- ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΜΥΘΟΙ, ΗΘΗ & ΕΘΙΜΑ ΕΛΛΗΝΩΝ. - .-= ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ =-.

quote:

---

Η πρώτη κάθε μήνα ονομαζόταν από τους Ρωμαίους «καλένδαι»

---

Από εκεί άλλωστε βγήκε και το όνομα του ημερολογίου, το "calendar".

Σχετικά με τον Φλεβάρη, έχω την αίσθηση ότι του δόθηκε αυτή η ονομασία επειδή παγώνει τις φλέβες της Γης.

In anticipation of my resurrection...

Η προελευση της ονομασιας των 12 μηνών - Πηγη

Ιανουάριος: Προέρχεται από τον θεό Janus, τον προστάτη των δημοσίων διόδων και πυλών της Ρώμης· η λατρεία του συνδεόταν με κάθε αρχή η ξεκίνημα, γι’ αυτό και είναι ο πρώτος μήνας του έτους.

Φεβρουάριος: Από το λατινικό επίθετο februus (καθαρτικός), γιατί κατά τη διάρκεια του μήνα αυτού - που ήταν ο τελευταίος στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο -γίνονταν γιορτές εξαγνισμού.

Μάρτιος: Προέρχεται από το λατινικό martius (άρειος), γιατί ο μήνας αυτός ήταν αφιερωμένος στη λατρεία του θεού Άρη (Mars).

Απρίλιος: Από το λατινικό aprilius (ανοικτός), γιατί κατά το μήνα αυτό άνοιγαν οι ανθοί των λουλουδιών. Κάποιοι αποδίδουν το όνομα στο Αφρώ (μεταγενέστερη μορφή της Αφροδίτης), επειδή οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το μήνα αυτό αφιερωμένο σ’ αυτήν.

Μάιος: Προέρχεται από τη maja (μαία), τη μάνα της Γης, που τρέφει τον άνθρωπο και την Κυβέλη, που ανάθρεψε τον Ερμή.

Ιούνιος: Από το λατινικό junius [αυτός που σχετίζεται με την Ήρα (Juno)], λόγω λατρείας της θεάς Ήρας κατά το μήνα αυτό.

Ιούλιος: Παλαιότερα λεγόταν Quintilis (Πέμπτος). Το 44 π.Χ. ονομάστηκε Julius, προς τιμήν του αυτοκράτορα Ιούλιου Καίσαρα, που γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 101 π.Χ.

Αύγουστος: Σημαίνει σεβαστός στα λατινικά και αρχικά ονομαζόταν Sextus (Έκτος). Το 27 π.Χ. ονομάστηκε Augustus προς τιμήν του αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου, που έγινε μονοκράτορας. Κάποιοι αποδίδουν την ονομασία του στη λέξη augur (οιωνοσκόπος).

Σεπτέμβριος: Από το λατινικό septem (εφτά), γιατί ήταν ο έβδομος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου.

Οκτώβριος: Από το λατινικό octo (οχτώ), γιατί ήταν ο όγδοος μήνας. Είναι ο μόνος «αριθμητικός» μήνας που δεν περιέχει το γράμμα Μ. Έτσι είναι λάθος να λέμε Οκτώμβριος!

Νοέμβριος: Από το λατινικό novem (εννέα).

Δεκέμβριος: Από το λατινικό decem (δέκα), λόγω της θέσης που είχε στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο.

