- Ηράκλειτος ο Σκοτεινός - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.
Οποιαδήποτε σχόλια θα είναι ευπρόσδεκτα για να μπορέσουμε έτσι, αν είναι δυνατόν, να επεκταθούμε λεπτομερέστερα στη φιλοσοφία του μεγάλου μας φιλόσοφου.
Heraclitus
7 chapters published in “Arya”
Between December 1916-June 1917
Sri Aurobindo
Heraclutus-1
Η φιλοσοφία και η σκέψη των Ελλήνων είναι ίσως η πιο εμπνευσμένη διανοητικώς, η πιο καρποφόρα φιλοσοφία και σκέψη, για τη διαύγειά της, που έχει να επιδείξει μέχρι σήμερα ο κόσμος.
Η Ινδική φιλοσοφία ήταν αρχικά διαισθητική, εμπνευσμένη μάλλον για βαθύτερη ενόραση των πραγμάτων, (τίποτε πιο εξυψωμένο και εμβριθές,) αποκαλυπτική του βάθους και του ύψους, δυναμική να ανοίξει ατέλειωτες θεάσεις, που δεν έχουν από τότε ποτέ συλληφθεί ξανά από τον θείο και εμπνευσμένο Λόγο, την μάντρα των Βεδών και της Βεντάτα.
Όμως όταν αυτή η φιλοσοφία έγινε διανοουμενίστικη, επακριβής, στηριγμένη στην ανθρώπινη λογική, κατάντησε επίσης αυστηρώς λογική, οπλισμένη με προσήλωση και σύστημα, κατάντησε να επιθυμεί δηλαδή ένα είδος γεωμετρικής σκέψης.
Αντίθετα, ο αρχαίος Ελληνικός νους είχε ένα είδος ρευστής ακρίβειας, μια ευκαμψία στην έρευνα, λογική και οξύτητα, και τα ορθάνοιχτα μάτια του νου ήταν τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του, και ήταν αυτή η δύναμη που προσδιόρισε τον όλο χαρακτήρα και το πεδίο της Ευρωπαϊκής σκέψης που ακολούθησε.
Ούτε υπάρχει άλλος Έλληνας διανοούμενος περισσότερο εμπνευσμένος από τον Εφέσιο φιλόσοφο Ηράκλειτο. Ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να προσθέτει στην σύγχρονη διανοητική έμπνευση κάτι από το αρχαίο ψυχικό διαισθητικό όραμα και λόγο των παλαιότερων Μυστών. Η ροπή του ορθολογισμού είναι εκεί, αλλά όχι ακόμη η ρευστή διαύγεια του ορθολογιστικού νου που ήταν η δημιουργία και το τέκνο των Σοφιστών.
Ο Καθηγητής R. D. Ranade, πρόσφατα εξέδωσε μια μελέτη για την φιλοσοφία του Ηρακλείτου. Από σελίδες της μελέτης είναι φανερό πως πρόκειται για ένα μοναχά απόσπασμα. Ίσως θα ήταν πολύ να ελπίσουμε πως δεν είναι παρά ένα κομμάτι από κάποιες εργασίες του για τους φιλόσοφους ή μια ιστορία φιλοσοφίας από αυτόν το τέλειο συγγραφέα και ακαδημαϊκό.
Εν πάσει περιπτώσει όποια εργασία από έναν τέτοιο ακαδημαϊκό θα ήταν μια ανεκτίμητη βοήθεια, επειδή ο καθηγητής R. D. Ranade κατέχει σε υπερθετικό βαθμό το σπάνιο δώρο της απλής και συνάμα επαρκούς εξήγησης. Αλλά έχει κάτι περισσότερο από αυτό, επειδή μπορεί να προσδώσει ένα γοητευτικό ενδιαφέρον σε θέματα όπως είναι η φιλολογία και η φιλοσοφία και που για τον κοινό αναγνώστη φαίνονται ξερά, δύσκολα και απεχθή. Δίνει στην φωτισμένη διαύγεια, σαφήνεια και μαγεία έκφρασης μια εξ ίσου φωτεινότητα και δίκαιη ευκρίνεια παρουσίασης και αυτόν τον τέλειο τρόπο στην Ελληνική και Γαλλική γλώσσα, αλλά σπάνια στην αγγλική. Σε αυτές τις σελίδες παρουσίασε τη σκέψη του αρχαίου αινιγματικού Εφέσιου με μια καθαρότητα και επάρκεια που μας έχει μαγέψει, φωτίσει και ικανοποιήσει.
Σε ένα δύο σημεία τείνω να διαφοροποιηθώ με τα συμπεράσματα που υιοθετεί. Αποβάλλει, θετικά, την άποψη του Pfleiderer για τον Ηράκλειτο ως μυστικιστή, που φυσικά είναι διογκωμένη και όπως δηλώθηκε, είναι μια παρανόηση, αλλά φαίνεται πως πίσω από αυτή τη παρανόηση υπάρχει μια δόση αληθείας.
Οι ύβρεις του Ηρακλείτου για τα Μυστήρια της εποχής του δεν είναι συμπερασματικές από αυτή την άποψη, επειδή αυτό που ονειδίζει είναι εκείνα τα στοιχεία της ασαφούς μαγείας, ψυχικής έκστασης, αισθησιακής συγκίνησης που επικράτησαν στα Μυστήρια τουλάχιστον στην τελική τους εξέλιξη καθώς η πορεία του εκφυλισμού των αυξήθηκε, και που ένα αιώνα αργότερα ακόμη και τα Ελευσίνια Μυστήρια έγιναν στόχος των επικίνδυνων χλευασμών του Αλκιβιάδη και των συντρόφων του.
