- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.

Προτού συνεχίσω θέλω να πω ότι ο Επίκουρος ήταν αλαζόνας αντιφατικός αθεολογος και ένα δείγμα τις γενικότερης παρακμής του τότε, παρά όλα αυτά όμως το φιλοσοφικό του σύστημα, το δικό του δόγμα, ήταν αρκετά καλά δομημένο και θα μπορούσε να ήταν ευεργετικό εάν μπορούσε να επικρατήσει μέσα σε αυτό το χάος από τις σκόρπιες ιδέες.
Χαρακτηριστικό της αλαζονείας του ήταν η κατηγόριες προς τον Δάσκαλο του τον Ναυσιφάνη τον οποίον έβριζε ως αγράμματο απατεώνα και πόρνο.
Επίσης χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο Επίκουρος χαρακτήριζε του Πλατωνικούς Διονυσιοκολακες, τον Πλάτων αχρυσό, τον Αριστοτέλη άσωτο, τους κυνικούς εχθρούς της Ελλάδας και τους διαλεκτικούς πολυφθονοτερους.

Σε σχέση με το παρόν θέμα:
Ο Επίκουρος θεωρούσε της γραμματικές ιστορικές και μαθηματικές γνώσεις ότι δεν ωφελούσαν εις το πρακτικό του ανθρώπινου βίου.
Και δήλωνε ότι για την αταραξία της ψυχής που είναι προϋπόθεση της ευδαιμονίας ότι χρειάζονται αρετές που να απορρέουν από την φρόνηση όπως η εγκράτεια, η αυτάρκεια η λιτότητα η δικαιοσύνη και η φιλία.
Σύμφωνα με μαρτυρία του Διοκλεα ο Επίκουρος και οι μαθητές του είχαν δίαιτα διατροφής ευτελέστατη και λιτότατη και σύμφωνα με την μαρτυρία του ίδιου του Επίκουρου αρκείτε μόνο στο νερό και στον άρτο και μάλιστα παρακαλούσε να του στείλουν τυρί για να το έχει όταν το θέλει, γεύμα πολυτελέστερο.

Βασικά ο Επίκουρος ήταν ένας αντιδραστικός επαναστάτης μέσα στο χάος της αρχαιότητας ο οποίος προτίμησε ουσιαστικά την αποχή από τα κοινά χάριν της ευδαιμονίας.

Θαλής ο Μιλησιος.

Είναι εμφανέστατο ότι ο Θαλής είχε επηρεαστεί από την Αιγυπτιακή παράδοση και υπάρχει ακόμα και ο ισχυρισμός ότι είχε επηρεαστεί ακόμα και σε θεολογικό επίπεδο.

Ο Διογένης ο Λαέρτιος λέει ότι oτι υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται ότι αυτός είπε πρώτος ότι οι ψυχές είναι αθάνατες.

Ας ξεκινήσουμε όμως από τα χειροπιαστά.

Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι ο Θαλής επηρεάστηκε από την Αιγυπτιακή Αστρολογία και Γεωμετρία από τους εκεί ιεροφάντες που είχε επισκεφθεί.

Ας ασχοληθούμε λίγο με τις θεωρίες περί θεολογικού επηρεασμού του από την Αρχαία Αίγυπτο με κάποια δικά του λόγια:

Ουδέν τον Θάνατον διαφέρειν του Ζειν
Ο Θάνατος δεν διαφέρει σε τίποτα από τη ζωή.

Το ωραιότερο δημιούργημα είναι ο κόσμος, διότι είναι έργο Θεού

Νου του κόσμου θεόν
Αριστοτέλης, "Περί Ψυχής"
"Φαίνεται ότι ο Θαλής, απ' όσα θυμούνται μερικοί, θεωρούσε ότι η ψυχή έχει μέσα της δύναμη κινητική, για το λόγο ότι κινεί τον σίδηρο."