ΑΛΛΕΣ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΗΝΩΝ -
Πηγη

Εκτός από την επίσημη ονομασία των μηνών ο ελληνικός λαός έχει δώσει στους μήνες διάφορα άλλα ονόματα, σύμφωνα πάντα με τις γεωργικές ασχολίες που γίνονται σε καθέναν απ' αυτούς.
Ο Ιανουάριος λέγεται και Γενάρης, Πρωτάρης (πρώτος μήνας του χρόνου), Καλαντάρης (λέμε τα κάλαντα), Γατόμηνας (ζευγαρώνουν οι γάτες), Κρυαρίτης (έχει μεγάλα κρύα), Μεσοχείμωνας (είναι ο μεσαίος μήνας τους χειμώνα), Τρανός, Μεγάλος Μήνας (έχει 31 μέρες) κ.ά.
Ο Φεβρουάριος λέγεται και Φλεβάρης, Κουτσοφλέβαρος, Κουτσός, Μικρός (γιατί έχει 28 μέρες), Φλιάρης (γιατί είναι ο τελευταίος μήνας του χειμώνα "φλιά = κατώφλι"), Κλαδευτής (γιατί κλαδεύουμε) κ.ά.
Ο Μάρτιος λέγεται και Μάρτης, Παλουκοκαύτης (ανάγκαζε, με το απρόοπτο κρύο του, να καίνε ακόμα και τα παλούκια για να ζεσταθούν), Βαγγελιώτης (γιατί γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου), Πουλιαντέρης, Ανοιξιάτης (είναι ο πρώτος μήνας της άνοιξης), Φυτευτής (γιατί φυτεύουμε) κ.ά.
O Απρίλιος λέγεται και Απρίλης, Άι - Γιωργίτης (γιατί γιορτάζει ο Άγιος Γεώργιος), Τριανταφυλλάς (γιατί ανθίζουν τα τριαντάφυλλα), Γρίλλης (γκρινιάρης) κ.ά.
Ο Μάιος λέγεται και Μάης, Κερασάρης (γιατί βγαίνουν τα κεράσια), Πράσινος (γιατί πρασινίζει ο τόπος), Πενταδείλινος (γιατί μεγαλώνει η μέρα), Λούλουδος (γιατί ανθίζουν τα λουλούδια) κ.ά.
Ο Ιούνιος λέγεται και Θεριστής (γιατί θερίζουμε τα σπαρτά), Άι - Γιαννίτης (γιατί στις 24 γιορτάζουμε τη γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου) κ.ά.
Ο Ιούλιος λέγεται και Αλωνιστής, Αλωνάρης (γιατί αλώνιζαν τα σιτάρια), Άι - Λιάτης (γιατί στις 20 γιορτάζουμε τον Προφήτη Ηλία) κ.ά.
Ο Αύγουστος λέγεται και Δριμάρης (δρίμες = οι έξι πρώτες μέρες του Αυγούστου που κατά τη λαϊκή δοξασία είναι δυσοίωνες), Πενταφάς (λόγω της αφθονίας των καρπών), Καλός Μήνας, Παχομύγης (γιατί είναι παχιές οι μύγες), Συκολόγος (γιατί ωριμάζουν τα σύκα) κ.ά.
Ο Σεπτέμβριος λέγεται και Τρυγητής (γιατί γίνεται ο τρύγος των σταφυλιών), Σταυριάτης (γιατί στις 14 γιορτάζουμε την Ύψωση του Τίμιου Σταυρού), Ορτυκολόγος (γιατί εμφανίζονται τα αποδημητικά ορτύκια) κ.ά.
Ο Οκτώβριος λέγεται και Βροχάρης (γιατί αρχίζουν τα πρωτοβρόχια), Άι - Δημητριάτης (γιατί στις 26 γιορτάζουμε τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου) κ.ά.
Ο Νοέμβριος λέγεται και Νοέμβρης, Αρχαγγελίτης, Άι -Ταξιάρχης (γιατί στις 8 γιορτάζουμε τη γιορτή των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ), Μεσοσπορίτης ( γιατί σε αρκετές περιοχές της πατρίδας μας βρίσκονται στο μέσο της σποράς) κ.ά.
Ο Δεκέμβριος λέγεται και Νικολοβάρβαρα (γιατί στις 4 γιορτάζουμε τη γιορτή της Αγίας Βαρβάρας και στις 6 του Αγίου Νικολάου), Χριστουγεννιάτης (γιατί στις 25 γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα) κ.ά.

Ποντακη ονομασια - Πηγη

Καλανταρτς(Γεναρης)

Κουντουρον(Φλεβαρης)

Μαρτς (Μαρτης)

Απριλτς (Απριλης)

Καλομηνας (Μαης)

Κερασουνος (Ιουνης)

Χορτοθερτς (Ιουλης)

Αυγουστον (Αυγουστος)

Σταυριτες (Σεπτεμβρης)

Τρυγομηνας (Οκτωβρης)

Αεργιτες (Νοεμβρης)

Χριστιαναρτς (Δεκεμβρης)

Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν τον Μάρτιο σαν αρχή του χρόνου, όπως φαίνεται από τα ονόματα επόμενων μηνών, πχ. Σεπτέμβριος από το septem δηλ. επτά, έβδομος, Οκτώβριος από τα octo, October δηλ. οχτώ, όγδοος.
Το Μάρτιο οι Ρωμαίοι τον θεωρούσαν σαν πρώτο μήνα και τον έλεγαν primus δηλ. πρώτος.

