- ερώτηση: ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Πλάτωνα και Αριστοτέλη - .-= Η ΣΟΦΙΑ =-.
Ομολογουμενως η συνοπτικη εικονα που εδωσες, καθως τα διαβαζα, εδωσε μια ξεχωρη βλεψη, στο εργο του Αριστοτελη.
Μιας και στο φορουμ της γνωσης, αφησες να εννοηθει πως η επιστημη δεν είναι σε θεση να δωσει απαντησεις, για τα οσα σαν (πνευματα) αναρωτιομαστε, καλο θα ηταν να βρισκεις λιγο χρονο και να φωτιζεις με τον τροπο και τις σκεψεις σου, αυτά που κατά καποιο τροπο (πειρες), από κάθε σοφο ανθρωπο.
Εχω να προτυνω κατι ομορφο σε σενα.
Στο κειμενο σου, *(25.2.2008) στα περι ψυχης και θεου, οπου αναφερεις τη λεξη Υλη, αντικατεστησε την το με την λεξη ΣΚΕΨΗ, και οπου αναφερεις την λεξη μορφη, με την λεξη ΛΟΓΟ.
Για τα οσα γραφει για το θεο, βρε παιδι μου...
quote:
Ωστόσο με την συνηθισμένη του αστάθεια, ο Αριστοτέλης παριστάνει τον Θεό ως αυτεπίγνωτο πνεύμα. Ένα μάλλον μυστηριώδες πνεύμα. Γιατί ο Θεός του Αριστοτέλη δεν κάνει ποτέ τίποτα. Δεν έχει επιθυμίες, ούτε θέληση, ούτε σκοπό.Είναι δραστηριότητα τόσο καθαρή ώστε δεν δρα ποτέ. Είναι απόλυτα τέλειος. Γι'αυτό δεν μπορεί να επιθυμήσει τίποτα. Η μόνη του ασχολία είναι να παρατηρεί την ουσία των πραγμάτων. Και επειδή είναι ο ίδιος η ουσία όλων των πραγμάτων, η μορφή όλων των μορφών, η μόνη του απασχόληση είναι να παρατηρεί τον εαυτό του.
……λες....και με…. κοιταξε!
το γραφω και με χιουμοριστικη διαθεση, μιας και όταν δεν δουλευω (για να συντηρησω το κουφαρι μου)... αυτά κανω.
Nα εισαι παντα καλα.
Βρήκα λίγο χρόνο σήμερα , για να συνεχίσω τις διαφορές και τις ομοιότητες μεταξύ Πλάτωνα και Αριστοτέλη . Θα αναφερθώ στην θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα όσο μπορώ πιο περιληπτικά (παρ'όλο ότι θα χρειασθούν μερικά μηνύματα για να καλυφθεί το θέμα). Και αφού τελειώσει το μεγάλο αυτό κεφάλαιο της όλης φιλοσοφικής τοποθέτησης του Πλάτωνα, θα πρέπει να ακολουθήσει η κριτική (διαφωνία) του Αριστοτέλη.
Η περίφημη θεωρία των Ιδεών , που εξωραΐζεται και συσκοτίζεται από την φαντασία και την ποίηση του Πλάτωνα , είναι ένας αποθαρρυντικός λαβύρινθος για τον σύγχρονο μελετητή .
Η ιδέα ενός πράγματος μπορεί να είναι η «γενική ιδέα» της τάξεως στην οποία ανήκει (η ιδέα του Γιάννη , του Κώστα ή του Παύλου , είναι άνθρωπος) , ή μπορεί να είναι ο νόμος ή οι νόμοι σύμφωνα με τους οποίους το πράγμα λειτουργεί (η ιδέα του Γιάννη θα μπορούσε να είναι ο περιορισμός όλης της συμπεριφοράς του στους «φυσικούς νόμους») , ή θα μπορούσε να είναι ο τέλειος σκοπός και το τέλειο ιδεώδες προς τα οποία το πράγμα και η τάξη του μπορούν να εξελιχθούν (η ιδέα του Γιάννη είναι ο Γιάννης της Ουτοπίας) .
Πολύ πιθανόν η Ιδέα είναι όλ’αυτά – ιδέα , νόμος και ιδεώδες.
Πίσω από τα επιφανειακά φαινόμενα και τις λεπτομέρειες που υποπίπτουν στις αισθήσεις μας είναι γενικοποιημένες , κανονικότητες και κατευθύνσεις εξέλιξης , οι οποίες δεν συλλαμβάνονται από τις αισθήσεις , αλλά γίνονται αντιληπτές από την λογική και την σκέψη .
Αυτές οι ιδέες , οι νόμοι και τα ιδεώδη , έχουν μεγαλύτερη διάρκεια – και γι’αυτό είναι πιο «πραγματικά» - παρά τα επί μέρους πράγματα που γίνονται αντιληπτά από τις αισθήσεις και δια μέσου των οποίων τα συλλαμβάνομε και τα συνάγομε :
Ο Άνθρωπος έχει περισσότερη διάρκεια παρά ο Γιάννης , ο Κώστας και ο Παύλος .
