- ΤΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΚΟΤΟΥ ΚΑΙ Ο ΟΝΕΙΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ - .-= Η ΨΥΧΗ =-.
το προσδιόρισε σε μια ιδιαίτερη περιοχή του υποσυνείδητου,
κοντά στο ασυνείδητο και μάλιστα στο συλλογικό.
Περιγράφεται ως μια ιδιαίτερη αίσθηση, που προκαλεί μια
ήσυχη εσωτερική ανατριχίλα, αλλά ταυτόχρονα ιερή σιωπή.
Σίγουρα σχετίζεται με το παρελθόν, τουλάχιστον με όσα
σύμβολα μπορούν να σχετιστούν με αυτο και ιδιαίτερα με το
ανεξερεύνητο παρελθόν. Σε παραδείγματα που δίνει στο βιβλίο
αναφέρεται σε εικόνες από σκοτάδι, υπόγειο, λαβύρινθο κ.α...
Το αλλόκοτο μοιάζει ίσως κάπου με το παράξενο, το παράδοξο,
το ασυνήθιστο, αλλά δεν είναι σε καμμιά περίπτωση το ίδιο.
Είναι ένα πολύ ιδιαίτερο αίσθημα.
Η αίσθηση του αλλόκοτου είναι σε εμάς γνωστή κυρίως από
τα όνειρα, αλλά και σε κάποιες κινηματογραφικές ταινίες,
που το έχουν παρουσιάσει αρκετά καλά, αν και το αίσθημα
διαρκεί μια στιγμή, αλλά η ροή - υπόθεση της ταινίας μετά
από λίγο το διαλύει. Ο λόγος που διαλύεται το αλόκοτο, κατά
τη γνώμη μου είναι ότι γίνεται αντικείμενο νοητικής επεξεργασίας
και προσπαθεί να ερμηνευτεί, να ενταχθεί σε ενα σύστημα γνωστών
δεδομένων, αλλά κυρίως από αίσθημα που είναι να συνδεθεί με
τα γεγονότα, που το προκάλεσαν, άρα και πάλι να ερμηνευτεί.
Αναφέρω εδώ κάποιες κινηματογραφικές ταινίες, που κατα τη γνώμη μου
προσέφεραν στο θεατή το αίσθημα του αλλόκοτου. Όπως θα δείτε,
δεν είναι ασύνδετο -(με την παρουσίαση αυτού του θέματος)-
το γεγονός ότι οι περισσότερες ταινίες που αναφέρω σχετίζονται
με τον ονειρικό κόσμο.
Τα όνειρα -του Ακίρα Κουροσάβα
Dark City
Οι περισσότερες ταινίες του David Lynch
Η σειρά - ταινίες Twilight Zone
Το αλλόκοτο, ως αίσθηση έχει χρησιμοποιηθεί και από άλλους
σκηνοθέτες, όπως ο Κρόνενμπεργκ, που τώρα μου έρχεται στο μυαλό
με το ExistenZ, σε κάποιες σκηνές, καθώς και σε άλλες ταινίες.
Πάντως, ένα πεδίο εμφάνισης του αισθήματος του αλλόκοτου είναι
ο ονειρικός μας κόσμος. Αναφέρομαι σε κάποια περίεργα όνειρα,
που το κύριο αίσθημα που νιώθουμε είναι το αλλόκοτο.
(Προσέξτε εδώ, ότι δε γράφω συν-αίσθημα αλλά αίσθημα, γιατί
το αλλόκοτο δε σχετίζεται, αλλά καταστρέφεται από τη νοητική
σύνδεση).
--------------------------------------------------------------
Σκοπός του θέματος:
Να διερευνήσουμε μαζί το αίσθημα του αλλόκοτου. Προτείνω να το
επιχειρήσουμε αυτό ΚΥΡΙΩΣ μέσα από τα όνειρά μας. Τη διήγηση αυτών
των ονείρων, που μας έχουν κάνει να νιώσουμε αλλόκοτα. Μετά θα
ήταν, πιστεύω, ενδιαφέρον να συζητήσουμε μαζί για το πώς νιώθουμε
διαβάζοντας και προσπαθώντας να βιώσουμε το όνειρο, που κάποιος
άλλος από εμάς περιγράφει.
