- ΒΟΤΑΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ - Η πρώτη Ιατρική - .-= Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ =-.

Ο Ιπποκράτης μπορεί σήμερα να είναι γνωστός ως ο πατέρας της Ιατρικής, αλλά για αιώνες η τιμή αυτή άνηκε στον Γαληνό, ένα γιατρό του 2ου αιώνα, που έγραψε εκτεταμένα για τις τέσσερις διαθέσεις –αίμα, φλέγμα, μαύρη χολή και κίτρινη χολή- και ταξινόμησε τα βότανα σύμφωνα με τις ουσιώδεις τους ιδιότητες ως: θερμά ή ψυχρά, ξηρά ή υγρά.

Οι θεωρίες αυτές επεκτάθηκαν αργότερα από Άραβες ιατρούς του 7ου αιώνα, όπως ο Αβικέννα, και σήμερα οι θεωρίες του Γαληνού επικρατούν ακόμα στην ιατρική Γιουνάνι (Unani, λέξη των ισλαμικών λαών που σημαίνει «ελληνικός»), που εξασκείται στον ισλαμικό κόσμο και στην Ινδία. Οι περιγραφές του Γαληνού για τα βότανα όπως, για παράδειγμα, «θερμό στον τρίτο βαθμό» ή «ψυχρό στο δεύτερο» χρησιμοποιούνται ακόμα και στον 18ο αιώνα.

The She Mantis

Η φλεγματική φύση κυριαρχούνταν από νόσους «ψυχρές και υγρές» και τυπικές παθήσεις τον κατάρρου και τα προβλήματα του θώρακα. Τα θερμά, ξηραντικά βότανα όπως το θυμάρι και ο ύσσωπος χρησιμοποιούνταν για να καθαρίσουν το φλέγμα και να αποκαταστήσουν την ισορροπία.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ: Φλεγματική
ΥΓΡΟ: Φλέγμα
ΕΠΟΧΗ: Χειμώνας

Η μελαγχολική φύση ήταν «ψυχρή και ξηρή», έτσι οι τυπικές νόσοι ήταν δυσκοιλιότητα ή κατάθλιψη και ακεφιά. Τα θερμά βότανα όπως η σέννα και ο ελλέβορος χρησιμοποιούνταν για να καθαρίσουν την περίσσεια μαύρης χολής και να αποκαταστήσουν την ισορροπία.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ: Μελαγχολική
ΥΓΡΟ: Μαύρη Χολή
ΕΠΟΧΗ: Χειμώνας

Η χολερική (ευέξαπτη) ιδιοσυγκρασία ήταν «θερμή και ξηρή» και συνδεόταν με δύσθυμη διάθεση και ταραχές του ήπατος. Το ραβέντι και άλλα ψυχρά, υγρά βότανα, όπως οι μενεξέδες και η πικραλίδα χρησιμοποιούνταν για την αποτοξίνωση της κίτρινης χολής.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ: Χολερική
ΥΓΡΟ: Κίτρινη Χολή
ΕΠΟΧΗ: Καλοκαίρι

Το αισιόδοξο άτομο, με ρόδινο πρόσωπο, ήταν το Γαλήνιο ιδανικό: καλοδιάθετο, διασκεδαστικό, αλλά με τάσεις, να παραδίνεται στις απολαύσεις. Μπορεί να υπέφερε από ουρική αρθρίτιδα και χρησιμοποιούνταν ψυχρά, ξηρά βότανα όπως το άρκτιο και η σκροφουλάρια για να καθαρίσουν τον οργανισμό.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ: Αισιόδοξη
ΥΓΡΟ: Αίμα
ΕΠΟΧΗ: Άνοιξη

The She Mantis

Αιγυπτιακοί πάπυροι που χρονολογούνται γύρω στο 1700 π.Χ. μαρτυρούν ότι πολλά κοινά βότανα, όπως το σκόρδο και το κέντρο, χρησιμοποιούνται στην Ιατρική εδώ και 4000 περίπου χρόνια. Στην εποχή του Ραμσή ΙΙΙ, η κάνναβις χρησιμοποιούνταν για παθήσεις των ματιών, όπως και σήμερα χορηγείται για το γλαύκωμα, ενώ το εκχύλισμα παπαρούνας χρησιμοποιούνταν για να ησυχάσει το κλάμα των μωρών.

