ΓΟΝΟΥΣΑ ΣΙ-ΚΥΩΝΑΣ

Μιά φορά κι έναν καιρό κάποια μέρη έγραφαν την δική τους μαγική ιστορία,τώρα πια πέρασαν τα χρόνια και οι καιροί όμως η ιστορία παραμένει γραμμένη στην όψη τους ,ένα μέρος απο αυτά είναι και η Γονούσα..

ΓΟΝΟΥΣΑ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΣΙ-ΚΥΩΝΑΣ

Πόλη που αναφέρεται στην Ιλιάδα [Β, στ. 573]

<<Εκείνοι που είχαν τις Μυκήνες, την καλοχτισμένη πολιτεία,
και την πλούσια Κόρινθο και τις καλοχτισμένες Κλεωνές,
και ζούσαν στις Ορνειές και στην όμορφη Αραιθυρέη
και στην Σικυώνα, όπου πρώτα βασίλευε ο Άδραστος,
και εκείνοι που είχαν την Υπερησία και την ψηλή Γονούσα
και την Πελλήνη, και όσοι κατοικούσαν στο Αίγιο και σε
όλη την έκταση του Αιγιαλού, και γύρω στην πλατιά Ελίκη,
σ' αυτών τα εκατό καράβια αρχηγός ήταν ο βασιλιάς Αγαμέμνονας,
ο γιος του Ατρέα>>

Ο Παυσανίας, την Γονούσα την έχει ταυτίσει με μια πολίχνη ΔΟΝΟΥΣΑ, [Αχαϊκά, 26, 13] στην περιοχή των αχαϊκών πόλεων Πελλήνης και Αίγειρας, αλλά μέσα στο έδαφος της Σικυωνίας, ανατολικά του ΣΥΘΑ, δηλ. του ρέματος των Τρικάλων που χύνεται κοντά στο Ξυλόκαστρο.

''Μία πολίχνη ονομαζομένη ΔΟΝΟΥΣΑ, η οποία ήταν υπήκοος των Σικυωνίων και βρισκόταν ανάμεσα στην Αίγειρα και την Πελλήνη, καταστράφηκε από τους Σικυώνιους.

Ο ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΣ όμως, όταν μάζευε τα Ομηρικά έπη που ήταν σκόρπια, και διατηρούνταν στην μνήμη εδώ κι εκεί, τότε ο ίδιος ο Πεισίστρατος ή κάποιος από τους συνεργάτες του παραμόρφωσε το όνομα από άγνοια.''

Επίσης, [5,18,7] μας λέει πως εκεί έμεινε ο πρόγονος του ΚΥΨΕΛΟΥ [τυράννου της Κορίνθου], ο ΜΕΛΑΣ, ο οποίος είχε εκστρατεύσει με τους Δωριείς κατά της Κορίνθου. Πράγμα που σημαίνει πως ο Μέλας ΔΕΝ ΗΤΑΝ από την Γονούσα, αλλά από κάπου αλλού, και μεταφέρθηκε εκεί μαζί με τους Δωριείς.

Η αιπεινή Γονόεσσα του Ομήρου αναφέρεται μετά την Υπερησία και ανήκε στο βασίλειο των Μυκηνών, στο οποίο περιλαμβανόταν ΚΑΙ η ΚΟΡΙΝΘΟΣ.

Σήμερα πάντως, έχει εντοπισθεί η περιοχή αυτή αρκετά επακριβώς. Την θέση της Γονούσας παρά την ανατολική όχθη του ΚΡΙΟΥ, του ρέματος που περνάει δυτικά της Πελλήνης και είναι γνωστό με το όνομα ΦΟΝΙΣΣΑ, την υπέδειξε ο Leake, Morea 3, σελ. 220. Είναι απότομος λόφος [αιπεινή] με εκκλησάκι της Παναγίας στην κορυφή, σε μικρή απόσταση προς νότον του χωριού ΚΑΜΑΡΙ, στην θάλασσα του οποίου εκβάλλει η Φόνισσα. Λίγο πιο ανατολικά της βρίσκεται το σημερινό Ξυλόκαστρο και οι αρχαίοι ΑΡΙΣΤΟΝΑΥΤΕΣ.

Ο ΗΕΤΙΩΝ, ο πατέρας του Κύψελου, προερχόταν από το γένος του Καινέα, ήταν Λαπίθης. Πατέρας του ήταν ο ΕΧΕΚΡΑΤΗΣ. Πρόγονός του, ήταν ο ΜΕΛΑΣ που κατέβηκε ΜΑΖΙ με τους Δωριείς. Άρα οι Δωριείς πρέπει να κατέβηκαν από την περιοχή των Λαπιθών.