Το παράπονο του Ηρακλείτου ήταν πως οι μυστικές ιεροτελεστίες για τις οποίες ο λαός έτρεφε μια άγνοια και προληπτική ευλάβεια «Μυστικοποιούν ανίερα, αυτό που για τους ανθρώπους είναι Μυστήριο». Επαναστατεί ενάντια στο σκότος της Διονυσιακής έκστασης στη προσέγγισή τους για τα μυστικά της Φύσης, αλλά υπάρχει ένας φωτεινός Απολλωνισμός καθώς κι ένα ασαφής και, μερικές φορές, επικίνδυνος Διονυσιακός μυστικισμός. Dakshina καθώς και Vama Marga της μυστικιστικής Tantra. Και αν και δεν ήταν μέτοχος ή υποστηρικτής όποιου είδους ιεροτελεστιών ή μεταμφίεσης ο Ηράκλειτος εν τούτοις προσομοιάζεται σαν κάποιο διανοητικό παιδί των Μυστών και του Μυστικισμού, και ίσως σαν ένας επαναστάτης γιος του οίκου της μητέρας του. Έχει κάτι από το στιλ του μυστικιστή, κάτι από τη διαισθητική Απολλώνια ενόραση στα μυστικά περί ύπαρξης.
Βεβαίως, καθώς λέει και ο κος Ranade, οι απλοί αφορισμοί δεν είναι μυστικισμός. Ο αφορισμός και το επίγραμμα είναι συχνά αρκετά, είναι συνήθως μια συμπυκνωμένη ή μια εγκυμονούσα προσπάθεια της διανόησης. Αλλά το στιλ του Ηρακλείτου, καθώς το περιγράφει ο κος Ranade, δεν είναι μόνο αφοριστικό και επιγραμματικό αλλά και κρυπτογραφικό, και αυτός ο χαρακτήρας δεν είναι απλά η εκούσια ασάφεια ενός διανοούμενου που επιτηδεύεται μια υπερβολική συμπύκνωση της σκέψης του. Είναι αινιγματικό ως προς το στιλ των μυστικιστών, αινιγματικό ως προς τον τρόπο των σκέψεών τους που αναζήτησαν να εκφράσουν το αίνιγμα της ύπαρξης με την ίδια την γλώσσα του αινίγματος.
Για παράδειγμα, τι είναι το «Πυρ που ζει παντοτινά;» στο οποίο βρίσκει το πρωταίτιο και την άφθαρτη ουσία του σύμπαντος και το ταυτίζει στη σειρά με τον Δία και την αιωνιότητα; Ή τι πρέπει να καταλάβουμε με το «ο κεραυνός που καθοδηγεί όλα τα πράγματα;»
Αν εξηγήσουμε αυτό το «πυρ» απλά σαν υλική ενέργεια της θερμοκρασίας και φλόγας ή απλά σαν μια αλληγορία για την ύπαρξη που αιωνίως βρίσκεται στη κατάσταση του γίγνεσθαι, μου φαίνεται πως χάνομε τον χαρακτήρα των εκφράσεων του Ηρακλείτου.
Εμπεριέχει αμφότερες τις ιδέες και ο,τιδήποτε που τις συνδέει. Αλλά τότε αυτό μας υπενθυμίζει την Βεδική Φωτιά που εξυμνείται ως ο τέκτονας των κόσμων, ο μυστικός Αθάνατος στους ανθρώπους και στα πράγματα, η περιφέρεια των θεών, την Agni που είναι το «γίγνεσθαι» όλων και εμπεριέχει όλους τους θεούς, μας θυμίζει τον Βεδικό κεραυνό, την ηλεκτρική Φωτιά, τον Ήλιο που έχει το αληθινό Φως, το Μάτι, το υπέροχο όπλο των θείων σκαπανέων της ατραπού, τον Mitra και τον Varuna. Είναι το ίδιο κρυπτογραφικό λεκτικό σχήμα, η ίδια λακωνική και πλούσια μέθοδος σκέψης.
Η μυστικιστική γλώσσα έχει πάντα αυτό το μειονέκτημα, προθύμως γίνεται ασαφής, χωρίς νόημα ή κι ακόμη παραπλανεί αυτούς που δεν κατέχουν το μυστικό και τους μεταγενέστερους το αίνιγμα. Ο κος Ranade, λέει πως είναι αδύνατο να κατανοήσουμε τον Ηράκλειτο με αυτό το: «Οι θεοί είναι θνητοί, οι άνθρωποι αθάνατοι», αλλά, αν δεν αποκόψουμε αυτόν τον φιλόσοφο από τους αρχαίους μυστικιστές, είναι άραγε αδύνατο να το αντιληφθούμε; Ο σοφός των Βεδών επικαλείται επίσης την Αυγή: «Ω, θεά και ανθρώπινη», οι θεοί στις Βέδες αποκαλούνται διαρκώς σαν «άνθρωποι», οι ίδιες λέξεις χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για να καταδείξουν ανθρώπους και αθάνατους. Το έμφυτο του αθάνατου στοιχείου στον άνθρωπο, η κάθοδος των θεών στα έργα της θνητότητας, ήταν η θεμελιώδης, σχεδόν, ιδέα των μυστικιστών.
Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον
Καλή μου Κάθυ συγχαρητήρια για το θέμα: όπου ο Σκοτεινός Ηράκλειτος συγκρίνεται με τους Αβατάρας ή Σοφούς των Βεδών απ'τον Σρι Ορομπίντο.
Είναι όντως μια δύσκολη εργασία και η προσωπικότητα του Εφέσιου φιλοσόφου την κάνει ακόμα δυσκολότερη.
Θα μου επιτρέψεις να παραθέσω λίγα στοιχεία γύρω από τον Ηράκλειτο που θα δέσουν με το θέμα σου.
<<Πάσι μέτεστι το φρονείν>>.(Η νόηση είναι κοινή σε όλους)<απόσπασμα 113>
Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να σκέφτονται. <απόσπασμα 116>
Ο Ηράκλειος ο Εφέσιος (544-470 π.Χ) Είναι ένας από τους μαγαλύτερους φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδας.
Πρέπει να σημειωθεί εδώ, πως τους θεούς δεν τους αρνιόταν και πίστευε στην υπαρξή τους. Μάλιστα τους παραδεχόταν για ομορφότερους των ανθρώπων και προικισμένους με γνωστική ικανότητα ανώτερη απο των ανθρώπων, πράγμα που τους δίνει τη δυνατότητα να καταλαβαίνουν χωρίς καμιά δυσκολία και να εφαρμόζουν με συνέπεια τη διαλεκτική νομοτέλεια της φύσης!
Περιμένουμε με χαρά τη συνέχεια.
Σε χαιρετώ.
Σας χαιρετώ.
Μια μικρή παράκληση, (δια να μην αλλοιώνεται η ΟΥΣΙΑ των λόγων του ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ!)
Αν γίνεται να βάζετε και το ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ η και την ΠΗΓΗ, δίπλα….μιας και ότι σώζεται είναι λίγες, μα ουσιώδεις φράσεις…
quote:
Οι θεοί είναι θνητοί, οι άνθρωποι αθάνατοι
Λέει,
Αθάνατοι θνητοί, θνητοί αθάνατοι.
Ξυνον εστιν πασιν το φρονεειν (ΣΤΟΒΑΙΟΣ ΑΝΘ 1.179)
Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ του σκέπτεσθαι είναι κοινή σε όλους
Ανθρωποιση πασι μετεστι γιγνωσκειν εαυτους και σωφρονειν. (Στοβαιος ΑΝΘ ν 6.)
Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να σκέφτονται σωστά.
ΙΚΑΝΟΤΗΣ
Η Δύναμης, η επιτηδειότητα να πράττει κανείς κάτι!
ΔΥΝΑΤΟΤΗΣ
Το να είναι κάτι δυνατό, η πιθανόν!
Ελπίζω οι καλές ΦΙΛΕΣ να συγχωρέσουν αυτήν μου την επέμβαση, ειλικρινά δεν γίνεται για κανένα άλλο λόγο….πλην της δυσκολιας των κειμενων, μα και μιας προσπαθειας...(βλέψης του σκοτεινού)….Ακομα και Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΠΛΩΤΙΝΟΣ, αφηνει ελευθερα στην κατανοηση του καθενος μας, ορισμενα που μας μεταφερει...
Για τον καθενα που ασχολειται σοβαρα με αυτα, και οι μικροτερες λεπτομέρειες…. ισως κρύβουν μεγάλες αλήθειες... Σημειωστε, πως ηταν τετοια η τρελα που εφτασα μεχρι στο βατικανο... για να διαπιστωσω δυο τρια απο τα λεγομενα του!!!
Με εκτίμηση!
quote:
Χαιρετώ δια την προσπάθεια την ΚΑΘΥ….όπως και την φίλη zezmperg...Μια μικρή παράκληση, (δια να μην αλλοιώνεται η ΟΥΣΙΑ των λόγων του ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ!)
Αν γίνεται να βάζετε και το ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ η και την ΠΗΓΗ, δίπλα….μιας και ότι σώζεται είναι λίγες, μα ουσιώδεις φράσεις…
Α, θέλετε και το αρχαίο κείμενο;
Ορίστε...
Mr. Ranade tells us that it is impossible to make out what Heraclitus meant when he said, "The gods are mortals, men immortals." But is it quite impossible if we do not cut off this thinker from the earlier thought of the mystics? The Vedic Rishi also invokes the Dawn, "O goddess and human";
Έλα, καλά αστειεύομαι.
Νομίζω πως το έκανα σαφές ότι: πρώτον είναι μετάφραση,
δεύτερον είναι εργασία του Σρι Ορομπίντο κι όχι δική μου μελέτη,
και είναι γραμμένη στην αγγλική.
Κι εγώ δεν έχω τίποτε του Ηρακλείτου στα Ελληνικά,
οπότε θα αρκεστούμε σε αυτά που έχομε εμείς
ενώ εσείς θα βάλετε ένα αρχαίο χεράκι...
Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον
Την προτείνω ανεπιφύλακτα.
