Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ 'ΨΥΧΗ' ΩΣ ΠΑΡΑΛΟΓΟ
Πήρα το θάρρος να ανοίξω αυτό το νέο θέμα στην συγκεκριμένη θεματική κατηγορία πιστεύοντας
ότι ταιριάζει καλύτερα, αν σφάλω συγγνώμη για την προσθήκη του.
Με αφορμή μια συζήτηση -για το τι συμβαίνει σήμερα- με αξιόλογα μέλη της Δημοθοινιας,
ωθήθηκα στην διατύπωση της εξής άποψης: “ Με ρώτησες με ποια ψυχή θα δώσουμε τον αγώνα
και είπες μας απαντά η μυθιστορία των Ελλήνων και απαντάω και εγώ- το αναφέρω αυτό ως προς
την απαισιόδοξη θέση σου για το τώρα-: Η άλωση της Κωνσταντινούπολης έγινε το 1453, που ήταν
η ελληνική ψυχή το 1460;! ενώ υπήρχε και κάποια παιδεία καλύτερη από την σημερινή;! Που ήταν
η ελληνική ψυχή το 1480;! 1500;! 1550;!1600;!1700;! 1800;! Τι έκανε ή που βρισκόταν αυτή η
ελληνική ψυχή 400 ολόκληρα χρόνια;! Η ελληνική ψυχή δεν έδωσε ποτέ απλές μάχες, δεν έδωσε
ποτέ έναν απλό πόλεμο, δεν χάθηκε ποτέ μα ούτε έχει χαθεί και τώρα. Η ελληνική ψυχή έδωσε
μάχες με το απίθανο, το πρωτάκουστο, το αδιανόητο, το παράλογο. Που να φανταστεί κανείς ότι θα
υπάρξει τέτοια αντίσταση από τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες, που να φανταστεί κανείς ότι ο
Μ.Αλέξανδρος θα κατέλυε την περσική αυτοκρατορία και θα έφτανε εκεί που έφτασε, που να
φανταστεί κανείς ότι μετά από 400 χρόνια θα υπήρχε Έλληνας και μάλιστα θα επαναστατούσε για
να χτίσει μια νέα Ελλάδα μετά από τόσα χρόνια, που να φανταστεί κανείς ότι μια χούφτα Ελλήνων
έκανε το 1940 ο,τι δεν μπορούσαν οι συμμαχικές δυνάμεις μέχρι τότε, να αντισταθούν σθεναρά
στην λαίλαπα του Χίτλερ. Όλα αυτά μοιάζανε τότε σενάρια επιστημονικής φαντασίας, παράλογα,
όπως η παράλογη νίκη του Σίσυφου στο γνωστό μύθο, όπου ενώ οι θεοί τον τιμώρησαν να
σπρώχνει ένα βράχο μέχρι την κορυφή και αυτός στην συνέχεια ξαναέπεφτε, ο Σίσυφος χωρίς να
εξαναγκάζεται από κάποιον ή κάτι, ξανά κατεβαίνει να ανεβάσει το βράχο στην κορυφή, ξανά και
ξανά μέχρι σήμερα και να φωνάζει δυνατά “Θεοί με ακούτε; Σας νίκησα, ΔΕΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΩ, θα
ανεβάζω το βράχο εις τους αιώνες μέχρι αυτός να μείνει στην κορυφή, δεν μπορέσατε ούτε
μπορείτε να με τιμωρήσετε!!!” Αυτός ο παραλογισμός είναι που κάνει μοναδική την Ελληνική
ψυχή. Η Ελληνική ψυχή μιλάει μόνο όταν όλες οι άλλες σωπάσουν και καλώς ή κακώς υπάρχουν
ψυχές που ακόμα μιλάνε. Η Ελληνική ψυχή μιλάει όταν κανείς δεν το περιμένει, εμείς όμως καλώς
ή κακώς περιμένουμε.”
Ξαναδιαβάζοντάς την -εγώ την αποδέχομαι ως ορθή, όχι ότι είναι απαραίτητα ορθή- διαπίστωσα με
έκπληξη ότι μοιάζει με μισή αλήθεια, συνεπώς προκύπτει άλλο νόημα από αυτό που θα ήταν, αν
είχε ειπωθεί ολόκληρη η αλήθεια.
Τι θέλω να πώ: το παράλογο που πιο πάνω διατυπώθηκε έχει την έννοια 'αποκλείεται να τα
καταφέρεις', 'είναι αδύνατον να γίνει, μην το σκέφτεσαι καν', μα καλά είσαι τρελός; με τα τέρατα
πας να τα βάλεις;' .Το παράλογο όμως έχει και μια άλλη έννοια την εξής: 'αποκλείεται, είναι
αδύνατον να πιστέψω ότι το έκανε αυτό, δεν το χωρά ο νούς μου,αυτός δεν θα πείραζε μυρμήγκι',
'όλοι είχαμε να λέμε καλά λόγια για αυτόν, απορώ πως το έκανε, κάτι δεν στέκει'.
Πριν συνεχίσω θα δεχτώ σαν αξίωμα -εμένα μου φαίνεται ορθό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι και
εσείς το θεωρείτε ορθό- ότι η Ελληνική ψυχή εκφράζεται ως επί το πλείστον από Έλληνες, είτε ως
σύνολο είτε ως άτομο. Έτσι λοιπόν θα αναφέρω μερικά παραδείγματα περί Ελληνικής ψυχής υπό
την δεύτερη έννοια του παραλόγου. Η ηρωική αντίσταση του Λεωνίδα κάμφθηκε εξ αιτίας της
προδοσίας του Εφιάλτη,ενός Έλληνα! Ο Θεμιστοκλής ο μόνος άνθρωπος που ερμήνευσε σωστά τα
λόγια της Πυθίας και ο οποίος είναι η κύρια αιτία της επιτυχίας στη Σαλαμίνα εναντίον των
Περσών, αργότερα φεύγει εξόριστος από τους πολίτες, τους οποίους προστάτεψε με την ιδιοφυή
του σκέψη και μάλιστα καταλήγει προστατευόμενος στην αυλή του Πέρση βασιλιά όπου στο τέλος
πεθαίνει αυτοκτονώντας! Ο κάθε Πέρσης βασιλιάς δεν θα είχε βλέψεις προς την Ελλάδα -εικάζω,
μου φαίνεται πολύ πιθανόν- αν δεν υπήρχαν τόσοι Έλληνες εξόριστοι ή αυτοεξόριστοι που να είχαν
γίνει σύμβουλοι του, και οι οποίοι να τον ωθούν να εκστρατεύσει εναντίων Ελλήνων! Ο
Παυσανίας, ο αρχιστράτηγος της νίκης στη μάχη των Πλαταιών εναντίον των Περσών, αργότερα
κατηγορείται για συνεργασία με τον Πέρση βασιλιά με σκοπό την υποδούλωση των Ελλήνων,
παρόλο ότι αθωώθηκε δεν έπαψαν να τον κυνηγούν με αποτέλεσμα να πεθάνει από ασιτία μέσα σε
ναό! Οι ίδιοι πολίτες που έδωσαν το 1ο βραβείο στον Αριστοφάνη για τους Ιππείς το 424 π.Χ, όπου
ο Κλέων διακομοδείται, χαρακτηρίζεται δειλός και ποταπός, οι ίδιοι πολίτες τον έθεσαν αρχηγό
λίγο αργότερα το 422 π.Χ,κατά του Βρασίδα στη Θράκη! - μήπως και σήμερα δεν πράττουμε κάτι
ανάλογο πριν και κατά την διάρκεια εκλογών;! Και να φανταστείτε τότε η Δημοκρατία ήταν στο απόγειό της!-. Έλληνες δεν ήθελαν το τούρκικο φέσι από την παπική τιάρα;! Έλληνες δεν
φυλακίσανε τον ήρωα του '21 Κολοκοτρώνη;! Μετά το έπος του '40 Έλληνες δεν σφάζανε
Έλληνες;!
