ΠΑΡΘΕΝΩΝ

Είναι εύκολο να μας αναφέρεις τις πηγές που καθιστούν τον Παρθενώνα, Ύβρις; Λες, απλά ιστορία, αλλά όσο και αν έψαξα δεν μπόρεσα να βρω κάτι.

Αγαπητέ Αλέξανδρε,

Παραδέχομαι πως δεν γνωρίζω σε τι ακριβώς αναφέρεσαι, ούτε ποιός είναι ο όρκος.
Εννοείς το μεγαλεπήβολον του όλου σχεδιασμού και της κατασκευής του Παρθενώνα, που αντιβαίνει πιθανόν την αντίληψη περί σεβασμού στο θείο;

Θα εκτιμούσα ιδιαιτέρως μία αναφορά σε πηγές περί του θέματος.

Δεν γνωρίζω κατά πόσο, μπορούμε να το λάβουμε ως μία καλή πηγή, αλλά ας δούμε λίγο αυτό:

http://www.eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Parthenon.aspx


Συντελεστές της σελίδος αυτής :

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ»

1. ΟΜΑΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Επιστημονικός Υπεύθυνος του Έργου:
Νίκος Γ. Μοσχονάς
Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Επιστημονικός Συνεργάτης του Έργου:
Λεωνίδας Καλλιβρετάκης
Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Συντονίστρια Υλοποίησης-Υπεύθυνη Προβολής του Έργου:
Ελένη Γραμματικοπούλου
Υπεύθυνη Μορφωτικών Εκδηλώσεων Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Σύμβουλος για θέματα Internet:
Αγγελική Βόσσου
Υπεύθυνη Δικτυακών Τόπων Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Σύμβουλος Υλοποίησης του Έργου:
Κλαίρη Φωνιαδάκη
Τεχνικός Έρευνας-Υπεύθυνη Γραφείου Διαμεσολάβησης Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

2. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Επιστημονικοί συνεργάτες:
Χριστίνα Αγριαντώνη, Καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Κωνσταντίνος Ανανιάδης, Αρχαιολόγος, υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Νάσια Γιακωβάκη, Ιστορικός, Διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Σπύρος Γκούνης, Ιστορικός, Μ Δ Ειδίκευσης Πανεπιστημίου Leeds, υπ. Διδάκτωρ
Ιονίου Πανεπιστημίου
Χριστόφορος Δημησιάνος, Ιστορικός
Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
Μανώλης Κορρές, Καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Τομέας Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού, Εργαστήριο Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής
Μαρία Κουμανταροπούλου, Αρχιτέκτονας, Διεύθυνση Πολιτιστικών Κτηρίων και Αναστήλωσης Νεωτέρων Μνημείων, ΥΠ.ΠΟ.
Γεράσιμος Μέριανος, Δρ Βυζαντινής Ιστορίας, Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Μάριος Μιχαηλίδης, Αρχιτέκτονας, Διεύθυνση Πολιτιστικών Κτηρίων και Αναστήλωσης Νεωτέρων Μνημείων, ΥΠ.ΠΟ.
Νίκος Γ. Μοσχονάς, Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Αικατερίνη Μουσαδάκου, Ιστορικός, Μ Δ Ειδίκευσης, υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Χαράλαμπος Μπούρας, Ομότιμος Καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
Γιάννης Νίκου, Αρχαιολόγος, Μ Δ Ειδίκευσης Πανεπιστημίου Λονδίνου, υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Μαρία Παντελίδου-Γκόφα, Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
Γιάννης Στόγιας, Αρχαιολόγος – Νομισματολόγος
Κορνηλία Χατζηασλάνη, Αρχιτέκτων-Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη του Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης
Άλκηστις Χωρέμη, Αρχαιολόγος, Επίτιμη Έφορος Ακροπόλεως

Μετάφραση:
Σπύρος Δραΐνας, Δρ Πολιτικών Επιστημών
Γιάννης Μαρκούρης, Ιστορικός, Μ Δ Ειδίκευσης Πανεπιστημίου Saint Andrews, υπ. Διδάκτωρ Ιονίου Πανεπιστημίου

Φωτογράφηση-Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων:
Κωστής Καλλιβρετάκης, Φωτογράφος
Σέργιος Ν. Μοσχονάς, Ιστορικός, Φωτογράφος Ιστορικού Τοπίου

Επιμέλεια Κειμένων:
Ευγενία-Χριστίνα Γραμματικοπούλου
Κατερίνα Δέδε, Ιστορικός, υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

