- Φιλοκαλία, των ιερών Νηπτικών ένα άγνωστο κείμενο σε πολλούς ακόμη και σήμερα - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.
quote:Ναι, εννοείται, έχει να κάνει με το να είσαι "στη στιγμή" που λένε.
regulus
Η αποτροπή σύνδεσης δε γινεται μόνο επιδη κατανόησες την ύπαρξή της.
quote:Όταν λες δίνει το έναυσμα τι εννοείς;
Καλώς και φυσικώς υπάρχει κατ' αρχήν. Η εμπειρία δίνει το έναυσμα.
quote:
Η αποτροπή σύνδεσης δε γινεται μόνο επειδη κατανόησες την ύπαρξή της.Ναι, εννοείται, έχει να κάνει με το να είσαι "στη στιγμή" που λένε.
Να διευκρινήσω. Εννοούσα ότι δεν αρκεί μόνο η διαπίστωση ότι υπάρχει η σύνδεση. Το να είσαι "στη στιγμή" είναι κάτι αόριστο και μπορεί να ερμηνευτεί όπως θέλει ο καθένας. Αποφεύγω εντελώς τέτοιες εκφράσεις όπως θα έχεις δει. Η θεραπεία έρχεται με το κάψιμο των σπόρων των αιτιών δηλαδή , όπως θα έλεγαν και οι ανατολίτες (Παταντζάλι πχ.).
Οι σπόροι της άγνοιας και του πόνου είναι εκείνες οι έμφυτες συσχετίσεις που έχουμε από τη γέννησή αμς ακόμη ή και πιο πριν, και οι οποίες αποτελούν τη βάση των συλλογισμών μας γιατί είναι δεδομένα που τα έχουμε στο απυρόβλητο της λογικής. Δεν τα αγγίζουμε καθόλου. ΑΝ το πρόβλημα είναι λανθασμένες αρχές που εισήλθαν στο σύστημά μας αργότερα μπορούν να αποβληθούν ευκολότερα. Όσο πιο επιφανεικές είναι τόσο ευκολότερα. Όσο πιο βαθιά βρίσκεται κάτι τόσο δυσκολότερο είναι να διαπιστωθεί ή ύπαρξή του και να απομακρυνθεί ή να αναλυθεί. Γιαυτό τα δυσκολότερα να αναλυθούν είναι τα "αυτονόητα".
quote:
Καλώς και φυσικώς υπάρχει κατ' αρχήν. Η εμπειρία δίνει το έναυσμα. Όταν λες δίνει το έναυσμα τι εννοείς;
Ότι δίνει το έναυσμα για αυτοανάλυση και έρευνα.
quote:
Η αποτροπή σύνδεσης δε γινεται μόνο επιδη κατανόησες την ύπαρξή της.Καλώς και φυσικώς υπάρχει κατ' αρχήν. Η εμπειρία δίνει το έναυσμα.
Και βεβαια καλως υπαρχει Αλλωστε ειναι και η αποροια της κρισης μας σε δεδομενη στιγμη
Αν δεν το δεχτουμε προκαλουμε συγρουση ισως το πιο ενεργοβορο συναισθημα απο ολα τα αλλα
Αν δεν την δεχτουμε δεν δεχομαστε τον εαυτο μας
Νομιζω πρεπει να υπομενουμε τα αποτελεσματα των συναισθηματων μας απλα ως παρατηρητες και αποκτοντας σιγα σιγα την αισθηση της διαιρεσης μεσα μας να αξιολογουμε πλεον απο αλλη οπτικη γωνια αυτο που ειμαστε
quote:
Ακομα και η φραση "να την δεχτουμε " ομως ατοπη ειναι γιατι παλι στον ιδιο παρανομαστη πεφτουμε
Όχι δεν είναι το ίδιο. Άλλο να παραδεχτείς οιτ κάτι συμβαίνειο και άλλο να πεις ότι καλώς συμβαίνει. Το ένα είναι χρήσιμο πάντα και είναι ανωριμότητα να μη μπορείς ή να μη θέλεις να το δεις. Άρα σε πρώτη φάση βλέπεις τι συμβαίνει, διαπίστωση απλή.
