- < ΑΡΘΡΑ - ΝΕΑ > ESOTERICA 2006 - 2014 - ΝΕΑ - Μέσα από το Διεθνές Internet

Οι περισσότεροι από τους επονομαζόμενους «φυσικούς νόμους» είναι περισσότερο συνήθειες. Δεν υπάρχει λόγος να υποθέτουμε ότι όλοι οι φυσικοί νόμοι σχηματίστηκαν πλήρως τη στιγμή της μεγάλης έκρηξης, σαν ένα είδος Κοσμικού Ναπολεόνιου Κώδικα, ή ότι υπάρχουν σε ένα πεδίο μεταφυσικής πέρα από το χρόνο και το χώρο. Πριν τη γενική αποδοχή της θεωρίας της μεγάλης έκρηξης στη δεκαετία του ’60, οι αιώνιοι νόμοι φαινόταν να έχουν κάποιο νόημα. Το ίδιο το σύμπαν θεωρούνταν ως αιώνιο και η έννοια της εξέλιξης περιοριζόταν στο βιολογικό πεδίο. Αλλά τώρα ζούμε σε ένα ριζοσπαστικά εξελικτικό σύμπαν. Αν θέλαμε να περιοριστούμε στην ιδέα των φυσικών νόμων, θα μπορούσαμε να πούμε ότι όπως η ίδια η φύση εξελίσσεται, έτσι κάνουν και οι φυσικοί νόμοι, όπως ακριβώς και οι ανθρώπινοι νόμοι εξελίσσονται στο χρόνο. Αλλά έτσι, πώς θα μπορούσαν οι νόμοι της φύσης να παραμένουν στη μνήμη της φύσης ή να ενισχύονται; Ο όρος «νόμος» είναι ενοχλητικά ανθρωπομορφικός. Ο όρος «συνήθεια» είναι λιγότερο ανθρωποκεντρικός. Πολλοί οργανισμοί έχουν συνήθειες, αλλά μόνο οι άνθρωποι έχουν νόμους.

Οι συνήθειες υπόκεινται στη φυσική επιλογή και όσο πιο συχνά επαναλαμβάνονται, τόσο πιο πιθανοί γίνονται. Τα ζώα κληρονομούν τις επιτυχημένες συνήθειες των ειδών τους ως ένστικτα. Εμείς κληρονομούμε σωματικές, συναισθηματικές, νοητικές και πολιτιστικές συνήθειες, καθώς και τις συνήθειες των γλωσσών μας. Οι συνήθειες της φύσης εξαρτούνται από μη-τοπικές ενισχύσεις ομοιότητας. Με κάποιο είδος συντονισμού ή αντήχησης, τα μοντέλα δραστηριότητας σε αυτο-οργανωμένα συστήματα επηρεάζονται από παρόμοια μοντέλα από το παρελθόν, προσδίδοντας σε κάθε είδος και κάθε αυτο-οργανωμένο σύστημα συλλογική μνήμη. Μοιάζει αυτό ίσως με μια αόριστη φιλοσοφική ιδέα; Πιστεύω ότι μπορεί να διαμορφωθεί ως μια ελέγξιμη επιστημονική υπόθεση.

Το ενδιαφέρον μου για τις εξελίχτηκες συνήθειες ξεκίνησε καθώς ερευνούσα στο πεδίο της αναπτυξιακής βιολογίας και ενισχύθηκε από την ανάγνωση του Δαρβίνου, για τον οποίο οι συνήθειες των οργανισμών ήταν σημαντικές. Όπως τόνισε ο Francis Huxley, το γνωστό βιβλίο του Δαρβίνου θα μπορούσε καλύτερα να έχει τον τίτλο «Η καταγωγή των Συνηθειών». Μέσα από 15 χρόνια έρευνας στην ανάπτυξη των φυτών, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι για να κατανοηθεί η ανάπτυξη των φυτών, δεν αρκούν η μορφογένεση, τα γονίδια και τα γονιδιακά προϊόντα. Η μορφογένεση επίσης εξαρτάται από πεδία οργάνωσης. Το ίδιο επιχείρημα ισχύει και για την ανάπτυξη των ζώων. Από το 1920 πολλοί αναπτυξιακοί βιολόγοι πρότειναν τη θεωρία ότι η βιολογική οργάνωση εξαρτάται από πεδία, που μπορούν να ονομαστούν ως βιολογικά, αναπτυξιακά, ή μορφογενετικά. Τα κύτταρα προέρχονται από άλλα κύτταρα και όλα κληρονομούν πεδία οργάνωσης. Τα γονίδια είναι μέρος αυτής της οργάνωσης και παίζουν ένα σημαντικό ρόλο, αλλά δεν εξηγούν την ίδια την οργάνωση. Γιατί όχι;

Με τη βοήθεια της μοριακής βιολογίας γνωρίζουμε σήμερα τι κάνουν τα γονίδια. Βοηθούν τους οργανισμούς να σχηματίσουν πρωτεΐνες. Άλλα γονίδια σχετίζονται με τον έλεγχο της πρωτεϊνικής σύνθεσης. Αναγνωρίσιμα γονίδια ενεργοποιούνται και συγκεκριμένες πρωτεΐνες παράγονται στην αρχή των νέων αναπτυξιακών διαδικασιών. Κάποια από αυτά τα γονίδια, όπως το γονίδιο του Χοξ στις μύγες των φρούτων, σκουλήκια, ψάρια και θηλαστικά, είναι πολύ παρόμοια. Με όρους εξελικτικής, είναι γονίδια υψηλής συντήρησης. Αλλά η ενεργοποίηση τέτοιων γονιδίων δεν μπορεί από μόνη της να προσδιορίσει τη μορφή, με άλλα λόγια οι μύγες των φρούτων δε θα διέφεραν μορφικά από εμάς.

Πολλοί οργανισμοί ζουν όπως τα ελεύθερα κύτταρα, συμπεριλαμβανομένων πολλών ειδών μαγιάς, βακτηρίων και αμοιβάδας. Κάποια σχηματίζουν πολύπλοκους ορυκτούς σκελετούς, όπως στα διάτομα και τα πρωτόζωα, που ερευνήθηκαν και παρουσιάστηκαν το 19ο αιώνα από τον Ernst Haeckel. Η θεωρία της δημιουργίας των κατάλληλων πρωτεϊνών την κατάλληλη στιγμή δεν μπορεί να εξηγήσει τέτοιες δομές, χωρίς τη συμμετοχή πολλών άλλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της οργανωτικής δραστηριότητας της κυτταρικής μεμβράνης και των μικροσωληνίσκων πρωτοπλάσματος.

Πολλοί αναπτυξιακοί βιολόγοι δέχονται την ανάγκη για μια ολιστική και ενοποιητική σύλληψη του ζωντανού οργανισμού. Αλλιώς η βιολογία θα συνεχίσει να σπαρταρά, ακόμη και να πνίγεται σε ωκεανούς από δεδομένα, καθώς περισσότερα γονιδιώματα εμφανίζονται, γονίδια κλωνοποιούνται, και πρωτεΐνες χαρακτηρίζονται. Υποπτεύομαι ότι τα μορφογενετικά πεδία λειτουργούν επιβάλλοντας ειδικά μοντέλα στα αλλιώς τυχαία ή αόριστα μοντέλα δραστηριότητας. Για παράδειγμα, προκαλούν την κρυστάλλωση των μικροσωληνίσκων περισσότερο σε κάποιο συγκεκριμένο τμήμα του κυττάρου, ακόμη και αν οι υπομονάδες από τις οποίες αυτά δημιουργούνται υπάρχουν σε όλο το κύτταρο.

Τα μορφογενετικά πεδία δεν είναι αμετάβλητα, αλλά εξελίσσονται. Τα μορφογενετικά πεδία των αφγανών κυνηγετικών σκυλιών έχουν διαφοροποιηθεί από τα αντίστοιχα πεδία των προγόνων τους, των λύκων. Πώς κληρονομήθηκαν αυτά τα πεδία; Πιστεύω, αλλά δε μπορώ να αποδείξω, ότι αυτά μεταδόθηκαν μέσω κάποιου είδους μη-τοπικού συντονισμού ή αντήχησης και πρότεινα τον όρο «μορφική αντήχηση» για αυτή τη διαδικασία. Τα πεδία που οργανώνουν τη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος έχουν ομοιοτρόπως κληρονομηθεί μέσω μορφικής αντήχησης, μεταβιβάζοντας συλλογική, ενστικτώδη μνήμη. Η αντήχηση ενός εγκεφάλου με μια παρελθόντα κατάστασή του βοηθά να κατανοηθεί η μνήμη των ζώων και των ανθρώπων. Οι κοινωνικές ομάδες παρομοίως οργανώνονται από μορφογενετικά πεδία. Οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν μνήμες, οι οποίες μεταδίδονται μέσω της ομαδικής κουλτούρας και είναι ρητώς μεταδιδόμενες μέσω των τελετουργικών νόμων, της ίδρυσης και του μύθου, όπως στο Εβραϊκό Πάσχα, ή στη Χριστιανική Θεία Κοινωνία και το Αμερικάνικο Ευχαριστήριο Δείπνο, μέσω των οποίων το παρελθόν γίνεται παρόν, λόγω αντήχησης, με αυτούς, που εκτελούσαν τις ίδιες τελετουργίες στο παρελθόν.

Άλλοι μπορεί να προτιμούν να απαλλάσσονται από την ιδέα των πεδίων και να ερμηνεύουν την εξέλιξη των οργανισμών με κάποιο άλλο τρόπο, ίσως χρησιμοποιώντας πιο γενικούς όρους, όπως «ιδιότητες εμφανιζόμενων συστημάτων». Αλλά, ανεξάρτητα από τις λεπτομέρειες των μοντέλων, πιστεύω ότι η φυσική εξέλιξη των συνηθειών θα παίξει ένα ουσιαστικό ρόλο σε κάθε ενοποιημένη θεωρία εξέλιξης, όχι μόνο βιολογικής, αλλά και φυσικής, χημικής, κοσμικής, κοινωνικής, πνευματικής και πολιτιστικής.

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για το «Ευαγγέλιο του Ιούδα», αυτό το «ριζοσπαστικό» πρωτο-χριστιανικό κείμενο που παρουσιάζει τον Ιούδα να «προδίδει» τον Ιησού από καθήκον και για να εκπληρωθεί το αναπόδραστο της μοίρας. Ένα κείμενο που προσπαθεί να ξαναγράψει την ιστορία του Χριστιανισμού, με τη μορφή του Ιούδα να είναι ο πλησιέστερος μαθητής του Ιησού, από τον οποίο μπορούσε να ζητήσει ακόμα και να τον προδώσει. Είναι όμως αυτό το μόνο «αιρετικό» Ευαγγέλιο; Κάθε άλλο !!! Μια ολόκληρη σειρά από πρωτο-χριστιανικά κείμενα, άγνωστα στον πολύ κόσμο, διεκδικούν τον τίτλο του «Απόκρυφου» και του «αιρετικού» Ευαγγελίου, προσπαθώντας να δώσουν μία εικόνα του Χριστιανισμού διαφορετική από αυτήν που ξέρουμε.

Η Καινή Διαθήκη όπως τη γνωρίζουμε περιέχει τα 4 «κλασσικά» και επίσημα Ευαγγέλια: του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη. Πάντα βέβαια υπήρχαν και οι αναφορές για κάποια αποκαλούμενα «Απόκρυφα» Ευαγγέλια, μη αποδεκτά ή «ξεχασμένα» από την επίσημη Εκκλησία. Ήδη από το 1945, μία σειρά αρχαίων κειμένων γραμμένων στην κοπτική γλώσσα ήρθαν στην επιφάνεια στην περιοχή Nag Hammadi της αιγυπτιακής ερήμου.

Πρόκειται για μία σειρά από 52 αρχαία κείμενα, που συζητήθηκαν πολύ στις επόμενες δεκαετίες. Ανάμεσά τους και το λεγόμενο «Ευαγγέλιο του Θωμά» το οποίο θεωρείται από ειδικούς προγενέστερο των Ευαγγελίων του Ματθαίου και του Λουκά, οι οποίοι - κατά μία άποψη - φαίνεται μάλιστα να το χρησιμοποίησαν ως πηγή για τα δικά τους Ευαγγέλια.

Έτσι δεν είναι σήμερα περίεργο που κάποιοι ερευνητές, όπως η Elaine Pagels, καθηγήτρια Θεολογίας στο πανεπιστήμιο του Princeton, μελετούν αυτά τα αρχαία, αμφιλεγόμενα κείμενα, γνωστά ως «Γνωστικά Ευαγγέλια» τα οποία παρουσιάζουν μία εναλλακτική άποψη για τα πρώτα χριστιανικά χρόνια και το βαθύτερο νόημα των χριστιανικών διδασκαλιών. Η Pagels αναλύσει αυτό το ζήτημα στο έργο της "Jesus and His Message in the Gnostic Gospels" («Ο Ιησούς και του Μήνυμά Του στα Γνωστικά Ευαγγέλια»).

Η Pagels αναφέρεται σε μία εποχή που το χριστιανικό δόγμα δεν είχε διαμορφωθεί πλήρως. Αυτό εξάλλου έγινε μέσα από μία διαδικασία Οικουμενικών Συνόδων και συνεχών διαμαχών ανάμεσα σε χριστιανικές ομάδες που η μία έλεγχε δογματικά την άλλη σε θέματα κατανόησης των χριστιανικών διδασκαλιών και μία διαδικασία που κράτησε αιώνες!

Ανάμεσα στις πρώτες χριστιανικές ομάδες ήταν και αυτή των Γνωστικών Χριστιανών οι οποίοι πήραν το όνομά τους από την πεποίθησή τους ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι απλά μία πίστη, αλλά ένα σύστημα γνώσης και διδασκαλιών που επιτρέπει στον άνθρωπο να γνωρίσει τον εαυτό του και τη Φύση. Κατά την Pagels την τάση αυτή αποτυπώνουν τα παρακάτω λόγια του Ιησού, παρμένα από το - Απόκρυφο - Ευαγγέλιο του Θωμά: «Πρέπει να βγάλεις αυτό που είναι μέσα σου για να σωθείς, αλλιώς θα καταστραφείς» (σε ελεύθερη μετάφραση).

Για τους Γνωστικούς, κάθε άνθρωπος μπορεί να γίνει «Υιός του Θεού» μέσα από την προσωπική έρευνα και την αναζήτηση των αιτιών της χαράς, της λύπης, της αγάπης ή του μίσους. Ο ίδιος ο Ιησούς δεν αποτελεί παρά ένα «μοντέλο» δράσης, ένα παράδειγμα για τον κάθε άνθρωπο-αναζητητή της Αλήθειας και του Θεού.

