Π. ΕΛΕΝΑ

Ένα αρχαίο δημόσιο οικοδόμημα με βωμό βγηκε στο φώς στην οδό Πειραιώς!
Οι ανασκαφές που έγιναν σε οικόπεδο της οδού Πειραιώς 7 προκειμένου να ανεγερθεί ένα σύγχρονο κτίριο αποκλάλυψαν στους αρχαιολόγους της ΚΣΤ' Εφορείας Αρχαιοτήτων υα οικοδομικά κατάλοιπα δύο κτιρίων,για την ακρίβεια,καθώς το δεύτερο απο αυτά είχς=ε χτιστεί επάνω στο προηγούμενο.Το παλαιότερο χρονολογείται στους ύστερους αρχαικούς χρόνους,ενώ το νεότερο στους κλασικούς,με χρήση εως και τον 4ο αιώνα π.Χ.
Τί είδους κτίρια όμως μπορεί να ήταν αυτά αφου είχαν βωμό;Ένα είδος ιερού,το δίχως άλλο,χωρίς ωστόσο να μπορεί επί του παρόντος να ερμηνευτεί ακριβώς ο ρόλος τους.Ενδιαφέρον μάλιστα είναι οτι το νεότερο κτίριο παραβιάστηκε και πιθανώς καταστράφηκε κατα ένα μέρος του απο βιοτεχνική εγκατάσταση βαφής υφασμάτων στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.Συνεπώς ως τότε τα κατάλοιπα του κτιρίου ήταν ορατά.Σε άλλο εξάλλου στην οδό Πειραιώς 30,αποκαλύφθηκε υδρομαστευτικό σύστημα του 5ου αιώνα π.Χ. με δεξαμενές,φρέαρ και πήλινο αγωγό.

Τα κτίρια δεν ήταν απλώς υπερκείμενα το ένα του άλλου,είχαν και τον ίδιο προσανατολισμό προς ΝΑ,ενω οι διαστάσεις τους είναι 7,35μ. επι 5,50μ. το άνω και 5,50μ. επι 8,60μ. το κάτω.Και τα δύο κτίρια φέρουν επιμελημένη θυραία διαμόρφωση,στην ίδια ακριβώς θέση,ενώ μπροστά στην είσοδο του υπερκείμενου απο αυτά βρέθηκε η κατασκευή ενός βάθρου ή βωμού διαστάσεων 1,55μ. επι 1,00μ. όπως επίσης μια στήλη και δύο πεσσοί.

Η αρχαιολόγος Μαρία Ραυτοπούλου αναφέρει:
<<Η διαρκής παρουσία της εγκατάστασης , η τήρηση της γεωμετρίας της στο χώρο μέσα και απο τα δύο κτίρια,ο σταθερός προσανατολισμός της περίβλεπτης θέσης που κατέχει στην πεδιάδα σε σχέση με τον δρόμο και αργότερα με το Βόρειο Μακρό Τείχος,καθιστύν αδιαμφισβήτητη τη σπουδαιότητα της>>.

Το παράξενο ομως είναι οτι το νεότερο κτίριο αποξηλώθηκε εσκεμμένα κατα την αρχαιότητα,κάτι που για την ανασκαφέα παραπέμπει σε πρακτικές που συνηθίζονταν σε περιόδους δυσμενών συνθηκών (οπως τα Μηδικά και ο Πελοπονησιακός πόλεμος).

<<Ο προβληματισμός σχετικά με την ταυτότητα και τη σημασία των κτιρίων στην αρχαία αυτή αγροτική περιφέρεια επικεντρώνεται στη μαρτυρούμενη λειτουργία του τετρακώμου του Ηρακλέως και στην εμπλοκή της οικογενειας του μεταρρυθμιστή Κλεισθένη,των Αλκμεωνιδών με τον αρχαίο Δήμο της Ξυπέτης>> ανέφεραν οι αρχαιολόγοι.

Για την σπουδαιότητα των ευρυμάτων η ΚΣΤ' εφορεία επιδιώκει τη διατήρηση και προβολή τους μέσα στα μελλοντικά σχέδια οικοδομησης του συγκεκριμένου οικοπέδου.
Όσο αφορά το σύστημα συγκένρωσης ύδατος πρόκειται για εγκατάσταση μεταξύ των δύο Μακρών Τειχών με τρείς λίθινες κυκλικές κατασκευές που αποδίδονται σε δεξαμενές,ένα φρέαρ και τμήμα πήλινου αγωγού.Αυτός ο τύπος αγωγού μάλιστα θεωρείται ότι αποτελεί μέρος του μεγάλου δικτύου υδροδότησης του οποίου η κατασκευή ξεκίνησε ήδη επί της τυραννίας του Πεισίστρατου μεταξύ 527-510 π.Χ.

Πηγή:ΤΟ ΒΗΜΑ

Μαριε απλά να δουμε τι μας διευκρινίζει ο Πρόκλος στα σχόλια του στον Κρατύλο του Πλάτωνος για την Περσεφόν.Η Περσεφόνη ανήκει στις ζωογονικές μονάδες.

Αυτες οι τρείς είναι η Δήμητρα η 'Ηρα και η Περσεφόνη αυτή δηλαδή που λέγεται μητερα του Δημιουργού αυτή που λέγεται αδελφή του και αυτή που λέγεται κόρη του αντίστοιχα.Και οι τρείς μάλιστα τίθενται ως κοινωνοί της όλης δημιουργίας,η πρωτη με χαρακτήρα υπερβατικό και νοητικό,η δεύτερη με χαρακτήρα αρχής και ηγετικό και η τρίτη ως πηγή και ταυτόχρονα αρχή.

Η Περσεφόνη έλαχε τριπλή δύναμη και περιέλαβε τρείς μονάδες θεών,κατα τρόπο αδιαίρετο και ενιαίο.Προσονομάζεται επίσης Κόρη για την καθαρότητα της ουσίας της και την αγνή υπεροχή της ως προς τις δημιουργίες.Η ηγεμονία της διακρίνεται σε ανώτερη ενδιάμεση και κατώτερη ,στο κορυφαίο της σημείο ονομάζεται απο τον Ορφέα Άρτεμη,στο κέντρο της Περσεφόνη και στο τέλος του θεικού κόσμου Αθηνά.Στην ύπαρξη της που υπερβαίνει τις άλλες δυνάμεις του ζωογονικού τούτου κόσμου εγκαθίσταται η αρχή της Εκάτης ,στην ενδιάμεση και γεννητική των όλων δυναμη ενυπάρχει η ψυχική δύναμη και στη νοητική της επιστροφή η αρετή.

Στην επάνω λοιπόν και την υπερκόσμια περιοχή η Κόρη προβάλλει σε πνεύμα ενότητας τον τριπλό τουτο κόσμο των θεών,και μαζί με τον Δία γεννά τον αμερίστως εξάρχοντα της δημιουργίας Διόνυσο ,ενώ στην κάτω περιοχή μαζί με τον Πλούτωνα γίνεται θεατή με ξεχωριστό τρόπο κατα την ενδιάμεση ιδιότητα της,τουτη δηλαδή ειναι που προχωρεί σε όλα τα μέρη που χορηγεί τη ζωοποιία στα έσχατα.Γι αυτό αποκαλείται Περσεφόνη κατα κύριο λόγο επειδή συνευρίσκεται με τον Πλούτωνα και μαζί με αυτόν δίνει κοσμική ταξη στα τελευταία μέρη του σύμπαντος,στα άκρα λέγεται οτι είναι παρθένα και οτι παραμένει αγνή,ενώ στο μέσο ενώνεται με τον Άδη και μαζί του γεννάει τις υποχθόνιες Ευμενίδες.

Ονομάζεται Κόρη και κατα τρόπο διαφορετικό απο την υπερκόσμια και ηγεμονική ,η ενάδα δηλαδη συνέχει τις τρείς ζωογονικές αρχές ,ενω η μεσότητα περιέχει εντός της τους ιδιαίτερους χαρακτήρες των άκρων.Γι αυτό στη μαζί με τον Πλούτωνα Περσεφόνη θα βρείς τον χαρακτήρα της Εκάτης ή της Αθηνάς,με τη διαφορά οτι τα άκρα θα είναι σε αυτήν απόκρυφα ,ενω εμφανής θα είναι ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της μεσότητας και ο προσδιοριστικός της αρχικής ψυχής,πραγμα που στην εκεί μεν περιοχή υπήρχε ηγεμονικώς,στην εδώ εγκοσμίως.


Επίσης μας λεει πως η Περσεφόνη πήρε το ονομα της ή επειδη διακρίνει τις μορφές και χωρίζει τη μια μια απο την αλλη καθώς ο φόνος δηλώνει υπαινικτικά την αναίρεση.ή επειδή χωρίζει τις ψυχές απο τα σώματα με την επιστροφή προς την άνω περιοχή,πράγμα που για όσους το αξιώνονται είναι ο κατεξοχήν φόνος και θάνατος.Η Φερέφαττα εξάλλου ως προς την επαφή της με τον κόσμο της γέννεσης ταιριάζει στη δεύτερη και ως προς τη σοφία και τη σκέψη της στην τρίτη,όλα όμως τα γνωρίσματα της συνδιάζονται με την τελειότητα της ψυχής.

Για τουτο ονομάζεται και Περσεφόνη και δεν παίρνει τα ονόματα που έχει στα άκρα δεδομένου οτι και το αντικείμενο της αρπαγής απο τον Πλούτωνα είναι το ενδιάμεσο των άκρων αυτό που ακινητεί σταθερά τρον εαυτο του και σύμφωνα με το οποιο λέγεται οτι η Κόρη μένει παρθένα.

Στα ερείπια του ναού στις αρχαίες Αλιφύρες της Πελοποννήσου υπάρχει μία επίκληση στον εσωτερικό Ήλιο της γης, η οποία λέγει:
Κάλιε Άπελ Ρα Χαίρε


Πηγή πληροφορίας: "Η Ιερή Γεωγραφία της Ελλάδος" του Νικολάου Λίτσα, εκδόσεις έσοπτρον

Στο Ιερό του Διός στο Λυκαίο όρος της Αρκαδίας ο Ιερέας έκανε την παρακάτω ευχή στα νερά της πηγής Αγνούς και πετύχενε την δημιουργία βροχοπτώσεων όπως μας λέγει ο Παυσανίας.


Ζήνα Θεών τον άριστον
αείσομαι ήδε μέγιστον
ευρύοπα,κρείοντα,τελέσφορον.
Ιληθ' ευρύοπα Ολύμπιε κύδιστε μέγιστε.