Αριστοτέλης, "Περί Ψυχής"
" Και μερικοί λένε ότι (η ψυχή) είναι αναμεμειγμένη με το σύμπαν, γι' αυτό ίσως και ο Θαλής πίστευε ότι ο κόσμος είναι γεμάτος Θεούς"
Με την υπόθεσή του ότι αρχή όλων των πραγμάτων είναι το ύδωρ, το οποίο ο Θαλής θεώρησε φορέα ενέργειας και κινήσεως, ξεκίνησε ως πρώτος Έλληνας φιλόσοφος, ένα προβληματισμό για την προέλευση του σύμπαντος, ο οποίος απασχόλησε και απασχολεί μέχρι σήμερα την κοσμολογία. Η ζωτική δύναμη του νερού και η τεράστια σημασία του στη φύση, ήταν η αιτία που έκανε τον Θαλή να το ορίσει ως πρωταρχικό στοιχείο. Στην ορφική μυθολογία συναντάμε το «ύδωρ» και την «ύλη» ως τα πρωταρχικά στοιχεία δημιουργίας της πρωτοΰλης του σύμπαντος.
Για τον ιδιοφυή Θαλή, ο οποίος συγκαταλέγεται ανάμεσα στους «Επτά Σοφούς των Ελλήνων», η Φύση και ο Κόσμος γενικότερα, δεν είναι άψυχα σύνολα εξ ίσου άψυχης ύλης, αλλ' αντιθέτως ολοζώντανοι και έμψυχοι οργανισμοί: «έμψυχοι και δαιμόνων πλήρεις».
Τα πάντα εμπεριέχουν τους Θεούς: «Πάντα» (είναι) «πλήρη Θεών». Συνεπής προς την θεωρία του, ο φιλόσοφος απέφευγε συστηματικά την κρεοφαγία -όπως άλλωστε και την άσκοπη οινοποσία και σπατάλη χρόνου.

Μήπως ο ο πατέρας της φιλοσοφίας Θαλής ήταν πρόγονος (η και απόγονος) τον Ορφικών?

Χειλων ένας εκ τον 7 σοφών της αρχαίας Ελλάδας:

Τα μεν υψηλά ταπεινουν τα δε ταπεινά υψούν.

Αυτό και ως ως προς την φιλοσοφική διάσταση της ταπεινότητας.

Στην συνέχεια να αναφερθούμε και λίγο στον μονοθεϊστή (δεν ήταν ενοθειστης αυτός όπως ούτε και ο Ηράκλειτος)Ξενοφάνη και την απαξίωση του για τα κοινά θεωρούμενα.

Μάλιστα ήταν τόσο αηδιασμένος από την όλη κατάσταση που συνήθιζε να χλευάζει τα κοινά παγανανιστικα θεωρούμενα.

Το να μιλήσουμε για τον Πυθαγόρα δεν έχει καμία σημασία αφού κάποιοι λένε ότι δεν ήταν αρκετά Έλληνας για αυτό θα τον προσπεράσουμε.

Αλκμεων ο Κροτωνιατης

Επηρεασμένος και αυτός από τον Πυθαγόρα αφού θεωρούσε την ψυχή αθάνατη άρα ούτε αυτός Έλληνας.

Και αν μελετήσεις αυτήν την τριάδα Θαλής Πυθαγόρας Αλκμέων θα διαπιστώσεις πολύ εύκολα τα κοινά τους λεγόμενα σε αρκετά σημεία.

Να μιλήσουμε για τον Ηράκλειτο?

Αυτός ήταν Έλλην και πίστευε και εις την αθανασία της ψυχής και εις τον Ένα θεό λόγο είτε αυτός λέγετε Δίας είτε όχι

Η μήπως δεν ήταν ούτε αυτός Έλλην?

Ο Ηράκλειτος όπως και πολλοί σοφοί του ύψους του αποκήρυξε την πολυμάθεια.

Αντίθετα με την πολυμάθεια τονίζει την επιστροφή στον εαυτό και την εμβάθυνση της ψυχής.

Χαρακτηριστικό είναι ότι και αυτός με πολλούς άλλους μεγάλους φιλόσοφους είχαν μιλήσει για τον όχλο της τότε εποχής που εις την ουσία δεν διαφέρει σε τίποτα από τον σημερινό όσο και αν κάποια γνήσια τεκνά του όχλου θέλουν να κρύβονται πίσω από ετικέτες.

Να μιλήσουμε για το Ιππασο?

Και αυτός Πυθαγόρειος δεν μετράει, πάμε παρά κάτω.

Να μιλήσουμε για τον Τηλαυγη?

Μα αυτός ήταν γιος του Πυθαγόρα και δάσκαλος του Εμπεδοκλή άρα όλοι τους δεν είναι Έλληνες, δεν ασχολούμαστε με αυτούς.