Πρέπει να σημειωθεί εδώ, πως τους θεούς δεν τους αρνιόταν και πίστευε στην υπαρξή τους. Μάλιστα τους παραδεχόταν για ομορφότερους των ανθρώπων και προικισμένους με γνωστική ικανότητα ανώτερη απο των ανθρώπων, πράγμα που τους δίνει τη δυνατότητα να καταλαβαίνουν χωρίς καμιά δυσκολία και να εφαρμόζουν με συνέπεια τη διαλεκτική νομοτέλεια της φύσης!"
Ευχαριστώ πολύ για αυτή την πληροφορία.
Με αγάπη
grecoRaelian
http://www.ekivolos.gr/irakleitos.htm
http://www.kat.gr/kat/P/Heracleitus/Herakleitos.htm
http://anatolikos.com/arxea/iraklitos225.htm
http://www.forthnet.gr/presocratics/heracl.htm
«Η γνώση της άγνοιας είναι η αρχή της σοφίας»
Είχα κάνει λάθος. Νόμιζα ότι είναι Ιάμβλιχος αλλά τελικά ήταν Πύρινος Κόσμος.
Τώρα πώς μπέρδεψα τον Πυρσό με το Καββαλιστικό Δένδρο;;; Άσε... γεράματα. 
quote:
Να θυμίσω ότι αυτή η μελέτη του Aurobindo επανακυκλοφορεί στα Ελληνικά από τις Εκδόσεις Πύρινος Κόσμος εδώ και λίγες εβδομάδες.Την προτείνω ανεπιφύλακτα.
...και γω.
Έτσι δεν θα χρειαστεί να κοπι-άστο-(αστώ) να την μεταφράσω
Ευχαριστώ Θωθ για την πληροφορία.
Ας συνεχίσομε με άλλες παρατηρήσεις τότε.
Πλωτίνε, είναι άψογα κατατοπιστικές οι ιστοσελίδες που
μας παραπέμπεις. Θα τις μελετήσω με την ησυχία μου.
Ευχαριστώ
Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον
Edited by - Κάθυ on 18/01/2004 11:50:37
Πάλι είναι μετάφραση εργασιών "ξένων" φιλοσόφων.
Του Ελληνογάλλου Axelos θα είχε ενδιαφέρον να διαβάζαμε.
Θα ψάξω να το βρω στο διαδύκτιο και πάλι θα επανέλθω.
Θα ήθελα εν τω μεταξύ μερικά από τα δικά σας σχόλια.
Ελάτε παιδιά, Ελληνόπουλα είστε, που ζείτε μέσα στην Ελλάδα.
Πιστεύω πως οι δικές σας παρατηρήσεις θα έχουν μεγαλύτερη αξία.
Θα παραθέσω άλλη μια παράγραφο από τη μελέτη του Ορομπίντο.
Ιδού:
Το να αγνοήσουμε τη επίδραση της μεταφυσικής σκέψης και
τις μεθόδους της αυτο-έκφρασης στη διανοητική σκέψη των Ελλήνων,
από τον Πυθαγόρα μέχρι τον Πλάτωνα, είναι σα να θέλομε να
πλαστογραφήσουμε την ιστορική πορεία του ανθρώπινου νου.
Αρχικά ήταν ενδεδυμένη με το συμβολικό, διαισθητικό εσωτερικό στιλ
και την πειθαρχία των Μυστών
(προφητών των Βεδών, Ορφικών μυστών-δασκάλων, Αιγυπτιωτών ιερέων.)
Από αυτό το πέπλο, στη πορεία του μονοπατιού, αναδύθηκε μια μεταφυσική φιλοσοφία
που εξακολούθησε να σχετίζεται με τους Μύστες, με την πηγή των θεμελιωδών της ιδεών,
το πρώτο της αφοριστικό και κρυπτογραφικό ύφος,
να συλλάβει ευθέως την αλήθεια μάλλον με το διανοητικό όραμα
παρά να φτάσει στην αλήθεια με έναν προσεκτικό συλλογισμό,
αλλά εν τούτοις μια φιλοσοφία διανοητική και στη μέθοδο και στο στόχο.
Αυτή είναι η πρώτη περίοδος των Darshanas στην Ινδία και στην Ελλάδα των πρώτων διανοούμενων.
Μετά ήρθε η πλήρης παλίρροια του φιλοσοφικού ορθολογισμού,
ο Βούδα ή οι Βουδιστές και οι λογικοί φιλόσοφοι στην Ινδία,
στην Ελλάδα οι Σοφιστές και ο Σωκράτης με όλους τους λαμπρούς τους απογόνους,
με αυτούς η διανοητική μέθοδος, τω όντι, δεν άρχισε καν... έφτασε κατ’ ευθείαν στο ζενίθ.
Ο Ηράκλειτος ανήκει στη μεταβατική περίοδο, είναι δε ο χαρακτηριστικός της αντιπρόσωπος.
Όθεν το κρυπτογραφικό στιλ, όθεν η λακωνική εμβριθής σκέψη και η δυσκολία που αισθανόμαστε όταν προσπαθούμε
να διευκρινίσουμε, και ολοσχερώς να λογικοποιήσουμε τις έννοιες.