Αν μη τι άλλο, αυτό το θέμα φιλοδοξεί να είναι ένα
"ποιητικό ανθολόγιο ονείρων",
που να μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα πολύ ιδιαίτερο σημείο του
κόσμου της φαντασίας, του σημείου του αλλόκοτου.
Κι αν δεν ανακαλύψουμε κάτι παραπάνω, τουλάχιστον μπορούμε να
αφεθούμε σε αυτό το πραγματικά σπάνιο και δυνατό αίσθημα...
Καλοσήρθατε!
Έχεις δει τα όνειρα; Μπράβο!
Πολύ καλή ταινία
Το όγδοο όνειρο ήταν καταπληκτικό...
Συμφωνώ για τον David Lynch
Οι ταινίες του είναι πολύ αλλόκοτες
και έχουν συζητηθεί πολύ
Χμ, το αλλόκοτο...
Ναι είναι ένα αίσθημα που εγώ προσωπικά το αναζητάω παντού
όπως και το παράξενο.Γιατί είμαι σουρεαλιστής
Ναι το αλλόκοτο κυριαρχεί στα όνειρα
Κατά την γνώμη αυτό το αίσθημα εμφανίζεται
όταν περιορίζεται η χρήση της λογικής
Σε όνειρα έχω δει πολλά αλλόκοτα πράγματα
Καλά άμα σου πω τώρα...
Έχω δει ιπτάμεβνς εκκλησίες, ξιφίες καρφωμένους στο τσιμέντο...
Φυσικά έχω κάνει εγώ ο ίδιος αλλόκοτα πράγματα
υπό την επήρεια αλκοόλ
Ξέρεις, η λογική σου καταστρέφεται τότε
Με φιλικούς χαιρετισμούς,
Μιας και αναφέρθηκαν ταινίες, να προσθέσω και την εξαίσια ταινία "Arizona Dream" που οπωδήποτε ήταν και ονειρική, αλλά και αρκούντως αλλόκοτη!
Το αλλόκοτο λοιπόν, είναι μια αίσθηση που μας δημιουργείται από πράγματα που δεν μπορούμε να τα εκλογικεύσουμε. Όπως γράφει και η λίλιθ, με το που θα εισβάλλει η λογική μας, η αίσθηση κάνει φτερά.
Θα πρόσθετα όμως, πως - όπως τουλάχιστον εγώ αντιλαμβάνομαι το αλλόκοτο - η επαφή μας με αυτό, ασκεί μία παράξενη γοητεία. Ναι, τα όνειρα είναι δύσκολο να εκλογικευτούν, το ίδιο και διάφορες υπερλογικές συλλήψεις που μπορεί να έχει κάποιος σε κατάσταση διαλογισμού, οραματισμού, ή και ημισυνειδητής κατάστασης (όπως στο στάδιο πριν από τον ύπνο), τι είναι όμως αυτό που μας κάνει να έχουμε ένα φευγαλέο γοητευτικό αίσθημα όταν ερχόμαστε σε επαφή με το αλλόκοτο; Τι είναι αυτό που μας κάνει να νιώθουμε σα να πλέουμε σε έναν μυστηριώδη ωκεανό ήχων, χρωμάτων και εντυπώσεων;
Νιώθουμε ελέυθεροι;
Νιώθουμε πως ξεφύγαμε από τον περιορισμό της έλλογης ύπαρξής μας;
![]()
Ψυχή μου,
Μην ονειρεύεσαι την αιωνιότητα,
αλλά εξάντλησε το χώρο του δυνατού!
Καλή ταινία και αρκετά αλλόκοτη θα έλεγα
Η λογική χάνει τη παντοκρατορία της στα όνειρα
Σύμφωνα με τον Άλντους Χάξλευ, ο οποίος έκανε πειράματα
με μεσκαλίνη και LSD η λογική είναι μια βαλβίδα περιορισμού
του εγκεφάλου η οποία μας εμποδίζει από το να
συνεσθανθούμε πράγματα που ανταποκρίνονται
στις πραγματικές δυνατότητες του ανθρώπου...
