από αυτά (διαβάστε πλήρες άρθρο: http://www.skyandtelescope.com/news/home/34395079.html). Τα αστέρια είναι ο 1ου μεγέθους Φομαλχώ και το 6ου μεγέθους HR 8977 (SAO 91022 ή HIP114189). Ρίξτε οι ίδιοι μια ματιά σε αυτά. Ο Φομαλχώ φαίνεται εύκολα αφού είναι το λαμπρό αστέρι που λάμπει χαμηλά στον νότο νωρίς το βράδυ. Το HR 8977 βρίσκεται στο Μεγάλο τετράγωνο του Πήγασου, κοντά στην δυτική πλευρά του.

Ο παραπάνω χάρτης δείχνει το σημείο που βρίσκεται το HR 8799. Το αστέρι είναι μόλις ορατό με γυμνό μάτι κάτω από πολύ σκοτεινούς ουρανούς. Ο φασματικός τύπος του είναι A5, καθιστώντας το κάπως μεγαλύτερο, θερμότερο και κατά 5 φορές φωτεινότερο από τον ήλιο. Βρίσκεται 130 έτη φωτός από τη Γη. Από σύμπτωση, βρίσκεται μόλις 2½° ανατολικά του 51 του Πήγασου, του πρώτου αστέρα όπου ανακαλύφθηκε η ύπαρξη πλανήτη.

Σάββατο, 22 Νοεμβρίου

* Το αστέρι Nunki (σίγμα του Τοξότη) λάμπει μόλις 0,2° ανατολικά της Αφροδίτης όταν βραδιάσει. Είναι μια πολύ όμορφη εικόνα με κιάλια.

* Ψάχνετε για κάποιο δύσκολο αντικείμενο στην λίστα με τα αντικείμενα από τον βαθύ ουρανό του Νοεμβρίου; Θα το βρείτε στον Πήγασο που βρίσκεται ψηλά στο ζενίθ αυτά τα βράδια: το Κουϊντέτο του Στεφάνου ( Stephan's Quintet) και οι αμυδροί συνοδοί γαλαξίες του μεγάλου γαλαξία NGC 7331.

Κυριακή, 23 Νοεμβρίου

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:20 μ.μ.

* Ο Ωρίωνας ανατέλλει στα ανατολικά νοτιοανατολικά στις 8 ή 9 μ.μ.. Έχετε εντοπίσει τον λαμπρό Σείριο αυτή την εποχή; Ανατέλλει κάτω από τον Ωρίωνα, κατά προσέγγιση δύο ώρες αργότερα.

Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

* Αν έχετε τηλεσκόπιο, θα το εκμεταλλευόσασταν καλύτερα αν είχατε έναν λεπτομερή και μεγάλης κλίμακας άτλαντα του ουρανού, δηλαδή ένα σύνολο από χάρτες. Ενας τέτοιος 'Ατλας είναι ο Sky Atlas 2000.0

Ο γαλαξίας NGC 7331 στον Πήγασο, ένα αντιπροσωπευτικό αντικείμενο από τον φθινοπωρινό ουρανό, που η δομή του μοιάζει πολύ με αυτήν του δικού μας γαλαξία, φαίνεται σε όλο του το μεγαλείο σ’ αυτήν την εξαιρετική φωτογραφία που έβγαλε ένα τηλεσκόπιο 20 ιντσών από το πρόγραμμα του κέντρου επισκεπτών στο αστεροσκοπείο KITT PEAK της Αριζόνας. (Περισσότερες όμορφες εικόνες εδώ:
http://www.noao.edu/outreach/aop/mainimages.html )

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακό κύκλο #24 φαίνεται ότι τώρα αρχίζει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

Δύο φωτογράφοι πλανητών, σε δύο διαφορετικές ηπείρους, έβγαλαν αυτές τις καταπληκτικές εικόνες της επιφάνειας του Ερμή στο φάσμα του υπέρυθρου με 40 λεπτά διαφορά ο ένας από τον άλλον στις 27 Οκτωβρίου και μέσα στο φως της ημέρας. Πολλά από τα λεπτά χαρακτηριστικά σημάδια είναι τα ίδια και στις δύο φωτογραφίες, πράγμα που αποδεικνύει ότι πρόκειται για πραγματικά χαρακτηριστικά και όχι για κάποια σημάδια εξαιτίας κάποιου ηλεκτρονικού θορύβου. Το μικρό άσπρο σημείο επονομαζόμενο "New ray crater" βρίσκεται σε μια περιοχή που δεν φωτογραφήθηκε από το διαστημόπλοιο Messenger spacecraft. (John Boudreau / Ed Lomeli / Frank Melillo)

* Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως του ήλιου.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος – 4,1 και -2,1, αντίστοιχα) φέγγουν λαμπροί στο βραδινό λυκόφως. Ο Δίας είναι στα νοτιοδυτικά ενώ η λαμπρότερη Αφροδίτη βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του. Πλησιάζουν ο ένας τον άλλον περίπου κατά 1° κάθε μέρα. Βρίσκονται 8° μακριά στις 22 Νοεμβρίου και θα βρεθούν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 15 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (73% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 35″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας.

* Ο Άρης έχει χαθεί μέσα στο φως του ήλιου.

Την 1η Νοεμβρίου, οι δακτύλιοι του Κρόνου είχαν κλίση μόνο 2° από το σημείο παρατήρησης μας όταν ο Tomio Akutsu από το Cebu, Φιλιππίνες, πήρε αυτήν την εικόνα. Προσέξτε την έντονη μαύρη σκιά των δακτυλίων πάνω στη σφαίρα του πλανήτη. Ο νότος είναι προς τα πάνω.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στα πίσω πόδια του Λέοντα) λάμπει στα ανατολικά πριν και κατά την διάρκεια του λυκαυγούς. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 4 ½ ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 1:30 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 20° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση.

ΠΗΓΗ: Αστεροσκοπείο Θεσσαλονίκης.

25/11/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 24/11 έως και 1/12

Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου

* Η λεπτή ημισέληνος βρίσκεται κάτω από τον Στάχυ στον πρωινό ουρανό. Κοιτάξτε στα νοτιοανατολικά το λυκαυγές.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας απέχουν τώρα 6,5° και η απόστασή τους αυτή ολοένα και μικραίνει. Θα βρείτε το ζευγάρι αυτό των δύο πιο λαμπρών πλανητών στα νοτιοανατολικά νωρίς το βράδυ.

