- Η βυζαντινή μουσική ως θεραπαινίδα --<μεταφορά από " ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ ">-- - "Μεταξύ τυρού και αχλαδιού"
http://www.romiossini.com/articles.php?lid=79
Ο όρος «βυζαντινή μουσική» (1) χρησιμοποιήθηκε από ξένους μουσικολόγους, εδώ και περισσότερο από ένα αιώνα, για να δηλώσει τη μουσική της ορθόδοξης λατρείας. Στην ευρεία του όμως έννοια, δηλώνει τη συνολική μουσική παραγωγή της χιλιόχρονης βυζαντινής αυτοκρατορίας, κοσμική και βεβαίως, θρησκευτική (2).
Η βυζαντινή μουσική επιβιώνει σήμερα στην ελληνική ορθόδοξη εκκλησία, στους αραβόφωνους χριστιανικούς πληθυσμούς της Συρίας και της Παλαιστίνης, στην εκκλησιαστική μουσική των Σλάβων (με εμφανείς όμως δυτικές επιδράσεις), στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού κ.αλ..
Διαμορφώθηκε κάτω από την επίδραση της αρχαίας ελληνικής θεωρίας της μουσικής, από την οποία δανείστηκε στοιχεία ορολογίας και θεωρίας, όπως το τετράχορδο, το σύστημα, το εναρμόνιο-διατονικό και χρωματικό γένος, τη διαίρεση του μέλους σε κύριους και πλάγιους ήχους κ.άλ., όσο και του ιουδαϊκού λατρευτικού τυπικού.
Από το τελευταίο υιοθέτησε λέξεις, όπως «αμήν» (είθε), «αλληλούια» (αινείτε τον Θεό), «ωσαννά» (δόξα στον Κύριο), καθώς και τυπικά επαναλαμβανόμενες μελισματικές φράσεις. Πέρα από τις ιουδαϊκές επιδράσεις, η βυζαντινή μουσική δέχθηκε, σύμφωνα με κάποιους ερευνητές, και ορισμένες συριακές. Επομένως, διάφορες τοπικές παραδόσεις, ελληνικές και ανατολικές, συγχωνεύτηκαν στο καμίνι της χριστιανικής θρησκείας και με έντονη τη σφραγίδα της πνευματικότητας, οδήγησαν σ’ αυτό που ονομάζουμε βυζαντινή μουσική.
Πέρα από το γεγονός, ότι αποτέλεσε και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της λατρείας, η βυζαντινή μουσική (3) αναδείχθηκε σε θεραπαινίδα της ορθόδοξης θεολογίας, της θρησκευτικής ποίησης και σε ποιμαντικό μέσο ψυχαγωγίας και ψυχοθεραπείας, ρόλοι που δεν είναι και τόσο γνωστοί στο πλατύ κοινό.
Α) Η βυζαντινή μουσική στην υπηρεσία των αντιαιρετικών αγώνων και της διατράνωσης της ορθόδοξης θεολογίας.
Η περίοδος από τα χρόνια του Μ. Κωνσταντίνου μέχρι την εποχή του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού (330-712), αποτελεί στην εκκλησιαστική ιστορία περίοδο εμφάνισης και εξάπλωσης διαφόρων αιρέσεων, χριστολογικών, τριαδολογικών, της εικονομαχίας κ.ά..
Οι Πατέρες της Εκκλησίας, με προεξάρχοντες τους Τρείς Ιεράρχες, Μ. Βασίλειο, Γρηγόριο τον Θεολόγο και Ιωάννη τον Χρυσόστομο, επεστράτευσαν τη μουσική τέχνη στον αντιαιρετικό αγώνα, επιδιώκοντας να διατρανώσουν το ορθόδοξο δόγμα μέσω των ύμνων.
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά δείγματα ύμνων με έντονη τη δογματική απόχρωση, που ταυτόχρονα στοχεύει στην ανασκευή της Ευτυχιανής αίρεσης, είναι ο ύμνος, «Ο Μονογενής και Λόγος του Θεού», που ψάλλεται στο β΄ αντίφωνο της Θ. Λειτουργίας. Καθιερώθηκε να ψάλλεται μετά από απόφαση της Ε΄ Οικουμενικής Συνόδου, το 653, η οποία κατεδίκασε την αίρεση των Ευτυχιανών, που υποστήριζαν, ότι ο Υιός του Θεού ήταν απλώς Υιός της Μαρίας.
