- Τι είναι ΒΟΥΛΗΣΗ; - .-= Η ΓΝΩΣΗ =-.
έχουν λεχθεί αρκετά ενδιαφέροντα πράγματα που χρειάζονται όμως περισσότερη διερεύνηση και αυτό μπορεί να γίνει αν κάνουμε μια ιεράρχηση.
Χωρίς μεθοδολογία νομίζω ότι θα κάνουμε κύκλους γύρω από το θέμα και δε θα φτάνουμε στο κέντρο.
Για να βρούμε πραγματικά τι είναι η βούληση θα πρέπει να συμφωνήσουμε σε τι θα βασιστούμε.
Τα ιερά κείμενα , εντός ή εκτός εισαγωγικών το "ιερά", δε μπορούμε να τα θέσουμε ως ασφαλή οδηγό που θα μας δείξουν την πλήρη αλήθεια,όση μπορούμε να συλλάβουμε, διότι περνούν πάντα από τα φίλτρα των συγγραφέων ,των μεταφραστών, των αντιγραφέων κλπ. Έτσι μπορούμε κάλλιστα να σχηματίσουμε λανθασμένη γνώμη για ότι είπε ο αρχικός ομιλητής ή συγγραφέας τους.
Εκτός αυτού δεν αποκλέιεται ο αρχικός ομιλητής να έκανε λάθς σε κάποια σημεία και να μας καθοδηγήσει λάθος. Το να δέχονται πολλοί άνθρωποι κάποιο πρόσωπο ως ιερό δεν αποτελεί για μένα απόδειξη ότι όλα όσα είπε είναι σωστά. Αν όμβως το επιβεβαιώσω και εγώ με τη δική μου έρευνα τότε το δέχομαι. Για μένα τη μεγαλύτερη αξία στην όποια έρευνα την έχει η ΛΟΓΙΚΗ σύνδεση των βημάτων. Οι λανθασμένες αρχικές υποθέσεις που γίνονται πολλές φορές αυθαίρετα, λόγω ανάγκης, αν έχουμε επίγνωση του αυθαιρέτου τρόπου που τις εισάγουμε , δεν προκαλούν πρόβλημα γιατί θα ξέρουμε ότι το συμπέρασμα που βγαίνει εξαρτάται άμεσα από την ορθότητα ή μη της αρχικής παραδοχής.Οπότε δεν είμαστε δογματικοί πριν ακόμη επιβεβαιώσουμε και την αρχικά αυθαίρετη παραδοχή.
Όμως τα ιερά κείμενα ή τα κείμενα των σοφών από τις παραδόσεις κλπ είναι πολύ χρησιμα ως "όρια" που θα μας δείξουν κάποια γενική κατεύθυνση.
Αυτά ως προς το πλαίσιο συζήτησης και επανέρχομαι με αναφορές στα λεχθέντα επί τους θέματος από τους προλαλήσαντες.
Όλα είναι τέλεια
[ΑΦΡΟΔΙΤΗ]
Να ξέρεις,ότι ευτυχία είναι να μπορείς να ξεχνάς,και να μπορείς να θυμάσαι.
Η ευτυχία έρχεται από την ικανότητα να νιώθεις βαθιά,να απολαμβάνεις απλά,να σκέφτεσαι ελεύθερα να ρισκάρεις στη ζωή να είσαι απαραίτητος.
quote:
Τα σχόλιά σου περί διαφήμισης ενδιαφέροντα, αλλά δεν νομίζω ότι αφορούν άμεσα αυτό που θέλησα να καταδείξω με την παράθεση του σχετικού παραδείγματος.Το θέμα δεν είναι αν η πώληση θα είναι αποτελεσματική ή αν ο πελάτης θα μείνει ικανοποιημένος.
Αυτό στο οποίο περισσότερο ήθελα να εστιάσω είναι στο πως παράγεται ένα «θέλω» μέσα από την «ενεργοποίηση» μίας ανάγκης.