3. ΑΡΧΕΙΟ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

Επιστημονική Επίβλεψη-Ιστορική Τεκμηρίωση:
Λεωνίδας Καλλιβρετάκης
Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Αρχιτεκτονική Τεκμηρίωση:
Ιωάννα Τραχανά
Αρχιτέκτων

Φωτογράφηση-Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων:
Κωστής Καλλιβρετάκης, Φωτογράφος

Επιμέλεια Κειμένων:
Κατερίνα Δέδε, Ιστορικός, υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου


Και αρχική σελίδα:
http://www.eie.gr/archaeologia/gr/index.aspx

Επίσης, καλό θα είναι να διορθώσουμε την ορθογραφία του τίτλου, από το Παρθενόν, εις το Παρθενών.


Περί του Παρθενώνος ώς οντολογική υπόσταση διαβάζουμε....................................Ποτέ πριν και ποτέ μετά, ο ελληνικός κόσμος δεν έδωσε σε μια τέτοια ασύλληπτη σύνθεση, ένα μνημείο που να εκφράζει τα ιδανικά της πολιτείας, της θρησκείας και της τέχνης, όπου το ανθρώπινο πνεύμα υλοποιείται κι αποκτά μια ορατή, αιώνια μορφή, ενώ την ίδια στιγμή τα υλικά στοιχεία μεταστοιχειώνονται σε φορείς των πιο υψηλών κι ανέκφραστων πνευματικών μηνυμάτων........................................(Βλ Livpedia.gr http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B8%CE%B5%CE%BD%CF%8E%CE%BD%CE%B1%CF%82)

Προφανώς ο Αλέξανδρος εννοεί τον όρκο που έδωσαν οι συνασπισμένοι Έλληνες πριν από τη μεγάλη μάχη το 479 ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι δεν θα ανοικοδομούσαν τα ιερά που κατέστρεψαν οι Πέρσες για να θυμίζουν στις επερχόμενες γενιές τη βαρβαρότητακαι την ασέβειά τους. Πράγματι, όταν οι Πέρσες ανέβηκαν στην Ακρόπολη κατέστρεψαν το λεγόμενο ''Προπαρθενώνα'' ο οποίος ήταν στα πρώτα στάδια της ανέγερσής του. Τα τμήματά του όμως τα ετοίχισε ο Θεμιστοκλής στη βόρεια κλιτύ της Ακρόπολης για να την ενισχύσει τα οποία και βλέπουμε εμείς σήμερα. Η κρηπίδα όμως του ναού έμεινε ανέπαφη και μάλιστα χρησιμοποιήθηκε αργότερα για την κατασκευή του Μεγάλου Ναού της Αθηνάς δηλαδή του Παρθενώνος.
Αλέξανδρε διαφωνώ. Ο Ναός είναι φώς. Τα κατεστραμένα τμήματα του Προπαρθενώνα είναι ακόμα εκεί για να μας θυμίζουν την ασέβεια των βαρβάρων.

Καὶ μόνο ἡ ἀθέτηση τῶν ὅρκων ἀπὸ τὸν Περικλῆ, εἶναι μέγιστη Ὕβρις...

Ύβρις, είναι το γεγονός ότι αθετήθηκαν οι όρκοι και όχι ο Παρθενών, ως Ναός, ούτε έστω ως ένα κτίσμα. Έκτος, αν θεωρούμε ύβρις κάθετι που δημιουργήθηκε επί Περικλέους.

Οἱ πέτρες τὰ μάρμαρα καὶ ἡ ἀρχιτεκτονική του βράχου, σίγουρα δὲν ἀποτελοῦν Ὕβρις.

Δὲν πρέπει ὅμως νὰ κοιτᾶμε τὸν προορισμό, ἀλλὰ τὰ ταξίδι!

Ὁ Ἀλέξανδρος καθότι ἀρχαιολόγος καὶ γνώστης τῆς ἱστορίας, σίγουρα θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς δώσει πληροφορίες ἢ τουλάχιστον ἐρεθίσματα γιὰ τὴν συνέχεια τῆς ἀναζήτησης.

Ἀναμένουμε.......