Με τον τρόπο αυτό οι Γνωστικοί παρουσιάζονται σαν μία φιλοσοφική-εσωτεριστική ομάδα παρά μία ακόμα ομάδα πιστών στους κόλπους της Χριστιανικής Εκκλησίας των πρώτων αιώνων μ.Χ. Είναι γνωστό ότι πυρήνες Γνωστικών αναπτύχθηκαν σε όλη σχεδόν τη Μεσόγειο, επηρεάζοντας τη χριστιανική σκέψη και τα - αδιαμόρφωτα ακόμα χριστιανικά δόγματα - δίνοντας μία έντονη φιλοσοφική χροιά στη νέα θρησκεία.

Βέβαια η ίδια η φύση του Γνωστικισμού και το χαρακτηριστικό της προσωπικής αναζήτησης περιόρισε τον Γνωστικισμό στο να μην μπορεί να εξαπλωθεί στις μάζες και να αποτελέσει το πνευματικό χώρο μόνο των ανθρώπων-αναζητητών, όπως και κάθε φιλοσοφικό σύστημα που αναγκαστικά περιορίζεται στους ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν με τις αρχές του.

Ανάμεσα στις επιρροές του Γνωστικισμού είναι η συγγραφή των λεγόμενων «Γνωστικών Ευαγγελίων» που δίνουν μία διαφορετική διάσταση στο Χριστιανισμό καθώς διαφέρουν στο πνεύμα τους από τα τέσσερα επίσημα Ευαγγέλια. Αυτές τις διαφορές τονίζει στο έργο της η Pagels αντιπαραθέτοντας χωρία από τα Γνωστικά και από τα κανονικά Ευαγγέλια.

Οι αντιπαραθέσεις αυτές αποτέλεσαν αιτία συγκρούσεων και αιρετικών κινήσεων ήδη από τα πρωτο-χριστιανικά χρόνια, δίνοντας μορφή στο χριστιανικό δόγμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν «λυθεί» και απαντηθεί για τον σύγχρονο Χριστιανό-αναζητητή.

Για παράδειγμα η σύγκριση Γνωστικών και κανονικών Ευαγγελίων φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα της φύσης του Ιησού: ήταν ο «Μονογενής Υιός Θεού» όπως αναφέρεται π.χ. στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο ή απλά ένα οδηγός, ένας φωτισμένος άνθρωπος για να μας δείξει το Δρόμο του Θεού, όπως παρουσιάζεται στις γνωστικές διδασκαλίες. Ερώτημα που προκάλεσε αιρέσεις και σχίσματα στους κόλπους της νέας θρησκείας πριν από 2000 χρόνια.

Επιπλέον τα Γνωστικά Ευαγγέλια φέρονται να περιέχουν εσωτερικές και απόκρυφες διδασκαλίες του Ιησού, προεκτείνοντας τον χαρακτήρα των κανονικών Ευαγγελίων που περισσότερο περιέχουν ιστορικά στοιχεία, ηθικές διδασκαλίες και παραβολές.

Όλες αυτές οι θέσεις των Γνωστικών έκαναν κάποιους από τους πρώτους Πατέρες και ιεράρχες του Χριστιανισμού να δουν στο πρόσωπο των Γνωστικών μία «αιρετική» κίνηση, καθώς διαπίστωναν ότι βρίσκονται μπροστά στο φαινόμενο μίας ομάδας φιλοσοφικού-εσωτερικού τύπου που έβρισκε έδαφος να αναπτυχθεί στα πλαίσια της νέας θρησκείας, η οποία θέλοντας να απευθυνθεί στις μάζες των μεσογειακών λαών, περιείχε αναγκαστικά περισσότερο το στοιχείο της πίστης παρά της έρευνας.

Φιλοσοφικά ερωτήματα όπως αυτό της φύσης του Ιησού, έπρεπε να αποτελούν δογματικές αλήθειες κι όχι σημείο τριβής και προσωπικής αναζήτησης και οι αναζητήσεις των Γνωστικών δεν ήταν καθόλου «εύπεπτες» για τον πολύ κόσμο. Αντίθετα περιέπλεκαν τα πράγματα. Αυτό έκανε τον Ειρηναίο, επίσκοπο της Λυών να θεωρεί ότι οι Γνωστικοί έκαναν περισσότερο κακό παρά καλό στη νεογέννητη Εκκλησία και να αποκηρύξει τα Γνωστικά Ευαγγέλια υποστηρίζοντας ότι «όπως υπάρχουν τέσσερις κύριοι άνεμοι, τέσσερις στύλοι που συγκρατούν τον Ουρανό και τέσσερις γωνίες στο Σύμπαν, έτσι υπάρχουν και μόνο τέσσερα κανονικά Ευαγγέλια» (αυτά των τεσσάρων Ευαγγελιστών).

Όμως η Pagels στο έργο της δίνει μία πιο ορθολογιστική εξήγηση στην απόρριψη των Γνωστικών Ευαγγελίων (και σε επέκταση και όλου του Γνωστικισμού) από την επίσημη πρωτο-χριστιανική Εκκλησία. Κατά την Pagels οι φιλοσοφικές αναζητήσεις των Γνωστικών θεωρήθηκαν επικίνδυνες καθώς υποδείκνυαν έναν δρόμο προς τον Θεό που περνούσε από την προσωπική αναζήτηση και προσπάθεια, παρά από τους θεσμούς της Εκκλησίας. Με άλλα λόγια η Εκκλησία δεν ήταν ο απαραίτητος ενδιάμεσος σταθμός-γέφυρα ανάμεσα σε άνθρωπο και Θεό - και αυτό βέβαια ήταν επικίνδυνο για την υπό διαμόρφωση και εξάπλωση χριστιανική πίστη.

Ο φιλοσοφικός και εσωτερικός δρόμος των Γνωστικών γίνεται φανερός και από επιρροές που αυτοί είχαν με φιλοσοφικά και θρησκευτικά συστήματα της Ανατολής, κυρίως με τον Βουδισμό. Η πραγμάτωση του Γνωστικού έρχεται μέσα από τεχνικές διαλογισμού, ασκήσεις και βίωση κάποιας ηθικής διδασκαλίας. Οι πρακτικές αυτές ήταν απαραίτητες για τους πρώτους Χριστιανούς που δεν αρκούνταν στην απλή πίστη αλλά ήθελαν να συμπληρώσουν το πνευματικό τους κενό με μία εσωτερική αναζήτηση και το προσωπικό βίωμα.

Επιπλέον τα Γνωστικά Ευαγγέλια παρουσιάζουν έντονο το ρόλο της γυναίκας στο άμεσο περιβάλλον του Ιησού, καθώς αναφέρονται σε ένα σύνολο γυναικών που περιλαμβάνονται στον στενό κύκλο του.

Όλοι αυτοί υπήρξαν παράγοντες εξάπλωσης του Γνωστικισμού στον χώρο της Μεσογείου, στους πρώτους αιώνες μ.Χ. παρόλο που σύντομα οι διδασκαλίες τους, τα Ευαγγέλιά τους και γενικότερα το φιλοσοφικό τους σύστημα παραγκωνίστηκε από την επίσημη Εκκλησία.

Η πρόσφατη ανακάλυψη του «Ευαγγελίου του Ιούδα» έρχεται απλά να ξαναφέρει στην επιφάνεια το ζήτημα των απόκρυφων χριστιανικών διδασκαλιών, της επιρροής του Χριστιανισμού από άλλα φιλοσοφικά και θρησκευτικά συστήματα της εποχής αυτής και του κατά πόσον η αναζήτηση του Θεού μπορεί να αποτελέσει προσωπική υπόθεση ή πρέπει να περάσει μέσα από ένα σύστημα πίστης (αναγκαστικά λίγο ως πολύ δογματικό).

Η τάση του νου να θολώνει κάποιες φορές το όριο μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του φαινομένου των επιθανάτιων εμπειριών, προτείνει μια προκαταρκτική έρευνα.

Αποτελεί μια ανοικτή ερώτηση το γιατί κάποιοι άνθρωποι βλέπουν ένα λαμπερό φως, νιώθουν ότι απομακρύνονται από το σώμα τους, ή έχουν άλλες ασυνήθιστες αισθήσεις, όταν βρίσκονται κοντά στο θάνατο, ή όταν πιστεύουν ότι πρόκειται να πεθάνουν. Μερικοί άνθρωποι βλέπουν αυτές τις επονομαζόμενες «επιθανάτιες εμπειρίες» ως αποδείξεις για τη ζωή μετά το θάνατο, ενώ πολλοί νευρολόγοι έχουν θεωρήσει το φαινόμενο εξαιρετικά πολύπλοκο για να μπορεί να μελετηθεί επιστημονικά. Αλλά η νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology (neurology.org), προτείνει ότι η αιτία των επιθανάτιων εμπειριών είναι βιολογική και σχετίζεται με το θόλωμα των ορίων μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης. Οι ερευνητές βρήκαν ότι άτομα που υποστηρίζουν ότι είχαν επιθανάτιες εμπειρίες, πολύ πιθανό να έχουν ένα ιστορικό «παρείσφρησης REM», κατά το οποίο μέρος της ονειρικής κατάστασης παρεισδύει μέσα στην πραγματικότητα του ατόμου, καθώς αυτό ξυπνά. Μπορεί για παράδειγμα το άτομο να νιώθει παράλυση μόλις ξυπνά, ή να έχει οπτικές ή ακουστικές παραισθήσεις, όταν αποκοιμιέται ή ξυπνά. Από τα 55 άτομα, που μελετήθηκαν και είχαν κάποια επιθανάτια εμπειρία, το 60% είχαν σε κάποια στιγμή της ζωής τους βιώσει παρείσφρηση REM (REM: Rapid Eye Movement - γρήγορη κίνηση των οφθαλμικών βολβών, κατά τη διάρκεια που κάποιος ονειρεύεται).

Αφυπνίζοντας το σώμα

Τα αποτελέσματα της έρευνας οδηγούν στη θεωρία ότι το σύστημα αφύπνισης του εγκεφάλου προδιαθέτει σε κάποια άτομα και τα δύο φαινόμενα, την παρείσφρηση REM και την επιθανάτια εμπειρία, όπως υποστηρίζει ο Δρ. Kevin Nelson, νευρολόγος στο πανεπιστήμιο του Kentucky στο Lexington. Το σύστημα αφύπνισης, λέει ο Nelson, ρυθμίζει όχι μόνο το στάδιο REM του ύπνου, αλλά ακόμη την προσοχή και την ετοιμότητα του ατόμου κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης, συμπεριλαμβανομένων των καταστάσεων που το άτομο βιώνει κίνδυνο. Και συμπληρώνει ότι πολλά από τα στοιχεία της παρείσφρησης REM σχετίζονται με αυτά της επιθανάτιας εμπειρίας. Κατά τη διάρκεια του σταδίου REM, τα οπτικά κέντρα του εγκεφάλου εμφανίζουν έντονη δραστηριότητα, ενώ τα άκρα των μυών εμφανίζουν προσωρινή παράλυση. Έτσι, κατά το Nelson, η παρείσφρηση REM κατά τη βίωση ενός κινδύνου, θα μπορούσε να προκαλέσει το όραμα του φωτός και την αίσθηση του θανάτου, που νιώθουν συχνά τα άτομα που έχουν επιθανάτιες εμπειρίες.

Όχι όλη η αλήθεια...

Άλλες ενδείξεις υποστηρίζουν πως η παρείσφρηση του σταδίου REM παίζει κάποιο ρόλο για τις επιθανάτιες εμπειρίες, λέει ο Nelson. Και συμπληρώνει, πως ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η διέγερση του σπλαχνικού νεύρου, που συνδέει τον εγκέφαλο με την καρδιά, τους πνεύμονες και το έντερο, ερεθίζει την παρείσφρηση του σταδίου REM. Και σίγουρα η αυξανόμενη δραστηριότητα αυτού του νεύρου είναι μέρος του μηχανισμού ανταπόκρισης σε κίνδυνο του σώματος του ατόμου. Αλλά ακόμη, λέει ο Nelson, δε πιστεύει ότι η παρείσφρηση του REM μπορεί να εξηγήσει ολοκληρωτικά το φαινόμενο της επιθανάτιας εμπειρίας και τα αποτελέσματα της έρευνας δε θα έπρεπε να στερήσουν το μεταφυσικό νόημα που έχουν δώσει οι άνθρωποι σε αυτές τις εμπειρίες. «Η εργασία μου είναι πνευματικά ουδέτερη», λέει ο Nelson, τονίζοντας ότι η έρευνα μπορεί να επισημάνει μόνο τον τρόπο που ο εγκέφαλος συμμετέχει στη μεταθανάτια εμπειρία, αλλά δε μπορεί να δώσει απάντηση για τους λόγους, που αυτή συμβαίνει. «Το γιατί, δεν μπορεί να απαντηθεί επιστημονικά», συμπληρώνει.

Ακούτε βαριά βήματα στον διάδρομο του επάνω ορόφου, ενώ ξέρετε πως δεν είναι κανείς πάνω... Μία πόρτα κλείνει χωρίς εμφανή αιτία... Συχνά χρησιμοποιούμενα αντικείμενα εξαφανίζονται και επανεμφανίζονται χωρίς λόγο... Το φως της κουζίνας ανάβει από μόνο του. Μυρίζετε ένα περίεργο άρωμα στην ατμόσφαιρα του σπιτιού σας...

Τα παραπάνω μπορεί να είναι ενδείξεις, πως το σπίτι σας είναι στοιχειωμένο. Τα αληθινά στοιχειώματα είναι ένα σπάνιο φαινόμενο και συχνά είναι δύσκολο να διακρίνετε εάν τα περίεργα φαινόμενα που συμβαίνουν στο σπίτι σας οφείλονται σε στοίχειωμα. Για την ακρίβεια, κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι είναι «στοίχειωμα», τι το προκαλεί και γιατί αρχικά συμβαίνει. Υπάρχουν πολλές θεωρίες, αλλά είναι πάνω απ' όλα θεωρίες. Το ζητούμενο είναι: Εάν πιστεύετε πως το σπίτι σας είναι στ’ αλήθεια στοιχειωμένο, ποια είναι η καλύτερη στάση που θα μπορούσατε να κρατήσετε;

Τα σημάδια του στοιχειώματος

Το πρώτο βήμα είναι να προσδιορίσετε όσο περισσότερο μπορείτε, εάν πράγματι βρίσκετε αντιμέτωποι με μία γνήσια περίπτωση στοιχειώματος. Δεν μοιάζουν όλες οι περιπτώσεις στοιχειώματος μεταξύ τους και συχνά παρουσιάζουν μια ποικιλία φαινομένων. Κάποιες αφορούν ένα μόνο είδος περίεργου φαινομένου - όπως το να κλείνει απότομα η πόρτα χωρίς λόγο και πολύ συχνά - ενώ άλλες παρουσιάζουν μια μεγάλη γκάμα φαινομένων, που κυμαίνονται από αλλόκοτους ήχους μέχρι και ξεκάθαρες εμφανίσεις ανθρώπινων προσώπων ή οντοτήτων εν γένει.