Από όλα αυτά οδηγούμε σε τρεις διαφορετικές σκέψεις για την Ελληνική ψυχή.
1η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή έχει ή είχε υποπέσει σε ΥΒΡΗ και η τιμωρία της είναι αμέσως μετά
από κάθε μεγάλη επιτυχία, η ΝΕΜΕΣΙΣ να της υποβάλει την ποινή του αλληλοσπαραγμού -ίσως με
εξαίρεση την επιτυχία του Μ. Αλεξάνδρου-. Δεν μπορώ να βρώ την ύβρη, όμως δεν σημαίνει ότι
δεν περνάει από το μυαλό μου αυτή η σκέψη.
2η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή ίσως να κατάφερε κάποτε είτε με τον Μ.Αλέξανδρο είτε πολύ πολύ
πιο πίσω- βλέπε μύθο Ατλαντίδος- να φτάσει στο ύψιστο σημείο της δόξας της και πλέον να έχει
κλείσει ο κύκλος της. Για μένα το σύμπαν δίνει χώρο έκφρασης στους πάντες και τα πάντα, και
όταν λοιπόν κάτι φτάσει στο απόγειό του, το σύμπαν του υπενθυμίζει ότι είναι ώρα να αποχωρήσει
για να εκφραστεί και κάτι άλλο ή κάποιος άλλος. Έτσι λοιπόν εμείς σήμερα βλέποντας περασμένα
μεγαλεία, ενώ τα διηγούμαστε και κλαίμε όπως λέει και ο εθνικός μας ποιητής ,όλο και κάτι πάμε
να πράξουμε για να ξαναφτάσουμε την δόξα όπως -ίσως αστείο το παράδειγμα μα το νόημα είναι
σαφές- κάποιος τραγουδιστής ή τραγουδίστρια που στα νιάτα του/της είχαν δόξα και έχαιραν
εκτίμησης και τώρα που γεράσανε και η φωνή τους έχει σπάσει, δε λένε να κατέβουν από την
σκηνή να πάνε σπίτι τους, παρά με botox και φόντο το παρελθόν συνεχίζουν ακάθεκτοι, με
αποτέλεσμα να γελοιοποιούνται, αντί να αποσύρονται οικειοθελώς ,ώστε να ανέβει κάποιος νέος,
και να ζούνε με την αίγλη του παρελθόντος χωρίς καμία γελοιοποίηση μα με θαυμασμό.
3η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί η εξέλιξη του σύμπαντος-εφόσον
και ο άνθρωπος ανήκει στο σύμπαν-, ώστε να μην υπάρχει στασιμότητα ή χρονοτριβή στην ίδια της
την εξέλιξη. Έτσι λοιπόν η Ελληνική ψυχή μπαίνει πάντα σε εφαρμογή -είτε αυτό έχει ως
αποτέλεσμα κάτι θετικό,είτε κάτι αρνητικό για τους ίδιους τους Έλληνες- σαν ουραγός των
εξελίξεων πάντα, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε κάθε μη Ελληνικό να εκφραστεί και να
λειτουργήσει, και εάν κάτι δεν πάει καλά τότε και μόνο τότε η Ελληνική ψυχή εκφράζεται για να
ξελασπώσει την εξέλιξη -βγάζοντας το φίδι από την τρύπα- και δίνοντάς της την ώθηση να
συνεχίσει μπροστά. Ας δούμε τα ηρωικά πράματα που έκανε η Ελληνική ψυχή και να
παρατηρήσουμε, πως όντως η εξέλιξη και η ιστορία εκεί που νομίζαμε ότι κόλλησε κατάφερε να
προχωρήσει. Ας δούμε και ο,τι δεν μας τιμά ως Ελληνική ψυχή και να παρατηρήσουμε πάλι, πως
εκεί που η εξέλιξη και η ιστορία κόλλησε κατάφερε να προχωρήσει.
Τελειώνω διατυπώνοντας ότι κατά την άποψή μου συμβαίνει μία μίξη και των τριών σκέψεων. Η
Ελληνική ψυχή λειτουργεί όπως ένας πατέρας ή καλύτερα γονιός ο οποίος έχει καταφέρει
αφάνταστα πράματα στα νιάτα του, τα οποία του έχουν προσδώσει τρομερή δόξα και κύρος, όμως
δεν θέλει τα παιδιά του να ζουν υπό τον ίσκιο του, οπότε αποσύρεται, για να τους δώσει τη
δυνατότητα να εξελιχθούν μόνα τους, χωρίς δεκανίκια, και πότε έρχεται αντιμέτωπος με αυτά ώστε
να τα πεισμώσει για να προχωρήσουν και πότε όταν υπάρχει μόνο πραγματική ανάγκη και
πραγματικά δεν μπορούν να σηκωθούν, απλώνει μία χείρα βοηθείας. Και επειδή πάντα ο γονιός
είναι υποχρεωμένος να βγάζει το φίδι από την τρύπα, όταν δεν μπορεί το παιδί του, μία φωνή-
θύμηση έρχεται στο νου του: “Μην καυχιέσαι, ήταν το παιδί σου αυτό που δεν κατάφερε να βγάλει
εις πέρας αυτό που μόλις έκανες.”Και έτσι ξανά αποσύρεται στην γλυκιά ενθύμηση της αίγλης του
παρελθόντος του, χωρίς ποτέ μα ποτέ να την ξανά επιδιώκει.
Αξιώματα και ερμηνείες εγώ τα θεωρώ ορθά,όχι ότι πραγματικά είναι ορθά. Κάθε σχόλιο θετικό ή αρνητικό θα με
βοηθήσει στο να σκεφτώ,ευχαριστώ.