Η Ελληνική Συμβολή

Ο Ιπποκράτης (468-377 π.Χ.) ταξινόμησε σε κατηγορίες όλες τις τροφές και τα βότανα ανάλογα με την θεμελιώδη τους ιδιότητα –θερμό, ψυχρό, ξηρό ή υγρό- και θεωρούσε ότι η καλή υγεία διατηρείται όταν οι ιδιότητες αυτές είναι σε ισορροπία, καθώς και με την φυσική άσκηση και τον άφθονο καθαρό αέρα.

Ο Πεδάνιος Διοσκορίδης έγραψε το κλασσικό κείμενο De Materia Medica γύρω στο 60 μ.Χ. και το βιβλίο αυτό παρέμεινε πρότυπο για 1500 χρόνια. Λέγεται ότι ο Διοσκορίδης ήταν είτε ο γιατρός του Καίσαρα και της Κλεοπάτρας είτε, πιο πεζά, στρατιωτικός γιατρός κατά την βασιλεία του Νέρωνα. Πολλές από τις δράσεις των βοτάνων που περιγράφει ο Διοσκορίδης μας είναι οικείος σήμερα: ο μαϊντανός ως διουρητικό, το μάραθο ως γαλακταγωγό, το μαρρούβιο αναμιγμένο με μέλι ως αποχρεμπτικό.

Το βοτανολόγιο του Διοσκορίδη με την ταξινόμηση των βοτάνων καλύπτει 600 περίπου «φαρμακευτικά δένδρα». Αυτά είχαν ομαδοποιηθεί ανάλογα με το χαρακτήρα τους –αρωματικά ή βότανα με οξεία ποιότητα- ανάλογα με την εμφάνιση ή το χρησιμοποιούμενο τμήμα –«ρίζες», «βότανα» και «δένδρα της γης» (ποώδη φυτά με φύλλα όπως των δένδρων).

The She Mantis

Οι ελληνικές ιατρικές θεωρίες έφτασαν στη Ρώμη γύρω στο 100 π.Χ. με τον καιρό έγιναν πιο μηχανιστικές, παρουσιάζοντας το σώμα σαν μηχανή που έπρεπε να διορθωθεί δραστικά, αντί σύμφωνα με την επιταγή του Ιπποκράτη να αφεθούν οι νόσοι να θεραπευτούν μόνες τους. Η Ιατρική έγινε μια προσοδοφόρος επιχείρηση με πολύπλοκα γιατρικά από βότανα.

Αντίθετος με την πρακτική αυτή ήταν ο Κλαύδιος Γαληνός (131-199 μ.Χ.) που γεννήθηκε στην Πέργαμο της Μικράς Ασίας και ήταν γιατρός στην αυλή του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου. Ο Γαληνός ξαναδούλεψε πολλές από τις παλιές ιδέες του Ιπποκράτη και διατύπωσε τις θεωρίες των διαθέσεων.

Τα βιβλία του έγιναν γρήγορα τα πρότυπα ιατρικά εγχειρίδια όχι μόνο στη Ρώμη, αλλά και για τους μεταγενέστερους Άραβες και μεσαιωνικούς γιατρούς και οι θεωρίες του επιζούν ακόμα σήμερα στην ιατρική Γιουνάνι.

The She Mantis

Με την πτώση της Ρώμης τον 5ο αιώνα, το κέντρο της κλασικής γνώσης μεταφέρθηκε στην Ανατολή και κέντρο μελέτης της Γαλήνιας ιατρικής έγιναν η Κωνσταντινούπολη και η Περσία. Ο Γαληνισμός υιοθετήθηκε από τους Άραβες και συγχωνεύτηκε και με τις λαϊκές παραδόσεις και με την Αιγυπτιακή γνώση που επιζούσε από την αρχαιότητα. Ήταν το μείγμα αυτό βοτανολογικών ιδεών, πρακτικών και παραδόσεων που ξαναμπήκε στην Ευρώπη με τις εισβολές των Αραβικών στρατών.