Συμφωνώ. Απλά είχα έμπνευση και επεκτάθηκα
Θα πρέπει όμως να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Τι θα πει "ενεργοποίηση" και μάλιστα εντός εισαγωγικών; Το ότι του δείχνουμε κάτι που έχει πραγματικά (και με ποια κριτήρια το "πραγματικά";) ή το να τον πείσουμε ότι έχει ανάγκη κάτι που στην πραγματικότητα δεν το έχει ανάγκη;
Υπάρχει διαφορά και μάλιστα σημαντική.
Εκτός του ότι είναι διαφορετικός ο μηχανισμός που θα προκαλέσει αυτή την αίσθηση ανάγκης, είναι διαφορετική και η ίδια η φύση της κατά τη γνώμη μου.
Και έτσι προκαλείται σύγχυση αν θελήσουμε να τη χρησιμοποιήσουμε σαν παράδειγμα βούλησης χωρίς να διαευκρινήσουμε την προέλευσή της.
Δηλαδή Ampere ενώ εσύ θεωρείς ότι το "θέλω" δημιουργείται εκείνη τη στιγμή που πείθεται για την ανάγκη κάποιου πράγματος ο "αγοραστής" εγώ λέω ότι αυτό δεν ισχύει πάντα. Μπορεί το "θέλω" να υπάρχει και να μην μπορεί να εκδηλωθεί γιατί δε βρίσκει κάποια διέξοδο.
Το να δημιουργηθεί εκείνη τη στιγμή και να εκδηλωθεί είναι διαφορετική περίπτωση.
Πάντως συμφωνούμε ότι το "θέλω" εμφανίζεται όταν το ον κρίνει ότι έχει κάποια ανάγκη, πραγματική ή φανταστική, με όποιο κριτήριο και αν τα ορίσουμε αυτά. Το αν εκδηλωθεί εκείνη τη στιγμή και καταλήξει σε πράξη είναι άλλο θέμα.
Από την άλλη πλευρά το να "πράξουμε" χωρίς να βουλόμεθα κάτι,και δεν εννοώ αυτό που πράττουμε, μου φαίνεται αδύνατο εξ ορισμού. Πχ το να πατήσω το μηρμύγκι χωρίς να το θέλω δεν είναι πράξη της βούλησής-μου-να-το-πατήσω , αλλά πράξη της βούλησής μου να κάνω κάτι άλλο και το μηρμήγκι που βρέθηκε στο δρόμο μου πατήθηκε χωρίς να προτίθεμαι να κάνω αυτό ακριβώς. Αν δεν είχα την πρόθεση να κάνω το "άλλο" , ο,τι "άλλο", δε θα είχα κινηθεί και δε θα είχε πατηθεί το μηρμύγκι.
Οπότε η οποιαδήποτε πράξη μπορεί να υπάρξει μόνο εξ αιτίας κάποιας βούλησης.
Και εννοώ βούλησης για κάτι, όχι απαραίτητα για αυτό που θα πραχθεί, επειδή πράττονται και άσκοπα διάφορα πράγματα μεταξύ και ταυτοχρόνως με τα σκόπιμα. Με αυτή την έννοια το λέω. Δεν εννοούσα ότι κάθε πράξη προέρχεται από ειδική βούληση περί αυτής,αλλά ότι προέρχεται από κάποια βούληση.Απαραίτητα όμως από κάποια βούληση.
Επανέρχομαι και με τα υπόλοιπα
Όλα είναι τέλεια
Νομίζω ότι η χρήση των όρων Δράση – Αντίδραση θα διευκολύνει λίγο στο ξεκαθάρισμα του τοπίου.
Ως επιθυμία μπορεί να εκληφθεί η αντίδραση σε κάποιο ερέθισμα.
Η βούληση όμως δεν μπορεί παρά να αφορά δράση.
