- ΝΕΚΡΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΑΡΧΕΤΥΠΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ - .-= ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ =-.

Τότε ο νέος πηγαίνει αμέσως στη μάγισσα και συμφωνεί να την υπηρετήσει , με την προϋπόθεση να του δώσει όχι μόνο το άλογο που θα διάλεγε αλλά και δώδεκα αρνιά .

Η μάγισσα δέχεται .

Αμέσως μετά όμως διατάζει τα πουλάρια να το σκάσουν και για να κάνει τον ήρωα να κοιμηθεί του δίνει ποτό .

Αυτός πίνει , αποκοιμιέται και τα πουλάρια φεύγουν .

Την πρώτη μέρα τα πιάνει με τη βοήθεια του λύκου , τη δεύτερη τον βοηθά η αρκούδα και την τρίτη το λιοντάρι .

Τώρα μπορεί να διαλέξει το άλογο που θα είναι η ανταμοιβή του .

Η μικρή κόρη της μάγισσας του λέει ποιο είναι το άλογο της μητέρας της . Αυτό είναι φυσικά το καλύτερο άλογο και είναι κι αυτό άσπρο .

Μόλις όμως το βγάζει από το στάβλο , η μάγισσα τρυπά τις τέσσερις οπλές του και ρουφά το μεδούλι από τα κόκαλα του αλόγου .

Από το μεδούλι ψήνει μια πίτα και τη δίνει στο νέο για το ταξίδι του .

Το άλογο εξασθενεί σε σημείο που να κοντεύει να πεθάνει , αλλά ο νέος του δίνει να φάει την πίτα και το άλογο ξαναβρίσκει τις δυνάμεις του .

Ο ήρωας καταφέρνει να βγει από το δάσος σώος και αβλαβής αφού ησυχάζει τους δώδεκα λύκους με τα δώδεκα αρνιά . Μετά παίρνει την προγκίπισσα και φεύγει μαζί της καβάλα στο άλογο .

Αλλά το τρίποδο άλογο ειδοποιεί τον κυνηγό που τους παίρνει στο κατόπι και γρήγορα τους φτάνει , γιατί το τετράποδο άλογο αρνείται να καλπάσει . Καθώς πλησιάζει ο κυνηγός , το τετράποδο άλογο φωνάζει στο τρίποδο “Αδερφή πέταξέ τον κάτω !” Το τρίποδο άλογο ρίχνει κάτω τον κυνηγό και τα δυο άλογα μαζί τον ποδοπατούν και τον κάνουν κομμάτια .

Ο νέος βάζει την πριγκίπισσα στο τρίποδο άλογο και πηγαίνουν μαζί στο βασίλειο του πατέρα της , όπου παντρεύονται .

Ο νέος το κάνει αυτό και τα άλογα μεταμορφώνονται σε έναν όμορφο πρίγκιπα και μια υπέροχη πριγκίπισσα που μετά από λίγο φεύγουν “για το δικό τους βασίλειο” .

Ο κυνηγός τους είχε μετατρέψει σε άλογα πριν από πολύ καιρό .

Πέρα από το θηριομορφικό συμβολισμό του πνεύματος σε αυτό το παραμύθι , είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι η λειτουργία της γνώσης και της διαίσθησης αντιπροσωπεύεται από ένα άλογο , ένα ζώο που καβαλικεύεται .

Είναι σαν να λέμε πως το πνεύμα μπορεί να είναι ιδιοκτησία κάποιου .

Έτσι το τρίποδο λευκό άλογο είναι ιδιοκτησία του δαιμονικού κυνηγού και το τετράποδο άλογο είναι ιδιοκτησία της μάγισσας.

Το πνεύμα εδώ αντιπροσωπεύει μερική λειτουργία η οποία , όπως και κάθε άλλο αντικείμενο (άλογο) , μπορεί να αλλάξει ιδιοκτήτη , και μερικό αυτόνομο υποκείμενο (ο μάγος σαν ιδιοκτήτης του αλόγου) .

Παίρνοντας το τετράποδο άλογο από τη μάγισσα , ο νέος απελευθερώνει ένα πνεύμα ή μια σκέψη κάποιου ιδιαίτερου είδους από τα δεσμά του ασυνείδητου .

Εδώ όπως και αλλού , η μάγισσα αντιπροσωπεύει τη mater natur , δηλαδή την αρχική “μητριαρχική” κατάσταση της συνείδησης που χαρακτηρίζεται από μια ψυχική συγκρότηση στην οποία το ασυνείδητο έχει σαν αντίθετό του μια αδύναμη και εξαρτημένη ακόμη συνείδηση .

Το τετράποδο άλογο αποδείχνεται ανώτερο από το τρίποδο , αφού μπορεί να το διατάζει .