Στην αρχή ο ΑΛΗΤΗΣ [απόγονος του Ηρακλή] είχε διατάξει τον ΜΕΛΑΝΑ [τον πρόγονο του Κύψελου] να εγκαταλείψει την Κόρινθο και να εγκατασταθεί σε άλλη πόλη, γιατί έτσι του έλεγε ένας χρησμός από τους Δελφούς. Τελικά όμως, μετά από αρκετά καλοπιάσματα, του επέτρεψε να μείνει στην εγγύς περιοχή. Εγκαταστάθηκε στην Γονούσα [ή Δονούσα].



Ο πατέρας του Ηετίωνα, [πατέρα του Κύψελου], ο Εχεκράτης, ήταν από τον δήμο της ΠΕΤΡΑΣ.

Ο Ηετίων παντρεύτηκε την Λάβδα, από το γένος που κυβερνούσε την Κόρινθο, των Βακχιδών.

Πριν, ή μετά τον γάμο του με την Λάβδα, είχε και άλλες γυναίκες.

Ο Ηρόδοτος μας λέει πως : Ούτε από αυτήν [την Λάβδα], ούτε από άλλη γυναίκα, αποκτούσε παιδί ο Ηετίων. Ετσι αποφάσισε να πάει να ρωτήσει το μαντείο των Δελφών.

Η Πυθία του δίνει τον εξής χρησμό:

"Ηετίων, ούτις σε τίει πολύτιτον εόντα. Λάβδα κύει, τέξει δ’ ολοοίτροχον. Εν δε πεσείται ανδράσι μουνάρχοισι, δικαιώσει δε Κόρινθον".

Πραγματικά από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε ο Κύψελος, ο οποίος έχει κι αυτός μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία…


Από τον Ηρόδοτο μαθαίνουμε πως υπήρχε ένας παλαιός χρησμός στους ΒΑΚΧΙΑΔΕΣ, που έλεγε τα εξής:

"Ένας αετός θα εγκυμονήσει σε πέτρες, και θα γεννήσει έναν ΛΕΟΝΤΑ δυνατό και ωμηστή. Αυτός θα κάνει πολλούς να τους κοπούν τα γόνατα από τον φόβο. Σκεφθείτε το καλά αυτό, Κορίνθιοι εσείς που κατοικείτε στην ωραία Πειρήνη και στις παρυφές των ορέων της Κορίνθου."

Μέχρι τότε, δεν είχαν καταλάβει οι Βακχιάδες το νόημα αυτού του χρησμού. Μόλις όμως έμαθαν τον χρησμό που είχε πάρει ο ΗΕΤΙΩΝ, τότε κατάλαβαν πως πρέπει να τον προσέχουν.

Δεν είπαν τίποτα αλλά αποφάσισαν, μόλις γεννηθεί το παιδί του Ηετίωνα, να το ΣΚΟΤΩΣΟΥΝ.

Μόλις λοιπόν γέννησε η ΛΑΒΔΑ, έστειλαν δέκα από τους Βακχιάδες, δήθεν να δουν το παιδί, αλλά στην πραγματικότητα να φέρουν εις πέρας την δολοφονία του.

Αυτοί συνεννοήθηκαν πως ο ΠΡΩΤΟΣ που θα έπαιρνε το παιδί στα χέρια του, θα το πετούσε στο δάπεδο με δύναμη.

Οι 10 Βακχιάδες ξεκινούν και πάνε στο σπίτι της Λάβδας, η οποία δεν έφερε καμία αντίρρηση να τους δώσει το παιδί να το κρατήσουν. Το παίρνει ο πρώτος, αλλά, τι τύχη ! Το παιδί άρχισε να του χαμογελάει... Ετσι, δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα αυτός... το πέρασε στον δεύτερο... Ο μικρός συνέχισε να χαμογελά... Περνάει στα χέρια του τρίτου... Τελικά ΚΑΝΕΙΣ τους δεν μπόρεσε να το σκοτώσει... δεν βρήκε το κουράγιο... Οι Βακχιάδες μας βγαίνουν από το σπίτι άπρακτοι... αφού παρέδωσαν το παιδί στην μητέρα του.

Μόλις βγήκαν άρχισαν να τσακώνονται μεταξύ τους και να ρίχνουν ευθύνες ο ένας στον άλλο για την μη θανάτωση του βρέφους. Αποφάσισαν να ξαναμπούν στο σπίτι και να κάνουν το έργο τους. Αλλά η Λάβδα είχε ακούσει ήδη από το παράθυρο την συνομιλία τους και γνωρίζοντας πια τον σκοπό τους, το μόνο που σκέφτεται είναι ΠΩΣ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ. Το βάζει σε μια ΚΥΨΕΛΗ [ξύλινο στρογγυλό κιβώτιο] που βρέθηκε μπροστά της και την σκεπάζει.

Οι Βακχιάδες ψάχνουν, ψάχνουν, αλλά δεν το βρίσκουν... Φεύγουν άπρακτοι για 2η φορά.



Ο Κύψελος μεγάλωσε, και δεν δίστασε να επιτεθεί εναντίον της Κορίνθου και να την κατακτήσει, σκοτώνοντας τους μέχρι τότε άρχοντες, δηλαδή τους Βακχιάδες, συγγενείς της μητέρας του.