Αν χαράξω έναν κύκλο με το μολύβι μου , αυτός γεννιέται με το τρίψιμο του σβηστήρα μου , αλλά η έννοια του Κύκλου μένει στον αιώνα .
Αυτό το δέντρο στέκεται όρθιο και εκείνο το δέντρο πέφτει .
Αλλά οι νόμοι που καθορίζουν ποια σώματα θα πέσουν και πότε και πώς , δεν έχουν αρχή και τώρα και πάντοτε δεν θα έχουν τέλος .
Υπάρχει , όπως θα έλεγε ο λεπτός Σπινόζα , ένας κόσμος πραγμάτων που γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις και ένας κόσμος νόμων που συνάγονται με τη σκέψη .
Δεν βλέπομε τον νόμο των αντιθέτων τετραγώνων αλλά υπάρχει εδώ και παντού . Υπήρχε πριν αρχίσει το κάθε τι , και θα επιζήσει όταν όλος ο κόσμος των πραγμάτων θα είναι πια περασμένη ιστορία .
Εδώ είναι μια γέφυρα : οι αισθήσεις αντιλαμβάνονται τσιμέντο και σίδερο , που ανέρχονται σε χιλιάδες τόννους αλλά ο μαθηματικός βλέπει με τα μάτια του μυαλού την τολμηρή και λεπτή προσαρμογή όλου αυτού του όγκου των υλικών στους νόμους της μηχανικής , των μαθηματικών και της τεχνικής , τους νόμους σύμφωνα με τους οποίους πρέπει να γίνονται όλες οι καλές γέφυρες που έχουν γίνει .
Αν ο μαθηματικός είναι επίσης ποιητής , θα δει αυτούς τους νόμους να κρατούν την γέφυρα . Αν οι νόμοι παραβιασθούν , η γέφυρα θα γκρεμιστεί μέσα στο ποτάμι .
Οι νόμοι είναι ο Θεός που κρατάει τη γέφυρα μέσα στην παλάμη του .
ΥΓ.: Θα ακολουθήσει συνέχεια της θεωρίας των Ιδεών με άλλο μήνυμα.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Συνεχίζω για την θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα :
Ο Αριστοτέλης αφήνει να υπονοηθεί κάτι τέτοιο όταν λέει ότι ο Πλάτωνας εννοεί με τις ιδέες εκείνο που ο Πυθαγόρας εννοούσε με τους «αριθμούς» , όταν δίδασκε ότι αυτός ο κόσμος είναι κόσμος αριθμών (εννοώντας πιθανώς ότι ο κόσμος κυβερνιέται από μαθηματικές σταθερότητες και κανονικότητες) .
Ο Πλούταρχος μας λέει ότι κατά τον Πλάτωνα :
«Αεί ο Θεός γεωμετρεί» .
Όπως ο Σπινόζα εκφράζει την ίδια σκέψη , ο Θεός και οι οικουμενικοί νόμοι της σύνθεσης και της λειτουργίας είναι μία και η αυτή πραγματικότητα .
Για τον Πλάτωνα , όπως και για τον Μπέρτραντ Ράσσελ , τα μαθηματικά είναι γι’αυτόν τον λόγο το απαραίτητο προανάκρουσμα της φιλοσοφίας και η ανώτερη μορφή της .
Πάνω από την είσοδο της Ακαδημίας του ο Πλάτωνας είχε , σαν τον Δάντη , τοποθετήσει την επιγραφή :
«Μηδείς αγεωμέτρητος εισείτω» .
Χωρίς αυτές τις Ιδέες – αυτές τις γενικοποιήσεις , τις κανονικότητες και τα ιδεώδη – ο κόσμος θα ήταν για μας όπως πρέπει να είναι στα μάτια ενός νεογέννητου παιδιού , ένας όγκος από λεπτομέρειες που υποπίπτουν στις αισθήσεις μας χωρίς καμιά ταξινόμηση και καμιά έννοια . Γιατί μπορεί να δοθεί έννοια στα πράγματα μόνο αν τα ταξινομήσουμε και τα γενικοποιήσουμε , όταν βρούμε τους νόμους της ύπαρξής τους και την σκοπιμότητα και τις επιδιώξεις της δράσης τους .
Συνεπώς , ο κόσμος χωρίς ιδέες θα ήταν ένας σωρός από τίτλους βιβλίων που θα είχαν πέσει στην τύχη από τον κατάλογο , συγκρινόμενος με τους ίδιους τίτλους ταξινομημένους σύμφωνα με τις κατηγορίες τους , την αλληλουχία τους και τον σκοπό τους .
Θα ήταν σκιές μέσα σ’ένα υπόγειο εν συγκρίσει προς την ηλιοφώτιστη πραγματικότητα απ’έξω , που ρίχνει αυτές τις φανταστικές και απατηλές σκιές μέσα .
Γι’αυτό η ουσία μιας ανώτερης εκπαίδευσης είναι η έρευνα για ιδέες : για γενικοποιήσεις , νόμους συνεχείας , και ιδεώδη εξελίξεων .