Ο Εμπεδοκλής πίστευε και στην μετά θάνατον ύπαρξη και εις τα πνεύματα.

Υπενθυμίζω ότι οι θεωρίες περί ξενόφερτων θεωριών από Πυθαγόρα και Πλάτωνα προέρχονται από Νεοεθνικά κέντρα και κυρίως την ομάδα Ρασσια.

Ο Αναξαγόρας ήταν ένας από τους πολλούς φιλόσοφους που καταδικάστηκαν από τον όχλο, σε αντίθεση με τον Σωκράτη και τον Πυθαγόρα που η καταδίκη τους ήταν ο θάνατος αυτός ήταν ποιο τυχερός από αυτό το τέλειο αρχαίο σύστημα.

Μέσα στις θεωρήσεις του τις οποίες θα αναλύσω στην συνέχεια στο επόμενο επεισόδιο κάνει μια σαφή διάκριση ανάμεσα στον αυλο νου και ανάμεσα στην ύλη.

Όπου αργότερα αυτή η διάκριση του νου ονομάσθηκε πνεύμα.

Εν αρχή η ύλη βρισκόταν ως μάζα αποτελούμενη από μικρά σωματίδια και επέδρασε πάνω τους ο Νους δίνοντας αρχή σε δόνηση της ύλης.

Έτσι κατά αρχήν σχηματίστηκε η γη, πάνω το πυρ(ταυτόσημο με τον αιθέρα) και στην μέση ο αέρας.

Έπειτα από την γη διαπυρωθησαν από τον αιθέρα, ο ήλιος η σελήνη οι αστέρες και στην γη με την επίδραση του ήλιου μεγάλα τμήματα αποξηράνθηκαν κάνοντας να φανούν τμήματα υγρού, Θέρμου και γης, οι άνθρωποι και τα φυτά.

Ο Παρμενίδης διαχωρίζει τον κόσμο σε Ον και μη Ον, φιλοσοφική θέση που διαχωρίζει το Ον από την ύλη.

Πλήρη φως κατά τον Παρμενίδη είναι το Ον και πλήρη σκότος το μη Ον.

Από τις θεωρίες τον ποιο πάνω προϋπήρχαν οι διδασκαλίες του Πυθαγόρα και οι συγκεκριμένοι φυσικοί φιλόσοφοι κινήθηκαν εις την λογική του αιθέρα.

Ο Διογένης ακολούθησε τον Αναξαγόρα:

Για αρχή του κόσμου θεωρούσε τον αέρα.

Ότι απέδιδε ο Αναξαγόρας εις τον Νου ο Διογένης το απέδιδε εις τον αέρα.

Έλεγε χαρακτηριστικά ότι αν δεν δεχθούμε ότι υπάρχει μια βασική ενιαία ουσία δεν μπορούμε να εξηγήσουμε την ενέργεια του ενός οντος πάνω στο άλλο.

Αυτό το ένα Ον που έβλεπε ο Διογένης το παρουσίασε ως εξής:

Αυτός είναι αγέννητος άπειρος και λογικό Ον.

Μέγα και ισχυρών και αθάνατων και πολλά είδος.

Που κρατάει και διακοσμεί τα πάντα.

Τα φαινόμενα είναι μεταβολές του αέρα(Του αέρα με λογικό, του Ενός Νου).

Ο Ύπνος οφείλετε εις τον αέρα που εξέρχεται λίγο από το σώμα.

Και ο θάνατος είναι όταν ο αέρας φεύγει εντελώς!!!

Αυτός ο αέρας που ποιο πάνω χαρακτηρίστηκε ως αθάνατος.

Δεν υποστηρίζω κάτι απλά λέω αυτό που βλέπω και αφήνω τα συμπεράσματα για σας.

Χαρακτηριστικό είναι να σημειώσουμε ότι ο Διογένης καταδιώχθηκε για αθεΐα όπως άλλωστε και οι περισσότεροι τολμηροί απέχοντες από τα κοινός θεωρούμενα του όχλου.

Φυσικά οι περσότεροι φυσικοί φιλόσοφοι μας άφησαν λίγα πράγματα περί της φιλοσοφίας τους για την ζωή και δεν μπορούν να παρουσιάζονται μόνον ως νοητικά πρότυπα λόγο αυτής της έλλειψης στοιχείων.