Παράδειγμα:
Όλα τα καταναλωτικά αγαθά που μπορεί να επιθυμήσω στη διάρκεια της ημέρας, κατά κανόνα, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ανακλαστικές αντιδράσεις σε σχετικά ερεθίσματα. Το να θέλω να αγοράσω καινούργιο DVD δεν είναι παράγωγο βούλησης. Είναι εξαρτημένο ανακλαστικό, αντίδραση σε εξωτερικά ερεθίσματα που «υπόσχονται» ηδονές ή αποφυγή οδυνών.
(Η αγορά πάντως ενός καταναλωτικού αγαθού μπορεί να γίνει και ως αποτέλεσμα βούλησης. Τότε όμως πρόκειται για κάτι άλλο… για μία μη πράξη …ίσως).
Φαίνεται λοιπόν απαραίτητο, όπως επισήμανε η αγαπητή Nada, να κρατήσουμε τη χρήση του όρου βούληση, για να χαρακτηρίζουμε κάτι περισσότερο από απλές επιθυμίες που γεννώνται «μηχανικά», παρορμητικά και συνήθως παγιώνουν μέσα μας συνήθειες.
Οι συνήθειες γεννούν επιθυμίες και στηρίζονται από αυτές. Καταναλώνουν ενέργεια για να αναπαράγουν το παρελθόν στο μέλλον. Αν και μπορεί να χρησιμεύουν σαν βάση μας, σαν σημείο αυτο-αναφοράς, αυτό που περισσότερο κατορθώνουν είναι να αποκοιμίζουν τη συνείδηση μας νανουρίζοντάς την με την ψευδαίσθηση του οικείου.
Στο θέμα ΘΕΛΗΣΗ –ΔΥΝΑΜΗ * ο saolin μας προτρέπει:
quote:
Ας σπασουμε μια ΣΥΝΗΘΕΙΑ.Ας το κανουμε και ας επιμεινουμε σε αυτο οσα εμποδια και να μπουν στο
δρομο μας.Αν το πετυχουμε απο τη μια πλευρα πηραμε ενεργεια(μη παρατηρησημη ισως ακομη)και απο την αλλη ειναι σαν να καναμε μερικες ωρες ψυχαναλυσης.
*Το θέμα αυτό είναι πιο κοντά σε αυτό που σκεφτόμουν αρχικά και ο μόνος λόγος που δεν συνέχισα από εκεί ήταν ότι ο θεματοθέτης του το ανάπτυξε, το ολοκλήρωσε και το έκλεισε με μία σπαθάτη λιτότητα την οποίο και σεβάστηκα, θεωρώντας ότι αξίζει να παραμείνει ως έχει διατηρώντας την αυτοτέλειά του.
.
.
.
Η Βούληση λοιπόν προϋποθέτει συνείδηση και μάλιστα συνείδηση σε εγρήγορση σε αντίθεση με την επιθυμία που «απορροφά» πόρους εγκλωβίζοντάς την σε συνήθειες.
Δεν ξέρω NADA πως τα βρίσκεις τα πιο πάνω. Ελπίζω πως κάτι κατάλαβα από όσα παρέθεσες σχετικά.
Αγαπητέ filosofos3,
εννοείται ότι τίποτε δεν εκλαμβάνουμε ως δεδομένο. Αρκεί να μην ξεχνάμε ή να μην υποτιμάμε ότι η πραγματικότητά μας είναι δομημένη και ο τρόπος που την έχουμε δομήσει περιλαμβάνει αναγκαστικά τους άλλους είτε δάσκαλοι είναι αυτοί είτε απλοί συνταξιδιώτες μας.
Αγαπητή ΑΦΡΟΔΙΤΗ
Η βούληση λοιπόν είναι …ΕΜΕΙΣ !; Εμείς είμαστε Η βούληση; …
Λιτό, σχεδόν ποιητικό… τόσο ωραίο που μοιάζει αληθινο!