Ο εν λόγω ύμνος, μεστός από τον ορθόδοξο χριστολογικό ρόλο, παρατίθεται πιο κάτω:
«Ο Μονογενής υιός και Λόγος του Θεού αθάνατος υπάρχων. Και καταδεξάμενος δια την ημετέραν σωτηρίαν, σαρκωθήναι εκ της Αγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας ατρέπτως ενανθρωπήσας. Είς ών, της Αγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τω Πατρί και τω Αγίω Πνεύματι».
Ένα άλλο παράδειγμα από την εκκλησιαστική ιστορία είναι η δράση του Αγίου Εφραίμ του Σύρου στη Συρία κατά τον 3ο αιώνα. Ο Άγ. Εφραίμ κατόρθωσε να προσελκύσει στην ορθοδοξία τους πιστούς από την αίρεση του γνωστικού Αρμόνιου (Αμμώνιου), διαδίδοντας μουσική με αντιαιρετικό περιεχόμενο σ’ όλη τη χώρα.
Οι διάφοροι αιρετικοί, από την άλλη, για να προσηλυτίσουν οπαδούς, καλλώπιζαν υπερβολικά τις μουσικές τους συνθέσεις και μελοποιούσαν ύμνους με τέτοια τεχνοτροπία, που απείχαν πολύ από το σεμνό και σοβαρό ύφος της εκκλησιαστικής μουσικής. Ο αιρεσιάρχης Άρειος εξέδωσε την περίφημη συλλογή αιρετικών κειμένων «Θάλεια» (σκόπιμα δόθηκε στη συλλογή το όνομα μιας από τις εννιά Μούσες), η οποία περιείχε γοητευτικές μελωδίες και διαδόθηκε ευρέως ανάμεσα στους Χριστιανούς της Αλεξάνδρειας.
Οι Πατέρες, βλέποντας τη διαρροή ορθοδόξων προς τον αρειανισμό, αντέδρασαν και συνέθεσαν συλλογή ύμνων με ορθόδοξο δογματικό περιεχόμενο, τους οποίους και έθεσαν κάτω από την πολύ χαρακτηριστική ονομασία «Αντιθάλεια». Οι εν λόγω ύμνοι πλαισιώνονταν με σεμνή και ιεροπρεπή μουσική, δοσμένη όμως μέσα από πλουσιότερη και τεχνικότερη μελισματική δομή, με σκοπό να επαναφέρουν στην ορθοδοξία τους χριστιανούς, που ακολούθησαν τον Άρειο.
Β) Η συμβολή της εκκλησιαστικής μουσικής στην ανάπτυξη της λογοτεχνικής παραγωγής στο Βυζάντιο και ειδικότερα στην άνθηση της θρησκευτικής ποιητικής παραγωγής και στη συγγραφή και έκδοση μεθόδων μουσικής.
Η σύνθεση ύμνων ξεκινά κατά τον 3ο αιώνα. Μέχρι τότε οι Χριστιανοί μελοποιούσαν στίχους από το ιουδαϊκό Ψαλτήριο και γενικότερα, από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Από τον 3ο μ.Χ. αι. ξεκινά η σύνθεση ύμνων με νέο περιεχόμενο, σηματοδοτώντας και την πρώτη περίοδο της χριστιανικής υμνολογίας (3ος-6ος αι.). Την περίοδο αυτή, δεσπόζει η μονοστροφική ποίηση με τα διάφορα είδη της, όπως το απολυτίκιο (το τροπάριο(4) που μιλά για το περιεχόμενο μιας γιορτής ή εξυμνεί κάποιο Άγιο), το στιχηρό (το τροπάριο που επισυνάπτεται στους στίχους των Ψαλμών), τα ιδιόμελα (έντεχνα τροπάρια με ιδιαίτερα μελωδικά σχήματα), τα προσόμοια, τα εξαποστειλάρια κ.ά.. Όλα τα πιο πάνω είδη ύμνων αποτελούνται από μια και μόνο στροφή.
Στις αρχές του ΣΤ΄ αιώνα ή κατ’ άλλους ερευνητές, από τα τέλη του Ε΄ αι., κάνει την εμφάνισή του το πρώτο ολοκληρωμένο είδος πολυστροφικής πλέον θρησκευτικής ποίησης, το κοντάκιο. Πρόκειται για μια μακροσκελή ποιητική σύνθεση, η οποία αφηγείται το περιεχόμενο κάποιας γιορτής. Ο χαρακτήρας του κοντακίου είναι λυρικός και εγκωμιαστικός (5) και συχνά διαλογικός.
Ας σημειώσουμε, ότι ο σημαντικότερος ποιητής κοντακίων, ο Ρωμανός ο Μελωδός (6ος αι.) συνέθεσε πάνω από 1000 κοντάκια και έμεινε στην ιστορία ως «Ο Πίνδαρος της εκκλησιαστικής ποίησης».