Ζεύς πρώτος γένετο.
Ζεύς ύστατος αρχικέραυνος.
Ζεύς κεφαλή.Ζεύς μέσσα.
Διός δ' εκ πάντα τέτυκται.
Ζεύς πυθμήν γαίης τε
και ουρανού αστερέοντος
Ζεύς πνοιή ανέμων
Ζεύς ακαμάτων πυρός ορμή.
Ζεύς πόντον ρίζα.Ζεύς ήλιος ηδέ σελήνη.
Ζεύς βασιλεύς
Ζεύς αυτός απάντων αρχιγένεθλος.
Εν κράτος,είς δαίμων γένετο,
μέγας αρχός απάντων.Εν δε δέμας
βασίλειον,εν ω τάδε πάντα κύκλειται.
Πύρ και ύδωρ και γαία και αιθήρ,
νύξ τε και ήμαρ.


Κικλήσκω μέγαν ,αγνόν,Ολύμπιον
ακραίον,ερισμάγαγον Δία,
νεφεληγερέτην,περίφαντον,ηέριον,
φλογόεντα,πυρίδρομον,ηεροφεγγή,
αστράπτοντα σέλας νεφέων
παταγοδρόμο αυδή,βρυμηνιν,
ανίκητον Θεόν αγνόν,αστραπέα Δία,
υ έτιον,παγγενετήν,βασιληά μεγιστον

(τετράκυς στα τέσσερα σημεία)



Κλύθι Ζεύ Ζεύ πολυτίμητε,Ζεύ άφθιτε,
τηνδε τοι ημείς μαρτυρίην
τιθέμεσθα λυτήριον,ηδέ πρόσευξιν.
Κλυθι Ζεύ Ζεύ Αιώνων βασιλεύ,ευρύοπα,
παγγενέτα,διασήν κεφαλήν εφάνη τάδε πάντα
γαία θεά μήτηρ ,ορέων θ'υψαύχενες όχθοι
και πόντος,
και ΄πανθ' οπόσ' ουρανός εντός έταξε.
Κλύθι Ζεύ Ζεύ Κρόνιε,Ζεύ πάτερ,
υψίβρομων πυρσαυγέα κόσμον ελαύνων,
Ζεύ Ολύμπιε,σκηπτρούχε,καταιβάτα,
οβριμύθυμε,παντογένεθλε,αρχή παντών,
παντών τε τελευτή,ακραίε,υέτιε
σεισίχθων,αυξητά,καθάρσιε,
παντοτινάκτα,αστράπιε,κεραύνιε,
βρονταίε,φυτάλιε Ζεύ.


Κλύθι ακραίε Ζεύ ,κλύθι υέτιε,
κλύθι αιολόμορφε
Δεύρο παντός κτίστα,Θεών Θεέ,
κοίρανε παντός,και χάριν λοιβής
δίδου συνεχείς καρποτρόφους όμβρους
επι την Ελλήνων γήν

(σπόνδη τρίς)




Χαίρε Ζεύ
Χαίρε Μέγα Θεέ Πατρώε,
βασιλευ μέγιστε,αυτοπάτωρ,πανυπέρτατε,
μακάρων τε Θεών πάτερ ηδέ και βροτών
ιλαος είης,ευτυχίην Ελλησι προφαίνων.
Χαίρε Πάτερ ,χαίρ'αυθι Ζεύ άναξι
παντοκράτωρ.

ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΕΚΑΤΗ

ΚΑΛΩ ΤΗΝ ΚΟΡΗ, ΤΗΝ ΦΟΒΕΡΗ ΣΤΗΝ ΟΨΗ,
ΤΗΝ ΤΙΜΩΡΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΛΑΣΦΗΜΟΥΣ,

ΤΗΝ ΓΕΝΝΑΙΩΔΩΡΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ.

ΑΥΤΗΝ ΠΟΥ ΒΛΕΠΕΙ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ,

ΚΑΙ ΠΟΥ ΟΛΑ ΕΚΕΙ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΑΝΗΚΟΥΝ.

ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΕΙΑ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ,

ΣΗΚΩΝΟΝΤΑΣ ΚΟΥΡΝΙΑΧΤΟ ΚΑΙ ΘΟΡΥΒΟ ΜΕΓΑΛΟ.

ΣΤΟ ΑΚΟΥΣΜΑ ΤΗΣ ΤΡΕΜΟΥΝ ΟΙ ΜΙΑΡΟΙ,

ΑΓΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΥΣΕΒΕΣΤΑΤΟΙ,

ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΥΝΟΙΑ ΤΗΣ ΘΕΑΣ ΓΕΥΟΝΤΑΙ,

ΜΕ ΥΛΙΚΗ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΤΙΜΗΜΕΝΟΙ.

ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΟΡΑΤΟ Η ΣΕΛΗΝΗ,

ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ,

ΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΡΑ ΥΠΑΡΚΤΗ.

ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ Η ΑΓΑΠΗ ΔΥΝΑΤΗ,

ΜΕ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ, ΣΠΟΝΔΕΣ ΚΑΙ ΙΚΕΣΙΕΣ,

ΠΟΥ Η ΚΟΡΗ ΠΡΟΘΥΜΑ ΑΚΟΥΕΙ.

ΤΟΝ ΠΛΟΥΤΟ ΤΟΝ ΕΝΑΡΕΤΟ ΣΥΝΤΡΕΧΕΙ,

ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΛΗΣΤΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ.

ΕΥΤΥΧΗΣ ΟΠΟΙΟΣ ΣΗΜΑΔΙ ΤΗΣ ΝΟΙΩΣΕΙ

Θέαση-ταυτοποίηση-ανέλιξη.

Ήθελα να προσθέσω τα εξής χρήσιμα απο το βιβλίο
Εις τον Κρατύλον Πλάτωνος εκλογαί χρήσιμοι του Πρόκλου

Πρώτα να μιλήσουμε για τα κρυφά ονόματα που υπάρχουν στους ίδιους τους θεούς.Αλλωστε και από τους παλαιούς άλλοι λένε πως αυτά΄άρχισαν από τα ανώτερα γένη,και ότι οι θεοί υπάρχουν πέρα από τις σημασίες του είδους αυτού,και άλλοι δέχονται ότι τα ονόματα είναι στους ίδιους τους θεούς,κι από αυτούς σε εκείνους που έλαβαν την ανώτατη τάξη.Απο τους θεούς λοιπόν που έχουν ύπαρξη ενοποιημένη και απόκρυφη,δύναμη που γεννά τα πάντα,νού τέλειο και πλήρη απο τα νοήματα και που κατά την τριάδα αυτήν υποστασιοποιούν τα πάντα,είναι ανάγκη αυτοί που βρίσκονται πάντοτε σε ψηλότερο σημείο και είναι τοποθετημένοι πιο κοντά στο Αγαθό να προχωρούν στις μεθέξεις τους προς όλα κατά σχήμα τριαδικό,ώστε άλλες από αυτές να είναι εντελώως απόκρυφες ,αυτές που ρυθμίζονται σύμφωνα με την ύπαρξη των πρώτων,άλλες πιο φανερές και διαιρεμένες,όσες απορρέουν από τον νού των υπερβατικών αιτιών,και άλλες,τέλος,ενδιάμεσες,όποιας λογής είναι εκέινες που απορέουν από τις γόνιμες δυνάμεις.Δίνοντας δηλαδή υπόσταση σε όλα,διέσπειραν στα πάντα σημάδια και αποτυπώματα της τριαδικής τους υπόστασης,άλλωστε και η φύση εθέτει στα σώματα το έναυσμα της ιδιότητας της με το οποίο κινεί τα σώματα και τα κυβερνά σαν από την πρύμνη,και ο δημιουργός εγκαθίδρυσε στο σύμπαν την εικόνα της δικής του υπεροχής ως μονάδας μέσα από την οποία καθοδηγεί τον κόσμο,όμοια με <<κυβερνήτη πλοίου>>,όπως λέει ο Πλάτων,πιάνοντας τα <<πηδάλια>> και τον <<οίακα>>Τα πηδάλια αυτά και ο οίακας του παντός,με τα οποία ο δημιουργός δίνει την αρμονική τάξη στο σύμπαν,δεν πρέπει να τα θεωρούμε κάτι άλλο παρα σύμβολα της όλης δημιουργίας,από εμάς μεν ακατάληπτα,για τους θεούς όμως γνώριμα και ολοφάνερα.Τί πρέπει να λέμε γι αυτά?Της ίδιας και της άρρητης και επέκεινα των νοητών αιτίας υπάρχει για καθένα από τα όντα,μέχρι και τα έσχατα,ένα σημείο ,μέσω του οποίου τα πάντα εξαρτώνται από εκείνη,αλλα πιο μακριά άλλα πιο κοντά,ανάλογα με το πόσο έντονο ή πόσο αμυδρό είναι το σημείο σε αυτά,και τούτο είναι η κινητήρια δύναμη προς τον πόθο του Αγαθού,αυτό που παρέχειστα όντα άσβεστο τον έρωτα αυτόν,άγνωστο το ίδιο στην ύπαρξη του(καθώς φτάνει και μέχρι εκείνα που δεν μπορύν να έχουν γνώση),υπέρτερο της ζωής(υπάρχει άλλωστε και στα άψυχα) και χωρίς νοητική τη δύναμη του(καθώς βρίσκεται και στα αμέτοχα της νόησης) Όπως λοιπόν η φύση και η δημιουργική μονάδα(Ο δημιουργός Νούς) και ο ίδιος ο υπερβατικός των όλων πατέρας εγκατέσπειραν στα δευτερεύοντα τα σημεία της δικής τους ιδιότητας ,και μέσω αυτών στρέφουν τα πάντα προς τον εαυτό τους,έτσι και όλοι οι θεοί δίνουν σε όσα δημιουργούνται από αυτούς τα σύμβολα της δικής τους αιτίας,και μέσω αυτών εγκαθιστούν τα πάντα στον εαυτό τους.Τα σημεία λοιπόν της ύπαρξης των υπέρτερων όντων,εγκατασπειρώμενα στα δευτερεύοντα,είναι άρρητα και άγνωστα και η δράση και κίνηση τους υπερυψώνει κάθε νόηση.Αυτοί είναι πράγματι οι χαρακτήρες του φωτός δια των οποίων οι θεοι φανερώνονται στα γεννήματα τους,εναδικοί στην οντότητα τους μέσα στους ίδιους τους θεούς,δείχνοντας στους ανώτερους από εμάς εκείνους ως γένεση και φτάνοντας τελικά σε εμάς μεριστοί και σχηματοποιημένοι.Για τούτο και [u]προτρέπουν <<οι θεοί>> να νοούμε <<το προβαλόμενο σχήμα του φωτός>>[/u]ενώ δηλαδή επάνω είναι ασχημάτιστη,σχηματοποιείται κατά την προχώρηση της,και ενώ εκεί είναι εγκαθιδρυμένη στον απόκρυφο και εναδικό χαρακτήρα της,με την κίνηση αποκαλύπτει τους ίδιους τους θεούς,οφείλοντας,αφ’ενός τη δραστηριοότητα της στην θεική αιτία και,αφ’ετέρου τον σχηματισμό της στη δεχόμενη αιτία.Τα μέσα πάλι που φωτίζονται από τις δυνάμεις ανήκουν κατά έναν τρόπο στα άρρητα και στα ρητά,προχωρώντας και αυτά δια μέσου όλων των ενδιάμεσων γενών(δεν θα ήταν άλλωστε δυνατό να φτάσουν μέχρις εμάς οι δημιούργικές των πρωτίστων δόσεις των θεών,αν πολύ πρωτύτερα τα ανώτερα από εμάς γένη δεν μετείχαν του φωτισμού που έρχεται από εκεί),όντας οικεία στο καθένα και φανερώνωντας καθολικά με σύμμετρο τρόπο τις δυνάμεις εκείνων που τους εδωσαν υπόσταση.Τέτοιας λογής είναι τα λεγόμενα σύμβολα των θεών,ενιαία κατά την μορφή ενόσω βρίσκονται στους υψηλότερους κόσμους και πολύμορφα στους υποδεέστερους.

