- Λαογραφία, Ψυχή και…… - .-= Η ΨΥΧΗ =-.

Ο Ησίοδος, στη Θεογονία του, θεωρεί ως αρχαιότερη θεά τη Γαία και ως αρχαιότερο θεό τον Έρωτα, που είναι ο ωραιότερος απ’ όλους τους αθάνατους, λύνει τα μέλη του σώματος, λυγάει την ψυχή και των θεών και των ανθρώπων και σβήνει την περίσκεψη από τον νου τους. Και στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, που είναι το πρώτο στην ιστορία της ανθρωπότητας δοκίμιο για τον έρωτα, ο Φαίδρος υποστηρίζει ότι η ζωή των ανθρώπων δεν πρέπει να κατευθύνεται ούτε από τους συγγενικούς δεσμούς ούτε από τα πλούτη ούτε από τίποτα άλλο, αλλά από τον έρωτα. Ο Ευρυξίμαχος, με τη σειρά του, επισημαίνει ότι ο θεός Έρωτας δεν περιορίζει τη δράση του στους θεούς και τους ανθρώπους, αλλά εκτείνει τη δύναμή του σε ολόκληρο το σύμπαν.
Παίρνοντας, στη συνέχεια, τον λόγο, ο Αριστοφάνης εκθέτει τη δική του άποψη για τον έρωτα. Λέει, λοιπόν, ότι παλιά το ανθρώπινο σώμα δεν ήταν όπως αυτό που έχουμε τώρα, αλλά ήταν διπλό. Είχαμε, δηλαδή, δύο σώματα ενωμένα σε ένα. Αλλά επειδή οι άνθρωποι τόλμησαν κάποια στιγμή να τα βάλουν με τους ίδιους τους θεούς, ο Δίας αποφάσισε να τουςτιμωρήσει. Έτσι, έκοψε στη μέση τα διπλά τους σώματα κι έφτιαξε από τον καθένα δυο διαφορετικούς ανθρώπους που συμπλήρωναν ο ένας τον άλλον. Μετά τη διχοτόμηση, το κάθε σώμα αναζητούσε απεγνωσμένα το άλλο του μισό. Κι όταν το έβρισκε, το σφιχταγκάλιαζε και δεν έκανε τίποτα άλλο, παρά περίμενε να ξαναενωθεί μαζί του. Καθώς τα δυο μισά δεν νοιάζονταν ούτε για φαγητό ούτε για ύπνο, το γένος των ανθρώπων κινδύνευε με αφανισμό. Ο Δίας τους λυπήθηκε και, τοποθετώντας αντικριστά τα γεννητικά τους όργανα, όρισε να ερωτεύονται και να σμίγουν για να αναπαραχθούν. Γι’ αυτό και ο έρωτας είναι η αναζήτηση του χαμένου μας μισού. Ερωτευόμαστε γιατί ποθούμε να ξαναβρούμε τη χαμένη μας ενότητα, γιατί νοσταλγούμε, δηλαδή, την παλιά μας ολοκληρωμένη φύση.
Μετά τον Αριστοφάνη, ο Αγάθωνας τονίζει ότι ο έρωτας είναι αυτός που φέρνει την ειρήνη στους ανθρώπους και στο πέλαγος την απανεμιά και τη γαλήνη. Αυτός είναι επίσης που κοιμίζει τους ανέμους και χαρίζει τον ύπνο στα θλιμμένα κορμιά. Ο έρωτας, που εξαφανίζει την αγριότητα και μας κάνει μειλίχιους, είναι το στολίδι θεών και ανθρώπων και όλοι μας πρέπει να τον ακολουθούμε πιστά και να τον δοξάζουμε σε κάθε εκδήλωση της ζωής μας. Τελευταίος παίρνει τον λόγο ο μεγάλος ανατροπέας, ο Σωκράτης. Πρώτα πρώτα, αμφισβητεί ότι ο έρωτας είναι θεός. Είναι, λέει, δαίμονας, δηλαδή κάτι ανάμεσα σε θεό και σε άνθρωπο. Γονείς του είναι η Πενία και ο Πόρος. Είναι μονίμως φτωχός και κάθε άλλο παρά ωραίος όπως τον φαντάζονται οι πολλοί. Είναι απεριποίητος, ξυπόλυτος και άστεγος. Δεν κοιμάται σε κρεβάτια και στρώματα, αλλά στο δάπεδο, στο ύπαιθρο, στους δρόμους, στα κατώφλια, έχοντας ως μόνιμη σύντροφο τη στέρηση. Είναι, σαν τον πατέρα του, πανούργος παγιδευτής των ωραίων και των εκλεκτών, γενναίος και ριψοκίνδυνος, δολοπλόκος και επιτήδειος γητευτής, που ξέρει να μαγεύει πότε με βότανα και πότε με όμορφα λόγια. Πότε δεν έχει κάτι σε απόλυτο βαθμό, αλλά βρίσκεται πάντοτε στη μέση, ανάμεσα σε πράγματα αντίθετα. Δεν είναι, για παράδειγμα, ούτε διαρκώς πλούσιος ούτε διαρκώς φτωχός, αλλά πότε πλούσιος και πότε φτωχός.
Ο έρωτας, συνεχίζει ο Σωκράτης, είναι επιθυμία γέννησης μέσα στο ωραίο. Όταν δηλαδή κάποιος αισθάνεται την ανάγκη να γεννήσει (είτε ένα παιδί είτε ένα έργο πνευματικό), για να κερδίσει έτσι την αθανασία, ερωτεύεται και αναζητεί κάτι όμορφο (είτε σώμα είτε ψυχή είτε κάτι άλλο) για να γεννήσει μέσα του. Υπάρχει, τώρα, μια, ας πούμε, “ερωτική σκάλα” την οποία πρέπει να ανέβει κάθε συνετός άνθρωπος. Στο πρώτο σκαλοπάτι, ο άνθρωπος αυτός ερωτεύεται τα ωραία σώματα. Ύστερα, ανακαλύπτει ότι η ομορφιά της ψυχής είναι σημαντικότερη από αυτήν του σώματος και αρχίζει να ερωτεύεται τις ωραίες ψυχές. Στη συνέχεια, ερωτεύεται την επιστήμη, τη γνώση, και φτάνει (σε μεγάλη ηλικία) στο τελευταίο σκαλοπάτι, όπου ερωτεύεται την απόλυτη ομορφιά, την αιώνια και άφθαρτη ιδέα του ωραίου. Είναι φανερό ότι στους νέους ανθρώπους αρμόζει ο έρωτας των σωμάτων, ως μαθητεία στην ομορφιά, ενώ ο έρωτας των ιδεών ταιριάζει στους ηλικιωμένους.
Ο έρωτας και η αγάπη είναι συναισθήματα που έχουν πολλές ομοιότητες, αλλά και αρκετές διαφορές μεταξύ τους. Ωστόσο, συχνά χρησιμοποιούμε και τους δυο όρους για να εκφράσουμε το ίδιο συναίσθημα. Ο λαϊκός άνθρωπος, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί τη λέξη “αγάπη” για να δηλώσει κυρίως τα ερωτικά του συναισθήματα. Αλλά το ίδιο έκαναν -και κάνουν- και άνθρωποι που είναι σε θέση να διακρίνουν τις διαφορές των δύο εννοιών (αν, τελικά, υπάρχουν ευδιάκριτες διαφορές). Όταν ο Σταντάλ λέει ότι “αγάπη είναι ν’ απολαμβάνεις, να βλέπεις, ν’ αγγίζεις και να νιώθεις μ’ όλες σου τις αισθήσεις”, μάλλον αναφέρεται σε μια ερωτική ορμή που αγκαλιάζει όλο το σύμπαν. Κι όταν ο Μπαλζάκ ορίζει την αγάπη ως “την ποίηση των αισθήσεων” μάλλον έχει κατά νου τον έρωτα. Στα ελληνικά δημοτικά τραγούδια, εκφράζονται (με ανυπέρβλητης ομορφιάς απλότητα) όλα όσα έχουν να κάνουν με τον έρωτα και την αγάπη. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι αυτό που πρώτιστα ενδιαφέρει τον ερωτευμένο λαϊκό άνθρωπο είναι η ομορφιά του σώματος. Αλλά θα αποφύγω την παγίδα να νερώσω με θεωρητικά σχόλια αυτήν την καθαρήερωτική ποίηση, που συγκίνησε μεγάλους δημιουργούς όπως ο Χατζιδάκις. Έτσι, θα αφήσω τα ίδια τα τραγούδια να μιλήσουν κατευθείαν στην ψυχή σας.