Κάποτε πήγε και στο μαντείο των Δελφών να ζητήσει χρησμό. Η Πυθία του λέει:

" Ολβιος ειν ο ανηρ οστις βαιν εις τον οικον μου τωρα Κυψελος ο Ηετιδης ο αναξ πλουσιας Κορινθου ουτος και οι τουτου υιοι αλλ ουχι κι οι υιοι των υιων του".

Εσύ, δηλαδή, Κύψελε, θα βασιλεύσεις, και ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΟΥ επίσης. Όμως όχι τα παιδιά ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΟΥ.

Γιος του Κύψελου ήταν ο Περίανδρος ο Κορίνθιος. Ο χρησμός όμως αυτός μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως ο Κύψελος μάλλον είχε και άλλα παιδιά. Τα οποία ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ τι απέγιναν...

Ο Χρησμός επιβεβαιώθηκε. Οι Κυψελίδες, μετά από 2 γενεές εξουσίας [Κύψελος-Περίανδρος] εξαφανίστηκαν από την ηγεσία της Κορίνθου.



Στην ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ, διαβάζουμε :

3. Αφού δε απέθανε ο Πεισίστρατος, την εξουσία κατέλαβαν οι γιοί του, διευθύνοντες τα πολιτικά πράγματα κατά τον ίδιο τρόπο. Ήταν δε δυο μεν από την νόμιμη σύζυγό του, ο Ιππίας και ο Ίππαρχος, δυο δε από την Αργεία γυναίκα του, ο Ιοφών και ο Ηγησίστρατος, του οποίου πατρωνύμιο ήταν Θέσσαλος.

4. Γιατί πήρε ακόμη ο Πεισίστρατος γυναίκα από το Άργος, θυγατέρα κάποιου Αργείου του οποίου το όνομα ήταν Γοργίλος, ονομαζόμενη Τιμώνασσα, την οποία προηγουμένως είχε σύζυγό του ο Αρχίνος ο Αμπρακιώτης από το γένος των Κυψελιδών. Από το γεγονός δε αυτό δημιουργήθηκε και η φιλία του Πεισιστράτου προς τους Αργείους, από τους οποίους χίλιοι προσήλθαν συμπολεμιστές του στην μάχη της Παλληνίδος, οδηγώντας αυτούς εκεί ο Ηγήστρατος. Λέγουν δε ότι παντρεύτηκε την Αργεία γυναίκα άλλοι μεν μετά την πρώτη έκπτωση αυτού από την εξουσία, άλλοι δε ενώ ακόμη κατείχε την αρχή.

Η Αργεία, η Τιμώνασσα, δεν θα ήταν βέβαια κάποιας κατώτερης γενιάς, αλλά γυναίκα άξια για κάποιον απόλυτο τύραννο, όπως ο Πεισίστρατος, τύραννος της Αθήνας. Και φυσικά, ο προηγούμενος άνδρας της θα ήταν κι αυτός κάποιο σημαίνων πρόσωπο, μια και προερχόταν από την γενιά των Κυψελιδών. Ετσι, βρίσκεται και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις δυο τυραννίδες, αυτής της Κορίνθου και αυτής των Αθηνών. Η Τιμώνασσα, βέβαια, θα ήρθε στον οίκο του Πεισίστρατου με ολόκληρη την περιουσία του προηγούμενου άνδρα της. Μάλλον δε και με τις ιδέες του, μια και διάλεξε για δεύτερο σύζυγο έναν τύραννο, όπως ήταν και οι πρόγονοι του Αρχίνου του Αμπρακιώτη.



Ετσι, καθίσταται ιδιαίτερα ύποπτη αυτή η αλλαγή του ονόματος της ΔΟΝΟΕΣΣΑΣ σε ΓΟΝΟΕΣΣΑ, αλλαγή που έγινε όταν ο Πεισίστρατος συγκέντρωσε και κατέγραψε τα Ομηρικά Έπη. Δεν πρέπει να ήταν απλά ένα 'λάθος' από άγνοια…




ΚΥΨΕΛΟΣ
(657 - 627 π.Χ.)