Ας δούμε μια μερική λίστα φαινομένων, που μπορεί να καθιστούν πιθανή την περίπτωση στοιχειώματος:

1. Ανεξήγητοι θόρυβοι - βήματα, χτυπήματα, κρότος, σαματάς, ήχοι ξυσίματος, ήχος από κάτι που πέφτει. Κάποιες φορές οι ήχοι είναι αδιόρατοι και κάποιες άλλες μπορεί να είναι αρκετά δυνατοί.
2. Πόρτες, ντουλάπες και ντουλάπια που ανοίγουν και κλείνουν - τις περισσότερες φορές, τα φαινόμενα αυτά δεν τα βλέπει κανείς απευθείας. Το υποκείμενο είτε ακούει τους συγκεκριμένους θορύβους από τις πόρτες που ανοίγουν και κλείνουν (οι κάτοικοι ενός σπιτιού μπορούν να ξεχωρίσουν εύκολα τους ήχους που κάνουν διάφορα πράγματα στο σπίτι τους) ή πηγαίνοντας προς ένα δωμάτιο θα διαπιστώσει πως η πόρτα είναι ανοιχτή ή κλειστή, ενώ την είχε αφήσει σε άλλη κατάσταση. Κάποιες φορές έπιπλα, όπως οι καρέκλες της κουζίνας, φαίνεται σα να έχουν μετακινηθεί. Πολύ σπάνια είναι η περίπτωση που το υποκείμενο θα βρεθεί ως αυτόπτης μάρτυρας την ώρα που η μετακίνηση συμβαίνει.
3. Φώτα που ανάβουν και σβήνουν - επίσης τα φαινόμενα αυτά σπανίως γίνονται αντιληπτά τη στιγμή που συμβαίνουν, αλλά συνήθως βρίσκει κανείς το φως αναμμένο ή σβηστό, ενώ είναι σίγουρος πως το είχε αφήσει στην αντίθετη κατάσταση. Αυτό μπορεί επίσης να συμβεί με τηλεοράσεις, ραδιόφωνα και άλλες ηλεκτρικές συσκευές.
4. Αντικείμενα που εξαφανίζονται και επανεμφανίζονται - αναφέρεται στην πολύ συχνή σε πολλούς ανθρώπους εμπειρία, να μη μπορούν να βρουν ένα συνήθους χρήσεως αντικείμενο, όπως για παράδειγμα τα κλειδιά του αυτοκινήτου, το οποίο είναι σίγουροι πως άφησαν σε ένα σημείο, όπου συνήθως το τοποθετούν. Αλλά έχει εξαφανιστεί και όσο κι αν ψάχνει κανείς δεν το βρίσκει. Κάποια στιγμή αργότερα, το αντικείμενο βρίσκεται και πάλι ακριβώς στη θέση που είχε τοποθετηθεί αρχικά. Είναι σα να είχε δανειστεί κάποιος ή κάτι για λίγη ώρα το αντικείμενο και το επέστρεψε αμέσως μετά. Κάποιες φορές αντικείμενα δεν επιστρέφονται για μέρες ή και βδομάδες ακόμα, αλλά όταν κανείς τα ξαναβρίσκει, είναι σε μία πολύ προφανή θέση, τέτοια που χωρίς αμφιβολία δε θα μπορούσε κανείς να μην τα είχε προσέξει.
5. Ανεξήγητες σκιές - η θέαση φευγαλέων μορφών και σκιών, συνήθως με την άκρη του ματιού. Πολλές φορές οι σκιές αυτές έχουν ασαφή ανθρώπινη μορφή, ενώ άλλες φορές είναι πολύ λιγότερο ευδιάκριτης μορφής ή είναι μικρότερες.
6. Περίεργη συμπεριφορά ζώων - ο σκύλος, η γάτα ή κάποιο άλλο κατοικίδιο συμπεριφέρεται περίεργα. Οι σκύλοι μπορεί να γαβγίζουν σε κάτι αόρατο, να φοβούνται χωρίς εμφανή λόγο, ή να αρνούνται να μπουν σε έναν χώρο, όπου συνήθως μπαίνουν. Οι γάτες μπορεί να φαίνεται πως «παρακολουθούν» κάτι που διασχίζει το δωμάτιο. Τα ζώα έχουν μεγαλύτερη αισθητική οξύτητα από τους ανθρώπους και πολλοί ερευνητές εικάζουν πως έχουν και πιο σαφείς παραψυχικές δεξιότητες.
7. Αίσθημα πως κάποιος σας παρακολουθεί - δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο και μπορεί να αποδοθεί σε πολλές αιτίες, αλλά μπορεί να έχει παραφυσική πηγή, εάν το συγκεκριμένο αίσθημα επιμένει να συμβαίνει σε κάποιο συγκεκριμένο μέρος του σπιτιού, κάποια συγκεκριμένη ώρα.

Οι παραπάνω είναι κάποιες από τις πιο συχνές εμπειρίες που έχουν αυτοί, οι οποίοι πιστεύουν πως το σπίτι τους είναι στοιχειωμένο. Ωστόσο, ακόμα πιο περίεργα πράγματα μπορεί να συμβούν...

Σημαντικότερες ενδείξεις

Τα παρακάτω φαινόμενα είναι πιο σπάνια, αλλά θα μπορούσαν να αποτελέσουν πιο ισχυρές ενδείξεις στοιχειώματος:

1. Ήπια ψυχοκινητικά φαινόμενα - να ακουστεί ο ήχος μιας πόρτας που ανοίγει και κλείνει είναι μια περίπτωση. Αλλά το να γίνεται ορατό το φαινόμενο την ώρα που συμβαίνει, είναι διαφορετικό. Παρομοίως, το να δει κανείς το φως να ανάβει και να σβήνει από μόνο του, αποτελεί ισχυρότερη απόδειξη στο ότι κάτι ανεξήγητο συμβαίνει. Έχετε δει την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο να ανοίγουν από μόνα τους; Ή ίσως είσαστε παρόντες όταν ένα παιχνίδι με μπαταρίες αρχίζει να λειτουργεί από μόνο του. Πόρτες και παράθυρα κλειδώνουν ή ξεκλειδώνουν. Κάποιοι άνθρωποι αναφέρουν πως όταν βρίσκονται στο κρεβάτι τους, μπορούν να νιώσουν ή και να ακούσουν κάτι, που κάθεται στο κρεβάτι.
2. Αίσθηση αγγίγματος - είναι διαφορετική από την αίσθηση που μπορεί να έχει κάποιος όταν νιώθει ότι κάποιος τον παρακολουθεί. Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν πως κάτι περνάει ξυστά από δίπλα τους, κάτι αγγίζει τα μαλλιά τους, ή ένα «χέρι» ακουμπά στον ώμο τους. Κάποιοι άλλοι μπορεί να αισθανθούν ελαφριά χτυπήματα, σκουντήματα ή σπρωξίματα.
3. Κλάματα και ψίθυροι - σε μερικές περιπτώσεις είναι δυνατό να ακούγονται πνιχτές φωνές, ψίθυροι και κλάματα. Άλλες φορές μπορεί να ακούγεται μουσική από κάποια άγνωστη πηγή. Επίσης κάποιοι άνθρωποι έχουν ακούσει κάποιος να λέει το όνομά τους. Το συγκεκριμένο φαινόμενο αποτελεί μία "ιδιωτική εμπειρία", αλλά κερδίζει σε αξιοπιστία εάν πέσει στην αντίληψη περισσοτέρων του ενός ατόμου.
4. Ψυχρές ή θερμές περιοχές - οι ψυχρές περιοχές αποτελούν κλασσικά συμπτώματα στοιχειώματος, αλλά και οποιαδήποτε άλλη ανεξήγητη μεταβολή της θερμοκρασίας σε έναν χώρο, θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει στοιχείο.
5. Ανεξήγητες οσμές - μία ευδιάκριτη μυρωδιά από άρωμα ή κολόνια που δεν υπάρχει στο σπίτι. Αυτό το φαινόμενο συνήθως έρχεται και φεύγει χωρίς κάποιον εμφανή λόγο και μπορεί να συνοδεύει άλλα φαινόμενα όπως σκιές, φωνές ή ψυχοκινητικά φαινόμενα. Επίσης, μπορεί να συμβεί να υπάρξουν και άσχημες μυρωδιές.

Κάποιες σπάνιες φορές, υπάρχουν ακόμα πιο ακραία φαινόμενα, μερικά από τα οποία φέρουν την ονομασία "poltergeist", και μπορεί να αποτελέσουν πολύ ισχυρή ένδειξη πως υπάρχει στοίχειωμα:

1. Κίνηση ή αιώρηση αντικειμένων (σοβαρά ψυχοκινητικά φαινόμενα) - πιάτα να σέρνονται επάνω στο τραπέζι, κάδρα να πέφτουν από τον τοίχο, πόρτες να κλείνουν απότομα με κρότο, ή ακόμα και έπιπλα να σέρνονται στο πάτωμα.
2. Φυσική επίθεση - εκδορές, χτυπήματα ή και δυνατά σπρωξίματα. Αυτό το είδος προσωπικών επιθέσεων είναι εξαιρετικά σπάνιο και προφανώς πολύ ενοχλητικό.
3. Άλλες φυσικές αποδείξεις - ανεξήγητες γραφές σε χαρτί ή στους τοίχους, σημάδια γραψίματος στα χέρια ή στα πόδια.
4. Εμφανίσεις - φυσική εκδήλωση ενός πνεύματος ή κάποιας οντότητας. Επίσης πολύ σπάνια φαινόμενα, που μπορούν να πάρουν πολλές μορφές: ανθρωπόμορφη ομίχλη ή ομίχλη που παίρνει κάποια απροσδιόριστη μορφή, διαφανείς ανθρώπινες σιλουέτες που εξαφανίζονται γρήγορα, και ακόμα πιο σπάνια ανθρώπινες μορφές που μοιάζουν αληθινές και συμπαγείς όπως κάθε ζωντανός άνθρωπος, αλλά που εξαφανίζονται πηγαίνοντας σε κάποιο άλλο δωμάτιο, ή την ώρα που κάποιος κοιτάζει μια τέτοια μορφή.

Στο δεύτερο μέρος: προτεινόμενη αντιμετώπιση

Εξετάστε και αποκλείστε τις ορθολογικές ερμηνείες

Κάποιος που έχει αντιμετωπίσει φαινόμενα όπως αυτά τα οποία περιγράφηκαν, ως σοβαρότερες ή πιο ήπιες ενδείξεις στοιχειώματος, μπορεί να πιστεύει κάτι τέτοιο δικαίως, μπορεί και όχι. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με ανθρώπους που έχουν ειδικευτεί στην έρευνα αυτού του τομέα, οι περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις, δεν υποδεικνύουν τελικά την επιβεβαίωση στοιχειώματος.

Το ανθρώπινο μυαλό και οι αισθήσεις μπορούν πολύ εύκολα να ξεγελαστούν. Και συχνά οι άνθρωποι εκλαμβάνουν διάφορα ασυνήθιστα ή δύσκολα εξηγήσιμα φαινόμενα ως ανεξήγητα. Πριν καταλήξετε στο συμπέρασμα πως υπάρχει κάποιο φάντασμα στο σπίτι σας ή μετακομίσετε από το φόβο σας, κάνετε μία καλή προσπάθεια για να βρείτε λογικές ερμηνείες γι’ αυτά που συμβαίνουν. Ουσιαστικά, όλα τα φαινόμενα που αναλύθηκαν στις 16 περιπτώσεις - ενδείξεις, θα μπορούσαν να έχουν απολύτως φυσιολογικές αιτίες:

• Οι θόρυβοι θα μπορούσαν να προέρχονται από τη μετακίνηση επίπλων σε ένα διπλανό σπίτι, ή να οφείλονται σε κάποιο υδραυλικό πρόβλημα, ακόμα και να παράγονται από διάφορα ζώα όπως ποντίκια στη σοφίτα ή το πατάρι.


• Οι πόρτες μπορεί να ανοίγουν και να κλείνουν εξαιτίας κάποιου μεντεσέ που είναι ελαττωματικός, ή και να ωθούνται από κάποιο ρεύμα αέρος.


• Η εξαφάνιση και εμφάνιση αντικειμένων, μπορεί να βασίζεται στη δική σας απροσεξία ή ασθενή μνήμη.


• Οι σκιές θα μπορούσαν να προέρχονται από τελείως φυσιολογικές αιτίες, όπως τα φώτα ενός περαστικού αυτοκινήτου.


• Όσο αληθινά και να φαίνονται μερικά από τα προαναφερόμενα φαινόμενα, δεν αποκλείεται τελικά, να είναι και προϊόντα της φαντασίας σας.

Βέβαια, όσο πιο ακραία είναι τα φαινόμενα, τόσο πιο δύσκολο είναι να τους αποδώσετε κάποια λογική εξήγηση. Και όπως έχει ήδη αναφερθεί, εάν ένα φαινόμενο διαπιστώνεται από περισσότερους μάρτυρες, μάλλον θα έπρεπε να το εκλάβουμε ως σοβαρότερο και περισσότερο ανεξήγητο.

Αναζητείστε βοήθεια ώστε να βρείτε λογικές εξηγήσεις για τα περίεργα φαινόμενα. Ένας υδραυλικός μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε, από πού προέρχονται κρότοι και ασυνήθιστοι θόρυβοι. Απευθυνθείτε σε έναν ξυλουργό για να ελέγξει την πόρτα που ανοίγει και κλείνει από μόνη της. Κάποιος φίλος σε μια συζήτηση, πιθανόν να σας βοηθήσει να εξετάσετε έναν παράγοντα που δεν είχατε περιλάβει στην ερμηνεία σας. Σε γενικές γραμμές, προσπαθήστε όσο περισσότερο μπορείτε να αποδείξετε ότι το σπίτι σας δεν είναι στοιχειωμένο.