Την επιστροφή των οκτώ αγαλμάτων της στοάς των Ειδώλων από το Μουσείο του Λούβρου ζητά ο δήμος Θεσσαλονίκης
Το αίτημα να έρθουν στη Θεσσαλονίκη οι περίφημες «Incantadas», γνωστές ως «Μαγεμένες», θα επαναφέρει ο δήμος Θεσσαλονίκης το επόμενο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για σειρά οκτώ αγαλμάτων της στοάς των Ειδώλων στην Αρχαία Αγορά, τα οποία εκτίθενται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Η προσπάθεια του δήμου θα γίνει στο πλαίσιο του εορτασμού για τα 100 χρόνια που συμπληρώνονται το 2012 από την απελευθέρωση της πόλης.«Το επόμενο χρονικό διάστημα θα συσταθεί μία επιτροπή, προκειμένου να προετοιμάσει εγκαίρως τις εκδηλώσεις αυτού του εορτασμού για τα 100 χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό θα επαναδιατυπώσουμε το αίτημά μας για τις Μαγεμένες », είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Βασίλης Παπαγεωργόπουλος, από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου στην προχτεσινή του συνεδρίαση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι «Μαγεμένες», γνωστές και ως «Καρυάτιδες της Θεσσαλονίκης», απασχολούν την πόλη και τους φορείς της. Το θέμα είχε επανέλθει στην επικαιρότητα τόσο επί Πολιτιστικής Πρωτεύουσας όσο και με αφορμή την ανάπλαση της Αρχαίας Αγοράς, η μελέτη για την οποία προέβλεπε ειδικό χώρο για τις «Μαγεμένες». Μάλιστα, το τμήμα αυτό της μελέτης παραμένει ανεκπλήρωτο, αφού ο χώρος είναι κενός.

Oι «Μαγεμένες» είναι οκτώ αγάλματα (της Μαινάδας, του Διονύσου, της Αριάδνης, της Λήδας, του Γανυμήδη, ενός εκ των Διόσκουρων, της Αύρας και της Νίκης), ασύλληπτης ομορφιάς αλλά και αξίας, που κλάπηκαν πριν από την απελευθέρωση της πόλης (1864) από το Γάλλο αρχαιοκάπηλο Εμανουέλ Μίλερ (με την άδεια των οθωμανικών αρχών

Γνωστή στη Θεσσαλονίκη είναι η λεγόμενη Στοά των Ειδώλων ή των Μαγεμένων ή των Incantadas, στη σεφαραδίτικη γλώσσα, της ύστερης ελληνιστικής περιόδου. Στοά των Ειδώλων ονομάστηκε από τους χριστιανούς κατοίκους της Θεσσαλονίκης και Μαγεμένες από τους Σεφαραδίτες, τους Ισπανοεβραίους που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη από την περιοχή Sepharadh της Ισπανίας, όπου ήταν εγκατεστημένοι πριν το διωγμό του 1492 που επέβαλλαν οι Ισπανοί βασιλείς Φερδινάνδος και Ισαβέλλα. Εξάλλου, η Στοά των Ειδώλων –ό,τι, τέλος πάντων, είχε απομείνει από το μνημείο που είχαν ανεγείρει οι Ρωμαίοι για να στολίσουν τη νότια είσοδο στο Forum, από τη μεριά της σημερινής Εγνατίας– βρέθηκε να είναι ενσωματωμένη στο σπίτι του πλούσιου εβραίου υφασματέμπορου Λιάτσι Αρδίτη, στη συνοικία Rogos, στη βόρεια πλευρά της Εγνατίας, από την Παναγία Χαλκέων ως την περιοχή των λουτρών «Παράδεισος».

Το 1753 ο βρετανός ζωγράφος James Stuart (1713-1788) και ο αρχιτέκτονας και αρχαιολόγος Nicholas Revett (1720-1804), με τη μεσολάβηση του βρετανού προξένου, επισκέφθηκαν το σπίτι. Τη σκηνή αποθανάτισε ο Stuart σε χαρακτικό το οποίο έχει επιχρωματιστεί. [Στοά Ειδώλων 09] Τα ανάγλυφα αφαιρέθηκαν (από τον παλαιογράφο Εμμανουήλ Μίλερ) και μεταφέρθηκαν στη Γαλλία το 1864, ενώ το σπίτι και τα κατάλοιπα του μνημείου στη Θεσσαλονίκη χάθηκαν στην πυρκαγιά του 1917.[1]





Στους αμφίπλευρους ανάγλυφους πεσσούς αναγνωρίζονται (σύμφωνα με την αναπαράσταση των Stuart και Revett) στη μια πλευρά οι μορφές μιας Νίκης, της Αύρας, ενός από τους Διοσκούρους, του Γανυμήδη με τον Αετό-Δία[2] · στην άλλη πλευρά γοητεύουν οι παραστάσεις μιας Μαινάδας, του Διόνυσου, της Αριάδνης και της Λήδας με τον Κύκνο-Δία. [Στοά Ειδώλων, 3α, 5, 6, 7, 8] Ποιον ακριβώς μύθο αφηγούνταν οι μορφές αυτές που κοσμούσαν, προφανώς, ένα από τα πιο σημαντικά δημόσια κτήρια της πόλης, παραμένει άγνωστο. Έπειτα, μήπως δεν πρόκειται για την αφήγηση ενός μόνο μύθου; Μήπως πρόκειται για υπαινικτική αναφορά σε περισσότερους; Ωστόσο, δεν μπορούμε να μην υποψιαστούμε, τουλάχιστον για τις φιγούρες της Αριάδνης, του Διόνυσου και της Μαινάδας, τον πολύ γνωστό στον μακεδονικό χώρο μύθο του ιερού γάμου του θεού με την κόρη του Μίνωα και τον οργιαστικό χαρακτήρα της λατρείας του. Εξάλλου, στα νομίσματα που έκοβε η πόλη κυριαρχούσαν οι απεικονίσεις του Διόνυσου, του Κάβειρου, της Νίκης. Επισημαίνουμε ακόμη τη διπλή παρουσία του Δία με τη μορφή του αετού και του κύκνου. Στην πρώτη περίπτωση, ανακαλούμε στη μνήμη μας τον γνωστό μύθο της αρπαγής του νεαρού βοσκού στην Τροία, του «ωραιότερου των θνητών», τον οποίο ο θεός μετέφερε στον Όλυμπο, όπου υπηρέτησε ως οινοχόος των θεών. Η ανάκληση σκηνής συμποσίου σ’ έναν άλλον κόσμο, όχι των θνητών, παραπέμπει στην υπόσχεση για διαρκή συμποτική ζωή μετά θάνατον μέσα στα πλαίσια της διονυσιακής μύησης. Όσο για την ένωση της Λήδας με τον Κύκνο-Δία, σε μία από τις εκδοχές του μύθου το ζεύγος Κλυταιμνήστρα - Πολυδεύκης (ένας από τους Διόσκουρους) είναι παιδιά της Λήδας και του Τυνδάρεου, ενώ το ζεύγος Ελένη - Κάστορας (ο άλλος Διόσκουρος) προήλθε από την ένωση της Λήδας με τον Δία. Ένας από τους Διόσκουρους κοσμεί τη στοά. Αν, μάλιστα, λάβουμε υπόψη μας ότι οι Διόσκουροι εμπλέκονται ως συνοδοί θεοί στη λατρεία των Μεγάλων Θεών της Σαμοθράκης, τότε θα μπορούσε κανείς να βρει τους λεπτούς δεσμούς στις έξι από τις οκτώ ανάγλυφες μορφές των πεσσών. Μένουν η Νίκη και η Αύρα. Όμως και αυτή η τελευταία συνδέεται με τον Διόνυσο. Και όχι μόνο αυτό, αλλά υπαινίσσεται και φρυγικές καταβολές στη μυθολογία της Μακεδονίας. Η Αύρα ήταν κόρη της Περίβοιας από τη Φρυγία και του Τιτάνα Λέλαντα. Ανήκε στον κύκλο της Άρτεμης και μοιραζόταν με τις συντρόφισσές της την εμπειρία του κυνηγιού. Την ερωτεύτηκε ο Διόνυσος, εκείνη όμως, πιο ανάλαφρη, είχε το πλεονέκτημα να τρέχει σαν τον άνεμο και να του ξεφεύγει, μέχρι που η Αφροδίτη την έκαμε, ύστερα από παράκληση του ίδιου του Διόνυσου, να χάσει τα λογικά της και να του παραδοθεί. Από την ένωσή τους προέκυψαν δίδυμα, τα οποία όμως η ίδια η μάνα τα κομμάτιασε μέσα στην τρέλα της. Ύστερα, έπεσε στον ποταμό Σαγγάριο. Ο Δίας –διπλή η παρουσία του στη στοά– τη μεταμόρφωσε σε πηγή. Και πάντως, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη σχέση ανάμεσα στις τρεις ανδρικές φιγούρες: Δίας, Διόνυσος, Διόσκουρος. Ο Δίας πατέρας του Διόνυσου και του Διόσκουρου από διαφορετικές γυναίκες, ο Διόσκουρος, διαπλεκόμενος με τα μυστήρια της Σαμοθράκης διονυσιακού χαρακτήρα, γιος της Λήδας που παρίσταται στη στιγμή της ένωσής της με τον Δία σε άλλο πεσσό. Τρεις ακόμη γυναικείες φιγούρες, η Αύρα, η Αριάδνη, η Μαινάδα, αυτές με κάθε βεβαιότητα συμπλέκονται με τον Διόνυσο. Όσο για την παρουσία της Νίκης, μήπως θα πρέπει να την εκλάβουμε ως τον θρίαμβο του Διονύσου;

Οι φιγούρες της στοάς συνοδεύτηκαν από έναν ιστορικά ανακριβή μύθο των βυζαντινών χρόνων μέχρι την αρπαγή και τη μεταφορά τους στη Γαλλία. Σύμφωνα με τον μύθο αυτό, ο Μέγας Αλέξανδρος ζήτησε ενισχύσεις από τον βασιλιά της Θράκης για την πανελλαδική εκστρατεία που ετοίμαζε εναντίον των Περσών. Ο θράκας βασιλιάς κατέφθασε στη Μακεδονία με όλη του την οικογένεια, αλλά από τις πρώτες κιόλας μέρες αντιλήφθηκε τις ερωτικές σχέσεις που είχε συνάψει ο Αλέξανδρος με τη γυναίκα του. Έβαλε λοιπόν να κάνουν μάγια στον μακεδόνα βασιλιά ακριβώς την ώρα που θα διέσχιζε τη στοά προς τα διαμερίσματα της γυναίκας του. Ο Αλέξανδρος το πληροφορήθηκε και εκείνο το βράδυ δεν την επισκέφθηκε. Η βασίλισσα που ανυπομονούσε, ανησύχησε, βγήκε στη στοά να τον προϋπαντήσει και απολιθώθηκε. Την ίδια τύχη είχε και ο βασιλιάς και η συνοδεία του που βγήκαν, για να δουν τα αποτελέσματα της μαγείας.