Το 657 π.Χ., η ηγεμονία των Βακχιάδων τελείωσε.
Ο Πολέμαρχος Κύψελος, βοηθούμενος από ένα χρησμό των Δελφών, ανέλαβε την ηγεμονία και κυβέρνησε την πόλη επί τριάντα χρόνια. Οι εξόριστοι Βακχιάδες έφυγαν άλλοι στην Κέρκυρα και άλλοι στην Σπάρτη και Ετρουρία.
Ως φόρο τιμής προς στους Δελφούς, έκτισε ένα θησαυροφυλάκιο εκεί.
Ο Κύψελος ήταν γιος της Λάβδα και του Αιτίωνα από την Γονούσα, μία κόμη της Σικυώνας Η μητέρα του ανήκε στη οικογένεια των Βακχιάδων, αλλά επειδή ήταν κουτσή από το ένα πόδι, κανένας από αυτούς δεν την ήθελε. Τελικά παντρεύτηκε έναν απλό πολίτη, αν και αυτό απαγορευόταν στους Βακχιάδες.
Όταν το γεγονός έγινε γνωστό, το μαντείο των Δελφών με αρκετούς χρησμούς προειδοποίησε την πτώση των Βακχιάδων και την εξορία τους από τα παιδιά της Λάβδας. Αργότερα οι Βακχιάδες φοβούμενοι τους χρησμούς προσπάθησαν να σκοτώσουν το νεογέννητο παιδί της, αλλά η μητέρα του το έκρυψε σε μία κυψέλη (σεντούκι). Από αυτό το γεγονός πήρε το όνομα, Κύψελος.
Οι απόγονοι του έκαναν δωρεά στην Ολυμπία, μία κυψέλη από ξύλο βελανιδιάς, διακοσμημένη με εικόνες και παραστάσεις μυθολογικές και σκαλισμένες με χρυσό και ελεφαντοστούν.
Κύπελλο Κυψελίδων
Αυτό το χρυσό κύπελλο αφιερώθηκε από τους απογόνους του Κύψελου στην Ολυμπία με την επιγραφή :
"Τα παιδιά του Κύψελου αφιερώνουν αυτό από την Ηράκλεια".
Μουσείο Καλών Τεχνών, Βοστόνη.

Ο Κύψελος, ήταν ο πρώτος τύραννος της Κορίνθου και κυβέρνησε την πόλη ευνοώντας τις κατώτερες τάξεις και φερόμενος σκληρά προς τους αριστοκράτες. Κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του, η πόλη ανέπτυξε το εμπόριο και ίδρυσε νέες αποικίες.


ΤΟ ΣΕΝΤΟΥΚΙ ΤΟΥ ΚΥΨΕΛΟΥ

Ο Παυσανίας, στο πέμπτο βιβλίο του περιγράφοντας την Ηλεία, δίνει την ακόλουθη περιγραφή για το σεντούκι του Κύψελου.

Υπάρχει ένα σεντούκι φτιαγμένο από ξύλο βαλανιδιάς με παραστάσεις άλλες από ελεφαντοστούν, άλλες από χρυσό και άλλες σκαλισμένες πάνω στο ίδιο το ξύλο.
Είναι αυτό το ίδιο το σεντούκι στο οποίο ο Κύψελος, ο τύραννος της Κορίνθου, κρύφθηκε από την μητέρα του, όταν οι Βακχιάδες προσπαθούσαν να τον βρουν μετά την γέννηση του. Ως δείγμα ευγνωμοσύνης για την σωτηρία της ζωής του, οι απόγονοι του, Κυψελίδες όπως τους λένε, αφιέρωσαν το σεντούκι αυτό στην Ολυμπία.
Οι Κορίνθιοι, την εποχή εκείνη, καλούσαν το σεντούκι κυψέλη και από αυτήν την λέξη πήρε το όνομα του ο Κύψελος.
Στις περισσότερες από τις παραστάσεις υπάρχουν επιγραφές γραμμένες με αρχαϊκούς χαρακτήρες. Στις πιο πολλές επιγραφές τα γράμματα διαβάζονται κανονικά, αλλά σε μερικές από αυτές είναι βουστροφηδώς, το οποίο είναι ως εξής: στο τέλος της γραμμής συνεχίζεται η γραφή στην επόμενη από το τέλος, όπως οι δρομείς τρέχουν στην διπλή κούρσα. Επιπλέον οι επιγραφές στο σεντούκι είναι γραμμένες με ελιγμούς που είναι δύσκολα να ερμηνεύσεις.