Τρίτη, 25 Νοεμβρίου

* Η Βέστα, ο πιο λαμπρός αστεροειδής, αν και έχει τρείς εβδομάδες που πέρασε από αντίθεση, παραμένει με μέγεθος 7. Φαίνεται με κιάλια κοντά στην κεφαλή του Κήτους. Θα βρείτε έναν χάρτη με τις θέσεις του αστεροειδούς εδώ: http://media.skyandtelescope.com/docume ... _findr.pdf

* Το διαστημόπλοιο Dawn της NASA κατευθύνεται προς την Βέστα και αναμένεται να βρεθεί σε τροχιά γύρω από αυτήν τον Αύγουστο του 2011.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:59 μ.μ.

Τετάρτη, 26 Νοεμβρίου

* Αυτήν την εβδομάδα, ο Φομαλχώ, αστέρας 1ου μεγέθους, λάμπει στο ψηλότερό του σημείο στον νότο μόλις βραδιάσει. Ο Φομαλχώ είναι ένα από τα αστέρια που πρόσφατα ήταν στις ειδήσεις με την ανακοίνωση των πρώτων άμεσων εικόνων από πλανήτες εκτός ηλιακού συστήματος που βρέθηκαν να γυρίζουν γύρω από αυτά. Ένα άλλο τέτοιο αστέρι είναι το 6ου μεγέθους HR 8977 στην δυτική πλευρά του Μεγάλου Τετράγωνου του Πήγασου, αρκετά ψηλότερα στον νότο και αρκετά πάνω από τον Φομαλχώ. Δείτε περισσότερες πληροφορίες μαζί με χάρτη του ουρανού στο προηγούμενο άρθρο του «Ουρανός και πλανήτες αυτήν την εβδομάδα».


Πέμπτη, 27 Νοεμβρίου

[img]http://www.astronomy.gr/images/upload/Image/Sky_week/M27_Mparlas.jpg[img]

Αυτές τις ασέληνες νύχτες, νωρίς το βράδυ, το φωτεινό πλανητικό νεφέλωμα Μ27 στην Αλεπού βρίσκεται ακόμα σε καλή θέση για παρατήρηση ή φωτογράφηση.

* Νέα σελήνη στις 6:56 μ.μ.

* Μετά τις 9:30 το βράδυ, το πιο λαμπρό άστρο του ουρανού, ο Σείριος τρεμοσβήνει έντονα κάτω από τον Ωρίωνα στον νότιο-ανατολικό ουρανό. Αν προεκτείνουμε την γραμμή που σχηματίζεται από τα τρία άστρα της ζώνης του αστερισμού, σχεδόν θα σημαδέψουμε τον Σείριο. Τα πανέμορφα χρώματά του αποκαλύπτονται δραματικά με παρατήρηση μέσω ενός τηλεσκοπίου. Ο Σείριος έχει συνοδό έναν αστέρα που εμφανίζεται μόνο με ένα μεγάλο τηλεσκόπιο. Νότια του και σε μικρή απόσταση υπάρχει και ένα ανοιχτό σμήνος, το Μ41 που είναι άξιο παρατήρησης με κιάλια ή τηλεσκόπιο.

Παρασκευή, 28 Νοεμβρίου

* Τα πιο λαμπρά αστέρια στην αρχή της νύχτας είναι ο Βέγας στα δυτικά-βορειοδυτικά και η Αίγα στα βορειοανατολικά. Και τα δύο αστέρια φαίνεται να είναι το ίδιο ψηλά στον ουρανό περίπου στις 7:οο. Το φαινόμενο μέγεθος και των δύο είναι 0. Ο πιο λαμπρός Σείριος δεν ανατέλλει πριν τις 9:00.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 5:30 μ.μ.

Σάββατο, 29 Νοεμβρίου

* Η λεπτή ημισέληνος αναδύεται από το φως του ηλιοβασιλέματος ακριβώς την ώρα για να κάνει παρέα με την Αφροδίτη και τον Δία στην σύνοδό τους. Η Αφροδίτη και ο Δίας απέχουν μόλις 2,5° ενώ το φεγγάρι βρίσκεται περίπου 20° κάτω και στα δεξιά τους.

Κυριακή, 30 Νοεμβρίου



Μια πανέμορφη εικόνα στον ουρανό! Στην σύνοδο των δύο πλανητών παίρνει μέρος και η σελήνη η οποία και σχεδόν επικαλύπτει την Αφροδίτη. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν θα έχουμε απόκρυψη της Αφροδίτης. Αυτό θα γίνει στην υπόλοιπη δυτική Ευρώπη. Αξίζει όμως η παρατήρηση με κιάλια ή τηλεσκόπιο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η φωτογράφηση της συνόδου, ιδιαίτερα της «συνάντησης» της Αφροδίτης με την σελήνη. Επιπλέον, με την χρήση μιας webcamera πετυχαίνατε υψηλές μεγεθύνσεις και μπορείτε να προβάλετε την εικόνα στην οθόνη του υπολογιστή σας.


Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.




Επιπρόσθηση της σελήνης στις 18 Ιουνίου 2007 στο φως της ημέρας. Η Αφροδίτη, αφού κρύφτηκε πίσω απο τον σεληνιακό δίσκο για αρκετή ώρα, επανεμφανίστηκε.

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακό κύκλο #24 φαίνεται ότι τώρα αρχίζει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως του ήλιου.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος – 4,1 και -2,1, αντίστοιχα) φέγγουν λαμπροί στο βραδινό λυκόφως στα νοτιοδυτικά. Η λαμπρότερη Αφροδίτη βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του Δία. Πλησιάζουν ο ένας τον άλλον περίπου κατά 1° κάθε μέρα. Βρίσκονται 2,5° μακριά στις 29 Νοεμβρίου και θα βρεθούν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 16 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (71% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 34″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας. Με απόσταση από τον ήλιο 7 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Γης, η φαινόμενη λαμπρότητά του είναι το 1/49 αυτής του ήλιου.