Πίσω από τα πράγματα πρέπει ν’ανακαλύψουμε την σχέση και την έννοιά τους , τον τρόπο και τον νόμο της λειτουργίας τους , τον σκοπό και το ιδεώδες που εξυπηρετούν ή υποκρύπτουν . Πρέπει να ταξινομήσουμε και να συντονίσουμε την πείρα των αισθήσεών μας υπό την έννοια του νόμου και του σκοπού . Μόνο από την έλλειψη αυτού του στοιχείου το μυαλό του ηλίθιου διαφέρει από το μυαλό του Καίσαρα .
Έχοντας υπ’όψη του ο Πλάτωνας τις διάφορες απόψεις που θα μπορούσαν να υπάρξουν για την έννοια της ιδέας , χρησιμοποίησε μία ποικιλία εκφράσεων για τη δήλωσή τους . Από αυτές οι σπουδαιότερες είναι οι παρακάτω :
Ονομαστικές ενδείξεις για δήλωση των ιδεών :
Ιδέα, είδος, μορφή, ουσία, φύσις, γένος, παράδειγμα, αιτία, δύναμις, λόγος, αρετή, μονάς, ενάς .
Αντωνυμικές και ρηματικές ενδείξεις :
Τι εστί, αυτό καθ’αυτό, αυτό, ο έστιν, αυτού ο έστιν, εκάστου η ουσία, το ον, το όντως ον, το είναι, το εν επί πολλών, το πέρας, το παντελώς ον, το γνωστόν .
Επίσης χρησιμοποιεί και αφηρημένα ουσιαστικά :
Ιππότης (ιδέα του ίππου) , ανθρωπότης (ιδέα του ανθρώπου) ,
Καθώς και ουσιαστικά στον ενικό με άρθρο :
Ο ίππος .
Για να δηλώσει τα συγκεκριμένα όντα χρησιμοποιεί τον πληθυντικό :
Οι ίπποι , οι άνθρωποι (οι αισθητοί ίπποι και άνθρωποι) , καθώς και τις ενδείξεις : ομοιώματα, είδωλα, μιμήσεις, το γινόμενον και απολλύμενον, το δοξαστόν .
Για να δηλώσει τη σχέση αισθητών προς τις ιδέες :
Μετοχή, μετάληψις, μέθεξις, μετέχειν, μεταλαμβάνειν .
Κατά τον Πλάτωνα : Όλα τα όντα που υπάρχουν στον κόσμο είναι απομιμήματα ιδεών .
Ο Πλάτωνας προσθέτει ότι υπάρχει και ιδιαίτερη επιστήμη , η οποία μπορεί να ερευνήσει και να βρει τους νόμους , οι οποίοι διέπουν τον συνδυασμό και την ιεραρχική κλιμάκωση των ιδεών . Αυτή είναι η διαλεκτική , η οποια έχει την αρμοδιότητα να βρει , ποια είναι τα γένη , στα οποία κατατάσσονται οι ιδέες και ποια είναι η ιεραρχική τους σχέση .
Στον «Σοφιστή» με την διαλεκτική διερεύνηση ανακαλύπτεται ότι υπάρχουν πέντε ανώτατα οντολογικά γένη , οντολογικές κατηγορίες όπως λέμε στη σύγχρονη φιλοσοφική ορολογία :
Η ουσία, η ταυτότης, η στάσις, η κίνησις και η διαφορά (το έτερον θάτερον).
Σ’αυτές τις γενικές κατηγορίες ταξιθετούνται οι κατώτερες .
Οιαδήποτε από τις ιδέες πρέπει να αποτελεί ταυτότητα με τον εαυτό της , εν σχέσει όμως με τις άλλες ιδέες αποτελεί ετερότητα .
ΥΓ.: Συνεχίζεται η θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα στο επόμενο μήνυμα.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Ο Πλάτωνας μίλησε για κατάταξη, ιεραρχία, ταυτότητα και ετερότητα. Όπως γράφεις:
quote:
Πρέπει να ταξινομήσουμε και να συντονίσουμε την πείρα των αισθήσεών μας υπό την έννοια του νόμου και του σκοπού . Μόνο από την έλλειψη αυτού του στοιχείου το μυαλό του ηλίθιου διαφέρει από το μυαλό του Καίσαρα .
Αργότερα, θα μας πεις φαντάζομαι, πώς ο Αριστοτέλης αρίστευσε σε αυτή την ταξινομητική προσπάθεια. Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω μια διαφορετική άποψη, για το κακό που έκανε η ταξινόμηση στο πώς αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος τη θέση του στον κόσμο.
Πέρα από τους αρχαίους Έλληνες και στην «Γένεση» βλέπουμε ότι ένα από τα πρώτα καθήκοντα του Αδάμ ήταν να κατονομάσει τα ζώα και τα φυτά που υπάρχουν στη φύση. Επιφορτίστηκε δηλαδή με το έργο της ομαδοποίησης της πολυπλοκότητας των μορφών και διαδικασιών, της κατάταξής τους και της ονομασίας τους. Ο Αδάμ έτσι έμαθε να χαράζει νοητικές διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις διάφορες ομάδες. Έμαθε να χωρίζει τον κόσμο, να δημιουργεί νοητικά φράγματα.