Ελάχιστα στοιχεία έχουμε για τις απόψεις τους περί της ευδαιμονίας αλλά το δεδομένο είναι ότι πάντα ήταν μπροστά από τον όχλο και είναι εμφανές ότι είχαν μια εσωτερική καλλιέργεια η οποία ήταν διάφορη από τα παγανιστικά θεωρούμενα του όχλου.

Αυτό που τους επέτρεψε να δράσουν φιλοσοφικά δεν ήταν το παγανιστικό κατεστημένο με το οποίο σχεδόν πάντα είχαν μιαν ουσιαστική κόντρα ακόμα και μέχρι την σφαγή τους, όπως έγινε με τον Πυθαγόρα.

Νεοπθυαγοριος ο οποίος ήταν από ότι φαίνεται ο πρώτος που διαβεβαίωσε ότι η γη κινείτε γύρο από τον άξονα της.

Δεν είναι Ελληνας ως Νεοπυθαγοριος συμφωνα με τον Ρασσια αρα παμε παρα κατω.

Μελισσος

Συνεχιστής του Παρμενίδη ο οποίος δήλωσε για το Ένα τα εξής:

Ουκ εστι γινομενον αλλα εστιν ον αει.

Εστιν απειρο

Εστιν Εν

Εστιν αυλον

Εκφαντος

Νεοπυθαγοριος φιλόσοφος μαθητής του Ικετα

Θεωρούσε τις μονάδες τον Πυθαγόρειων ως σωματικά άτομα που κινούνται σε κενό χώρο με κάποια θεια δύναμη την οποία αποκαλούσε νου η ψυχή.

Η δύναμη αυτή είναι η πρωταρχική αιτία της ενότητας και της σφαιρικής μορφής του κόσμου.

Πρωταγόρας ο Aβδηρίτης
Aρχαίος φιλόσοφος, ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος της σοφιστικής. Πρώτος αυτοαποκλήθηκε σοφιστής και δίδαξε έναντι χρηματικής αμοιβής, κυρίως στην Aθήνα, όπου του ανατέθηκε από τον Περικλή νά συντάξει τους νόμους γιά την πανελλήνια αποικία των Θουρίων, που ιδρύθηκε το 444/43 στην Kάτω Iταλία.
Oπαδός του γνωσιολογικού σχετικισμού, αντιμετώπιζε με σκεπτικισμό την απαίτηση γιά καθολικά έγκυρη γνώση, πρεσβεύοντας ότι "πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος" (μέτρο γιά όλα τα πράγματα είναι ο άνθρωπος), ο οποίος προσλαμβάνει τα δεδομένα της πραγματικότητας μέσω των αισθήσεων. H διδασκαλία του Πρωταγόρα γιά την κοινωνία και την πολιτική αρετή, θεμέλιο θεωρητικό της δημοκρατίας, διαγράφεται στον φερώνυμο διάλογο που του αφιέρωσε ο Πλάτων, ενώ οι απόψεις του γιά την ρητορική φαίνεται ότι γονιμοποίησαν την σωκρατική διαλεκτική.
Γιά την αγνωστικιστική του στάση απέναντι στους θεούς καταδικάσθηκε γιά ασέβεια στην Aθήνα και πνίγηκε ναυαγός επιχειρώντας να διαφύγει στην Σικελία.

Φυσικά εγώ δεν θα τον καταδίκαζα κατά αυτόν τον τρόπο αλλά δεν μπορώ να συμφωνήσω με τις απόψεις του.

Έχουμε την σύγκρουση μεταξύ δυο άκρος δογματικών θέσεων μεταξύ Σωκράτη και Πρωταγόρα όπου ο πρώτος λέει ότι η πολιτική αρετή δεν διδάσκεται και την αντίθετη άποψη του δεύτερου.

Μελετώντας στο σύνολο της την φιλοσοφία του Σωκράτη μπορεί κανείς εύκολα να αντιληφθεί ότι η θέση του αφορά την διάφορα της νοητικής και της ψυχικής παίδευσης και όχι την απόλυτη εκ γενετής αρετή, αφού ο ίδιος ο Σωκράτης προσπαθούσε με κάθε τρόπο να παρακινήσει τους ανθρώπους του τότε εις την αρετή και μάταια συναντούσε το τείχος τον εσωτερικών δαιμόνιων που απέτρεπαν εις του ανθρώπους να εφαρμόσουν μέσα τους τα νοήματα της αρετής.