Και αφού η τετραπλότητα είναι ένα σύμβολο πληρότητας και η πληρότητα παίζει ένα σημαντικό ρόλο στον κόσμο των εικόνων του ασυνείδητου , η νίκη του τετράποδου πάνω στο τρίποδο δεν είναι παράξενη .

Όμως , ποια είναι η σημασία της αντίθεσης ανάμεσα στην τριάδα και την τετράδα , ή μάλλον , τι σημαίνει η τριάδα σε σχέση με την τετράδα ;

Στην αλχημεία αυτό το πρόβλημα είναι γνωστό σαν αξίωμα της Μαρίας και διατρέχει όλη την αλχημική φιλοσοφία για περισσότερα από χίλια χρόνια , για να επανεμφανιστεί τελικά στη σκηνή των Καβείρων στο Φάουστ .

Η πρώτη λογοτεχνική διατύπωση του θέματος βρίσκεται στις πρώτες σειρές του Τίμαιου του Πλάτωνα , τον οποίο μας υπενθυμίζει και ο Γκαίτε .

Τα τρία που είναι ένας αρσενικός αριθμός συνδέεται λογικά με τον κακό κυνηγό , τον οποίο μπορούμε να θεωρήσουμε από αλχημική άποψη σαν την κατώτερη τριάδα . Το τέσσερα που είναι θηλυκός αριθμός αποδίδεται στη γριά μάγισσα .

Τα δυο άλογα είναι θαυματουργά ζώα που μιλούν και καταλαβαίνουν , αντιπροσωπεύοντας έτσι το ασυνείδητο πνεύμα , το οποίο στη μια περίπτωση είναι υποταγμένο στον κακό μάγο και στην άλλη στη γριά μάγισσα .

Ανάμεσα στο τρία και το τέσσερα υπάρχει η πρωτεύουσα αντίθεση του αρσενικού και του θηλυκού , ενώ όμως η τετράδα είναι σύμβολο ολότητας η τριάδα δεν είναι . Η δεύτερη , σύμφωνα με την αλχημεία υποδηλώνει πολικότητα , αφού μια τριάδα προϋποθέτει πάντα και μια δεύτερη , όπως ακριβώς το ανώτερο προϋποθέτει το κατώτερο , το φως το σκοτάδι , το καλό το κακό .

Από πλευράς ενέργειας , η πολικότητα υπονοεί ένα δυναμικό και όπου υπάρχει δυναμικό υπάρχει και η δυνατότητα σχηματισμού ενός ρεύματος , μιας ροής συμβάντων , αφού η ένταση των αντιθέτων επιδιώκει την ισορροπία .

Αν φανταστούμε την τετράδα σαν ένα τετράγωνο που διαιρείται σε δυο μισά από μια διαγώνιο , παίρνουμε δύο τρίγωνα που οι κορυφές τους δείχνουν προς αντίθετες κατευθύνσεις .

Θα μπορούσαμε επομένως να πούμε μεταφορικά ότι αν η ολότητα που συμβολίζεται από την τετράδα διαιρεθεί σε δύο ίσα μέρη , παράγει δυο αντίθετες τριάδες . Αυτή η απλή σκέψη μας δείχνει πώς μπορούμε να παράγουμε το τρία από το τέσσερα .

Με τον ίδιο τρόπο ο κυνηγός της αιχμάλωτης πριγκίπισσας εξηγεί ότι το άλογό του , ενώ ήταν τετράποδο έγινε τρίποδο , επειδή του έκοψαν τη μια οπλή οι δώδεκα λύκοι . Το γεγονός ότι είναι τρίποδο οφείλεται , επομένως , σε ένα ατύχημα που συνέβη ακριβώς τη στιγμή που το άλογο έβγαινε από την περιοχή της σκοτεινής μητέρας .

Στην ψυχολογική γλώσσα θα λέγαμε πως όταν η ασυνείδητη ολότητα εκδηλωθεί , δηλαδή , όταν αφήσει το ασυνείδητο και περάσει στη σφαίρα της συνείδησης το ένα από τα τέσσερα μένει πίσω δεσμευμένο από τον horror vacui (ο τρόμος του κενού) του ασυνείδητου .

Έτσι στο συνειδητό φτάνει μια τριάδα , κι αυτό όπως ξέρουμε — όχι από το παραμύθι αλλά από την ιστορία του συμβολισμού — έχει σαν αποτέλεσμα την ύπαρξη μιας αντίστοιχης τριάδας αντίθετης με την πρώτη — με άλλα λόγια , δημιουργείται μια σύγκρουση .

Εδώ θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε κι εμείς μαζί με τον Σωκράτη . “Ένας , δύο , τρεις — μα αγαπητέ μου Τίμαιε , από εκείνους που χτες ήταν οι συμποσιαζόμενοι και σήμερα οι συμποσιάζοντες , πού είναι ο τέταρτος ;”

Ο τέταρτος έχει μείνει στο χώρο της σκοτεινής μητέρας , πιασμένος από την αρπαχτική (σαν του λύκου) απληστία του ασυνείδητου , που δε θέλει να αφήσει τίποτε να ξεφύγει από το μαγικό του κύκλο , παρά μόνο με το κόστος μιας θυσίας .

