ΚΛΕΦΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Αναζητώντας τα σημάδια της πορείας του Έλληνα μέσα στην αχανή έρημο του σκλαβωμένου χρόνου, διαπιστώνουμε με δέος ότι οι ιστορικοί φωστήρες κάτω από το μυστηριώδες πέπλο μιας δήθεν “Εθνικής σκοπιμότητας” κουκούλωσαν τις πατημασιές, τον ιδρώτα και το αίμα του ταλαίπωρου ελληνικού λαού. Κι αν δεν υπήρχε η δημώδης ποίηση να διευκολύνει την έρευνα, θα περιοριζόμασταν να πούμε ότι οι Έλληνες μέσα σε αυτές τις περιόδους σκλαβιάς υπέμεναν τα μαρτύριά τους ήσυχα και καρτερικά. Ο δημοτικός στίχος, κατά την ανασκαφή των διασκορπισμένων ιματίων του ελληνισμού, μεταβάλλεται σε ένα μοναδικό σκαπτικό εργαλείο. Η σχέση μεταξύ του Όμηρου, του Ερωτόκριτου, της Ερωφίλης και του ακριτικού κύκλου είναι αυτονόητη και οφθαλμοφανής. Αναμφίβολα ένα οποιοδήποτε τυχαίο γεγονός της καθημερινής ζωής που θα μπορούσε να εξεγείρει τη λαϊκή φαντασία, ήταν ικανό να δημιουργήσει την αχλή, δια μέσου της οποίας θα έστελνε τα μηνύματά της η ελληνική φρυκτωρία, σε μια περίοδο σκοταδισμού και πνευματικής στειρότητας. Αυτό το σύστημα της ποίησης είναι σφικτά δεμένο πάνω στο κορμό της γέρικης ελληνικής βελανιδιάς που λέγεται “Αρματολίκι”.

Ήταν κοινό μυστικό πως το κλειδί της ασφάλειας του νέο-ρωμαϊκού κράτους βρισκόταν στις πόρτες του Καυκάσου. Από τον 4ο αιώνα ιδρύθηκαν στρατιωτικά διαμερίσματα από την Προποντίδα έως τον Ευφράτη ποταμό. Ντόπιοι πολεμιστές, υπολείμματα των φρουρών του Μ. Αλεξάνδρου, Δωρικά, Αργοναυτικά στοιχεία, Πελοποννήσιοι και Ιλλυριοί, αποτέλεσαν ένα ζωντανό φράγμα στη πλημμυρίδα του Ισλαμισμού. Και επειδή για πρώτη φορά έπαιρναν επίσημα οπλισμό ονομάσθηκαν Αρμάτοι, οι αρχηγοί τους Αρματολοί και οι πολεμιστές Πάληκες. Την αξία αυτών των στρατιών την αποδεικνύει το γεγονός ότι επί Ιουστινιανού γενικός αρχηγός των όπλων ήταν ο Βελισάριος. Ονόματα άγριων πουλιών χαρακτήριζαν τη στρατιωτική τους ιεραρχία (Γερακάρης, Γεράκι, Πετρίτης, Σαΐνι κλπ). Μια τέτοια βαθμίδα ήταν και οι Μελιδόνες. Τα μελωδικά δηλαδή αηδόνια που έτερπαν με τη φωνή και τον στίχο τους αρειμάνιους πολεμιστές. Από αυτή τη κλίμακα απουσιάζει το αξίωμα του αετού, επειδή σε όλο τον ορεινό όγκο του Καυκάσου βρισκόταν σε διωγμό, γιατί κάποτε ξέσκισε με τα νύχια του το στήθος του Προμηθέα.

Θρησκευτικά και πολιτικά παρέμειναν πιστοί στον Ελληνισμό, λάτρεις του Ήλιου και της Αθηνάς, υποταγμένοι στην Αθήνα και απείθαρχοι στην Κωνσταντινούπολη. Σε μια δεδομένη στιγμή με ειδικό νομοκανόνα απετάχθησαν, κηρύχθηκαν αιρετικοί και ονομάστηκαν Απελάτες, Μαρδαϊτες, Ζορμπάδες, Μανιχαίοι, ονόματα που στα ελληνικά, αραβικά και τούρκικα εξομοιώνονται με τη λέξη αντάρτης, κλέφτης. Παρ’ όλη τη πίκρα τους, στη μεγάλη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης που έγινε από τους Άραβες (668-685), επιτέθηκαν στη καρδιά του Ισλάμ, στο Λίβανο, κυρίευσαν την Ιερουσαλήμ και εφάρμοσαν το Μιθριδατισμό, υποχρεώνοντας τους Άραβες να επιστρέψουν πανικόβλητοι στη βάση τους. Ας δούμε τι μας αποκαλύπτει το ακριτικό δημοτικό τραγούδι για αυτό το γεγονός:

“ Διψούν τα ελάφια στα βουνά, διψούν και τα ζαρκάδια.
Διψάει κ’ η διπλοθάλαμος του Γιάννη η αγαπημένη.
-Πεθερά, λίγο νερό, ξεράθηκε η ψυχή μου!
-Στη πεθερά σου μη το λες. Στο Γιάννη πες το νύφη.
-Αχ, Γιάννη μου, μονάκριβε, λίγο νερό, διψάω.
Κι ο Γιάννης ο μοναχογιός έρημος μες στη νύχτα
τρέχει στου δράκου τη πηγή νεράκι για να φέρει.
Και χτύπησε το κύπελλο και ξύπνησε ο δράκος.
Και βγήκε δράκος άγγελος και θέλει να φάει το Γιάννη.
-Σπαθί να είναι το πρόγευμα, κοντάρι τ’ απογιόμα,
Φαρμάκι το δειπνάρι σου και πέσε και κοιμήσου “

Αυτό το ακριτικό δημοτικό τραγούδι γίνεται αιτία μιας ενδιαφέρουσας έρευνας. Πρόκειται ασφαλώς για ένα κωδικοποιημένο μήνυμα. Ο φλοιός του παρουσιάζει έντονα με ένα λυρικό τρόπο μια εποχή ξηρασίας. Μιλάει για την αιώνια διαμάχη πεθεράς και νύφης και δείχνει ακόμα την προθυμία ενός καλού συζύγου, που αψηφά τους φυσικούς κινδύνους για χάρη της αγαπημένης του. Ένα συνηθισμένο επεισόδιο που αποτελεί παραπέτασμα καπνού πίσω από το οποίο θα ξεπεταχθεί η ελληνική φλόγα. Έτσι προσπερνάει ανενόχλητα τη θρησκευτική μισαλλοδοξία, την εκκλησιαστική λογοκρισία και φτάνει στη ψυχή του λαού, που νοιώθει το κελάηδισμα των πουλιών, χωρίς να προσπαθεί να το ερμηνεύσει. Το εσωκάρπιο όμως αποτελεί ένα κέντρισμα για τους ιστορικούς. Η ξηρασία είναι κάποια εθνική συμφορά. Η αγαπημένη είναι οπωσδήποτε “Ελλάδα διπλοθάλαμος”, μια έννοια που αποδίδεται στην εγκυμοσύνη, αλλά που σημαίνει καθαρά τους δύο ελληνικούς αντιμαχόμενους θύλακες, Αθήνα – Κωνσταντινούπολη. Η πεθερά, το Βυζάντιο, δεν θέλει ή δεν μπορεί να βοηθήσει. Η μόνη ελπίδα είναι ο Γιάννης. Αυτό το όνομα που προέρχεται από ένα διπρόσωπο αρχαίο θεό, τον Ιανό, που μετασχηματίστηκε σε ένα αποκεφαλισμένο θρησκευτικό ήρωα της αγάπης, είναι κοινότατο στους Έλληνες. Και αντιπροσωπεύει τον μοναχογιό, τον μοναδικό Έλληνα, τον ανυπότακτο αντάρτη. Ο δράκος είναι η κλασική μορφή του κατακτητή.

Η φράση “βγήκε δράκος άγγελος” που συνταυτίζει τι δράκο κατακτητή με τον επουράνιο άγγελο πολεμιστή, παίρνει την έννοια του φύλακα κέρβερου του σκοταδισμού. Τι άραγε λοιπόν σημαίνει αυτός ο δημοτικός στίχος; Μετά από εξονυχιστική έρευνα, μέσω των Αράβων ιστορικών της εποχής, αποκαλύπτεται ότι μετά το θρίαμβο των Μαρδαϊτών, με το πρόσχημα της απόδοσης τιμών, εκλήθη στη Κωνσταντινούπολη ο αρχηγός τους Γιάννης Διγενής Ακρίτας, και εκεί φαγώθηκε από τον “δράκο άγγελο” μαζί με άλλους αρχηγούς και καπετάνιους. Καταδικάσθηκαν στον διά πυράς θάνατο ως ειδωλολάτρες. Τα υπόλοιπα στρατεύματα διασκορπίστηκαν στη Θεσσαλία, στη Ρούμελη και στο Μοριά με ρητή αυτοκρατορική εντολή να ζήσουν ήρεμα καλλιεργώντας τη γη. Ιστορικά είναι η πρώτη εμφάνιση των αρματολών και του δημοτικού τραγουδιού στη μητροπολιτική Ελλάδα, με την έννοια που το γνωρίσαμε στη παλιγγενεσία. Ο λαός από τη στεναχώρια του για το χαμό του Γιάννη, δεν ενέκρινε αυτή του την επιπολαιότητα και την αφέλεια και την κατοχύρωσε με την παροιμία “45 Γιάννηδες ενός κοκκόρου γνώση”.