Εβγάτε αγόρια στο χορό, κοράσια στα τραγούδια
Πέστε και τραγουδήσετε πώς πιάνεται η αγάπη
-Από τα μάτια πιάνεται, στα χείλια κατεβαίνει
Κι από τα χείλια στην καρδιά ριζώνει και δε βγαίνει

Δεν ειν’ ο έρωτας ανθός, μαζί του για να παίξεις
Μον’ είναι βάτος μ’ αγκαθιές κι αλίμονό σου αν μπλέξεις

Η αγάπη θέλει φρόνηση, θέλει ταπεινοσύνη
Θέλει λαγού περπατησιά, αϊτού γληγοροσύνη

Μάτια με μάτια βλέπονται κι αχείλι δε φιλιέται
Κορμί δεν αγκαλιάζεται, αγάπη δε λογιέται

Η αγάπη βράχους κατελεί και τα θεριά μερώνει
Κι εγώ την έχω στην καρδιά, γι αυτό με θανατώνει

Ο έρωτας ανυφαντής με πανουργιά εγίνη
Αράχνη έστησε ψηλά και πιάστηκα σ’ εκείνη
Και για να φύγω δεν μπορώ, με τα φτερά με σώνει
Αυτός ζυγώνει από κοντά κι από μακριά σκοτώνει

Δεν είναι πόνος να πονεί, πόνος να θανατώνει
Σαν την αγάπη την κρυφή, που δεν ξεφανερώνει

Δίχως χιονιά χιονίζουμαι, δίχως βροχές βροχιούμαι
Δίχως μαχαίρια σφάζουμαι, όντας σε συλλογιούμαι

Της θάλασσας τα κύματα τρέχω και δεν τρομάζω
Κι όταν σε συλλογίζομαι τρέμω κι αναστενάζω

Στάλα στάλα το νερό τρυπάει το λιθάρι
Κι η κόρη με τα νάζια της σφάζει το παλικάρι

Τι να σου πω; Τι να μου πεις; Εσύ καλά γνωρίζεις
Και την ψυχή μ’ και την καρδιά μ’ εσύ με την ορίζεις

Μα συ ‘σαι μια βασίλισσα, π’ όλο τον κόσμο ορίζεις
Σα θέλεις παίρνεις τη ζωή, σα θέλεις τη χαρίζεις

Μελαχρινό μου πρόσωπο, μη βάνεις κοκκινάδι
Κι αποθαμένους και νεκρούς τους βγάζεις απ’ τον Άδη

Σένα σου πρέπει, μάτια μου, βασίλισσα να γίνεις
Και στο θρονί να κάθεσαι, τις όμορφες να κρίνεις

Να ‘χεν η γης πατήματα κι ο ουρανός κερκέλια
Να πάθιουν τα πατήματα, να ‘πιανα τα κερκέλια
Ν’ ανέβαινα στον ουρανό, να διπλωθώ να κάτσω
Να δώσω σείσμα τ’ ουρανού, να βγάλει μαύρα νέφη
Να βρέξει χιόνι και νερό κι ατίμητο χρυσάφι
Το χιόνι να ρίξει στα βουνά και το νερό στους κάμπους
Στην πόρτα της πολυαγαπώς τ’ ατίμητο χρυσάφι

Να ‘σουν στον κάμπο λεϊμονιά κι εγώ στα όρη χιόνι
Να λιώνω να ποτίζονται οι δροσεροί σου κλώνοι

Να ‘χα το σύννεφο άλογο και τ’ άστρι χαλινάρι
Το φεγγαράκι της αυγής να ‘ρχόμουν κάθε βράδυ

Τα χείλη σου είναι ζάχαρη, το μάγουλό σου μήλο
Τα στήθη σου παράδεισος και το κορμί σου κρίνο
Να φίλουνα τη ζάχαρη, να δάγκανα το μήλο
Ν’ άνοιγεν ο παράδεισος, ν’ αγκάλιαζα τον κρίνο

Να ‘ταν τα στήθια μου ανοιχτά, να δεις τα σωθικά μου
Πως φυτρωμένη ευρίσκεσαι μέσα εις την καρδιά μου

Καθημερνέ μου λογισμέ και νυκτική μου ελπίδα
Να μ’ είχε πάρει ο θάνατος την ώρα που σε είδα

Αν μ’ αγαπάς κι ειν’ όνειρο, ποτέ να μην ξυπνήσω
Γιατί με την αγάπη σου ποθώ να ξεψυχήσω

Δεν θέλω εγώ παράδεισο, μητ’ εκκλησιά ν’ αγιάσω
Μον’ θέλω το κορμάκι σου να το σφιχταγκαλιάσω

Σαν τι το θέλει η μάνα σου τη νύχτα το λυχνάρι
Οπόχει μες στο σπίτι της τ’ Αυγούστου το φεγγάρι!

