- Ο ΥΠΝΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.

Συμφωνώ , αγαπητέ xristosxatz , με τα γραφόμενά σου , αλλά όχι στο σύνολό τους .

Με προβληματίζει η άποψή σου ότι : “ . . . ειμαστε ολοι μας εκατο τοις εκατο μηχανικοι . . .” , όπως επίσης και το ότι : “. . . “Προβλεψιμοι λοιπον ειμαστε ολοι μας . . .” .

Θεωρώ ότι τα παραπάνω δύο συνπεράσματά σου , περιέχουν μια μεγάλη δόση αλήθειας , αλλά δεν ισχύουν απόλυτα σε όλες τις περιπτώσεις .

Και εξηγούμαι παρακάτω τι εννοώ :

Όλοι γνωρίζουμε πως όταν μαθαίνουμε κάτι , στην αρχή πρέπει να ελέγχουμε συνειδητά κάθε τι που κάνουμε , αλλά ύστερα από ένα διάστημα η εκτέλεσή του γίνεται αυτόματη και σύντομα ατονεί η συνείδηση .

Η αλλαγή ταχυτήτων στο αυτοκίνητο , η οδήγηση ενός ποδηλάτου ή το παίξιμο ενός μουσικού οργάνου είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα .

Στα αρχικά στάδια της μάθησης πρέπει να ασκείται ενσυνείδητος έλεγχος σε κάθε βήμα και για κάθε λεπτομέρεια , διαδικασία αργή , επίπονη και επισφαλής .

Με την εξάσκηση , όμως , ο ενσυνείδητος έλεγχος αρχίζει να γίνεται περιττός και εξαφανίζεται .

Η εκτέλεση γίνεται αυτόματα , γρήγορα , εύκολα και με ακρίβεια .

Ένας καταξιωμένος πιανίστας γνωρίζει καλά πως δεν έχει παρά να πατήσει το πρώτο πλήκτρο και ότι κατόπιν η μελωδία θα αρχίσει να ρέει από μόνη της , με μεγάλη ταχύτητα , χωρίς την ανάγκη ενσυνείδητου ελέγχου εκ μέρους του .

Στην πραγματικότητα , “αν η εξάσκηση δεν τελειοποιούσε την εκτέλεση και η συνήθεια δεν λειτουργούσε υπέρ της εξοικονόμησης ενέργειας από πλευράς νευρικού και μυϊκού συστήματος , ο άνθρωπος θα βρισκόταν σε άθλια κατάσταση” .

Μεγάλο τμήμα της νοητικής μας ζωής είναι προϊόν υψηλής αυτοματοποίησης .

Ως προς την ομιλία , την αντίληψη του λόγου , την ανάγνωση , τη γραφή ή τη μνήμη , είμαστε όλοι καταξιωμένοι πιανίστες .

Όταν διαβάζουμε ένα κείμενο , λειτουργούν κάθε είδους νευρικές διεργασίες που μας επιτρέπουν να αναγνωρίζουμε τα γράμματα ανεξαρτήτως της γραμματοσειράς και του μεγέθους , να αναλύουμε γραμματικά τις λέξεις , να αντιλαμβανόμαστε το νόημά τους και να παρακολουθούμε τη συντακτική δομή των προτάσεων .

Σίγουρα , κάποτε χρειάστηκε να μάθουμε ενσυνείδητα τα γράμματα και τις λέξεις , με τρόπο επίπονο , αργότερα όμως οι συγκεκριμένες διαδικασίες έγιναν αβίαστες και αυτόματες .

Όμως το πώς ο εγκέφαλός μας εκτελεί αυτές τις απαιτητικές εργασίες παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο σε εμάς .

Όταν προσθέτουμε συνειδητά αριθμούς , είναι σαν να μεταφέρουμε απλώς ένα αίτημα στον εγκέφαλό μας και αυτός να το εκτελεί , παραδίδοντας την τελική απάντηση .

Όταν αναζητούμε κάτι στη μνήμη μας , διατυπώνουμε ένα ερώτημα στη συνείδησή μας .