Έτσι λοιπόν ερχόμαστε σε επαφή με το αλλόκοτο
το οποίο είναι μια πιο δευρυμένη άποψη του κόσμου
Όταν η λογική μας επιστρέφει, νιώθουμε μια νοσταλγία
για εκείνες τις ελεύθερες στιγμές...
Μπροστά μου είναι ένα κτίριο, βιομηχανική αρχιτεκτονική του 60, όπως
αυτά που βλέπεις στου Ψυρρή, 2όροφο, μικρό, στενό, ανάμεσα σε άλλα
κτίρια και πολυκατοικίες, που ως συνήθως βλέπουμε στο κέντρο της Αθήνας
με αυτό το γκρι -από το καυσαέριο και την παλαιότητα χρώμα- και τη
μαυρίλα, που σκεπάζει τα μωσαϊκά δάπεδα και τις μαρμάρινες σκάλες.
Το κτίριο δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό γνώρισμα, ή στολίδι,
απλώς μια πόρτα στην μία του άκρη που οδηγεί σε ένα διάδρομο και το
υπόλοιπο ισόγειο είναι μαγαζί παντοπωλείο, πουλά τα πάντα για το
σπίτι, από βαρέλια για λάδι, μπετόνια, πλαστικές ταπετσαρίες, σίδερα,
κουβάδες, σφουγγαρίστρες, όλα μέσα σε εκείνο το μικρό χώρο και το
πατάρι με τα θολωμένα από το καυσαέριο και την παλαιότητα τζάμια.
Είναι ένα παλαιό κτίριο σαν αυτά που βλέπουμε όλοι σε κεντρικές
αγορές, που ψώνιζαν κυρίως η προηγούμενη γεννιά, πριν ανακαλύψουμε
τα σούπερ μάρκετ.
Βρέθηκα, λέει, εκεί, γιατί ήθελα να πάω να πλύνω κάτι ρούχα. Το
πλυντήριο ήταν στο υπόγειο και έπρεπε να πάρω το -εξίσου παλιό-
ασανσέρ. Μπαίνω και πατώ το κουμπί "υπόγειο". Αισθάνομαι το ασανσέρ
να κατεβαίνει τους ορόφους και ταυτόχρονα συνειδητοποιώ ότι
κατευθύνομαι στον όροφο -64 (εξηκοστό τέταρτο υπόγειο)!!!
Εκεί πρέπει να πάω, εκεί είναι το πληντύριο, για αυτό το λόγο και
δεν μπορώ να νιώσω τρόμο, απλά παραξενεύομαι, που το κτίριο έχει
τόσα πολλά υπόγεια. Σκέφτομαι ότι έτσι δικαιολογείται το γεγονός
ότι ο ιδιοκτήτης του κτιρίου-παντοπωλείου είναι τόσο πλούσιος, ενώ
δε φαίνεται από το μαγαζί ότι πρόκειται για κάτι σπουδαίο και
μεγάλο: Αποθηκεύει τα προϊόντα του στα 64 υπόγεια και έχει ένα
υπάλληλο για κάθε υπόγειο, που τακτοποιεί και φέρνει τα πράγματα
από τις παραγγελίες. Έξυπνο ε;
Έχω φτάσει ήδη κάτωμ βγαίνω από το ασανσέρ και το περιβάλλον είναι
κάπως ζεστό, ακούγεται σαν ένας βόμβος από μηχανή κάπου κοντά,
(εξάλλου είναι φυσιολογικό να βρίσκεται εδώ ένα μηχανοστάσιο σε
τέτοιο βάθος), μαυρίλες, παμπάλαια τσιμεντένια τοιχώματα, μια
τουαλέτα με προθάλαμο (γυναικών), βάλε πόσα χρόνια έχει να καθαριστεί
με ασπρόμαυρα πλακάκια και νυπτήρα, ο διάδρομος, το πλυντήριο και...
ο ακάλυπτος! Ε, βέβαια, ένας ακάλυπτος είναι πάντα απαραίτητος για
να παίρνει φως το κτίριο... και ο συγκεκριμένος είναι τριγωνικός,
όχι πάνω από 3Χ2 μέτρα.