Απ’ όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού ένα είναι που σου μοιάζει
Ένα που βγαίνει το πουρνό, όταν γλυκοχαράζει

Κυπαρισσάκι μου ψηλό, ποια βρύση σε ποτίζει
Που στέκεις πάντα δροσερό κι ανθείς και λουλουδίζεις;

Θαμάζομαι όνταν πορπατείς πώς δεν ανθούν οι ρούγες
Και πώς δε γίνεσαι αϊτός με τις χρυσές φτερούγες

Όποιος φιλάει την αυγή την αγαπητική του
Παίρνει του Μάη τη δροσιά, τη ρίχνει στο κορμί του

Τα μαύρα μάτια την αυγή δεν πρέπει να κοιμούνται
Μόνο να κανακεύονται και να γλυκοφιλούνται

Σου στέλνω χαιρετίσματα, με μήλο δαγκωμένο
Κι ανάμεσα στη δαγκασιά, σου ‘χω φιλί βαλμένο

Κόκκιν’ αχείλι φίλησα κι έβαψε το δικό μου
Και στο μαντήλι το ‘συρα κι έβαψε το μαντήλι
Και στο ποτάμι το ‘πλυνα κι έβαψε το ποτάμι
Κι έβαψ’ η άκρη του γιαλού κι η μέση του πελάγου
Κατέβη ο αϊτός να πιει νερό κι έβαψαν τα φτερά του
Κι έβαψ’ ο ήλιος ο μισός και το φεγγάρι ακέριο

-Κόρη, όταν φιλιόμαστε, νύχτα ‘ταν, ποιος μας είδε;
-Μας είδε τ’ άστρο της νυχτός, μας είδε το φεγγάρι
Και το φεγγάρι έσκυψε, τής θάλασσας το λέει
Θάλασσα το ‘πε τού κουπιού και το κουπί τού ναύτη
Κι ο ναύτης το τραγούδησε στης λυγερής την πόρτα

Σε φίλησα, σε τσίμπησα, σου πήρα τις γλυκάδες
Κι αν σε φιλήσει άλλος κανείς, δεν έχεις νοστιμάδες

Εμίσεψες και μ’ άφησες σαν παραπονεμένη
Σαν εκκλησιά αλειτούργητη σε χώρα κουρσεμένη

Η αγάπη σου είναι ψεύτικη, σαν του Μαγιού το χιόνι
Οπού το ρίχνει αποβραδίς και το πρωί το λιώνει

Εγώ ‘λεγα, βρυσούλα μου, πως τρέχεις για τ’ εμένα
Μα συ ‘τρεχες και πότιζες όλα τα διψασμένα

Μηλιά που σε καμάρωνα καθημερνή και σκόλη
Τώρα έπλεξες τα κλώνια σου σε ξένο περιβόλι

Θα βάλω μια κακή φωνή, τη γης για να τρυπήσω
Να βγάλω την αγάπη μου, να τη γλυκοφιλήσω

Γιώργος Βασιλείου-Μιχαήλ 

Πηγή: http://www.v-salonica.gr

Va(l)nta
Διχασμένη προσωπικότητα
+ Mοναδική απόγονος
Thoth Tρισμέγιστου
+(ξανά) αδερφή TAT Kύβου

Ειπα να μην γραψω για σημερα ξανα...αλλα επεσα τυχαια σε μια σελιδα που ειδα οτι εγραφε..τεσπα,δεν ειμαι καλη στους προλογους για αυτο την βαζω κατευθειαν .

Το όνομά του εικάζεται πως προέρχεται από τη λέξη "λύκη" που σημαίνει φως.
Ο λύκος ήταν το σύμβολο του θεού του φωτός Απόλλωνα, ο οποίος συχνά αναφέρεται ως Λύκειος.
Στα νομίσματα του Άργους, προστατευόμενης από τον Απόλλωνα πόλης, μέχρι την 5ο αιώνα, υπήρχε απεικόνιση του λύκου. Στο μαντείο των Δελφών, το πιο φημισμένο ιερό του Απόλλωνα, υπήρχε στην είσοδο ενας μπρούτζινος λύκος.
Ο Αριστοτέλης στο «Περί ζώων ιστορίαι» στο κεφάλαιο για τους λύκους συμπεριλαμβάνει τον μύθο της γέννησης του Απόλλωνα στη νήσο Δήλο. Σύμφωνα με το μύθο η μητέρα του Απόλλωνα Λητώ ταξίδεψε από τη γη των Υπερβορείων ως τη Δήλο, μεταμορφωμένη σε λύκο και συνοδευόμενη από μια αγέλη λύκων.
Ο λύκος συναντάται και στη συνοδεία της θεάς Αρτεμης μαζί με άλλα ζώα.
Ο λύκος αποτελεί βασικό πρωταγωνιστή σε πολλούς μύθους του Αισώπου, καθώς και στις παραδόσεις, στις παροιμίες και στα παραμύθια της νεότερης Ελλάδας. Πολλά είναι και τα τοπωνύμια που υποδηλώνουν την παρουσία του λύκου στην Ελλάδα, όπως τα χωριά Λυκοτρίχι και Λυκοστάνη Δωδώνης, Λυκόστομο Καβάλας, Λύκος Φιλιατών, Λύκοι Έδεσσας, Λυκοδρόμι Ξάνθης, Λυκόβρυση Αττικής και Λυκοποριά Κορινθίας, Λυκότραφος Μεσσηνίας, Λύκισσα Πυλίας, Λυκόσουρα Μεγαλόπολης, Λυκοτρύπι Ναυπλίας.

Αυτο που θα βαλω σημερα αναφερεται στην απο που προερχονται διαφορες παροιμιες αλλα επειδη δεν εχει τιτλο θα το βαλω ετσι ξεμπαρκο (που λεει και η νονα σου αγαπητο μου Θεριου).

Η γέννηση

Η γέννα είναι ένα κορυφαίο φαινόμενο, προϋπόθεση για τη συνέχιση της ζωής που, κυρίως τα παλαιότερα χρόνια δεν ήταν άμοιρη κινδύνων. Για την ακρίβεια άμοιρη κινδύνων δεν είναι ούτε σήμερα η γέννα, απλώς παλαιότερα οι κίνδυνοι ήταν πολύ μεγαλύτεροι. Αυτό είχε στο νου του ο λαός όταν έλεγε πως:

Όποιος δεν φοβάται τη γέννα, δε φοβάται το Θεό.

Για την προστασία της λεχώνας και του νεογέννητου είχε αναπτυχθεί ολόκληρο πλέγμα μέτρων από τα οποία άλλα στηρίζονται στη λογική και την παρατήρηση κι άλλα σε προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Για τα νεογέννητα, ανάλογα με την τύχη που τα ακολουθεί στην εξέλιξη της ζωής τους, υπάρχουν παροιμίες που συσχετίζουν την ώρα της γέννησης με διάφορα γεγονότα. Έτσι για τον καλότυχο άνθρωπο λένε:

Γεννήθηκε μέρα Λαμπρή
(Είναι) Λαμπρογεννημένος
(Είναι) γεννημένος στην ο(υ)ρά της προβατίνας
Γεννήθηκε με τσίπα

και άλλα. Η τσίπα λέγεται και προσωπίδα κι είναι μια μεμβράνη που καλύπτει σε ορισμένα νεογέννητα το πρόσωπο, αφαιρείται δε από τη μαμή μετά τον τοκετό. Για τις δύο πρώτες παροιμίες η συσχέτιση της λαμπρής τύχης με τη Λαμπρή, τη μεγάλη μέρα της Χριστιανοσύνης, είναι εμφανής. Δεν ξέρω όμως ποιά είναι η συσχέτιση των δύο άλλων παροιμιών με την καλή τύχη. Ειδικά για την τσίπα πρέπει να σχολιάσουμε και κάτι ακόμα. Ενώ η παρουσία της λογίζεται τύχη, λέμε:

Δεν έχει τσίπα επάνω του,
για τον αδιάντροπο, για εκείνον που δεν έχει ντροπή και φιλότιμο.