Εν αγνοία μας , ο εγκέφαλος φαίνεται να ψάχνει για λίγο και ξαφνικά η απάντηση είναι ξανά στη διάθεση της συνείδησης .

Αυτή η αυτοματοποίηση καταλαμβάνει μεγάλη έκταση στην ενήλικη ζωή μας , γεγονός που υποδεικνύει ότι συνειδητός έλεγχος ασκείται μόνο σε κρίσιμα σημεία , όταν πρέπει να ληφθεί μια τελεσίδικη απόφαση ή να καταστρωθεί ένα σχέδιο .

Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα προκαλούνται και εκτελούνται συνεχώς ασυναίσθητες επαναλαμβανόμενες διαδικασίες , ούτως ώστε η συνείδηση να είναι ελεύθερη από όλες αυτές τις λεπτομέρειες και να μπορεί να προγραμματίσει και να κατανοήσει το ευρύτερο πλαίσιο των πραγμάτων .

Στη δράση , καθώς και στην αντίληψη , φαίνεται πως μόνο τα τελευταία επίπεδα ελέγχου ή ανάλυσης είναι διαθέσιμα στη συνείδηση , ενώ όλα τα άλλα λαμβάνουν χώρα αυτομάτως .

Το συγκεκριμένο γνώρισμα έχει οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι συνειδητοποιούμε τα αποτελέσματα των “υπολογισμών” που γίνονται στον εγκέφαλό μας , όχι τους ίδιους τους υπολογισμούς .

Είσαι σαφέστατος , φίλε xristosxatz , όσον αφορά την πολύ καλή διατύπωση των θέσεών σου στα προηγούμενα μηνύματά .

Θα ήθελα μόνο να διατυπώσω ορισμένες προκαταρκτικές σκέψεις που αφορούν κυρίως το πολύ σωστό ερώτημα που θέτεις : “. . . Για να σταματησει μια συμπεριφορα να ειναι μηχανική να σου πω την αληθεια δεν ξερω τι ακριβως πρεπει να γινει . . .” .

Ας πάρουμε τα πράγματα , λοιπόν , με τη σειρά :

Ορισμένες φορές , ο ενσυνείδητος εαυτός μας φαίνεται να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό όπως ο γενικός διευθυντής ενός οργανισμού .

Ο διευθυντής ζητά μια αναφορά , κάποιος στον οργανισμό την ετοιμάζει (ο διευθυντής μπορεί να μην ξέρει ποιος ή πού) και κάποια στιγμή η αναφορά παραδίδεται σε αυτόν .

Έτσι , λοιπόν , οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι από μόνη της η συνείδηση, όπως και ο γενικός διευθυντής , έχει περιορισμένη χωρητικότητα , ενώ ο εγκέφαλος έχει σχεδόν απεριόριστα αποθέματα.

Για την ακρίβεια , θα έλεγε κανείς ότι η αυτοματοποίηση είναι χρήσιμη διότι , με ένα βήμα και μόνο , μας επιτρέπει να επιλέξουμε μεγαλύτερες μονάδες συμπεριφοράς .

Εάν αρκεί μόνο μία επιλογή για την εκτέλεση πολλών πράξεων , είτε παράλληλα είτε διαδοχικά , τότε μειώνεται ο αριθμός των απαιτούμενων επιλογών .

Η μείωση αυτή επιταχύνει σημαντικά τη δράση αφού , η διαδικασία επιλογής μεταξύ εναλλακτικών αποφάσεων αποτελεί τον πραγματικό παράγοντα επιβράδυνσης .

Τι θέλω να πω μ’ αυτό :

Η συνήθεια μειώνει την ενσυνείδητη προσοχή με την οποία εκτελούνται οι πράξεις μας .

Αυτό μπορεί να διατυπωθεί αφηρημένα ως εξής :

Αν για την εκτέλεση μιας πράξης απαιτείται μια αλυσίδα διαδοχικών νευρικών συμβάντων , των Α , Β , Γ , Δ , Ε , Ζ , Η , κ.λπ. , τότε κατά την πρώτη εκτέλεση της πράξης η ενσυνείδητη βούληση πρέπει να επιλέξει κάθε ένα από αυτά τα συμβάντα μεταξύ εσφαλμένων εναλλακτικών που θα μας παρουσιστούν .