ΠΗΓΕΣ:http://macedonianchronicles.blogspot.com
http://www.komvos.edu.gr

Ο Αρτεμίδωρος γεννήθηκε στην Έφεσο τον 2ο μ.Χ αι.και υιοθέτησε την προσωνυμία Δαλδιανός από τη Δάλδη της Φρυγίας,τη γενέτειρα της μητέρας του.Ταξίδεψε σε Ελλάδα,Ιταλία και Μικρά Ασία για να συγκεντρώσει ονειροκριτικές πληροφορίες.Πιθανώς συνδέθηκε φιλικά με τον γνωστό λόγιο Μάξιμο τον Τύριο,στον οποίο και απευθύνει τα τρία πρώτα βιβλία των Ονειροκριτικών του.Φέρεται επίσης συγγραφέας χαμένων οιωνοσκοπικών και χειρομαντικών έργων.

Για τον Αρτεμίδωρο το όνειρο διαφέρει από το ενύπνιο στο βαθμό που το πρώτο έχει συμβεί να φανερώνει τα μελλοντικά,ενώ το δεύτερο τα τωρινά.Κάποιας λογής πάθη είναι φυσικό να επανέρχονται και να επαναδιευθετούνται στην ψυχή και να δημιουργούν αυτά που βλέπουμε στον ύπνο μας,οταν δει κανείς λοιπόν αυτά που έχουν αιτία τους τα πάθη ας γνωρίζει πως είναι υπενθυμίσεις για τα τωρινά,καθώς όμως αυτά έχουν έτσι είναι δυνατόν να δεις όσα αφορούν ιδιαιτέρως την ψυχή,και όσα είναι κοινά του σώματος και της ψυχής.Ειναι σαφές ότι από τα σωματικά άλλα τα βλέπουμε λόγω ελλείψεως και αλλά λόγω υπερκερασμού,και από τα ψυχικά,άλλα από φόβο και άλλα από προσδοκία.

Η ονομασία του ενυπνίου είναι κυριολεκτική επειδή επενεργεί όσο συμβαίνει στον ύπνο μας,όταν όμως σταματήσουμε να κοιμόμαστε,εξαφανίζεται.Το όνειρο παρόλο που και αυτό συμβαίνει στον ύπνο μας,επενεργεί οδηγώντας μας στην παρατήρηση της ένδειξης των μελλοντικών,και από τη φύση του εξεγείρει και ξεσηκώνει την ψυχή,προκαλώντας δραστήριες προσπάθειες και μετά τον ύπνο,γι αυτό πήρε και από την αρχή την ονομασία του από το ότι <<είρει το ον>>,που σημαίνει <<λέει αυτό που υπάρχει>>.

Ύστερα έχουμε τα όνειρα που είναι ενορατικά και εκείνα που είναι αλληγορικά.Ενορατικά είναι όσα μοιάζουν με το όραμα τους ενώ αλληγορικά είναι όσα φανερώνουν άλλα από αυτά που βλέπει κανεις,καθώς μέσω αυτών η ψυχή υπαινίσσεται κάτι με τρόπο όμως φυσιολογικό ,γενικός ορισμός του ονείρου κατά τον Αρτεμίδωρο είναι ο εξής:

Όνειρο είναι η πολύμορφη κίνηση ή το δημιούργημα της ψυχής,το οποίο φανερώνει τα αγαθά ή τα κακά που θα επέλθουν.Αφου όμως τα πράγματα έχουν ετσι,οσα θα επαληθευτούν,αφού περάσει ένα μεγάλο ή μικρό χρονικό διαστημα,όλα αυτά,λοιπον η ψυχή τα προαναγγέλει με τα ιδιαίτερα της φυσικά ομοιώματα,τα οποία αποκαλούνται και στοιχεία,πιστεύοντας ότι στον ενδιάμεσο χρόνο εμείς θα μπορέσουμε με την υπόδειξη του συλλογισμού μας να μάθουμε αυτά που θα επέλθουν,οσα όμως γίνονται και δεν επιδέχονται καμία αναβολη,επειδη καθόλου δεν καθυστέρει την εμφάνιση τους οποιοσδήποτε είναι αυτός που μας καθοδηγεί στην ερμηνεία τους,και επειδή η ίδια δεν πιστεύει ότι υπάρχει για μας κανένα όφελος από την προαναγγελία τους,αν δεν τα μάθουμε αμέσως και προτού να τα διακρίνουμε μέσω της εμπειρίας,παρουσιαζει αυτούσια τα πράγματα μέσω των ίδιων πραγματων,χωρις να περιμένει τίποτα από όσα είναι άσχετα με την παρουσίαση όσων θέλει να δηλώσει,κατά κάποιο τρόπο φωνάζοντας σε καθέναν από εμάς <<δες αυτό και πρόσεχε μαθαίνοντας το από εμένα όσο μπορείς περισσοτερο>>.
Και όλοι θα συμφωνήσουν ότι αυτό έχει ετσι.Γιατι δεν θα πει ποτέ κανείς ότι αυτού του είδους τα όνειρα δεν επαληθεύονται λίγο μετά την ίδια θέαση τους,χωρις καν να αφήνουν κάποιο μικρό χρονικό διαστημα,ενώ μερικά από αυτά επαληθευονται.Και στο μεν ενύπνιο που δεν δηλώνει τίποτα αντιστοιχεί η οπτασία, ενώ στο όνειρο το όραμα και η προφητεία.

Υπάρχουν πέντε είδη ονείρων αλληγορικών τα <<προσωπικα>>,τα <<ξενα>>,τα <<κοινα>>,τα <<δημόσια>> και τα <<κοσμογονικά>> ονειρα. Για τα δημόσια και για τα κοσμογονικά ο Αρτεμίδωρος λέει πως κανείς δεν θα δει όνειρα για όσα δεν έχει νοιαστει,αφου κάποιοι που δεν νοιάστηκαν και για ιδιωτικές τους υποθέσεις δεν είδαν όνειρα γι’αυτές,είναι μάλιστα αδύνατο κανείς ενώ είναι ασημαντος,να γίνει αποδέκτης της θέασης σπουδαίων πραγμάτων αντίθετα με τις δυνατότητες του,γιατι διαψεύδουν τον ορισμο,καθως κι αυτά τα όνειρα είναι προσωπικά και επαληθεύονται για όσους τα βλέπουν,εκτος κι αν τα δει κάποιος βασιλιάς ή άρχοντας ή ισχυρός.Γιατι αυτοί έχουν ενδιαφερθεί για τα κοινά και μπορούν να γίνουν αποδέκτες της θέασης αυτών όχι σαν ιδιώτες αλλά σαν κυρίαρχοι και φροντιστές κάποιων πραγμάτων για την ευδαιμονία.

<<Μερημνηματικά>> όνειρα πρέπει να θεωρούμε ότι είναι αυτά τα όνειρα που τυχόν δουν οι άνθρωποι όταν νοιαστούν για κάποια πράγματα η όταν έχουν μια παράφορη επιθυμία ή ορμή τα ίδια τα καλούμε και<< αιτηματικά>>,επειδη οι άνθρωποι ζητούν από τον θεό να δουν κάτι για όσα τους απασχολουν.Και μας συμβουλεύει όταν ζητάμε όνειρα να μη θυμιατίζουμε με λιβάνι ούτε να λέμε απόκρυφες λέξεις,και να μη ρωτάμε τους θεούς με κανέναν περίτεχνο τρόπο γιατί θα ήταν γελοίο οι σπουδαίοι άνθρωποι να μην προσφέρουν τίποτα σε όσους τους το ζητούν καταναγκάστηκα και πιεστηκα,αλλα να κάνουν τη χάρη στους μετριοπαθείς,και από την αλλά οι θεοί να υπακούν σε όσους τους απαιτούν καταναγκαστηκα.Αφού δούμε το όνειρο να θυμιατίζουμε και να ευχαριστούμε.

Επιπλέον να περιγελάμε όσους βάζουν νόμους στους θεούς.Γιατι ο θεός ή οποιο άλλο είναι το αίτιο των ονείρων δίνει τα όνειρα στην ψυχή αυτού που τα βλέπει-ψυχή η οποια είναι από τη φύση της μαντική-σύμφωνα με αυτό που θα βγει αυτός όμως που εκλαμβάνει αυτά που είδε στον ύπνο του συμφώνα με τη δική του ερώτηση,αν είναι αντίθετα παραπλανάται.Πρεπει να προσεύχεται στο θεό για όσα νοιάζεται κανεις,πως όμως πρέπει να του το προμυνήσει,πρεπει να το αφήσει στον ίδιο τον θεό η την ψυχή του.<<Θεόσταλτα>>όνειρα να θεωρούμε αυτά που εμφανίζονται αιφνιδιαστικά όπως και όλα τα απροσδόκητα πράγματα τα αποκαλούμε <<θεόσταλτα>>.