Έχει κλέψει την πριγκίπισσα και την κρατά φυλακισμένη .

Εκείνη τον ονομάζει «διάβολο» .

Αλλά είναι πολύ παράξενο το γεγονός ότι και ο ίδιος είναι κλειδωμένος μέσα σε ένα απαγορευμένο δωμάτιο του κάστρου , καρφωμένος στον τοίχο με τρία καρφιά σαν να είναι σταυρωμένος .

Είναι φυλακισμένος σαν όλους τους δεσμοφύλακες μέσα στην ίδια του τη φυλακή και δεμένος και ο ίδιος όπως όλοι όσοι καταριούνται .

Η φυλακή και των δύο είναι ένα μαγικό κάστρο στην κορυφή ενός γιγάντιου δέντρου , μάλλον του κοσμικού δέντρου .

Η πριγκίπισσα ανήκει στο επάνω τμήμα του φωτός , που βρίσκεται κοντά στον ήλιο . Μένοντας έτσι αιχμάλωτη στο δέντρο του κόσμου είναι ένα είδος anima mundi που έχει φέρει τον εαυτό της μέσα στη δύναμη του σκότους . Όμως η αιχμαλωσία αυτή δε φαίνεται να ωφέλησε το δεσμοφύλακα αφού είναι σταυρωμένος και μάλιστα με τρία καρφιά .

Η σταύρωση προφανώς συμβολίζει μια κατάσταση αγωνιώδους αιχμαλωσίας και ακινησίας , μια ταιριαστή τιμωρία για όποιον είναι ανόητος ώστε , σαν τον Προμηθέα , να σταθεί στην τροχιά της αντίθετης θεμελιώδους αρχής .

Και αυτό ακριβώς έκανε το κοράκι , που ταυτίζεται με τον κυνηγό , όταν άρπαξε την πολύτιμη ψυχή από τον ανώτερο κόσμο του φωτός . Για τιμωρία του , καρφώνεται στον τοίχο αυτού του πάνω κόσμου .

Είναι φανερό πως πρόκειται για μια ανεστραμμένη αντανάκλαση της αρχέγονης Χριστιανικής εικόνας .

Ο Σωτήρας που ελευθέρωσε την ψυχή της ανθρωπότητας από την κυριαρχία του πρίγκιπα αυτού του κόσμου καρφώνεται σε ένα σταυρό κάτω στη γη , όπως ακριβώς το κοράκι - κλέφτης καρφώνεται στον τοίχο των ουράνιων κλαδιών του κοσμικού δέντρου για την αλαζονική του παρέμβαση .

Στο παραμύθι μας , το μαγικό ξόρκι έχει σαν όργανό του την τριάδα των καρφιών . Η ιστορία δε μας πληροφορεί ποιος αιχμαλώτισε το κοράκι , φαίνεται όμως πως του έχουν κάνει ένα ξόρκι στο όνομα της τριάδας .

Αφού ανεβαίνει το δέντρο του κόσμου και μπαίνει στο μαγικό κάστρο όπου πρέπει να σώσει την πριγκίπισσα , ο νεαρός μας ήρωας μαθαίνει ότι μπορεί να μπει σε όλα τα δωμάτια εκτός από ένα , το δωμάτιο στο οποίο είναι φυλακισμένο το κοράκι .

Τα τρία καρφιά πέφτουν και το κοράκι ξεφεύγει από το ανοιχτό παράθυρο . Έτσι το κακό πνεύμα ξαναβρίσκει την ελευθερία του και αλλάζει μορφή , γίνεται ο κυνηγός και κλέβει την πριγκίπισσα για δεύτερη φορά .

Τώρα όμως την κλειδώνει στην κυνηγετική του καλύβα πάνω στη γη .

Το μυστικό σχέδιο αποκαλύπτεται εν μέρει .

Η πριγκίπισσα πρέπει να κατεβεί από τον πάνω κόσμο στον κόσμο των ανθρώπων , κάτι που δεν ήταν δυνατόν να γίνει χωρίς την βοήθεια του κακού πνεύματος και της ανυπακοής του ανθρώπου .

Όμως αφού και στον ανθρώπινο κόσμο ο κυνηγός των ψυχών είναι ο κύριος της πριγκίπισσας , ο ήρωας πρέπει να επέμβει και πάλι .

Για αυτό όπως είδαμε , αρπάζει το τετράποδο άλογο και σπάει το τρίποδο ξόρκι του μάγου .