-----------------------------------------
Μεταφορά από
.-= ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ =-.
την 25/2/2011 ~ 04:15
-----------------------------------------
Ο Κανόνας είναι ένα ποιητικό σύστημα από εννιά ωδές, που ψάλλονται όλες στον ίδιο ήχο (5). Κάθε ωδή περιλαμβάνει τον ειρμό και 2-5 τροπάρια. Ο Κανόνας είναι ποίηση με έντονη τη δογματική απόχρωση, με θεολογικά μηνύματα και εμφανές το δοξολογικό και υμνητικό στοιχείο. Αυτός, είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο εκτόπισε το κοντάκιο. Εφευρέτης και εισηγητής του κανόνα είναι ο Άγιος Ανδρέας Επίσκοπος Κρήτης (7ος αι.), ο οποίος έγραψε τον περίφημο Μεγάλο Κανόνα, που ψάλλεται κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και αποτελείται από 250 τροπάρια.
Εξετάζοντας την ποιητική δομή τόσο του κοντακίου, όσο και του κανόνα, μπορούμε να παρατηρήσουμε, ότι συχνά εμφανίζουν ομοιοκαταληξία, ορισμένες φορές μάλιστα έμμετρη. Τα ποιητικά κείμενα βασίζονται στο μετρικό τονισμό, δηλ. στο συνδυασμό τονισμένων και άτονων συλλαβών, που είναι και η βάση του νεοελληνικού στίχου και είναι χαρακτηριστικά για την πληθώρα σχημάτων λόγου που περιέχουν. Τέτοια είναι η παρομοίωση «Ώσπερ πελεκάν τετρωμένος την πλευράν σου Λόγε» (από τον Επιτάφιο Θρήνο), «Ρόδον το Αμάραντον», «Χαίρε, η μόνη βλαστήσασα το μήλον το εύοσμον» (από τον κανόνα του Ακάθιστου Ύμνου), το οξύμωρο σχήμα «Χαίρε, Νύμφη Ανύμφευτε» και «Στάχυν η βλαστήσασα τον αγεώργητον» (ακολουθία Ακάθ. Ύμνου). Ως παραδείγματα ομοιοκαταληξίας παραθέτουμε τα εξής:
«Η ασώματος φύσις των Χερουβίμ,
ασιγήτοις τε ύμνοις δοξολογεί,
εξαπτέρυγα ζώα των Σεραφείμ,
ταις απαύστοις φωνές σε υπερυψοί…» (αρχαίος ύμνος του 6ου αι.) και το
«Μέλλοντος Συμεώνος
του παρόντος αιώνος
μεθίστασθαι του απατεώνος» (από τον Ακάθ. Ύμνο).
Διάφορες φράσεις, εκφράσεις και σχήματα λόγου των βυζαντινών ύμνων, όπως το, «Ανοίξω το στόμα μου και πληρωθήσεται πνεύματος» και «Ρόδον το αμάραντον» (και οι δύο φράσεις είναι παρμένες από τον κανόνα του Ακάθιστου Ύμνου), επιβίωσαν στη λόγια νεοελληνική ποίηση και έγιναν πηγή έμπνευσης για μεγάλους νεοέλληνες ποιητές (7).
Η μεγάλη άνθηση της υμνογραφίας και της ψαλτικής τέχνης επέδρασε καταλυτικά και σ’ ένα άλλο τομέα, αυτό της συγγραφής πληθώρας μουσικών και παιδαγωγικών πραγματειών, ανώτερων θεωρητικών μαθημάτων, πρακτικών μεθόδων διδασκαλίας για την εκμάθηση των οκτώ ήχων κ.ά., με την Οκτάηχο ή Παρακλητική του Ιωάννη του Δαμασκηνού και το Μέγα Ίσον του Ιωάννη Κουκουζέλη (12ος αι.) να είναι τα αντιπροσωπευτικότερα έργα στον τομέα αυτό, καθώς και στη συγγραφή εξηγητικών μεθόδων, δηλ. μεθόδων που εξηγούν και αναλύουν τη μουσική σημειογραφία. Κορυφαίες στο είδος τους είναι οι εξηγητικές εργασίες του Απόστολου Κώνστα Χίου, σπουδαίου δασκάλου και κωδικογράφου της περιόδου 1790-1840 και του Ιωάννη του Τραπεζούντιου (18ος αι.).
Γ) Η βυζαντινή μουσική ως μέσο ψυχαγωγίας και ψυχοθεραπείας στα πατερικά κείμενα.