ότι ταιριάζει καλύτερα, αν σφάλω συγγνώμη για την προσθήκη του.
Με αφορμή μια συζήτηση -για το τι συμβαίνει σήμερα- με αξιόλογα μέλη της Δημοθοινιας,
ωθήθηκα στην διατύπωση της εξής άποψης: “ Με ρώτησες με ποια ψυχή θα δώσουμε τον αγώνα
και είπες μας απαντά η μυθιστορία των Ελλήνων και απαντάω και εγώ- το αναφέρω αυτό ως προς
την απαισιόδοξη θέση σου για το τώρα-: Η άλωση της Κωνσταντινούπολης έγινε το 1453, που ήταν
η ελληνική ψυχή το 1460;! ενώ υπήρχε και κάποια παιδεία καλύτερη από την σημερινή;! Που ήταν
η ελληνική ψυχή το 1480;! 1500;! 1550;!1600;!1700;! 1800;! Τι έκανε ή που βρισκόταν αυτή η
ελληνική ψυχή 400 ολόκληρα χρόνια;! Η ελληνική ψυχή δεν έδωσε ποτέ απλές μάχες, δεν έδωσε
ποτέ έναν απλό πόλεμο, δεν χάθηκε ποτέ μα ούτε έχει χαθεί και τώρα. Η ελληνική ψυχή έδωσε
μάχες με το απίθανο, το πρωτάκουστο, το αδιανόητο, το παράλογο. Που να φανταστεί κανείς ότι θα
υπάρξει τέτοια αντίσταση από τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες, που να φανταστεί κανείς ότι ο
Μ.Αλέξανδρος θα κατέλυε την περσική αυτοκρατορία και θα έφτανε εκεί που έφτασε, που να
φανταστεί κανείς ότι μετά από 400 χρόνια θα υπήρχε Έλληνας και μάλιστα θα επαναστατούσε για
να χτίσει μια νέα Ελλάδα μετά από τόσα χρόνια, που να φανταστεί κανείς ότι μια χούφτα Ελλήνων
έκανε το 1940 ο,τι δεν μπορούσαν οι συμμαχικές δυνάμεις μέχρι τότε, να αντισταθούν σθεναρά
στην λαίλαπα του Χίτλερ. Όλα αυτά μοιάζανε τότε σενάρια επιστημονικής φαντασίας, παράλογα,
όπως η παράλογη νίκη του Σίσυφου στο γνωστό μύθο, όπου ενώ οι θεοί τον τιμώρησαν να
σπρώχνει ένα βράχο μέχρι την κορυφή και αυτός στην συνέχεια ξαναέπεφτε, ο Σίσυφος χωρίς να
εξαναγκάζεται από κάποιον ή κάτι, ξανά κατεβαίνει να ανεβάσει το βράχο στην κορυφή, ξανά και
ξανά μέχρι σήμερα και να φωνάζει δυνατά “Θεοί με ακούτε; Σας νίκησα, ΔΕΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΩ, θα
ανεβάζω το βράχο εις τους αιώνες μέχρι αυτός να μείνει στην κορυφή, δεν μπορέσατε ούτε
μπορείτε να με τιμωρήσετε!!!” Αυτός ο παραλογισμός είναι που κάνει μοναδική την Ελληνική
ψυχή. Η Ελληνική ψυχή μιλάει μόνο όταν όλες οι άλλες σωπάσουν και καλώς ή κακώς υπάρχουν
ψυχές που ακόμα μιλάνε. Η Ελληνική ψυχή μιλάει όταν κανείς δεν το περιμένει, εμείς όμως καλώς
ή κακώς περιμένουμε.”
Ξαναδιαβάζοντάς την -εγώ την αποδέχομαι ως ορθή, όχι ότι είναι απαραίτητα ορθή- διαπίστωσα με
έκπληξη ότι μοιάζει με μισή αλήθεια, συνεπώς προκύπτει άλλο νόημα από αυτό που θα ήταν, αν
είχε ειπωθεί ολόκληρη η αλήθεια.
Τι θέλω να πώ: το παράλογο που πιο πάνω διατυπώθηκε έχει την έννοια 'αποκλείεται να τα
καταφέρεις', 'είναι αδύνατον να γίνει, μην το σκέφτεσαι καν', μα καλά είσαι τρελός; με τα τέρατα
πας να τα βάλεις;' .Το παράλογο όμως έχει και μια άλλη έννοια την εξής: 'αποκλείεται, είναι
αδύνατον να πιστέψω ότι το έκανε αυτό, δεν το χωρά ο νούς μου,αυτός δεν θα πείραζε μυρμήγκι',
'όλοι είχαμε να λέμε καλά λόγια για αυτόν, απορώ πως το έκανε, κάτι δεν στέκει'.
Πριν συνεχίσω θα δεχτώ σαν αξίωμα -εμένα μου φαίνεται ορθό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι και
εσείς το θεωρείτε ορθό- ότι η Ελληνική ψυχή εκφράζεται ως επί το πλείστον από Έλληνες, είτε ως
σύνολο είτε ως άτομο. Έτσι λοιπόν θα αναφέρω μερικά παραδείγματα περί Ελληνικής ψυχής υπό
την δεύτερη έννοια του παραλόγου. Η ηρωική αντίσταση του Λεωνίδα κάμφθηκε εξ αιτίας της
προδοσίας του Εφιάλτη,ενός Έλληνα! Ο Θεμιστοκλής ο μόνος άνθρωπος που ερμήνευσε σωστά τα
λόγια της Πυθίας και ο οποίος είναι η κύρια αιτία της επιτυχίας στη Σαλαμίνα εναντίον των
Περσών, αργότερα φεύγει εξόριστος από τους πολίτες, τους οποίους προστάτεψε με την ιδιοφυή
του σκέψη και μάλιστα καταλήγει προστατευόμενος στην αυλή του Πέρση βασιλιά όπου στο τέλος
πεθαίνει αυτοκτονώντας! Ο κάθε Πέρσης βασιλιάς δεν θα είχε βλέψεις προς την Ελλάδα -εικάζω,
μου φαίνεται πολύ πιθανόν- αν δεν υπήρχαν τόσοι Έλληνες εξόριστοι ή αυτοεξόριστοι που να είχαν
γίνει σύμβουλοι του, και οι οποίοι να τον ωθούν να εκστρατεύσει εναντίων Ελλήνων! Ο
Παυσανίας, ο αρχιστράτηγος της νίκης στη μάχη των Πλαταιών εναντίον των Περσών, αργότερα
κατηγορείται για συνεργασία με τον Πέρση βασιλιά με σκοπό την υποδούλωση των Ελλήνων,
παρόλο ότι αθωώθηκε δεν έπαψαν να τον κυνηγούν με αποτέλεσμα να πεθάνει από ασιτία μέσα σε
ναό! Οι ίδιοι πολίτες που έδωσαν το 1ο βραβείο στον Αριστοφάνη για τους Ιππείς το 424 π.Χ, όπου
ο Κλέων διακομοδείται, χαρακτηρίζεται δειλός και ποταπός, οι ίδιοι πολίτες τον έθεσαν αρχηγό
λίγο αργότερα το 422 π.Χ,κατά του Βρασίδα στη Θράκη! - μήπως και σήμερα δεν πράττουμε κάτι
ανάλογο πριν και κατά την διάρκεια εκλογών;! Και να φανταστείτε τότε η Δημοκρατία ήταν στο απόγειό της!-. Έλληνες δεν ήθελαν το τούρκικο φέσι από την παπική τιάρα;! Έλληνες δεν
φυλακίσανε τον ήρωα του '21 Κολοκοτρώνη;! Μετά το έπος του '40 Έλληνες δεν σφάζανε
Έλληνες;!