Η τριάδα ήταν εκείνη που αρχικά κάρφωσε το κοράκι και η τριάδα αντιπροσωπεύει επίσης τη δύναμη του κακού πνεύματος . Αυτές είναι οι δύο τριάδες που δείχνουν προς αντίθετες κατευθύνσεις .

Η τριάδα ήταν εκείνη που αρχικά κάρφωσε το κοράκι και η τριάδα αντιπροσωπεύει επίσης τη δύναμη του κακού πνεύματος . Αυτές είναι οι δύο τριάδες που δείχνουν προς αντίθετες κατευθύνσεις .

Αυτή είναι η αχίλλειος πτέρνα και της πιο ηρωικής συνείδησης . Κάπου ο δυνατός άνθρωπος είναι αδύνατος , ο έξυπνος είναι ανόητος , ο καλός είναι κακός και το αντίστροφο .

Στο παραμύθι μας η τριάδα εμφανίζεται σαν ακρωτηριασμένη τετράδα . Αν ήταν δυνατόν να προστεθεί ένα πόδι στα άλλα τρία θα είχαμε ένα όλο .

Αυτή τη δήλωση πρέπει να τη διευκρινίσουμε περισσότερο . Είναι εμπειρικό γεγονός πως μόνο μία λειτουργία μπορεί να διαφοροποιηθεί με μεγαλύτερη ή μικρότερη επιτυχία . Γι’αυτό είναι γνωστή σαν ανώτερη ή κύρια λειτουργία και μαζί με την εξωστρέφεια ή την εσωστρέφεια συνθέτει τον τύπο της συνειδητής στάσης του ατόμου .

Με αυτή τη λειτουργία συνδέονται μία ή δύο μερικά διαφοροποιημένες βοηθητικές λειτουργίες οι οποίες πολύ δύσκολα αποκτούν τον ίδιο βαθμό διαφοροποίησης με την κύρια λειτουργία (δηλαδή , την ίδια ευχέρεια χειρισμού τους από τη θέληση) . έτσι διαθέτουν ένα μεγαλύτερο βαθμό αυθορμητισμού από την κύρια λειτουργία η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη αξιοπιστία και υπακούει στις προθέσεις μας .

Η τέταρτη κατώτερη λειτουργία είναι απρόσιτη στη θέλησή μας .

Εμφανίζεται πότε σαν ένα δαιμόνιο που μας πειράζει και παρενοχλεί και πότε σαν “από μηχανής θεός” . Όμως πάντοτε έρχεται και χάνεται με τη δική της θέληση .

Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι ακόμη και σε διαφοροποιημένες λειτουργίες έχουν απελευθερωθεί μόνο μερικά από το ασυνείδητο .

Κατά ένα μέρος τους εξακολουθούν να είναι ριζωμένες σε αυτό και στο βαθμό αυτό λειτουργούν κάτω από την κυριαρχία του .

Επομένως οι τρεις διαφοροποιημένες λειτουργίες που βρίσκονται στη διάθεση του “εγώ” έχουν και τρεις ασυνείδητες λειτουργίες που δεν έχουν ξεφύγει ακόμη από το ασυνείδητο .

Και όπως ακριβώς τα τρία συνειδητά και διαφοροποιημένα τμήματα αυτών των λειτουργιών έρχονται αντιμέτωπα με την τέταρτη , που δρα σαν ένας οδυνηρά αστάθμητος παράγοντας , έτσι και η ανώτερη λειτουργία φαίνεται να έχει το χειρότερο εχθρό της στο ασυνείδητο .

Εδώ δε θα πρέπει να παραλείψουμε βέβαια και την τελευταία «στροφή της βίδας» : όπως ο διάβολος μεταμφιέζεται σε άγγελο του φωτός , έτσι και η κατώτερη λειτουργία επηρεάζει περισσότερο την ανώτερη — μυστικά και σκόπιμα θα έλεγε κανείς — όπως άλλωστε η ανώτερη καταπιέζει περισσότερο από όλες τις κατώτερες .

Αυτές οι κάπως αφηρημένες , δυστυχώς , σκέψεις ήταν απαραίτητες για να ρίξουμε κάποιο φως στα στοιχεία του — συγχωρείστε μου την έκφραση — «παιδιάστικά απλού» παραμυθιού μας .

Οι δύο αντίθετες τριάδες , που η μια εξαλείφει και η άλλη αντιπροσωπεύει τη δύναμη του κακού , αντιστοιχούν τέλεια στη λειτουργική δομή της συνειδητής και της ασυνείδητης ψυχής .

Το παραμύθι , όντας αυθόρμητο , αφελές και ανεπεξέργαστο προϊόν της ψυχής , δεν μπορεί να εκφράσει τίποτε άλλο από εκείνο που πραγματικά είναι η ψυχή .

Αυτές οι δομικές ψυχικές σχέσεις απεικονίζονται όχι μόνο από αυτό το συγκεκριμένο παραμύθι , αλλά και από άλλα αμέτρητα παραμύθια .