Κρατήστε ημερολόγιο

Εάν πιστεύετε πως έχετε αποκλείσει όλες τις λογικές ερμηνείες για τα φαινόμενα που συμβαίνουν στο χώρο σας, αλλά συνεχίζουν να υφίστανται σε μία τακτική συχνότητα ή ακόμα και πιο τυχαία, καταγράψτε τα. Κρατήστε ημερολόγιο με την ακριβή περιγραφή των συμβάντων. Για παράδειγμα:

• 2 Ιουνίου 2005 - 10:20 μ.μ. / καθόμουν και έβλεπα τηλεόραση, όταν το φως του μπάνιου άναψε από μόνο του. Πήγα εκεί και το έκλεισα.


• 10 Ιουνίου 2005 - 9:14 μ.μ. / ήμουν στην κουζίνα όταν άκουσα βήματα στο διάδρομο του επάνω ορόφου. Δεν υπήρχε κανείς επάνω. Ανέβηκα επάνω να ερευνήσω και δε βρήκα κάποια αιτία.

Εάν ακούτε περίεργους θορύβους ή φωνές, προσπαθήστε να τις ηχογραφήσετε. Ακόμα, μπορείτε να βιντεοσκοπήσετε ή να φωτογραφήσετε οπτικά φαινόμενα. Κρατήστε το ημερολόγιο και τα μηχανήματα καταγραφής σε μέρος τέτοιο, που να μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε άμεσα όταν συμβεί κάτι.

Αποφύγετε κάθε λογής «επαγγελματίες ειδικούς»

Ο αόρατος κόσμος είναι ένας κόσμος που μας περιβάλλει και συνυπάρχει μαζί μας, αλλά δύσκολα εμπλέκεται με φυσικές εκδηλώσεις στην πραγματικότητά μας. Η περίπτωση της φυσικής εκδήλωσης μιας οντότητας που δεν ανήκει στον οικείο σε εμάς κόσμο είναι τόσο σπάνια, που θα μπορούσε να τη χαρακτηρίσει κανείς σχεδόν απίθανη. Ακόμα περισσότερο, οι νεκροί δεν επισκέπτονται τον κόσμο των ζωντανών, έτσι η περίεργη μορφή που μπορεί να έχετε παρατηρήσει και που μοιάζει στην γιαγιά σας που πρόσφατα απεβίωσε, δεν είναι το φάντασμα της γιαγιάς σας ή τουλάχιστον η μορφή αυτή στερείται της ουσίας αυτής, που την έκανε να αποτελεί ένα ανθρώπινο με συνείδηση ον.

Έτσι, αποφύγετε να προσεγγίσετε και να συμβουλευτείτε ανθρώπους, που ισχυρίζονται πως μπορούν να έρθουν σε επαφή με το πνεύμα ή το φάντασμα ενός εκλειπώντος προσώπου, ιδιαίτερα δε, όταν ζητούν και αμοιβή γι’ αυτό. Είναι σίγουρα λυπηρό να χάνουμε έναν δικό μας άνθρωπο, αλλά αυτό είναι μια τελείως φυσική πορεία και δεν μπορεί να επέμβει κανείς σε αυτά που συμβαίνουν σε μια «άλλη, πιο αύλη ζωή» με τη βοήθεια κάποιου δήθεν ειδικού.

Μη φοβάστε

Ο φόβος, είναι ο χειρότερος σύμβουλος και θολώνει την αντίληψη. Οπλιστείτε με καλή διάθεση, ορθολογισμό και ψυχραιμία και προσπαθήστε να καθαρίσετε το σπίτι σας, από οτιδήποτε σκοτεινό και απειλητικό. Κάποια πράγματα που μπορείτε να κάνετε είναι:

• Σκουπίστε και ξεσκονίστε πολύ καλά το σπίτι, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία σε γωνίες και σκοτεινά σημεία.


• Πλύνετε και καθαρίστε όσο καλύτερα μπορείτε το πάτωμα, τους τοίχους, ντουλάπια και διάφορα αντικείμενα που μπορούν να πλυθούν.


• Ανοίξτε τα παράθυρα και αφήστε το σπίτι για αρκετή ώρα να αεριστεί και να λουστεί στο φως του ήλιου.


• Αρωματίστε το χώρο με ευχάριστα αρώματα και βάλτε να παίζει κατά προτίμηση κλασική μουσική, όπως έργα του Μότσαρτ.

Σημαντικό είναι, κατά τη διάρκεια των παραπάνω ενεργειών, να κάνετε καλές και αγνές σκέψεις και να εμποτίσετε το χώρο με θετικότητα. Και να θυμάστε: Ο φόβος και ο υπερβολικός ενθουσιασμός είναι κακοί σύμβουλοι.

Παράθυρο στο αόρατο

Κάποιοι άνθρωποι που έχουν την εμπειρία φαινομένων, όπως αυτά που έχουν περιγραφεί, στην πραγματικότητα μπορεί να βιώνουν μία επαφή με τα αόρατα πεδία, να ανοίγουν ένα παράθυρο στην αντίληψη. Αυτό μπορεί να συμβεί σε δύο περιπτώσεις:

• Από ξαφνικό σοκ - έντονη στεναχώρια, ένα ατύχημα, φάρμακα και ουσίες, βίαιη αλλαγή της κοσμοαντίληψης για διάφορους λόγους και άλλες αιτίες, μπορεί να μας κάνουν να βλέπουμε πράγματα που υπάρχουν γύρω μας σε λεπτότερα πεδία, στα οποία όμως κανονικά δεν μπορούμε να έχουμε πρόσβαση. Συνήθως, όταν η ψυχολογική κατάσταση του υποκειμένου σταθεροποιηθεί, παύει να υπάρχει και αυτού του είδους η επικοινωνία, που κατά βάση είναι ούτως ή άλλως διαστρεβλωμένη και παραπλανητική, εξαιτίας της έλλειψης κατάλληλης προεργασίας.


• Από προδιάθεση που έχει τις ρίζες της στο μακρινό παρελθόν - εάν ο άνθρωπος που έχει αυτές τις εμπειρίες, έχει δημιουργήσει το κατάλληλο υπόβαθρο για επικοινωνία με τον αόρατο κόσμο, σε κάποια άλλη προηγούμενη ενσάρκωσή του στον κόσμο της ύλης. Σ΄αυτήν την περίπτωση, κάποια στιγμή στη ζωή του ανθρώπου ξυπνάει αυτή του η ικανότητα.

Και στις δύο περιπτώσεις, καλό είναι να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε. Να αντιληφθούμε τη συνέχεια της ζωής, το αέναο των κύκλων της ύπαρξης. Η στροφή σε πνευματικότερες ασχολίες και σκέψεις, μπορεί να μας βοηθήσει όχι μόνο να απαντήσουμε στα ερωτήματα που μας γεννήθηκαν από τα ανεξήγητα συμβάντα, αλλά και να φωτίσουμε με ένα νέο πνευματικό φως τη ζωή μας.

Ο Τιτάνας μοιάζει πολύ με τη Γη σε πρώιμη εποχή

"Μια κατεψυγμένη σφαίρα, που καλύπτεται από υγρή άμμο οργανικής σύνθεσης και είναι σμιλευμένη από υγρό, πιθανότατα μεθάνιο". Αυτή είναι η περιγραφή της εικόνας του δορυφόρου του Κρόνου Τιτάνα, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που περισυλλέχθηκαν από την εξέταση του Huygen, που άγγιξε την επιφάνεια του πλανήτη τον Ιανουάριο. Το περιοδικό Nature παρουσίασε τις πρώτες αναλύσεις σε μια σειρά άρθρων, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο διαδίκτυο.

Αν και οι συνθήκες στην επιφάνεια του Τιτάνα είναι ακραίες, (παγωμένη ατμόσφαιρα στους -179 βαθμούς Κελσίου), ο πλανήτης είναι το μοναδικό σώμα στο ηλιακό σύστημα εκτός από τη Γη, που έχει ατμόσφαιρα πλούσια σε άζωτο. Ο Τιτάνας, δεύτερος σε μέγεθος δορυφόρος στο ηλιακό σύστημα, μετά το Γανυμήδη του Δία, παρουσιάζει ομοιότητες με τη Γη, όσον αφορά τον πολύπλοκο κλιματικό του κύκλο, τις πλαστικές διαμορφώσεις της επιφάνειάς του και την ηφαιστειακή του δραστηριότητα. Στην ουσία ίσως μοιάζει με τον πλανήτη μας, σε μια πρώιμη φάση εξέλιξής του.

Αλλά ο Τιτάνας είναι ακόμη ξεκάθαρα ένας εξωτικός κόσμος, περιτυλιγμένος από ένα πυκνό στρώμα αιθαλομίχλης και πάγου, σε μια πρωτoγενή κατάσταση πλούσια σε υδρογόνο. Το μεθάνιο και το άζωτο που αποτελούν την ατμόσφαιρά του, σχηματίζουν φυσαλίδες με την δράση του ηλιακού φωτός - χαρίζοντας στο δορυφόρο μια πορτοκαλιά αύρα - που μετά πέφτουν μέσω της ατμόσφαιρας σαν εξωγήινο χιόνι, αφήνοντας ένα ανάλαφρο και μαλακό κάλυμμα 1 χιλιόμετρο πάχους στην επιφάνειά του, το οποίο διακοσμείται από λιωμένο πάγο αντί για βράχους.

Ο Huygen συνέλεξε τις πληροφορίες κατά τη διάρκεια της προσεδάφισής του και κατά την παραμονή του στην επιφάνεια του Τιτάνα για πάνω από μια ώρα. Το σκάφος περιείχε διάφορα συστήματα, συμπεριλαμβανομένων οργάνων για μετρήσεις της ατμόσφαιρας, του ανέμου, των φυσαλίδων, των αερίων και της ίδιας της επιφάνειας. Αλλά, η από κοινού αποστολή της NASA και της Ευρώπης έθεσε πολλά περισσότερα νέα ερωτήματα από αυτά που απάντησε.

Ένα από αυτά τα μυστήρια αφορά το πώς ο Τιτάνας εξακολουθεί να συγκρατεί τόσο μεγάλες ποσότητες μεθανίου στην ατμόσφαιρά του, όταν η χημεία δηλώνει ότι το αέριο θα έπρεπε να έχει εξαφανιστεί μέσα σε 100 εκατομμύρια χρόνια. Θα πρέπει να υπάρχει κάπου στο εσωτερικό του πλανήτη ένα τεράστιο απόθεμα μεθανίου, έτσι ώστε να ρυθμίζει την ποσότητα του στην ατμόσφαιρα.

Φυσικά, ένα από τα πράγματα που μπορεί να παράγει μεγάλες ποσότητες μεθανίου είναι η ζωή, αλλά τα συγκεκριμένα ισότοπα του άνθρακα, που βρέθηκαν στον Τιτάνα αποκλείουν αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο ακόμη και αν η Γη και ο Τιτάνας δεν μοιάζουν όσον αφορά την ύπαρξη ζωής στη σφαίρα τους, η συγγένεια και ομοιότητα παραμένει ισχυρή. Στην ουσία, κατά την προσεδάφισή του στον Τιτάνα ο Huygens εντόπισε ιοντικές ταραχές στην ατμόσφαιρα, πράγμα που σημαίνει ότι ο Τιτάνας, όπως και η Γη, ίσως βάλλεται από αστραπές κατά τη διάρκεια καταιγίδων.

Χωρίς θάλασσα, αλλά με πλήθος αμμόλοφους

Παρά τις μεγάλες αποστάσεις που χωρίζουν το δορυφόρο του Κρόνου Τιτάνα και τη Γη, υπάρχει τουλάχιστον ένα στοιχείο που τους ενώνει: επιβλητικοί αμμόλοφοι, διαμορφωμένοι από τον άνεμο. Οι εικόνες που έχουν παρθεί από το ραντάρ του διαστημόπλοιου Cassini όπως αυτό περνούσε από την κατεψυγμένη σφαίρα, αποκάλυψαν χαρακτηριστικά γραμμικά στοιχεία, που σχεδόν ταυτίζονται με τους σχηματισμούς των αμμόλοφων, που συναντιούνται στις έρημους της Γης. «Είναι παράξενο», λέει ο Ralph Lorenz του πανεπιστημίου της Αριζόνα, ο οποίος ηγείται της μελέτης που παρουσιάζει τα ευρήματα στην εφημερίδα Science. «Αυτές οι εικόνες από το δορυφόρο του Κρόνου μοιάζουν εκπληκτικά με τις εικόνες ραντάρ από τη Ναμίμπια ή την Αραβία».

Η βαρύτητα του Κρόνου έλκει την ατμόσφαιρα του Τιτάνα, που αποτελείται από μεθάνιο και άζωτο -όπως ακριβώς η Σελήνη έλκει τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα της Γης, αλλά 400 φορές πιο δυνατά- και δημιουργεί ανέμους της τάξης του ενός μιλίου την ώρα. Στην ατμόσφαιρα μεγάλης πυκνότητας και χαμηλής βαρύτητας του δορυφόρου του Κρόνου αυτό είναι αρκετό για να σηκώσει σωματίδια από την επιφάνειά του. Ως αποτέλεσμα οι αμμόλοφοι δημιουργούνται στους ίδιους χαρακτηριστικούς σχηματισμούς με αυτούς του δικού μας πλανήτη, κατά την αλληλεπίδραση της άμμου με τον άνεμο, που πνέει σε δύο διαφορετικές διευθύνσεις.

Το υλικό που διαμορφώνει τους αμμόλοφους του Τιτάνα είναι εξωτικό, είτε προέρχεται από την αλληλεπίδραση του πάγου με τη βροχή μεθανίου, είτε από την ηλιακή ακτινοβολία, που κτυπά την πτητική και ευμετάβλητη ατμόσφαιρα σχηματίζοντας μικρές φυσαλίδες που παρασύρονται προς την επιφάνεια, μια εξωγήινη αμμοθύελλα από υδρογονάνθρακες. «Αυτοί οι κόκκοι ίσως μοιάζουν με κόκκοι καφέ», παρατηρεί ο Lorenz. Οι αμμόλοφοι του Τιτάνα είναι μεγαλύτεροι από αυτούς της Γης, με μεγέθη που σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνούν το ύψος ενός 33-όροφου κτιρίου.

Η έκταση των αμμόλοφων είναι εξίσου μεγάλη και εκτείνεται στις περιοχές του ισημερινού του δορυφόρου. Η έκταση ενός αμμόλοφου μπορεί να φτάνει και τα 930 μίλια, λέει ο Lorenz. Ωστόσο παρά τις διαφορές, φαίνεται ότι οι ίδιες ή πολύ παρόμοιες φυσικές διαδικασίες είναι υπαίτιες για αυτό το φαινόμενο, που εμφανίζεται στον πλανήτη μας, αλλά και σε τούτον τον απομακρυσμένο εξωγήινο κόσμο.