Το έργο του Αδάμ ήταν τόσο επιτυχημένο, ώστε μέχρι σήμερα ξοδεύουμε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας ταξινομώντας, συγκρίνοντας και αντιδιαστέλλοντας, κατασκευάζοντας δηλαδή νοητικά φράγματα. Η λήψη μιας απόφασης σημαίνει τη χάραξη μιας διαχωριστικής γραμμής, ενός φράγματος ανάμεσα σε εκείνο που επιλέγεται και σε εκείνο που απορρίπτεται. Όταν επιθυμούμε κάτι, σημαίνει πως τραβάμε μια γραμμή ανάμεσα στα ευχάριστα και τα επώδυνα πράγματα και μετά βαδίζουμε προς τα πρώτα. Η μελέτη της ηθικής σημαίνει κατασκευή φράγματος ανάμεσα στο καλό και το κακό. Οι παραδοχές της ιατρικής επιστήμης σημαίνουν διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ασθένεια και την υγεία. Η ζωή μας όλη αντιπροσωπεύει μια διαδικασία χάραξης διαχωριστικών γραμμών.
Και η χάραξη διαχωριστικών γραμμών σημαίνει αναπόφευκτα κατασκευή αντιθέτων. Κι έχουμε καταλήξει να προβάλλει όλη η ζωή μας μέσα από αντιθέσεις. Όλα όσα θεωρούμε σοβαρά και σπουδαία αποτελούν τον έναν πόλο κάποιου ζεύγους αντιθέτων. Έτσι έχουμε καλό και κακό, ζωή και θάνατο, χαρά και πόνο, θεό και διάβολο, ελευθερία και δουλεία. Το ίδιο συμβαίνει με τις κοινωνικές και αισθητικές μας αξίες, ακόμη και για τις υψηλότερες νοητικές μας αφαιρέσεις.
Η ανάδυση των αντιθέτων σε τέτοιο βαθμό αποτελεί αναμφισβήτητα ανθρώπινη ιδιομορφία. Η φύση δεν γνωρίζει σχεδόν τίποτε για όλα αυτά. Δεν αναπτύσσεται σε αληθινούς και ψεύτικους βατράχους, σε ηθικά ή ανήθικα δέντρα, σε ορθούς ή λανθασμένους ωκεανούς. Ο Θορώ είπε πως η φύση δεν απολογείται ποτέ, κι αυτό προφανώς οφείλεται στο ότι η φύση δεν γνωρίζει την αντίθεση σωστό-λάθος και δεν μπορεί κατά συνέπεια να αναγνωρίσει αυτά που οι άνθρωποι φαντάζονται ως λάθη.
Ασφαλώς υπάρχουν πράγματα που αποκαλούμε «αντίθετα» στη φύση. Υπάρχουν μεγάλοι και μικροί βάτραχοι, μεγάλα και μικρά δέντρα, ώριμα και άγουρα πορτοκάλια. Αυτό όμως δεν αποτελεί πρόβλημα ούτε προκαλεί αγχωτικούς παροξυσμούς. Ακόμη και η ζωή και ο θάνατος που υπάρχουν στη φύση, δεν φαίνονται να παίρνουν τις τρομακτικές διαστάσεις που έχουν στον κόσμο των ανθρώπων. Γιατί στην ανθρώπινη κατανόηση, ο κόσμος των αντιθέτων είναι ένας κόσμος διαμάχης. Οποιοδήποτε φράγμα είναι μια γραμμή πυρός. Μόλις οριοθετήσει κανείς το φράγμα, μπαίνει στη μάχη, την αγωνιώδη μάχη της ζωής ενάντια στον θάνατο, του καλού ενάντια στο κακό, της ευχαρίστησης ενάντια στον πόνο.
Η ρίζα της όλης δυσκολίας βρίσκεται στην τάση μας να βλέπουμε τα αντίθετα ως εντελώς ασυμφιλίωτα και στην πίστη μας ότι η υπέρβασή τους σημαίνει εξαφάνιση των αρνητικών και ανεπιθύμητων πόλων των ζευγών των αντιθέτων. Πιστεύουμε ότι αν εξαφανίσουμε τον πόνο, το κακό, τον θάνατο, τα βάσανο και την ασθένεια, τότε θα ζήσουμε καλά. Και μέσα στην υπερπροσπάθειά μας να τονίσουμε το θετικό λησμονούμε πως το ορίζουμε πάντα σε σχέση με το αρνητικό. Χωρίς τη μέρα δεν θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε τη νύχτα και το αντίθετο. Η καταστροφή του αρνητικού σημαίνει πως την ίδια στιγμή καταστρέφουμε τις πιθανότητές μας να απολαύσουμε το θετικό. Κι έτσι καταλήγουμε να μας βαραίνει η αίσθηση της ολοκληρωτικής ματαιότητας.