Όταν η αρσενική συνείδηση φτάσει σε αυτό το ύψος , βρίσκεται πρόσωπο με πρόσωπο με το θηλυκό της αντίστοιχο , την άνιμα .

Η άνιμα είναι μια προσωποποίηση του ασυνείδητου .

Η συνάντηση αυτή δείχνει πόσο αδόκιμος είναι ο χαρακτηρισμός “υποσυνείδητος” για την άνιμα , αφού δε βρίσκεται μόνο "κάτω από τη συνειδητότητα αλλά και "πάνω" από αυτή , τόσο πάνω της μάλιστα ώστε ο ήρωας να πρέπει να αναρριχηθεί στο επίπεδό της με μεγάλη προσπάθεια .

Αυτό το «πάνω» ασυνείδητο , όμως , απέχει πολύ από το να είναι «υπερσυνείδητο», με την έννοια πως όποιος το φτάσει , σαν τον ήρωά μας , θα βρίσκεται τόσο ψηλά από το «υποσυνείδητο» όσο ψηλά στέκει πάνω από την επιφάνεια της γης .

Η υψηλή και ισχυρή του άνιμα , η Πριγκίπισσα Ψυχή , είναι μαγεμένη και δεν είναι πιο ελεύθερη από ένα πουλί μέσα στο χρυσό κλουβί του .

Μπορεί να συγχαρεί τον εαυτό του που κατάφερε να εξυψωθεί πάνω από τους κάμπους και τη σχεδόν κτηνώδη ηλιθιότητα , αλλά η ψυχή του είναι δέσμια ενός κακού πνεύματος .

Μια απαίσια πατρική εικόνα υποχθόνιας φύσης με μορφή κόρακα , που είναι μια γνωστή θηριομορφική απεικόνιση του διαβόλου .

Σε τι θα του χρησιμέψει τώρα η υψηλή του θέση και ο πλατύς του ορίζοντας , όταν η ίδια του η αγαπημένη ψυχή λιώνει στη φυλακή ;

Ακόμη χειρότερα , εκείνη παίζει το παιχνίδι του κάτω κόσμου και φαινομενικά προσπαθεί να εμποδίσει το νέο από το να ανακαλύψει το μυστικό της φυλάκισής της , απαγορεύοντάς του να μπει στο ένα εκείνο δωμάτιο .

Όμως τον οδηγεί μυστικά κατευθείαν στο δωμάτιο μέσα από το ίδιο το γεγονός της απαγόρευσής της . Είναι λες και το ασυνείδητο έχει δυο χέρια που το ένα κάνει το αντίθετο από το άλλο .

Η πριγκίπισσα θέλει και δε θέλει να σωθεί .

Όμως και το κακό πνεύμα βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση .

Ήθελε να κλέψει μια υπέροχη ψυχή από το φωτεινό πάνω κόσμο — πράγμα που μπορούσε εύκολα να κάνει αφού ήταν ένα φτερωτό όν — αλλά δεν είχε υπολογίσει ότι θα φυλακιζόταν εκεί και το ίδιο .

Μολονότι είναι μαύρο πνεύμα λαχταρά για το φως . Αυτή είναι η κρυφή του δικαίωση , όπως ακριβώς το γεγονός της φυλάκισης και ακινητοποίησής του από κάποιο ξόρκι είναι η τιμωρία για το παράπτωμά του .

Όσο όμως είναι φυλακισμένο το κακό πνεύμα στον πάνω κόσμο , η προγκίπισσα δεν μπορεί να κατεβεί στη γη και ο ήρωας παραμένει χαμένος στον παράδεισο .

Αλλά αντίθετα από τον ήρωα ο κυνηγός δεν είχε στη διάθεσή του τα δώδεκα αρνιά για να ταΐσει τους λύκους , οι οποίοι τότε τραυματίζουν το άλογό του .

Με άλλα λόγια , ο κυνηγός ξέχασε να πληρώσει φόρο στις χθόνιες δυνάμεις γιατί και ο ίδιος δεν είναι παρά ένας κλέφτης .

Μέσα από αυτή την παράλειψη του κυνηγού ο ήρωας μαθαίνει ότι το ασυνείδητο αφήνει τα πλάσματά του να φύγουν μόνο με το κόστος μιας θυσίας .

Το αρχέτυπο του πνεύματος σε αυτό το παραμύθι — που θα πρέπει ναπούμε πως δεν είναι καθόλου πρωτόγονο — εκφράζεται θηριομορφικά σαν ένα σύστημα τριών λειτουργιών που είναι υποταγμένο σε μια ενότητα , το κακό πνεύμα , με τον ίδιο τρόπο που κάποια άγνωστη δύναμη έχει σταυρώσει το κοράκι με μια τριάδα καρφιών .