Μέσα από το αντιφατικά σχετικιστικά λεγόμενα του Πρωταγόρα βγαίνει και το εξής αντιφατικό αποτέλεσμα:

Ότι η κατάκτηση της πολιτικής αρετής είναι μια συνεχής και αυθαίρετη διαδικασία μέσα σε οργανωμένες κοινωνίες που δεν απαιτεί απαραίτητα την παρουσία δασκάλου.

Και παρά όλα αυτά ο Πρωταγόρας αυτοσυστήνεται ως ένας καλύτερος δάσκαλος της αρετής από τους υπόλοιπους.

Αφού ο Σωκράτης ήθελε να περάσει την άποψη περί τον άριστον φιλοσόφων, ενάρετων πολιτικών, ως δάσκαλους της κοινωνίας.

Ας δούμε πόσο ενάρετους ανθρώπους παράγει η οχλοκρατία απλά ανοίγοντας την τηλεόραση μας.

Φυσικά αυτά είναι δύσκολο να αναλυθούν με βάση τα σημερινά δεδομένα για να γίνει μια τέτοια σύγκρουση θα πρέπει να γίνει με βάση τα τότε δεδομένα και την λογική τους εφαρμογή τότε.

Πάμε στον Δημόκριτο.

Ο Δημόκριτος ήταν ένας επιστήμονας ο οποίος δεν είχε καμία σχέση με την μυθολογία, ελάχιστα τον ενδιέφερε για τους κοινούς με τους οποίους συνήθιζε να γέλα σε αντίθεση με τον Ηράκλειτο που έκλεγε για τα ανθρώπινα.

Μερικά αξιοσημείωτα που είπε είναι και τα εξής:

Του σοφού άνδρα κάθε γη είναι βατή. Της αγαθής του ψυχής πατρίδα του είναι ολόκληρος ο κόσμος.

Εις τον άνθρωπο όλα είναι εκ ατόμων φτιαγμένα αλλά της ψυχής ελαφρότερα, λεπτότερα και στρογγυλά είναι τιμιότερα εκείνον του σώματος. Για αυτό και η ψύχη είναι το τιμιότερο, θειοτατον και ευγενέστερο εις τον άνθρωπο.

Όσο για τις θρησκευτικές του απόψεις μπορούν να γίνουν μόνο εικασίες, δεδομένο είναι παντός ότι αδιαφορούσε για το 12αθεο.

Άξιο αναφοράς είναι ότι θαύμαζε τον Παρμενίδη και ειδικά τον Πυθαγόρα.

Ως προσωπικότητα ήταν ένας ταπεινός αγαθός και καλοπροαίρετος άνθρωπος.

Ένα στοιχείο που ίσως βοηθήσει για τις θεολογικές απόψεις του Δημόκριτου είναι το εξής:

Υποστήριξε ότι επειδή το σύμπαν αποτελείται από σωματίδια ψυχικά και σωματικά συνεπώς το σύμπαν αποτελείται από άπειρους θεούς!!!

Οι θεοί αυτοί αγαθοί η κακοί κατοικούν στον αέρα!!!

Θαλής:

Τι δύσκολον; Το εαυτόν γνώναι.
Τι είναι δύσκολο; Το να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του.

Τι κοινότατον; Ελπίς. και γαρ οίς άλλο μηδέν, αύτη παρέστη.
Τι είναι το πιο κοινό σε όλους; Η Ελπίδα. Γιατί και τίποτα άλλο να μην υπάρχει, αυτή παρευρίσκεται.

Τι πρεσβύτερον; Θεός. Αγέννητον γαρ εστίν.
Τι είναι πρεσβύτερον; Ο Θεός. Γιατί είναι αγέννητος (προϋπάρχει).

Απραγούντας μη ονείδιζε. Επί γαρ τούτους νέμεσις Θεών κάθηται.
Τους οκνηρούς μην τους κατηγορείς. Γιατί πάνω τους κάθεται από τώρα η τιμωρία των θεών.

Κάλλιστον Κόσμος. Ποίημα γαρ Θεού.
Το ωραιότερο πράγμα είναι ο Κόσμος. Γιατί είναι έργο του Θεού.

Τι εύκολον; Το άλλω υποτίθεσθαι.
Τι είναι εύκολο; Το να συμβουλεύει κανείς τον άλλον.

Φίλων παρόντων και απόντων μεμνήσθαι.
Πρέπει να ενθυμούμεθα τους φίλους όχι μόνο όταν είναι παρόντες αλλά και όταν είναι απόντες.