Ο Πέλοπας και Ιπποδάμεια σε άρμα, 410 π.Χ.Αρχίζοντας από την κάτω πλευρά του σεντουκιού, ο Οινόμαος καταδιώκει τον Πέλοπα, ο οποίος κρατάει την Ιπποδάμεια. Ο καθένας τους έχει από δύο άλογα, αλλά αυτά του Πέλοπα έχουν φτερά.
Στην συνέχεια είναι σκαλισμένο το σπίτι του Αμφιάραου και μια ηλικιωμένη γυναίκα που έχει αγκαλιά το μωρό Αμφίλοχο.Ο Αποχαιρετισμός του Αμφιάραου για την εκστρατεία Επτά εναντίον των Θηβών. 440 - 430 π.Χ. Μπροστά στο σπίτι στέκεται η Εριφύλη με το περιδέραιο, και δίπλα της είναι οι κόρες της Ευρυδίκη και Δημώνασσα και ο μικρός Αλκμέων, ο οποίος είναι γυμνός. Ο Άσιος στα έπη του αναφέρει, ότι και η Αλκμήνη είναι κόρη του Αμφιάραου και της Εριφύλης.
Την άμαξα του Αμφιάραου την οδηγεί ο Βάτων, που κρατάει τα ηνία στο ένα χέρι και στο άλλο κρατάει ένα δόρυ. Ο Αμφιάραος έχει το ένα πόδι του στην άμαξα και κρατάει ξίφος. Κοιτάζει προς το μέρος της Εριφύλης με θυμό και δύσκολα κρατιέται για να μην την χτυπήσει.
Μετά το σπίτι του Αμφιάραου ακολουθούν οι αγώνες προς τιμήν του Πελία, με τους θεατές να κοιτάζουν τουςΗ Μηδεία βράζει αμνό μπροστά στην κόρη του Πελία, 510 - 500 π.Χ. αγωνιζόμενους.
Ο Ηρακλής κάθεται σε θρόνο και πίσω του είναι μια γυναίκα. Δεν υπάρχει επιγραφή να λέει ποια είναι η γυναίκα, η οποία παίζει αυλό από την Φρυγία και όχι Ελληνικό.
Τα άρματα οδηγούμενα από ζευγάρια αλόγων (συνωρίδες) είναι του Πισού, γιοςΑρματοδρομίες (συνωρίς). 510 - 500 π.Χ. του Περιήρους, του Αστερίων, γιος του Κομήτου (ο Αστερίων λέγεται ότι ήταν ένας από τους Αργοναύτες), του Πολυδεύκη και Άδμητου και Εύφημου.
Οι ποιητές αναφέρουν ότι ο Εύφημος ήταν γιος του Ποσειδώνα και σύντροφος του Ιάσονα στο ταξίδι του στην Κολχίδα. Αυτός είναι ο νικητής της αρματοδρομίας.
Παγκράτιον, 490-470 π.Χ.Αυτοί που είναι έτοιμοι να πυγμαχήσουν είναι ο Άδμητος και ο Μόψος, γιος του Άμπυκου. Μεταξύ τους στέκεται ένας άνδρας που παίζει τον αυλό, όπως είναι συνήθες και στις ημέρες μας να παίζουν τον αυλό, όταν οι συναγωνιζόμενοι πηδούν στο πένταθλο. Ο αγώνας πάλης μεταξύ του Ιάσονα και του Πηλέα έληξε ισόπαλος.
Ο φημισμένος στο αγώνισμα του Ευρυβώτας ρίχνει τον δίσκο.
Αγώνας δρόμουΑυτοί που λαμβάνουν μέρος στο τρέξιμο είναι ο Μελανίων, ο Νεοθεύς και ο Φαλαρεύς, τέταρτος ο Αργείος και πέμπτος ο Ίφικλος. Σ' αυτόν κρατάει ο Άκαστος το στεφάνι του νικητή. Αυτός είναι ίσως ο πατέρας του Πρωτεσίλαου που έλαβε μέρος στον πόλεμο της Τροίας.
Τρίποδας.Τρίποδες επίσης είναι στημένοι εδώ, βραβεία φυσικά για τους νικητές, καθώς και οι κόρες του Πελία, αν και το μόνο όνομα που γράφεται είναι της Αλκηστίδης.
Ο Ιόλαος νικητής της αρματοδρομίας, περιστοιχιζόμενος από τον Ηρακλή Ο Ιόλαος, που εθελοντικά βοήθησε τον Ηρακλή στους άθλους του, φαίνεται ως ο νικητής στην αρματοδρομία.
Στο σημείο αυτό οι αγώνες για την κηδεία του Πελία φθάνουν στο τέλος τους και ο Ηρακλής, με την Αθηνά να στέκεταιΟ Ηρακλής σκοτώνει την Λερναία Ύδρα πίσω του, τοξεύει την Ύδρα, το θηρίο του ποταμού Αμυμώνη.
Ο Ηρακλής μπορεί εύκολα να αναγνωρισθεί από τα κατορθώματα του και την στάση του, έτσι το όνομα του δεν αναγράφεται.
Υπάρχει επίσης ο Φινεύς από την Θράκη και τα παιδιά του Βορέα κυνηγούν τις Αρπυίες.

Ο Ύπνος και ο Θάνατος, 440-435 π.Χ.Στην δεύτερη πλευρά του σεντουκιού και αρχίζοντας από τα αριστερά, υπάρχει η εικόνα μιας γυναίκας η οποία κρατάει στο δεξί της χέρι ένα λευκό παιδί κοιμισμένο και στο άλλο ένα μαύρο παιδί, επίσης κοιμισμένο. Το κάθε ένα έχει τα πόδια του στραμμένα διαφορετικά. Οι επιγραφές αναφέρουν, θα μπορούσες να τις αναγνωρίσεις και χωρίς αυτές, ότι οι εικόνες είναι ο Θάνατος και ο Ύπνος, και η Νύχτα είναι η τροφός τους.
Μια όμορφη γυναίκα βασανίζει μια άσκημη, με το ένα χέρι την έχει πιάσει από τον λαιμό και με το άλλο την χτυπάει με την μαγκούρα. Είναι η Δικαιοσύνη που έτσι μεταχειρίζεται την Αδικία.
Δύο άλλες γυναίκες χτυπούν το γουδί με το γουδοχέρι, θα πρέπει να είναι ειδικές στα φάρμακα, αν και δεν υπάρχει επιγραφή γι' αυτές.
Ο άνδρας και η γυναίκα που τον ακολουθεί, γίνονται γνωστοί από το εξάμετρο, που έχει ως εξής:
Ό Ίδας φέρνει πίσω την καλλίγραμμη Μάρπησσα,
την κόρη του Ευανού όχι χωρίς την θέληση της,
την οποία ο Απόλλων απήγαγε.