Αν σου ζητούσα κάτι παραπάνω; Θα γινόμουν πολύ σπαστικός;
Σ’ ευχαριστώ πάντως για την συμμετοχή σου.
Edited by - Ampere on 30/06/2005 12:39:12
έγραψα τα προηγούμενα χωρίς να διαβάσω το τελευταίο σου post.
Όμως τώρα, μετά από μια πρώτη ανάγνωση που του έκανα, σκέφτομαι ότι ενδεχομένως η διάκριση απλής επιθυμίας και συνειδητής βούλησης στην οποία αναφέρθηκα, ίσως φωτίζει και αυτά που επισημαίνεις.
Οπότε ίσως θα πρέπει να δώσουμε έμφαση σε αυτή τη διάκριση… Τι λες;
.
.
.
.
quote:
η οποιαδήποτε πράξη μπορεί να υπάρξει μόνο εξ αιτίας κάποιας βούλησης.
Και εννοώ βούλησης για κάτι, όχι απαραίτητα για αυτό που θα πραχθεί, επειδή πράττονται και άσκοπα διάφορα πράγματα μεταξύ και ταυτοχρόνως με τα σκόπιμα. Με αυτή την έννοια το λέω. Δεν εννοούσα ότι κάθε πράξη προέρχεται από ειδική βούληση περί αυτής,αλλά ότι προέρχεται από κάποια βούληση.Απαραίτητα όμως από κάποια βούληση
Πράγματι, όπως το θέτεις μοιάζει να ισχύει. Στο κάτω- κάτω αν δεχτούμε ότι όλα ξεκίνησαν από μία έκρηξη που «θέλησε» η υπέρτατη βούληση, τότε ό,τι ακολουθεί δεν είναι παρά συνέπειες αυτής της αρχικής πράξης.
Πέραν όμως αυτού, αναρωτιέμαι… Πώς ορίζεις τον όρο πράξη; Γιατί αν τον ορίσουμε ως ενέργεια απορρέουσα από την βούληση αυτο-συνειδητού όντος, τότε όσα πράττονται δεν είναι ταυτόσημα με όσα γίνονται… ή όχι;
Edited by - Ampere on 30/06/2005 13:29:24
Έχουμε ανοίξει πολλά θέματα και δε μπορούμε να τα καλύψουμε όλα. Ας αρχίσσουμε με την αναζήτηση συνώνυμων λέξεων, παραγώγων και σχετικών.
Επίσης ας αναζητήσουμε τις έννοιες εκείνες που είναι αναγκαίες ή ικανές για την ύπαρξη της βούλησης και αφού το κάνουμε μετά να αναλύσουμε τα δεδομένα. Σαν πρώτη σκέψη έλεγα στο απωλεσθέν μύνημα ότι η φαντασία είναι απαραίτητη για την ύπαρξη βούλησης. Δε μπορείς να θελήσεις κάτι που δε μπορέις να παραστήσεις. Σκεφτείτε το λίγο αυτό και να το συζητήσουμε. Δεν ξέρω αν θα μπορέσω να απαντήσω στα υπόλοιπα λόγω έλλειψης χρόνου.
Καλό απόγευμα
Όλα είναι τέλεια
μπορεί να φαίνεται ότι ανοίξαμε πολλά θέματα αλλά στην ουσία εξακολουθεί να παραμένει το εξής ένα:
Τι είναι ΒΟΥΛΗΣΗ;
Το να κάνουμε κύκλους γύρω του δεν το βρίσκω κακό. Μπορεί να καταφέρουμε να το περικυκλώσουμε και έτσι να το περιορίσουμε – ορίσουμε.
Όμως ανεξάρτητα από το αν θα συμφωνήσουμε σε κάποιον «παραγωγικό» ορισμό, ήδη το γεγονός της ενασχόλησής μας με το τι είναι Βούληση μπορεί να μας βάλει σε μια διαδικασία αυξημένης αυτοπαρατήρησης, πράγμα που προσωπικά, το βρίσκω ιδιαίτερα δημιουργικό.