Προφανώς ο Αλέξανδρος εννοεί τον όρκο που έδωσαν οι συνασπισμένοι Έλληνες πριν από τη μεγάλη μάχη το 479 ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι δεν θα ανοικοδομούσαν τα ιερά που κατέστρεψαν οι Πέρσες για να θυμίζουν στις επερχόμενες γενιές τη βαρβαρότητακαι την ασέβειά τους. Πράγματι, όταν οι Πέρσες ανέβηκαν στην Ακρόπολη κατέστρεψαν το λεγόμενο ''Προπαρθενώνα'' ο οποίος ήταν στα πρώτα στάδια της ανέγερσής του. Τα τμήματά του όμως τα ετοίχισε ο Θεμιστοκλής στη βόρεια κλιτύ της Ακρόπολης για να την ενισχύσει τα οποία και βλέπουμε εμείς σήμερα. Η κρηπίδα όμως του ναού έμεινε ανέπαφη και μάλιστα χρησιμοποιήθηκε αργότερα για την κατασκευή του Μεγάλου Ναού της Αθηνάς δηλαδή του Παρθενώνος.
Αλέξανδρε διαφωνώ. Ο Ναός είναι φώς. Τα κατεστραμένα τμήματα του Προπαρθενώνα είναι ακόμα εκεί για να μας θυμίζουν την ασέβεια των βαρβάρων.

Αν δεν κάνω λάθος υπάρχει η άποψη πως ο λεγόμενος "προπαρθενώνας", βρισκόταν (όντας μικρότερος σε μέγεθος) μεταξύ του Ερέχθειου και του Παρθενώνα και όχι "κάτω" από τον Παρθενώνα που έχτισε ο Περικλής.
Σαφώς ο Αλέξανδρος γνωρίζει περισσότερα, οπότε αναμένουμε.

Ως αρχαιολόγος επίτρεψε μου Παναγιώτη να σου πω μετά βεβαιότητος ότι με τον όρο Προπαρθενών εννοούμε το κτίριο που άρχισε να θεμελιώνεται από τον Κλεισθένη στο τέλος του 6ου αιώνα αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ λόγω της Περσικής εισβολής. Οι Πέρσες έκαψαν και κατέστρεψαν ότι είχε ανεγερθεί μέχρι τότε δηλαδή τους πρώτους μαρμάρινους σπονδύλους τους οποίους βλέπουμε εμείς σήμερα. Δεν ξέρω εάν είσαι από Αθήνα αλλά εάν βρεθείς στην πλατεία Μοναστηρακίου και κοιτάξεις προς τον βράχο θα τους δεις να βρίσκονται ακόμα εκεί. Εκείνος που βρισκόταν ανάμεσα στον μετέπειτα Παρθενώνα και το μετέπειτα Ερεχθείον ήταν ο ''αρχαίος νεώς΄΄ που στέγαζε το πανάρχαιο ξύλινο άγαλμα της Αθηνάς το οποίο έντυναν με τον πέπλο που έφερναν στη γιορτή των Παναθηναίων.