Ανάλογες παροιμίες υπάρχουν και για τους άτυχους και τους κακότυχους ανθρώπους. Για τον κακότυχο λένε ότι:

Γεννήθηκε τη μέρα του Κάη

δηλαδή του Κάιν, την καταραμένη ημέρα της πρώτης δολοφονίας του ανθρώπου. Για τον πολύ φτωχό λένε ότι

Γεννήθηκε όταν ξεκαπνίζαν,

δηλαδή όταν καθάριζαν την καπνοδόχο από τους καπνούς και είχαν αδειάσει από όλα τα έπιπλα το σπίτι για να μη μουτζουρωθούν.

Όταν σε μια παρέα κοβόταν απότομα οι κουβέντες (συμπτωματικώς, ταυτόχρονα από όλους) κι έπεφτε σιγή πίστευαν και λέγανε πως:

Άμοιρος γεννιέται
Φτωχός γεννιέται
(Κάποιος) μουγγός εγεννήθη

κι ίσως αυτή η αναφορά είχε την κρυφή πρόθεση αποτροπής του γεγονότος.

Δεν διαφεύγει βέβαια το γεγονός ότι ο άνθρωπος γεννιέται γυμνός κι αυτό περικλείει πραγματικά και συμβολικά μηνύματα. Τα ίδια μηνύματα δηλώνει και η παροιμιώδης φράση

Όπως τον γέννησε η μάνα του

που λέγεται για τους πολύ φτωχούς και χωρίς οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο ανθρώπους. Επίσης δεν διαφεύγει το γεγονός ότι

Γεννιέται ο άνθρωπος για να πεθάνει.

Ιδιότητες τις οποίες ο άνθρωπος έχει από τη γέννησή του - οι λεγόμενες σύμφυτες - δεν τον εγκαταλείπουν ως το θάνατό του κι αυτό δηλώνεται με αρκετές παροιμίες, όπως:

Οπού γεννιέται μελανός, πεθαίνει μαύρος
Όποιος γεννιέται μελανός, ποτέ του δεν ασπρίζει
Όποιος γεννηθεί ζουρλός, ζουρλός και θα πεθάνει.

Για τα προβλήματα αυτά που υπάρχουν ήδη από τη γέννηση μπορεί να ευθύνονται άγνωστα γεγονότα και σκοτεινοί μηχανισμοί, συντελεστές φυσικοί και υπερφυσικοί, αλλά και κληρονομικά αίτια. Είδαμε και σ' άλλο σημείο την παροιμία

Γονιοί τα τρώνε τα ξινά και τα παιδιά μουδιάζουν.

Τα παιδιά με ηλικιωμένους γονείς, τα λεγόμενα «γεροντοπιάσματα» θεωρούνται ότι έχουν μειωμένο βιολογικό δυναμικό, ενώ έχουν και τον κίνδυνο να μεγαλώσουν ορφανά λόγω θανάτου του ηλικιωμένου γονιού. Αυτό δηλώνει η παροιμία

Γεροντοπιάσματα, παιδιά τ'ς ορφάνιας.

Ο θηλασμός (το βύζαγμα) είναι ο φυσικός και παραδοσιακός τρόπος διατροφής για την ανάπτυξη των θηλαστικών. Βεβαίως και για την ανάπτυξη του ανθρώπου. Από τα σχετικά με το θηλασμό ο λαϊκός άνθρωπος έχει εμπνευσθεί αρκετές παροιμίες. Από την παρατήρηση ότι το πρώτο πράγμα που κάνει μια μητέρα όταν κλαίει το βρέφος είναι να του προσφέρει το μαστό της λέγεται:

Αν δεν κλάψει το παιδί δεν του δίνει η μάννα να φάει.
Αν δεν κλάψ' του πηδί δε τ' δίν' μάνα του β'ζί.

Κι είναι συνέχεια της παλαιότερης παροιμίας που λέει:

Παιδί μη κλαίοντι, μαστού ου δίδονται.

Για τον τυχερό άνθρωπο λέγεται ότι

Βυζαίνει δυο βυζιά

ενώ για τον γλυκομίλητο κι εκείνον που προσέχει τα λόγια του και τη συμπεριφορά του λέγονται οι εξής παροιμίες:

Η γλυκειά γλώσσα βυζαίνει δυο βυζιά, η πικριά ένα κι εκείνο φαρμακωμένο.
Η γλυκειά γλώσσα βυζαίνει σαρανταδύο βυζιά και πάλι λίγα είναι.

Για παιδιά που βυζαίνουν την ίδια μάνα λέγεται ότι

Είναι ομογάλακτοι.

Το ίδιο λέγεται για τους ανθρώπους που είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους, σαν να ήταν αδέλφια.

Έχουμε δει σε άλλα σημεία τα σχετικά με τη διατροφή και τον ύπνο των παιδιών. Εδώ θ' αναφέρουμε μόνο μια παροιμιώδη φράση από νανούρισμα, όπου εκτός από την τροφή και τον ύπνο, αναγνωρίζεται και η αγάπη ως στοιχείο απαραίτητο για την ανάπτυξη του παιδιού:

Ο ύπνος θρέφει τα μωρά
κι ο κάμπος τα βοσκάρια
κι εμένα το παιδάκι μου
το θρέφουνε τα χάδια.

Το γεγονός έχει επιβεβαιωθεί από πλήθος παρατηρήσεων των παιδιάτρων και των παιδοψυχιάτρων, κι αξίζει να τονιστεί εδώ και η παρατηρητικότητα του ανώνυμου λαού.

Από τις παιδοκομικές συνήθειες και αντιλήψεις έχουν δημιουργηθεί κι άλλες παροιμίες και παροιμιώδεις φράσεις. Για να δηλωθεί ότι κάποιος είναι ανήλικος ή ανώριμος λέγονται οι φράσεις:

Ακόμα δεν βγήκε από τα σπάργανα.
Ακόμα βρωμάει το γάλα στο στόμα του.
Δόντια να μην είχε ακόμα θα βύζαινε.

Η πρώτη από τις παροιμίες οφείλεται στην πανάρχαια συνήθεια του σπαργανώματος, που ίσχυε ίσως ως τα τέλη της δεκαετίας του '50. Οι επόμενες αναφέρονται στον θηλασμό που βέβαια σταματά με την έναρξη της νεογιλής οδοντοφυΐας.