Το πιο σημαντικό ίσως έργο της εποχής ήταν το Κιτάμπ αλ-Κανούμ (Kitab al-Qanum) ή Κανόνας της Ιατρικής, από τον Αβικέννα. Το κείμενο βασιζόταν σταθερά στις Γαλήνιες αρχές και μέχρι τον 12ο αιώνα είχε μεταφραστεί στα λατινικά και γύρισε πίσω στη Δύση για να γίνει ένα από τα πρώτα εγχειρίδια στις Δυτικές ιατρικές σχολές.

The She Mantis

Πολύ ενδιαφέρον τόπικ .. ειδικά το Ελληνικό μοντέλο.

Ο όρος Αγιουρβέδα προέρχεται από δύο ινδικές λέξεις: ayur, η ζωή, και veda, η γνώση. Η ιατρική της Αγιουρβέδα περιγράφεται έτσι ως «γνώση του πως να ζεις», δίνοντας έμφαση στο ότι η καλή υγεία είναι προσωπική ευθύνη του κάθε ανθρώπου. Στην ιατρική της Αγιουρβέδα η ασθένεια θεωρείται έλλειψη ισορροπίας και τα βότανα και ο έλεγχος της δίαιτας χρησιμοποιούνται για να αποκαταστήσουν την ισορροπία. Τα πρώτα κείμενα της Αγιουρβέδα χρονολογούνται γύρω στο 2500 π.Χ., ενώ διαδοχικοί εισβολείς πρόσθεσαν νέες βοτανολογικές παραδόσεις: οι Πέρσες γύρω στο 500 π.Χ., οι Μογγόλοι τον 14ο αιώνα που έφεραν την ιατρική του Γαληνού και του Αβικέννα και οι Βρετανοί, που έκλεισαν τις σχολές της Αγιουρβέδα το 1833, αλλά ευτυχώς δεν εξάλειψαν τελείως όλη την αρχαία γνώση. Η Θιβετανική ιατρική έχει πολλά κοινά με την Αγιουρβέδα, αλλά είναι απείρως πολυπλοκότερη, έχοντας 15 υποδιαιρέσεις για τις διαθέσεις και δίνοντας μεγάλη έμφαση στην επίδραση των περασμένων ζωών – κάρμα (karma)- στην υγεία της τωρινής ζωής.

The She Mantis

Έχω μεγαλόπνοα σχέδια...

Ελπίζω και εύχομαι να καταρτίσω ένα κατάλογο με βότανα, φωτογραφίες (χμμ...θα πρέπει να κάνω σοβαρότατη έρευνα, ειδικά σε αυτό...), την χρήση τους και τρόπους κατασκευής θεραπευτικών σκευασμάτων, όχι μόνο ενδημικών φυτών... είναι μεγάλος ο όγκος της εργασίας και δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω... τουλάχιστον σύντομα...

The She Mantis

Μια άποψη του Κόσμου

Όπως η Αρχαία Ελληνική και η παραδοσιακή Κινεζική ιατρική, το μοντέλο της Αγιουρβέδα συνδέει τον μικρόκοσμο του ατόμου με τον κόσμο. Στην καρδιά του συστήματος είναι οι τρεις πρωταρχικές δυνάμεις: πράνα (prana), η αναπνοή της ζωής, άνκνι (agni), το πνεύμα του φωτός ή της φωτιάς και σόμα (soma), μια εκδήλωση αρμονίας, συνοχής και αγάπης. Υπάρχουν επίσης πέντε στοιχεία από τα όποια αποτελέσματα όλη η ύλη: χώμα, νερό, φωτιά, αέρας και αιθέρας (ένα νεφελώδες στοιχείο που γεμίζει όλο το διάστημα).

The She Mantis

quote:

---

Έχω μεγαλόπνοα σχέδια...