Από κακή συνήθεια και κακή διδασκαλία όμως μόλις δούμε κάτι πάμε ή να το κρύψουμε και να "αλλλοιθωρήσουμε" να μην το βλέπουμε (αυτό είναι μικρή δόση τρέλλας) ή το βλέπουμε μεν αλλά ταυτόχρονα θεωρούμε ότι κακώς το είδαμε ή κακώς το έχουμε , επειδή είναι κακό κατά τους άλλους και εμείς θέλοντας να συνταχτούμε με τους άλλους πάμε κει εφαρμόζουμε τη λογική τους αδιακρίτως και ενώ νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά με τη λογική τους.
Γενικά το να μη θέλεις να δεις είναι αυτοκτονία. Το να μην παραδέχεσαι τι είδες είναι δειλία. Το να θέλεις να καταδικάσεις αυτό που είδες είναι ανωριμότητα, άγνοια.
Η πρώτη φάση είναι λοιπόν να δεις και να μην κρίνεις άμεσα. Να συγκρατήσεις την κρίση και την κατακριση.
Αφού περάσει η ρπώτη ταραχή που θα δεις αυτό που ίσως καταδικάζεις ή δεν περίμενες μετά έρχεται η δεύτερη. Ο εαυτός μας για να έχει κάνει μια σύνδεση σημαίνει ότι δούλεψε με μια λογική. Πρέπει να θυμηθούμε αυτή τη λογική να την αποκαλύψουμε γιατί δουλεύει πάντα στο παρσκήνιο και πολύ γρήγορα και κάνει κρίσεις και δημιουργεί συναισθήματα τα οποία για μερικούς γίνονται μπούσουλας ενώ δε θα πρέπε.
Η εργασία αυτή της δέυτρης φάσης είναι που εξελίσσει τον άνθρωπο. Η πρώτη φάση είναι η βάση. Αν δεν έχεις τη βάση δεν πας πουθενά.Είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για την εξέλιξη.
Από τη δεύτερη όμως εξαρτάται η εξέλιξη. Από την ανάλυση των αυτονόητων. Αυτό ξαναδημιουργεί τη λογική σ επιο εκλεπτυσμένη βάση. Και φυσικά αυτό θα επαναληφθεί ξανά και ξανά. οι εμπειρίες είναι οι ευκαιρίες ανακάλυψης. Χωρίς αυτές ο νους δεν εξελίσσεται.
quote:
Νομιζω πρεπει να υπομενουμε τα αποτελεσματα των συναισθηματων μας απλα ως παρατηρητες και αποκτοντας σιγα σιγα την αισθηση της διαιρεσης μεσα μας να αξιολογουμε πλεον απο αλλη οπτικη γωνια αυτο που ειμαστε
Σωστά. Αυτό έλεγα πιο πάνω δεν είδα ότι το έγραφες στη συνέχεια. Πρέπει να υπομείνουμε χωρίς κρίση υπερ ή κατά. Ναι , διαίρεση υπάρχει, αλλά δεν είναι διαίρεση που εμείς έχουμε εκ φύσεως, αλλά μια διαίρεση που μας επιβληθηκε από το περιβάλλον. Συμμορφωθήκαμε με τους κανόνες του τους οποίους δεν κατανοήσαμε πρωτα, για να επιβιώσουμε συναισθηματικά ή σωματικά. Μετά μας έγιναν δεύτερη φύση.ΜΑς παρασέρνουν στην εύκολη σκέψη που δεν αναλύει θεωρώντας ακόμη και την ανάλυση ως κακή και χρονοβόρα ή ενεργοβόρα. Αυτό είναι το "κοσμικό φρόνημα" που λένε οι άγιοι. Αυτοσυντηρείται μέσω αυτής της "λογικής" της μη έρευνας την οποία διαδίδει ως ενέργεια, κάνοντας τον λανθωπο να τα νομίζει περιττά όλα αυτά ή επιζήμια, γιατί η ανάλυση το διαλύει. Το κοσμικό φρόνημα είναι που σρέφει σε δασκάλους οι οποίοι ποτέ δε θα το διαλύσουν αλλά βρίσκονται σε συμφωνία με αυτό. Αυτό ο άνθρωος το βιώνει ως ένα φόβο προς μερικούς ανθρώπους που του φαίνονται "εκτός" του φυσιολογικού, οι οποίοι όμως δεν είναι οι συνήθεις τρελλοί που δεν έχουν έλεγχο του εαυτού τους αλλά εκείνοι που διαψεύδουν το δικό του τρόπο θέασης των πράγματων έως εκείνη τη στιγμή.
quote:
Ναι , διαίρεση υπάρχει, αλλά δεν είναι διαίρεση που εμείς έχουμε εκ φύσεως, αλλά μια διαίρεση που μας επιβληθηκε από το περιβάλλον.