Στον πρώτο τύπο φράγματος έχουμε τη χάραξη μιας διαχωριστικής γραμμής ανάμεσα σε διαφορετικά πράγματα. Στη συνέχεια, τα πράγματα αυτά αναγνωρίζονται σαν ομάδες ή τάξεις με ονόματα. Κατόπιν, χαράζουμε έναν δεύτερο τύπο φράγματος, μέσα στον πρώτο τύπο, και αρχίζουμε να μετράμε τα πράγματα μέσα στις ομάδες. Αν το πρώτο φράγμα δίνει μια τάξη πραγμάτων, το δεύτερο δίνει την τάξη των τάξεων των πραγμάτων.
Οι αριθμοί έκαναν τον άνθρωπο να υπερβεί με τέτοιο τρόπο τον συγκεκριμένο κόσμο, ώστε ο άνθρωπος ανακάλυψε πως ζούσε σε δύο κόσμους. Τον συγκεκριμένο ενάντια στον αφηρημένο, τον ιδεατό ενάντια στον πραγματικό, κ.ο.κ.
Και μετά εισήχθηκε ο τρίτος τύπος φράγματος. Ένα μετα-μεταφράγμα, γνωστότερο σαν άλγεβρα. Το πρώτο φράγμα παράγει μια τάξη. Το μετα-φράγμα παράγει μια τάξη από τις τάξεις. Το τρίτο ή μετα-μεταφράγμα παράγει μια τάξη από τις τάξεις των τάξεων, η οποία αποκαλείται μεταβλητή, γνωστή ως x, y ή z. Όπως ένας αριθμός μπορεί να αναπαραστήσει οποιοδήποτε πράγμα, έτσι και μια μεταβλητή μπορεί να αναπαραστήσει οποιονδήποτε αριθμό. Αυτό το τελευταίο φράγμα μετέτρεψε τις μετρήσεις σε συμπεράσματα, τους αριθμούς σε αρχές και αξιώματα.
Μήπως εντέλει η διαδικασία της ταξινόμησης μας στέρησε περισσότερα απ’ όσα μας χάρισε και μας απομάκρυνε από τον Θεό και τη φύση αντί να μας φέρει πιο κοντά τους;
Food for thought.
Καλημέρα,
Unseen
Στον κόσμο του Πνεύματος είμαστε πάντα στην αρχή.
Edited by - Unseen on 13/03/2008 11:50:44
Διάβασα το μήνυμά σου και θα απαντήσω στον προβληματισμό σου αργά το βράδυ.
Καλά σου φάνηκε ότι "σα... να γράφω μόνος μου", κι'ευχαριστώ για τη συμβολή σου μ'αυτό το μήνυμα.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
quote:
Και η χάραξη διαχωριστικών γραμμών σημαίνει αναπόφευκτα κατασκευή αντιθέτων. Κι έχουμε καταλήξει να προβάλλει όλη η ζωή μας μέσα από αντιθέσεις. Όλα όσα θεωρούμε σοβαρά και σπουδαία αποτελούν τον έναν πόλο κάποιου ζεύγους αντιθέτων. Έτσι έχουμε καλό και κακό, ζωή και θάνατο, χαρά και πόνο, θεό και διάβολο, ελευθερία και δουλεία. Το ίδιο συμβαίνει με τις κοινωνικές και αισθητικές μας αξίες, ακόμη και για τις υψηλότερες νοητικές μας αφαιρέσεις.
Ειλικρινά ενδιαφέρουσα άποψη, που σε συνδυασμό με την
quote:
Η ρίζα της όλης δυσκολίας βρίσκεται στην τάση μας να βλέπουμε τα αντίθετα ως εντελώς ασυμφιλίωτα και στην πίστη μας ότι η υπέρβασή τους σημαίνει εξαφάνιση των αρνητικών και ανεπιθύμητων πόλων των ζευγών των αντιθέτων. Πιστεύουμε ότι αν εξαφανίσουμε τον πόνο, το κακό, τον θάνατο, τα βάσανο και την ασθένεια, τότε θα ζήσουμε καλά. Και μέσα στην υπερπροσπάθειά μας να τονίσουμε το θετικό λησμονούμε πως το ορίζουμε πάντα σε σχέση με το αρνητικό. Χωρίς τη μέρα δεν θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε τη νύχτα και το αντίθετο. Η καταστροφή του αρνητικού σημαίνει πως την ίδια στιγμή καταστρέφουμε τις πιθανότητές μας να απολαύσουμε το θετικό. Κι έτσι καταλήγουμε να μας βαραίνει η αίσθηση της ολοκληρωτικής ματαιότητας.
με οδηγούν στο να σου αναλύσω με δύο επόμενα μηνύματά μου τις απόψεις μου επ'αυτών :
Το πρώτο θα αφορά την τοποθέτηση του Πλάτωνα ως προς την θεωρία του .
Το δεύτερο την τοποθέτησή μου περί των αντιθέτων .
Θα ακολουθήσει και τρίτο μήνυμα για τη θέση του Πλάτωνα για τη λειτουργία των αριθμών .
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Οι ιδέες δεν νοούνται να αποτελούν ίδιον κόσμο χωριστό από τα αισθητά .