Η άγνοια για τους Μύστες, τους αρχαίους πατέρες μας, είναι το μεγάλο ελάττωμα της σύγχρονης σκεπτο-εξέλιξής μας. Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον
quote:
Ο Ηράκλειτος ανήκει στη μεταβατική περίοδο, είναι δε ο χαρακτηριστικός της αντιπρόσωπος.Όθεν το κρυπτογραφικό στιλ, όθεν η λακωνική εμβριθής σκέψη και η δυσκολία που αισθανόμαστε όταν προσπαθούμε
να διευκρινίσουμε, και ολοσχερώς να λογικοποιήσουμε τις έννοιες.Η άγνοια για τους Μύστες, τους αρχαίους πατέρες μας, είναι το μεγάλο ελάττωμα της σύγχρονης σκεπτο-εξέλιξής μας
Νομίζω ότι ο Aurobindo έχει δίκιο. Αν και όλοι οι Προσωκρατικοί είναι το Προγεφύρωμα, από την εποχή του Μύθου στην εποχή του Λόγου, εντούτοις ο Ηράκλειτος είναι αυτός που είναι "ζυγισμένος" τόσο αρμονικά μεταξύ των δύο εποχών.
Ο Τολτέκα Δον Χουάν αναφέρει (όπως υποστηρίζει ο Κ. Καστανέντα) αυτές τις δύο εποχές ως "Σιωπηλή Γνώση" (=Μύθος) και "Λογική" (=Λόγος). Όπως λέει, η ανθρωπότητα μεταφέρεται με την κίνηση του εκκρεμούς από το ένα άκρο στο άλλο σε περιόδους χιλιάδων ετών.
Αν κάποιος προσπαθήσει να προσεγγίσει τον Ηράκλειτο ορθολογιστικά θα καταλάβει ότι όσο προσπαθεί να το κατανοήσει με αυτόν τον τρόπο θα είναι σα να προσπαθεί να σφίξει στην χούφτα του την άμμο. Θα του διαφεύγουν οι έννοιες όπως η άμμος μέσα από τα δάχτυλα.
«Εδιζησάμην εμεωυτον», έψαξα βαθιά στον εαυτό μου δήλωσε ο Ηράκλειτος, την στιγμή που πριν από αυτόν ο Θαλής παρατηρώντας τον Ουρανό έπεσε σε ένα πηγάδι…Ένα τέτοιο πνευματικό ταξίδι είναι μοναχικό για αυτό και θεωρήθηκε «σκοτεινός». Ο Σωκράτης όπως γνωρίζουμε είχε μελετήσει τον Ηράκλειτο , και ίσως δεν είναι τυχαίο ότι και οι δύο είχαν «ανατρεπτικές» ιδέες για τους θεούς..
Ο Ηράκλειτος μάλιστα κατηγόρησε καυστικά τον Όμηρο για την περιγραφή των Θεών με ανθρώπινα ελαττώματα και συμπεριφορές . Έίναι γεγονός πάντως ότι η Ελληνική φιλοσοφία έχει πολλές ομοιότητες με την Ινδική
Για παράδειγμα στην Chandogya Upanishad ένας διάλογος αναφέρει
«Στην αρχή υπήρξε η ΥΠΑΡΞΗ, μία και μοναδική, χωρίς δεύτερη. Μερικοί λένε ότι στην αρχή υπήρξε μόνο ΜΗ ΥΠΑΡΞΗ, και ότι από αυτήν γεννήθηκε ο κόσμος. Αλλά η ερώτηση είναι, πώς θα μπορούσε να γεννηθεί ύπαρξη από τη μη ύπαρξη; Κατά την άποψή μου στην αρχή υπήρξε μόνο ύπαρξη – μια μόνο. Αυτός, ο ΕΝΑΣ σκέφτηκε: Ας γίνω πολλά, ας αυξηθώ. Έτσι, μέσα από ΑΥΤΟΝ προέβαλε το σύμπαν, και έχοντας προβάλλει από μέσα του το σύμπαν, εισήγαγε μέσα στα πάντα τον εαυτό του. Όλα όσα είναι, έχουν μόνο τον εαυτό του μέσα τους. Από όλα τα πράγματα αυτός είναι η λεπτοφυέστατη ουσία. Είναι η αλήθεια. Είναι ο ΕΑΥΤΟΣ. Και αυτός, Svetaketu (πρόσωπο του διαλόγου), ΕΙΣΑΙ ΕΣΥ».
«Η γνώση της άγνοιας είναι η αρχή της σοφίας»
Υπάρχει κι ένα άλλο απόσπασμα από τις Ουπανισάντς (KATHOPANISAD) που θυμίζει την σκέψη του Ηράκλειτου:
όπως τον θέλουν μερικοί νεοφώτιστοι.
Ένας μύστης που συμβαδίζει με την αέναη αρχαία γνώση απ’ όπου κι αν προέρχεται αυτή,
είτε από την Ανατολή είτε από την Δύση, διότι η Αλήθεια είναι μία.
Να δούμε τώρα και για την «στεγνή» και «υγρή» ψυχή.
Ο Ηράκλειτος επαινεί την «ξηρή ψυχή» ως την σοφότερη και καλύτερη, αλλά λέει πως είναι ευχαρίστηση και ικανοποίηση για τις ψυχές να θέλουν να γίνουν υγρές.
Γι’ αυτήν την ροπή της ψυχής, για την φυσική της ευδαιμονία, θα πρέπει να
αποθαρρυνθεί το είδος της οινώδους χαλαρότητας, (ας μην ξεχνάμε και τα διάφορα
ψυχεδελικά) επειδή ο Διόνυσος, ο θεός του οίνου και του Άδη, ο Κύριος του Θανάτου,
ο Κύριος του σκοτεινού υπόκοσμου, είναι μία και ίδια θεότητα.