Στην πρώτη περίπτωση , οι δύο υπεριστάμενες ενότητες αντιστοιχούν στην κατώτερη λειτουργία που είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της κύριας λειτουργίας (δηλαδή στον κυνηγό) , ενώ στη δεύτερη αντιστοιχούν στην ίδια την κύρια λειτουργία (δηλαδή στον ήρωα) .

Ο κυνηγός και ο ήρωας εξισώνονται τελικά μεταξύ τους , έτσι που η λειτουργία του κυνηγού επιλύνεται στον ήρωα .

Ουσιαστικά , ο ήρωας βρίσκεται από την αρχή μέσα στον κυνηγό σε λανθάνουσα κατάσταση ωθώντας τον να προχωρήσει με όλα τα ανήθικα μέσα που έχει στη διάθεσή του και να αρπάξει την ψυχή , για να τον κάνει στη συνέχεια να την παραδώσει , παρά τη θέλησή του , στα χέρια του ήρωα .

Επιφανειακά μαίνεται ανάμεσά τους μια άγρια σύγκρουση , κατά βάθος όμως ο ένας βοηθά τον άλλο .

Έτσι η άνιμα είναι και παραμένει η εκπρόσωπος εκείνου του τμήματος του ασυνείδητου και δεν μπορεί ποτέ να αφομοιωθεί σε ένα εφικτό σύνολο .

Υστερόγραφο : Υπάρχει μια ρωσική παραλλαγή αυτού του παραμυθιού . Ο τίτλος του είναι “Μαρία Μορέβνα” .

Ο ήρωας του παραμυθιού δεν είναι χοιροβοσκός , αλλά ο Τσάρεβιτς Ιβάν .

Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα εξήγηση των τριών ζώων που βοηθούν τον ήρωα : αντιστοιχούν στις τρεις αδερφές του Ιβάν και στους άντρες τους , που στην πραγματικότητα είναι πουλιά .

Οι τρεις αδερφές αντιπροσωπεύουν μια ασυνείδητη τριάδα λειτουργιών που σχετίζονται και με το ζωώδη και τον πνευματικό χώρο .

Οι άνθρωποι - πουλιά είναι ένα είδος αγγέλων και τονίζουν τη βοηθητική φύση των ασυνείδητων λειτουργιών .

Στην ιστορία επεμβαίνουν την κρίσιμη στιγμή όταν ο ήρωας — αντίθετα από το γερμανικό του αντίστοιχο — πέφτει στα χέρια του κακού πνεύματος που τον σκοτώνει και τον διαμελίζει ] (η τυπική μοίρα του Θεάνθρωπου ! (η τυπική μοίρα του Θεάνθρωπου !) .

Το κακό πνεύμα είναι ένας γέρος που εμφανίζεται συχνά γυμνός και ονομάζεται Κοσάι (Koschei) , ο Αθάνατος .

Η αντίστοιχη μάγισσα είναι η γνωστή Μπάμπα Γιάγκα .

Τα τρία ζώα που βοηθούν στη γερμανική παραλλαγή διπλασιάζονται εδώ και εμφανίζονται σαν άνθρωποι-πουλιά και μετά σαν λιοντάρι , παράξενο πουλί και μέλισσες .

Μόλις έχω κάτι καινούργιο , θα σ'ενημερώσω . . .

Οι παραπάνω παρατηρήσεις έχουν στο μεγαλύτερο μέρος τους τεχνικό χαρακτήρα και γι’αυτό δεν παρουσιάζουν γενικό ενδιαφέρον . Στην αρχή ήθελα να τις παραλείψω , αλλά μετά άλλαξα γνώμη και τις πρόσθεσα .

Ο αναγνώστης που δεν ενδιαφέρεται ειδικά για την ψυχολογία μπορεί να παραλείψει αυτό το τμήμα , μια και εξετάζει το φαινομενικά σκοτεινό πρόβλημα των τριών και των τεσσάρων ποδιών των μαγικών αλόγων παρουσιάζοντας τις σκέψεις μου με τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται καθαρά η μέθοδος που ακολουθώ .

Αυτοί οι ψυχολογικοί συλλογισμοί στηρίζονται πρώτα στα μη λογικά στοιχεία του υλικού , δηλαδή του παραμυθιού , του μύθου ή του ονείρου και δεύτερο στο συνειδητό προσδιορισμό των λογικών συνδέσεων που υπάρχουν , σε λανθάνουσα μορφή , ανάμεσα σε αυτά τα στοιχεία .

Η παραδοχή ότι υπάρχουν τέτοιες σχέσεις είναι ουσιαστικά μια υπόθεση , σαν εκείνη που δέχεται ότι τα όνειρα έχουν κάποιο νόημα .

Η αλήθεια αυτής της παραδοχής δεν αποδεικνύεταο a priori — η χρησιμότητά της μπορεί να αποδειχτεί μόνο με την εφαρμογή .