Αν θεωρήσουμε από απόψεως εσωτερικού περιεχομένου την παρά του Πλάτωνα εξέλιξη της περί Ιδεών διδασκαλίας του,θα διαπιστώσουμε ότι αυτή πέρασε από τις ακόλουθες φάσεις:
1) Κατά την πρώτη περίοδο της συγγραφικής του δράσης ο Πλάτωνας σαν ιδέες θεωρούσε τις ηθικές αξίες του καλού, αγαθού, δίκαιου, όσιου, της ανδρείας και των λοιπών αρετών.
Το όλο πρόβλημα το αναφερόμενο στις ιδέες, σχετίζεται με τη διερεύνηση της ουσίας της αρετής,
2) Κατά τη δεύτερη φάση ανακαλύπτει ότι υπάρχουν επίσης ιδέες που εκφράζουν την απόλυτη ύπαρξη των μαθηματικών αντικειμένων(εμφανίζεται στον "Φαίδωνα").
3) Μετά απ'αυτό επιχειρείται η επέκταση της ίδιας θεώρησης σε όλα τα δεδομένα αντικείμενα της πραγματικότητας.
Υπάρχουν ιδέες που αντιστοιχούν στις ηθικές αρετές και στα μαθηματικά αντικείμενα , και γενικώς σε κάθε πλήθος ομοειδών αντικειμένων αντιστοιχεί μία ιδέα.
Συμπερασματικά: Ο Πλάτωνας νοεί τις ιδέες σαν παραδειγματικά πρότυπα που έχουν ανεξάρτητη υπόσταση από τα αισθητά αντικείμενα. Αυτός ο χαρακτηρισμός στηρίζεται σε ένα πρωταρχικό και αισθητικό αντίκρυσμα της πραγματικότητας , παρουσιάζει δε τον Πλάτωνα όχι μόνο σαν στοχαστή αλλά και σαν ποιητή, που μπορεί να αντικρύσει την πραγματικότητα υπό προοπτική πρωταρχική και αισθητική.
Κατά τον Αθηναίο φιλόσοφο οι ιδέες είναι πρωταρχικές "μήτρες" δια των οποίων δημιουργούνται τα αισθητά.
Όταν έγραφε ο Πλάτωνας την "Πολιτεία", ήταν πλέον βέβαιος για την ύπαρξη των ιδεών ως οντοτήτων, οι οποίες αντιστοιχούν στις ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕς ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ.
Μετά την ανακάλυψη του ιδεώδους αυτού κόσμου, ο Πλάτωνας ασχολήθηκε με την περιγραφή του και έδειξε ότι το σύνολο των ιδεών αποτελεί κοινωνία αντιστοιχούσα προς τα όντα της αισθητής πραγματικότητας.
Μελέτησε την ΙΕΡΑΡΧΙΚΗ ΤΑΞΗ του ιδεώδους κόσμου, τους ΔΥΝΑΤΟΎΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΎΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ και την ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ .
Οι διερευνήσεις αυτές οδήγησαν τον Πλάτωνα στην μαθηματική θεώρηση των ιδεών.
Οι ιδέες γι'αυτόν κατέστησαν παραδείγματα πρότυπα ΙΕΡΑΡΧΙΚΏΣ ΔΙΑΤΕΤΑΓΜΈΝΑ και αντιστοιχούντα σε ΤΑΞΕΙΣ ΑΠΕΙΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΛΗΘΟΣ ΑΙΣΘΗΤΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Σαν παράδειγμα των αντιθέτων αυτών πόλων μπορούμε ν'αναφερθούμε στο ότι η ζωή μας ισορροπεί μέσα στο δίπολο ζέστη-κρύο σε κάποιο πολύ συγκεκριμένο σημείο ή κάποια πολύ στενή θερμοκρασιακή ζώνη, έξω από την οποία, προς το θερμό ή προς το ψυχρό, όλες οι λειτουργίες της σταματούν.
Ακόμα βλέπουμε μέσα σε μια πολύ στενή ζώνη συχνότητας της φωτεινής ακτινοβολίας μέσα στο δίπολο φως-σκοτάδι ή ακούμε σε μια παρόμοια ζώνη μέσα στο δίπολο ήχος-σιωπή.
Κι'αν φύγουμε από τον κόσμο των αισθήσεων και στοχαστούμε πάνω στην ίδια τη φύση μας ή την διαγωγή μας την πρέπουσα μπροστά στους συνανθρώπους μας, βρισκόμαστε μπροστά σε άλλα δίπολα, πιο αμείλικτα από τα πρώτα.
Και πάνω απ'όλα στο δίπολο καλό-κακό, που τιτάνιος μοιάζει νάναι ο αγώνας, για να βρεις το σωστό σημείο ανάμεσά τους και να ισορροπήσεις εκεί.
Οι όροι δυϊσμός ή δυαρχία βρίσκουν την εφαρμογή τους σε κάθε περιοχή της γνώσης και για κάθε διδασκαλία που δέχεται πως υπάρχουν δύο ανεξάρτητες, ανόμοιες στην ουσία τους αρχές, που η μία δεν μπορεί να αναχθεί στην άλλη. Ειδικότερα αναφέρονται για κάθε κοσμοθεωρία, που δέχεται ότι υπάρχουν δύο θεμελιώδεις, αντίθετες και αυμβίβαστες πρωταρχικές αρχές , που η αλληλεπίδρασή τους δημιούργησε ό,τι υπάρχει και που ελέγχουν την Δημιουργία.