Ου χείρον μοιχείας επιορκία.
Η καταπάτηση του όρκου δεν είναι λιγότερο ανήθικη πράξη από την μοιχεία.

Όσα νεμεσάς τω πλησίω, αυτός μη ποίει.
Όσα μισείς στον διπλανό σου, εσύ ο ίδιος μην τα κάνεις

Αγάπα τον πλησίον.
Να αγαπάς τον πλησίον σου.

Ειρήνην αγάπα.
Να αγαπάς την ειρήνη.

Τι βλαβερώτατον; Κακία. Και γαρ τα χρηστά βλάπτει παραγενομένη.
Τι είναι το πιο βλαβερό; Η κακία. Γιατί βλάπτει και τα καλά όταν τα πλησιάσει.

ΒΙΑΣ

Ων η τύχη κυρία δούναι και αφελέσθαι, ου δεήσει ουδενός.
Δεν έχεις ανάγκη κανενός πράγματος, από εκείνα που η τύχη έχει το δικαίωμα να σου τα δίνει ή να σου τα αφαιρεί.

Κτήσαι εν μεν νεότητι ευπραξίαν, εν δε τω γήρα σοφίαν.
Να αποκτάς στην μεν νεότητά σου την ευτυχία από της σωστές πράξεις, στην γεροντική σου δε ηλικία, σοφία.

Φίλει μεν ως ο μισήσων, μίσει δε ως φιλήσων.
Να αγαπάς, σαν να πρόκειται να μισήσεις, και να μισείς σαν να πρόκειται να αγαπήσεις.

Ό,τι αν αγαθόν πράττης, Θεούς μη σεαυτόν αιτιών.
Ό,τι καλό κάνεις, να το αποδίδεις στους θεούς όχι στον εαυτό σου.

Περί θεών λέγε, ως εισίν.
Για τους θεούς να μιλάς όπως τους αρμόζει.

Ζην κρίττόν εστι επί στοιβάδος κατακείμενον και θαρρείν ή ταράττεσθαι χρυσήν έχοντα κλίνην.
Είναι προτιμότερο να ζει κανείς ξαπλωμένος πάνω σε στρώμα φτωχικό και να διατηρεί το θάρρος του, παρά να αγωνιά πάνω σε χρυσό κρεβάτι.

Ανάξιον άνδρα μη επαίνει διά πλούτον.
Τον ανάξιο άνδρα μην τον επαινείς για τα πλούτη του.

Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήση.
Αν μάθεις πρώτα να κυβερνάσαι, θα μάθεις και να κυβερνάς.

Το γνώθι σαυτόν χρήσιμον εις νουθεσίαν των αλαζόνων, οι υπέρ την εαυτών δύναμιν φλυαρούσιν.
Το να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του είναι ωφέλιμο στους αλαζόνες, οι οποίοι φλυαρούν υπερβάλλοντες την δύναμή τους.

Αφροσύνην μη προσδέχου.
Την αφροσύνη να μην την παραδέχεσαι.

Φρόνησιν αγάπα.
Να αγαπάς την σύνεση.

Τα μεν υψηλά ταπεινουν τα δε ταπεινά υψούν.
Ατυχούντα μη επιγελάν.
Εκείνον που ατύχησε να μην τον περιγελούμε.

Γνώθι σαυτόν.
Να γνωρίζεις τον εαυτό σου.

Χαλεπώτατον το γνώσκειν εαυτόν. Πολλά γαρ υπό φιλαυτίας έκαστον εαυτώ προστιθέναι.
Δυσκολότατο είναι να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του. Διότι κάθε ένας, λόγω του εγωισμού του, προσθέτει πολλά καλά στο άτομό του (που δεν τα έχει).

Τον τεθνηκότα μη κακολογείν.
Εκείνον που έχει πεθάνει να μην τον κακολογείς.

Ζημίαν αιρείσθαι μάλλον, ή κέρδος αισχρόν. Η μεν άπαξ ελύπησε. Το δε δια παντός.
Να προτιμάς την ζημιά, από το αισχρό κέρδος. Γιατί η μεν ζημιά μία φορά προξενεί λύπη, ενώ το τέτοιου είδους κέρδος σε λυπεί συνεχώς.
Εν λιθίναις ακόναις ο χρυσός εξετάζεται διδούς βάσανον φανεράν. Εν δε χρυσώ ανδρών αγαθών τε κακών τε νους έδωκ’ έλεγχον.
Ο χρυσός ελέγχεται πάνω σε πέτρινα ακόνια, δίδοντας έτσι απόδειξη της γνησιότητάς του. Πάνω όμως στον χρυσό, η λογική ελέγχει τον χαρακτήρα των καλών και των κακών ανθρώπων.

ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ

Αρετής οικείον είναι, κακίας αλλότριον.
Γνώρισμα της αρετής είναι, κάθετι που είναι ξένο στην κακία.

Έχθραν διαλύειν.
Τα διαλύεις την έχθρα που έχεις με κάποιον

Όταν τις εξίη της οικίας ζητείτω, πρώτερον τι μέλλει πράσσειν και όταν εισέλθη πάλιν ζητείτω τι έπραξε.
Όταν κάποιος εξέρχεται από το σπίτι του ας εξετάζει τι πρόκειται να κάνει και όταν εισέλθει πάλι ας εξετάζει τι έκανε.

Φρόνει το κεδνόν.
Να σκέπτεσαι κάτι πολύτιμο (που να αξίζει).

Βία μηδέν πράττειν.
Τίποτα μην κάνεις με την βία.

ΠΕΡΙΑΝΔΡΟΣ

Κέρδος αισχρόν βαρύ κειμήλιον.
Το ανήθικο κέρδος είναι βαρειά κληρονομιά.

Λοιδόρει ως ταχύ φίλος εσόμενος.
Όταν κατηγορείς κάποιον, να το κάνεις σαν να πρόκειται σύντομα να γίνεις φίλος του.

Καιρόν πρόσμενε.
Περίμενε τον κατάλληλο καιρό.

Έριν μίσει.
Να μισείς τις φιλονικίες.

Μελέτα το παν.
Να ερευνάς τα πάντα.

Ικέτας ελέει.
Να συγχωρείς αυτούς που σε παρακαλούν.

Σοφοίς χρώ.
Να συναναστρέφεσαι τους σοφούς.

Διαβολήν μίσει.
Να μισείς τις διαβολές.

Μη μόνον τους αμαρτάνοντας κόλαζε αλλά και τους μέλλοντας κώλυε.
Να μην αρκείσαι στο να τιμωρείς αυτούς που διαπράττουν σφάλματα αλλά να εμποδίζεις και εκείνους που πρόκειται να το κάνουν.

Ό αν ομολογήσης, διατήρει.
Εκείνο για το οποίο θα συμφωνήσεις, να το διαφυλάτεις (να κρατάς τον λόγο σου).

Αμαρτών μεταβουλεύου.
Εάν κάμεις κάποιο σφάλμα να το αναγνωρίζεις και να μετανοείς.

Ελευθερία εστί αγαθή συνείδησις.
Ελευθερία είναι η αγαθή συνείδηση.

Φοβού τα αισχρά.
Να φοβάσαι αυτά που είναι ανήθικα.

Μη πλούτει κακώς.
Να μην αποκτάς πλούτη με κακό τρόπο.

ΣΟΛΩΝ

Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήση.
Αν μάθεις πρώτα να κυβερνάσαι, θα μάθεις και να κυβερνάς.

Μετριώτερον άρχοντα ποιεί και τύραννον επιεικέστερον ο πείθων ως άμεινον είη το μη άρχειν ή το άρχειν.
Μετριοπαθέστερο κάνει τον άρχοντα και επιεικέστερο τον τύραννο, εκείνος που θα μπορούσε να τους πείσει ότι προτιμότερο θα ήταν να μην κυβερνούν παρά να κυβερνούν.

Χρω τοις Θεοίς.
Να χρησιμοποιείς (επικαλείσαι) τους θεούς.

Γηράσκων δ’ αιεί πολλά διδασκόμενος.
Γηράσκω συνεχώς και πάντοτε μαθαίνοντας.

Τα σπουδαία μελέτα.
Να μελετάς ό,τι αξίζει να μελετηθεί.

Συμβούλευε μη τα ήδιστα, αλλά τα βέλτιστα.
Να συμβουλεύεις όχι τα πιο ευχάριστα, αλλά τα πιο ωφέλιμα.

Μη ψεύδου, αλλ’ αλήθευε.
Να μην λες ψεύδη, αλλά την αλήθεια.