Επομένως απομένει να δούμε αν η μεθοδική εφαρμογή της στο μη λογικό υλικό θα μας επιτρέψει να το ερμηνεύσουμε εξάγοντας κάποιο νόημα .

Ου τα πάντα τοις πάσι ρητά

Τα άλογα με τα τρία και τα τέσσερα πόδια είναι στην πραγματικότητα ένα μυστηριώδες θέμα που αξίζει να διερευνήσουμε πιο λεπτομερειακά .

Το τρία και το τέσσερα μας θυμίζει όχι μόνο το δίλημμα που έχουμε ήδη δει στη θεωρία των ψυχολογικών λειτουργιών , αλλά και το αξίωμα της Μαρίας της Προγκήπισσας , που παίζει σημαντικό ρόλο στην αλχημεία .

Επομένως ίσως αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε πιο προσεκτικά τη σημασία των θαυματουργικών αλόγων .

Το πρώτο που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι το τρίποδο άλογο που δίνεται στην πριγκίπισσα είναι μια φοράδα και επιπλέον μια μαγεμένη πριγκίπισσα .

Η τριάδα συνδέεται εδώ αναμφίβολα με τη θηλυκότητα , μολονότι από την κυρίαρχη θρησκευτική άποψη της συνειδητότητας το 3 είναι ένα καθαρά αρσενικό σύμβολο (πέρα από το γεγονός ότι σαν περιττός αριθμός είναι εξαρχής αρσενικός) .

Επομένως θα μπορούσαμε να μεταφράσουμε κατευθείαν την τριαδικότητα σαν “αρσενικότητα” , πράγμα που γίνεται ακόμη πιο σημαντικό αν θυμηθούμε την αρχαία αιγυπτιακή τριάδα του Θεού , του “Κα-Μουτέφ” , και του Φαραώ .

Τα τρία πόδια , σαν ιδιότητα ζώου , υπονοούν την ασυνείδητη αρσενικότητα που περιέχεται σε ένα θηλυκό πλάσμα .

Σε μια πραγματική γυναίκα θα αντιστοιχούσε στον άνιμους που , όπως και το μαγικό άλογο , αντιπροσωπεύει το “πνεύμα” .

Στην περίπτωση της άνιμα όμως η τριαδικότητα δεν συμπίπτει με τη χριστιανική ιδέα της Τριάδας , αλλά με το «κατώτερο τρίγωνο» , την τριάδα της κατώτερης λειτουργίας που αποτελεί τη «σκιά» .

Το κάτω μισό της προσωπικότητας είναι στο μεγαλύτερο μέρος του ασυνείδητο . Δεν υποδηλώνει ολόκληρο το ασυνείδητο παρά μόνο το προσωπικό τμήμα του .

Αφού ο ήρωας της δίνει την τριαδικότητα σαν ένα υποζύγιο , αυτό σημαίνει ότι η άνιμα “ιππεύει” τη σκιά και συνδέεται μαζί της .

Σε αυτή την περίπτωση έχει στην κατοχή της την σκιά , την έχει καταλάβει .

Αλλά αν η ίδια είναι το άλογο , αυτό σημαίνει ότι έχει χάσει την κυρίαρχη θέση της σαν προσωποποίηση του συλλογικού ασυνείδητου και “ιππεύεται” — έχει καταληφτεί —από την Πριγκίπισσα Α , τη σύζυγο του ήρωα . Όπως πολύ σωστά λέει το παραμύθι , έχει μετατραπεί με μάγια στο τρίποδο άλογο (Πριγκίπισσα Β) .

Μπορούμε να ξεδιαλύνουμε κάπως αυτό τον κυκεώνα ως εξής :

Η Πριγκίπισσα Α είναι η άνιμα του ήρωα . Αυτή ιππεύει δηλαδή κυβερνά — το τρίποδο άλογο , που είναι η σκιά , η κατώτερη λειτουργική τριάδα του μέλλοντα συζύγου της .

Για να το πούμε πιο απλά : η Πριγκίπισσα Α έχει κάτω από τον έλεγχό της το κατώτερο μισό της προσωπικότητας του ήρωα . Τον έχει πιάσει από την αδύνατη πλευρά του , όπως συμβαίνει συχνά στην καθημερινή ζωή , γιατί το σημείο που είναι κάποιος αδύνατος χρειάζεται υποστήριξη και ολοκλήρωση . Πραγματικά , η θέση της γυναίκας είναι στην αδύνατη πλευρά του άντρα .

Έτσι θα έπρεπε να διατυπώσουμε την κατάσταση αν βλέπαμε τον ήρωα και την Πριγκίπισσα Α σαν δύο συνηθισμένα άτομα .