Το έργο του Αρτεμίδωρου Ονειροκριτικά αποτελείται από τρείς τόμους και εδώ ανέφερα μόνο κάποια δείγματα, όποιος θέλει να εντρυφήσει περισσότερο στις ερμηνείες των ονείρων και όχι μόνο καλό είναι να αποκτήσει όλο το έργο του καθώς μέσα από αυτό μας άφησε τον πληρέστερο ονειροκρίτη της αρχαιότητας που παρά τον αναπόφευκτα μεταφυσικό του χαρακτήρα,περιέχει αρκετά στοιχεία ορθολογιστικής αντιμετώπισης των ονείρων και των συμβολισμών τους.Τα ονειροκριτικά είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον ανάγνωσμα απαραίτητο για την μελέτη του λαϊκού πολιτισμού της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας και κάθε εποχής.

Νεώς =Ἀττικῶς, ὁ ναός. θηλυκῶς δὲ ἐπὶ γενικῆς νεώς, τοῦ πλοίου.
(Βλ. λεξικό Σούδα 236.1[TLG]).


Ναῦσ = εὐθείας ἔχει· ναῦς, ναός· νηῦς, νηός· νεῦς, νεός. Ναῦς, ναός. Ὁ κανών· δύο μόνα εἰσὶν εἰς ΑΥΣ θηλυκὰ, ναῦς καὶ γραῦς· κέκλιται δὲ ἀμφότερα διὰ καθαροῦ τοῦ ΟΣ· ναὸς, ἡ γενική· καὶ Ἀττικῶς, νεώς. Γίνεται δὲ παρὰ τὸ νῶ, τὸ κολυμβῶ, ἢ νέω, ὁμοίως· παράγωγον νεύω· ὁ μέλλων, νεύσω· νεῦς καὶ ναῦς. Ὅμηρος παρετυμολογεῖ, ἀπὸ τοῦ νῆσαι, ὅ ἐστι σωρεῦσαι·

(Βλ. Etymologicum magnum 598. 13 -20 [TLG]).


νηόσ = ναός. πλοῖον. ἱερόν.

(Βλ. λεξικό Ησύχιου, 493 [TLG]).


Νόες = Ὅτι κακῶς λέγεται, καὶ παρὰ ἀναλογίαν οἱ φιλόσοφοι χρῶνται, λέγοντες τὸν νόα τὴν αἰτιατικὴν τῶν ἑνικῶν, καὶ οἱ νόες, καὶ τοὺς νόας· δέον γὰρ τὸν νοῦν λέγειν, καὶ οἱ νοί. Οἱ νοὶ σεσημείωνται παρὰ Φιλήμονι τῷ κωμικῷ. Τὸ οἱ εὔνους γὰρ εὔνοες, τὸ παρὰ φιλοσόφοις εἰρημένον, γέγονε κατὰ κρᾶσιν εὔνους· οἱ εὖνοι δὲ δεῖ λέγεσθαι. Πόθεν νόος; Παρὰ τὸ νέω, τὸ πορεύομαι· οὐδὲν γὰρ ταχύτερον τοῦ νοός.

(Βλ. Μέγα Ετυμολογικό 606.2 [TLG])

Ναίω= Σημαίνει τὸ οἰκῶ· διὰ τῆς ΑΙ διφθόγγου, ὡς τὸ, Ναῖε δὲ Σατνιόεντος ἐϋρείταο παρ᾽ ὄχθας. Ἐξ οὗ γίνεται καὶ ναός

Νέω= σημαίνει δύο διὰ τοῦ ε ψιλοῦ, τὸ πορεύομαι, ὡς τὸ, Νῦν δ᾽ ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν. Καὶ τὸ κολυμβῶ, ὡς τὸ, Στόμα καλλιρόοιο ἵξε νέων

(Βλ. Μέγα Ετυμολογικό 598.45 - 598.51 [TLG])

Παρατήρησα ότι το Ναύς, Νόες και Νέω, έχουν άμεση σχέση. Ελπίζω να μας φανούν χρήσιμα τα όσα παραθέτω. Είναι από το πρόγραμμα TLG, για όσους το έχουν.

Αλέξανρε λές :Ποιός ὁ λόγος ὑπάρξεως δύο ναῶν (Ἐρεχθείου καὶ Παρθενῶνος) τόσο κοντά; Τὸ ὅτι μπορεῖ νὰ θεωρεῖται ναὸς, δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι. . Γιατὶ λοιπὸν δύο ναοὶ τόσο κοντά; Ὁ ἕνας ἀφιερωμένος στὴν Ἀθηνὰ γιὰ τὴν νίκη τῶν Ἀθηναίων, ὅπως ἀναφέρει ἡ Μπρούσκαρη;Καὶ τότε πρὸς τί καὶ ὁ Ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς Νίκης; Καὶ γιατὶ ὁ δεύτερος - ὁ Παρθενῶν - νὰ μὴν εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν λατρεία;

Αλέξανδρε,με όλο το θάρρος και χωρίς να δηλώνω οτι γνωρίζω,θές να μας πείς οτι ξέρεις το πώς λειτουργεί ο Παρθενών;Το πώςλειτουργούν οι ναοί γενικά;

Ύβρις, είναι το γεγονός ότι αθετήθηκαν οι όρκοι και όχι ο Παρθενών, ως Ναός, ούτε έστω ως ένα κτίσμα. Έκτος, αν θεωρούμε ύβρις κάθετι που δημιουργήθηκε επί Περικλέους.

Είναι εύκολο να μας αναφέρεις τις πηγές που καθιστούν τον Παρθενώνα, Ύβρις; Λες, απλά ιστορία, αλλά όσο και αν έψαξα δεν μπόρεσα να βρω κάτι.

ΕΝΑΡΞΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ ΣΤΟ CERN

Zωντανά, μέσω live webcast στο Ιντερνέτ και συγκεκριμένα στη διεύθυνση http://webcast.cern.ch/ και τηλεοπτικά από την Eurovision.

Μιά φορά κι έναν καιρό κάποια μέρη έγραφαν την δική τους μαγική ιστορία,τώρα πια πέρασαν τα χρόνια και οι καιροί όμως η ιστορία παραμένει γραμμένη στην όψη τους ,ένα μέρος απο αυτά είναι και η Γονούσα..

ΓΟΝΟΥΣΑ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΣΙ-ΚΥΩΝΑΣ

Πόλη που αναφέρεται στην Ιλιάδα [Β, στ. 573]

<<Εκείνοι που είχαν τις Μυκήνες, την καλοχτισμένη πολιτεία,
και την πλούσια Κόρινθο και τις καλοχτισμένες Κλεωνές,
και ζούσαν στις Ορνειές και στην όμορφη Αραιθυρέη
και στην Σικυώνα, όπου πρώτα βασίλευε ο Άδραστος,
και εκείνοι που είχαν την Υπερησία και την ψηλή Γονούσα
και την Πελλήνη, και όσοι κατοικούσαν στο Αίγιο και σε
όλη την έκταση του Αιγιαλού, και γύρω στην πλατιά Ελίκη,
σ' αυτών τα εκατό καράβια αρχηγός ήταν ο βασιλιάς Αγαμέμνονας,
ο γιος του Ατρέα>>

Ο Παυσανίας, την Γονούσα την έχει ταυτίσει με μια πολίχνη ΔΟΝΟΥΣΑ, [Αχαϊκά, 26, 13] στην περιοχή των αχαϊκών πόλεων Πελλήνης και Αίγειρας, αλλά μέσα στο έδαφος της Σικυωνίας, ανατολικά του ΣΥΘΑ, δηλ. του ρέματος των Τρικάλων που χύνεται κοντά στο Ξυλόκαστρο.

''Μία πολίχνη ονομαζομένη ΔΟΝΟΥΣΑ, η οποία ήταν υπήκοος των Σικυωνίων και βρισκόταν ανάμεσα στην Αίγειρα και την Πελλήνη, καταστράφηκε από τους Σικυώνιους.

Ο ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΣ όμως, όταν μάζευε τα Ομηρικά έπη που ήταν σκόρπια, και διατηρούνταν στην μνήμη εδώ κι εκεί, τότε ο ίδιος ο Πεισίστρατος ή κάποιος από τους συνεργάτες του παραμόρφωσε το όνομα από άγνοια.''

Επίσης, [5,18,7] μας λέει πως εκεί έμεινε ο πρόγονος του ΚΥΨΕΛΟΥ [τυράννου της Κορίνθου], ο ΜΕΛΑΣ, ο οποίος είχε εκστρατεύσει με τους Δωριείς κατά της Κορίνθου. Πράγμα που σημαίνει πως ο Μέλας ΔΕΝ ΗΤΑΝ από την Γονούσα, αλλά από κάπου αλλού, και μεταφέρθηκε εκεί μαζί με τους Δωριείς.

Η αιπεινή Γονόεσσα του Ομήρου αναφέρεται μετά την Υπερησία και ανήκε στο βασίλειο των Μυκηνών, στο οποίο περιλαμβανόταν ΚΑΙ η ΚΟΡΙΝΘΟΣ.

Σήμερα πάντως, έχει εντοπισθεί η περιοχή αυτή αρκετά επακριβώς. Την θέση της Γονούσας παρά την ανατολική όχθη του ΚΡΙΟΥ, του ρέματος που περνάει δυτικά της Πελλήνης και είναι γνωστό με το όνομα ΦΟΝΙΣΣΑ, την υπέδειξε ο Leake, Morea 3, σελ. 220. Είναι απότομος λόφος [αιπεινή] με εκκλησάκι της Παναγίας στην κορυφή, σε μικρή απόσταση προς νότον του χωριού ΚΑΜΑΡΙ, στην θάλασσα του οποίου εκβάλλει η Φόνισσα. Λίγο πιο ανατολικά της βρίσκεται το σημερινό Ξυλόκαστρο και οι αρχαίοι ΑΡΙΣΤΟΝΑΥΤΕΣ.

Ο ΗΕΤΙΩΝ, ο πατέρας του Κύψελου, προερχόταν από το γένος του Καινέα, ήταν Λαπίθης. Πατέρας του ήταν ο ΕΧΕΚΡΑΤΗΣ. Πρόγονός του, ήταν ο ΜΕΛΑΣ που κατέβηκε ΜΑΖΙ με τους Δωριείς. Άρα οι Δωριείς πρέπει να κατέβηκαν από την περιοχή των Λαπιθών.

Στην αρχή ο ΑΛΗΤΗΣ [απόγονος του Ηρακλή] είχε διατάξει τον ΜΕΛΑΝΑ [τον πρόγονο του Κύψελου] να εγκαταλείψει την Κόρινθο και να εγκατασταθεί σε άλλη πόλη, γιατί έτσι του έλεγε ένας χρησμός από τους Δελφούς. Τελικά όμως, μετά από αρκετά καλοπιάσματα, του επέτρεψε να μείνει στην εγγύς περιοχή. Εγκαταστάθηκε στην Γονούσα [ή Δονούσα].



Ο πατέρας του Ηετίωνα, [πατέρα του Κύψελου], ο Εχεκράτης, ήταν από τον δήμο της ΠΕΤΡΑΣ.