Για εκείνους που παλιμπαιδίζουν λέγονται, με ειρωνική διάθεση, οι παροιμίες:

Σου φαίνεται και 'κει του κόψανε τ' αφάλι
(Ακόμα) Δεν του φάνηκαν τα δόντια
Ακόμα δεν έβγαλε τον φρονιμίτη.

Η πρώτη από τις δύο αναφέρεται στο κόψιμο του ομφαλού, την πρώτη ενέργεια για την αυτοτελή ζωή του παιδιού. Η δεύτερη αναφέρεται στην έναρξη της νεογιλής οδοντοφυΐας και η τρίτη στη συμπλήρωση της μόνιμης οδοντοφυΐας. Άλλες παροιμίες σχετικές με τα δόντια αναφέρονται στο οικείο κεφάλαιο.

Δύο ακόμα παροιμιώδεις φράσεις αρκετά γνωστές στο πανελλήνιο προέρχονται από αντιλήψεις σχετιζόμενες με την παιδική ηλικία. Η φράση:

Πέρασε αλλά δεν τ' άγγιξε,

προέρχεται από συνήθεια θεουργικής θεραπευτικής. Σύμφωνα με αυτή για να δουν αν θα θεραπευτεί ένα βαρειά άρρωστο παιδί το περνούσαν από την πύλη του ιερού δίπλα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Αν δεν ακουμπούσε πουθενά στην πύλη, αν δηλαδή δεν το είχε αγγίξει ο αρχάγελος, το παιδί θα ζούσε. Η φράση λέγεται για ανθρώπους που διαφεύγουν ένα σοβαρό κίνδυνο.

Παραπλήσια προέλευση έχει και η φράση

Ήθελε τη βάφτισή του,

επειδή θεωρείται ότι συχνά ένα άρρωστο βρέφος γίνεται καλά μετά τη βάφτιση που τελείται εκτάκτως, είτε για την αποτροπή κινδύνου είτε για να μην πεθάνει το παιδί αβάφτιστο.

Τα δόντια

Η οδοντοφυία είναι από τις πρώτες παρατηρούμενες μεταβολές στην ανάπτυξη του ανθρώπου και από τις ιδιαιτέρως σχολιαζόμενες, καθώς συμβαίνουν στην τρυφερή ηλικία κατά την οποία το παιδί είναι αντικείμενο συνεχούς παρατήρησης, επίβλεψης και φροντίδας. Είναι ακόμα από τις μεταβολές που συνδυάζονται με προβλήματα τα οποία παρ' όλο που δεν επιφέρουν βλάβες ή κινδύνους για την υγεία, δημιουργούν όμως συμπτώματα και ανησυχία. Η παροιμία

Τα δόντια είναι η πρώτη πίκρα στα παιδιά

δηλώνει ακριβώς αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση και υπονοεί ότι έχουν ακόμα πολλές πίκρες να ακολουθήσουν στην πορεία της ζωής.

Η συμπαράσταση της μάνας, οι φροντίδες της και η πρωτόγονη εμπειρική της παρέμβαση (τρίψιμο των ούλων με το δάκτυλο, επάλειψή τους με ρακή, χορήγηση αφεψημάτων με κατευναστική δράση ή χορήγηση αναλγητικών) αποκτά σχεδόν συμβολική σημασία. Τη σημασία του συνεχούς ενδιαφέροντος και τη βεβαιότητα ότι μπορεί να στηριχτούμε στην αγάπη της, σε κάθε δύσκολη περίσταση. Ενδεικτική είναι η παλαιά Αθηναϊκή παροιμία:

Να τό `ξερε η μανούλα μου που βγάζω τα δοντάκια
νά `πιανε να με τύλιγε με μαλακά μπαμπάκια.

Οι διαδικασίες της νεογιλής οδοντοφυίας συμβαίνουν βέβαια στη βρεφική και της μόνιμης στην πρώτη παιδική ηλικία, γι' αυτό και παροιμίες αναφερόμενες στην οδοντοφυία υπονοούν νεαρή ηλικία ή ειρωνεύονται παλιμπαιδίζοντες ενηλίκους:

(Ακόμα) δεν του φάνηκαν τα δόντια του
(Ακόμα) δεν έβγαλε το σκυλόδοντο.

Από τις παραλλαγές στην εμφάνιση των δοντιών προσπαθεί ο λαϊκός άνθρωπος να βγάλει οιωνούς, να προβλέψει τη μελλοντική υγεία, την τύχη και τη μακροζωία του παιδιού. Δεν ξέρω πώς και γιατί, αλλά ήταν καθιερωμένη η αντίληψη ότι ένα παιδί με αραιά δόντια είχε λίγη ζωή μπροστά του:

(Α)δόντια ανάρια, λίγα φεγγάρια.
Αριά δόντια, ολιγόχρονος.

Αντιθέτως τα στραβά δόντια προοιώνιζαν καλή τύχη:

Στραβά δόντια, ίσια μοίρα.

Ο άνθρωπος με μεγάλα δόντια θεωρείται από τις φυσιογνωμικές παροιμίες καλόψυχος - και έτσι είναι περιζήτητος ως σύζυγος:

Ο λωβός (=κακός) άντρας αυτάς
ο λωβότερος χειλάς
ο καλός άντρας μυτάς
ο καλύτερος δοντάς.

Ακόμα και την ύπαρξη υπολειμμάτων τροφής στα δόντια αξιολογεί η λαϊκή σοφία προκειμένου να βγάλει συμπεράσματα για τους ανθρώπους. Ένας πολύ φτωχός δεν έχει να φάει κι ένας που δεν τρώει δεν έχει υπολείμματα τροφής στα δόντια του. Ως εκ τούτου αυτός δεν χρειάζεται να καθαρίσει (με οδοντογλυφίδα - συνηθέστερα ριγανόξυλο τότε) τα δόντια του. Γι αυτό κι έλεγαν για τον άνθρωπο με έσχατη φτώχεια ότι

Δεν έχει να ξύσει τα δόντια του.

Γνωστά είναι και τα προβλήματα των δοντιών στους ενήλικες, κυρίως το σάπισμά τους, εξ αιτίας της κακής φροντίδας της στοματικής υγείας. Οι εποχές που οι οδοντίατροι ήταν αποκλειστικά εμπειρικοί (συχνότατα κουρείς) δεν είναι μακρινές και οι φοιτητές της οδοντιατρικής έφταναν, ακόμα τη δεκαετία του `40, να ανατρέπουν τα οχήματα (άμαξες, κάρα κλπ) των πλανόδιων εμπειρικών οδοντογιατρών προκειμένου να περιορίσουν τη δράση τους. Έτσι η αποκλειστική παρέμβαση ήταν η εξαγωγή του άρρωστου δοντιού:

Όταν σου πονεί το δόντι, βγάζε το.