Μια κοπέλα βγαίνει από την τουαλέτα, μόλις έκανε μπάνιο, και τώρα
ξυπόλητη πάει στο νυπτήρα -(μα πώς μπορεί να περπατά έτσι με τέτοια
βρώμα!). Βάζω τα ρουχα όπως πρέπει, διπλωμένα μέσα σε μια μεγάλη
κόλλα χαρτί. Είναι λευκά, όχι πολλά, αναρρωτιέμαι γιατί δεν τα
έπλενα σπίτι, να γλύτωνα την ταλαιπωρία, αλλά αφού ήρθα...
Τέλος!
Αυτό ήταν το όνειρο. Αλλόκοτο όνειρο. Αλλόκοτο αίσθημα στο όνειρο.
Σκεπτόμενη το όνειρο εκ των υστέρων παρατηρώ σε σχέση με το αλλόκοτο
ότι κάποια, πραγματικά παράξενα στοιχεία μου φαίνονται φυσιολογικά,
όπως ότι μια κοπέλα κατέβηκε 64 πατώματα κάτω από τη γη, για να
κάνει μπάνιο!
Η αίσθηση του υπογείου δε με τρομάζει, απλά μου φαίνεται αλλόκοτη
στο όνειρο. Το ίδιο και η ύπαρξη του ακαλύπτου για το φως...
Η αίσθηση γενικά είναι ότι παρατηρώ κάτι αντικειμενικά, αναγνωρίζοντας
ότι είναι κάτι ξένο σε αυτά που ξέρω, αλλά δε νιώθω κανένα συναίσθημα.
Όντως αλλόκοτο, δεν μπορώ να δώσω καμιά ερμηνεία
Όμως θα σου πω κάτι εξίσου παράξενο
Δεν ξέρω αν έχεις ακουστά τους Ντέρος
Ύποτίθεται πως είναι μια φυλή που ζει στην κούφια γη
Έχουν καία μέσα τους και αρέσκονται στο να
βασανίζουν τους ανθρώπους.
Πιο πολύ τους αρέσει να φυλακίζουν γυναίκες στα έγκατα
της γης και να τις έχουν σαν σκλάβες
Το θέμα είναι πως ο τρόπος με τον οποίο τις φυλακίζουν
είναι σαν αυτό που είδες στο όνειρό σου.
Μπαίνει η κοπέλα στο ασανσέρ, και αυτό ανεξήγητα αρχίζει να κατεβαίνει προς τα κάτω, ξεπερνάει το υπόγειο μέχρι να φτάσει
πολύ κάτω εκεί που περιμένουν οι ντέρος
Παράξενη σύμπτωση ε;
Με φιλικούς χαιρετισμούς,
Σχετικά με το θέμα της ερμηνείας, κατά τη γνώμη μου δε μπορείς
ακριβώς να ερμηνεύσεις το αλλόκοτο και αυτή ακριβώς είναι η μαγεία
του.
Μια ερώτηση πάνω στο θέμα του αλλόκοτου είναι το κατά
πόσον μπορεί αυτό να είναι ένα αίσθημα επικοινωνήσιμο. Δηλαδή, αν
εγώ είχα ένα τέτοια αίσθημα βλέποντας ένα όνειρο, θα μπορούσε η
διήγηση σε κάποιο τρίτο άτομο να κάνει αυτό το άτομο να νιώσει
επίσης το αλλόκοτο;
Μια άλλη ερώτηση είναι το πώς ακριβώς προκύπτει το αίσθημα του
αλλόκοτου. Εξαρτάται από τον αλλόκοτο συνδυασμό στοιχείων ή
στηρίζεται ίσως σε κάποια αρχέτυπα που έχουμε οι άνθρωποι στο
ασυνείδητό μας, κάτι σαν σημεία ευαισθησίας, που όταν περιέχονται
σε μια εικόνα προκαλούν το αίσθημα αυτό;
Μπορεί το αλλόκοτο να βγει πέρα από τον κόσμο των ονείρων, ή
υπάρχει σαν αίσθημα μόνο μέσα στο όνειρο, ή σε κάποιες προσπάθειες
-σε ταινίες- που ουσιαστικά μοιάζουν με όνειρα;
ενδιαφέροντα.
Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του αλλόκοτου είναι και:
η αντίφαση, η αμφιβολία, το αυτόματο.