Ἀν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη μου, ὅπως ὀρθότατα ἀνέφερε ὁ συνάδελφος ἀρχαιολόγος κος Περουκανέας, οἱ Ἀθηναίοι, ἀμέσως μετὰ τὰ Περσικά, ἔδωσαν ὅρκο ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ξαναχτίσουν τὰ τῆς Ἀκροπόλεως κτίσματα, γιὰ νὰ μείνουν ἐς ἀεὶ ἀνάμνησιν τῆς τῶν Περσῶν ἀσεβείας καὶ βαρβαρότητος. Ὁ ὅρκος αὐτὸς βέβαια εἶχε ἡμερομηνία λήξεως, ὅπως φαίνεται μέχρι τῶν ἡμερῶν μας. Ἄρα ἀσέβεια καὶ Ὕβρις...
Τὸ ὅτι ἐνσωμάτωσαν τὰ σπόλια στὰ μνημεία ποὺ ἀνέγειραν, δὲν ἔχει νὰ κάνει μὲ θεοσέβεια ἢ τήρηση τοῦ ὅρκου των. Ἧταν πάγια τακτικὴ τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, πρὸς μείωση τοῦ κόστους ἀνεγέρσεως τῶν μνημείων, νὰ χρησιμοποιοῦν προϋπάρχον ὑλικό. Παράλληλα μπορεῖ νὰ δεῖ κανεὶς στὰ Μακρὰ Τείχη, στὸν Ναὸ τῶν Δελφῶν, στὸν τύμβο τῶν τάφων τῆς Βεργίνας. Ἄλλωστε φρόντιζαν τὰ τμήματα αὐτὰ νὰ τοποθετοῦνται στὴν θεμελίωση ἢ τὴν ὑποθεμελίωση, πράγμα τὸ ὅποῖο τὰ καθιστᾶ μὴ ὄρατά στὸν ἐπισκέπτη τοῦ μνημείου.
Θὰ πρέπει ἐπιπλέον νὰ ἐξετάσουμε ἐὰν ὁ Παρθενῶν ἤταν ναὸς ἢ θησαυρός - θησαυροφυλάκειο. Ὁ Ναὸς τῆς Ἀκροπόλεως, τὸ σέβασμα, ὅπου καὶ τὸ λατρευτικὸ ἄγαλμα, ἤταν τὸ Ἐρέχθειο, κτίσμα τὸ ὁποῖο στεγάζει σειρὰ ἀπὸ λατρεῖες, γιὰ αὐτὸ καὶ ἡ ἰδιαίτερη ἀρχιτεκτονική του. Ἀν λάβουμε ὑπόψιν μας τὸ συμβὰν στὰ χρόνια τοῦ Δημητρίου Φαληρέως, ὅπου ἀπογύμνωσαν τὸ ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς ἀπὸ τὸ χρυσὸ καὶ τὸ ἀντικατέστησαν ἀπὸ χαλκό, συνηγορεῖ μὲ τὴν ἄποψη τοῦ θησαυροῦ. Ἄλλωστε οἱ θησαυροὶ ἤταν ναόσχημα οἰκοδομήματα, ὅπου φυλάσσονταν τὰ πρὸς τὸν Θεὸ ἀναθήματα. Μήπως γιὰ αὐτὸ καὶ τὰ ὅπλα - οἱ ἀσπίδες - ἀπὸ τὴν μάχη στὸν Γρανικὸ τοποθετήθηκαν στὸν Παρθενώνα;
Ἀς μὴν λησμονοῦμε ἐπιπλέον τὴν ἀντίδραση μερίδος τῶν Ἀθηναίων ὅταν ἐπρόκειτο νὰ κατασκευαστεῖ ἡ Ἀκρόπολη. Ἀς μὴν λησμονοῦμε τὴν ἀπεικόνιση τῶν μορφῶν τοῦ Περικλὴ καὶ τοῦ Φειδίου στὴν ἀσπίδα τοῦ ἀγάλματος τῆς Θεᾶς.... Αὐτὰ δὲν ἀποτελοῦν Ὕβριν;
Ἀναφορικὰ μὲ τὸ ἐὰν ἀποτελεῖ σύμβολο τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀνὰ τοὺς αἱῶνες, καὶ ἐδῶ ὑπάρχουν ἐνστάσεις. Πρῶτον κατασκευάστηκε μὲ χρήματα βιαίως ἀρπαχθέντα ἀπὸ τοὺς συμμάχους, ὅταν ἡ Ἀθηναἱκὴ Συμμαχία μετατράπηκε σὲ Ἡγεμονία. Δὲν εἶμαι σὲ θέση νὰ γνωρίζω κατὰ πόσο μία τέτοια κίνηση θὰ μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ὅτι ἐκφράζει τοὺς ὑπολοίπους... Ἄρα ἐκτὸς ἀπὸ σύμβολο Ὕβρεως, πάμε καὶ σὲ σύμβολο ἐπιβολῆς καὶ ἀδικίας...