Από όλα αυτά οδηγούμε σε τρεις διαφορετικές σκέψεις για την Ελληνική ψυχή.
1η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή έχει ή είχε υποπέσει σε ΥΒΡΗ και η τιμωρία της είναι αμέσως μετά
από κάθε μεγάλη επιτυχία, η ΝΕΜΕΣΙΣ να της υποβάλει την ποινή του αλληλοσπαραγμού -ίσως με
εξαίρεση την επιτυχία του Μ. Αλεξάνδρου-. Δεν μπορώ να βρώ την ύβρη, όμως δεν σημαίνει ότι
δεν περνάει από το μυαλό μου αυτή η σκέψη.
2η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή ίσως να κατάφερε κάποτε είτε με τον Μ.Αλέξανδρο είτε πολύ πολύ
πιο πίσω- βλέπε μύθο Ατλαντίδος- να φτάσει στο ύψιστο σημείο της δόξας της και πλέον να έχει
κλείσει ο κύκλος της. Για μένα το σύμπαν δίνει χώρο έκφρασης στους πάντες και τα πάντα, και
όταν λοιπόν κάτι φτάσει στο απόγειό του, το σύμπαν του υπενθυμίζει ότι είναι ώρα να αποχωρήσει
για να εκφραστεί και κάτι άλλο ή κάποιος άλλος. Έτσι λοιπόν εμείς σήμερα βλέποντας περασμένα
μεγαλεία, ενώ τα διηγούμαστε και κλαίμε όπως λέει και ο εθνικός μας ποιητής ,όλο και κάτι πάμε
να πράξουμε για να ξαναφτάσουμε την δόξα όπως -ίσως αστείο το παράδειγμα μα το νόημα είναι
σαφές- κάποιος τραγουδιστής ή τραγουδίστρια που στα νιάτα του/της είχαν δόξα και έχαιραν
εκτίμησης και τώρα που γεράσανε και η φωνή τους έχει σπάσει, δε λένε να κατέβουν από την
σκηνή να πάνε σπίτι τους, παρά με botox και φόντο το παρελθόν συνεχίζουν ακάθεκτοι, με
αποτέλεσμα να γελοιοποιούνται, αντί να αποσύρονται οικειοθελώς ,ώστε να ανέβει κάποιος νέος,
και να ζούνε με την αίγλη του παρελθόντος χωρίς καμία γελοιοποίηση μα με θαυμασμό.
3η σκέψη: Η Ελληνική ψυχή είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί η εξέλιξη του σύμπαντος-εφόσον
και ο άνθρωπος ανήκει στο σύμπαν-, ώστε να μην υπάρχει στασιμότητα ή χρονοτριβή στην ίδια της
την εξέλιξη. Έτσι λοιπόν η Ελληνική ψυχή μπαίνει πάντα σε εφαρμογή -είτε αυτό έχει ως
αποτέλεσμα κάτι θετικό,είτε κάτι αρνητικό για τους ίδιους τους Έλληνες- σαν ουραγός των
εξελίξεων πάντα, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε κάθε μη Ελληνικό να εκφραστεί και να
λειτουργήσει, και εάν κάτι δεν πάει καλά τότε και μόνο τότε η Ελληνική ψυχή εκφράζεται για να
ξελασπώσει την εξέλιξη -βγάζοντας το φίδι από την τρύπα- και δίνοντάς της την ώθηση να
συνεχίσει μπροστά. Ας δούμε τα ηρωικά πράματα που έκανε η Ελληνική ψυχή και να
παρατηρήσουμε, πως όντως η εξέλιξη και η ιστορία εκεί που νομίζαμε ότι κόλλησε κατάφερε να
προχωρήσει. Ας δούμε και ο,τι δεν μας τιμά ως Ελληνική ψυχή και να παρατηρήσουμε πάλι, πως
εκεί που η εξέλιξη και η ιστορία κόλλησε κατάφερε να προχωρήσει.
Τελειώνω διατυπώνοντας ότι κατά την άποψή μου συμβαίνει μία μίξη και των τριών σκέψεων. Η
Ελληνική ψυχή λειτουργεί όπως ένας πατέρας ή καλύτερα γονιός ο οποίος έχει καταφέρει
αφάνταστα πράματα στα νιάτα του, τα οποία του έχουν προσδώσει τρομερή δόξα και κύρος, όμως
δεν θέλει τα παιδιά του να ζουν υπό τον ίσκιο του, οπότε αποσύρεται, για να τους δώσει τη
δυνατότητα να εξελιχθούν μόνα τους, χωρίς δεκανίκια, και πότε έρχεται αντιμέτωπος με αυτά ώστε
να τα πεισμώσει για να προχωρήσουν και πότε όταν υπάρχει μόνο πραγματική ανάγκη και
πραγματικά δεν μπορούν να σηκωθούν, απλώνει μία χείρα βοηθείας. Και επειδή πάντα ο γονιός
είναι υποχρεωμένος να βγάζει το φίδι από την τρύπα, όταν δεν μπορεί το παιδί του, μία φωνή-
θύμηση έρχεται στο νου του: “Μην καυχιέσαι, ήταν το παιδί σου αυτό που δεν κατάφερε να βγάλει
εις πέρας αυτό που μόλις έκανες.”Και έτσι ξανά αποσύρεται στην γλυκιά ενθύμηση της αίγλης του
παρελθόντος του, χωρίς ποτέ μα ποτέ να την ξανά επιδιώκει.
Αξιώματα και ερμηνείες εγώ τα θεωρώ ορθά,όχι ότι πραγματικά είναι ορθά. Κάθε σχόλιο θετικό ή αρνητικό θα με
βοηθήσει στο να σκεφτώ,ευχαριστώ.