Ο Ηράκλειτος δεν μπορεί να εννοεί με τον όρο «στεγνή ψυχή» την λογική ενός
νηφάλιου ανθρώπου ( είναι αυτό το σημείο που ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν πως ο Ηράκλειτος ήταν ένας ορθολογιστής φιλόσοφος επειδή πιστεύουν ότι εννοεί τον καθαρό νου και όχι την καθαρή ψυχή)
και με την «υγρή ψυχή» να εννοεί το άλογο ή την ζαλισμένη
λογική ενός μέθυσου, ούτε όταν λέει πως ο Άδης και ο Διόνυσος είναι το ίδιο,
αποθαρρύνει, απλά, την πόση του οίνου επειδή είναι θανάσιμη για την υγεία!
Προφανώς χρησιμοποιεί εδώ, όπως πάντα, μια μεταφορική και
συμβολική γλώσσα διότι έχει να μεταδώσει μια βαθύτερη σκέψη
για την οποία βρίσκει πως η κοινή γλώσσα είναι πολύ πτωχή και επιπόλαιη.
Όταν ο Ηράκλειτος μιλάει για τη ξηρή ψυχή ή την υγρή ψυχή, εννοεί την ψυχή
και όχι το νου. Η ψυχή αντιστοιχεί με το citta της ινδικής φιλοσοφίας και ο νους
με το ‘buddhi’. Η ξηρή ψυχή του Έλληνα φιλόσοφου αντιστοιχεί στη εξαγνισμένη
συνείδηση-καρδιά, ‘suddha citta’ των Ινδών ψυχολόγων, που, για την δική τους
εμπειρία, ήταν η πρώτη βάση για τον εξαγνισμένο νου 'suddha buddhi’.
Η υγρή ψυχή είναι εκείνο το οποίο επιτρέπει στον εαυτό του να διαταραχθεί
από τον ακάθαρτο οίνο της αισθησιακής έκστασης, συναισθηματικής
συγκίνησης, μια ασαφής ώθηση και έμπνευση των οποίων η πηγή
προέρχεται από έναν σκοτεινό υπόκοσμο.
Ο Διόνυσος είναι ο θεός αυτής της οινο-γενεσιουργής έκστασης,
ο θεός των Βακχικών Μυστηρίων- ο θεός «αυτών που περπατούν τη νύχτα,
μάγων, αποκρυφιστών»:
επομένως ο Ηράκλειτος λέει πως ο Διόνυσος και ο Άδης είναι ένα.
Με την αντίθετη έννοια ο, εκστατικά, αφοσιωμένος του μονοπατιού της λατρείας,
(Bhaktα) στην Ινδία, μέμφεται τον αποκλειστικό ερευνητή για το τρόπο της
σκεπτο-οξυδέρκειας και τη «ξηρή γνώση» του, χρησιμοποιώντας
ακριβώς το επίθετο του Ηρακλείτου, αλλά με μια εξευτελιστική
και όχι με την επαινετική σημασία.
Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον
Φίλη Κάθυ σου προτείνω μία Ακαδημαική εργασία, για την σχέση της Ελληνικής Φιλοσοφίας με την Ινδική.
http://www.orientalia.org/printout466.html
«Η γνώση της άγνοιας είναι η αρχή της σοφίας»
quote:
Πλωτίνε και Θωθ, με τα παραπάνω σχόλιά σας ενισχύεται η άποψη πως ο Ηράκλειτος ήταν πράγματι μύστης κι όχι ένας ορθολογικός φιλόσοφος
όπως τον θέλουν μερικοί νεοφώτιστοι.
Καλή μου Κάθυ σε χαιρετώ.
Ο Ηράκλειτος αν και δεν αναγνώριζε τους Θεούς (σαν δημιουργούς του κόσμου), παρά ότι, ο κόσμος υπήρξε και θα υπάρχει αιώνια. Εν τούτοις στο απόσπασμα 72, μας λέει: πως όλα τα αντικείμενα, τα φαινόμενα, τα πράγματα και τα όντα, όπου είναι διάφορες καταστάσεις της ύλης, της φωτιάς. Τα θεωρούσε ότι διέπονται από έναν υπέρτατο εσωτερικό και καθολικό νόμο, "λόγο", <<ΠΟΥ ΔΙΟΙΚΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ>>. Ο νόμος δε ετούτος, μας λέει πάλι: πως είναι <<Η ΕΡΙΣ>>, η σύγκρουση των αντιθέτων, ο πόλεμος. <<ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΛΗ ΚΑΙ ΜΕ ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΤΡΟΠΟ>> απόσπασμα 80. Όμως στο απόσπασμα 53, μας προετοιμάζει και προδιαθέτει την σκέψη για <<ΤΗΝ ΕΡΙΣ>>, τον πόλεμο, και μας λέει: <<Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ, ΚΙ ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΕΔΕΙΞΕ ΘΕΟΥΣ, ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΕΔΕΙΞΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ, ΑΛΛΟΥΣ ΔΟΥΛΟΥΣ, ΑΛΛΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ>>. Ετούτος ο υπέρτατος νόμος <<Η ΕΡΙΣ>>, όπου και η επιστήμη σήμερα έρχεται να επιβεβαιώσει σαν (ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΑ ΟΛΑ ΑΠ'ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ), και σαν την βαθύτερη νομοτέλεια του σύμπαντος κόσμου, την ενότητα και την συνοχή του μέσα στην μεγάλη του ποικιλομορφία. Μας αποκαλύπτει το "σκοτεινό" μέρος του Ηράκλειτου, σαν άπειρα ΦΩΤΟΔΟΤΗ στην επιστήμη της ψυχής πλέον!