Η παροιμία υπονοεί επίσης την ανάγκη οριστικών λύσεων σε κάθε πρόβλημα που δυσκολεύει τη ζωή μας. Σπέρμα προληπτικής οδοντιατρικής περικλείει η παροιμία

Κύτα το γερό το δόντι,

που σημαίνει και την ανάγκη να ασχολούμαστε με υποθέσεις που έχουν θετική προοπτική κι όχι με χαμένες υποθέσεις, όπως λ.χ. χαμένη υπόθεση ήταν τότε ένα σάπιο δόντι.

Η ανατολή των δοντιών σημαίνει τη δύση του θηλασμού, καθώς το παιδί μπορεί πλέον να δαγκώνει τη θηλή του μαστού και να προκαλεί πόνο στη μητέρα.

Δόντια να μην είχε, ακόμα θα βύζαινε,

λέει η παροιμία που αναφέρεται και σε περιπτώσεις ανώριμων ατόμων, σε εκείνους που παλιμπαιδίζουν αλλά και σε εκείνους που εξαιτίας της στάσης και της διαγωγής τους χάνουν δικαιώματα ή προνόμια.

Οι πόνοι και τα βάσανα - βασανάκια της αγάπης παραβάλονται με τους πόνους των δοντιών, είτε της οδοντοφυίας είτε του χαλασμένου δοντιού. Γι αυτό η φράση

Του πονεί το δόντι ή
Πονάει το δοντάκι του

σημαίνει ότι κάποιος είναι ερωτευμένος. Η παροιμιώδης έκφραση έχει χρησιμοποιηθεί και σε νεώτερα ελαφρά τραγούδια.

Υπάρχει μια ακόμα παροιμία για δόντια που πρέπει να αναφερθεί, καθώς σχετίζεται με πανάρχαιες πίστεις και αντιλήψεις, με πανάρχαια Ελληνικά νεκρικά έθιμα. Είναι γνωστό το έθιμο με το νόμισμα το οποίο έπρεπε να τοποθετείται σε κάθε νεκρό - αμοιβή για τον βαρκάρη που θα τον περνούσε την Αχερουσία, στο αγύριστο ταξίδι του για τον κάτω κόσμο. Η αντίληψη αυτή διασώζεται στην παροιμία

Έχει τη δραχμή στα δόντια,

που λεγόταν για κάθε ετοιμοθάνατο ή βαρειά άρρωστο με κακή πρόγνωση.

Ύπνος και όνειρα

Ο ύπνος είναι μία ακόμα προϋπόθεση, όπως και η τροφή, για τη διατήρηση της υγείας.

Λίγα φάε, λίγα πιε, θέσε καλά κοιμήσου

συνιστά παροιμία της Κρήτης. Όπως ο ύπνος έτσι και τα όνειρα είναι κι αυτά συντελεστής υγείας, της ψυχικής υγείας. Για την ευόδωση του ύπνου οι μητέρες νανούριζαν τα παιδιά τους και για να έχουν ευχάριστα όνειρα τους σταύρωναν το προσκεφάλι και τους εύχονταν "όνειρα γλυκά". Το συνήθειο έμενε και στους ενήλικους. Θυμίζουμε τους στίχους του Ν.Καββαδία ("Η προσευχή των ναυτικών"):

Και οι Έλληνες με τη μορφή τη βασανιστική
από συνήθεια κάνουνε, πριν πέσουν, το σταυρό τους
κι αρχίζοντας με σιγανή φωνή "Πάτερ ημών..."
το μακρουλό σταυρώνουνε λερό προσκέφαλό τους.

Ο ύπνος είναι τόσο σημαντικός στην αντίληψη του ανθρώπου, διαχρονικά, που από τους αρχαίους Έλληνες είχε προσωποποιηθεί σε θεότητα. Ο πολύς ύπνος θεωρείται στη λαϊκή αντίληψη απολύτως απαραίτητως για την ανάπτυξη των μικρών παιδιών. Αυτό αναφέρεται σε όλα τα νανουρίσματα, αυτό δηλώνεται και στην παροιμία

Ο ύπνος θρέφει το παιδί

που στην πλήρη έκφρασή της συμπληρώνεται ως εξής:

Ο ύπνος θρέφει το παιδί κι ο ήλιος το μοσχάρι
και το κρασί τον γέροντα τον κάνει παλικάρι.

Η συσχέτιση του ήλιου με την ανάπτυξη του μοσχαριού γίνεται, ίσως, επειδή ο ήλιος είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη της χλόης από την οποία θα τραφούν τα ζώα.

Άλλη παροιμία αναγνωρίζει μεν την αξία του ύπνου για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της υγείας των παιδιών, για την υγεία των γέρων, όμως, δεν τονίζει το ρόλο του κρασιού, αλλά το ρόλο της τροφής:

Ο ύπνος τρέφει το μωρό κι οι μαγεριές το γέρο.

Η παρατήρηση για τις διαφορετικές ανάγκες σε ύπνο ανάλογα με την ηλικία έχει καταγραφεί στην παροιμιολογία. Εκτός από τις αυξημένες ανάγκες των παιδιών, αναγνωρίζεται ότι οι νέοι κοιμούνται (ή πρέπει να κοιμούνται) περισσότερο από τους ηλικιωμένους. Η παροιμία

Χαρά στο γέρο π' αγρυπνά στο νέο που κοιμάται

δηλώνει τη γνώση αυτή. Υπονοεί όμως και ότι οι νέοι δεν πρέπει να ξαγρυπνούν γυρίζοντας σε νυκτερινές διασκεδάσεις. Παραπλήσια δηλώνονται και με την παροιμία

Αλί στο νιο που δέρνεται στον γέρο που κοιμάται.

Ο πρωινός ύπνος είναι αρεστός σε πολλούς που τον θεωρούν ιδιαίτερα "γλυκό". Δεν θεωρείται όμως και υγιεινός, ούτε ευνοεί τη δουλειά, γεγονός που μπορεί να έχει κοινωνικές επιπτώσεις:

Ο ύπνος θρέφει μάγουλα και ξεζορκιάζει κώλους

υποστηρίζει Κεφαλλονίτικη παροιμία, όπου ξεζορκιάζει σημαίνει ξεγυμνώνει. Ενώ άλλη παροιμία από το ίδιο μέρος υποστηρίζει:

Γλυκός ο ύπνος την αυγή
γδυμνός ο κώλος τη Λαμπρή.

Κρητική παροιμία, επίσης, δηλώνει:

Όπου δεις χοντρές μαγούλες ύπνος είναι και βαρούλες,

όπου βαρούλες είναι η βαριεστιμάρα, η τεμπελιά. Συχνά στο θέατρο σκιών ο Χατζηαβάτης προσπαθεί να διδάξει τον τεμπέλη Καραγκιόζη ότι "ο ύπνος δεν δίνει ψωμί", αλλά ο Καραγκιόζης τον αποστομώνει λέγοντάς του "αλλά ούτε και ζητάει...".