Προφανώς είναι εξαιρετική η μεθοδολογία που μας άφησαν οι προ- προ παππούδες μας, έτσι όπως τη μάθαμε(;) μέσα από τους Πλατωνικούς διάλογους, αλλά μια και εμείς δεν είμαστε εκείνοι ας κάνουμε ότι καλύτερο μπορούμε με ό,τι τώρα διαθέτουμε.
Επί του θέματος:
Δεν μπορώ να αποφανθώ για το αν ένα ηλεκτρόνιο, μία πέτρα, ένα άστρο διαθέτει βούληση.
Μπορώ όμως να αναγνωρίσω ότι με το να αναφερθώ σε ένα ηλεκτρόνιο, μία πέτρα, ένα άστρο, ουσιαστικά τα προσδιορίζω ως αυτοτελείς οντότητες, πράγμα βέβαια, που μπορεί να μην ισχύει αλλά μαρτυρά την αυθόρμητη κίνηση του νου μου να αναζητήσει την ύπαρξη ή μη της βούλησης σε αυτοτελείς μονάδες.
Κρατάω λοιπόν κατ’ αρχήν αυτό, η βούληση, μάλλον, αφορά αυτοτελείς μονάδες.
(Βέβαια είπαμε Εν το Παν, αλλά ας δούμε από κει και πέρα τι γίνεται )
Τι είναι αυτό που κάνει μία μονάδα, …αυτοτελή μονάδα.
Μπορώ να αντιληφθώ τον εαυτό μου ως μονάδα καθορίζοντας κάποια όρια που με προσδιορίζουν αλλά παράλληλα γνωρίζω πως τα όρια αυτά δεν είναι πάντοτε σαφή αφού όλα συνδέονται και αλληλεπιδρούν με όλα.
(Έχω …ακούσει επίσης για «προχωρημένους» ανθρώπους που βιώνουν την ενότητά τους με το «παν»).
Στον βαθμό εν πάσει περιπτώσει, που αποτελώ ξεχωριστή μονάδα, μπορώ να διακρίνω και αυτό που η γλώσσα μας το αποδίδει ως, επιθυμία, βούληση, «θέλω».
Αφήνοντας στην άκρη αυτά που μοιάζουν ως μηχανικές αντιδράσεις σε ποικίλα ερεθίσματα, κρατάω για τον όρο βούληση ό,τι συνδέεται περισσότερο άμεσα με την συνείδηση, με την επίγνωση του εαυτού…
Νομίζω, τα πιο πάνω είναι μια καλή βάση για να συνεχίσουμε… (εντός ολίγου…)
Edited by - Ampere on 30/06/2005 21:54:11
quote:
Αφήνοντας στην άκρη αυτά που μοιάζουν ως μηχανικές αντιδράσεις σε ποικίλα ερεθίσματα, κρατάω για τον όρο βούληση ό,τι συνδέεται περισσότερο άμεσα με την συνείδηση, με την επίγνωση του εαυτού…
Γιατί πάλι μπλέκεις την αυτοσυνείδηση;
Το να οριοθετείται κάτι δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την αυτοσυνείδησή του.
Στα άλλα τα πιο πάνω που είπες γενικά συμφωνώ.
Δηλαδή:η αυτοσυνείδηση είναι πάντα οριοθέτηση αλλά η οριοθέτηση δεν είναι πάντα αυτοσυνείδηση.
Συνεπώς δεν ταυτίζονται ως έννοιες.
Η ύπαρξη αυτοσυνείδησης σημαίνει ύπαρξη βούλησης απαραίτητα αλλά όχι και το αντίθετο ,όπως λες εσύ.
Όπως το μαθηματικό: το τετράγωνο είναι ΠΑΝΤΑ ρόμβος αλλά ο ρόμβος ΔΕΝ είναι ΠΑΝΤΑ τετράγωνο.