Αυτό τον κάνει μοναδικό σαν φιλόσοφο, διότι ετούτος μόνο αγγίζει τα όρια του ανύπαρκου μηδέν, (ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΑΕΝΑΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ), διότι <<ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ, ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ>> απόσπασμα 49α, και ετούτος μόνο θεωρείτε σαν ο πατέρας της διαλεκτικής, με την μεγάλη επιστημονική αλήθεια του. Για την κίνηση και την εξέλιξη της φύσης, της ζωής, απ'το σημείο της ΕΡΙΣ! <<ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΚΥΛΑΝΕ ΔΙΑΡΚΩΣ ΑΛΛΑ ΝΕΡΑ>>, απόσπασμα 12.
Δηλαδή, εκείνη η ίδια πάντα αέναη ενέργεια, (πίσω από το ΜΗΔΕΝ), που όμως εμείς θέτουμε εκεί στο ΜΗΔΕΝ την "αρχή" της εκκίνησης, και που άλλοι την λένε "Θεία ουσία", άλλοι δε "Δημιουργία", άλλοι θεό κτλ. Ο Ηράκλειτος την ονομάζει ΕΡΙΣ και σαν την εκδήλωση της το ΜΗΔΕΝ, ή "αρχή" τοποθετεί (τα ποτάμια), που αναπαράγουν δίχως όμως να δημιουργούν την αρμονία (νερά) και εμείς, (μέροι της αρμονίας, του συνόλου) άλλοτε είμαστε σε ενεργούσα κατάσταση (μπαίνουμε) και άλλοτε όχι, (και δεν μπαίνουμε).
Έτσι απλά και κατανοητά, ο νόμος της δέσμευσης-αποδέσμευσης ή της άγνοιας-γνώσης ή του κάρμα, που ο Ηράκλειτος, αν και Ιωνας άφησε στην ανθρωπότητα την δική του μοναδική σφραγίδα για την εσωτερική αναζήτηση. Καθώς μας έγραψε και ο καλό μας Πλωτίνος την σπουδαία φράση του Ηράκλειτου: <<ΕΨΑΞΑ ΒΑΘΙΑ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ>>!
Σε χαιρετώ Κάθυ.
Σας χαιρετώ φιλικά.
Όταν ήμουν στο πανεπιστήμιο, αφού τα συγκέντρωσα και τα έκανα μετάφραση, τα τύπωσα και τα χάριζα σε φίλους που είχαν ενδιαφέρον για τη φιλοσοφία.. Τα περισσότερα είναι δυσκολονόητα, μα αν τα κοιτάξετε με τη δέουσα προσοχή….και τα σκεφθείτε…..θα σας αποκαλυφτούν…
Ο τρόπος που έγραψε έτσι ο Ηράκλειτος δεν ήταν όπως λένε ορισμένοι, λόγω ιονικής γλώσσας, ….μα είναι η πραγματική μύηση στη διαλεκτική, στην έρευνα…. και στο να ΒΛΕΠΕΙΣ!
Μια μικρή (βλέψη)… λοιπόν, σαν συμπληρωμα στη ερευνα της φιλης μας Καθυ...
Ξηρή ψυχή…
Ας πάρουμε την μεγαλύτερη μας ευχαρίστηση…Η στιγμή της ολοκλήρωσης. Τι γίνεται στην ψυχή…Δεν γίνεται πράγματι υγρή? Αυτής της ηδονής *(ευχαρίστηση) ποιες είναι οι συνέπειες? Δεν είναι σαν η ΨΥΧΗ να ενσωματώνεται…έτοιμη για να δώσει ΝΕΑ ΖΩΗ?….Κάτι πεθαίνει λοιπόν στην ψυχή….για να δώσει … πάλι Ζωή…
Η Ξηρή ψυχή, γενικότερα έχει να κάνει με την κατανόηση της ευχαρίστησης….και είναι η ίδια ακριβώς σημασία με την αγαπημένη στο ΣΩΚΡΑΤΗ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ….(μα και άλλων σοφών.)
Η Ξηρή ΨΥΧΗ είναι η σοφότερη και η καλύτερη (ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ)
Δεν υπάρχει ΣΟΦΙΑ ΔΙΧΩΣ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ! (ΣΩΚΡΑΤΗΣ)
Μα είναι ακομα πολλά που άμα τα συνδέσεις, γίνονται ΕΠΙΣΤΗΜΗ, και που ο καθένας πρέπει να μάθει απο μόνος του, ώστε να φύγουν τα πέπλα της αγνοίας …
Για αυτό έγραψε έτσι….και προειδοποιεί να μην διαβασθούν γρήγορα.