Προς επιβεβαίωση του σκεπτικού μου, θα προσπαθήσω να δώσω μία ερμηνεία -ίσως ακραία,με
ιδιαίτερη φαντασία- γύρω από τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου.
Ξεκινάω πρώτα κάνοντας μια αναφορά σε κάποια περιστατικά εκτός της ζωής του Μ.Αλεξάνδρου,
μένοντας όχι τόσο στο γεγονός ως έχει μα στο νόημα. Υπάρχει ένα ανέκδοτο ,κατά την αρχαιότητα,
για τον Διαγόρα τον Ρόδιο, παλαιστή, πολλές φορές νικητή και ιδιαίτερα Ολυμπιονίκη. - Η
αναφορά γίνεται από τον Κορνήλιο Καστοριάδη στο βιβλίο “Η Ελληνική ιδιαιτερότητα” τ.2 και με
πηγή: Κικέρων, Tusculanes, XVI «ο Πίνδαρος γράφει τον Ολυμπιόνικο VIII για να τιμήσει την νίκη
του Διαγόρα στην 79η Ολυμπιάδα το 464 π.Χ»- Γέρος πλέον ο Διαγόρας παρευρίσκεται την ίδια
μέρα στη νίκη των δύο γιων του. Ένας Λακεδαιμόνιος τον πλησιάζει και του λέει: “Πέθανε τώρα ,
Διαγόρα, δεν θα ανέβεις στον Όλυμπο”. Εδώ συμπεραίνουμε ότι το αποκορύφωμα της ζωής του
κάθε ανθρώπου γίνεται αισθητό, και αφού από εκεί και πέρα ξεκινάει μόνο η κατηφόρα, καλό θα
ήταν να πεθάνουμε τότε,στο αποκορύφωμα. Αυτό ως αντίληψη βλέπουμε πως υπάρχει στα αρχαία
χρόνια, ας το κρατήσουμε.
Από αναζήτηση στο διαδύκτιο περί περιέργων θανάτων αρχαίων σοφών, υπάρχει ένας θρύλος
-δυστυχώς δεν μπορώ να βρω από πια πηγή προέρχεται, όμως με ενδιαφέρει το νόημα και όχι σαν
γεγονός- για τον θάνατο του Περίανδρου του Κορίνθιου. Παρανοική μορφή φιλοσόφου, θέλοντας
να εξαφανίσει σε μεγάλη ηλικία, κάθε ίχνος του, διέταξε δύο έμπιστους σωματοφύλακες να
παραφυλάξουν τη νύχτα ένα ορισμένο σημείο και να σκοτώσουν τον πρώτο διαβάτη που θα
περνούσε από εκεί και αμέσως να τον θάψουν. Την ίδια εντολή είχε δώσει σε άλλους τέσσερις, να
σκοτώσουν σε μικρή απόσταση τους δύο πρώτους, και σε άλλους οκτώ να σκοτώσουν σε
μεγαλύτερη απόσταση τους τέσσερις προηγούμενους! Η διαταγή εξετελέσθη και έτσι έμεινε
άγνωστος ο τάφος του Περίανδρου, διότι ο διαβάτης που πέρασε από εκεί μεταμφιεσμένο σε
χωρικό ήταν ο ίδιος ο Περίανδρος! Παρατηρούμε ότι ούτε η ηθελημένη εξαφάνιση από προσώπου
γης ήταν κάτι πρωτάκουστο σαν ιδέα στην αρχαία Ελλάδα, ας το κρατήσουμε και αυτό.
Επίσης είχα διαβάσει κάπου σχετικά με τις ιδιότητες του μελιού -δυστυχώς δεν μπορώ να θυμηθώ
που, για να το δώσω ως πηγή, οπότε αν κρίνετε σωστό μην λάβετε υπ'όψην αυτό το συμβάν που θα
περιγράψω, πάντως μικρή εως ασήμαντη επιρροή θα έχει στα επόμενα γραφόμενά μου- για έναν
θρύλο όπου κάποιος γνωστός φιλόσοφος-τραγωδός ενώ είχε φτάσει σε μεγάλη αρκετά ηλικία
αποφάσισε να πεθάνει σταματώντας να σιτίζεται. Όμως επειδή εκείνη την περίοδο θα γινόταν η
γιορτή των Παναθηναίων, οι Αθηναίοι του ζήτησαν να μην πεθάνει τότε και να τους τιμήσει στη
γιορτή με την παρουσία του. Τότε αυτός τους ζήτησε δύο βάζα μέλι τα οποία τα έτρωγε κατά τη
διάρκεια της γιορτής και με το πέρας της γιορτής και ενώ τελείωσε και το μέλι , αυτός πέθανε. Από
εδώ ας κρατήσουμε την ιδιότητα του μελιού που έστω σαν μοναδική τροφή, μας κρατάει στη ζωή
-σε λογικά πλαίσια πάντα-.
Τώρα ας πάμε στον Μ. Αλέξανδρο. Συνδυάζοντας ως ιδέα τα δύο ως άνω, πρώτα, περιστατικά και
γνωρίζοντας -ίσως- ο Αλέξανδρος πως κανένας Έλληνας ήρωας ή δοξασμένος -πλην του
Αχιλλέα,του οποίου τίμησε τον τάφο- δεν κατάφερε να πεθάνει σε βαθιά ή έστω γεράματα χωρίς η
δόξα αυτού να μην χάνεται, είτε επειδή αυτός καβάλαγε πλέον το καλάμι, είτε επειδή ξεκινάει
πάντα μία αλληλοεξόντωση για το ποιος θα κυβερνάει, αποφάσισε πως είχε ήδη κάνει το χρέος του
σαν Έλληνας, γνώριζε πως ήταν στο αποκορύφωμα αφού πλέον είχε πάρει το δρόμο της
επιστροφής στην πατρίδα, και αφού δεν πέθανε στην μάχη σαν ήρωας και πλέον θα ξεκίναγε η
αναγκαστική του φθορά, δημιουργεί ένα σχέδιο προμελετημένου θανάτου, ώστε να αποσυρθεί με
ψηλά το κεφάλι από το προσκήνιο και να βρεθεί στο παρασκήνιο πλέον της εξέλιξης και της
ιστορίας. Δίνοντας λοιπόν την δυνατότητα στους επόμενους να συνεχίσουν όπως αυτοί νόμιζαν
ορθότερο, μέσα από την παραδειγματική του ζωή-διακυβέρνηση.