Ένας άνδρας που φορά χιτώνα κρατάει στο δεξί του χέρι ένα κύπελλο και στο αριστερό του ένα περιδέραιο, και η Αλκμήνη τα δέχεται. Αυτή η σκηνή παριστάνει τον μύθο, στον οποίον ο Δίας μεταμορφωμένος ως Αμφιτρύων, έκανε έρωτα με την Αλκμήνη.
Ο Μενέλαος ορμά στην Ελένη με ξίφος. Στην επόμενη σκηνή ο Μενέλαος, φορώντας θώρακα και έχοντας γυμνό το ξίφος του, προχωρεί να σκοτώσει την Ελένη, έτσι είναι φανερό ότι η Τροία έχει καταληφθεί.
Η Μήδεια κάθεται σε θρόνο, ενώ ο Ιάσων κάθεται στα δεξιά της και η Αφροδίτη στέκεται δίπλα. Η επιγραφή αναφέρει:
Ο Ιάσων παντρεύεται την Μήδεια,
όπως ορίζει η Αφροδίτη.

Ο Απόλλων και η Μούσα να παίζει λίρα. 430 π.Χ.Υπάρχουν επίσης εικόνες Μουσών να τραγουδούν, με τον Απόλλωνα να πρωτοστατεί στο τραγούδι. Η επιγραφή αναφέρει:
Αυτός είναι ο γιος της Λητούς, ο πρίγκιπας Απόλλων, ο μακριά τοξεύων.
Γύρω του είναι οι Μούσες σε χορωδία και αυτός πρωτοστατεί.

Ο Άτλας δίνει τα μήλα των Εσπερίδων στον Ηρακλή.Ο Άτλας, όπως λέει η ιστορία, βαστάζει στους ώμους του τον ουρανό και την γη, καθώς και τα μήλα των Εσπερίδων. Ένας άνδρας κρατώντας ξίφος έρχεται προς τον Άτλα. Τίποτα δεν αναφέρεται γι' αυτόν, γιατί ο καθένας ξέρει ότι είναι ο Ηρακλής, και η επιγραφή γράφει:
Ο Άτλας κρατάει τους ουρανούς,
αλλά θα αφήσει τα μήλα.

Είναι και ο Άρης, φορώντας πανοπλία που οδηγεί την Αφροδίτη. Η επιγραφή αναφέρει ότι είναι ο Ενυάλιος.
Ο Πηλέας και η Θέτις. 500 π.Χ.Υπάρχει επίσης και εικόνα της Θέτιδος, ως παρθένος, την οποία ο Πηλεύς πιάνει από το χέρι, από δε το χέρι της Θέτιδος ένα φίδι ορμάει προς τον Πηλέα.
Οι αδελφές της Μέδουσας, με φτερά διώκουν τον Περσέα, ο οποίος πετάει. Μόνο το όνομα του Περσέα αναφέρεται στην επιγραφή.

Στην τρίτη πλευρά υπάρχουν στρατιωτικές σκηνές.
Ο μεγαλύτερος αριθμός των ανθρώπων είναι πεζοί, αν και υπάρχουν μερικοί σε άρματα δύο αλόγων. Σχετικά με τους στρατιώτες μπορείς να βγάλεις το συμπέρασμα ότι βαδίζουν προς την μάχη, αλλά χαιρετούν και αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλο.
Δύο διαφορετικές εξηγήσεις δίδονται από τους οδηγούς. Μερικοί λένε, ότι είναι Αιτωλοί με τον Όξυλο και αρχαίοι Ηλειείς, και ότι συναντήθηκαν στην μνήμη της πρώτης κατάβασης των. Άλλοι δε λέγουν ότι οι στρατιώτες συναντιόνται στην μάχη και ότι είναι από την Πύλο και Αρκαδία και ότι πρόκειται να δώσουν μάχη κοντά στην πόλη Φειάν και τον ποταμό Ιάρδανον.
Αλλά δεν μπορεί να γίνει δεκτό σε καμία περίπτωση ότι ο πρόγονος του Κύψελου, ένας Κορίνθιος, έχοντας φτιάξει το σεντούκι, με την θέληση του παρέλειψε όλα τα Κορινθιακά συμβάντα και φιλοτέχνησε ξένα γεγονότα τα οποία δεν ήταν ξακουστά.
Δύο αντιμέτωπες στρατιές . Ο Κύψελος και οι πρόγονοι του ήλθαν αρχικά από την Γονούσσα, η οποία βρισκόταν πάνω από την Σικυώνα, και ένας από αυτούς ήταν ο Μελάς, ο γιος του Αντάσου.
Ο Αλήτης αρνείτο να δεχθεί ως μετοίκους τον Μελά και την ακολουθία του, διότι ανησυχούσε για τον χρησμό που του είχε δοθεί από το μαντείο των Δελφών. Αλλά στο τέλος ο Μελάς, χρησιμοποιώντας κάθε τρόπο για να κερδίσει την εύνοια του και κάθε φορά φεύγοντας άπρακτος, κατόρθωσε να πείσει τον Αλήτη να τους δεχθεί. Έτσι κάποιος μπορεί να συμπεράνει, ότι αυτός είναι ο στρατός, που απεικονίζεται πάνω στο σεντούκι.