Οι Πατέρες της εκκλησίας τονίζουν συχνά στα κείμενά τους το ρόλο της εκκλησιαστικής μουσικής στη διαμόρφωση και την καλλιέργεια του χριστιανικού ήθους και παροτρύνουν τους χριστιανούς να υμνούν με τη μουσική το Θεό. Η μουσική για τους Αγίους Πατέρες είναι μέσο κατευνασμού των παθών, ψυχικής κάθαρσης, πνευματικής αγαλλίασης.
Γράφει ο Μέγας Βασίλειος: «Ψαλμός γαλήνη ψυχών, βραβευτής ειρήνης, το θορυβούν και κυμαίνον των λογισμών καταστέλλων». Ο Μέγας Αθανάσιος γράφει τα εξής: «Ούτως το μεν εν αυτή (την ψυχήν) ταραχώδες και τραχύ και άτακτον εξομαλίζεται, το δε λυπούν θεραπεύεται». Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Γίνεται γαρ και ο αήρ άγιος από ψαλμωδίας… Ακούει της φωνής και μεταρρυθμίζεται η διάνοια, εισέρχεται η μελωδία και δραπετεύει της πλεονεξίας τα πάθη».
Τα πιο πάνω είναι λίγα μόνο σταχυολογήματα από τα πατερικά κείμενα.
Η βυζαντινή μουσική, όπως διαπιστώνουμε, πέρα από αναπόσπαστο μέρος της λατρείας, αποτέλεσε κινητήριο μοχλό στην ανάπτυξη της θρησκευτικής λογοτεχνικής παραγωγής και της υμνολογίας, χρησιμοποιήθηκε ως μέσο αντιαιρετικών αγώνων και διδασκαλίας των ορθοδόξων δογμάτων και ως μέσο ψυχαγωγίας και ψυχοθεραπείας. Η συμβολή της υπήρξε εξίσου μεγάλη και στους τρείς τομείς και σε αρκετές περιπτώσεις παρουσιάζεται και στις μέρες μας ως τέτοια.
Είναι, κατά την άποψή μας, πολύ ωφέλιμο, οι ενασχολούμενοι με τη βυζαντινή μουσική, ιεροψάλτες, σπουδαστές, θεολόγοι, μουσικοί και γενικά κάθε ενδιαφερόμενος, να αντικρύσει το είδος με μια ευρύτερη σκοπιά, αυτή του μέσου παιδαγωγίας, ποιητικής και λογοτεχνικής ανάπτυξης και ορθόδοξης διδασκαλίας.
Της Δέσποινας Κωνσταντίνου
http://www.romiossini.com/articles.php?lid=79
Θα ξεκινήσω με το Άξιον Εστί.
http://www.youtube.com/watch?v=Tam1f45gdS0
Εδώ είναι μια διαφορετική έκδοση από τον αγαπητό Πέτρο Γαϊτάνο
http://www.youtube.com/watch?v=WqVcb8MrRnM
Αν επιθυμεί κάποιος άλλος να παραθέσει κάποιο Βυζαντινό ύμνο θα το δεχόμουν με μεγάλη χαρά.
Άξιον εστί
μεγαλύνειν σε τον ζωοδότην,
τον εν τω σταυρώ τας χείρας εκτείναντα
και συντρίψαντα το κράτος του εχθρού.
Άξιον εστί
μεγαλύνειν σε τον πάντων κτίστην•
τοις σοις γαρ παθήμασιν, έχομεν
την απάθειαν, ρυσθέντες της φθοράς.
Έφριξεν η γη,
και ο ήλιος, Σώτερ, εκρύβη,
σου του ανεσπέρου φέγγους, Χριστέ,
δύναντος εν τάφω σωματικώς.
Ύπνωσας, Χριστέ,
τον φυσίζωον ύπνον εν τάφω
και βαρέος ύπνου εξήγειρας
του της αμαρτίας το των ανθρώπων γένος.
Μόνη γυναικών
χωρίς πόνον έτεκόν σε, τέκνον,
πόνους δε νυν φέρω πάθει τω σω
αφορήτους, έλεγεν η σεμνή.
Άνω σε, Σωτήρ,
αχωρίστως τω Πατρί συνόντα,
κάτω δε νεκρόν ηπλωμένον γη
φρίττουσιν ορώντα τα Σεραφείμ.
Ρήγνυται ναού
καταπέτασμα τη ση σταυρώσει,
κρύπτουσι φωστήρες, Λόγε, το φως
σου κρυβέντος, Ήλιε, υπό γην.
Γης ο κατ' αρχάς
μόνω νεύματι πήξας τον γύρον,
άπνους ως βροτός καθυπέδυ γην•
φρίξον τω θεάματι, ουρανέ.