Ο μύθος συνεχώς μετασχηματίζεται. Ο αητός που κυνηγιέται με μανία στο Καύκασο λατρεύεται στη Πελοπόννησο και παίρνει τη θέση του στις ψυχές των ασυμβίβαστων Ελλήνων. Προσωποποιείται και γίνεται Κολοκοτρώνης, Αθανάσιος Διάκος, Ανδρούτσος και ξεχύνεται στα βουνά. Γίνεται δημοτικό τραγούδι και προσαρμόζεται γλωσσικά και χρονικά στα γεγονότα “ένας αητός καθότανε στον ήλιο και λιαζότανε”. Οι Μελιδόνες, σαν γνήσιοι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, τίμησαν την γυναίκα θεά, την Ελληνίδα μάνα, γυναίκα, αδερφή. Πίστευαν ατράνταχτα πως ήταν Έλληνες επειδή γεννήθηκαν από Ελληνίδες. Και σε ένα ντελίριο λατρείας προς την Ελληνίδα, τη θηλυκή δύναμη της γέννησης, ντύθηκαν γυναικεία. Φόρεσαν φουστανέλες και άφησαν μακριά μαλλιά και ονομάστηκαν “φουστανελάδες”.

Ο σταυρός έχει επικρατήσει. Του ήλιου τη μάνα την αντικατέστησε η μητέρα του Χριστού. Ο Έλληνας λατρεύει τη παρθένα που στο πρόσωπό της διακρίνει την αρχαία θεά Τροφό την ηλιομάνα, την πατρίδα του, τη μητέρα του, τη γυναίκα του, την Ελληνίδα. Κι ενώ περνάει αδιάφορος δίπλα στη γέννηση, τα εισόδια, την κοίμηση, χαίρεται και αγκαλιάζει τον Ευαγγελισμό. Στη καλή είδηση την θέλει Βαγγελίστρα, την ερωτεύεται σαν Βαγγελιώ : “Ένα νερό κυρά Βαγγελιώ, ένα νερό κρύο νερό”.

Κι όταν αυτοί οι ηρωικοί φουστανελάδες που χάρισαν την ελευθερία σε αυτόν το τόπο, βρέθηκαν πεταμένοι, τυφλοί, ζητιάνοι στους δρόμους της Αθήνας, μην αντέχοντας την αγνωμοσύνη της εφαρμοσμένης ειρήνης ξαναπήραν τα βουνά. Αδίστακτα η δημοτική μούσα τους αγκάλιασε με στοργή, αποδίδοντας την δικαιοσύνη που μόνο ο λαός ξέρει να δίνει :

“Μην τον είδατε, μη τον απαντήσατε
το Κίτσο το λεβέντη τον αρχιληστή”

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως το κλέφτικο δημοτικό τραγούδι είναι ένας εύγεστος ανώνυμος απαγορευμένος καρπός, με λαογραφικό, ηθικοπλαστικό και κοινωνικό περίβλημα, με κωδικοποιημένο αληθινό εθνικό ιστορικό εσωκάρπιο.

Αυτό δεν ισχύει και αποτελεί παραχάραξη της ιστορίας, για αυτό θα σε καλούσα να μου δώσεις τις πηγές σου. Οι άραβες ηττήθηκαν από τους βυζαντινούς και μετά έφυγαν, δεν επέστρεψαν για κάποιους Μιθριδατιστές(?!?!?!) (μάλλον Μιθραϊστές εννοείς έτσι? Ο Μιθριδάτης ήταν βασιλιάς της αρχαίας περσίας.)
Ο διγενής ακρίτας δεν καλείται ποτέ στην κωνσταντινούπολη γιατί αποτελεί μυθικό πρόσωπο που πεθαίνει στα μαρμαρένια αλώνια. Αυτά που γράφεις πού τα είδες? Μιλάμε για πρωτοφανή πράγματα με την κακή έννοια.
Το γενικότερο συμπέρασμα βέβαια του άρθρου σου είναι σωστό, το ότι δηλαδή υπάρχει επίδραση των θρύλων των αρχαίων ελλήνων στην μυθοπλασία του μεσαίωνα. Κλασικό παράδειγμα είναι το "έπος του Αλέξανδρου", έργο του Μεσαίωνα που περιλαμβάνει πολλά μυθολογικά στοιχεία στην ανάβαση του Αλέξανδρου.