Σύμβολο θεωρήθηκε μετὰ τὸν Διαφωτισμὸ ἀπὸ ξένους περιηγητές, οἱ ὅποίοι ἔρχονταν στὴν Ἀθήνα στὸ πλαίσιο τοῦ κλασικισμοῦ καὶ τοῦ ρομαντισμοῦ. Δηλαδὴ τέλη 18ου - ἀρχὲς 19ου αι. Ἄρα ἐπιβάλλεται ἔξωθεν ὡς σύμβολο τοῦ Ἑλληνισμοῦ.
Ἀν θέλαμε νὰ βροῦμε σύμβολο τοῦ Ἑλληνισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνατρέξουμε σὲ Πανελλήνια Ἱερά, ὅπου τελοῦνταν Πανελλήνιοι Ἀγῶνες ποὺ σκοπὸ εἶχαν τὴν ἐπιβεβαίωση τῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνότητος. Ἡ Ἀκρόπολη συνδέεται μὲ τὰ Παναθήναια, τὰ ὅποία, ὅμως, ΠΟΤΕ δὲν ἔλαβαν τὸν χαρακτήρα Πανελληνίων Ἀγώνων, ἀσχέτως ἀν γιὰ πολιτικὲς σκοπιμότητες καλοῦσαν σποραδικὰ καὶ ἀθλητὲς ἀπὸ συμμαχικὲς πόλεις. Ἀν θέλουμε νὰ μιλάμε λοιπὸν γιὰ σύμβολο τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ κάνουμε λόγο γιὰ τὸν Ναὸ τοῦ Διὸς στὴν Ὀλυμπία ἢ τοῦ Ἀπόλλωνος στοὺς Δελφούς, ὄχι ὅμως τὸν Παρθενώνα.
Ἀναφορικά, δέ, μὲ τὰ σύμβολα, εἶναι ἀδιανόητο νὰ θεωρεῖται σύμβολο τῆς Θεσσαλονίκης ὁ Λευκὸς Πύργος, τὸ Κανλὶ Κουλὲ ἢ Πύργος τοῦ Αἴματος, ἢ γιὰ τὴν Ρόδο τὸ Κάστρο τῶν Ἰπποτῶν....Λεπτομέρειες βέβαια θὰ παρατηρήσετε καὶ ὀρθῶς....
Ὡς μνημεῖο ἀρχιτεκτονικῆς ὁ Παρθενῶν εἶναι ἄψογο. Δὲν τὸ ἀμβισβητεῖ κανεὶς αὐτό. Ἀλλὰ νὰ θεωρεῖται μνημεῖο τοῦ φωτὸς ἢ σύμβολο τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶναι ἄτοπον.... Θησαυρὸς στὴν ἀρχαιότητα, ἐκκλησία στὰ βυζαντινὰ χρόνια, πυριτιδαποθήκη καὶ τζαμὶ στὴν ὀθωμανοκρατία. Προϊὸν Ὑβρεως καὶ ἐς ἀεὶ ἐνθύμησις τῆς Ἀθηναϊκῆς Τυρρανίας. Ἀπὸ πολλοὺς κωμικοὺς, δέ, θεωρεῖται τὸ περίκλειο πρόγραμμα ὑπεύθυνο γιὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Πελοποννησιακοῦ Πολέμου, καθὼς ὑπεξαιρέθηκαν πολλὰ χρήματα ἀπὸ τὸν Περικλὴ καὶ την παρέα του καὶ κάπως ἔπρεπε νὰ στραφεῖ ἀλλοῦ ἡ προσοχὴ τοῦ κόσμου. Τὸ ὑπαινίσσεται ὁ Πλούταρχος στὸν βίο Περικλέους, καθὼς δὲν μᾶς ἔχουν διασωθεῖ πολλὰ κείμενα ἀπὸ τότε.... Βλέπουμε ἐπομένως ποιούς κατὰ γράμμα ἀντιγράφουν οἱ ΗΠΑ......
Καὶ φανταστεῖτε μετὰ ἀπὸ 2500 χρόνια νὰ θεωροῦν οἱ τότε κάτοικοι τοῦ πλανήτη ὡς Μνημεῖο Φωτὸς τὸν Λευκὸ Οἶκο ἢ τὸ κτίριο τοῦ Διεθνοῦς Νομισματικοῦ Ταμείου, λόγῳ τῆς καλαισθήτου ἀρχιτεκτονικῆς του. Θὰ γελάσει κι ὁ κάθε πικραμένος!!!!!!