Πόλη του Μεξικού - πρακτορείο Reuters:

Ένας σμιλευμένος μονόλιθος που ήρθε στο φως μετά από ανασκαφή στο Μεξικό, ίσως αποκαλύψει ότι ο πολιτισμός των Ολμέκα, ένας από τους παλαιότερους στην Αμερική, ήταν πολύ περισσότερο διαδεδομένος από ότι θεωρούσαμε, ή ότι κάποιος άλλος πολιτισμός ήκμαζε παράλληλα με αυτόν, πριν 3000 χρόνια.

Ευρήματα στον πρόσφατα ανασκαμμένο αρχαιολογικό χώρο του Tamtoc στην βόρειο-κεντρική πολιτεία του San Luis Potosi ίσως οδηγήσουν τους επιστήμονες να επανεξετάσουν την ιστορία της Μέσο-Αμερικής, σύμφωνα με την οποία οι παλαιότεροι κάτοικοι ήταν εγκατεστημένοι στο νότιο Μεξικό.

«Είναι ένας πολύ σχετικός δείκτης της διείσδυσης των Ολμέκα στο βορρά, ή της παρουσίας κάποιας άλλης ομάδας, που συνυπήρχε με τους Ολμέκα», δήλωσε ο αρχαιολόγος Guillermo Ahuja, που ηγείται μιας κυβερνητικής ομάδας, η οποία πραγματοποιεί ανασκαφές στην περιοχή εδώ και πέντε χρόνια. Το Tamtoc βρίσκεται 550 μίλια (885 χιλιόμετρα) βορειοανατολικά της πόλης του Μεξικού. Αυτή τη βδομάδα ο αρχαιολογικός χώρος θα ανοίξει για το κοινό, ενώ ειδικοί επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένων γλωσσολόγων, ιστορικών, εθνογράφων και άλλων, μελετά τα ευρήματα από την ανασκαφή, προκειμένου να επιβεβαιώσει την προέλευσή τους.

Ο πολιτισμός των Ολμέκα θεωρείται ο μητρικός πολιτισμός του προ-ισπανικού Μεξικού. Ερείπια κέντρων των Ολμέκα, τα οποία πιστεύεται ότι ήκμαζαν το 1200 π.Χ. έχουν βρεθεί στο Gulf Coast στις πολιτείες Veracruz και Tabasco, ενώ ελάχιστα τεχνουργήματα έχουν βρεθεί διασκορπισμένα στις γύρω περιοχές.

Οι εργάτες που έσκαβαν ένα κανάλι στην περιοχή «σκόνταψαν» πάνω στο μονόλιθο. Φαίνεται ότι ο μονόλιθος απεικονίζει ένα σεληνιακό ημερολόγιο και περιλαμβάνει τρεις ανθρώπινες φιγούρες, καθώς και άλλα σκαλισμένα σύμβολα. Οι διαστάσεις του είναι 7,6 μέτρα μήκος, 4 μέτρα ύψος και 40 εκατοστά πάχος, ενώ το βάρος του ξεπερνά τους 30 τόνους. Η χρονολόγησή του τον τοποθετεί στο 900 π.Χ. λέει ο αρχαιολόγος Ahuja.

Οι ειδικοί θα προσπαθήσουν να αποσυμβολίσουν τις εικόνες, ώστε να μάθουν περισσότερα σχετικά με αυτούς που τον φιλοτέχνησαν και τον πολιτισμό τους. «Είναι καινούργια σύμβολα για την Μέσο-Αμερική», λέει ο Ahuja. «Στο Tamtoc οι επιστήμονες βρήκαν αποδείξεις ενός ανεπτυγμένου πολιτισμού με υδραυλικά συστήματα, κανάλια και άλλα τεχνολογικά επιτεύγματα, καθιστώντας τον ως το παλαιότερο και πιο εξελιγμένο κέντρο της εποχής του, που έχει βρεθεί στην περιοχή, που αργότερα απέκτησε το όνομα Huasteco», λέει ο Ahuja. «Είναι η πρώτη και μοναδική πόλη Huasteco που γνωρίζουμε», λέει. Το αρχαιολογικό συγκρότημα των 133 εκταρίων έχει τρεις πλατείες και περισσότερα από εβδομήντα κτίσματα. «Ίσως αυτό υποδεικνύει ότι οι Ολμέκα μετανάστευσαν βόρεια και αναμίχθηκαν με άλλους ανθρώπους εκεί», λέει ο αρχαιολόγος.

Πρόκειται για ένα συνηθισμένο τελετουργικό μεταξύ φυλών της Βόρειας Αμερικής, εκτός από αυτές που βρίσκονται στο νοτιοδυτικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών και αφορά στην απόκτηση ενός πνεύματος-φύλακα, ή στην πνευματική καθοδήγηση. Το τελετουργικό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε περιοχές ανατολικά από τα Βραχώδη Όρη και σε κάποιες περιοχές των Δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών.

Για να πραγματοποιηθεί ένα κάλεσμα οράματος δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός μάγου-γιατρού με πρόσβαση στα πνευματικά πεδία. Συνήθως μια τελετή εξαγνισμού με ατμόλουτρο προηγείται του καλέσματος του οράματος, ή της «κραυγής για ένα όραμα», όπως αποκαλείται κάποιες φορές. Το ενδιαφερόμενο άτομο πηγαίνει μόνο του, μέσα από την άγρια φύση σε κάποιο ιερό μέρος, όπου νηστεύει, διψά, καπνίζει ταμπάκο, προσεύχεται και διαλογίζεται για ένα όραμα.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες και νύχτες. Κάποιες φυλές εφαρμόζουν πρακτικές αυτό-ταπείνωσης, όπως το κόψιμο ενός συνδέσμου στο δάκτυλο. Κάποιες άλλες φυλές χρησιμοποιούν παραισθησιογόνα. Μικρές ομάδες της νότιας Καλιφόρνιας καταναλώνουν χυμό ντατούρας, ενώ κάποιοιο όμιλοι μάγων - γιατρών στις όχθες του ποταμού Μισούρι χρησιμοποιούν μεσκαλίνη.

Σε ένα αληθινό κάλεσμα οράματος, ο αναζητητής μπαίνει σε κατάσταση έκστασης ή βλέπει ένα έντονο όνειρο στο οποίο το πνεύμα-φύλακάς του φανερώνεται, ή λαμβάνει εκ των υστέρων κάποια συμβουλή από το Μεγάλο Πνεύμα. Συνήθως το κάλεσμα του οράματος γίνεται από άντρες που μπαίνουν στη φάση της εφηβείας, αλλά κάποιες φορές και στην παιδική ηλικία. Οι τελετουργίες ασκούν ενισχυτική τάση στη διαδικασία της ωρίμανσης, παρέχοντας στο άτομο εστίαση, αίσθηση σκοπού, προσωπική δύναμη και ισχύ.

Κατά τη διαδικασία του καλέσματος του οράματος, το άτομο ζητά από το πνεύμα - φύλακα να του δοθεί μια συγκεκριμένη δύναμη, όπως ικανότητα για κυνήγι, ή θεραπεία, οικονομική ευμάρεια, έρωτα, τύχη στα παιχνίδια και διάφορα παρόμοια. Το πνεύμα-φύλακας συνήθως εμφανίζεται με τη μορφή ζώου, αλλά μπορεί και να αλλάξει σε ανθρώπινη μορφή. Κάποιες φορές, προκειμένου να διατηρηθεί η δύναμη, μπορεί να περιγραφεί κάποια συγκεκριμένη διατροφή, ή να διδαχτεί ένα τραγούδι, το οποίο χρησιμοποιείται από τον αναζητητή για να έρθει σε επικοινωνία με το πνεύμα σε οποιαδήποτε στιγμή, ή να δοθούν οδηγίες για στολισμό ή την παρασκευή δεμάτων με βότανα.

Όλες οι οδηγίες πρέπει να ακολουθηθούν, αλλιώς το άτομο θα χάσει την σύνδεση με το πνεύμα. Στην ιδανική περίπτωση, το πνεύμα θα αφήσει πίσω του κάποιο υλικό τεκμήριο από το όραμα, όπως ένα φτερό ή νύχι. Αν το πνεύμα που θα εμφανιστεί είναι ανεπιθύμητο, οι δυνάμεις του δε γίνονται δεκτές και λίγο αργότερα επιχειρείται νέο κάλεσμα οράματος.

Υπάρχουν κάποιες άλλες αιτίες, για τις οποίες πραγματοποιείται το κάλεσμα του οράματος, όπως σε περιπτώσεις πολέμου, καταστροφής, θανάτου και γέννησης (το τελευταίο σχετίζεται με την επιλογή του ονόματος για το παιδί). Οι περισσότεροι αυτόχθονες Αμερικάνοι πιστεύουν ότι ο αναζητητής του οράματος θα πρέπει να απέχει από σεξουαλική δραστηριότητα για μια περίοδο πριν το κάλεσμα. Οι τελετές καλέσματος του οράματος είναι σημαντικές για την πρακτική του Σαμανισμού.

Κάποιες φυλές, όπως οι Algonkians και οι Salish έχουν τελετές καλέσματος οράματος για κορίτσια, αλλά αυτές δεν πραγματοποιούνται μετά την εφηβεία. Οι μαχητές των Υψιπέδων παραδοσιακά πραγματοποιούσαν πολλά καλέσματα οράματος και με αυτό τον τρόπο αποκτούσαν πολλά πνεύματα-φύλακες, το καθένα από τα οποία είχε διαφορετική λειτουργία. Τα περισσότερα καλέσματα οράματος πραγματοποιούνται ατομικά, αλλά υπάρχουν και κάποια που γίνονται με τη μορφή ομαδικής τελετουργίας, όπως η τελετή του Ηλιακού χορού.

Τα τελευταία χρόνια η ιατρική κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη να χρησιμοποιηθούν θεραπευτικές μέθοδοι που δε θα στοχεύουν μόνο στην ανακούφιση των σωματικών συμπτωμάτων μίας πάθησης, αλλά θα αντιμετωπίζουν τον ασθενή ολιστικά. Έμφαση θα πρέπει να δίνεται στο να έχει ο ασθενής μία συνολικά καλή κατάσταση υγείας, συμπεριλαμβάνοντας στη θεραπεία ψυχολογική και πνευματική υποστήριξη. Έτσι, όλο και συχνότερα γίνεται λόγος για θεραπευτικές μεθόδους όπως ο βελονισμός, ο υπνωτισμός, το σιάτσου κ.α. Ας δούμε όμως μερικές, από τις λιγότερο γνωστές εναλλακτικές θεραπείες.

Ισορροπία στο μηδέν (zero balancing)

Η θεραπευτική αυτή μέθοδος επινοήθηκε από τον γιατρό και οστεοπαθολόγο Dr. Fritz Smith, ο οποίος διαπίστωσε πως η ισορροπία μεταξύ της σωματικής δομής και της ενέργειας, είναι κριτικής σημασίας για την υγεία. Ανάπτυξε μία μέθοδο χειρισμού των οστικών δομών, που ονομάστηκε «zero balancing» λόγω ενός σχολίου που προήλθε από έναν ασθενή του, ο οποίος περιέγραψε την εμπειρία του σα να ισορρόπησε γυρίζοντας στο «σημείο μηδέν».

Χρησιμοποιεί χειρισμούς που με έναν εξαιρετικά διαυγή τρόπο εξισορροπούν το σκελετό και τη ροή της ενέργειας μέσα από το σώμα. Περιλαμβάνει δακτυλικές πιέσεις και διατάσεις σε οστά και αρθρώσεις, με στόχο να δημιουργήσει πολλά σημεία χαλάρωσης, δίνοντας στο σώμα τη δυνατότητα και το χρόνο να επανοργανωθεί. Οι ασθενείς αναφέρουν πως νιώθουν άνετα από τις πρώτες φορές της θεραπείας, ωστόσο χρειάζονται πάνω από 2 συνεδρίες για να υπάρξει ουσιαστική θεραπευτική δράση.

Rofling

Λέγεται «Rofling» από το όνομα της Ida P. Rolf (Ph.D), η οποία μελέτησε για 50 χρόνια την επίδραση της βαρύτητας στο ανθρώπινο σώμα και κατέληξε σε μία μέθοδο επανόρθωσης της σωματικής δομής, ώστε να μπορεί να περνά μέσα από αυτό η βαρυτική δύναμη με τρόπο ομαλό και ισορροπημένο.

Σύμφωνα με τη θεραπεία αυτή, το ανθρώπινο σώμα μοιάζει με μία αρχιτεκτονική κατασκευή - όπως π.χ. ένα σπίτι. Διαρκώς επιδρά σ’ αυτό η βαρύτητα, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του σχήματός του και συνεπώς στη συνολική κατάσταση υγείας του. Όταν κάποιος υιοθετεί μια λάθος στάση - όπως θα μπορούσε να συμβεί μετά από έναν τραυματισμό για να αποφύγει να φορτίζει την πάσχουσα περιοχή - η βαρύτητα επιδρά στο σώμα με διαφορετικό τρόπο από τον φυσιολογικό. Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται με την πρόσθεση και άλλων αλλαγών στη στάση του σώματος, που επιδρούν στη δομή του μέσω μεταβολών στο μήκος και στην ελαστικότητα του συνδετικού ιστού και τέλος στον τρόπο με τον οποίο περνά η βαρύτητα μέσα από το σώμα. Με το Rofling, ο θεραπευτής δρα κυρίως στον συνδετικό ιστό, ώστε να αποκατασταθεί η φυσιολογική δομή του σώματος και να ρέει έτσι απρόσκοπτα η βαρύτητα μέσα από αυτό.

Shamballa

Αυτή η θεραπευτική μέθοδος, είναι ένα είδος ενεργειακής θεραπείας που σχετίζεται με το Ρέϊκι. Λέγεται, πως αποτελεί προέκτασή του, εφόσον χρησιμοποιεί ενέργειες και σύμβολα που δρουν πιο άμεσα και πιο αποτελεσματικά. Χρησιμοποιεί 352 σύμβολα ή επίπεδα συμβόλων, μέσα από τα οποία διοχετεύονται οι κοσμικές ενέργειες στο σώμα και ρέουν στα σημεία εκείνα που χρειάζονται θεραπεία. Στοχεύει στο σώμα, στο ψυχολογικό επίπεδο, στα πιο βαθιά επίπεδα της κυτταρικής μνήμης, στο DNA και στις υψηλότερες δονήσεις της ενεργειακής υπόστασης του ατόμου.