Γρήγορα όμως , με τη δύναμη της συνήθειας , κάθε συμβάν καλεί μόνον αυτό που είναι κατάλληλο για να το διαδεχθεί , χωρίς να προσφέρεται καμιά εναλλακτική πρόταση , και χωρίς καμία αναφορά στην ενσυνείδητη βούληση έως ότου τελικά ολόκληρη η αλυσίδα ξετυλίγεται μόνη της μόλις λαμβάνει χώρα το Α . . . . Αρκεί μία μόνο ματιά στα ιερογλυφικά της παρτιτούρας και από τα δάκτυλα του πιανίστα ξεχύνεται ένα καταρράκτης από νότες . . . .

Όποια και να είναι τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα του ενσυνείδητου και ασυνείδητου τρόπου ελέγχου των πράξεων , αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία για τους σκοπούς αυτού του θέματος είναι να εξετάσουμε τα υποστρώματα που σχετίζονται με τον μετασχηματισμό που συντελείται ανάμεσα σε αυτές τις δύο καταστάσεις .

Ποιες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου συνοδεύουν τη μετάβαση από την ενσυνείδητη εκτέλεση στην ασυνείδητη ;

Σε όλα τα παραπάνω παραδείγματα , η πράξη που εκτελείται πριν και μετά την εξάσκηση παραμένει ως επί το πλείστον η ίδια , αν παραβλέψουμε τις διαφορές στην ταχύτητα και την ευκολία της εκτέλεσης .

Η μεγάλη διαφορά όμως έγκειται στο ότι αρχικά η πράξη εκτελείται ενσυνείδητα , ενώ ύστερα από ένα χρονικό διάστημα εκτελείται ασυναίσθητα .

Εάν γνωρίζαμε σε τι διαφέρει η δραστηριότητα του εγκεφάλου σε αυτούς τους δύο τρόπους ελέγχου των πράξεων , θα μπορούσαμε ίσως να καταλάβουμε καλύτερα τις διεργασίες που διέπουν τη συνείδηση .

Εδω θα ηθελα να γινω και λιγο πιο συγκεκριμενος ετσι δηλ για να μην ισοπεδωνω και τελειως τα πραγματα

Από οσο εχω αναφέρει και προηγούμενα αυτο που ενοω [τουλαχιστον εγω] σαν μηχανικοτητα ειναι ενα μεγάλο πλεγμα μηχανικοτητων που εχουν ολα σαν φορεα το σωμα

Υπάρχει και η αλλη οψη της μηχανικοτητος που έχει σαν φορέα αυτα που εκτυλίσσονται στο μυαλο-μνημη και κατοπιν εχουν σαν αποδεκτη-φορεα το σωμα

Εδω λοιπον!! ενοουσα οτι υπαρχει και μειωμενη δυνατοτητα παρεμβασης [τουλαχιστον απο μενα ]αν και ειναι μια διαδικασια συνεχως μεταβαλομενη οποτε δεν μπορω να προδιαγραφω και τιποτα τουλαχιστον σε μονιμη βαση

Το σιγουρο ομως ειναι οτι μπορουν να γινουν παρα πολλα πραγματα σε οτι αφορα τις μηχανικοτητες που αφορουν το σωμα, αρχης γενομενης απο διατροφη και σεξουαλικοτητα

Επισης η αυτοπαρατηρηση προσφερει τεραστιες δυνατοτητες προς αυτην την κατευθυνση

Απο την στιγμη που καποιος θα υποπτευθει και θα κατανοησει λιγο τι σημαινει μηχανικοτητα ,σιγα αλλα σταθερα μπορει καθε στιγμη της υπαρξης να ανακαλυπτει τετοιες ,και μετα να τις απομωνονει

Να τις ζει δηλαδη μια προς μια [τις μηχανικοτητες] διδοντας συγχρονως μια αισθηση οτι τα πραγματα μπορουν να διαφοροποιηθουν

Αυτο απλα γινεται γιατι καθε φορα εχεις να κανεις με ενα πραγμα

Αυτο επισης δινει και την δυνατοτητα να μπορει καποιος να γινει και παρατηρητης

Μια κατασταση απαραιτητη [απο οσο τουλαχιστον αναφερουν και καποιοι ειδιμονες του ειδους]

Νομίζω , φίλε xristosxatz , ότι έγινες πλήρως κατανοητός όσον αφορά τις δύο όψεις της μηχανικότητας και της δυνατότητας παρέμβασής μας σ’ αυτές .