Αλλά αφού έχουμε να κάνουμε με ένα παραμύθι που εκτυλίσσεται στον κόσμο της μαγείας , θα ήταν ίσως πιο σωστό να θεωρήσουμε ότι η Πριγκίπισσα Α είναι η άνιμα του ήρωα .

Σε αυτή την περίπτωση ο ήρωας βγαίνει από τον κατώτερο κόσμο μέσα από την άνιμα , όπως ακριβώς έγινε με το Μέρλιν και τη νεράιδά του . Αν τον δούμε σαν συνηθισμένο άνθρωπο μοιάζει να είναι χαμένος μέσα σε ένα υπέροχο όνειρο και να βλέπει τον κόσμο μέσα από ένα πέπλο ομίχλης .

Το πράγμα περιπλέκεται τώρα από το απροσδόκητο γεγονός ότι το τρίποδο άλογο είναι φοράδα , ένα αντίστοιχο της Πριγκίπισσας Α .

Η φοράδα είναι η Πριγκίπισσα Β , που με τη μορφή του αλόγου αντιστοιχεί στη σκιά της Πριγκίπισσας Α (δηλαδή στην κατώτερη λειτουργική τριάδα της) . Η Πριγκίπισσα Β , όμως διαφέρει από την Πριγκίπισσα Α στο ότι δεν ιππεύει το άλογο αλλά περιέχεται μέσα του . Είναι μαγεμένη , βρίσκεται κάτω από τη μαγική επίδραση της αρσενικής τριάδας . Επομένως έχει καταληφθεί από μια σκιά .

Το ερώτημα τώρα είναι , ποιανού τη σκιά ;

Δεν μπορεί να είναι η σκιά του ήρωα , γιατί έχει καταληφτεί από την άνιμα του ίδιου . Το παραμύθι μας δίνει την απάντηση .

Εκείνος που της έχει κάνει τα μάγια είναι ο κυνηγός ή ο μάγος .

Όπως έχουμε δει , ο κυνηγός συνδέεται κατά κάποιο τρόπο με τον ήρωα , αφού ο δεύτερος παίρνει σταδιακά τη θέση του κυνηγού .

Επομένως μπορούμε να φτάσουμε εύκολα στην υπόθεση ότι ο κυνηγός κατά βάθος δεν είναι άλλος από τη σκιά του ήρωα .

Δηλαδή ο κυνηγός τους έχει κατεβάσει στο ζωώδες επίπεδο , στο χώρο του ασυνείδητου .

Το συμπέρασμα εδώ είναι πως όταν είχαν τη σωστή ανθρώπινη μορφή τους ανήκαν και οι δύο στη σφαίρα του συλλογικού ασυνείδητου .

Αλλά ποιοι είναι ;

Για να δώσουμε απάντηση σε αυτό το ερώτημα πρέπει να ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι αυτοί οι δύο αντιστοιχούν αναμφίβολα στον ήρωα και την Πριγκίπισσα Α .

Συνδέονται επίσης μαζί τους επειδή χρησιμεύουν σαν υποζύγια και κατά συνέπεια εμφανίζονται σαν τα κατώτερα , ζωώδη μέρη τους .

Το ζώο , εξαιτίας της σχεδόν ολοκληρωτικής του έλλειψης συνειδητότητας συμβόλιζε πάντα την ψυχική σφαίρα του ανθρώπου που βρίσκεται κρυμμένη μέσα στο σκοτάδι της ενστικτώδους ζωής του σώματος .

Ο ήρωας ιππεύει τον κύλωνα (το αρσενικό άλογο) που χαρακτηρίζεται από το ζυγό (θηλυκό) αριθμό 4 .

Η Πριγκίπισσα Α ιππεύει τη φοράδα που έχει μόνο τρία πόδια (το 3 είναι αρσενικός αριθμός) .

Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν καθαρά ότι η μεταμόρφωσή τους σε άλογα έφερε μαζί της και μια τροποποίηση του χαρακτήρα του φύλου τους , ο κύλωνας έχει μια θηλυκή ιδιότητα , η φοράδα μια αρσενική .

Η ψυχολογία μπορεί να επιβεβαιώσει αυτή την εξέλιξη ως εξής :

Στο βαθμό που κυριαρχείται η μορφή από το (συλλογικό) ασυνείδητο παρατηρείται μια αχαλίνωτη εισβολή της ενστικτώδους σφαίρας και κάνει την εμφάνισή του ένας ορισμένος θηλυκός χαρακτήρας , τον οποίο ονομάζουμε “άνιμα” .

Αν , από την άλλη βρεθεί μια γυναίκα κάτω από την κυριαρχία του ασυνείδητου , η σκοτεινή πλευρά της θηλυκής της φύσης αναδύεται πολύ πιο έντονα , συνδυασμένη με σαφώς αρσενικά χαρακτηριστικά . Αυτά τα χαρακτηριστικά περικλείονται στον όρο “άνιμους” .