---

Τα πέντε παγκόσμια στοιχεία μετατρέπονται από το άνκνι, τη φωτιά που πέμπει, σε τρεις διαθέσεις που επηρεάζουν την υγεία και την ιδιοσυγκρασία του ατόμου και μερικές φορές ονομάζονταν υποπροϊόντα της πέψης. Αν η πέψη ήταν τέλεια δεν υπήρχε ανισορροπία των διαθέσεων, αλλά επειδή δεν είναι, μπορεί να προκληθεί έλλειψη ισορροπίας και κακή υγεία. Ο αέρας και ο αιθέρας δίνουν το βάτα (vata, άνεμος), η φωτιά παράγει τη διάθεση πίτα (pitta, φωτιά ή χολή), ενώ το χώμα και το νερό συνδυάζονται για να δώσουν το κάφα (kapha, φλέγμα). Η διάθεση που επικρατεί ελέγχει το χαρακτήρα του ατόμου: ο τύπος βάτα συμφωνεί σε αδρές γραμμές με τη μελαγχολική προσωπικότητα του Γαληνού, ο τύπος πίτα ταιριάζει με το χολερικό τύπο και τα άτομα του τύπου κάφα θυμίζουν το φλεγματικό τύπο. Η τροφή, το ποτό, η ικανοποίηση των αισθήσεων, το φως, ο καθαρός αέρας και οι πνευματικές δραστηριότητες χρσιμοποιούνται για να «ταϊσουν» την πεπτική φωτιά και να παράγουν το σωστό μείγμα διαθέσεων.

.
.
.
The She Mantis...

Η Αγιουαβέδα τονίζει την ανάγκη να δυναμώσουν τα τσάκρα, ή ενεργειακά κέντρα, του σώματος. Αυτά μπορεί να διεγερθούν με την εφαρμογή ορισμένων βοτάνων στα ενεργειακά σημεία, ή να δυναμώσουν με την εσωτερική λήψη άλλων βοτάνων. Οι σύγχρονοι θεωρητικοί συνδέουν σήμερα τα τσάκρα με διάφορα όργανα και αδένες.

Τσάκρα της κορυφής
Συνδέεται με τον αδένα της επίφυσης, το βοηθάνε βότανα όπως η gotu kola και το μοσχοκάρυδο.

Τσάκρα του μετώπου (τρίτο μάτι)
Συνδέεται με τον αδένα της υπόφυσης και το υποστηρίζουν το σανταλόξυλο και η ινούλα.

Τσάκρα του λαιμού
Συνδέεται με το θυρεοειδή αδένα, δυναμώνει με βότανα όπως το μοσχοκάρφι και το σταυροβότανο.

Τσάκρα της καρδιάς
Συνδέεται με τον θύμο αδένα και με την καρδιά, το βοηθούν βότανα όπως το σαφράνι (ζαφορά) και το τριαντάφυλλο.

Τσάκρα του ηλιακού (κοιλιακού) πλέγματος
Συνδέεται με το ύπαρ και με τα επινεφρίδια, το υποστηρίζουν βότανα όπως η υδραστίς και το μελισσόχορτο.

Τσάκρα της σπλήνας
Συδέεται με τους όρχεις και τις ωοθήκες. Το δυναμώνουν βότανα όπως ο κορίανδρος και το μάραθο.

Τσάκρα της ρίζας
Συνδέεται με τη μήτρα και τον προστάτη άδενα. Δυναμώνει με βότανα όπως το ασγουαγκαντα ή χαριτάκι.

.
.
.
The She Mantis...

Tελετές και Θρησκεία

Πρίν την εισβολή των Κινέζων το 1959, η ιατρική στο Θιβέτ ήταν ως επί το πλείστον υπό τον έλεγχο των λάμα και στενά συνδεδεμένη με τη θρησκεία. Οι φοιτητές της ιατρικής απομνημόνευαν τέσσερα πολύπλοκα «τάντρα» που εξηγούσαν την αιτία και την πρόοδο της νόσου με την βοήθεια «εικονογραφημένων δένδρων της ιατρικής». Οι γιατροί χρησιμοποιούσαν το διαλογισμό και τα μάντρα για να «ενεργοποιήσουν» τα φάρμακα και να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα τους και ο χρόνος της συλλογής βοτάνων καθοριζόταν προσεκτικά ώστε να χρησιμοποιηθούν όλες οι ευεργετικές αστρολογικές επιρροές.

Δένδρα της Ιατρικής

Κάθε φύλλο του «εικονογραφημένου δένδρου» αντιπροσώπευε μια αιτία νόσου ή μια διάθεση ή μια επιρροή στην έκβαση (ηλικία του ασθενή, το κάρμα του, η εποχή της νόσου και ούτω καθ’ εξής).

.
.
.
The She Mantis...