Ο Ηετίων παντρεύτηκε την Λάβδα, από το γένος που κυβερνούσε την Κόρινθο, των Βακχιδών.

Πριν, ή μετά τον γάμο του με την Λάβδα, είχε και άλλες γυναίκες.

Ο Ηρόδοτος μας λέει πως : Ούτε από αυτήν [την Λάβδα], ούτε από άλλη γυναίκα, αποκτούσε παιδί ο Ηετίων. Ετσι αποφάσισε να πάει να ρωτήσει το μαντείο των Δελφών.

Η Πυθία του δίνει τον εξής χρησμό:

"Ηετίων, ούτις σε τίει πολύτιτον εόντα. Λάβδα κύει, τέξει δ’ ολοοίτροχον. Εν δε πεσείται ανδράσι μουνάρχοισι, δικαιώσει δε Κόρινθον".

Πραγματικά από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε ο Κύψελος, ο οποίος έχει κι αυτός μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία…


Από τον Ηρόδοτο μαθαίνουμε πως υπήρχε ένας παλαιός χρησμός στους ΒΑΚΧΙΑΔΕΣ, που έλεγε τα εξής:

"Ένας αετός θα εγκυμονήσει σε πέτρες, και θα γεννήσει έναν ΛΕΟΝΤΑ δυνατό και ωμηστή. Αυτός θα κάνει πολλούς να τους κοπούν τα γόνατα από τον φόβο. Σκεφθείτε το καλά αυτό, Κορίνθιοι εσείς που κατοικείτε στην ωραία Πειρήνη και στις παρυφές των ορέων της Κορίνθου."

Μέχρι τότε, δεν είχαν καταλάβει οι Βακχιάδες το νόημα αυτού του χρησμού. Μόλις όμως έμαθαν τον χρησμό που είχε πάρει ο ΗΕΤΙΩΝ, τότε κατάλαβαν πως πρέπει να τον προσέχουν.

Δεν είπαν τίποτα αλλά αποφάσισαν, μόλις γεννηθεί το παιδί του Ηετίωνα, να το ΣΚΟΤΩΣΟΥΝ.

Μόλις λοιπόν γέννησε η ΛΑΒΔΑ, έστειλαν δέκα από τους Βακχιάδες, δήθεν να δουν το παιδί, αλλά στην πραγματικότητα να φέρουν εις πέρας την δολοφονία του.

Αυτοί συνεννοήθηκαν πως ο ΠΡΩΤΟΣ που θα έπαιρνε το παιδί στα χέρια του, θα το πετούσε στο δάπεδο με δύναμη.

Οι 10 Βακχιάδες ξεκινούν και πάνε στο σπίτι της Λάβδας, η οποία δεν έφερε καμία αντίρρηση να τους δώσει το παιδί να το κρατήσουν. Το παίρνει ο πρώτος, αλλά, τι τύχη ! Το παιδί άρχισε να του χαμογελάει... Ετσι, δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα αυτός... το πέρασε στον δεύτερο... Ο μικρός συνέχισε να χαμογελά... Περνάει στα χέρια του τρίτου... Τελικά ΚΑΝΕΙΣ τους δεν μπόρεσε να το σκοτώσει... δεν βρήκε το κουράγιο... Οι Βακχιάδες μας βγαίνουν από το σπίτι άπρακτοι... αφού παρέδωσαν το παιδί στην μητέρα του.

Μόλις βγήκαν άρχισαν να τσακώνονται μεταξύ τους και να ρίχνουν ευθύνες ο ένας στον άλλο για την μη θανάτωση του βρέφους. Αποφάσισαν να ξαναμπούν στο σπίτι και να κάνουν το έργο τους. Αλλά η Λάβδα είχε ακούσει ήδη από το παράθυρο την συνομιλία τους και γνωρίζοντας πια τον σκοπό τους, το μόνο που σκέφτεται είναι ΠΩΣ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ. Το βάζει σε μια ΚΥΨΕΛΗ [ξύλινο στρογγυλό κιβώτιο] που βρέθηκε μπροστά της και την σκεπάζει.

Οι Βακχιάδες ψάχνουν, ψάχνουν, αλλά δεν το βρίσκουν... Φεύγουν άπρακτοι για 2η φορά.



Ο Κύψελος μεγάλωσε, και δεν δίστασε να επιτεθεί εναντίον της Κορίνθου και να την κατακτήσει, σκοτώνοντας τους μέχρι τότε άρχοντες, δηλαδή τους Βακχιάδες, συγγενείς της μητέρας του.

Κάποτε πήγε και στο μαντείο των Δελφών να ζητήσει χρησμό. Η Πυθία του λέει:

" Ολβιος ειν ο ανηρ οστις βαιν εις τον οικον μου τωρα Κυψελος ο Ηετιδης ο αναξ πλουσιας Κορινθου ουτος και οι τουτου υιοι αλλ ουχι κι οι υιοι των υιων του".

Εσύ, δηλαδή, Κύψελε, θα βασιλεύσεις, και ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΟΥ επίσης. Όμως όχι τα παιδιά ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΟΥ.

Γιος του Κύψελου ήταν ο Περίανδρος ο Κορίνθιος. Ο χρησμός όμως αυτός μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως ο Κύψελος μάλλον είχε και άλλα παιδιά. Τα οποία ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ τι απέγιναν...

Ο Χρησμός επιβεβαιώθηκε. Οι Κυψελίδες, μετά από 2 γενεές εξουσίας [Κύψελος-Περίανδρος] εξαφανίστηκαν από την ηγεσία της Κορίνθου.



Στην ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ, διαβάζουμε :

3. Αφού δε απέθανε ο Πεισίστρατος, την εξουσία κατέλαβαν οι γιοί του, διευθύνοντες τα πολιτικά πράγματα κατά τον ίδιο τρόπο. Ήταν δε δυο μεν από την νόμιμη σύζυγό του, ο Ιππίας και ο Ίππαρχος, δυο δε από την Αργεία γυναίκα του, ο Ιοφών και ο Ηγησίστρατος, του οποίου πατρωνύμιο ήταν Θέσσαλος.

4. Γιατί πήρε ακόμη ο Πεισίστρατος γυναίκα από το Άργος, θυγατέρα κάποιου Αργείου του οποίου το όνομα ήταν Γοργίλος, ονομαζόμενη Τιμώνασσα, την οποία προηγουμένως είχε σύζυγό του ο Αρχίνος ο Αμπρακιώτης από το γένος των Κυψελιδών. Από το γεγονός δε αυτό δημιουργήθηκε και η φιλία του Πεισιστράτου προς τους Αργείους, από τους οποίους χίλιοι προσήλθαν συμπολεμιστές του στην μάχη της Παλληνίδος, οδηγώντας αυτούς εκεί ο Ηγήστρατος. Λέγουν δε ότι παντρεύτηκε την Αργεία γυναίκα άλλοι μεν μετά την πρώτη έκπτωση αυτού από την εξουσία, άλλοι δε ενώ ακόμη κατείχε την αρχή.

Η Αργεία, η Τιμώνασσα, δεν θα ήταν βέβαια κάποιας κατώτερης γενιάς, αλλά γυναίκα άξια για κάποιον απόλυτο τύραννο, όπως ο Πεισίστρατος, τύραννος της Αθήνας. Και φυσικά, ο προηγούμενος άνδρας της θα ήταν κι αυτός κάποιο σημαίνων πρόσωπο, μια και προερχόταν από την γενιά των Κυψελιδών. Ετσι, βρίσκεται και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις δυο τυραννίδες, αυτής της Κορίνθου και αυτής των Αθηνών. Η Τιμώνασσα, βέβαια, θα ήρθε στον οίκο του Πεισίστρατου με ολόκληρη την περιουσία του προηγούμενου άνδρα της. Μάλλον δε και με τις ιδέες του, μια και διάλεξε για δεύτερο σύζυγο έναν τύραννο, όπως ήταν και οι πρόγονοι του Αρχίνου του Αμπρακιώτη.



Ετσι, καθίσταται ιδιαίτερα ύποπτη αυτή η αλλαγή του ονόματος της ΔΟΝΟΕΣΣΑΣ σε ΓΟΝΟΕΣΣΑ, αλλαγή που έγινε όταν ο Πεισίστρατος συγκέντρωσε και κατέγραψε τα Ομηρικά Έπη. Δεν πρέπει να ήταν απλά ένα 'λάθος' από άγνοια…




ΚΥΨΕΛΟΣ
(657 - 627 π.Χ.)


Το 657 π.Χ., η ηγεμονία των Βακχιάδων τελείωσε.
Ο Πολέμαρχος Κύψελος, βοηθούμενος από ένα χρησμό των Δελφών, ανέλαβε την ηγεμονία και κυβέρνησε την πόλη επί τριάντα χρόνια. Οι εξόριστοι Βακχιάδες έφυγαν άλλοι στην Κέρκυρα και άλλοι στην Σπάρτη και Ετρουρία.
Ως φόρο τιμής προς στους Δελφούς, έκτισε ένα θησαυροφυλάκιο εκεί.
Ο Κύψελος ήταν γιος της Λάβδα και του Αιτίωνα από την Γονούσα, μία κόμη της Σικυώνας Η μητέρα του ανήκε στη οικογένεια των Βακχιάδων, αλλά επειδή ήταν κουτσή από το ένα πόδι, κανένας από αυτούς δεν την ήθελε. Τελικά παντρεύτηκε έναν απλό πολίτη, αν και αυτό απαγορευόταν στους Βακχιάδες.
Όταν το γεγονός έγινε γνωστό, το μαντείο των Δελφών με αρκετούς χρησμούς προειδοποίησε την πτώση των Βακχιάδων και την εξορία τους από τα παιδιά της Λάβδας. Αργότερα οι Βακχιάδες φοβούμενοι τους χρησμούς προσπάθησαν να σκοτώσουν το νεογέννητο παιδί της, αλλά η μητέρα του το έκρυψε σε μία κυψέλη (σεντούκι). Από αυτό το γεγονός πήρε το όνομα, Κύψελος.
Οι απόγονοι του έκαναν δωρεά στην Ολυμπία, μία κυψέλη από ξύλο βελανιδιάς, διακοσμημένη με εικόνες και παραστάσεις μυθολογικές και σκαλισμένες με χρυσό και ελεφαντοστούν.
Κύπελλο Κυψελίδων
Αυτό το χρυσό κύπελλο αφιερώθηκε από τους απογόνους του Κύψελου στην Ολυμπία με την επιγραφή :
"Τα παιδιά του Κύψελου αφιερώνουν αυτό από την Ηράκλεια".
Μουσείο Καλών Τεχνών, Βοστόνη.