Έδυς υπό γην
ο τον άνθρωπον χειρί σου πλάσας
ιν' εξαναστήσης του πτώματος
των βροτών τα στίφη πανσθενεστάτω κράτει.
Θρήνον ιερόν
δεύτε άσωμεν Χριστώ θανόντι,
ως αι μυροφόροι γυναίκες πριν
ίνα και το χαίρε ακουσώμεθα συν αυταίς.
Μύρον αληθώς
συ ακένωτον υπάρχεις, Λόγε•
όθεν σοι και μύρα προσέφερον
ως νεκρώ τω ζώντι γυναίκες μυροφόροι.
Άδου μεν ταφείς
τα βασίλεια, Χριστέ, συντρίβεις,
θάνατον θανάτω δε θανατοίς
και φθοράς λυτρούσαι τους γηγενείς.
Ρείθρα της ζωής
η προχέουσα Θεού σοφία
τάφον υπεισδύσα ζωοποιεί
τους εν τοις αδύτοις Άδου μυχοίς.
Ίνα των βροτών
καινουργήσω συντριβείσαν φύσιν,
πέπληγμαι θανάτω θελών σαρκί,
Μήτερ ουν μη κόπτου τοις οδυρμοίς.
Έδυς υπό γην
ο φωσφόρος της δικαιοσύνης
και νεκρούς ώσπερ εξ ύπνου εξήγειρας,
εκδιώξας άπαν το εν τω άδη σκότος.
Κόκκος διφυής
ο φυσίζωος εν γης λαγόσι
σπείρεται, συν δάκρυσι σήμερον,
αλλ' αναβλαστήσας κόσμον χαροποιήσει.
Έπτηξεν Αδάμ
Θεού βαίνοντος εν Παραδείσω,
χαίρει δε προς άδην φοιτήσαντος,
πεπτωκός το πρώην και νυν εγηγερμένος.
Σπένδει σοι χοάς
η τεκούσα σε, Χριστέ, δακρύων,
σαρκικώς κατατεθέντι εν μνήματι,
εκβοώσα• Τέκνον ανάστα, ως προέφης.
Τάφω Ιωσήφ
ευλαβώς σε τω καινώ συγκρύπτων,
ύμνους εξοδίους θεοπρεπείς
τοις συμμίκτοις θρήνοις μέλπει σοι, Σωτήρ.
Ήλοις σε σταυρώ
πεπαρμένον η ση μήτηρ, Λόγε
βλέψασα, τοις ήλοις λύπης πικράς
βέβληται και βέλεσι την ψυχήν.
Σε τον του παντός
γλυκασμόν η μήτηρ καθορώσα
πόμα ποτιζόμενον το πικρόν,
δάκρυσι τας όψεις βρέχει πικρώς.
Τέτρωμαι δεινώς
και σπαράττομαι τα σπλάχνα, Λόγε,
βλέπουσα την άδικον σου σφαγήν•
έλεγεν η πάναγνος εν κλαυθμώ.
Όμμα το γλυκύ
και τα χείλη σου πως μύσω, Λόγε;
πως νεκροπρεπώς δε κηδεύσω Σε;
φρίττων ανεβόα ο Ιωσήφ.
Ύμνους Ιωσήφ
και Νικόδημος επιταφίους
άδουσι Χριστώ νεκρωθέντι νυν•
άδει δε συν τούτους και Σεραφείμ.
Δύνεις υπό γην,
Σώτερ, ήλιε δικαιοσύνης•
όθεν η τεκούσα σελήνη σε ταις
λύπαις εκλείπει, της θέας στερουμένη.
Έφριξεν ορών,
Σώτερ, Άδης σε τον ζωοδότην
πλούτον τον εκείνου σκυλεύοντα
και τους απ' αιώνος νεκρούς εξανιστώντα.
Ήλιος φαιδρόν
απαστράπτει μετά νύκτα, Λόγε,
και συ δ' αναστάς εξαστράψειας
μετά θάνατον φαιδρώς ως εκ παστού.
Γη σε, πλαστουργέ,
υπό κόλπους δεξαμενή,
τρόμω συσχεθείσα, Σώτερ, τινάσσεται,
αφυπνώσασα νεκρούς τω τιναγμώ.
Μύροις σε, Χριστέ,
ο Νικόδημος και ο ευσχήμων
νυν καινοπρεπώς περιστείλαντες,
Φρίξον, ανεβόων, πάσα η γη!
Έδυς, φωτουργέ,
και συνέδυ σοι το φως ηλίου•
τρόμω δε η κτίσις συνέχεται,
πάντων σε κηρύττουσα Ποιητήν.