Συχνά αναφέρεται και ως Shamballa Reiki ή θεραπεία πολλαπλών διαστάσεων της Shamballa (Shamballa Multidimensional Healing). Λέγεται πως με τη θεραπευτική αυτή μέθοδο γίνεται σύνδεση απευθείας με την πηγή της κοσμικής θεραπευτικής δύναμης. Επιπλέον, η Shamballa δεν αποτελεί απλά ένα μέσο θεραπείας, αλλά έναν δρόμο αυτοπραγμάτωσης, μία μέθοδο για να επανασυνδεθεί ο άνθρωπος με την ανώτερη και πνευματικότερη υπόστασή του.

Do In ή Daoyin

Αποτελεί έμπνευση του καθηγητή Zhang Guangde του Beijing University of Physical Education και συνδυάζει την παραδοσιακή γνώση με τη μοντέρνα ιατρική. Είναι ένα περιεκτικότατο σύστημα ήπιων ασκήσεων που περιλαμβάνουν έλεγχο της αναπνοής, διέγερση σε βελονιστικά σημεία-κλειδιά του σώματος, αυτό-μασάζ, διατάσεις και ενεργοποίηση του chi, συνδυαζόμενα με τον στόχο για πνευματική ανάπτυξη του ατόμου, ώστε να γίνει καλύτερος φορέας της θεραπευτικής ενέργειας.

Στην ουσία το Do In είναι ένα είδος αυτό-θεραπείας, που χρησιμοποιεί τις βασικές αρχές του Shiatsu και του βελονισμού. Στα ιαπωνικά Do In σημαίνει αυτό-διέγερση και παραπέμπει στις διάφορες μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δυναμοποιήσουν τη ροή του chi στους μεσημβρινούς του σώματος, ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα που βρίσκεται το κέντρο Χάρα. Για τρεις λόγους λοιπόν, θα ήταν καλό να ασχοληθεί κανείς με το Do In: Για να νιώσει και να ελέγξει τη δική του ενέργεια, για να αυτό-θεραπευτεί και για να μπορέσει να είναι πιο αποτελεσματικός στη θεραπεία των άλλων.

Θερμοακουστική θεραπεία (thermo-auricular therapy ή Hopi Ear Candles)

Μία αρχαία φυσική θεραπεία, που συναντάται σε πολλούς πολιτισμούς. Από την αρχαία Ελλάδα, ως ένα μέσο κάθαρσης και θεραπείας, ως τους ινδιάνους Hopi της βόρειας Αριζόνα - από τους οποίους έχει πάρει και το όνομά της η θεραπεία. Αναφέρεται σε ειδικά κεριά, που προορίζονται για τη θεραπεία παθήσεων στα αφτιά. Δεν αποτελούν στην πραγματικότητα κεριά κι ας ονομάζονται έτσι. Μοιάζουν με μακρόστενα χωνιά φτιαγμένα από βαμβακερό λινάρι, τα οποία στερεοποιούνται αφού εμποτιστούν με ένα μείγμα μελιού και αιθέριων ελαίων. Τέτοια κεριά έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά από σαμάνους θεραπευτές και συνδυάζουν τη σύσταση της κατασκευής τους με την εξαγνιστική ιδιότητα της φωτιάς.

Η θεραπευτικές ιδιότητες των κεριών αυτών βασίζονται σε δύο λειτουργίες:

• Η ελαφρά υποπίεση που δημιουργείται μέσα στην κοιλότητα του κεριού και η δόνηση της ανερχόμενης στήλης αέρος, προκαλεί ένα ήπιο μασάζ στο εσωτερικό τμήμα της ακουστικής κοιλότητας.
• Η τοπικά εφαρμοζόμενη θερμότητα που προκαλεί τοπική αγγειοδιαστολή, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και δυναμώνει τη ροή της λέμφου. Συγχρόνως, σημαντικότατα βελονιστικά σημεία, μπορούν να ερεθιστούν μέσω της θερμότητας αυτής.

Η Θερμοακουστική μέθοδος χρησιμοποιείται για τον απεγκλωβισμό της ακουστικής κοιλότητας λόγω μεγάλης ποσότητας συμπιεσμένου κεριού, για ερεθισμούς των αφτιών, ωτίτιδες, ρινίτιδες, κρυολογήματα, συνάχι, πονοκεφάλους, ημικρανίες, διέγερση τοπικής και αντανακλαστικής ροής της ενέργειας, αναζωογόνηση της ακουστικής ικανότητας σε περιπτώσεις έκπτωσής της, χαλάρωση από στρες, εμβοές και σφυρίγματα που προέρχονται από παθήσεις των αφτιών.

«Κβαντικό» άγγιγμα

Η μέθοδος αυτή στοχεύει στο χειρισμό της ζωτικής ενέργειας - δύναμης, που αναφέρεται συχνά ως «πράνα» ή ως «chi». Πραγματοποιείται με το συνδυασμό ασκήσεων ελέγχου της αναπνοής και συνειδητοποίησης του σώματος του θεραπευτή, ώστε να μπορέσει να χειριστεί αποτελεσματικά τη δύναμη αυτή. Στη συνέχεια, ο θεραπευτής δημιουργεί ένα υψηλά δονούμενο πεδίο ζωτικής ενέργειας γύρω από την πάσχουσα περιοχή του ασθενή, η οποία και ενεργοποιεί τις βιολογικές του λειτουργίες. Αναφέρονται ως φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί στη θεραπεία του κβαντικού αγγίγματος τα ακόλουθα:

• Γρήγορη και εμφανής ανακούφιση από τον πόνο.
• Επιτάχυνση της διαδικασίας επούλωσης.
• Αυθόρμητη επαναφορά των οστών στη φυσιολογική τους θέση, με τη βοήθεια πολύ απαλού αγγίγματος.
• Επαναφορά φυσιολογικής θέσης σε οστά του κρανίου.
• Γρήγορη μείωση της μετατραυματικής φλεγμονής
• Βελτιστοποίηση της αντοχής του οργανισμού σε ζώα και βρέφη στα οποία εφαρμόζεται γενική αναισθησία.
• Αντιμετώπιση δυσάρεστων ψυχολογικών καταστάσεων.
• Διευκόλυνση ύπνου.
• Εξ’ αποστάσεως θεραπεία.
• Βελτίωση ασυμμετριών που προέκυψαν μετά από κατάγματα.

Στη νουβέλα του Oscar Wild, «το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ», ο κύριος χαρακτήρας του έργου πουλάει την ψυχή του για να αποκτήσει αιώνια νεότητα, αλλά στην πορεία η ζωή του γίνεται ανήθικη. Ο Leon Kass πιστεύει πως κινδυνεύουμε να ενσαρκώσουμε το μύθο του Φάουστ, εάν προσπαθήσουμε να επιμηκύνουμε τη διάρκεια της ζωής πολύ παραπάνω από το φυσιολογικό.

Εάν το είδος μας φτάσει στο σημείο να ξεκλειδώσει τα μυστικά της αιώνιας νεότητας και κατακτήσει την αθανασία του φυσικού σώματος, μπορεί να μη χάσουμε την ψυχή μας, αλλά όπως και ο Ντόριαν, κινδυνεύουμε να χάσουμε την ανθρωπιά μας. Αυτό υποστηρίζει ο Kass, βιοχημικός στο πανεπιστήμιο του Σικάγο, που εδώ και πολλά χρόνια, ασχολείται με την κριτική της έρευνας για τη μακροζωία. Για τον Kass, το ζήτημα δεν βρίσκεται στο εάν η ζωή είναι καλύτερη χωρίς το θάνατο. Αντιμετωπίζοντας το ενδεχόμενο της αθανασίας, διαπραγματευόμαστε την ανθρώπινη φύση μας, που μας θέλει να είμαστε θνητοί.

Αν και η θέση αυτή του Leon Kass είναι αμφισβητήσιμη, μας φέρνει ωστόσο αντιμέτωπους με σημαντικά ζητήματα που αφορούν την προσπάθεια για παράταση της ανθρώπινης ζωής: Τι είναι η γήρανση; Είναι μια ασθένεια που πρέπει να θεραπεύσουμε ή μια φυσιολογική διαδικασία της ζωής; Εάν είναι φυσιολογική, σημαίνει αυτό απαραίτητα πως είναι και ωφέλιμη για εμάς;

Οι «αρετές» της θνησιμότητας

Σε πολλές παρουσιάσεις και άρθρα του ο Kass έχει ασχοληθεί με τις επονομαζόμενες «αρετές της θνησιμότητας». Πρώτα από όλα εξετάζει την επίδραση που έχει ο θάνατος στο ενδιαφέρον μας για τη ζωή και σε αυτά που επιλέγουμε να δεσμευτούμε. Θεωρεί πως το να μετράμε τις μέρες μας, μας κάνει να θεωρούμε κάθε μία από αυτές ως έναν θησαυρό και να εκτιμούμε όλα όσα η ζωή μας φέρνει. Πιστεύει επίσης πως η ίδια η διαδικασία της γήρανσης είναι πολύ σημαντική γιατί μας βοηθάει να βρούμε ένα νόημα στη ζωή μας.

«Η εμπειρία του να ζεις μια ζωή σα να την ξοδεύεις, συμβάλλει στην αίσθηση ολοκλήρωσης αλλά και στην ανάπτυξη υπευθυνότητας, καθώς και στη σπουδαιότητα της μετάβασης του ίδιου του χρόνου και του περάσματός μας μέσα από αυτόν. Η τεχνολογία που στοχεύει στην κατάργηση της γήρανσης, θα χώριζε την ηλικία από τη σύνδεσή της με τη φύση, το χρόνο και την ωριμότητα».

Μια άλλη άποψη

Ο Daniel Callahan του Hastings Center (ινστιτούτο βίο-ηθικής έρευνας στη Νέα Υόρκη) συμφωνεί πως η τεχνολογία για την επέκταση της διάρκειας της ζωής είναι σε πολλά σημεία παράλογη, αλλά θεωρεί πως οι απόψεις του Kass είναι υπερβολικές: «Η άποψή του είναι, πως το γεγονός της θνησιμότητάς μας, μας κάνει να παίρνουμε πιο σοβαρά τα πράγματα στη ζωή μας» λέει ο Callahan. «Δεν ξέρω εάν αυτό είναι απαραίτητα ορθό. Είμαι 75 χρονών και μέχρι στιγμής δεν έχω διαπιστώσει κάτι τέτοιο».

Αμφισβητεί επίσης την άποψη ότι η ανθρωπιά μας είναι κατά κάποιον τρόπο δεμένη με την αίσθηση ότι είμαστε προσωρινοί. «Δεν πιστεύω πως μπορεί η ανθρωπιά μας να εξαρτηθεί από τη διάρκεια της ζωής μας, ακόμα και αν ζούμε μέχρι τα 500 χρόνια, θα εξακολουθούμε να είμαστε ανθρώπινα όντα». Επιπρόσθετα, ο Kass αναφέρεται κυρίως στην αθανασία, γεγονός που πολλοί επιστήμονες αποκλείουν ως πιθανότητα να συμβεί ποτέ. «Δεν υπάρχει έρευνα που να στοχεύει σε επιμήκυνση της διάρκειας της ζωής σε χιλιάδες χρόνια» αναφέρει ο Richard Miller, παθολόγος στο πανεπιστήμιο του Michigan. «Αυτό ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας».

«Ακόμα και εάν εξετάσουμε τον πιο ρεαλιστικό στόχο που θέλει τη διάρκεια της ζωής να επιμηκύνεται κατά μερικά χρόνια ή δεκαετίες, ή ακόμα και να διπλασιαστεί, οι ενστάσεις του Kass δεν ευσταθούν», επεκτείνει ο Chris Hackler, επικεφαλής του τμήματος ιατρικών ανθρωπολογικών μελετών του πανεπιστημίου του Arkansas. «Ζούμε σήμερα πολύ περισσότερο απ’ ότι έναν αιώνα πριν, αλλά αυτό δε σημαίνει πως παίρνουμε τη ζωή λιγότερο στα σοβαρά ή ότι είμαστε λιγότερο δημιουργικοί, έτσι δεν μπορώ να καταλάβω γιατί θα έπρεπε η παράταση της ζωής μας στο διπλάσιο να είναι τελικά τόσο διαφορετική». Τονίζει επίσης πως ακόμα και αν γινόταν κατορθωτό να ζήσουμε μέχρι τα 180 χρόνια, θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν οι πιθανότητες να πεθάνει κανείς από ασθένειες ή ατυχήματα. «Δεν είναι η γνώση ότι κάποτε θα πεθάνουμε ο λόγος, που μας κάνει να εκτιμάμε τη ζωή, αλλά η συνειδητοποίηση ότι κάθε στιγμή υπάρχει πιθανότητα να πεθάνουμε. Και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει, ακόμα κι αν καταφέρουμε να επιμηκύνουμε τη ζωή μέχρι να γίνουμε αθάνατοι».

Αιώνια μονοτονία

Αντί να ανησυχούνε για τις επιπτώσεις της μακροζωίας στην ανθρωπιά μας ο Callahan και ο Hackler αναρωτιούνται, πως θα ξοδεύουν οι άνθρωποι όλον αυτόν τον παραπάνω χρόνο. Πιο μεγάλη διάρκεια ζωής μπορεί να σημαίνει και μεγαλύτερη πλήξη.

«Οι εργασίες των περισσοτέρων ανθρώπων δεν είναι ιδιαίτερα συναρπαστικές» λέει ο Hackler. «Δουλεύουνε το λιγότερο 8 ώρες κάθε μέρα και περιμένουν πότε θα έρθει το σαββατοκύριακο. Έτσι είναι να αναρωτιέται κανείς, εάν μια τέτοια ζωή θα ήθελε να τη ζήσει στο διπλάσιο». Ο Hackler ξέρει πως ο ίδιος δεν πρόκειται ποτέ να βαρεθεί τη ζωή, αλλά ξέρει επίσης πως αυτό δεν ισχύει για τον καθένα. Εάν αναλογιστούμε πόση ανία θα μπορούσε να αντέξει ένας μέσος άνθρωπος, είναι σημαντικό να θεωρήσουμε πως εάν η μακροζωία επιτευχθεί κάποτε, η μονοτονία θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαρκή θλίψη και πιθανότατα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονίας.

Στον αντίποδα αυτών που επικαλούνται την χρόνια ανία, οι ζηλωτές της μακροζωίας όπως ο Audrey de Grey του πανεπιστημίου του Cambridge αντιτάσσουν, πως σε έναν μακρύτερο βίο οι άνθρωποι θα έχουν την ευκαιρία να κάνουν πράγματα που πριν δεν τολμούσαν, γιατί ένιωθαν πως «τους είχαν πάρει τα χρόνια».