Εδώ αναφέρει και ένα λογοτεχνικό τέχνασμα, ώστε ο συγγραφέας να
προκαλέσει στον αναγνώστη το αίσθημα του αλλόκοτου:
"Σε μια ιστορία ένας επιτυχημένος μηχανισμός για να προκληθεί το
αίσθημα του αλλόκοτου είναι να αφήνεις τον αναγνώστη με μια
αμφιβολία σχετικά με το αν μια μορφή στην ιστορία είναι ανθρώπινη
ή είναι ένα αυτόματο και να το κάνεις αυτό με τρόπο που η προσοχή
του αναγνώστη να μην εστιάζεται κατευθείαν σε αυτή την αμφιβολία,
έτσι ώστε αυτός να μη καθοδηγείται στην απευθείας διαλεύκανση
του μυστηρίου".
Το κενό χρόνου μεταξύ της εντύπωσης - εικόνας και της νοητικής
διαλεύκανσης είναι ουσιαστικό οι συνθήκες, που εμφανίζεται το
αλλόκοτο. Από εκεί και πέρα, έγκειται στο δημιουργό να εξασφαλίσει
για αυτό το χρονικό διάστημα δύναμη και διάρκεια για να
βιωθεί το αίσθημα.
Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι στο άρθρο που βρήκα για το αλλόκοτο
αναφέρεται στη συνέχεια ότι το αίσθημα του αλλόκοτου είναι μια
πύλη προς την πρωτοπορεία, προς την άρση της κοσμοθεωρίας του ατόμου.
Είναι δηλαδή ένας τρόπος να βιώσεις το πρωτόγνωρο.
την χρησιμοποιούσε και ο Λάβκραφτ σε αρκετές ιστορίες του.
Σου προτείνω να διαβάσεις κάποιες από αυτές
Για παράδειγμα Την μουσική του Έριχ Ζαν, το Μοντέλο του Πίκμαν
τα Όνειρα στο Σπίτι της Μάγισσας, το Ασημένιο Κλειδί, ο Ξένος κ.α
Σου εγγυώμαι πως αυτές οι ιστορίες βρίθουν από την αίσθηση του αλλόκοτου...
Μια φορά έβλεπα ένα συνηθισμένο όνειρο
Ξαφνικά μεταφέρομαι σε ένα δρόμο που στις πλευρές του έχει ψηλές καλαμιές, νύχτα.
Αντίκρυ στη μέση του δρόμου βλέπω ένα φίδι
Αρχίζω να τρέχω προς τα πίσω με όλη μου τη δύναμη ενώ το φίδι
με κυνηγάει. Ώσπου με πιάνειμε την ουρά του και αρχίζει να με σέρνει στις καλαμιές και σε λίγο αρχίζει να πετάει με ιλλιγιώδη ταχύτητα κι εγώ μαζί του...
Με φιλικούς χαιρετισμούς,
quote:
τα Όνειρα στο Σπίτι της Μάγισσας
πω-πω τί μου θύμησες τώρα lord of green!
Για χρόνια με στοιχείωνε αυτό το μικρό διήγημα, από τα πλέον
αγαπημένα μου, αλλά και που με τάραζε απεριόριστα.
Δε θα ξεχάσω την ανατριχίλλα, που ένιωθα κάθε φορά που το
διάβαζα, στο κρεβάτι μου, που ήταν τοποθετημένο σε τέτοιο σημείο,
που πίστευα ότι θα συμβεί ό,τι διάβαζα.
Κάθε φορά που το διάβαζα, έβλεπα μετά κάποιον περίεργο εφιάλτη!
Τόσο δυνατό διήγημα, μετά από τόσες πολλές φορές, να μου κάνει
την ίδια δυνατή εντύπωση, όπως την πρώτη φορά...
Συναρπαστικό!
Από αυτό το διήγημα αγάπησα τον Λάβκραφτ.
Εμένα προσωπικά είναι από τους καλύτερούς μου συγγραφείς.
Το διήγημά του το οποίο μου αφήνει δέος όταν το διαβάζω είναι
το Από τις Πύλες του Ασημένιου κλειδιού. Ευφυέστατο...
Το αλλόκοτο φυσικά υπάρχει και στην ποίηση σε μεγάλο βαθμό.
Κυρίως στη σουρεαλιστική π.χ Απολιναίρ, Μπορετόν κ.α.