Επομένως είτε όντως ο Αλέξανδρος αυτοκτόνησε, παίρνοντας κάποιο φάρμακο-δηλητήριο όπως
περιγράφει ο Αρριανός σαν μία εκδοχή -ως δηλητηρίαση βέβαια και όχι σαν αυτοκτονία, σε
κανέναν δεν θα άρεσε ο ηγέτης του να αυτοκτονεί και ούτε ο ίδιος ο Αλέξανδρος θα ήθελε οι
υπόλοιποι να ξέρουν ότι αυτοκτόνησε, θα χανόταν η δόξα του και όχι μόνο-, είτε ο Αλέξανδρος
έστησε έναν πλαστό θάνατο και να αποχωρήσει, χωρίς να τον αντιληφθούν, από τη ζωή όλων και
να συνεχίσει τη ζωή του άγνωστος μεταξύ αγνώστων. Αυτό το στηρίζω στο ότι πρώτον: αρρώστησε
αυτός και μόνο αυτός και κανείς άλλος (ως ένδειξη κάποιας επιδημικής αρρώστιας), σε μια περίοδο χωρίς σωματικές κακουχίες, σε μια περίοδο που οι δόξες των μαχών τελείωσαν και απλά θα υπήρχε
μόνο η διακυβέρνηση της αυτοκρατορίας με ο,τι αυτό συνεπάγεται -εξόντωση τυχόν σφετεριστών,
φόβος για τυχόν δολοφονία του και άδοξο κατά μία έννοια τέλος, κ.α-. δεύτερον ότι όντως υπήρχε
μια φήμη περί μεταφοράς φαρμάκου, το οποίο όμως ίσως ζήτησε ο ίδιος ο Αλέξανδρος ώστε όχι να
πεθάνει αλλά να μοιάζει με πεθαμένο, και αν σκεφτούμε ότι ο Πλούταρχος αναφέρει πως ενώ ο
Αλέξανδρος είχε πεθάνει για τέσσερις μέρες το σώμα του ενώ ήταν άταφο στη ζέστη, δεν είχε σημείο αποσυνθέσεως
μα ήταν φρέσκο και σε συνδυασμό με το μέλι, το οποίο ίσως κάποιος πολύ έμπιστος του το
έδινε για να τον κρατάει στη ζωή -βλέπε στον Αρριανό ότι που τον βλέπεις που τον χάνεις συνέχεια
πριν πεθάνει βρίσκετε με τον Μήδιο-. Επίσης υπάρχει ένας θρύλος ότι μουμιοποιήθηκε και
θάφτηκε σε ένα γυάλινο φέρετρο γεμάτο ...μέλι! -πηγή Scott Steedman (μτφρ. Δήμος
Αυγερινός),Αρχαία Αίγυπτος ,εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1998, σελ. 129- τρίτον σύμφωνα με τον
Πλούταρχο η Ολυμπιάδα σκότωσε μετά από έξη χρόνια αρκετούς διότι μεταφέρανε κάποιο
φάρμακο ,το οποίο δώσανε στο γιο της, με αφορμή αυτός να πεθάνει -κάτι θα ήξερε για το ίδιο της
το παιδί!-. Αυτό ενισχύει το ότι κάτι μεταφέρθηκε και ήπιε ο Αλέξανδρος. Τέταρτον σύμφωνα με
τον Αρριανό κατά μια εκδοχή ο Αλέξανδρος πήγε να το σκάσει κρυφά, αλλά η Ρωξάνη τον έπιασε
και της οποίας λέει .... ότι του εφθόνησε την αιωνίαν δόξαν του. Άρα μέχρι στιγμής το ότι ο
Αλέξανδρος ήθελε να αποσυρθεί δεν είναι μόνο αποκύημα της δικής μου φαντασίας μα ήδη
παρατηρούμε κάτι τέτοιο στον Αρριανό και να μην κολλάει κάτι στον υποτιθέμενο θάνατό του.
Πέμπτον πώς είναι δυνατόν να περιγράφονται τα πάντα περί του τρόπου ζωής του Αλεξάνδρου
καθώς και πως η Ρωξάνη δολοφόνησε τη Στατειρα, με ποιους, και που την πετάξανε και πως την
σκεπάσανε με χώμα και να μην υπάρχει μια περιγραφή της ταφής του μεγαλυτέρου ανδρός τότε;!
Γιατί να υπάρχουν τόσα περίεργα περί του θανάτου του λεγόμενα, χωρίς κάτι να μπορεί να
υπερισχύει έναντι κάποιου άλλου;!Ο οποιοσδήποτε μικρότερης μα όχι άνευ φήμης, θα είχε κάποια
περιγραφή από την ταφή του. Έκτον επιβεβαιώνεται η άποψή μου περι του ότι ο Αλέξανδρος δεν
επιθυμεί να διαμοιράσει την αυτοκρατορία-εξουσία μα να τα βρουν μόνοι τους οι στρατηγοί, και
δυστυχώς για αυτόν προμηνύει πολέμους μεταξύ τους αντί να παραδειγματίζονται από τη στάση
του -που μοίραζε εξουσία σε ξένους και γενικά από την ζωή του-. Αυτό διατυπώνεται στον Αρριανό
ως “τω κρατίστω” και “μέγαν επιτάφιον αγώνα ορά εφ'αυτώ εσόμενον”. Έβδομον πριν πεθάνει ο
Αλέξανδρος διαδίδεται η φήμη ότι πέθανε και πάνε να τον χαιρετήσουν οι πάντες και τον βλέπουν
ζωντανό, δεν σταματά η φήμη αλλά ας δεχτούμε ότι πάνε πλέον από συμπόνοια να τον δούνε, όταν
πλέον πεθαίνει μετά από μέρες δεν θέλουν να παρίσταντο στην ταφή του;! Αφού από τους
τόοοσους που βρίσκονταν εκεί κάποιος κάπου δεν θα έλεγε, οπότε και θα μαθευόταν, ότι ετάφη ο
Αλέξανδρος εκεί... μπροστά στα μάτια του;! Συνεπώς η υποτιθέμενη ταφή του έγινε αλλού, και
αυτός ζωντανός μέσα εις το φέρετρο απομακρύνθηκε από όλων τα μάτια,συνεχίζοντας για το
άγνωστο ώστε να ζει με αγνώστους. Τέλος υπάρχει και ο θρύλος της γοργόνας που ρωτάει αν ζει ο
μέγας Αλέξανδρος και η σωστή απάντηση είναι ζει και βασιλεύει. Για κανέναν άλλον άνθρωπο δεν
έχουν δημιουργηθεί τόσα ερωτηματικά για τον θάνατό του, και μάλιστα μπροστά σε χιλιάδες μάτια
ανθρώπων. Δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά.
Ίσως να είναι η μεγαλύτερη ηθελημένη αναίρεση ισχύς εξουσίας μετά την ηθελημένη αναίρεση
ισχύος του Δία, από νίκης των δυνάμεων του Δία επί του Κρόνου. Ίσως είναι η πραγμάτωση της
πιο προσεκτικής μελέτης θανάτου! Ίσως άλλο ένα παράλογο, άλλη μια παράλογη νίκη!