Για να βρούμε τι είναι η βούληση πρέπει να βρούμε την πηγή της.
Δηλαδή είναι εκείνο από το οποίο εξαρτάται , τι είναι εκείνο που μπορει να την κάνει να μην υπάρχει και τι την κάνει να υπάρχει αναγκαστικά.Τις ικανές και αναγκαίες συνθήκες.
Μόνο έτσι θα απαντηθεί το ερώτημα.
Όλα είναι τέλεια
quote:
Ας αρχίσσουμε με την αναζήτηση συνώνυμων λέξεων, παραγώγων και σχετικών.
Τη βρίσκω πολύ καλή ιδέα και νομίζω ότι μπορεί να «τρέχει» παράλληλα με την άμεση διερεύνηση του θέματος.
Ένα παράγωγο που μου έρχεται στο νου είναι η αγγλική λέξη
volunteer = εθελοντής,
που πρέπει να είναι από το λατινικό voluntas = βούληση…
.
.
.
Από τον Επίκτητο:
«Ελεύθερος εστιν ο ζων ως βούλεται, …, ού αι ορμαί ανεμπόδιστοι, αι ορέξεις επιτευκτικαί, αι εκκλίσεις απερίπτωτοι. …»
Ελεύθερος είναι αυτός που ζει όπως θέλει, …, που οι επιλογές του είναι ανεμπόδιστες, οι επιθυμίες του τελεσφόρες, και οι αποστροφές του δεν καταλήγουν σε αυτό που αποφεύγουν.
Όμοια σε άλλο απόσπασμα:
«Των όντων τα μεν εστιν εφ’ ημίν, τα δε ουκ εφ ημίν.
Εφ’ ημίν υπόληψις, ορμή, όρεξις, έκκλισις και ενί λόγω όσα ημέτερα έργα.»
Από όσα υπάρχουν, άλλα εξαρτώνται από εμάς και άλλα όχι.
Από εμάς εξαρτώνται, η αντίληψη των πραγμάτων, η επιλογή, η επιθυμία, η αποστροφή και με μία λέξη, όσα είναι δικά μας έργα.
Μέχρις εδώ τρεις σχετικές με βούληση λέξεις: ορμή, όρεξις, έκκλισις (=αποστροφή, βούληση να μην…)
Και πιο κάτω…
«τι μοι δέδωκεν (ο θεός) εμόν και αυτεξούσιον, τι αυτώ κατέλιπεν; Τα προαιρετικά μοι δέδωκεν, επ’ εμοί πεποίηκεν, ανεμπόδιστα, ακώλυτα.»
Τι μου έδωσε (ο θεός) δικό μου και υποκείμενο στην εξουσία μου, και τι άφησε για τον εαυτό του; Αυτά που εξαρτώνται από την βούλησή* μου μού έδωσε, τα έκανε να εξαρτώνται από μένα, ανεμπόδιστα, ακώλυτα.
(Βρε, μήπως η ΑΦΡΟΔΙΤΗ με το …ΕΜΕΙΣ έδωσε την απάντηση και εμείς συνεχίζουμε να ψαχνόμαστε;)
Άλλη μία λέξη, η προαίρεση (και τα παράγωγά της) που χρησιμοποιείται εναλλακτικά με τη λέξη βούληση στα κείμενα του Επίκτητου.
quote:
η αυτοσυνείδηση είναι πάντα οριοθέτηση αλλά η οριοθέτηση δεν είναι πάντα αυτοσυνείδηση.
Ειλικρινά δεν το καταλαβαίνω.
Οριοθέτηση σημαίνει επί λέξει τοποθέτηση, χάραξη ορίων.
Αυτό δεν γίνεται από μόνο του. Χρειάζεται μία συνειδητότητα που να ενεργήσει ή να καταγράψει την όποια οριοθέτηση.