Στην τέταρτη πλευρά του σεντουκιού, καθώς πηγαίνεις γύρω-γύρω από τα αριστερά, είναι ο Βορέας, ο οποίος έχει αρπάξει την Ωρείθυια, και αντί για πόδια έχει ουρά φιδιού.
Ο Ηρακλής και ο ΓηρυόνηςΕν συνεχεία έρχεται η πάλη του Ηρακλή και του Γηρυόνη, ο οποίος αναπαριστάται σαν τρεις άνδρες ενωμένοι μαζί.
Εκεί είναι και ο Θησέας, να κρατάει λύρα και δίπλα του είναι η Αριάδνη, η οποία κρατάει στεφάνι.
Ο Αχιλλέας μάχεται με τον ΜέμνοναΟ Αχιλλέας και ο Μέμνων μάχονται και δίπλα τους στέκονται οι μητέρες τους.
Είναι επίσης και ο Μελανίων και η Αταλάντη δίπλα του, η οποία κρατάει ένα μικρό ελάφι.
Ο Αίας μονομαχεί με τον Έκτορα, 485 - 480 π.Χ.Ο Αίαντας μονομαχεί με τον Έκτορα, κατόπιν προκλήσεως και μεταξύ αυτών στέκεται η Έρις, με την μορφή της πιο αποκρουστικής γυναίκας.
Μια άλλη μορφή της Έριδος είναι στο ιερό της Αρτέμιδος της Εφεσίας, την οποίαν έκανε ο Καλλιφών Σάμιος, όταν απεικόνισε στον πίνακα του, την ναυμαχία των Ελλήνων.
Στο σεντούκι είναι επίσης και οι Διόσκουροι, ο ένας από αυτούς είναι έφηβος, χωρίς γένια και ανάμεσα τους είναι η Ελένη.
Η Αίθρα, η κόρη του Πιτθέως, κείτεται στο έδαφος κάτω από τα πόδια της Ελένης και φοράει μαύρα, και η επιγραφή από επάνω σε εξάμετρο στίχο με την πρόσθεση μιας λέξεως:
Οι γιοι του Τυνδάρεως την Ελένη κουβαλούν,
και σύρουν την Αίθρα από την Αθήνα.

Με αυτόν τον τρόπο η επόμενη ιστορία έχει φτιαχτεί.
Ο Ιφιδάμας, γιος του Αντήνορα, κείτεται και ο Κόων μάχεται για λογαριασμό του τον Αγαμέμνονα. Στην ασπίδα του Αγαμέμνονος, ο Φόβος απεικονίζεται με κεφάλι λιονταριού. Η επιγραφή επάνω από το πτώμα του Ιφιδάμαντος γράφει:
Αυτός είναι ο Ιφιδάμας και ο Κόων μάχεται γι' αυτόν.

Η επιγραφή επάνω στην ασπίδα του Αγαμέμνονα γράφει:
Αυτός είναι ο Φόβος που βροντάει και
αυτός που τον κρατά είναι ο Αγαμέμνων.

Ο Πάρις κρίνει σε διαγωνισμό ομορφιάς τις θεές Ήρα, Αθηνά, Αφροδίτη.Είναι επίσης και ο Ερμής που φέρνει τον Αλέξανδρον, γιο του Πριάμου, για να κρίνει το κάλλος των θεοτήτων, και η επιγραφή αναφέρει:
Εδώ είναι ο Ερμής, ο οποίος επιδεικνύει στον Αλέξανδρο ότι μπορεί να κρίνει για την ομορφιά της Ήρας, Αθηνάς και Αφροδίτης.

Η Άρτεμης έχει φτερά στους ώμους, και στο μεν δεξί της χέρι κρατάει λεοπάρδαλη, στο δε άλλο λιοντάρι.
Ο Αίας τραβάει την Κασσάνδρα από την Αθηνά.Ο Αίας έλκει την Κασσάνδρα από το άγαλμα της στην Αθήνα και η επιγραφή λέει:
Ο Αίας από τους Λοκρούς έλκει την Κασσάνδρα από
την Αθήνα.