Στενό το μονοπάτι και δύσβατο, επικρατεί μαύρο σκοτάδι… μα εάν έχεις ΕΝΑ για οδηγό και άρχισες στα μυστήρια, είναι πιο καθαρό από το ΦΩΣ του ΗΛΙΟΥ!
quote:
Όταν ήμουν στο πανεπιστήμιο, αφού τα συγκέντρωσα και τα έκανα μετάφραση, τα τύπωσα και τα χάριζα σε φίλους που είχαν ενδιαφέρον για τη φιλοσοφία.. Τα περισσότερα είναι δυσκολονόητα, μα αν τα κοιτάξετε με τη δέουσα προσοχή….και τα σκεφθείτε…..θα σας αποκαλυφτούν…
Ο τρόπος που έγραψε έτσι ο Ηράκλειτος δεν ήταν όπως λένε ορισμένοι, λόγω ιονικής γλώσσας, ….μα είναι η πραγματική μύηση στη διαλεκτική, στην έρευνα…. και στο να ΒΛΕΠΕΙΣ!
Σε χαιρετώ Πλάτωνα.
Δεν ξέρω εάν είναι, (η Κριαρίσια μας ιδιοσυγκρασία), μα πολλά απογεύματα έχουμε, 7-8 φίλες/οι κάτσει, μελετήσει και συζητήσει με τις ώρες Ηράκλειτο, από δική μου πάντα προτοπή!
quote:
Μα είναι ακομα πολλά που άμα τα συνδέσεις, γίνονται ΕΠΙΣΤΗΜΗ, και που ο καθένας πρέπει να μάθει απο μόνος του, ώστε να φύγουν τα πέπλα της αγνοίας …
Και σχεδόν πάντα κάπου εδώ καταλήγαμε...
Δεν ξέρω πάλι, μα ετούτος ο Φιλόσοφος, παρουσιάζει την εξής ιδιομορφία στην έκβαση της σκέψη: Ενώ ξεκινάς από το ορθολογικό μέρος της φιλοσοφίας περνάς αναγκαστικά στην "αφαιρετική" σκέψη του μυστικισμού, διότι στερείτε στον ορθολογισμό οποιαδήποτε άλλη προέκταση πλήν εκείνη της φυσικής αέναης κίνησης (πλασματικού μηδενισμού της έσω-αναζήτησης). Και λογικά ο ίδιος, μέσα απ' τα αποσπάσματα του, όπου έφθασαν έως εμάς, μας οδηγεί σε μία εσώτερικη και μυστικιστική κλίμακα για να ανέλθουμε....
Σε χαιρετώ Πλάτωνα.
Σας χαιρετώ.
Καλή μου zezmperg,
Αν μπορούσα να πω κάτι…(σε μια φίλη /ο), όσο αφορά τον Ηράκλειτο …EINAI:
Άσε κατά μέρους τις διάφορες εξηγήσεις που δόθηκαν….(Οχι γιατι ειναι η δεν ειναι λαθος)
Επέτρεψε στο κάθε ένα από τα αποφθέγματα, (που σώθηκαν…) να βρει το χώρο του (μεσα/εξω)…….χωρίς να επέμβεις εσύ, σαν χρόνος*… μου άρεσε ότι έγραψες σήμερα στο Διογένη…
Πριν καιρό επεχείρησα…(πιο κατανοητή φιλοσοφία)… μα, xρειάζεται χρόνος… και (αφοσίωση /σοβαρότητα)… που δεν...
Ίσως μια μέρα όταν οι υποχρεώσεις είναι λιγότερες….να το επιχειρήσω…
Εδώ το λινκ….πιστεύω πως κάτι λίγα προς σκέψη….θα βρεις...
ένωση του αιώνιου και του παροδικού, εκείνου που πάντα είναι και
όμως φαίνεται να υπάρχει μόνο σε αυτή τη πάλη και αλλαγή που είναι
ένας διαρκής θάνατος. Οι θεοί φανερώνουν εαυτούς σαν πράγματα που
διαρκώς αλλάζουν και φθείρονται. Ο άνθρωπος είναι αρχικά μια αιώνια
ύπαρξη. Ο Ηράκλειτος δεν διαπραγματεύεται απλώς με στείρες
αντιθέσεις. Η μέθοδός του είναι μια δήλωση αντιγνωμιών και μια
σκιαγράφηση συμβιβασμού τους με τους όρους της αντίθεσης.
Έτσι λέει λοιπόν, πως το όνομα «βίος» είναι "ζωή" αλλά η πορεία του
είναι ο θάνατος, φανερά και δεν έχει την πρόθεση να παίξει με τις λέξεις.
Μιλάει για αυτό το στοιχείο του πολέμου, τον πατέρα και βασιλιά
όλων, που κάνει την κοσμική ύπαρξη μια προφανή πορεία ζωής, αλλά
είναι μια πραγματική πορεία του θανάτου. Τα Ουπανισάντς κατέχουν την
ίδια αλήθεια όταν δηλώνουν τη ζωή να είναι το βασίλειο του Βασιλιά
του Θανάτου, που τη περιγράφουν σαν το αντίθετο της αθανασίας, και
επί πλέον λένε πως όλη η ζωή και ύπαρξη δημιουργήθηκε εδώ,
από τον Θάνατο, για να είναι τροφή του. (Ανατριχιαστικό, δεν βρίσκετε;)
Εάν δεν έχομε υπ’ όψιν μας αυτή την κυοφορούσα και
με συμβολικό χαρακτήρα γλώσσα του Ηρακλείτου
πιθανόν να αποστειρώσουμε την σκέψη του φιλοσόφου,
δίνοντάς της μια έννοια κυριολεκτική
Αυτή που σας μιλάει από το...μέλλον