Ο Callahan διαφωνεί. Πιστεύει πως τέτοιου είδους εκτιμήσεις δεν αληθεύουν για τον μέσο άνθρωπο: «Δεν πιστεύω πως εάν δοθεί στους περισσότερους ανθρώπους μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, ή ακόμα και καλύτερη υγεία, θα ψάξουν να βρουν καινούργιες ευκαιρίες και πρωτοβουλίες. Ίσως να παίζουν πιο συχνά γκολφ, αλλά δε θα στραφούν σε πρωτοπόρες ιδέες - τουλάχιστον εάν κρίνω από τους ανθρώπους που γνωρίζω».

Ακόμα κι αν οι άνθρωποι είχαν απεριόριστο χρόνο στη διάθεσή τους, δε θα μπορούσαν ποτέ να κάνουν όλα όσα πράγματα θα θέλανε να κάνουν, υποστηρίζει ο Callahan. «Ακόμα κι αν έχετε δει τα πάντα, είναι πιθανό να πείτε πως θα θέλατε να επισκεφτείτε την Ινδία για ακόμα μία φορά και αυτός είναι ένας κύκλος που δεν τελειώνει ποτέ».

Η πραγματική μακροζωία

Σε τελική ανάλυση, μήπως θα πρέπει να αναλογιστούμε, κατά πόσο είμαστε ως ανθρωπότητα ώριμοι, για να ζήσουμε τη ζωή ενός Μαθουσάλα; Το μήκος του χρόνου της ζωής δεν μετριέται μόνο σε ώρες, μέρες και χρόνια, αλλά σε στιγμές που πραγματικά αξιοποιούμε τις ευκαιρίες που μας δίνει η ζωή, για να έρθουμε κοντύτερα στο βαθύτερο νόημά της. Πόσο μεγάλη δεν μας φαίνεται η ζωή όλων εκείνων των ανθρώπων, που με τα έργα τους έχτισαν τον πολιτισμό μας και πόσο μικρή αντίστοιχα η ζωή αυτών, που η μισαλλοδοξία τους και η έλλειψη στόχων δεν επέτρεψε να αφήσουν κανένα ίχνος, παρά ένα φευγαλέο σκίρτημα στον κόσμο της προσωρινότητας!

Το Σάββατο που μας πέρασε συγκεντρώθηκαν σε μια τοποθεσία κοντά στη Μασσαλία γιατροί, ερευνητές και ασθενείς από όλον τον κόσμο, για το πρώτο διεθνές συνέδριο στην ιστορία, αφιερωμένο στις επιθανάτιες εμπειρίες. Πάνω από 1500 σύνεδροι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ισχυρίζονται πως είχαν κάποια επιθανάτια εμπειρία, βρέθηκαν στην ημερίδα, που είχε ως στόχο να εξετάσει αυτό το αμφιλεγόμενο φαινόμενο με όσο το δυνατόν πιο επιστημονικό τρόπο.

Μεταξύ αυτών ο αναισθησιολόγος Jean-Jacques Charbonnier, που έχει συλλέξει στοιχεία από πολλά άτομα που αναφέρουν πως είχαν επιθανάτια εμπειρία: «Άνθρωποι που ήταν νεκροί εγκεφαλικά, μπορούσαν να δουν τι γινόταν στην αίθουσα αναμονής ή γύρω από το σώμα τους με μεγάλη λεπτομέρεια. Δεν μπορούμε να το θεωρήσουμε ως παραίσθηση, γιατί οι περιγραφές ανταποκρινόντουσαν στην πραγματικότητα».

Η Sonia Barkallah, οργανώτρια της ημερίδας που έγινε στην πόλη Martigues κοντά στη Μασσαλία, πρόσθεσε: «Αυτοί είναι άνθρωποι που πλησίασαν το θάνατο είτε εξαιτίας ενός ατυχήματος ή κατά τη διάρκεια μιας εγχείρησης και που επανήλθαν από την κατάσταση μη - συνειδητότητας που είχαν περιέλθει, με ασυνήθιστο τρόπο».

«Έπλεαν πάνω από το σώμα τους, άκουγαν αυτά που έλεγαν οι γιατροί γι’ αυτούς και ένιωθαν να μπαίνουν σε ένα σκοτεινό τούνελ με ένα λαμπερό - αλλά όχι εκτυφλωτικό - φως στην άλλη άκρη του. Στο τέλος του τούνελ συχνά αναφέρουν τη θέαση φωτεινών όντων ή νεκρών συγγενών τους, που τους λένε πως δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα τους για να πεθάνουν», συνέχισε η Barkallah.

Σε άρθρα σοβαρών επιστημονικών περιοδικών όπως το «Nature» και το «The Lancet» έχουν γίνει επιμελείς αναλύσεις για την κατανόηση του φαινόμενου, αν και συνεχίζει να υπάρχει σκεπτικιστική τάση στην εξέτασή του. Σε μια κοινοποίηση που δημοσιεύτηκε πριν από την ημερίδα, σύνεδροι όπως ο γνωστός αμερικάνος ψυχίατρος Raymond Moody είπαν ότι «είναι πολύ σημαντικό να μπορούν οι επιστήμονες να κάνουν έρευνα σε πολλά πεδία και ιδιαίτερα σε αυτά που αφορούν τις νευροεπιστήμονες, χωρίς να τους εμποδίζουν οποιουδήποτε είδους προκαταλήψεις».

Μια έρευνα που έγινε το 1982 στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε 8 εκατομμύρια αμερικανούς, που ισχυρίζονταν πως είχαν κάποια επιθανάτια εμπειρία. Εντούτοις, δήλωσε η Barkallah, το φαινόμενο παραμένει έντονα αμφισβητούμενο, ιδιαίτερα στη Γαλλία, που είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί σοβαρή έρευνα. «Παρατήρησα πως πολλοί γιατροί είχαν έντονο ενδιαφέρον για το αντικείμενο, αλλά κρατούσαν την έρευνά τους μυστική, για να μη σχολιαστούν αρνητικά από συναδέλφους» είπε. «Ο σκοπός αυτού του διεθνούς συνεδρίου δεν είναι να αποδειχθεί πως υπάρχει ζωή μετά θάνατον, αλλά να διερευνηθεί το τι μπορούμε να διδαχθούμε σε ανθρώπινο και επιστημονικό επίπεδο» πρόσθεσε.

Ο Charbonnier είπε πως συχνά ένιωθε, πως μπορούσε να διαβάσει τη σκέψη των αναίσθητων ασθενών του. Ανέφερε μία περίπτωση όπου ένιωσε πως του ζητήθηκε να ψάξει στην τσέπη ενός ασθενή. Όταν το έκανε, βρήκε ένα γράμμα από τον ασθενή που ζητούσε να τον αποσυνδέσουν από το κύκλωμα διατήρησης της ζωής, εάν ποτέ ερχόταν σε μία κατάσταση όπως αυτή που ήταν. Είπε επίσης πως πολλοί άνθρωποι που πλησίασαν με τον αναφερόμενο τρόπο το θάνατο, βρίσκουν την εμπειρία θετική και πως τους έκανε να νιώθουν περισσότερο αλτρουιστές και λιγότερο προσκολλημένοι με τα υλικά πράγματα.

Όπως υποδηλώνει και η λέξη, μονοθεϊσμός σημαίνει ένας μόνο θεός. Αντιπαραβάλλεται συχνά η έννοια με τον πολυθεϊσμό, που αντιστοιχεί στην πίστη σε πολλούς θεούς και με τον αθεϊσμό, που δηλώνει την έλλειψη πίστης σε θεούς.

Επειδή ο μονοθεϊσμός στηρίζεται στην ιδέα της ύπαρξης ενός μόνο θεού, συχνά συνοδεύεται με την πίστη πως ο θεός δημιούργησε όλη την κτίση και πως είναι απολύτως αυτάρκης, χωρίς καμιά εξάρτηση από άλλα όντα. Αυτό συναντούμε στα μεγάλα μονοθεϊστικά θρησκευτικά συστήματα: τον ιουδαϊσμό, το χριστιανισμό, τον ισλαμισμό και τον σιχισμό (sikhism).

Τα περισσότερα μονοθεϊστικά συστήματα τείνουν να είναι αποκλειστικά στη φύση τους, πράγμα που σημαίνει πως δεν πιστεύουν απλά και μόνο στην ύπαρξη ενός θεού, αλλά και πως αρνούνται την ύπαρξη των θεών που αντιστοιχούν σε άλλες θρησκευτικές πίστεις. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να συναντήσουμε μια μονοθεϊστική θρησκεία να αντιμετωπίζει τους θεούς των άλλων θρησκειών ως μετενσαρκώσεις του ίδιου, μοναδικού, ανώτατου θεού, αυτή η αντιμετώπιση είναι ωστόσο σπάνια και παρατηρείται συνήθως να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της μετάβασης από ένα πολυθεϊστικό σε ένα μονοθεϊστικό σύστημα, όπου με κάποιον τρόπο πρέπει να εξηγηθεί η απομάκρυνση των παλαιοτέρων θεών.

Ως συνέπεια αυτής της αποκλειστικότητας, οι μονοθεϊστικές θρησκείες έχουν επιδείξει στην ιστορία λιγότερη θρησκευτική ανοχή απ’ ότι οι πολυθεϊστικές. Οι τελευταίες ήταν σε θέση να ενσωματώσουν τους θεούς και τις πεποιθήσεις των άλλων πίστεων με σχετική ευκολία. Αντίθετα, εάν κάτι τέτοιο μπορούσε να έχει συμβεί με τις μονοθεϊστικές θρησκείες, δεν αποτέλεσε μια ανοιχτή παραδοχή τους, ενώ συγχρόνως αυτό το οποίο έχει εξωτερικώς εμφανιστεί είναι η άρνηση της ισχύος των διαφορετικών πεποιθήσεων.

Το μονοθεϊστικό μοντέλο που είναι πιο κοινό στη Δύση (και που συχνά συγχέεται με τον γενικότερο όρο του θεϊσμού) είναι η πίστη σε έναν προσωπικό θεό, που δίνει έμφαση στο ότι ο θεός αυτός είναι απόλυτος στη φύση του, στη σχέση του με την ανθρωπότητα και στο σύστημα αξιών που τον συνοδεύουν. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να θεωρηθεί ανεπιτυχές, εφόσον αδυνατεί να αποδεχτεί την ύπαρξη διαφοροποιήσεων όχι μόνο μέσα στον ίδιο το μονοθεϊσμό γενικότερα, αλλά και στον μονοθεϊσμό που αφορά τη Δύση.

Στο ένα άκρο θα μπορούσε να τοποθετηθεί ο ασυμβίβαστος μονοθεϊσμός του Ισλάμ, όπου ο θεός συλλαμβάνεται ως αδιαφοροποίητος, αιώνιος και σε καμιά περίπτωση ανθρωπομορφικός (πράγματι, ο ανθρωπομορφισμός - το να αποδίδονται ανθρώπινες ιδιότητες στον Αλλάχ - θεωρείται ως βλασφημία στο Ισλάμ). Στο άλλο άκρο ο χριστιανισμός προϋποθέτει έναν πολύ ανθρωπομορφικό θεό, με τριαδική φύση. Στην πρακτική τους οι μονοθεϊστικές θρησκείες λατρεύουν πολύ διαφορετικούς τύπους θεών και ουσιαστικά το μόνο κοινό στοιχείο τους είναι η πίστη στην ύπαρξη ενός μόνο θεού.

Η προέλευση του μονοθεϊσμού είναι ασαφής. Το πρώτο καταγεγραμμένο μονοθεϊστικό σύστημα εμφανίστηκε στην Αίγυπτο κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φαραώ Ακενατόν, αλλά δεν επέζησε για πολύ μετά από τον θάνατο του Φαραώ. Κάποιοι προτείνουν πως ο Μωησής έφερε το μονοθεϊσμό στους αρχαίους εβραίους, αν και είναι επίσης πιθανό να πίστευε στη μονολατρεία παρά στο μονοθεϊσμό, ενώ κάποιοι χριστιανοί ευαγγελιστές θεωρούν τον μορμονισμό ως σύγχρονο παράδειγμα μονολατρείας, επειδή ο μορμονισμός διδάσκει την ύπαρξη πολλών μεν θεών, αλλά λατρεύει μόνο έναν, που αφορά τον πλανήτη μας.

Διάφοροι θεολόγοι και φιλόσοφοι θεώρησαν πως ο μονοθεϊσμός αποτέλεσε «εξέλιξη» του πολυθεϊσμού, υποστηρίζοντας πως οι πολυθεϊστικές πίστεις ήταν πιο πρωτόγονες σε αντίθεση με τις μονοθεϊστικές που ήταν πιο εξελιγμένες, εξετάζοντάς τις με πολιτισμικά, ηθικά και φιλοσοφικά κριτήρια. Αν και είναι πιθανόν αλήθεια ότι ο πολυθεϊσμός είναι αρχαιότερος του μονοθεϊσμού, η παραπάνω δήλωση είναι βαρυσήμαντη και δεν μπορεί εύκολα να διαλευκανθεί και να τεκμηριωθεί επαρκώς, αποφεύγοντας συγχρόνως τις πιθανές επιδράσεις της θρησκοληψίας.

Ένας ελληνικός μπρούτζινος μηχανισμός, κατασκευασμένος περί το 80 π.Χ. ίσως αποδειχτεί ο αρχαιότερος υπολογιστής του κόσμου, φαίνεται να συμπεραίνει μια βρετανο-ελληνική έρευνα. Ο «Μηχανισμός των Αντικυθήρων», αποτελούμενος από περισσότερες των 30 μπρούτζινες πλάκες και γρανάζια, ανακτήθηκε από σφουγγαράδες στο ναυάγιο ενός φορτωτικού πλοίου έξω από το Ελληνικό νησί Αντικύθηρα το 1900 και φυλάσσεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ελλάδας.

Το αρχαιολογικό εύρημα αποτελείται από 3 βασικά τμήματα και μικρότερα θραύσματα. Η ακριβής χρήση του ήταν άγνωστη, αν και σύμφωνα με μία παλιότερη θεωρία ο μηχανισμός χρησιμοποιούνταν για να υπολογισθούν οι κινήσεις των πλανητών, που ήταν γνωστοί στους αρχαίους Έλληνες: η Σελήνη, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Cardiff, της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου πιστεύουν σήμερα ότι είναι κοντά στην επίλυση του μυστηρίου, με τη χρήση υπερσύγχρονης τεχνολογίας ακτινών-Χ, η οποία αποκάλυψε κάποιες προηγούμενα κρυμμένες Ελληνικές επιγραφές, οι οποίες πιθανότατα επιβεβαιώνουν την υπόθεση του πλανητικού υπολογιστή.