Ο Πολυνείκης, ο γιος του Οιδίποδα, έχει πέσει στα γόνατα του και ο Ετεοκλής, ο άλλος γιος του Οιδίποδα, σπεύδει κοντά του. Πίσω από τον Πολυνείκη κάθεται μια γυναίκα, που έχει δόντια όμοια με άγριου θηρίου και τα νύχια των χεριών της είναι κυρτά. Η επιγραφή επάνω της αναφέρει ότι είναι η Κήρα, αυτή που ήταν υπεύθυνη για την μοίρα του Πολυνείκη και ότι ο Ετεοκλής δικαίως άξιζε το τέλος του.
Ο Διόνυσος κείτεται σε ένα σπήλαιο, μία φιγούρα με γένια να κρατάει ένα χρυσό κύπελλο και φοράει χιτώνα μέχρι τα πόδια. Γύρω του είναι αμπέλια και μηλιές και ροδιές.

Η ανώτερη πλευρά (όλες οι πλευρές είναι πέντε τον αριθμό) δεν φέρει επιγραφή.
Ο Οδυσσέας και η Κίρκη Λοιπόν, είναι ένα σπήλαιο και μέσα σ' αυτό κοιμούνται σε μια κλίνη ένας άνδρας και μια γυναίκα. την μάλλον ήταν ο Οδυσσέας και η Κίρκη, κρίνοντας απο τον αριθμό των υπηρετών και το τι έκαναν. Γιατί οι γυναίκες ήταν τέσσαρες και ασχολούντο με τα έργα τα οποία αναφέρει ο Όμηρος στα έργα του.
Είναι και ο Κένταυρος, με μόνο δύο πόδια αλόγου, τα μπροστινά του πόδια είναι ανθρώπινα.
Στην συνέχεια είναι άρματα με δύο άλογα, και γυναίκες επάνω σε αυτά. Τα άλογα έχουν χρυσά φτερά και ένας άνδρας δίνει όπλα σε μια από τις γυναίκες. Μάλλον η σκηνή αναφέρεται στον θάνατο του Πάτροκλου και οι γυναίκες πάνω στα άρματα είναι οι Νηρηίδες και η Θέτις, η οποία παίρνει τα όπλα από τον Ήφαιστο.
Και επιπλέον, αυτός που δίνει τα όπλα δεν στέκεται σταθερά στα πόδια του και ένας δούλος που τον ακολουθεί από πίσω κρατάει δύο δεμάτια ξύλα για φωτιά.
Μία εξήγησης είναι ότι ο Κένταυρος είναι ο Χείρων, απαλλαγμένος από τις ανθρώπινες υποθέσεις και άξιος να συγκατοικεί με τους θεούς, ο οποίος έχει έλθει να απαλύνει την λύπη του Αχιλλέα.
Δύο κόρες επάνω σε ημίονους, η μία κρατάει τα ηνία και η άλλη φοράει ένα μαντήλι πάνω στο κεφάλι, νομίζουν ότι είναι η Ναυσικά, η κόρη του Αλκίνοου, και οι υπηρέτριες πηγαίνουν για πλύσιμο.
Ο Ηρακλής σκοτώνει τους Κενταύρους, 550 π.Χ.Ο άνδρας που σκοπεύει τους Κενταύρους, μερικούς από αυτούς τους έχει σκοτώσει, είναι ο Ηρακλής και είναι ένα από τα κατορθώματα του.

πηγη:
http://www.sikyon.com/korinth/history_gr.html
http://www.iliashomer.741.com/GONOESSA.htm

Τα συγχαρητήριά μου Έλενα για την πολύ όμορφη,σωστή,πλήρη και πολυδιάστατη εργασία σου.

Θα ήθελα να προσθέσω ένα μικρό ασήμαντο στοιχείο.Κάποτε είπε ο Φαίδρος στον Σωκράτη:
"Αν πείς περισσότερα και αξιότερα από εκείνα που είπε ο Λυσίας θα σου στήσω ανάθημα στην Ολυμπία κοντά σε εκείνο των Κυψελλιδών" (Πλάτων,Φαίδρος 236Β)

Όπως γνωρίζουμε ιστορικώς,όταν οι απόγονοι του Κυψέλλου κατέλαβαν την αρχή αφιέρωσαν χρυσό άγαλμα του Διός/Ζηνός ως ανάθημα στην Ολυμπία.Τί νόημα έχει όμως αυτή η παράξενη φράση του Φαίδρου;

Στον "Φαίδωνα" αναφέρεται (82Β) ...................."επειδή είναι λογικό να φτάνουν (οι ευδαιμονέστεροι) σε πολιτικό και ήμερον γένος ή μελισσών ή σφηκών ή μυρμήκων και εις αυτό πάλι το ανθρώπινο γένος γιγνόμενοι εξ αυτών άνδρες του μέτρου".
Στην "Πολιτεία" παρομοιάζονται οι ψυχές με μέλισσες και κηφήνες ενώ η Πολιτεία με κυψέλλη.