Η παράδοση αναφέρει ότι ο Ρωμύλος, ο ιδρυτής της Ρώμης, τον μετονόμασε σε Μάρτιο, από το όνομα του πατέρα του θεού Άρη, που λεγόταν Mars, γενική Μartis. Αυτό γιατί τότε με την έναρξη της άνοιξης, άρχιζαν και οι εχθροπραξίες.

Ο Πλούταρχος (Βίος Νουμά, 19) αναφέρεται πως ο Μάρτιος παριστάνεται απεικονίζεται σαν άνδρας ντυμένος με δέρμα λύκαινας.

Ο θεός Άρης βέβαια στα παλιότερα χρόνια είχε και άλλες ιδιότητες όπως π.χ. ήταν ο θεός της καλής χρονιάς, της καλής συγκομιδής, βοηθούσε και αναζωογονούσε τη βλάστηση πνέοντας τους ανοιξιάτικους ανέμους στα χωράφια.

Το 46 π.χ. ο Ιούλιος Καίσαρας όρισε σαν πρώτο μήνα τον Ιανουάριο και έτσι ο Μάρτιος έγινε ο τρίτος.
Σύμφωνα με άλλους η ρύθμιση αυτή έγινε από τον Νουμά προς τιμή του ειρηνικού θεού Ιανανού.

Το πρώτο 15νθήμερο του Μαρτίου αντιστοιχεί με τον όγδοο μήνα, τον Ανθεστηριώνα του Αττικού ημερολογίου και το δεύτερο με τον ένατο μήνα του, τον Ελαφηβολιώνα.

Στις 20-21 Μαρτίου έχουμε την εαρινή ισημερία. Τότε η ημέρα και η νύχτα έχουν ακριβώς την ίδια διάρκεια, και έχουμε τν αστρονομική έναρξη της άνοιξης.

Η γνωμη όλων για το Μάρτιο συμπίπτει ότι είναι άστατος, αλλοπρόσαλλος, και ασυνεπής αφου τη μια φέρνει την ευλογία του Θεού και την άλλη την καταστροφή.

Ο φίλων Κτενίδης παρατηρεί ότι: «αν οι δώδεκα μήνες του έτους θεωρηθούν παιδιά μιας οικογένειας, Ο Μάρτιος πρέπει να χαρακτηρισθεί «το τρομερό παιδί» όχι μονο αυτής της οικογένειας αλλά και ολοκλήρου της ……. Γειτονιάς».

Ο Μάρτης φέρνει ένα μεγάλο κακό. Ο ήλιος του είναι πολύ δυνατός και γιαυτό μαυρίζει τα πρόσωπα και δημιουργεί σε αυτά στίγματα, ιδιαίτερα στα παιδιά.

Γι’ αυτό πανελλαδικά, οι μάνες έβαζαν στα παιδιά τους, στον καρπό συνήθως, μια στριφτή άσπρη και κόκκινη κλωστή , τον «Μάρτη».
Σύμφωνα με κάποιους αυτό το πανελλήνιο έθιμο έχει τις ρίζες του σε προελληνικά χρόνια.

Kαλός Μήνας σε όλους

Ο Απρίλιος είναι ο τέταρτος μήνας, σύμφωνα με το Ιουλιανό και Γρηγοριανό ημερολόγιο.

Το όνομά του προέρχεται από τη λατινική λέξη Aprilis και αυτή από το ρήμα aperio, δηλ. ανοίγω, γιατί αυτή την εποχή αρχίζει η άνοιξη και ανοίγουν όλα τα φυτά, λουλούδια και δένδρα πάνω στη γη.

Οι Ρωμαίοι τον είχαν αφιερώσει στη θεά Αφροδίτη και θεωρούσαν ιερή μέρα την πρώτη Απριλίου.

Φαίνεται πως το έθιμο αυτό δεν είναι καθαρά Ελληνικό αλλά μας ήρθε από αλλού.