Η απεικόνιση έγινε από την ομάδα «X-Tek Group», χρησιμοποιώντας ένα μοναδικό μηχάνημα με το περιγραφικό όνομα «400kV microfocus Computed Tomography System». Ο συντονιστής της βρετανικής ομάδας Mike Edmunds του πανεπιστημίου του Cardiff λέει με ενθουσιασμό: «Τα αξιοσημείωτα αποτελέσματα που πήραμε από τη χρήση του τομογράφου της ομάδας X-Tek μας επιτρέπουν να κάνουμε μια ακριβή έρευνα για το μηχανισμό. Δε νομίζω ότι θα μπορούσαν ποτέ να υπήρχαν καλύτερες συνθήκες!»

Η ακριβής φύση των επιγραφών δεν έχει ανακοινωθεί, και μολονότι ο ερευνητής Ξενοφώντας Μούσσας του πανεπιστημίου της Αθήνας ανακοινώνει ότι «το κείμενο που πρόσφατα ανακαλύφθηκε φαίνεται να επικυρώνει την υπόθεση ότι ο μηχανισμός είχε χρησιμοποιηθεί για να ανιχνεύει τις πορείες των πλανητικών σωμάτων», ο Edmunds συστήνει να περιμένουμε. Αναγνωρίζοντας μεν ότι ανακαλύφθηκε μια λέξη, η οποία ίσως επιβεβαιώνει τη χρήση του μηχανισμού, προσθέτει ότι απομένει πολύ εργασία για να υπάρξει ένα συμπέρασμα. Είπε στην εφημερίδα El Reg: «Είναι ακόμη στον αέρα και υπάρχει πολύ εργασία που πρέπει να γίνει».

Αν ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι πράγματι αυτό που πιστεύουν οι ερευνητές ότι είναι, τότε ίσως υπάρξουν υποθέσεις ότι αυτός είναι βασισμένος στην ηλιοκεντρική θέαση για το ηλιακό σύστημα, μια θέση αρκετά ασυνήθιστη, δεδομένου του γεγονότος ότι κατά την αρχαία εποχή οι περισσότεροι Έλληνες δέχονταν τη θέση του Αριστοτέλη, ότι το σύμπαν περιστρέφεται γύρω από τη Γη. Σύμφωνα με τον Michael Wright, τον συντηρητή μηχανολογικών ευρημάτων στο Science Museum στο Λονδίνο, ο οποίος το 2002 υποστήριξε τη θεωρία του πλανητικού υπολογιστή για το μηχανισμό των Αντικυθήρων, ο μηχανισμός ίσως να είχε κατασκευαστεί σε μια ακαδημία «που ιδρύθηκε από τον στωικό φιλόσοφο Ποσειδώνιο στο Ελληνικό νησί της Ρόδου». Ο μαθητής του Ποσειδώνιου, Κικέρωνας, αργότερα περιέγραψε ένα μηχανισμό που είχε «ομοιότητες» με το μηχανισμό των Αντικυθήρων.

Αν και οι ερευνητές φαίνεται να είναι κοντά στην ανακάλυψη της χρήσης του μηχανισμού, ένα ανεπίλυτο ερώτημα παραμένει, όπως εξηγεί ο Edmunds: «Το πραγματικό ερώτημα είναι, για πιο σκοπό είχε κατασκευαστεί ο μηχανισμός; Ήταν για να υπολογίζει ημερολόγια; Ήταν απλά ένα εργαλείο εκμάθησης; Το κείμενο που ανακαλύφθηκε ίσως βοηθήσει να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα». «Μέρος του κειμένου στο μηχανισμό, που ξεπερνά τους χίλιους χαρακτήρες, έχει ήδη αποκρυπτογραφηθεί. Έχουμε ανακτήσει ήδη το 95% του κειμένου», λέει ο φυσικός Γιάννης Μπιτσάκης, μέλος της ομάδας έρευνας. Σύμφωνα με τον Γιάννη Μπιτσάκη, η πρόκληση είναι να «τοποθετηθεί ο μηχανισμός στο επιστημονικό πλαίσιο, μια που ουσιαστικά έρχεται από το πουθενά... και πετιέται στα μούτρα της ισχύουσας θεωρίας, η οποία υποστηρίζει ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν γνώση εφαρμοσμένης τεχνολογίας». Ο Edmunds συμφώνησε λέγοντας: «Πιστεύω ότι είναι μια μεγάλη δοκιμασία για την κουλτούρα των Ελλήνων και για το πόσο ήταν αυτοί προηγμένοι, πριν από την εισβολή των Ρωμαίων».

Οι ερευνητές ψάχνουν για τα υπόλοιπα ερείπια του ρωμαϊκού πλοίου, στο οποίο βρέθηκε ο μηχανισμός, που πιστεύεται ότι βυθίστηκε γύρω στο 80 π.Χ., για να εντοπίσουν το γενικότερο πλαίσιο αναφοράς του μηχανισμού και την καταγωγή του. «Όπως η Αλεξάνδρεια, έτσι και η Ρόδος ήταν ένα μεγάλο κέντρο αστρονομίας εκείνη της εποχή», λέει ο Μούσσας. «Το πλοίο όπου ανακαλύφθηκε ο μηχανισμός ίσως ήταν μέλος ενός συρμού πλοίων που ταξίδευαν στη Ρώμη, φέρνοντας θησαυρούς, που πήραν από το νησί με σκοπό να αποδώσουν το θρίαμβο στον Ιούλιο Καίσαρα».

Τα νέα ευρήματα θα συζητηθούν σε ένα παγκόσμιο συνέδριο (www.antikythera-mechanism.gr ) που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τον ερχόμενο Νοέμβριο.

Μια τεραστίων διαστάσεων ωκεάνια δίνη ανακαλύφθηκε έξω από τα παράλια της δυτικής Αυστραλίας, η οποία λειτουργεί ως «παγίδα θανάτου», ρουφώντας τεράστιες ποσότητες ψαριών και θα μπορούσε ενδεχομένως να επηρεάσει τις τοπικές κλιματολογικές συνθήκες. Μια ομάδα επιστημόνων από το πανεπιστήμιο CSIRO της δυτικής Αυστραλίας και από τρία ινστιτούτα ερευνών της Αμερικής, της Γαλλίας και της Ισπανίας ανακοίνωσαν την ανακάλυψη της δίνης, μετά από ένα ερευνητικό ταξίδι διάρκειας ενός μήνα στην ωκεάνια περιοχή, δυτικά του νησιού Rottnest.

Υπό τη διεύθυνση της Δρα Anya Waite, βιολόγο και ωκεανογράφο από το πανεπιστήμιο της δυτικής Αυστραλίας, η 10μελής ομάδα βρήκε τη δίνη, η οποία έχει διάμετρο 200 χιλιόμετρα και βάθος 1000 μέτρα, να στροβιλίζεται σε ταχύτητες που ξεπερνούν τα 5 kph, λίγο πιο έξω από το φαράγγι του Rottnest. Η Δρα Waite λέει ότι η δίνη δημιουργήθηκε από τρέχουσες κινήσεις στο βυθό της θάλασσας και είναι μια από τις μεγαλύτερες, που έχουν βρεθεί ποτέ στην περιοχή της δυτικής Αυστραλίας.

Ορατή από το διάστημα, η δίνη λειτουργεί σαν μια «παγίδα θανάτου», ρουφώντας ψάρια και ωάρια ψαριών από περιοχές κοντά στην ακτή, λέει η Δρα Waite. «Ουσιαστικά δρα ως ένας άρπαγας, παίρνοντας τα ψάρια, που χρειάζεται να παραμείνουν στην περιοχή του φυσικού τους περιβάλλοντος δίπλα στην παραλία και πετώντας τα στη βαθιά θάλασσα», λέει η Δρα Waite. Επισημαίνει επίσης ότι το κλίμα γύρω από τη δίνη παρουσιάζει αξιοσημείωτες αλλαγές. «Μοιάζει σα να βρίσκεσαι στους τροπικούς», λέει. «Είναι ζεστό, μαλακό, υγρό με αιωρούμενα ψάρια, είναι ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον». Θα μπορούσε ενδεχομένως να επηρεάσει και το κλίμα της ευρύτερης περιοχής, λέει. «Η δίνη μετακινεί ένα πολύ μεγάλο όγκο θερμού ρεύματος σε ψυχρότερα νερά, έτσι αναγκαστικά παίρνει τη ζέστη και την μετακινεί μακριά, έξω από την παραλία.

Έτσι αλλάζει η ισορροπία της ζέστης της ωκεάνιας περιοχής και φυσικά είναι ο ωκεανός που διαμορφώνει το κλίμα». Η δρα Waite λέει ότι η δίνη δεν ήταν μέχρι στιγμής ικανή να προκαλέσει κίνδυνο στους ανθρώπους που ψαρεύουν ή καταδύονται στην περιοχή, αλλά ο κίνδυνος είναι σίγουρα ορατός. «Είμαστε σε ένα πλοίο μήκους 70 μέτρων και μπορούμε εύκολα να νιώσούμε τις δονήσεις στην άτρακτο του πλοίου από τη δίνη, έτσι είναι σίγουρο ότι κάτι το ασυνήθιστο συμβαίνει εδώ», λέει η Δρα Waite.

Ουάσινγκτον: Κάποιοι παράξενου σχήματος σωροί με ακαθαρσίες στην Αυστραλία αποκάλυψαν τελικά το περιεχόμενό τους: Ήταν απολιθώματα αρχαιότατης ζωής στη Γη, σχηματισμένα από δισεκατομμύρια μικροβίων, σε μια εποχή που ξεπερνά τα 3 δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα, λένε οι επιστήμονες σε μια νέα αναφορά. Και αυτοί οι σωροί είναι ακριβώς ο τύπος ζωής τον οποίο οι αστροβιολόγοι αναζητούν στον Άρη ή και αλλού.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature προσφέρει μια θεωρία με μεγαλύτερη ισχύ από την αρχική, που θεωρεί τους σωρούς, οι οποίοι καλύπτουν μια ευρεία ζώνη της δυτικής Αυστραλίας, τα αρχαιότερα απολιθώματα του πλανήτη. Η θεωρία περιγράφει ότι αυτοί δεν είναι ακριβώς σωροί ακαθαρσιών που μορφώθηκαν τυχαία σε παράξενα σχήματα, αλλά αρχαία μικρόβια, που σκάβοντας δημιούργησαν τους παράξενους σχηματισμούς.

"Αυτό είναι το σημαντικό σημείο της αναφοράς για τα απολιθώματα, αυτή είναι η πρώτη πραγματικά ανταγωνιστική αναφορά", λέει η συντονίστρια της μελέτης Abigail Allwood, ερευνήτρια στο αυστραλιανό κέντρο της αστροβιολογίας. "Αυτό που βρήκαμε είναι ένας πρόγονος της ζωής. Αν δεχτείτε ότι όλη η ζωή ξεκίνησε σε αυτό τον πλανήτη, ίσως εδώ βρίσκεται το σημείο, που αυτή ξεκίνησε".

Οι σωροί έχουν διαφορετικά σχήματα, μοιάζουν με κυψέλες, γαρνιτούρα σαντιγί πάνω σε κέικ, ή κύματα του ωκεανού. Ονομάζονται στρωματολίτες (stromatolites) και έχουν μελετηθεί για αρκετό καιρό, αλλά το μεγάλο ερώτημα ήταν, εάν ποτέ υπήρχε σε αυτά ζωή. Η έρευνα της Allwood, η οποία περιλάμβανε την εξέταση χιλιάδων από τους σωρούς και την κατηγοριοποίησή τους σε επτά τύπους, είναι η πιο περιεκτική και ανταγωνιστική, σε σημείο που να γίνεται αποδεκτή και από ειδικούς εκτός της ομάδας της Allwood. "Είναι η καλύτερη υπόθεση για την καλύτερη μαρτυρία ύπαρξης παλαιότατης μορφής ζωής στη Γη", λέει ο Bruce Runnegar, διευθυντής του ινστιτούτου αστροβιολογίας της ΝΑΣΑ στο Moffett Field, Calif. "Αυτοί οι σχηματισμοί είναι πολύ περίπλοκοι για να αποδοθούν σε μη-βιολογικές διαδικασίες, αλλά αυτό δε το γνωρίζουμε ακόμη με σιγουριά".

Η Allwood λέει ότι στη μελέτη της η υπόθεση της ύπαρξης ζωής καθίσταται ακλόνητη, από το τρόπο που ο στρωματόλιθος προσαρμόζεται στους βραχώδεις σχηματισμούς γύρω από αυτόν. Ένας παράγοντας του μικροβίου, πρέπει να οδηγούσε τη διαδικασία στο σχηματισμό επτά επαναλαμβανόμενων τύπων, πράγμα που υποδεικνύει ότι ο σχηματισμός δεν ήταν τυχαίος. "Είναι η ξεκάθαρη αφθονία του υλικού και η ικανότητα να τοποθετηθεί αυτό μέσα σε μια δομή", λέει η Allwood.

Ο Runnegar, που εξέτασε πολλές φορές του σωρούς στη δυτική Αυστραλία, λέει ότι την πρώτη φορά που τους είδε - με κάποιους από αυτούς να προεξέχουν ανάμεσα στους λόφους στο οπτικό του πεδίο - βίωσε ένα αλλόκοσμο συναίσθημα. Σε μια παρόμοια περίπτωση, πριν 10 χρόνια, επιστήμονες της ΝΑΣΑ ισχυρίζονταν ότι βρήκαν στοιχεία απολιθωμένων μικροβίων σε ένα μετεωρίτη του Άρη. Αυτοί οι ισχυρισμοί αμφισβητήθηκαν έντονα. Ένας από τους ακραιφνείς σκεπτικιστές που διετύπωσαν άποψη για την περίπτωση του μετεωρίτη, ο Ralph Harvey, γεωλόγος καθηγητής στο Case Western Reserve πανεπιστήμιο του Cleveland, λέει ότι στην περίπτωση των αυστραλιανών σωρών τείνει σαφώς να πιστέψει ότι πρόκειται για μαρτυρία ύπαρξης ζωής. Η σημαντική διαφορά είναι ότι στην περίπτωση του Άρη οι επιστήμονες έψαχναν για μαρτυρία ζωής σε έναν "πιθανότατα νεκρό πλανήτη" και οι προϋποθέσεις της απόδειξης είναι ασυνήθιστες, λέει ο Harvey. Συμπληρώνει, ότι λιγότερα αποδεικτικά στοιχεία χρειάζονται για τον ισχυρισμό της Allwood, επειδή "όλοι ήδη γνωρίζουμε ότι ζωή στη Γη υπήρχε για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό που απλά προσπαθούμε να αποδείξουμε είναι ότι αυτό το διάστημα είναι τελικά πολύ μεγαλύτερο".