Πράγματι ο ύπνος δεν δίνει ψωμί, δίνει όμως όνειρα. Και τα όνειρα, όπως και ο ύπνος είχαν θεοποιηθεί στους μύθους των αρχαίων Ελλήνων. Πολύ πριν από τον Φρόιντ και την "Ερμηνευτική των ονείρων" του, οι αρχαίοι λαοί είχαν ασχοληθεί με την καταγραφή και την ερμηνεία των ονείρων. Τόσο οι Αιγύπτιοι όσο και οι Εβραίοι, αλλά και οι Έλληνες θεωρούσαν τα όνειρα θεϊκά σημάδια για την πρόβλεψη του μέλλοντος. Ο Αριστοτέλης όμως είχε πολύ πιο επιστημονική αντίληψη, καθώς θεωρούσε ότι τα γεγονότα της ζωής, οι αισθητηριακές αντιλήψεις και οι συγκινήσεις μπορεί να επηρεάζουν την "ψευδαισθησιακή εμπειρία" του ονείρου. Και οι δύο αντιλήψεις εξακολουθούν να συνυπάρχουν ως τις μέρες μας στο λαό, που άλλοτε θεωρεί τα όνειρα κλειδιά για την πρόβλεψη γεγονότων κι άλλοτε προέκταση των εμπειριών και των επιθυμιών του. Λέει η παροιμία:

Τά `χει η γριά στο λογισμό της
τα θωρεί και στ' όνειρό της.

Όπως λόγου χάριν ο πεινασμένος:

Όποιος πεινάει, στον ύπνο του καρβέλια ονειρεύεται,

λέει η πανελλήνια γνωστή παροιμία. Ανάλογα πίστευαν και οι αρχαίοι Έλληνες:

Νους πεινώντος, άρτον φαντάζεται

έλεγαν, ενώ ο Θεόκριτος γράφει: "...και γαρ εν ύπνοις πάσα κύων άρτου μαντεύεται...". Το ίδιο που σημαίνει το ψωμί για την πείνα σημαίνει και το νερό για τη δίψα.

Η δίψα ποτάμια βλέπει

κι όχι μόνο στον ύπνο αλλά και στον ξύπνιο.

Υπάρχει παροιμία που συνδυάζει και τις δύο περιπτώσεις, πείνα και δίψα με τα σχετικά όνειρα:

Όπου πεινά, στο ύπνο του πίττες γλέπει
κι όπου διψά, ποτάμια

Αναγνωρίζονται και παθολογικές καταστάσεις ύπνου. Στη λαϊκή ιατρική περιγράφεται μια ιδιάζουσα νοσηρή κατάσταση που λέγεται Μώρα ή Βραχνάς ή Βαρυπνάς και χαρακτηρίζεται από μεταιχμιακή κατάσταση και δυσχέρεια αφύπνισης που συνοδεύεται από δύσπνοια. Για τις καταστάσεις αυτές λένε

Τον πάτησε ο Βραχνάς (εννοεί: στο στήθος),
ενώ στην Κύπρο όταν κάποιος δυσκολεύεται να ξυπνήσει ή δυσπνοεί κοιμώμενος θεωρούν ότι ο Βραχνάς (ή Βαρυπνάς) σέρνει το σκουφί του στο στήθος του κοιμισμένου:

Ετσίλισέ με το σκουφί του Βαρυπνά.

Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να βρει περισσότερες πληροφορίες για τον Βραχνά ή Βαρυπνά σε διάφορα σχετικά άρθρα και στις "Παραδόσεις" του Πολίτη. Για εκείνον που αργεί να ξυπνήσει στα χρόνια μας λένε ότι
Τον πλάκωσε το πάπλωμα,

μια και φαίνεται πως σήμερα κανείς δεν πιστεύει κι ελάχιστοι γνωρίζουν τον Βραχνά ή Βαρυπνά.

Νυγμοί εντόμων και δήγματα φιδιών

Στην αγροτική Ελλάδα η νοσηρότητα είχε ορισμένες ιδιαιτερότητες ακριβώς σχετιζόμενες με τη διαβίωση στην ύπαιθρο. Οι νυγμοί των εντόμων και τα δήγματα ορισμένων ειδών ζώων, κυρίως δε των φιδιών, περιλαμβάνονται στην ιδιαίτερη αυτή νοσηρότητα. Οι σχετικές παροιμίες καταγράφουν τις παρατηρήσεις και γνώσεις των λαϊκών ανθρώπων, ενώ συγχρόνως εκπληρώνουν και την κριτική, επικριτική ή διδακτική σκοπιμότητα με την υποδήλωση του κρυμένου νοήματος.

Γνωρίζοντας το πόσο δύσκολα μπορεί να απομακρυνθεί το παράσιτο τσιμπούρι (κρότων) από το σώμα ανθρώπου ή ζώου το οποίο ετσίμπησε, παρομοιάζουν με αυτό τον φορτικό άνθρωπο. Αυτό εκφράζεται με τη φράση

Του έγινε τσιμπούρι.

Το αλλεργικής αιτιολογίας οίδημα του προσώπου το οποίο προκαλείται από τους νυγμούς μελισσών και σφηκών είναι καλά παρατηρημένο. Για να δηλώσουν το πρόσωπο ευτραφούς ανθρώπου στην Κεφαλλονιά λένε

Είναι σαν να τον στρώξανε οι τζωρτζίνοι,

δηλαδή σαν να τον τσίμπησαν σφήκες. Η φράση

τον έφαγε η μαρμάγκα

δηλώνει τη γνώση των συνεπειών του νυγμού ορισμένων ειδών αράχνης, νυγμού που σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να αποβεί θανατηφόρος.

Για τον άνθρωπο που αιφνιδίως εξάπτεται και εξοργίζεται λέγεται η φράση

Τον τσίμπησε μύγα

ή εκφράζεται το ερώτημα

Μύγα τον τσίμπησε;

Οι φράσεις προέρχονται από τη γνώση της έντονης και αιφνίδιας αντίδρασης ορισμένων ζώων αν τα τσιμπήσει αλογόμυγα. Εξάλλου, με τη φράση

Όποιος έχει τη μύγα, μυγιάζεται

χαρακτηρίζονται άτομα τα οποία εξάπτοναι και γίνονται επιθετικά εξαιτίας ενοχών τους.