Λίθος λαξευτός
τον ακρόγωνον καλύπτει λίθον•
άνθρωπος θνητός δ' ως θνητόν Θεόν
κρύπτει νυν τω τάφω• φρίξον η γη!
Ίδε μαθητήν,
ον ηγάπησας και σην μητέρα,
τέκνον, και φθογγήν δος, γλυκύτατον,
έκραζε δακρύουσα η Αγνή.
Συ ως ων ζωής
χορηγός, Λόγε, τους Ιουδαίους
εν σταυρώ ταθείς ουκ ενέκρωσας,
αλλ' ανέστησας και τούτων τους νεκρούς.
Κάλλος, Λόγε, πριν,
ουδέ είδος εν τω πάσχειν έσχες,
αλλ' εξαναστάς υπερέλαμψας,
καλλωπίσας τους βροτούς θείαις αυγαίς.
Έδυς τη σαρκί
ο ανέσπερος εις γην φωσφόρος•
και μη φέρων βλέπειν ο ήλιος
εσκοτίσθη μεσημβρίας εν ακμή.
Ήλιος ομού
και σελήνη σκοτισθέντες, Σώτερ,
δούλους ευνοούντας εικόνιζον,
οι μελαίνας αμφιέννυνται στολάς.
Οίδε σε Θεόν
Εκατόνταρχος, καν ενεκρώθεις•
πως σε ουν, Θεέ μου, ψαύσω χερσί;
φρίττω, ανεβόα ο Ιωσήφ.
Ύπνωσεν Αδάμ,
αλλά θάνατον πλευράς εξάγει•
συ δε νυν υπνώσας, Λόγε Θεού,
βρύεις εκ πλευράς σου κόσμω ζωήν.
Ύπνωσας μικρόν
και εζώωσας τους τεθνεώτας
και εξαναστάς εξανέστησας
τους υπνούντας εξ αιώνων Αγαθέ.
Ήρθης από γης,
αλλ' ανέβλυσας της σωτηρίας
σου τον οίνον, ζωήρυττε άμπελε.
Δοξάζω σου το πάθος και τον σταυρόν.
Πως οι νοεροί
ταγματάρχαι σε, Σωτήρ, ορώντες
γυμνόν, ημαγμένον, κατάκριτον,
έφερον την τόλμην των σταυρωτών;
Αραβιανόν,
σκολιώτατον γένος Εβραίων,
έγνως την ανέγερσιν του ναού•
δια τι κατέκρινας τον Χριστόν!
Χλαίναν εμπαιγμού
τον κοσμήτορα πάντων ενδύεις,
ος τον ουρανόν κατηστέρωσε
και την γην εκόσμησε θαυμαστώς.
Ώσπερ πελεκάν,
τετρωμένος την πλευράν σου, Λόγε,
σους θανόντας παίδας εζώωσας,
επιστάξας ζωτικούς αυτοίς κρουνούς.
Ήλιον το πριν
Ιησούς τους αλλοφύλους κόπτων
έστησεν• αυτόν δε απέκρυψας,
καταβάλλων τον του σκότους αρχηγόν.
Κόλπων πατρικών
ανεκφοίτητος μείνας, οικτίρμον,
και βροτός γενέσθαι ευδόκησας
και εις άδην καταβέβηκας, Χριστέ.
Ήρθη σταυρωθείς
ο εν ύδασι την γην κρεμάσας
και ως άπνους εν αυτή νυν προσκλίνεται,
ο μη φέρουσα εσείετο δεινώς.
Οίμοι, ω Υιέ!
η απείρανδρος θρηνεί και λέγει•
ον ως βασιλέα γαρ ήλπιζον,
κατάκριτον νυν βλέπω εν σταυρώ.
Ταύτα Γαβριήλ
μοι απήγγειλεν, ότε κατέπτη,
ος την βασιλείαν αιώνιον
έφη του Υιού μου του Ιησού.
Φευ! του Συμεών
εκτετέλεσται η προφητεία•
η γαρ ση ρομφαία διέδραμε
την εμήν καρδίαν Εμμανουήλ.
Καν τους εκ νεκρών
επαισχύνθητε, ω Ιουδαίοι,
ους ο ζωοδότης ανέστησεν,
ον υμείς εκτείνατε φθονερώς.
Έφριξεν ιδών
το αόρατον φως, σε Χριστέ μου,
μνήματι κρυπτόμενον άπνουν τε,
και εσκότασεν ο ήλιος το φως
Έκλαιε πικρώς
η πανάμωμος μήτηρ σου, Λόγε,
ότε εν τω τάφω εώρακε
σε τον άφραστον και άναρχον Θεόν.