Μὲ ἐκτίμηση,

Ἀλέξανδρος

Υ.Γ. Ἰωάννη, ἀν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη μου, ὁ πρῶτος Παρθενῶν, ὅπως καὶ ὁ πρῶτος Ναὸς τοῦ Διὸς Ὀλυμπίου στὴν Ἀθήνα, ἄρχισε νὰ κατασκευάζεται ἐπὶ Πεισιστράτου καὶ ὄχι ἐπὶ Κλεισθένη. Ἴσως κάνω λάθος, ὁπότε διόρθωσέ με, μιᾶς καὶ, λόγῳ εἰδικότητος, ἔχω πολὺ καιρὸ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ μνημεία τῆς Ἀκροπόλεως.

Πριν συνεχίσω θα ήθελα πρώτα να αποσαφηνίσω μερικούς όρους γιατί είναι λογικό κάποιος που δεν γνωρίζει να μπερδευτεί.

Οι αρχαίοι ναοί έχουν ισχυρά θεμέλια τα οποία φθάνουν έως το στερεό έδαφος ή μέχρι το φυσικό βράχο. Το υποστήριγμα αυτό λέγεται στερεοβάτης. Το ανώτατο τμήμα του στερεοβάτη λέγεται ευθυντηρία η οποία συνήθως βρίσκεται σε στάθμη λίγο πάνω από το έδαφος. Πάνω από την ευθυντηρία τοποθετείται η κρηπίς του ναού η οποία αποτελείται συνήθως από τρεις βαθμίδες. Η ανώτερη βαθμίδα λέγεται στυλοβάτης γιατί πάνω σε αυτόν στηρίζονται οι κίονες. Επίσης ένας ναός λέγεται περίπτερος όταν υπάρχει περιμετρικώς κιονοστοιχία.






Κάτω από τον σημερινό Παρθενώνα (η σωστή του ονομασία είναι μέγας ναός της Αθηνάς παρθένου), υπάρχει ένα τεράστιο πώρινο θεμέλιο. Ο στερεοβάτης αυτός κατασκευάστηκε την εποχή του Κλεισθένη (μετά το 510π.Χ) και ΘΑ έφερε ένα δωρικό εξάστυλο περίπτερο ναό ο οποίος όμως δεν υψώθηκε ποτέ πάνω από τον στερεοβάτη. Το ναό αυτό ονομάζουμε ''Προπαρθενώνα Ι''.
Πάνω στο στεροβάτη άρχισε να ιδρύεται μετά τη μάχη του Μαραθώνα (490π.Χ) ένας νέος ναός ο λεγόμενος ''Προπαρθενών ΙΙ''. Μέχρι την εισβολή των Περσών στην Αθήνα (480) είχαν ανεγερθεί μόνο τα κατώτερα τμήματα των τοίχων και οι κατώτεροι σφόνδυλοι των κιόνων. Φυσικά ούτε αυτός ο ναός ολοκληρώθηκε αφού καταστράφηκε και φτάσαμε έως το 448/447 π.Χ οπότε και ξεκίνησε η οικοδόμηση του Παρθενώνα που αντικρύζουν τα μάτια μας.
Τέλος πρέπει να σημειώσω ότι πρίν το 510 υπήρχε στη θέση αυτή ο ''Πρωταρχικός Παρθενών'' του Σόλωνα στις αρχές του 6ου αιώνα ο οποίος γκρεμίστηκε για να οικοδομηθεί ο Προπαρθενών Ι.
Το θέμα της μορφής της Ακροπόλεως των Αθηνών πριν τα Περσικά προκαλεί συνεχώς συζητήσεις και αντιπαραθέσεις μεταξύ των επιστημόνων. Ελπίζω να μην σας μπέρδεψα περισσότερο.