* Ο Άρης έχει χαθεί μέσα στο φως του ήλιου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στα πίσω πόδια του Λέοντα) λάμπει στα ανατολικά πριν και κατά την διάρκεια του λυκαυγούς. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 5 ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 1:00 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 20° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 2° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του έτους και μετά θα αρχίζουν να ανοίγουν ξανά.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στον νότο νωρίς το βράδυ. Ο Ουρανός είναι σε απόσταση μόνο 0,1° από το όμοιο σε φωτεινότητα αστέρι 96 του Υδροχόου και παραμένει εκεί μέχρι και τα μέσα Δεκεμβρίου.

* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του ηλιοβασιλέματος.

03/12/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 1/12 έως και 7/12


Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου

* Η λεπτή ημισέληνος βρίσκεται κάτω από τον Στάχυ στον πρωινό ουρανό. Κοιτάξτε στα νοτιοανατολικά το λυκαυγές.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας απέχουν τώρα 6,5° και η απόστασή τους αυτή ολοένα και μικραίνει. Θα βρείτε το ζευγάρι αυτό των δύο πιο λαμπρών πλανητών στα νοτιοανατολικά νωρίς το βράδυ.

Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου

* Ο Δίας είναι 2,6° πάνω και στα δεξιά της Αφροδίτης. Το φεγγάρι είναι περισσότερο από 13° πάνω και στα αριστερά του ζεύγους των λαμπρών πλανητών. Κοιτάξτε στα νοτιοδυτικά μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα. Η απόσταση μεταξύ της Αφροδίτης και του Δία τώρα αυξάνεται. Κάθε νύχτα που περνά, οι δύο θα είναι ολοένα και μακρύτερα.

Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου

* Ο Δίας βρίσκεται 3,2 ° δεξιά της Αφροδίτης. Ακόμα κι αν οι δύο πλανήτες είναι κοντά ο ένας με τον άλλο, το ζευγάρι είναι πολύ μακριά στο διάστημα. Η Αφροδίτη είναι περίπου 147 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, ενώ ο Δίας είναι σχεδόν έξι φορές πιο μακριά από τη Γη, περίπου 867 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

Πέμπτη, 4 Δεκεμβρίου

* Το ερυθρό, μακράς περιόδου μεταβλητό αστέρι R του Αετού θα φθάσει στην μέγιστη λαμπρότητά του (6ο μέγεθος) αυτήν την εβδομάδα. Ένα άλλο ερυθρό μεταβλητό αστέρι, το χ του Κύκνου, βρίσκεται στο ίδιο μέρος του ουρανού και θα φθάσει με τη σειρά του σε μέγιστη φωτεινότητα, 5ο μέγεθος, την επόμενη εβδομάδα. Επίσης, ο Αλγκόλ θα βρεθεί στο ελάχιστό του για δύο ώρες, με το μέσο να είναι στις 1:38 π.μ.

Παρασκευή, 5 Δεκεμβρίου

* Πρώτο τέταρτο της σελήνης στις 23:27.

* Αν κοιτάξετε χαμηλά κάτω από τον Ωρίωνα θα βρείτε τον υπέρλαμπρο Σείριο να αναδύεται. Αν προλάβετε και δείτε τον Σείριο κοντά στον ορίζοντα, θα βρείτε ότι τρεμοσβήνει πολύ γρήγορα με γρήγορες αναλαμπές από ζωηρά χρώματα. Αν έχετε μαζί σας κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο θα πάρετε μια αξέχαστη εικόνα από την ανατολή αυτού του πιο λαμπρού άστρου.

* Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:19 μ.μ.

Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου

* Καθώς κινείται ολοένα χαμηλότερα προς τα δυτικά στον βραδινό ουρανό, ο Δίας γίνεται ολοένα και πιο μικρός (34 δευτερόλεπτα του τόξου αυτήν την εβδομάδα).Για αυτό, μην απογοητευτείτε εάν το τηλεσκόπιο σας τον δείξει κάπως θολό και χωρίς να ξεχωρίζουν κάποιες λεπτομέρειες του. Ακόμα και ο γνωστός πλανητικός αστροφωτογράφος Christopher Go κατέγραψε μια τέτοια θολή εικόνα του πλανήτη στις 16 Νοεμβρίου.



Κυριακή, 7 Δεκεμβρίου

* Αν και εκτός εποχής, το θερινό τρίγωνο συνεχίζει την παρουσία του στον βραδινό ουρανό. Τα τρία φωτεινά αστέρια που το απαρτίζουν διακρίνονται στον δυτικό ουρανό. Ο αμυδρός αλλά αγαπητός αστερισμός του Δελφινιού συνοδεύει το τρίγωνο, 15 μοίρες στο πάνω αριστερό μέρος του Αλτάιρ και 2 φορές αυτήν την απόσταση προς το κάτω αριστερό μέρος του Ντενέμπ



Σύνοδος Δία και Αφροδίτης. Η παρουσία της όμορφης ημισελήνου έδωσε περισσότερη γοητεία στο δειλινό της 1ης Δεκεμβρίου.




Νωρίς το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου, στην βόρειοδυτική Ελλάδα παραλίγο να έχουμε επιπρόσθηση της Αφροδίτης απο την σελήνη.




ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακό κύκλο #24 φαίνεται ότι τώρα αρχίζει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής και ο Άρης έχουν χαθεί στο φως του ήλιου.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος – 4,2 και -2,0, αντίστοιχα) φέγγουν λαμπροί στο βραδινό λυκόφως στα νοτιοδυτικά. Η λαμπρότερη Αφροδίτη βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του Δία. Βρέθηκαν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Τώρα, ο Δίας αρχίζει να κινείται προς τα δεξιά της Αφροδίτης και θα βρίσκεται κάτω και στα δεξιά της στο τέλος της εβδομάδας.
* Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 16 ή 17 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (68% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 34″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας. Με απόσταση από τον ήλιο 7 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Γης, η φαινόμενη λαμπρότητά του είναι το 1/49 αυτής του ήλιου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στα πίσω πόδια του Λέοντα) λάμπει πολύ ψηλά στον νότο στο λυκαυγές. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 6 ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου στις 12:00 π.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 20° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 2° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του έτους και μετά θα αρχίζουν να ανοίγουν ξανά.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νότια, νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ. Ο Ουρανός είναι σε απόσταση μόνο 0,1° από το όμοιο σε φωτεινότητα αστέρι 96 του Υδροχόου και παραμένει εκεί μέχρι και τα μέσα Δεκεμβρίου.

* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του ηλιοβασιλέματος.

09/12/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 8/12 έως και 14/12


Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου

* Απόψε έχουμε το νωρίτερο ηλιοβασίλεμα του έτους για γεωγραφικό πλάτος 40° βόρεια. Η πιο αργή ανατολή του ήλιου για αυτό το έτος είναι στις 5 Ιανουαρίου. Φαίνεται οτι η διαφορά σε ημέρες από την ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου είναι ίση, απο την άλλη μεριά, με τη αντίστοιχη διαφορά από το νωρίτερο ηλιοβασίλεμα.

Τρίτη, 9 Δεκεμβρίου

* Ο Δίας βρίσκεται 8,5° κάτω και στα δεξιά της Αφροδίτης. Κοιτάξτε στον νοτιοδυτικό ουρανό στο βραδινό λυκόφως.

* Το φεγγάρι είναι σε φάση gibbous αλλά αρχίζει να φαίνεται γεμάτο. Η συναρπαστική περιοχή του φεγγαριού κοντά στον κρατήρα Αρίσταρχο (Aristarchus) είναι τώρα ορατή με ένα τηλεσκόπιο. Ο Αρίσταρχος είναι ο φωτεινότερος κρατήρας στην όψη της σελήνης.

Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου

* Το σχεδόν γεμάτο φεγγάρι (97% σε φωτεινότητα) βρίσκεται κοντά στις Πλειάδες και θα καλύψει κάποια από τα αστέρια τους στον ουρανό της βόρειας Αμερικής νωρίς τα ξημερώματα.
* Το λαμπρό φεγγάρι περνάει μέσα από τους λαμπρούς αστερισμούς του Ταύρου και των Διδύμων τις επόμενες ημέρες.

Πέμπτη, 11 Δεκεμβρίου

* Αν κοιτάξετε χαμηλά κάτω από τον Ωρίωνα θα βρείτε τον υπέρλαμπρο Σείριο να αναδύεται. Αν προλάβετε και δείτε τον Σείριο κοντά στον ορίζοντα, θα βρείτε ότι τρεμοσβήνει θεαματικά με γρήγορες αναλαμπές από ζωηρά χρώματα. Αν έχετε μαζί σας κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο θα πάρετε μια αξέχαστη εικόνα από την ανατολή αυτού του πιο λαμπρού άστρου.

Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου

* Η Αφροδίτη βρίσκεται 11 μοίρες μακριά από τον Δία νωρίς το βράδυ στον νοτιοδυτικό ουρανό. Πάνω και στα δεξιά της βρίσκονται ο άλφα και ο βήτα του Αιγόκερου.

* Πανσέληνος στις 6:38 μ.μ. Το φεγγάρι είναι μόλις μερικές ώρες πριν από το πιο κοντινό περίγειό του από το 2008. Είναι η μεγαλύτερη και φωτεινότερη πανσέληνος από το 1993, κατά ένα μικρό ποσοστό.

Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου

* Η ετήσια βροχή διαττόντων Διδυμίδες φθάνει στην κορύφωση της απόψε. Από αργά το βράδυ μέχρι την αυγή, θεωρητικά, θα βλέπατε περίπου ένα μετέωρο κάθε λίγα λεπτά. Όμως, το φως της σελήνης θα γεμίσει τον ουρανό και θα κρύψει πολλά από αυτά τα μετέωρα.

* Ο Κρόνος είναι σε δυτικό τετραγωνισμό, 90° δυτικά του ήλιου στον πρωινό ουρανό.


Κυριακή, 14 Δεκεμβρίου

* Δεν είναι ούτε χειμώνας ακόμα, αλλά ήδη η κατσαρόλα της Μεγάλης Άρκτου αρχίζει τη μακρά ετήσια άνοδό της στον βραδινό ουρανό, με την βάση της να βγαίνει πρώτα μέσω των γυμνών κλαδιών των δέντρων στα βόρεια - βορειοανατολικά. Θα βρεθεί υψηλότερα όταν θα πλησιάζουμε στα θερμά βράδια του Μαΐου και του Ιουνίου.


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ


* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακός κύκλος #24 φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια με αποκορύφωμα το ηλιακό μέγιστο του 2012. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής και ο Άρης έχουν χαθεί στο φως του ήλιου.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος – 4,2 και -2,0, αντίστοιχα), οι δύο λαμπροί πλανήτες, φέγγουν στο βραδινό λυκόφως στα νοτιοδυτικά και συνεχίζουν καθημερινά να απομακρύνονται ο ένας από τον άλλον. Βρέθηκαν σε σύνοδο, σε απόσταση μόλις 2°, στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου. Τώρα, ο Δίας αρχίζει να κινείται προς τα δεξιά της Αφροδίτης και βρίσκεται κάτω και στα δεξιά της. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 17 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (67% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 33″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας. Με απόσταση από τον ήλιο 7 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Γης, η φαινόμενη λαμπρότητά του είναι το 1/49 αυτής του ήλιου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,1, στα πίσω πόδια του Λέοντα) λάμπει πολύ ψηλά στον νότο στο λυκαυγές. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 7 ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου τα μεσάνυχτα. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 21° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 1° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του Δεκεμβρίου, θα ανοίξουν ξανά και θα κλείσουν πάλι σε θέση σχεδόν απόλυτης κάτοψης τον Σεπτέμβριο του 2009, τότε που ο πλανήτης θα βρεθεί, δυστυχώς, σε σύνοδο με τον ήλιο.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νότια, νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ. Ο Ουρανός είναι σε απόσταση μόνο 0,1° από το όμοιο σε φωτεινότητα αστέρι 96 του Υδροχόου και παραμένει εκεί μέχρι και τα μέσα Δεκεμβρίου.

* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του ηλιοβασιλέματος.

15/12/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 15/12 έως και 21/12


Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου

* Αυτό το βράδυ, η φωτεινή σελήνη σχηματίζει ένα σχεδόν ισόπλευρο τρίγωνο με τον Πολυδεύκη, ψηλά από πάνω της, και τον Προκύωνα πάνω και στα δεξιά της. Ο Κάστορας αιωρείται πάνω από τον Πολυδεύκη.