Νέκρωσιν την σην
η πανάφθορος, Χριστέ, σου μήτηρ
βλέπουσα, πικρώς σοι εφθέγγετο•
Μη βραδύνης, η ζωή, εν τοις νεκροίς.
Άδης ο δεινός
συνετρόμαξεν, ότε σε είδεν,
ήλιε της δόξης αθάνατε,
και εδίδου τους δεσμίους εν σπουδή.
Μέγα και φρικτόν,
Σώτερ, θέαμα νυν καθοράται!
ο ζωής γαρ πέλων παραίτιος
θάνατον υπέστη, ζωώσαι θέλων πάντας.
Νύττη την πλευράν
και ηλούσαι, δέσποτα, τας χείρας,
πληγήν εκ πλευράς σου ιώμενος
και την ακρασίαν χειρών των προπατόρων.
Πριν τον της Ραχήλ
υιόν έκλαυσεν άπας κατ' οίκον•
νυν τον της Παρθένου εκόψατο
μαθητών χορεία συν τη Μητρί.
Ράπισμα χειρών
Χριστού δέδωκαν εν σιαγόνι,
του χειρί τον άνθρωπον πλάσαντος
και τας μύλας θλάσαντος του θηρός.
Ύμνοις σου, Χριστέ,
νυν την σταύρωσιν και την ταφήν τε
άπαντες πιστοί εκθειάζομεν,
οι θανάτου λυτρωθέντες ση ταφή.
Δόξα Πατρί
Άναρχε Θεέ,
συναΐδιε Λόγε και Πνεύμα,
σκήπτρα των ανάκτων κραταίωσον
κατά πολεμίων, ως αγαθός.
Και νυν
Τέξασα ζωήν,
παναμώμητε αγνή Παρθένε,
παύσον Εκκλησίας τα σκάνδαλα
και βράβευσον ειρήνην, ως αγαθή.
Άξιον εστί
μεγαλύνειν σε τον ζωοδότην
τον εν τω σταυρώ τας χείρας εκτείναντα
και συντρίψαντα το κράτος του εχθρού.
quote:
Οι Βυζαντινοί ύμνοι είναι το κάτι άλλο! αληθινή θεία ευλογία υπάρχει μέσα τους!Μου αρέσει πολύ "Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ"
Φοβεροί, μαγευτικοί στίχοι γεμάτοι νόημα!
Η ζωή εν τάφω
κατετέθης, Χριστέ,
και αγγέλων στρατιαί εξεπλήττοντο,
συγκατάβασιν δοξάζουσαι την σήν.
Η ζωή πως θνήσκεις;
πώς και τάφω οικείς;
του θανάτου το βασίλειον λύεις δε
και του Άδου τους νεκρούς εξανιστάς.Μεγαλύνομέν σε,
Ιησού Βασιλεύ,
και τιμώμεν την ταφήν και τα πάθη σου,
δι' ων έσωσας ημάς εκ της φθοράς.Ο Δεσπότης πάντων
καθοράται νεκρός,
και εν μνήματι καινώ κατατίθεται,
ο κενώσας τα μνημεία των νεκρών.Η ζωή εν τάφω
κατετέθης, Χριστέ,
και θανάτω σου τον θάνατον ώλεσας
και επήγασας τω κόσμω την ζωήν.Μετά των κακούργων
ως κακούργος, Χριστέ,
ελογίσθης δικαιών ημάς άπαντας,
κακουργίας του αρχαίου Πτερνιστού.Ο ωραίος κάλλει
παρά πάντας βροτούς
ως ανείδεος νεκρός καταφαίνεται,
ο την φύσιν ωραΐσας του παντός.Απορεί και φύσις,
νοερά και πληθύς,
η ασώματος, Χριστέ, το μυστήριον
της αφράστου και αρρήτου σου ταφής.Ώ θαυμάτων ξένων!
ώ πραγμάτων καινών!
ο πνοής μοι χορηγός άπνους φέρεται,
κηδευόμενος χερσί του Ιωσήφ.Ως φωτός λυχνία
νυν η σάρξ του Θεού,
υπό γην ως υπό μόδιον κρύπτεται,
και διώκει τον εν Άδη σκοτασμόν.Εν καινώ μνημείω
κατετέθης, Χριστέ,
και την φύσιν των βροτών ανεκαίνισας,
αναστάς θεοπρεπώς εκ των νεκρώνΔακρυρρόους θρήνους
επί σε η Αγνή
μητρικώς, ω Ιησού, επιρραίνουσα,
ανεβόα πως κηδεύσω σε, Υιέ;
Καθελών σε, Λόγε,
απο ξύλου νεκρόν,
εν μνημείω Ιωσήφ νυν κατέθετο.