Ἐρώτηση: Πόθεν συνεπάγεται ὅτι ἡ σωστὴ ὀνομασία εἶναι "μέγας ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς Παρθένου"; Ποιός ὁ λόγος ὑπάρξεως δύο ναῶν (Ἐρεχθείου καὶ Παρθενῶνος) τόσο κοντά; Τὸ λατρευτικὸ ξόανο τῆς Θεᾶς εὐρισκόταν στὸ Ἐρεχθεῖο. Ἐκεῖ τελοῦνταν ἡ λατρεία. Πολλοὶ ἀρχαιολόγοι (Τραυλός, Dinsmoor κ.α.) μιλοῦν γιὰ 2 προπαρθενῶνες, ὁ πρωιμότερος ἐκ τῶν ὁποίων χρονολογεῖται τὸν 6ο αι. π.Χ. Ἄλλοι (Schuchhardt κ.α.) μιλοῦν γιὰ ἕναν καὶ ἀποδίδουν τὰ τμήματα τοῦ 6ου αι. στὸν ἀρχαῖον νεών. Γενικὰ μπέρδεμα. Ἐπιπλέον, ὁ πρόπαρθενῶν ποὺ καταστράφηκε ἀπὸ τοὺς Πέρσες, εἴμαστε σὲ θέση νὰ γνωρίζουμε ἐὰν χτίζονταν γιὰ νὰ στεγάσει τὸ λατρευτικὸ ἄγαλμα - ξόανο τῆς Θεᾶς;Δυστυχῶς ὄχι...Πρὸ τοῦ Δημοσθένους, ὁ ὁποῖος καὶ εἰσήγαγε τὸν ὅρο Παρθενῶν, τὸ κτίσμα ὀνομαζόταν Ἑκατόμπεδον. Ὁ ὅρος ἐχει νὰ κάνει μὲ τὶς διαστάσεις, ἀν καὶ οἱ διαστάσεις τοῦ Παρθενῶνος δὲν ἀρμόζουν σὲ ἑκατόμπεδο κτίριο, καθὼς εἶναι μικρότερο. Τὸ ὅτι μπορεῖ νὰ θεωρεῖται ναὸς, δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι. Ἡ ἔρευνα καὶ δὴ ἡ ἀρχαιολογικὴ δὲν μπορεῖ νὰ μένει σὲ στεγανά. Ὁφείλει νὰ προβληματίζεται καὶ νὰ μὴν δέχεται τίποτε ὡς θέσφατον. Δυστυχῶς τὰ κατάλοιπα ποὺ μᾶς σώζονται φθάνουν μόλις τὸ 10% καὶ ἀπὸ αὐτὰ προσπαθοῦμε νὰ ἀνασυνθέσουμε τὴν εἰκόνα. Λύσεις μᾶς δίδουν τὰ ἐρωτήματα καὶ μόνο, πέρα ἀπὸ στεγανὰ καὶ αὐθεντίες. Γιατὶ λοιπὸν δύο ναοὶ τόσο κοντά; Ὁ ἕνας ἀφιερωμένος στὴν Ἀθηνὰ γιὰ τὴν νίκη τῶν Ἀθηναίων, ὅπως ἀναφέρει ἡ Μπρούσκαρη;Καὶ τότε πρὸς τί καὶ ὁ Ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς Νίκης; Καὶ γιατὶ ὁ δεύτερος - ὁ Παρθενῶν - νὰ μὴν εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν λατρεία; Μήπως πρέπει ἀλλοῦ νὰ βροῦμε τὴν λύση; Μήπως εἶναι ὅντως θησαυρὸς; Μῆπως συνηγορεῖ σὲ αὐτὸ ἡ μορφὴ καὶ ἠ χρήση τοῦ ὀπισθοδόμου; Ἁπλὲς ἀπορίες... Μετὰ ἀπὸ τόσα χρόνια συνεχοῦς παρουσίας καὶ ἐπεμβάσεων στὸ μνημεῖο, ἡ ἀπάντηση δύσκολα θὰ βρεθεῖ.

Αλέξανδρε,αναφέρεις

Ἀν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη μου, ὅπως ὀρθότατα ἀνέφερε ὁ συνάδελφος ἀρχαιολόγος κος Περουκανέας, οἱ Ἀθηναίοι, ἀμέσως μετὰ τὰ Περσικά, ἔδωσαν ὅρκο ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ξαναχτίσουν τὰ τῆς Ἀκροπόλεως κτίσματα, γιὰ νὰ μείνουν ἐς ἀεὶ ἀνάμνησιν τῆς τῶν Περσῶν ἀσεβείας καὶ βαρβαρότητος. Ὁ ὅρκος αὐτὸς βέβαια εἶχε ἡμερομηνία λήξεως, ὅπως φαίνεται μέχρι τῶν ἡμερῶν μας. Ἄρα ἀσέβεια καὶ Ὕβρις...

Έχεις υπόψιν σου κάποια αρχαία πηγή που να αναφέρει ότι αυτό τον όρκο τον έδωσαν μόνον οι Αθηναίοι;

Επίσης,για ποιό λόγο έχουμε στον βράχο της Ακροπόλεως δύο ναούς διαφορετικού ρυθμού;