Μιλω για την διαιρεση η οποια συμβαινει ετσι και αλλιως
Σε αυτη την διαιρεση περιλαμβανοντε τα διαφορα στοιχεια που ενσωνατωνονται με μας[χαρα λυπη πονος ] οι ασθησεις κλπ και μετα τα μπερδευουμε, με αυτο που ειμαστε στην πραγματικοτητα
Δηλαδη την προσοχη,η οποια με την σειρα της αποτελει και αυτη ενα κομματι του συνολου που διαιρειται
Εσυ ποια διαιρεση ενοεις;
quote:
Συμμορφωθήκαμε με τους κανόνες του τους οποίους δεν κατανοήσαμε πρωτα, για να επιβιώσουμε συναισθηματικά ή σωματικά.
Ενοεις τον μιμητισμο και την αντιγραφη ;
quote:
Μετά μας έγιναν δεύτερη φύση.έψη που δεν αναλύει θεωρώντας ακόμη και την ανάλυση ως κακή και χρονοβόρα ή ενεργοβόρα.
Νομιζω οτι απο την στιγμη που καποιος θα αρχισει να καταλαβαινει ενα ενα τα κομματια που τον απαρτιζουν η αναλυση πλεον γινεται αναγκαιοτητα και συνεχη πρακτικη
Αυτο γινεται γιατι γινεται αμεσο και πασιφανες το ποσο τα κομματια που μας απαρτιζουν καθοριζουν αυτο που ειμαστε
quote:
Το κοσμικό φρόνημα είναι που σρέφει σε δασκάλους οι οποίοι ποτέ δε θα το διαλύσουν αλλά βρίσκονται σε συμφωνία με αυτό.
Ο πονος που προκαλειται απο το κοσμικο φρονημα ειναι αυτο που μας οδηγει σε δασκαλους ομως νομιζω οτι δεν μπορουμε να τους βαλουμε ολους σε ενα καλαθι
Σιγουρα θα υπαρχουν και ανθρωποι που προσπαθουν και ισως και να εχουν ξεφυγει απο το οντως λανθασμενο κοσμικο φρονημα
quote:
Αυτό ο άνθρωος το βιώνει ως ένα φόβο προς μερικούς ανθρώπους που του φαίνονται "εκτός" του φυσιολογικού,
Ναι νομιζω ειναι μεγαλο εμποδιο ο φοβος του να ειμαστε διαφορετικοι γιατι απλα παντα δρουμε σαν "φυσιολογικοι" αγνοωντας τις αναγκες της υπαρξης
Αλλωστε ειναι το σιγουρο και το ευκολο ο οριζοντιος δρομος
Μεγαλωνουμε προτρεπομενοι οτι πρεπει να μαθουμε να κανουμε πρεπει πρεπει πρεπει
Επισης μαθαινουμε οτι δεν πρεπει δεν πρεπει και δεν πρεπει
Αποτελεσμα η κριτικη ικανοτητα υπολειτουργει
Κατα την διαρκεια που ο ανθρωπος βρισκεται στην διαδικασια της αξιολογησης του περιβαλοντος του ,οσο δηλαδη ειναι στις μικρες ηλικιες αυτο ισως και να δικαιολογειτε γιατι υποτιθεται οτι καποια πραγματα θα μας τα διδαξουν
Θα μπορουσαμε ομως να δικαιολογησουμε τους εαυτους μας οταν συνεχιζουμε να παραμενουμε απλοι ακροατες της ζωης μας και μαλιστα οταν οι προτροπες των οποιονδηποτε ανθρωπωνεχουν φερει απο ελαχιστα μεχρι καθολου αποτελεσματα σε βασικες μας επιδιωξεις
quote:
Και μια αναρωτηση οχι και πολυ προτωτυπη
Μεγαλωνουμε προτρεπομενοι οτι πρεπει να μαθουμε να κανουμε πρεπει πρεπει πρεπει
Επισης μαθαινουμε οτι δεν πρεπει δεν πρεπει και δεν πρεπει
Αποτελεσμα η κριτικη ικανοτητα υπολειτουργει
{/quote]
Σωστό μεν αλλά μας γλιτώνει και από πόνο. ΑΝ ο γονέας είναι προσεκτικός δε θα χρειαστεί πολλά πρέπει και δεν πρέπει. Αν ο γονέας είναι αγχωτικός και ψυχικά καταπιεσμέος ο ίδιος η λκαταπίεση μεταφέρεται και στο παιδί. Αυτό είναι το πρόβλημα. Η υπερβολή στους περιορισμούς που φτάνουν και μέχρι το νου.