Ο Κύψελος, ήταν ο πρώτος τύραννος της Κορίνθου και κυβέρνησε την πόλη ευνοώντας τις κατώτερες τάξεις και φερόμενος σκληρά προς τους αριστοκράτες. Κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του, η πόλη ανέπτυξε το εμπόριο και ίδρυσε νέες αποικίες.


ΤΟ ΣΕΝΤΟΥΚΙ ΤΟΥ ΚΥΨΕΛΟΥ

Ο Παυσανίας, στο πέμπτο βιβλίο του περιγράφοντας την Ηλεία, δίνει την ακόλουθη περιγραφή για το σεντούκι του Κύψελου.

Υπάρχει ένα σεντούκι φτιαγμένο από ξύλο βαλανιδιάς με παραστάσεις άλλες από ελεφαντοστούν, άλλες από χρυσό και άλλες σκαλισμένες πάνω στο ίδιο το ξύλο.
Είναι αυτό το ίδιο το σεντούκι στο οποίο ο Κύψελος, ο τύραννος της Κορίνθου, κρύφθηκε από την μητέρα του, όταν οι Βακχιάδες προσπαθούσαν να τον βρουν μετά την γέννηση του. Ως δείγμα ευγνωμοσύνης για την σωτηρία της ζωής του, οι απόγονοι του, Κυψελίδες όπως τους λένε, αφιέρωσαν το σεντούκι αυτό στην Ολυμπία.
Οι Κορίνθιοι, την εποχή εκείνη, καλούσαν το σεντούκι κυψέλη και από αυτήν την λέξη πήρε το όνομα του ο Κύψελος.
Στις περισσότερες από τις παραστάσεις υπάρχουν επιγραφές γραμμένες με αρχαϊκούς χαρακτήρες. Στις πιο πολλές επιγραφές τα γράμματα διαβάζονται κανονικά, αλλά σε μερικές από αυτές είναι βουστροφηδώς, το οποίο είναι ως εξής: στο τέλος της γραμμής συνεχίζεται η γραφή στην επόμενη από το τέλος, όπως οι δρομείς τρέχουν στην διπλή κούρσα. Επιπλέον οι επιγραφές στο σεντούκι είναι γραμμένες με ελιγμούς που είναι δύσκολα να ερμηνεύσεις.

Ο Πέλοπας και Ιπποδάμεια σε άρμα, 410 π.Χ.Αρχίζοντας από την κάτω πλευρά του σεντουκιού, ο Οινόμαος καταδιώκει τον Πέλοπα, ο οποίος κρατάει την Ιπποδάμεια. Ο καθένας τους έχει από δύο άλογα, αλλά αυτά του Πέλοπα έχουν φτερά.
Στην συνέχεια είναι σκαλισμένο το σπίτι του Αμφιάραου και μια ηλικιωμένη γυναίκα που έχει αγκαλιά το μωρό Αμφίλοχο.Ο Αποχαιρετισμός του Αμφιάραου για την εκστρατεία Επτά εναντίον των Θηβών. 440 - 430 π.Χ. Μπροστά στο σπίτι στέκεται η Εριφύλη με το περιδέραιο, και δίπλα της είναι οι κόρες της Ευρυδίκη και Δημώνασσα και ο μικρός Αλκμέων, ο οποίος είναι γυμνός. Ο Άσιος στα έπη του αναφέρει, ότι και η Αλκμήνη είναι κόρη του Αμφιάραου και της Εριφύλης.
Την άμαξα του Αμφιάραου την οδηγεί ο Βάτων, που κρατάει τα ηνία στο ένα χέρι και στο άλλο κρατάει ένα δόρυ. Ο Αμφιάραος έχει το ένα πόδι του στην άμαξα και κρατάει ξίφος. Κοιτάζει προς το μέρος της Εριφύλης με θυμό και δύσκολα κρατιέται για να μην την χτυπήσει.
Μετά το σπίτι του Αμφιάραου ακολουθούν οι αγώνες προς τιμήν του Πελία, με τους θεατές να κοιτάζουν τουςΗ Μηδεία βράζει αμνό μπροστά στην κόρη του Πελία, 510 - 500 π.Χ. αγωνιζόμενους.
Ο Ηρακλής κάθεται σε θρόνο και πίσω του είναι μια γυναίκα. Δεν υπάρχει επιγραφή να λέει ποια είναι η γυναίκα, η οποία παίζει αυλό από την Φρυγία και όχι Ελληνικό.
Τα άρματα οδηγούμενα από ζευγάρια αλόγων (συνωρίδες) είναι του Πισού, γιοςΑρματοδρομίες (συνωρίς). 510 - 500 π.Χ. του Περιήρους, του Αστερίων, γιος του Κομήτου (ο Αστερίων λέγεται ότι ήταν ένας από τους Αργοναύτες), του Πολυδεύκη και Άδμητου και Εύφημου.
Οι ποιητές αναφέρουν ότι ο Εύφημος ήταν γιος του Ποσειδώνα και σύντροφος του Ιάσονα στο ταξίδι του στην Κολχίδα. Αυτός είναι ο νικητής της αρματοδρομίας.
Παγκράτιον, 490-470 π.Χ.Αυτοί που είναι έτοιμοι να πυγμαχήσουν είναι ο Άδμητος και ο Μόψος, γιος του Άμπυκου. Μεταξύ τους στέκεται ένας άνδρας που παίζει τον αυλό, όπως είναι συνήθες και στις ημέρες μας να παίζουν τον αυλό, όταν οι συναγωνιζόμενοι πηδούν στο πένταθλο. Ο αγώνας πάλης μεταξύ του Ιάσονα και του Πηλέα έληξε ισόπαλος.
Ο φημισμένος στο αγώνισμα του Ευρυβώτας ρίχνει τον δίσκο.
Αγώνας δρόμουΑυτοί που λαμβάνουν μέρος στο τρέξιμο είναι ο Μελανίων, ο Νεοθεύς και ο Φαλαρεύς, τέταρτος ο Αργείος και πέμπτος ο Ίφικλος. Σ' αυτόν κρατάει ο Άκαστος το στεφάνι του νικητή. Αυτός είναι ίσως ο πατέρας του Πρωτεσίλαου που έλαβε μέρος στον πόλεμο της Τροίας.
Τρίποδας.Τρίποδες επίσης είναι στημένοι εδώ, βραβεία φυσικά για τους νικητές, καθώς και οι κόρες του Πελία, αν και το μόνο όνομα που γράφεται είναι της Αλκηστίδης.
Ο Ιόλαος νικητής της αρματοδρομίας, περιστοιχιζόμενος από τον Ηρακλή Ο Ιόλαος, που εθελοντικά βοήθησε τον Ηρακλή στους άθλους του, φαίνεται ως ο νικητής στην αρματοδρομία.
Στο σημείο αυτό οι αγώνες για την κηδεία του Πελία φθάνουν στο τέλος τους και ο Ηρακλής, με την Αθηνά να στέκεταιΟ Ηρακλής σκοτώνει την Λερναία Ύδρα πίσω του, τοξεύει την Ύδρα, το θηρίο του ποταμού Αμυμώνη.
Ο Ηρακλής μπορεί εύκολα να αναγνωρισθεί από τα κατορθώματα του και την στάση του, έτσι το όνομα του δεν αναγράφεται.
Υπάρχει επίσης ο Φινεύς από την Θράκη και τα παιδιά του Βορέα κυνηγούν τις Αρπυίες.

Ο Ύπνος και ο Θάνατος, 440-435 π.Χ.Στην δεύτερη πλευρά του σεντουκιού και αρχίζοντας από τα αριστερά, υπάρχει η εικόνα μιας γυναίκας η οποία κρατάει στο δεξί της χέρι ένα λευκό παιδί κοιμισμένο και στο άλλο ένα μαύρο παιδί, επίσης κοιμισμένο. Το κάθε ένα έχει τα πόδια του στραμμένα διαφορετικά. Οι επιγραφές αναφέρουν, θα μπορούσες να τις αναγνωρίσεις και χωρίς αυτές, ότι οι εικόνες είναι ο Θάνατος και ο Ύπνος, και η Νύχτα είναι η τροφός τους.
Μια όμορφη γυναίκα βασανίζει μια άσκημη, με το ένα χέρι την έχει πιάσει από τον λαιμό και με το άλλο την χτυπάει με την μαγκούρα. Είναι η Δικαιοσύνη που έτσι μεταχειρίζεται την Αδικία.
Δύο άλλες γυναίκες χτυπούν το γουδί με το γουδοχέρι, θα πρέπει να είναι ειδικές στα φάρμακα, αν και δεν υπάρχει επιγραφή γι' αυτές.
Ο άνδρας και η γυναίκα που τον ακολουθεί, γίνονται γνωστοί από το εξάμετρο, που έχει ως εξής:
Ό Ίδας φέρνει πίσω την καλλίγραμμη Μάρπησσα,
την κόρη του Ευανού όχι χωρίς την θέληση της,
την οποία ο Απόλλων απήγαγε.

Ένας άνδρας που φορά χιτώνα κρατάει στο δεξί του χέρι ένα κύπελλο και στο αριστερό του ένα περιδέραιο, και η Αλκμήνη τα δέχεται. Αυτή η σκηνή παριστάνει τον μύθο, στον οποίον ο Δίας μεταμορφωμένος ως Αμφιτρύων, έκανε έρωτα με την Αλκμήνη.
Ο Μενέλαος ορμά στην Ελένη με ξίφος. Στην επόμενη σκηνή ο Μενέλαος, φορώντας θώρακα και έχοντας γυμνό το ξίφος του, προχωρεί να σκοτώσει την Ελένη, έτσι είναι φανερό ότι η Τροία έχει καταληφθεί.
Η Μήδεια κάθεται σε θρόνο, ενώ ο Ιάσων κάθεται στα δεξιά της και η Αφροδίτη στέκεται δίπλα. Η επιγραφή αναφέρει:
Ο Ιάσων παντρεύεται την Μήδεια,
όπως ορίζει η Αφροδίτη.

Ο Απόλλων και η Μούσα να παίζει λίρα. 430 π.Χ.Υπάρχουν επίσης εικόνες Μουσών να τραγουδούν, με τον Απόλλωνα να πρωτοστατεί στο τραγούδι. Η επιγραφή αναφέρει:
Αυτός είναι ο γιος της Λητούς, ο πρίγκιπας Απόλλων, ο μακριά τοξεύων.
Γύρω του είναι οι Μούσες σε χορωδία και αυτός πρωτοστατεί.

Ο Άτλας δίνει τα μήλα των Εσπερίδων στον Ηρακλή.Ο Άτλας, όπως λέει η ιστορία, βαστάζει στους ώμους του τον ουρανό και την γη, καθώς και τα μήλα των Εσπερίδων. Ένας άνδρας κρατώντας ξίφος έρχεται προς τον Άτλα. Τίποτα δεν αναφέρεται γι' αυτόν, γιατί ο καθένας ξέρει ότι είναι ο Ηρακλής, και η επιγραφή γράφει:
Ο Άτλας κρατάει τους ουρανούς,
αλλά θα αφήσει τα μήλα.