Στην πορεία της Ιστορίας σπουδαία φιλοσοφικά και θρησκευτικά συστήματα στηρίχτηκαν πάνω στο δυϊσμό, που εμφανίστηκε με μορφή απόλυτη - οι δύο αρχές υπήρχαν πάντα - όπως στον Ζωροαστρισμό και το Μανιχαϊσμο ή και με μορφή σχετική - η μια αρχή προϋπήρχε και δημιούργησε την άλλη - όπως στους Χριστιανούς Βογόμιλους και τους Καθαρούς του Μεσαίωνα.
Ο φιλοσοφικός και θρησκευτικός δυϊσμός εμφανίστηκε ακόμα είτε υπό μορφή διαλεκτική - που δέχεται δηλ. την αιώνια διαλεκτική, την ένταση, την ανακύκλιση ανάμεσα στις δύο αρχές, όπως π.χ. το Πλατωνικό δίπολο ιδέα - ύλη, είτε με μορφή εσχατολογική, που δέχεται ότι στο τέλος του χρόνου, στην κατάληξη της ιστορίας, που αποτελείται από γραμμικά κι'ανεπανάληπτα γεγονότα, το Αγαθό θα υπερισχύσει οριστικά του Κακού.
Ο δυισμός όμως εμφανίζεται και με μορφή μικτή, όπως στους Γνωστικούς του Ελληνιστικού κόσμου.
Ας θυμηθούμε τον Ορφισμό, τη Θεογονία του Ησιόδου, τον Παρμενίδη, τη μεταφυσική σημασία της λέξης πόλεμος στη γνωστή ρήση του Ηράκλειτου:
"Πόλεμος πάντων πατήρ και έρις πάντων μήτηρ",
τη δυϊκή υπόσταση Ταό των Κινέζων - για ν'αναφέρουμε μονολεκτικά, θέματα που το καθένα θα μπορούσε να καλύψει τόμους ολόκληρους.
Όταν τόσο πολλοί λόγοι μπορούν να οδηγήσουν στην δημιουργία διπόλων, γι'αυτό μου φάνηκε ενδιαφέρουα η άποψη ότι η ταξινόμηση οδηγεί στην χάραξη διαχωριστικών γραμμών που σημαίνουν αναπόφευκτα κατασκευή αντιθέτων . Ίσως να είναι κι'έτσι.
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του Πλάτωνα, διατύπωσε νέα αντίληψη περί των ιδεών.
Η κυριώτερη πρόταση που συνοψίζει το ουσιστικό περιεχόμενο των σχετικών πλατωνικών αντιλήψεων είναι εκείνη που χαρακτηρίζει τις ιδέες ως αριθμούς.
Σύμφωνα με αυτή την ένδειξη οι ιδέες και οι αριθμοί πρέπει να τεθούν επί της ΑΥΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΚΗΣ ΒΑΘΜΙΔΑΣ χωρίς να ταχθούν ούτε οι ιδέες υπό τους αριθμούς , ούτε οι αριθμοί υπό τις ιδέες.
Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι χαρακτηρίζοντας ο Πλάτωνας τις ιδέες σαν αριθμούς , ΔΕΝ ΑΝΑΦΈΡΕΤΑΙ ΣΤΟΥς ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ , με τους οποίους εκτελούνται οι συνηθισμένες λογιστικές πράξεις.
Οι αριθμοί προς τους οποίους παραβάλλονται οι ιδέες είναι ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΕΝ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ Η ΚΟΙΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ.
Αυτούς για να τους διακρίνει από τους κοινούς, ονόμαζε ΕΙΔΗΤΙΚΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ.
Ο Πλάτωνας, κατά τον Αριστοτέλη ("Μετά τα φυσικά" 988 α14) απέδωσε την αιτία του αγαθού και του κακού εις τα στοιχεία, εις το εν μεν την αιτία του αγαθού, εις δε την δυάδα την αιτία του κακού.
Κατά συνέπεια τα δύο οντολογικά στοιχεία είχαν για τον Πλάτωνα όχι μόνο οντολογική αλλά και ηθική σημασία.
Από τα δύο αυτά στοιχεία ξεκινώντας ο Πλάτωνας εξηγεί την ουσία όλης της πραγματικότητας. Ο Αριστοτέλης εξηγεί γιατί ο διδάσκαλός του δέχτηκε τις δύο οντολογικές αρχές.
Στην παραδοχή του ενός σαν μορφοδοτικού στοιχείου τον οδήγησαν οι διαλεκτικές του έρευνες. Σκοπός της διαλεκτικής έρευνας ήταν η εξύψωση σε μια συνοπτική θεώρηση ολόκληρης της πραγματικότητας με βάση μια ενιαία αρχή.