ιδιαίτερη φαντασία- γύρω από τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου.
Ξεκινάω πρώτα κάνοντας μια αναφορά σε κάποια περιστατικά εκτός της ζωής του Μ.Αλεξάνδρου,
μένοντας όχι τόσο στο γεγονός ως έχει μα στο νόημα. Υπάρχει ένα ανέκδοτο ,κατά την αρχαιότητα,
για τον Διαγόρα τον Ρόδιο, παλαιστή, πολλές φορές νικητή και ιδιαίτερα Ολυμπιονίκη. - Η
αναφορά γίνεται από τον Κορνήλιο Καστοριάδη στο βιβλίο “Η Ελληνική ιδιαιτερότητα” τ.2 και με
πηγή: Κικέρων, Tusculanes, XVI «ο Πίνδαρος γράφει τον Ολυμπιόνικο VIII για να τιμήσει την νίκη
του Διαγόρα στην 79η Ολυμπιάδα το 464 π.Χ»- Γέρος πλέον ο Διαγόρας παρευρίσκεται την ίδια
μέρα στη νίκη των δύο γιων του. Ένας Λακεδαιμόνιος τον πλησιάζει και του λέει: “Πέθανε τώρα ,
Διαγόρα, δεν θα ανέβεις στον Όλυμπο”. Εδώ συμπεραίνουμε ότι το αποκορύφωμα της ζωής του
κάθε ανθρώπου γίνεται αισθητό, και αφού από εκεί και πέρα ξεκινάει μόνο η κατηφόρα, καλό θα
ήταν να πεθάνουμε τότε,στο αποκορύφωμα. Αυτό ως αντίληψη βλέπουμε πως υπάρχει στα αρχαία
χρόνια, ας το κρατήσουμε.
Από αναζήτηση στο διαδύκτιο περί περιέργων θανάτων αρχαίων σοφών, υπάρχει ένας θρύλος
-δυστυχώς δεν μπορώ να βρω από πια πηγή προέρχεται, όμως με ενδιαφέρει το νόημα και όχι σαν
γεγονός- για τον θάνατο του Περίανδρου του Κορίνθιου. Παρανοική μορφή φιλοσόφου, θέλοντας
να εξαφανίσει σε μεγάλη ηλικία, κάθε ίχνος του, διέταξε δύο έμπιστους σωματοφύλακες να
παραφυλάξουν τη νύχτα ένα ορισμένο σημείο και να σκοτώσουν τον πρώτο διαβάτη που θα
περνούσε από εκεί και αμέσως να τον θάψουν. Την ίδια εντολή είχε δώσει σε άλλους τέσσερις, να
σκοτώσουν σε μικρή απόσταση τους δύο πρώτους, και σε άλλους οκτώ να σκοτώσουν σε
μεγαλύτερη απόσταση τους τέσσερις προηγούμενους! Η διαταγή εξετελέσθη και έτσι έμεινε
άγνωστος ο τάφος του Περίανδρου, διότι ο διαβάτης που πέρασε από εκεί μεταμφιεσμένο σε
χωρικό ήταν ο ίδιος ο Περίανδρος! Παρατηρούμε ότι ούτε η ηθελημένη εξαφάνιση από προσώπου
γης ήταν κάτι πρωτάκουστο σαν ιδέα στην αρχαία Ελλάδα, ας το κρατήσουμε και αυτό.
Επίσης είχα διαβάσει κάπου σχετικά με τις ιδιότητες του μελιού -δυστυχώς δεν μπορώ να θυμηθώ
που, για να το δώσω ως πηγή, οπότε αν κρίνετε σωστό μην λάβετε υπ'όψην αυτό το συμβάν που θα
περιγράψω, πάντως μικρή εως ασήμαντη επιρροή θα έχει στα επόμενα γραφόμενά μου- για έναν
θρύλο όπου κάποιος γνωστός φιλόσοφος-τραγωδός ενώ είχε φτάσει σε μεγάλη αρκετά ηλικία
αποφάσισε να πεθάνει σταματώντας να σιτίζεται. Όμως επειδή εκείνη την περίοδο θα γινόταν η
γιορτή των Παναθηναίων, οι Αθηναίοι του ζήτησαν να μην πεθάνει τότε και να τους τιμήσει στη
γιορτή με την παρουσία του. Τότε αυτός τους ζήτησε δύο βάζα μέλι τα οποία τα έτρωγε κατά τη
διάρκεια της γιορτής και με το πέρας της γιορτής και ενώ τελείωσε και το μέλι , αυτός πέθανε. Από
εδώ ας κρατήσουμε την ιδιότητα του μελιού που έστω σαν μοναδική τροφή, μας κρατάει στη ζωή
-σε λογικά πλαίσια πάντα-.
Τώρα ας πάμε στον Μ. Αλέξανδρο. Συνδυάζοντας ως ιδέα τα δύο ως άνω, πρώτα, περιστατικά και
γνωρίζοντας -ίσως- ο Αλέξανδρος πως κανένας Έλληνας ήρωας ή δοξασμένος -πλην του
Αχιλλέα,του οποίου τίμησε τον τάφο- δεν κατάφερε να πεθάνει σε βαθιά ή έστω γεράματα χωρίς η
δόξα αυτού να μην χάνεται, είτε επειδή αυτός καβάλαγε πλέον το καλάμι, είτε επειδή ξεκινάει
πάντα μία αλληλοεξόντωση για το ποιος θα κυβερνάει, αποφάσισε πως είχε ήδη κάνει το χρέος του
σαν Έλληνας, γνώριζε πως ήταν στο αποκορύφωμα αφού πλέον είχε πάρει το δρόμο της
επιστροφής στην πατρίδα, και αφού δεν πέθανε στην μάχη σαν ήρωας και πλέον θα ξεκίναγε η
αναγκαστική του φθορά, δημιουργεί ένα σχέδιο προμελετημένου θανάτου, ώστε να αποσυρθεί με
ψηλά το κεφάλι από το προσκήνιο και να βρεθεί στο παρασκήνιο πλέον της εξέλιξης και της
ιστορίας. Δίνοντας λοιπόν την δυνατότητα στους επόμενους να συνεχίσουν όπως αυτοί νόμιζαν
ορθότερο, μέσα από την παραδειγματική του ζωή-διακυβέρνηση.