Είναι και ο Άρης, φορώντας πανοπλία που οδηγεί την Αφροδίτη. Η επιγραφή αναφέρει ότι είναι ο Ενυάλιος.
Ο Πηλέας και η Θέτις. 500 π.Χ.Υπάρχει επίσης και εικόνα της Θέτιδος, ως παρθένος, την οποία ο Πηλεύς πιάνει από το χέρι, από δε το χέρι της Θέτιδος ένα φίδι ορμάει προς τον Πηλέα.
Οι αδελφές της Μέδουσας, με φτερά διώκουν τον Περσέα, ο οποίος πετάει. Μόνο το όνομα του Περσέα αναφέρεται στην επιγραφή.

Στην τρίτη πλευρά υπάρχουν στρατιωτικές σκηνές.
Ο μεγαλύτερος αριθμός των ανθρώπων είναι πεζοί, αν και υπάρχουν μερικοί σε άρματα δύο αλόγων. Σχετικά με τους στρατιώτες μπορείς να βγάλεις το συμπέρασμα ότι βαδίζουν προς την μάχη, αλλά χαιρετούν και αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλο.
Δύο διαφορετικές εξηγήσεις δίδονται από τους οδηγούς. Μερικοί λένε, ότι είναι Αιτωλοί με τον Όξυλο και αρχαίοι Ηλειείς, και ότι συναντήθηκαν στην μνήμη της πρώτης κατάβασης των. Άλλοι δε λέγουν ότι οι στρατιώτες συναντιόνται στην μάχη και ότι είναι από την Πύλο και Αρκαδία και ότι πρόκειται να δώσουν μάχη κοντά στην πόλη Φειάν και τον ποταμό Ιάρδανον.
Αλλά δεν μπορεί να γίνει δεκτό σε καμία περίπτωση ότι ο πρόγονος του Κύψελου, ένας Κορίνθιος, έχοντας φτιάξει το σεντούκι, με την θέληση του παρέλειψε όλα τα Κορινθιακά συμβάντα και φιλοτέχνησε ξένα γεγονότα τα οποία δεν ήταν ξακουστά.
Δύο αντιμέτωπες στρατιές . Ο Κύψελος και οι πρόγονοι του ήλθαν αρχικά από την Γονούσσα, η οποία βρισκόταν πάνω από την Σικυώνα, και ένας από αυτούς ήταν ο Μελάς, ο γιος του Αντάσου.
Ο Αλήτης αρνείτο να δεχθεί ως μετοίκους τον Μελά και την ακολουθία του, διότι ανησυχούσε για τον χρησμό που του είχε δοθεί από το μαντείο των Δελφών. Αλλά στο τέλος ο Μελάς, χρησιμοποιώντας κάθε τρόπο για να κερδίσει την εύνοια του και κάθε φορά φεύγοντας άπρακτος, κατόρθωσε να πείσει τον Αλήτη να τους δεχθεί. Έτσι κάποιος μπορεί να συμπεράνει, ότι αυτός είναι ο στρατός, που απεικονίζεται πάνω στο σεντούκι.

Στην τέταρτη πλευρά του σεντουκιού, καθώς πηγαίνεις γύρω-γύρω από τα αριστερά, είναι ο Βορέας, ο οποίος έχει αρπάξει την Ωρείθυια, και αντί για πόδια έχει ουρά φιδιού.
Ο Ηρακλής και ο ΓηρυόνηςΕν συνεχεία έρχεται η πάλη του Ηρακλή και του Γηρυόνη, ο οποίος αναπαριστάται σαν τρεις άνδρες ενωμένοι μαζί.
Εκεί είναι και ο Θησέας, να κρατάει λύρα και δίπλα του είναι η Αριάδνη, η οποία κρατάει στεφάνι.
Ο Αχιλλέας μάχεται με τον ΜέμνοναΟ Αχιλλέας και ο Μέμνων μάχονται και δίπλα τους στέκονται οι μητέρες τους.
Είναι επίσης και ο Μελανίων και η Αταλάντη δίπλα του, η οποία κρατάει ένα μικρό ελάφι.
Ο Αίας μονομαχεί με τον Έκτορα, 485 - 480 π.Χ.Ο Αίαντας μονομαχεί με τον Έκτορα, κατόπιν προκλήσεως και μεταξύ αυτών στέκεται η Έρις, με την μορφή της πιο αποκρουστικής γυναίκας.
Μια άλλη μορφή της Έριδος είναι στο ιερό της Αρτέμιδος της Εφεσίας, την οποίαν έκανε ο Καλλιφών Σάμιος, όταν απεικόνισε στον πίνακα του, την ναυμαχία των Ελλήνων.
Στο σεντούκι είναι επίσης και οι Διόσκουροι, ο ένας από αυτούς είναι έφηβος, χωρίς γένια και ανάμεσα τους είναι η Ελένη.
Η Αίθρα, η κόρη του Πιτθέως, κείτεται στο έδαφος κάτω από τα πόδια της Ελένης και φοράει μαύρα, και η επιγραφή από επάνω σε εξάμετρο στίχο με την πρόσθεση μιας λέξεως:
Οι γιοι του Τυνδάρεως την Ελένη κουβαλούν,
και σύρουν την Αίθρα από την Αθήνα.

Με αυτόν τον τρόπο η επόμενη ιστορία έχει φτιαχτεί.
Ο Ιφιδάμας, γιος του Αντήνορα, κείτεται και ο Κόων μάχεται για λογαριασμό του τον Αγαμέμνονα. Στην ασπίδα του Αγαμέμνονος, ο Φόβος απεικονίζεται με κεφάλι λιονταριού. Η επιγραφή επάνω από το πτώμα του Ιφιδάμαντος γράφει:
Αυτός είναι ο Ιφιδάμας και ο Κόων μάχεται γι' αυτόν.

Η επιγραφή επάνω στην ασπίδα του Αγαμέμνονα γράφει:
Αυτός είναι ο Φόβος που βροντάει και
αυτός που τον κρατά είναι ο Αγαμέμνων.

Ο Πάρις κρίνει σε διαγωνισμό ομορφιάς τις θεές Ήρα, Αθηνά, Αφροδίτη.Είναι επίσης και ο Ερμής που φέρνει τον Αλέξανδρον, γιο του Πριάμου, για να κρίνει το κάλλος των θεοτήτων, και η επιγραφή αναφέρει:
Εδώ είναι ο Ερμής, ο οποίος επιδεικνύει στον Αλέξανδρο ότι μπορεί να κρίνει για την ομορφιά της Ήρας, Αθηνάς και Αφροδίτης.

Η Άρτεμης έχει φτερά στους ώμους, και στο μεν δεξί της χέρι κρατάει λεοπάρδαλη, στο δε άλλο λιοντάρι.
Ο Αίας τραβάει την Κασσάνδρα από την Αθηνά.Ο Αίας έλκει την Κασσάνδρα από το άγαλμα της στην Αθήνα και η επιγραφή λέει:
Ο Αίας από τους Λοκρούς έλκει την Κασσάνδρα από
την Αθήνα.

Ο Πολυνείκης, ο γιος του Οιδίποδα, έχει πέσει στα γόνατα του και ο Ετεοκλής, ο άλλος γιος του Οιδίποδα, σπεύδει κοντά του. Πίσω από τον Πολυνείκη κάθεται μια γυναίκα, που έχει δόντια όμοια με άγριου θηρίου και τα νύχια των χεριών της είναι κυρτά. Η επιγραφή επάνω της αναφέρει ότι είναι η Κήρα, αυτή που ήταν υπεύθυνη για την μοίρα του Πολυνείκη και ότι ο Ετεοκλής δικαίως άξιζε το τέλος του.
Ο Διόνυσος κείτεται σε ένα σπήλαιο, μία φιγούρα με γένια να κρατάει ένα χρυσό κύπελλο και φοράει χιτώνα μέχρι τα πόδια. Γύρω του είναι αμπέλια και μηλιές και ροδιές.

Η ανώτερη πλευρά (όλες οι πλευρές είναι πέντε τον αριθμό) δεν φέρει επιγραφή.
Ο Οδυσσέας και η Κίρκη Λοιπόν, είναι ένα σπήλαιο και μέσα σ' αυτό κοιμούνται σε μια κλίνη ένας άνδρας και μια γυναίκα. την μάλλον ήταν ο Οδυσσέας και η Κίρκη, κρίνοντας απο τον αριθμό των υπηρετών και το τι έκαναν. Γιατί οι γυναίκες ήταν τέσσαρες και ασχολούντο με τα έργα τα οποία αναφέρει ο Όμηρος στα έργα του.
Είναι και ο Κένταυρος, με μόνο δύο πόδια αλόγου, τα μπροστινά του πόδια είναι ανθρώπινα.
Στην συνέχεια είναι άρματα με δύο άλογα, και γυναίκες επάνω σε αυτά. Τα άλογα έχουν χρυσά φτερά και ένας άνδρας δίνει όπλα σε μια από τις γυναίκες. Μάλλον η σκηνή αναφέρεται στον θάνατο του Πάτροκλου και οι γυναίκες πάνω στα άρματα είναι οι Νηρηίδες και η Θέτις, η οποία παίρνει τα όπλα από τον Ήφαιστο.
Και επιπλέον, αυτός που δίνει τα όπλα δεν στέκεται σταθερά στα πόδια του και ένας δούλος που τον ακολουθεί από πίσω κρατάει δύο δεμάτια ξύλα για φωτιά.
Μία εξήγησης είναι ότι ο Κένταυρος είναι ο Χείρων, απαλλαγμένος από τις ανθρώπινες υποθέσεις και άξιος να συγκατοικεί με τους θεούς, ο οποίος έχει έλθει να απαλύνει την λύπη του Αχιλλέα.
Δύο κόρες επάνω σε ημίονους, η μία κρατάει τα ηνία και η άλλη φοράει ένα μαντήλι πάνω στο κεφάλι, νομίζουν ότι είναι η Ναυσικά, η κόρη του Αλκίνοου, και οι υπηρέτριες πηγαίνουν για πλύσιμο.
Ο Ηρακλής σκοτώνει τους Κενταύρους, 550 π.Χ.Ο άνδρας που σκοπεύει τους Κενταύρους, μερικούς από αυτούς τους έχει σκοτώσει, είναι ο Ηρακλής και είναι ένα από τα κατορθώματα του.

πηγη:
http://www.sikyon.com/korinth/history_gr.html
http://www.iliashomer.741.com/GONOESSA.htm