Βασικά οτιδήποτε έχει έστω και μια γεύση αλλόκοτου με
ελκύει και με σαγηνεύει...
Γι αυτό και το αναζητάω παντού, στην τέχνη, στα όνειρα και
στην καθημερινότητά μου (αν και σε αυτή την περίπτωση σπάνια το βρίσκω).
Μάλλον το ίδιο θα συμβαίνει και με σένα φαντάζομαι...
Με φιλικούς χαιρετισμούς,
Βασικά, δεν έχω διαβάσει αυτούς τους ποιητές ενώ γενικά δεν έχω ασχοληθεί πολύ με τον ρομαντισμό, όσο με τον σουρεαλισμό.
Πάντως μου παρακίνησες τγην περιέργεια
Ρομαντισμός + αλλόκοτο = ?
Μην εκπλήσσεσαι, το αλλόκοτο κρέβεται πίσω από τα πάντα
απλά λίγοι παραμερίζουν το πέπλο...
Κυρίως οι τρελοί.
Και εγώ είμαι ένας από αυτούς! Χα χα
Η αλήθεια είναι ότι μου αρέσουν πολύ οι τρελοί
Αλλόκοτο + λογική = Χάος
Συμφωνείς?
Πάντως κάτι μου λέει ότι έτσι χαλάει η μαγία του αλλόκοτου.
Και μιλώντας για αλλόκοτα, μου συνέβη ένα τέτοιο, που θέλω
να σας περιγράψω.
Έβλεπα για αρκετό καιρό ένα συγκεκριμένο όνειρο, σχετικό με κάποιο
χώρο, που τα χαρακτηριστικά του είχαν κάτι το αλλόκοτο. Σε κάθε
όνειρο τα χαρακτηριστικά του χώρου ήταν διαφορετικά, αλλά η αίσθηση
του αλλόκοτου ήταν η ίδια.
Κάποια στιγμή βρέθηκα σε ετούτο το χώρο και στην πραγματικότητα.
Τον αναγνώρισα από το ίδιο ακριβώς αίσθημα του αλλόκοτου,
που λειτούργησε σαν κλειδί για να καταλάβω ότι ο χώρος που έβλεπα
ήταν ο χώρος που ονειρευόμουνα!
υπάρχουν στα αλήθεια. Αυτό μπορεί να έγινε στην περίπτωσή σου
Όμως δεν ξέρω μπορεί κανείς να δει και πράγματα που δεν έχουν σύμβεί
αλλά θα συμβούν στο μέλλον
Πάντως σίγουρα θα ήταν ωραία εμπειρία
Και μένα μου έχει συμβεί ένα όνειρο να είναι αληθινό
Ήμουν σε ένα ξενοδοχείο στη Ρώμη
Κοιμόμουν κανονικά στο δωματιό μου και έβλεπα όνειρα
Ώσπου ξαφνικά μεταφέρθηκα σε ένα χώρο θεοσκότεινο
Δεν έβλεπα τίποτα. Άκουσα κραυγές τρομακτικά ουρλιαχτά
Τότεμε έπιασε τρόμος φυσικά και άρχισα να ουρλιάζω κι εγώ
Ήταν ένα ον... τόσο τρομακτικό που ακινητοποιήθηκα
Όσο πιο πολύ φοβόμουν τόσο πιο τρομακτικές μορφές έπαιρνε αυτή η οντότητα
Αυτή μου επιτέθηκε, άρχισε να τρώει το χέρι μου
Ώσπου την βάρεσα με δύναμη και την σκότωσα
Μάλιστα, απόρησα που πέθανε τόσο εύκολα
Μετά από αυτή την κατάσταση, ξανακοιμήθηκα
και είδα πολύ όμορφα και φωτεινά όνειρα
Ήταν μια πολύ αλλόκοτη εμπειρία για μένα όσο και τρομακτική
Πάντως, την άλλη μέρα ήμουνα πάρα πολύ χαρούμενος που
έζησα κάτι το τόσο εξωπραγματικό
Για μένα ήταν το σημάδι πως υπάρχουν κι άλλα πράγματα
τα οποία είναι αλλόκοτα και δεν ξέρουμε τίποτα για αυτά
Με φιλικούς χαιρετισμούς,