Τρίτη, 16 Δεκεμβρίου

* Η Μίρα, αυτό το ξεχωριστό ερυθρό μεταβλητό αστέρι μακράς περιόδου είναι αυτήν την περίοδο ορατό με γυμνό μάτι ακόμη και μέσω ενός ουρανού με ελαφρά φωτορύπανση (κοιτάξτε σχετικά νωρίς, πριν την ανατολή της σελήνης). Μέχρι την 11η Δεκεμβρίου η Μίρα είχε λαμπρύνει σε περίπου μέγεθος 3,5. Πρόκειται να φθάσει στη μέγιστη φωτεινότητα της γύρω στις 22 Δεκεμβρίου. Φαίνεται να είναι ήδη εκεί.



Τετάρτη, 17 Δεκεμβρίου

* Άλλα ερυθρά μεταβλητά αστέρια σαν την Μίρα πρόκειται να φθάσουν στο μέγιστό τους περίπου αυτήν την περίοδο: το R του Αετού με μέγεθος 6,1, το R του Τριγώνου με μέγεθος 6,2, το R του Μικρού Κυνός με μέγεθος 8,0, το R των Διδύμων με μέγεθος 7,1, το R του Υδροχόου με μέγεθος 6,5. Όλα μαζί τώρα. . . .


Πέμπτη, 18 Δεκεμβρίου

* Πόσα αστέρια της κατσαρόλας της Μεγάλης Αρκτου μπορείτε να δείτε; Αυτό εξαρτάται από τον ορίζοντά σας, αν είναι καθαρός χωρίς εμπόδια, και αν ο ουρανός σας είναι σκοτεινός. Ιδιαίτερα δύσκολο είναι να εντοπίσετε την άκρη του χερουλιού.

* Το φεγγάρι και ο Κρόνος λάμπουν και οι δύο κοντά στα σύνορα των αστερισμών του Λέοντα και της Παρθένου. Κανονικά, τους δακτύλιους του Κρόνου είναι εύκολο να τους δει κανείς μέσω ενός τηλεσκοπίου. Όποτε όμως ο Κρόνος είναι κοντά στα σύνορα μεταξύ Λέοντα και Παρθένου, οι δακτύλιοι του εμφανίζονται σε κάτοψη.

Παρασκευή, 19 Δεκεμβρίου

* Τελευταίο τέταρτο της σελήνης στις 12:31 μ.μ.

* Η Αφροδίτη βρίσκεται μακριά από τον Δία νωρίς το βράδυ στον νοτιοδυτικό ουρανό. Πάνω και στα δεξιά της βρίσκονται ο άλφα και ο βήτα του Αιγόκερου.

* Καθώς η Αφροδίτη αναρριχείται ψηλότερα και ο Δίας χαμηλότερα (απόψε απέχουν 17 μοίρες), ψάξτε τον Ερμή που αρχίζει να κάνει την εμφάνισή του χαμηλά στον νοτιοδυτικό ουρανό. Φαίνεται δύσκολα στο τέλος της εβδομάδας και μόνο με κιάλια. Όμως, θα βρίσκεται ψηλότερα και θα φαίνεται ευκολότερα την επόμενη εβδομάδα.

Σάββατο, 20 Δεκεμβρίου

* Αν κοιτάξετε ψηλά στον βορρά νωρίς το βράδυ, θα δείτε τον αστερισμό της Κασσιόπης σε σχήμα Μ. Τα τρία πιο φωτεινά άστρα σχηματίζουν την αριστερή πλευρά του.

Κυριακή, 21 Δεκεμβρίου

* Η μεγαλύτερη νύχτα του έτους για το βόρειο ημισφαίριο. Ο ήλιος φθάνει στο χειμερινό ηλιοστάσιο στις 2:04 μ.μ. Τότε ο ήλιος τελειώνει το νότιο ταξίδι του στο γήινο ουρανό και αρχίζει την εξάμηνη επιστροφή του προς βορρά. Το χειμερινό ηλιοστάσιο καθορίζει την έναρξη του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο και το καλοκαίρι στο νότιο ημισφαίριο.



ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον Ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακός κύκλος #24 φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια με αποκορύφωμα το ηλιακό μέγιστο του 2012. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .


* Ο Ερμής (μέγεθος -0,8) είναι ακόμα κρυμμένος στο φως του ηλιοβασιλέματος νωρίς αυτήν την εβδομάδα. Αλλά, από την 18η Δεκεμβρίου και μετά, αρχίζει να εμφανίζεται νωρίς στο λυκόφως μόλις πάνω από τον ορίζοντα, αρκετές μοίρες κάτω και στα δεξιά του Δία. Να έχετε μαζί σας ένα ζευγάρι κιάλια.

* Η Αφροδίτη και ο Δίας (με μεγέθη – 4,2 και -2,0, αντίστοιχα), οι δύο λαμπροί πλανήτες, φέγγουν στο βραδινό λυκόφως στα νοτιοδυτικά και συνεχίζουν να απομακρύνονται ο ένας από τον άλλον κατά 1° περίπου καθημερινά. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 18 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (65% σε φωτεινότητα). Ο Δίας έχει διάμετρο 33″ αλλά έχει πολύ χαμηλότερη φωτεινότητα επιφάνειας. Με απόσταση από τον ήλιο 7 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Γης, η φαινόμενη λαμπρότητά του είναι το 1/49 αυτής του ήλιου.



* Ο Άρης παραμένει κρυμμένος στην λάμψη του Ήλιου.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,0, κοντά στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο) λάμπει πολύ ψηλά στον νότο στο λυκαυγές. Φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 7 ώρες πριν την ανατολή του ήλιου. Ανατέλλει περίπου τα μεσάνυχτα. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 22° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει του δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, μόνο με κλίση 1° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. Θα φθάσουν σε ελάχιστη κλίση 0,8° στο τέλος του Δεκεμβρίου, θα ανοίξουν ξανά και θα κλείσουν πάλι σε θέση σχεδόν απόλυτης κάτοψης τον Σεπτέμβριο του 2009, τότε που ο πλανήτης θα βρεθεί, δυστυχώς, σε σύνοδο με τον ήλιο.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νότια, νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ. Δείτε αναλυτικό χάρτη με τις θέσεις των πλανητών εδώ.

* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του Ήλιου.

22/12/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 22/12 έως και 28/12


Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου

* Η βροχή διαττόντων Αρκτίδες φθάνει στο αποκορύφωμά της τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης. Φαίνεται ότι το πηγαίο σημείο της είναι το μέρος του ουρανού που βρίσκεται κοντά στην Μικρή Άρκτο. Η βροχή διαρκεί από τις 17 μέχρι τις 25 Δεκεμβρίου. Συνήθως παράγονται περίπου 10 μετέωρα την ώρα και κάποιες φορές φθάνουν μέχρι και τα 100 μετέωρα την ώρα. Κάποιες βροχές διαττόντων όπως οι Περσοίδες τον Αύγουστο, παρατηρούνται κάθε χρόνο, εδώ και πολλούς αιώνες. Αλλά, οι Αρκτίδες, παρατηρούνται εδώ και μόνο έναν αιώνα. Ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα όταν κάποιος παρατηρητής του νυχτερινού ουρανού διαπίστωσε ότι μερικά μετέωρα που φαίνονταν αυτήν την περίοδο του έτους δεν ήταν είχαν τυχαία κατεύθυνση ως προς την κίνησή τους στον ουράνιο θόλο αλλά φαίνονταν ότι προέρχονταν από ένα σημείο κοντά στο αστέρι Kochab στον σχηματισμό της κατσαρόλας της Μικρής Άρκτου.

* Η Μίρα, αυτό το ξεχωριστό ερυθρό μεταβλητό αστέρι μακράς περιόδου είναι αυτήν την περίοδο ορατό με γυμνό μάτι ακόμη και μέσα από έναν ουρανό με ελαφρά φωτορύπανση. Απόψε η Μίρα έχει λαμπρύνει σε μέγεθος περίπου 3,5 και φθάνει στη μέγιστη φωτεινότητα της.


Τρίτη, 23 Δεκεμβρίου

* Σε αυτές τις μεγάλες νύχτες του Δεκεμβρίου, ο αστερισμός του Ηνίοχου οδηγά το άρμα του μέσα στον ουρανό όλη τη νύχτα. Αυτό το θεϊκό άρμα, όμορφα ντυμένο με το λαμπρό κίτρινο αστέρι του, την Αίγα, αρχίζει το ταξίδι του στα βορειοανατολικά το σούρουπο, φθάνει πολύ ψηλά τα μεσάνυχτα και τερματίζει πάνω στα βορειοδυτικά την αυγή. Ένας σκοτεινός ουρανός της υπαίθρου, χωρίς φεγγάρι, φανερώνει τον δρόμο με τα αστέρια απ’ όπου περνά ο Ηνίοχος: τον γαλαξία μας. Με κιάλια θα μπορέσετε να βρείτε τα φωτεινά ανοιχτά αστρικά σμήνη του αστερισμό:M37, M36 και M38. Τα αστέρια Menkalinan και θ του Ηνίοχου είναι σε κατεύθυνση από βορρά προς νότο και δείχνουν προς τον Πολικό, στα βόρεια, και προς τον λαμπρό και κοκκινισμένο Μπετελγκέζ, προς τα νότια. Ακόμα, με κιάλια, θα μπορέσετε να διακρίνετε και το σμήνος M35 ανάμεσα στο θ του Ηνίοχου και τον Μπετελγκέζ.


Τετάρτη, 24 Δεκεμβρίου

* Αυτήν την εβδομάδα, ο λαμπρός Σείριος, το φωτεινότερο αστέρι στον ουρανό της νύχτας, ανατέλλει περίπου στις 8 μ.μ.. Η ζώνη του Ωρίωνα δείχνει προς τα κάτω, σχεδόν στο σημείο απ’ όπου ανατέλλει. Όταν ο Σείριος είναι πολύ χαμηλά, συχνά τρεμοσβήνει με ζωηρά, φανταχτερά χρώματα, ένα εφέ που αποκαλύπτεται ιδιαίτερα καθαρά με κιάλια.

* Ο γνωστός ερυθρός μεταβλητός αστέρας Αλγκόλ θα βρεθεί στο ελάχιστό του για δύο ώρες με κεντρικό σημείο στις 3:12 π.μ.


Πέμπτη, 25 Δεκεμβρίου

* Καλά Χριστούγεννα!
Στα μέσα και προς τα τέλη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η 25η Δεκεμβρίου ήταν τα γενέθλια του "ανυπέρβλητου" ήλιου. Γιόρταζαν την επιβίωση του ήλιου μετά από ένα άλλο σκοτεινό χειμερινό ηλιοστάσιο και έπαιρναν την υπόσχεση ότι το περισσότερο φως και η ζεστασιά της άνοιξης θα έφερνε τελικά το καλοκαίρι στο επόμενο διάστημα.

Παρασκευή, 26 Δεκεμβρίου

* Καθώς τελειώνει το λυκόφως και βγαίνουν τα αστέρια, θα βρείτε τον φωτεινό Βέγα να λάμπει στο ίδιο ύψος στα βορειοδυτικά με την εξίσου φωτεινή Αίγα στα βορειοανατολικά. Αυτή η πράξη ισσοροπίας των δύο λαπρών άστρων συμβαίνει πάντα κατά τη διάρκεια του λυκόφωτος γύρω στην περίοδο των Χριστουγέννων.

* Μετά από το σούρουπο, ακολουθήστε τη ζώνη του Ωρίωνα 22° πρός τα πάνω και κάμψτε ελαφρώς προς το Βορρά για να βρείτε τον Λαμπαδία (Aldebaran), το μάτι του Ταύρου. Περίπου μεσοστρατίς μεταξύ της ζώνης του Ωρίωνα και του Πολικού αστέρα, θα βρείτε την Αίγα (Capella), το αστέρι της μητέρας αίγας. Περίπου 34° στα αριστερά του Μπετελγκέζ (Betelgeuse) και 30 με 34° κάτω από την Αίγα, θα βρείτε τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, τα αστέρια των Διδύμων.


Σάββατο, 27 Δεκεμβρίου

* Νέα σελήνη στις 14:22 μ.μ.

* Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,9, βρίσκεται 1 ½ μοίρα βόρειο-βορειοδυτικά (στα δεξιά) της Αφροδίτης, του φωτεινότερου πλανήτη με μέγεθος –4,3. Μια διαφορά 80,000 φορές χωρίζει την μεταξύ τους λαμπρότητα! Θα μπορούσατε να τους δείτε και τους δυο μαζί ταυτόχρονα με κάποιο τηλεσκόπιο ευρέως πεδίου; Ή θα έπρεπε να βγάλετε την εκθαμβωτική Αφροδίτη εκτός πεδίου; Αρκετά αμυδρά αστέρια είναι στην περιοχή.



Κυριακή, 28 Δεκεμβρίου





ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον Ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακός κύκλος #24 φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια με αποκορύφωμα το ηλιακό μέγιστο του 2012. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής (μέγεθος -0,7) είναι πολύ χαμηλά αμέσως μετά το ηλιοβασίλεμα αλλά αρχίζει να φαίνεται ευκολότερα. Να έχετε μαζί σας ένα ζευγάρι κιάλια. Στο τέλος αυτής της εβδομάδας και στην αρχή της άλλης ο Ερμής είναι σε σύνοδο με τον Δία. Δείτε τον παραπάνω χάρτη την ημέρα της Κυριακής.

* Η Αφροδίτη (μέγεθος – 4,3) είναι ο λαμπρός Αποσπερίτης στο βραδινό λυκόφως στα νοτιοδυτικά. Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι η Αφροδίτη είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 19 δευτερόλεπτα του τόξου) και είναι σε φάση gibbous (62% σε φωτεινότητα).

* Ο Άρης παραμένει κρυμμένος στην λάμψη του Ήλιου.

* Ο Δίας (μέγεθος – 1,9), χαμηλότερα και στα δεξιά της Αφροδίτης, συνεχίζει να απομακρύνεται απ’ αυτήν. Δύει στο τέλος του λυκόφωτος.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,0, κοντά στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο) λάμπει πολύ ψηλά στον νότο στο λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 11:30 μ.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 22° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει τους δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, σε ελάχιστη κλίση 0,8° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. θα ανοίξουν ξανά και θα κλείσουν πάλι σε θέση σχεδόν απόλυτης κάτοψης τον Σεπτέμβριο του 2009, τότε που ο πλανήτης θα βρεθεί, δυστυχώς, σε σύνοδο με τον ήλιο.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,8 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νότια, νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ. Ο Ποσειδώνας βρίσκεται κοντά στην Αφροδίτη.
* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του Ήλιου.

29/12/08 - Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτήν την εβδομάδα, από 22/12 έως και 4/1


Δευτέρα, 29 Δεκεμβρίου



Αν κοιτάξετε στον νοτιοδυτικό ουρανό μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα, θα δείτε τον Ερμή 2,5° κάτω από τον Δία. Το ζευγάρι του Δία με τον Ερμή βρίσκεται κάτω από την λεπτή ημισέληνο.

Τρίτη, 30 Δεκεμβρίου

* Η ημισέληνος βρίσκεται στα μέσα της απόστασης μεταξύ της Αφροδίτης και του ζευγαριού Δία-Ερμή. Η συνολική απόσταση των τριών πλανητών είναι 28°, ενώ ο Δίας με τον Ερμή απέχουν μόλις 1,4°. Κοιτάξτε στο νοτιοδυτικό ουρανό μια ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα. Απόψε, η απόσταση των τριών πλανητών στον βραδινό ουρανό είναι η μικρότερη.

Τετάρτη, 31 Δεκεμβρίου

* Η Αφροδίτη και το φεγγάρι φτιάχνουν ένα όμορφο ζευγάρι ψηλά στο νοτιοδυτικό ουρανό στο λυκόφως. Τους χωρίζει ένα διάστημα 3°. Εν τω μεταξύ, ο Δίας και ο Ερμής είναι επίσης ένα ανάλογο ζευγάρι πιο μακριά, κάτω και στα δεξιά του ζευγαριού σελήνης- Αφροδίτης. Αυτό είναι το βράδυ που ο Δίας και ο Ερμής θα βρεθούν πιο κοντά, μόλις 1,3°.

Πέμπτη, 1 Ιανουαρίου

* Καλή χρονιά!

* Σας φαίνεται ότι η Μίρα αρχίζει να εξασθενίζει σε φωτεινότητα; Δεν ήταν μια εβδομάδα πριν που έφθασε στη μέγιστη φωτεινότητά της, με μέγεθος περίπου 3,5 και που φαίνονταν εύκολα με γυμνό μάτι;
* Επίσης: τα ερυθρά μεταβλητά αστέρια μεγάλης περιόδου R του Κύκνου, R της Κασσιόπης και T του Κηφέα θα βρεθούν στη μέγιστη λαμπρότητά τους (6ο και 8ο μέγεθος) αυτές τις μέρες.


Παρασκευή, 2 Ιανουαρίου

* Οι Τεταρτίδες, η σύντομη βροχή διαττόντων θα κορυφωθεί ξημερώματα Σαββάτου… την πιο κρύα ώρα της νύχτας, στην πιο κρύα εποχή του έτους.

* «Οι Τεταρτίδες ή Quadrantids είναι μία βροχή διαττόντων. Ακτινοβόλο σημείο της βροχής, είναι ο αστερισμός του Quadrans Muralis ή Επιτοίχιος Τετράς στα ελληνικά, ο οποίος δεν χρησιμοποιείται πλέον. Το μέγιστο της βροχής παρακολουθείται στις 17 Ιανουαρίου κάθε χρόνου, ενώ Τεταρτίδες παρατηρούνται γενικά μεταξύ 1 έως 6 Ιανουαρίου. Ο ωριαίος ρυθμός θεωρητικά μπορεί να φτάσει τα 100 μετέωρα την ώρα. Συντεταγμένες ακτινοβόλου σημείου στο μέγιστο: Ορθή Αναφορά: 15h 28m, Απόκλιση: +50.» (Πηγή: http://www.astronomia.gr)


Σάββατο, 3 Ιανουαρίου

* Η Μεγάλη Άρκτος βρίσκεται στο ΒΑ μέρος του ουρανού κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ένας θεωρητικά αστερισμός της άνοιξης, αρχίζει ήδη να ανατέλλει. Είναι ο Λέων. Το πιο λαμπρό του αστέρι, ο Βασιλίσκος, φαίνεται μόλις πάνω από τον ορίζοντα νωρίς το βράδυ. Βρίσκεται στο κάτω μέρος ενός σχηματισμού που μοιάζει σαν ένα Αγγλικό ερωτηματικό (?) με ανάποδη φορά.