Από την άλλη η συνειδητότητα μπορεί να αντιληφθεί τον εαυτό της ως έχοντα όρια, να οριοθετήσει δηλαδή τον εαυτό της.
Πώς όμως συσχετίζονται αυτά με τη βούληση;
Αλλά τι δεν καταλαβαίνεις από την οριοθέτηση;
quote:
Αυτό δεν γίνεται από μόνο του. Χρειάζεται μία συνειδητότητα που να ενεργήσει ή να καταγράψει την όποια οριοθέτηση.
Τίνος συνειδητότητα; Του κατασκευαστή ή του κατασκευαζομένου;
Οριοθέτηση δε γίνεται πάντα από το ίδιο το ον και δε σημαίνει πάντα αντίληψη της οριοθέτησης.
Μια πέτρα και γενικά κάθε άψυχο ον δεν έχει αντίληψη των ορίων του. Μήοως αυτά δεν υπάρχουν;
Ό,τι δεν αντιλαμβανόμαστε δεν υπάρχει; Τότε το φεγγάρι θα έπρεπε να δημιουργείται κάθε φορά που βγαίνουμε να το δούμε!
Αυτό που λέω είναι κυριολεκτικό στο προηγούμενο μύνημα. Η φύση δείχνει ότι δεν απαιτείται πάντα νοημοσύνη ή συνείδηση για να υπάρξει οριοθέτηση. Ας μη μπλέξουμε με τους διαφόρους "δασκάλους" μιας και η φύση, το παν, είναι ο υπέρτατος δάσκαλος.
Πχ έχουμε κάποια όρια στις δυνατότητές μας.
Τα γνωρίζουμε πλήρως;
Όχι . Αλλά υπάρχουν . Δεν τέθηκαν από εμάς αλλά από την κατασκευή μας. Από τον κατασκευαστή μας μάλλον. Αν πεις ότι η συνείδηση ή ο νούς ή κάτι του κατασκευαστή μας, τα έθεσε, θα μπορούσα να συμφωνήσω σε αυτό. Όχι όμως στο ότι μόνο ο νους μας θέτει τα όριά μας. Ο νους μας απλώς τα κάνει πιο στενά απ' ότι είναι.
Τίθενται από τον τρόπο κατασκευής μας.
Όλα είναι τέλεια
Στο απόσπασμα του Επίκτητου που παρέθεσα δηλώνεται ότι από εμάς εξαρτάται η αντίληψη των πραγμάτων.
Έχεις όμως κι εσύ γράψει πως
quote:
Οι όποιες ατέλειες βλέπουμε οφείλονται στην περιορισμένη θέαση των πραγμάτων που έχουν όλα τα πεπερασμένα όντα.
Προφανώς στα πιο πάνω, με τον όρο πεπερασμένα όντα, εννοείς υπάρξεις που διαθέτουν την ικανότητα θέασης (έστω και περιορισμένης) των πραγμάτων ή όχι;
Μπορούμε να μιλήσουμε για την ικανότητα θέασης των πραγμάτων μιας …πέτρας ή
μπορούμε να μιλήσουμε για την ικανότητα θέασης των πραγμάτων μιας …έννοιας; (π.χ. για το πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο ο αριθμός ….34582 ή η έννοια …καμπυλότητα ή η έννοια βούληση;)
Θεωρώντας ότι μάλλον, η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα είναι όχι, τολμώ ένα βήμα παραπέρα λέγοντας, πως υποκείμενα με βούληση μπορεί να είναι μόνο αυτά τα «πεπερασμένα όντα» με ικανότητα θέασης των πραγμάτων στα οποία αναφέρθηκες.
Τώρα, μπορούμε να πούμε για όλα τα εν λόγω «πεπερασμένα όντα» ότι (είναι σε θέση να) βούλονται;;;
.
.
.
(Καλά πάω ως εδώ ή να το πάρω αλλιώς; )
Edited by - Ampere on 01/07/2005 13:37:03