Αλλ' ανάστα σώζων πάντας ως Θεός.Ο ζωής ταμίας
πως οράται νεκρός;
εκπληττόμενοι οι άγγελοι έκραζον
πως δ' εν μνήματι συγκλείεται Θεός;Καν νεκρός ωράθης,
αλλά ζων ως Θεός,
νεκρωθέντας τους βροτούς ανεζώωσας,
τον εμόν απονεκρώσας νεκρωτήν.Προσκυνώ το πάθος,
ανυμνώ την ταφήν
μεγαλύνω σου το κράτος, φιλάνθρωπε,
δι' ων λέλυμαι παθών φθοροποιών.Της Τριάδος πάθος
υπομένει, ο Είς,
επονείδιστον, αμνός ιλαστήριος
φρίξον ήλιος, και τρόμαξον η γη.Ως πικράς εκ κρήνης,
της Ιούδα φυλής,
οι απόγονοι εν λάκκω κατέθεντο,
τον τροφέα μανναδότην Ιησούν.Ο Κριτής εις δίκην
προ αδίκου κριτού,
και παρίστατο και θάνατον άδικον
κατεκρίθη διά ξύλου σταυρικού.Μιαιφόνον έθνος,
αλαζών Ισραήλ,
τι παθών τον Βαραββάν ηλευθέρωσας;
τον Σωτήρα δε παρέδωκας σταυρώ;Ο χειρί σου πλάσας
τον Αδάμ εκ της γής,
δι' αυτόν τη φύσει γέγονας άνθρωπος,
και εσταύρωσαι βουλήματι τω σωΦθονερέ, ελάστορ,
φόνου πλήρης λαέ,
καν σινδόνας και αυτό το σουδάριον
ουκ αισχύνη, αναστάντος του Χριστού!
Μακαρίζομέν σε,
Θεοτόκε Αγνή,
και τιμώμεν την ταφήν την τριήμερον
του Υιού σου και Θεού ημών πιστώς.Η ζωή εν τάφω,
κατετέθης, Χριστέ,
και αγγέλων στρατιαί εξεπλήττοντο,
συγκατάβασιν δοξάζουσαι την σήν.Orthodox Christian Byzantine Easter hymn: Η ζωή εν τάφω - I Zoi en Tafo
Ο πιο σοφός άνθρωπος μπρος στο Θεό θα φανεί πίθηκος και στη σοφία και στην ομορφιά και σ' όλα τ' άλλα. (Ηράκλειτος)
ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΗ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ
"Κυνηγήστε ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ & τα πιόνια τους. Αυτοί οι Γκάνγκστερ καίνε την Ελλάδα & τα παιδιά μας"
Edited by - europaios2 on 21/02/2011 19:55:41
quote:
ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ http://www.youtube.com/watch?v=AMUG1usjeA8&feature=related
quote:
Αγνη Παρθενε Δεσποινα.http://www.youtube.com/watch?v=epw8PfMkbh4&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=r2XrGXMW9Dc&feature=related
Βασιλεύ Ουράνιε
http://www.youtube.com/watch?v=1pu2INiq61E
quote:
ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ
Σήμερον ε ; Ε ρε γλέντια ...
Είναι, κατά την άποψή μας, πολύ ωφέλιμο, οι ενασχολούμενοι με τη βυζαντινή μουσική, ιεροψάλτες, σπουδαστές, θεολόγοι, μουσικοί και γενικά κάθε ενδιαφερόμενος, να αντικρύσει το είδος με μια ευρύτερη σκοπιά, αυτή του μέσου παιδαγωγίας, ποιητικής και λογοτεχνικής ανάπτυξης και ορθόδοξης διδασκαλίας.
Της Δέσποινας Κωνσταντίνο
Να το αντικρύσουν...συμφωνώ!!!


Μείνε μέσα στο παιχνίδι...
("Μεταξύ τυρού και αχλαδιού": Εδώ φιλοξενούνται οι Συζητήσεις που δεν σχετίζονται με την ευρύτερη θεματολογία του ESOTERICA.gr αλλά δεν είναι παντελώς "άσχετες"... και πάντα, φυσικά, συμφωνούν με τους κανονισμούς που διέπουν τις Ομάδες Συζήτησης!)
Επίσης, δεν επιτρέπεται στο μέλος Αρχιμανδρίτης, τουλάχιστον για την ώρα, να ανοίξει άλλο θέμα.



Ο Πραγματικός Αναζητητής της Γνώσης
είναι ένας απαράμιλλος Ακροβάτης του φευγαλέου ορίου
ανάμεσα στον Δογματισμό και το Μηδενισμό.
----------------------