Επομένως είτε όντως ο Αλέξανδρος αυτοκτόνησε, παίρνοντας κάποιο φάρμακο-δηλητήριο όπως
περιγράφει ο Αρριανός σαν μία εκδοχή -ως δηλητηρίαση βέβαια και όχι σαν αυτοκτονία, σε
κανέναν δεν θα άρεσε ο ηγέτης του να αυτοκτονεί και ούτε ο ίδιος ο Αλέξανδρος θα ήθελε οι
υπόλοιποι να ξέρουν ότι αυτοκτόνησε, θα χανόταν η δόξα του και όχι μόνο-, είτε ο Αλέξανδρος
έστησε έναν πλαστό θάνατο και να αποχωρήσει, χωρίς να τον αντιληφθούν, από τη ζωή όλων και
να συνεχίσει τη ζωή του άγνωστος μεταξύ αγνώστων. Αυτό το στηρίζω στο ότι πρώτον: αρρώστησε
αυτός και μόνο αυτός και κανείς άλλος (ως ένδειξη κάποιας επιδημικής αρρώστιας), σε μια περίοδο χωρίς σωματικές κακουχίες, σε μια περίοδο που οι δόξες των μαχών τελείωσαν και απλά θα υπήρχε
μόνο η διακυβέρνηση της αυτοκρατορίας με ο,τι αυτό συνεπάγεται -εξόντωση τυχόν σφετεριστών,
φόβος για τυχόν δολοφονία του και άδοξο κατά μία έννοια τέλος, κ.α-. δεύτερον ότι όντως υπήρχε
μια φήμη περί μεταφοράς φαρμάκου, το οποίο όμως ίσως ζήτησε ο ίδιος ο Αλέξανδρος ώστε όχι να
πεθάνει αλλά να μοιάζει με πεθαμένο, και αν σκεφτούμε ότι ο Πλούταρχος αναφέρει πως ενώ ο
Αλέξανδρος είχε πεθάνει για τέσσερις μέρες το σώμα του ενώ ήταν άταφο στη ζέστη, δεν είχε σημείο αποσυνθέσεως
μα ήταν φρέσκο και σε συνδυασμό με το μέλι, το οποίο ίσως κάποιος πολύ έμπιστος του το
έδινε για να τον κρατάει στη ζωή -βλέπε στον Αρριανό ότι που τον βλέπεις που τον χάνεις συνέχεια
πριν πεθάνει βρίσκετε με τον Μήδιο-. Επίσης υπάρχει ένας θρύλος ότι μουμιοποιήθηκε και
θάφτηκε σε ένα γυάλινο φέρετρο γεμάτο ...μέλι! -πηγή Scott Steedman (μτφρ. Δήμος
Αυγερινός),Αρχαία Αίγυπτος ,εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1998, σελ. 129- τρίτον σύμφωνα με τον
Πλούταρχο η Ολυμπιάδα σκότωσε μετά από έξη χρόνια αρκετούς διότι μεταφέρανε κάποιο
φάρμακο ,το οποίο δώσανε στο γιο της, με αφορμή αυτός να πεθάνει -κάτι θα ήξερε για το ίδιο της
το παιδί!-. Αυτό ενισχύει το ότι κάτι μεταφέρθηκε και ήπιε ο Αλέξανδρος. Τέταρτον σύμφωνα με
τον Αρριανό κατά μια εκδοχή ο Αλέξανδρος πήγε να το σκάσει κρυφά, αλλά η Ρωξάνη τον έπιασε
και της οποίας λέει .... ότι του εφθόνησε την αιωνίαν δόξαν του. Άρα μέχρι στιγμής το ότι ο
Αλέξανδρος ήθελε να αποσυρθεί δεν είναι μόνο αποκύημα της δικής μου φαντασίας μα ήδη
παρατηρούμε κάτι τέτοιο στον Αρριανό και να μην κολλάει κάτι στον υποτιθέμενο θάνατό του.
Πέμπτον πώς είναι δυνατόν να περιγράφονται τα πάντα περί του τρόπου ζωής του Αλεξάνδρου
καθώς και πως η Ρωξάνη δολοφόνησε τη Στατειρα, με ποιους, και που την πετάξανε και πως την
σκεπάσανε με χώμα και να μην υπάρχει μια περιγραφή της ταφής του μεγαλυτέρου ανδρός τότε;!
Γιατί να υπάρχουν τόσα περίεργα περί του θανάτου του λεγόμενα, χωρίς κάτι να μπορεί να
υπερισχύει έναντι κάποιου άλλου;!Ο οποιοσδήποτε μικρότερης μα όχι άνευ φήμης, θα είχε κάποια
περιγραφή από την ταφή του. Έκτον επιβεβαιώνεται η άποψή μου περι του ότι ο Αλέξανδρος δεν
επιθυμεί να διαμοιράσει την αυτοκρατορία-εξουσία μα να τα βρουν μόνοι τους οι στρατηγοί, και
δυστυχώς για αυτόν προμηνύει πολέμους μεταξύ τους αντί να παραδειγματίζονται από τη στάση
του -που μοίραζε εξουσία σε ξένους και γενικά από την ζωή του-. Αυτό διατυπώνεται στον Αρριανό
ως “τω κρατίστω” και “μέγαν επιτάφιον αγώνα ορά εφ'αυτώ εσόμενον”. Έβδομον πριν πεθάνει ο
Αλέξανδρος διαδίδεται η φήμη ότι πέθανε και πάνε να τον χαιρετήσουν οι πάντες και τον βλέπουν
ζωντανό, δεν σταματά η φήμη αλλά ας δεχτούμε ότι πάνε πλέον από συμπόνοια να τον δούνε, όταν
πλέον πεθαίνει μετά από μέρες δεν θέλουν να παρίσταντο στην ταφή του;! Αφού από τους
τόοοσους που βρίσκονταν εκεί κάποιος κάπου δεν θα έλεγε, οπότε και θα μαθευόταν, ότι ετάφη ο
Αλέξανδρος εκεί... μπροστά στα μάτια του;! Συνεπώς η υποτιθέμενη ταφή του έγινε αλλού, και
αυτός ζωντανός μέσα εις το φέρετρο απομακρύνθηκε από όλων τα μάτια,συνεχίζοντας για το
άγνωστο ώστε να ζει με αγνώστους. Τέλος υπάρχει και ο θρύλος της γοργόνας που ρωτάει αν ζει ο
μέγας Αλέξανδρος και η σωστή απάντηση είναι ζει και βασιλεύει. Για κανέναν άλλον άνθρωπο δεν
έχουν δημιουργηθεί τόσα ερωτηματικά για τον θάνατό του, και μάλιστα μπροστά σε χιλιάδες μάτια
ανθρώπων. Δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά.
Ίσως να είναι η μεγαλύτερη ηθελημένη αναίρεση ισχύς εξουσίας μετά την ηθελημένη αναίρεση
ισχύος του Δία, από νίκης των δυνάμεων του Δία επί του Κρόνου. Ίσως είναι η πραγμάτωση της
πιο προσεκτικής μελέτης θανάτου! Ίσως άλλο ένα παράλογο, άλλη μια παράλογη νίκη!