[quote]
Κατα την διαρκεια που ο ανθρωπος βρισκεται στην διαδικασια της αξιολογησης του περιβαλοντος του ,οσο δηλαδη ειναι στις μικρες ηλικιες αυτο ισως και να δικαιολογειτε γιατι υποτιθεται οτι καποια πραγματα θα μας τα διδαξουν
Θα μπορουσαμε ομως να δικαιολογησουμε τους εαυτους μας οταν συνεχιζουμε να παραμενουμε απλοι ακροατες της ζωης μας και μαλιστα οταν οι προτροπες των οποιονδηποτε ανθρωπωνεχουν φερει απο ελαχιστα μεχρι καθολου αποτελεσματα σε βασικες μας επιδιωξεις
Μάλλον ξέχασες το ερωτηματικό. Λογικό δεν είναι να ευχνουχιστει νοητικά κάποιος που έμαθε να ζει μέσα σε ασφυκτικά όρια; Δε μπορεί να πάρει αποφάσεις, να τολμήσει σε εκείνα που θα πρέπει, ενώ θα τολμά σε εκείνα που δεν πρέπει. Η πολλή καταπίεση ξεσπάει σε επιθυμία ελευθερίας αδιακρίτως. Κάποια στιγμή επαναστατεί ο άνθρωπος, στην εφηβαία συνήθως, ή μαραζώνει. Τέλος πάντων αυτά ξεφέυγουν από το θέμα του νήματος και καλό είναι να επιστρέψουμε σε αυτό, να δούμε τι λέει η Φιλοκαλία. Έστω τα δύο κείμενα που παρέθεσα.
Και σε αυτή την παράγραφο αναφέρεται ο θυμός ως βάση της νίκης κατά των δαιμόνων. Θα έλεγε κανείς οτι γιαυτό το λόγο έγραψε ο άγιος Ησαΐας το κείμενο, για να διαλύσει τις πλάνες περί θυμού οι οποίες τον καθιστούν ανενεργό και τον διαστρεβλώνουν κάνοντάς τον επιζήμιο.
Η τέχνη των δαιμόνων όπως παρουσιάζεται στην παραπάνω παράγραφο, είναι να πείσουν τον άνθρωπο ότι τελείωσε ο αγώνας. Ότι νίκησε. Δηλαδή εκμεταλλεύονται την άγνοιά του. Αλλά γιατί να ασχοληθούν τόσο πολύ με κάποιον που αγωνίζετια εναντίον τους; Τι το ιδιαίτερο έχει; Σύμφωνα με τη σοφία των πατέρων οι δαίμονες επιθυμούν πολύ τις ψυχικές ενέργειες που διαθέτει ο άνθρωπος και την απόλαυση των υλικών αγαθών. Αυτή την τελευταία δεν μπορούν να την πετύχουν επειδή δεν έχουν σώμα άμεσα αλλά μόνο έμμεσα, απομυζώντας την ενέργεια των ανθρώπων. Γιαυτό και τους οδηγούν σε καταστασεις που να συμβαίνουν δύο πράγματα ταυτόχρονα:
α) Να είναι εύκολη η απομύζηση
β)Να έχουν οι άνθρωποι "υλικό" , ψυχικές ενέργειες, από αυτό που τους αρέσει
Αυτά τα δύο επιτυγχάνονται με την υποδάυλιση των παθών , κάθε είδους, με προτίμηση σε εκείνα που είναι επιρρεπής ο κάθε άνθρωπος. Κυρίως αυτό αφορά το δεύτερο στόχο. Ο πρώτος στόχος επιτυγχάνεται με το να τους πείσουν ότι δεν υπάρχουν δαίμονες και ότι δεν έχουν καμμιά επίδραση πάνω τους, ακόμη και αν υπάρχουν. Αν κανείς πιστέψει στη διδασκαλία της εκκλησίας τότε ακολουθούν το επόμενο σχέδιο που είναι να τους πείσουν (τους ανθρώπους) ότι νικήθηκαν. Αν δεν το καταφέρουν και αυτό κάνουν μεγαλύτερες επιθέσεις με άμεση εμφάνιση. αν και πάλι δεν εχει αποτέλεσμα κάνουν άλλες επιθέσεις με κάθε πρόσφορο μέσο, συνήθως ανθρώπους που ελέγχουν, ώστε να μη μπορέσει να διατηρήσει την εσωτερική γαλήνη του ο άνθρωπος και να νικηθεί. Αν και πάλι δεν το καταφέρουν τότε απομακρύνονται και κάνουν πόλεμο από μακριά, για να μη δίνουν την ευκαιρία στον άνθρωπο να τους νικά.
Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η εξέλιξη των φαινομένων κατά τους πατέρες της εκκλησίας ένας από τους οποίους είναι και ο άγιος Ησαΐας που έγραψε το παραπάνω κείμενο.
Περίεργο σημείο αυτό που αναφέρεται στην απελευθέρωση της συνέιδησης και στην ένωσή της με εμάς. Θυμίζει τα λεγόμενα των εσωτεριστών περί ένωσης ατομικότητας και προσωπικότητας! Επίσης λέει ότι γίνεται φύλακάς άγγελος από εκεί και πέρα. Μα πριν δεν ήταν φύλακας άγγελος; Γιατί άλλοι άγιοι λένε ότι "η φωνή της συνείδησης είναι η φωνή του φύλακα αγγέλου"; (άγιος Δημήτριος του Ρωστώφ)
Και π[ως συνδυάζεται αυτό με του αγίου Αντωνίου την ταύτιση που αναφέρει μεταξύ "οικείου δαίμονος" και "φύλακος αγγέλου";
Εύλογα ερωτήματα που θα μπορούσε να έχει οποιοσδήποτε. Ο άγιος Ησαΐας αποκαλύπτει ένα μεγάλο μυστικό εδώ και αυτό μπορεί αν κατανοηθυεί από όσους ασχολούνται με τον εσωτερισμό μελετώνταε το αντίστοιχο κείμενο του Ερμή του Τρισμέγιστου, που αναφέρει ότι ο νους "κολάζει"=τιμωρεί την ψυχή μετά θάνατον. Κατά το χριστιανισμό αυτό γίνεται και προ θανάτου εξίσου.
Η συνείδηση υπάρχει πάντα. Ως φωνή της λογικής και της ορθότητας. Αλλά λόγω της θυμικής υπερδραστηριότητας του ανθρώπου δεν ακούγεται έντονα η φωνή της σε σημείο που να μοιάζει ανύπαρκτη σε κάποιους.
Αυτή είναι η κατάσταση δέσμευσης. Αν ενισχυθεί η δύναμή της και ακουστεί η φωνή της τότε απελευθερώνεται από τα δεσμα του υποόλοιπου εαυτού κατά πρώτον, από το θυμικό και επιθυμητικό μέρος. Τότε μπορεί να γίνει αισθητή η παρουσία της και να λειτουργήσει ως άγγελος, γιατί πάντα ήταν άγγελος και η φύση των νοών και των αγγέλων είναι η ίδια. Γιαυτό άλλωστε ονομάζονται "νοερές δυνάμεις" και "νοερές φύσεις" οι άγγελοι. Η "ένωση" που πραγματοποιείται δεν είναι κάποια καινούρια ένωση αλλά η διαπίστωση της ήδη υπάρχουσας ενότητας , μια ενότητα που υπήρχε πάντα αλλά παρεμποδιζόταν η λειτουργία της από εσφαλμένες αντιλήψεις. Η επίγνωση ότι αυτή η ενότητα μεταξύ συνείδησης και ημών υπάρχει είναι η αφαίρεση του μεγαλύτερου εμποδίου στη λειτουργία της. Η λειτουργία της εξαρτάτια από το πόσο έχουμε επίγνωσή της. Έτσι είναι σαν να γίνεται εκείνη τη στιγμή. Αυτό αποαντά και στο ερώτημα περί του "εγώ". Όσο ο άνθρωπος λέει "εγώ" και δεν εννοεί και τη συνείδησή του αυτό το εγώ αφορά την κατωτερη πλευρά και είναι σαν να μιλά αυτή και μόνο. Το θυμικό και ο επιθυμητικό μέρος. Η ανώτερη και λογική πλευρά, ή μέρος προσπαθεί να βρεί τρόπους να περιορίσει την αναλογία δύναμης αυτών των μερών για να φανεί και η δική τους και να τα ελέγξει. Αλλά αν είναι αδύναμο δεν προσπαθεί καν. Προσπαθεί απλά να επιβιώσει. Οι διδασκαλίες που μιλούν για πολλά "εγώ" και