ΥΓ. Στο παραπάνω έργο στηρίζεται και η περίφημη φήμη για τις φυλές που σφράγισε ο Αλέξανδρος κάτω από την γή, ενώ μιλά στην πραγματικότητα για τις 72 φυλές σκυθών που απομόνωσε βόρεια από τον Καύκασο ο Αλέξανδρος με τείχος, για να σταματήσει τις επιδρομές τους.

Ο Βελισσάριος ήταν εκρωμαϊσμένος θρακιώτης στην προσωπική φρουρά του Ιουστινιανού πολύ πριν αναλάβει εκστρατείες. Τα άλλα τα ακούω βερεσέ...
Αυτό πάλι πού το είδες? Τελικά ο Καύκασος δεν έπαιξε ποτέ ρόλο, η Καππαδοκία όμως, η Αντιόχεια και οι άλλες επαρχίες που ήταν στρατηγικότατα σημεία για τον έλεγχο της μέσης ανατολής ήταν τεράστιας σημασίας.

Η Αθήνα το 700 μ.Χ. ήταν ένα κατσικοχώρι και όχι πόλη, πόσο μάλλον φορέας πολιτισμού ικανός να αντιταχθεί στην Κωνσταντινούπολη...
Αλήθεια δεν σου πέρασε από το μυαλό ότι "Ακρίτας" σημαίνει αυτόματα στρατιώτης-μικρογαιοκτήμονας που ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ στην βυζαντινή διοίκηση? Γιατί να διατηρήσει αυτόν τον τίτλο, αφού πρόκειται για τίτλο φυσικά και όχι για όνομα, αν ήταν αντάρτης? Από την μία ανήκε στο Βυζαντινό στρατό και από την άλλη ήταν στη μέση του ισλαμικού κράτους ως ανυπότακτος??
Μάλλον μπερδεύεσαι....
Επίσης ο Διγενής στο έπος γεννήθηκε στην Κύπρο και εκεί έδωσε τις μάχες του, όχι στην Μ.ανατολή. Πού στο καλό τα είδες αυτά που γράφεις??? Και άντε τα είδες γιατί δεν τα ψάχνεις και τα αναμεταδίδεις έτσι αβίαστα?
Φυσικά και ΔΕΝ προέρχεται από εκεί που λές. Αν θυμάμαι καλά με το '21 έχει σχέση και θα το ψάξω.

Φίλε R2.... το άρθρο που παρέθεσα είναι απόσπασμα από άρθρο του περιοδικού ΙΧΩΡ (Ιούλιος - Αύγουστος 2001, τεύχη 11-12, Βασίλης Μισύρης). Δεν έχω τις ιστορικές γνώσεις να το κρίνω ούτε και το χρόνο να διασταυρώνω κάθε άρθρο που διαβάζω σε ένα περιοδικό, πράγμα που υποτίθεται πως οφείλουν να κάνουν οι αρθρογράφοι. Εγώ παρέθεσα το άρθρο κι όσοι έχουν γνώσεις ιστορίας (όπως εσύ) μπορούν να το σχολιάσουν θετικά ή αρνητικά και να πουν τη γνώμη τους. Σου έδωσα τα στοιχεία της πηγής μου οπότε εάν έχεις αντιρήσεις περί των όσων μετέφερα μπορείς να επικοινωνήσεις με τους υπεύθυνους του περιοδικού και να υποβάλλεις τις αντιρήσεις σου

και γω αναμένω τις πηγές σου σχετικά με το timewave zero του Mckenna στο θέμα 2012

"όσα δίνεις τόσα παίρνεις"
έλεγε η γιαγιά μου

Δ.

Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την διευκρίνηση και να με συγχωρείς για τον τόνο μου στα προηγούμενα μυνήματα. θα ήθελα σε παρακαλώ να μου δώσεις μόνο τις παραπομπές που πιθανόν να δίνει το συγκεκριμένο άρθρο για να ψάξω λίγο παραπέρα.
Ευχαριστώ και πάλι.

Δεν σε περεξήγησα μην ανησυχείς... άλλωστε γι' αυτό υπάρχουν τα forums για να λέει ο καθένας τη γνώμη του και όποιος έχει περισσότερες γνώσεις από τον άλλον να δίνει τα φώτα του. Εξ' άλλου δεν ισχυρίστηκα πως έχεις άδικο όυτε ήσουν απότομος..μπορεί και να είσαι πολύ σωστός αφού και μένα με παρεξένεψε το γεγονός ότι δεν υπάρχουν αποσπάσματα από τις πηγές του αρθρογράφου... ίσως δεν έπρεπε να το βάλω το άρθρο απλά το βρήκα κάπως ενδιαφέρον και σκέφτηκα πως ίσως κάποιοι να ενδιαφέρονται.