Μια σειρά από παροιμίες, παροιμιώδεις φράσεις, παρομοιόμυθους και επωδές αναφέρονται στα δήγματα (δαγκώματα) των φιδιών, πληροφορώντας το κοινό για τη δηλητηριώδη φύση τους, τη δύναμη του δηλητηρίου, τις επιπτώσεις τους στη ζωή και την υγεία. Άλλες αναφέρονται στα αντίδοτα των δηλητηρίων και στους τρόπους αποφυγής των επιπτώσεων του δήγματος. Ο Βαλαωρίτης στα σχόλια για ποιήματά του διασώζει αρκετές λαογραφικές πληροφορίες και μεταξύ αυτών κάποιες παροιμίες. Μία από αυτές αναφέρεται στα δήγματα φιδιών, ενώ παρέχει και πληροφορίες για τρόπους αποφυγής τους ("πρωτογενής πρόληψη") με το κατάλληλο "πότισμα". Η παροιμία είναι η ακόλουθη:

Αν σε φάει τ' ακονάκι
το τσαπί και το φτυαράκι,

που υπονοεί το θανατηφόρο του δήγματος. Η παροιμία λέγεται και για κάθε άλλη επικίνδυνη κατάσταση.

Όσο για τους τρόπους πρόληψης του δαγκώματος φιδιών αναφέραμε ήδη το "πότισμα" με το φιδόχορτο ή φιδοβότανο (δρακοντιά ή άρον δρακόντιον των αρχαίων), ενώ υπάρχουν και επωδές αναλόγου δράσεως. Συνολικά οι μέθοδοι αυτές λέγονται αλεξιτήρια, από το ρήμα αλέξω (απομακρύνω), επειδή διώχνουν τον κίνδυνο. Αναφέρεται από τον Πολίτη σχετική επωδή της Θήρας:

Άη Γιώργη καβαλάρη
κι Άη Λια περιβολάρη
δένε και χαλίνωνε
το φίδι και την όχεντρα
και την κακή σκολόπεντρα
τον Βραχνά και τη Γιαλλού
και τον κατσουροκέφαλο
όσο να βγει ο ήλιος πέντε κοντάρια.

Μερικές αναγκαίες επεξηγήσεις: όχεντρα είναι η οχιά και σκολόπεντρα άλλο είδος φιδιού, γνωστό και ως δεντρογαλιά. Βραχνάς είναι η προσωποποίηση του εφιάλτη και δύσπνοιας ή άπνοιας επί ύπνου. Γιαλλού από την αρχαία Γελλώ, είναι προσωποποίηση του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου ("η Γιλλού πνίγει τα παιδιά στον ύπνο") ενώ δεν γνωρίζω τι ήταν ο κατσουροκέφαλος. Η φράση όσο να βγει ο ήλιος πέντε κοντάρια" εννοεί ώσπου να μεσουρανήσει ο ήλιος, μια και στο δυνατό φως οι κίνδυνοι (κυρίως οι μεταφυσικοί, όπως ο Βραχνάς και η Γιλλού) μειώνονται. Το μέτρημα γίνεται με υποθετικά "κοντάρια" στο ύψος του ανθρώπου από νοητή γραμμή στο επίπεδο του ορίζοντα.

Εκτός από τα αλεξιτήρια υπάρχουν και τα θεραπευτικά και προγνωστικά, όπως αυτά που ακολουθούν:

Αν σε δαγκώσω εγώ η οχιά
έχεις και παρηγοριά
Αν σε δαγκώσει ο θιός μου ο αστρίτης
πάρτε φτυάρια και ξινάρια
και
Αν σε φάω `γω η μάνα
`τοίμασε πολλά βοτάνια
αν σε φάω `γω τ' αστρίτσι
τοίμασε το σαβανίτσι
αν σε φάει η δεντρογαλιά
ούτε κρίση ούτε λαλιά
αν σε φάει τ' ακονάκι
τοίμαζε το σαβανάκι.

Παρόλα αυτά αρκετοί είναι εκείνοι που γλυτώνουν από το φιδοφάγωμα. Για κάθε έναν που γλυτώνει από οποιονδήποτε σοβαρό κίνδυνο λέγεται η φράση

Εγλύτωσε απ' του φιδιού το στόμα

κατ' απόλυτη αντιστοιχία με τη φράση που λέει "γλύτωσε από του χάρου τα δόντια".

Υπάρχει όμως κάτι χειρότερο από το δάγκωμα φιδιού, κάτι από το οποίο να μη γλυτώνει το θύμα; Φαίνεται υπάρχει και το δηλώνουν απερίφραστα οι παροιμίες:

Φιδιού γλώσσα να σε φάγει κι όχι ανθρωπινή
Κάλλια του φιδιού η γλώσσα παρά των ανθρώπων
Κάλλιο από φίδινη γλώσσα παρά από ανθρώπινη
Άνθρωπος κρεμάει άνθρωπο και μου λες δαγκώνει το φίδι;

Οι πρώτες τρεις υπονοούν τη βλαπτική δύναμη της συκοφαντίας ή της κατηγόριας. Η τέταρτη αναφέρεται στην καταστροφική δύναμη ορισμένων πράξεων του ανθρώπου των οποίων αν γίνεις θύμα δε γλυτώνεις, ενώ από το δάγκωμα του φιδιού πολλοί εγλύτωσαν. Επειδή μάλιστα συμβαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις αυτός που βλάπτει να προέρχεται από εκείνους που θεωρούνται φίλοι, η παροιμιώδης φραση, παίζοντας και με την παρήχηση του φι, δηλώνει

Φίλος φίδι
Αυτός δεν ήταν φίλος, ήταν φίδι
Φίδι που ζέσταινα στον κόρφο μου..(εννοεί: και δεν το ήξερα ώστε να φυλάγομαι...).

Υ.Γ. Τελικα εγω εχω το πιο συνειδητοποιημενο υπολογιστη....!
Εχει δικια του θεληση και σε λιγο θα ειναι ετοιμο να μου κανει και καφε!
Αντμιν δεν εφταιγε καποιος σπασμενος κωδικος γιατι το ειχα ελενγξει τρεις και τεσσερις φορες καθε φορα..απλα ηθελε να γινει το δικο του και να διαβασει οταν ηθελε αυτος τις εντολες...
Τι genius pc's κλπ ...το δικο μου τα μασαει!χεχε

Υ.Γ 2.Βαλντα δεν σε βλεπω να αφηνεις τπτ για να βοηθησεις και την νονα σου..

Edited by - Το ξωτικό on 07/12/2003 18:09:25

Παρακαλώ στις περιπτώσεις που παρατίθενται κείμενα από άλλους Δικτυακούς Τόπους να συνοδεύονται και από τη διεύθυνση του τόπου (της συγκεκριμένης σελίδας απ'όπου το κείμενο προέρχεται).
Είναι το λιγότερο που μπορεί να γίνει για να είμαστε δίκαιοι με τους αρχικούς δημιουργούς(ή τους ανθρώπους που έχουν συλλέξει τις συγκεκριμένες πληροφορίες) καθώς και για να παρέχουμε και στον Αναγνώστη τη δυνατότητα να προστρέξει κατευθείαν στην πηγή εάν το θελήσει(και για περαιτέρω πληροφορίες ή επιπλέον στοιχεία).

Ο ίδιος φυσικά κανόνας θα πρέπει να ακολουθείται και για κείμενα που προέρχονται από έντυπες πηγές.

Καλη σας εβδομαδα

Καλες γιορτες και απο εδω