Μάριε πρόκειται γιὰ τὸν ὅρκο τῶν Ἑλλήνων στὶς Πλαταιές. Μετείχαν οἱ Ἀθηναίοι καὶ ὁρκίστηκαν. Θὰ πρέπει νὰ δοῦμε ποιοί ἄλλοι μετείχαν καὶ ἀνοικοδόμησαν ναοὺς ἕπειτα. Δὲν μετείχαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες στὶς Πλαταιές. Ἐπίσης θὰ πρέπει να δοῦμε ποιά ἱερὰ καταστράφηκαν καὶ ἀνοικοδομήθηκαν. Κυρίως σὲ Στερεά, διότι Μακεδονία, Θεσσαλία δὲν καταστράφηκαν, Πελοπόννησος δὲν γνώρισε κατοχὴ Περσῶν.
Ἀναφορικὰ μὲ τοὺς ναούς, μἀλλον ἀναφέρεσαι στὸ Ἐρέχθειο καὶ τὸν Παρθενῶνα. Ὁ Ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς Πολιάδος, ἡ ἀρχαιότερη λατρεία, ἀπὸ τὰ μυκηναϊκὰ χρόνια, στεγαζόταν στὸ Ἐρέχθειο. Ἑκεῖ καὶ τὸ ξόανο τῆς Θεᾶς, ὄπου κατέληγε ἡ πομπή τῶν Παναθηναίων. Ἑκεῖ τὰ παλαιότερα σεβάσματα τῶν Ἀθηνῶμ (μαρτύριο Ποσειδῶνος, τάφος Κέκροπος, Οἰκουρὸς ὄφις κτλ.). Τὸ Ἐρέχθειο πραγματικὰ ἀποτελεῖ ἐντυπωσιακὸ καὶ ἰδιαίτερο κτίσμα. Μὲ προβληματίζει τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἀρριανὸς ἀναφέρει ὁτι ὁ Ἀλέξανδρος ἔστειλε τὶς ἀσπίδες ὡς ἀνάθημα στὴν Ἀθηνὰ Πολιάδα καὶ βρέθηκαν στὸν Παρθενῶνα. Μήπως έπειδὴ δὲν ἤταν ναὸς, τουλάχιστον γιὰ κάποια χρόνια;Ἀν ἤταν ναὸς καὶ τὸ ἄγαλμα λατρευτικό, μὲ πόση εὐκολία τὸ ἀπογυμνώνει κανεῖς ἀπὸ τὸ χρυσάφι σὲ ὥρα ἀνάγκης, ὅπως ἔκανε ὁ Φαληρέας; Ὁ Ναὸς τῆς Πολιάδος Ἀθηνᾶς, τὸ Ἐρέχθειο δηλαδή, θεωροῦνταν Ναὸς τῆς προστάτιδος τῆς πόλης καὶ τῆς Ἀττικῆς. Ὁ Παρθενῶν ἐπομένως τί; ἀν δεχθοῦμε ὅτι ἤταν ναός, καὶ λάβουμε ὑπόψιν ὅτι κατασκευάστηκε μὲ τὰ λεφτὰ τῶν συμμάχων, μετὰ τὴν μεταφορὰ τοῦ ταμίου ἀπὸ τὴν Δῆλο, νὰ ποῦμε ὅτι ἤταν ναὸς τῆς προστάτιδος Θεᾶς τῆς Ἡγεμονίας; Δηλαδὴ ναὸς τῆς αθηναϊκῆς τυρρανίας καὶ ἀδικίας; Σίγουρα τὸ κτίσμα δὲν θὰ πρέπει νὰ τὸ δοῦμε ἕξω ἀπὸ πολιτικὲς προπαγάνδας, ἐντυπωσιασμοῦ καὶ ἐπιβολῆς λοιπόν. Δυστυχῶς ἢ εύτυχῶς, θέματα πολύπλοκα καὶ δύσκολα νὰ ἀπαντηθοῦν ἐδῶ. Ὅπως καὶ νὰ ἔχει ὅμως, τὸ περίκλειο πρόγραμμα, παρὰ τὰ ὅσα ἐκπληκτικὰ ἀρχιτεκτονήματα μᾶς ἔχει δώσει, δὲν παύει νὰ εἶναι ἀπτὴ ἀπόδειξη τῆς ἀθετήσεως τοῦ ὅρκου τῶν Ἀθηναίων, γεγονὸς τὸ ὅποῖο ἀποτελεῖ Ὕβριν......

Αλέξανρε λές :Ποιός ὁ λόγος ὑπάρξεως δύο ναῶν (Ἐρεχθείου καὶ Παρθενῶνος) τόσο κοντά; Τὸ ὅτι μπορεῖ νὰ θεωρεῖται ναὸς, δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι. . Γιατὶ λοιπὸν δύο ναοὶ τόσο κοντά; Ὁ ἕνας ἀφιερωμένος στὴν Ἀθηνὰ γιὰ τὴν νίκη τῶν Ἀθηναίων, ὅπως ἀναφέρει ἡ Μπρούσκαρη;Καὶ τότε πρὸς τί καὶ ὁ Ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς Νίκης; Καὶ γιατὶ ὁ δεύτερος - ὁ Παρθενῶν - νὰ μὴν εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν λατρεία;

Αλέξανδρε,με όλο το θάρρος και χωρίς να δηλώνω οτι γνωρίζω,θές να μας πείς οτι ξέρεις το πώς λειτουργεί ο Παρθενών;Το πώςλειτουργούν οι ναοί γενικά;