Κυριακή, 4 Ιανουαρίου

* Πρώτο τέταρτο της σελήνης στις 1:56 μ.μ. 90 μοίρες στα ανατολικά του ήλιου. Σημειώστε ότι το σχήμα του φεγγαριού είναι γεμάτο κατά το ήμισυ. Αυτή η φάση του φεγγαριού είναι ιδανική για να χρησιμοποιήσετε τα κιάλια σας ή το τηλεσκόπιο σας για να εξετάσετε τις λεπτομέρειες στην επιφάνεια της σελήνης. Αυτό συμβαίνει επειδή στην διαχωριστική γραμμή της σελήνης (terminator, δηλαδή, το όριο ημέρα-νύχτας), στο κέντρο του σεληνιακού δίσκου, βλέπουμε τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της επιφάνειας που φωτίζεται από τον χαμηλά ανατέλλοντα ήλιο. Τα βουνά ρίχνουν μακριές σκιές, και οι κρατήρες φαίνονται πολύ βαθιοί. Η περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο αυτή τη εποχή του έτους την φέρνει στους Ιχθείς (η θέση στην οποία βρίσκεται η σελήνη απόψε).





Το νεφέλωμα της Μέδουσας (IC443, Jellyfish Nebula) είναι ένα όμορφο απομεινάρι υπερκαινοφανούς στον αστερισμό των Διδύμων. Δημιουργήθηκε πριν από περίπου 30.000 χρόνια. Εκπομπές ακτίνων Χ παράγονται από ένα αστέρι νετρονίων που κρύβεται βαθιά μέσα στο νεφέλωμα, όλο ότι απέμεινε από το αρχικό αστέρι. Το αστέρι νετρονίων είναι ιδιαίτερα πυκνό και περιστρέφεται γρήγορα, αντιπροσωπεύοντας το τελικό στάδιο ενός αστεριού μεταξύ 1,4 και 3 ηλιακών μαζών. Εκτός από το υδρογόνο, το νεφέλωμα αποτελείται από άλλα πιό σύνθετα στοιχεία όπως το οξυγόνο, πυρίτιο, άνθρακα, και σίδηρο. Τα στοιχεία αυτά δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της ζωής του αστεριού μέσω της πυρηνικού σύντηξης. Αυτά τα στοιχεία μπορούν κάποια μέρα να γίνουν μέρος ενός ηλιακού συστήματος που θα μπορούσε να υποστηρίξει ζωή


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

* Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά. Ο ηλιακός κύκλος #24 φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αναμένεται να δώσει ηλιακή δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια με αποκορύφωμα το ηλιακό μέγιστο του 2012. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: http://www.spaceweather.com .

* Ο Ερμής (ακόμα με μέγεθος -0,7) φαίνεται σχετικά εύκολα χαμηλά στα νοτιοδυτικά μετά το ηλιοβασίλεμα. Να έχετε μαζί σας ένα ζευγάρι κιάλια και να εντοπίσετε πρώτα τον Δία. Οι δύο πλανήτες βρίσκονται σε σύνοδο. Στις 31 Δεκεμβρίου θα έχουν την μικρότερη μεταξύ τους απόσταση, 1,3°.

* Η Αφροδίτη (μέγεθος – 4,4) είναι ο λαμπρός Αποσπερίτης στο βραδινό λυκόφως, στον νοτιοδυτικό ουρανό. Θα βρεθεί σε σύνοδο με την σελήνη την παραμονή της πρωτοχρονιάς. Μια πολύ όμορφη εικόνα στο δειλινό! Με τηλεσκόπιο θα διαπιστώσετε ότι είναι ακόμα μικρή (με διάμετρο 20 δευτερόλεπτα του τόξου) και βρίσκεται σε φάση gibbous (59% σε φωτεινότητα).

* Ο Άρης παραμένει κρυμμένος στην λάμψη του Ήλιου.

* Ο Δίας (μέγεθος – 1,9), μακριά, χαμηλότερα και στα δεξιά της Αφροδίτης, συνεχίζει να απομακρύνεται απ’ αυτήν. Δύει στο τέλος του λυκόφωτος. Ο αμυδρότερος Ερμής θα βρίσκεται κοντά του αυτήν την εβδομάδα.

* Ο Κρόνος (μέγεθος +1,0, κοντά στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο) λάμπει πολύ ψηλά στον νότο στο λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 11:00 μ.μ. Μη τον μπερδέψετε με τον Βασιλίσκο που τρεμοσβήνει 22° ψηλότερά του. Αν και η διαταραχή της ατμόσφαιρας θα είναι πολύ μεγάλη λόγω της χαμηλής του θέσης, με τηλεσκόπιο θα μπορέσετε να διαπιστώσετε ότι ο Κρόνος έχει γυρίσει τους δακτυλίους του σε σχεδόν θέση κάτοψης, σε ελάχιστη κλίση 0,8° από την θέση παρατήρησής μας πάνω στη Γη. θα ανοίξουν ξανά και θα κλείσουν πάλι σε θέση σχεδόν απόλυτης κάτοψης τον Σεπτέμβριο του 2009, τότε που ο πλανήτης θα βρεθεί, δυστυχώς, σε σύνοδο με τον ήλιο.

* Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας (φαινόμενα μεγέθη 5,9 και 7,9, στον Υδροχόο και τον Αιγόκερο, αντίστοιχα) είναι στα νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ. Ο Ποσειδώνας βρίσκεται κοντά στην Αφροδίτη. Η Αφροδίτη θα βρεθεί πολύ κοντά στον Ουρανό στις 22 Ιανουαρίου, σε απόσταση μόλις 1,2 μοίρες.

* Ο Πλούτωνας έχει χαθεί στο φως του Ήλιου.