Ήδη με τα προηγούμενα δύο τελευταία μηνύματά μου , σου έχω απαντήσει πολύ γενικά , καταλήγοντας ότι θα πρέπει να αναλύσουμε πρώτα τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται μεταξύ τους οι δύο περιοχές του εγκεφάλου που αφορούν αντίστοιχα τον ενσυνείδητο προγραμματισμό με τις ασυνείδητες επαναλαμβανόμενες διαδικασίες .

Θεωρώ ότι το θέμα που άνοιξες αν και είναι πολύ ενδιαφέρον , είναι , όμως , συγχρόνως , και πολύ μεγάλο για να το ερευνήσουμε σε βάθος .

Παρ’ όλα αυτά ας πω , προκαταρκτικά , δυο λόγια , και βλέπομε . . . :

Ασυνείδητες πλευρές της νοητικής δραστηριότητας , όπως οι κινητικές και νοητικές δραστηριότητες ρουτίνας (επαναλαμβανόμενες διαδικασίες) , και οι λεγόμενες ασυνείδητες αναμνήσεις , προθέσεις και προσδοκίες παίζουν θεμελιώδη ρόλο στη διαμόρφωση και κατεύθυνση της ενσυνείδητης εμπειρίας μας . Πρέπει να εξετάσουμε τα διάφορα είδη νευρικών διεργασιών που παραμένουν ασυνείδητες αλλά οι οποίες , μέσω των αλληλεπιδράσεών τους με τον δυναμικό πυρήνα , μπορούν να επηρεάζουν την ενσυνείδητη εμπειρία ή να επηρεαστούν από αυτήν .

Η δυναμική του πυρήνα μπορεί να επηρεαστεί έντονα από ένα σύνολο επαναλαμβανόμενων νευρικών διεργασιών που προκαλούνται από διάφορες καταστάσεις του πυρήνα και οι οποίες όταν ολοκληρωθούν , βοηθούν στην εκδήλωση και άλλων καταστάσεών του .

Σε αυτές τις ασυνείδητες ρουτίνες , οι οποίες είναι τόσο κινητικές όσο και νοητικές , συμμετέχουν μεγάλοι , παράλληλοι νευρικοί βρόχοι που διαπερνούν αποφύσεις του φλοιού , όπως τα βασικά γάγγλια και την παρεγκεφαλίτιδα .

Οι ασυνείδητες ρουτίνες μπορούν να δημιουργήσουν μια επάλληλη ακολουθία ή να συνδεθούν μεταξύ τους δημιουργώντας αισθητικοκινητικούς βρόχους , οι οποίοι συμβάλλουν σε αυτό που ονομάζουμε καθολικές απεικονίσεις .

Πρέπει να δούμε , πρώτα , πιο είναι το ενδεχόμενο να υπάρχουν νησίδες νευρικής δραστηριότητας στο θαλαμοφλοιικό σύστημα οι οποίες , ενώ συνυπάρχουν με τον πυρήνα και επηρεάζουν τη συμπεριφορά του , εντούτοις δεν είναι ενσωματωμένες σ’ αυτόν .

Αυτοί οι διαφορετικοί μηχανισμοί παρέχουν ένα νευροφυσιολογικό πλαίσιο κατανόησης του τρόπου με τον οποίο οι ασυνείδητες διαδικασίες επηρεάζουν τον δυναμικό πυρήνα και , επομένως , την ενσυνείδητη εμπειρία .

Αποκαλύπτουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο η δραστηριότητα του δυναμικού πυρήνα μπορεί να επηρεάσει τη σύνδεση των ασυνείδητων διαδικασιών , επηρεάζοντας τις εμπειρικές και αυτόματες ρουτίνες.