κατακερματισμό αφορούν αυτή την κατάσταση ύπαρξης. Και μόνο τότε έχουν εαφαρμογή. Αν ο άνθρωπος ενοποιηθεί τότε δεν έχει να παλάψει εναντίον εντός ψευδούς "εγώ" γιατί δεν έχει άλλο εγώ ακτο από ένα εγώ πλέον, το ενιαίο Εγώ που αναγνωρίζει τον εαυτό του και είναι η συνείδησή του πλέον. Αυτό το εγώ δεν λειτουργεί αυτοκαταστροφικά όπως τα μερικά, τμηματικά εγώ, αλλά αυτοσωτήρια. Αν δοθούν διδασκαλίες για αυτοβελτίωση κλπ στην πρώτη κατάσταση είναι επιζήμιες και καταστροφικές , ενώ είναι κατάλληλες μόνο σε όποιον πλησιάζει τη δεύτερη, τη νοητική αυτονόμηση και ωρίμανση. Ως τότε είναι καλύτερο να είναι κανείς "κάπου" σε έναν μεγαλύτερο οργανισμό ή σύστημα (πεποιθήσεων και τρόπου ζωής), πχ. στη θρησκεία που γεννήθηκε, προκειμένου να επιβιώσει νοητικά και ψυχολογικά , ίσως και βιολογικά. Από τη στιγμή που θα αρχίσει να ερευνά αρχίζει και η μεταβολή. Ο μόνος τρόπος ορθής έρευνας είναι να ξεκινήσει κανείς από την παράδοση όπου γεννήθηκε και μόνο αφού τη γνωρίσει εις βάθος να προχωρήσει πιο πέρα. Αν δεν το κάνει θα διακόψει τους δεσμούς με το περιβάλλον του σε ακατάλληλο χρόνο και με ακατάλληλο τρόπο. Αυτό δείχνει ότι η αιτία ήταν ενδεχομένως πικρίες κλπ όχι η αληθινή έφεση για έρευνα.
Ο αγιος Ησαΐας εδώ λέει ότι αντίδικος γίνεται η συνείδηση και τον παραδίνει στους εχθρούς του. Θυμίζει το "μωραίνει ο Θεός ον βούλεται απωλέσαι" δηλαδή "μωραίνει ο Θεός όποιον θέλει να καταστρέψει" και καταστρέφεται από αυτό και μόνο, με τις επιλογές και τις πράξεις του. Η συνείδηση λειτουργεί σαν δικαστής δίκαια και δε μπορεί κανείς να γίνει ένα μαζί της αν ακολουθεί και πράττει την αδικία την οποία βλέπει και εννοεί ότι είναι αδικία. Η συνείδησ στην προσπάθειά της για κάθαρση λειτουργεί καταστροφικά για το υπόλοιπο σύστημα , το θυμικό και το επιθυμητικό. Η ίδια βέβαια είναι που δίνει και το έναυσμα για τις κινήσεις τους αλλά δεν το κατανοεί ακόμη επειδή δεν έχει ακόμα επίγνωση της ενότητας. Βλέπει δύο ή τρία μέρη. Προσπαθεί να περιορίσει το κακό το οποίο αιτιολογεί αλλού.
Γιαυτό οι άγιοι συμβουλεύουν γενικά να μην επιρρίπτουμε σε άλλους τις ευθύνες αλλά μόνο στον εαυτό μας είτε είναι είτε δεν είναι δικές μας. Γιατί αν είναι και δεν το βλέπουμε θα είμαστε δίκαιοι αν δεν είναι δικές μας όντως θα απαλλαγούμε από περιττές συγκρούσεις αφενός αλλά και θα μάθουμε να είμαστε πιο προνοητικοί με πρόσωπα και καταστάσεις (και αυτό ήταν όντως δική μας ευθύνη!).
Την αρετή μπορεί να ακολουθήσει κανείς σε οποιαδήποτε θρησκεία και αν βρίσκεται σε κάθε εποχή και χρόνο και σε οποιαδήποτε περίσταση. αυτή με τη συσσωρευμένη της ενέργεια απελευθερώνει τη συνείδηση.
Ο δρόμος για το δικαστήριο είναι η παρούσα ζωή.