Στην παραδοχή σαν υλικού στοιχείου της δυάδος οδηγήθηκε ο Πλάτωνας κατά τον Αριστοτέλη από τις αριθμολογικές του μελέτες. Παρατήρησε ότι η δυάδα μπορεί να παράγει όλους τους αριθμούς εξαιρουμένων μόνον των πρώτων. Οι ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΔΕΝ ΚΑΤΌΡΘΩΣΑΝ ΑΚΟΜΗ ΝΑ ΔΙΑΣΑΦΗΝΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΣΗΜΑΣΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΤΟ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟ ΧΩΡΙΟ Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΤΗΝ ΕΝΔΕΙΞΗ "ΠΡΩΤΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ". Είναι πιθανόν ότι οι αριθμοί αυτοί είναι όλες οι δυνάμεις του δύο.
Για την νοοτροπία του σύγχρονου ανθρώπου είναι δύσκολο να παρακολουθήσει τη σκέψη του Αθηναίου φιλοσόφου και να συλλάβει πώς είναι δυνατόν να θεωρηθούν οι πρώτες οντολογικές αρχές ως αριθμοί.
Παρ'όλη την παρουσιαζόμενη δυσκολία, είναι δυνατόν να επικαλεσθούμε δεδομένα από τη σύγχρονη μαθηματική επιστήμη, τα οποία μπορούσαν να κάνουν περισσότερο κατανοητή την πλατωνική άποψη.
Με την Αναλυτική Γεωμετρία που ιδρύθηκε από τον Καρτέσιο, μπορούμε σήμερα να μελετήσουμε τις ιδιότητες γραμμών και γεωμετρικών σχημάτων με γεωμετρικές εξισώσεις.
Οι ασχολούμενοι με την αναλυτική γεωμετρία γνωρίζουν τις εξισώσεις της ευθείας, της υπερβολής, παραβολής κλπ.
Οι εποπτικές γεωμετρικές μορφές εκφράζονται έτσι με αριθμητικές παραστάσεις, με αριθμούς.
Την ουσία των πραγμάτων έλεγαν οι Πυθαγόρειοι, την αποτελούν οι αριθμοί.
Ακολουθούντες μια τέτοια άποψη, μπορούμε να πούμε ότι τα πράγματα από ουσιστικής απόψεως εξεταζόμενα είναι αριθμοί.
Φιλικά
Κηφεύς
Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά.
Θα σας εκανα ευχαριστα παρεα, συμπληρωνοντας πολλα μα πολλα σημεια σε οτι εγραψε ο Πλατωνας και οχι μονο.
Θα εχετε ακουσει φυσικα, πως εκτος απο τα γραπτα του ο Πλατωνας, ελεγε και πραγματα που ουδεποτε εγραψε, μαλιστα, στους μαθητες του, απαγορευε να μιλησουν εκτος σχολης.
Το οτι ο Αριστοτελης εμεινε δυπλα του, εως θανατου (ενα εξερετικο μυαλο σαν το δικο του), με εβαλε τοτε, οχι μονο σε σκεψεις, μα να ερωτηθω και τους λογους, που ο Πλατωνας δεν τα εγραψε.
Η απαντηση, ηταν σε μια του επιστολη, VII, που μερος της εχω κρατησει σε σημειοματαρι, (εκτος του μυαλου που γραφει όταν θελει, οταν κατι μου αρεσει η δεν το καταλαβαινω, το γραφω καπου, και καθε τοσο το διαβαζω, ξαναδιαβαζω, και.... κοιταζω)
Γραφει λοιπον ο Πλατωνας,
...αυτο λοιπον γνωριζω, πως αν θα επρεπε να γραφουν η να ειπωθουν ορισμενα πραγματα, θα γινοταν με τον καλυτερο δυνατο τροπο απο μενα, γιατι αν τυχον τα κακοεγραφα, ο πρωτος που θα λυποταν (και θα πονουσε), θα ημουν εγω.
Εαν λοιπον πιστευα, πως ηταν δυνατον να γραφουν και να μεταδοθουν, με σωστο τροπο στους περισσοτερους, τι το καλυτερο και ομορφοτερο θα ειχα να κανω στη ζωη μου, απο το να γραψω (μια διδασκαλια), που θα ηταν καλο για τους ανθρωπους, και θα εφερνε στο φως, την φυση των πραγματων.
Μα δεν νομιζω πως γραφοντας και μεταδιδοντας αυτη τη γνωση, θα ηταν καλο για τους ανθρωπους, η μη μονο, σε εκεινους τους λιγους, στους οποιους θα εφταναν λιγες ενδειξεις, ωστε να βρουν την αληθεια μονοι τους,
ενω αντιθετα, οι πολλοι, θα γεμιζαν τους εαυτους τους, με αδικη καταφρονηση πανω σε αυτα, αλλοι παλι, θα γεμιζαν με αδεια υπερηφανεια, και (χαυνη ελπιδα) πως δηθεν εμαθαν… εξερετικα πραγματα. (ως σεμν αττα μεμαθηκοτας)
Στη προσπαθεια μας λοιπον φιλοι,
Ευχομαι, καλη συνεχεια.
Edited by - ΠΛΑΤΩΝΑΣ on 14/03/2008 06:26:54