Κατά το Δ. Σ. Λουκάτο η πρώτη Απριλίου «είναι ημέρα «διαβατήρια», γι’ αυτό και όλοι οι λαοί την αντιμετωπίζουν αρνητικά με το «πρωταπριλιάτικο ψέμα», που συμβολικά θα ξεγελάσει τον κάθε επίφοβο δαίμονα (ή εχθρό) και θα δώσει την ευτυχία ιδιαίτερα στο «νικητή» της ψευδολογίας. Είναι και τα ψευδολογήματα ένα είδος μαγικής πάλης για την επικράτηση του καλού». (Δ.Σ. Λουκάτος, Πασχαλινά και της Άνοιξης).

Το πρωταπριλιάτικο ψέμα πιθανώς χρονολογείται από τον 16ο αιώνα και προέρχεται από τη Γαλλία, όπου μετά τον 13ο αιώνα για κάποιο διάστημα θεωρούσαν την πρώτη Απριλίου σαν την πρώτη του έτους. Το 1564 ο Κάρολος Θ’ μετάθεσε την αρχή του έτους στην πρώτη Ιανουαρίου και έτσι αναστάτωσε πολλούς οπαδούς των παλιών εθίμων. Όσοι δέχτηκαν ευνοϊκά τη μεταβολή αγαπούσαν να πειράζουν τους δυσαρεστημένους οπαδούς των παλιών εθίμων, αποστέλλοντάς τους την πρώτη Απριλίου περιπαικτικά παιχνίδια που προκαλούσαν γέλια ή τους μετέδιδαν διάφορες ψεύτικες πληροφορίες και ειδήσεις.

Στον Πόντο νήστευαν αυστηρά όλη την σαρακοστή. Χαρακτηριστικά έλεγαν:
«Ντο έχ’ και θα μαντζιρίζ’, Ο γουρζουλάς εσέβεν ατον!» (τι έχει και θα καταλύσει τη νηστεία, η πανούκλα (προσωποποιημένη) του μπήκε).

Τη Μ.Εβδομάδα, πενθούσε όλη η οικογένεια, δεν επιτρέπονταν κανένα τραγούδι, καμιά μουσική, κανένα γλέντι. Αντίθετα νήστευαν όλοι, και ζητούσαν συγχώρεση ο ένας από τον άλλο.

Το Πάσχα οι Πόντιοι το ονόμαζαν Λαμπρή, και ότι είχε σχέση με αυτό έπαιρνε το όνομά του από την Λαμπρή.
Έτσι έλεγαν «τη Λαμπρής τα ωβγά, τη Λαμπρής το κερίν, τα Λαμπροήμερα, Λαμποφόρετος, τα Λαμπρινά τα λώματα (οι πασχαλινές φορεσιές)»

Για τους Πόντιους η Λαμπρή ήταν «εορτή εορτών» και «πανήγυρις πανηγύρεων» και τη γιόρταζαν με κάθε μεγαλοπρέπεια, πλούσιοι και φτωχοί, νέοι και γέροι.

Την παραμονή στόλιζαν ολόκληρη την εκκλησία και την αυλή με φύλλα από δάφνη και κλαδιά πύξο και μυρτιά, που ήταν αυτοφυή και ιδιαίτερα άφθονα στην περιφέρεια της Τραπεζούντας. Το δάπεδο του ναού ήταν σκεπασμένο με φύλλα δάφνης.

Στον Πόντο το Πάσχα δεν ήταν μόνο θρησκευτική αλλά και εθνική γιορτή, γιατί μαζί με την ανάσταση του Κυρίου, ενδόμυχα χαιρετούσαν με τους αναστάσιμους πυροβολισμούς και την περιπόθητη ανάσταση του έθνους.

Η λέξη λαμπρή προήλθε από την μεσαιωνική έκφραση «λαμπρή Κυριακή», όπως φαίνεται και από το μεσαιωνικό τραγούδι:
«και την λαμπρή την Κυριακήν στην εκκλησίαν αν πάγω,
όλους χωρεί η εκκλησιά κ’ εμέ ουδέν εχώρει»
(πτωχοπρόδρομος 4, 263).

Ο Μιλτ. Νυμφόπουλος γιορτάζοντας το 1896 στη περιοχή της Σάντας, μας πληροφορεί ότι στην εκκλησία της Αγ. Κυριακής την ώρα της Ανάστασης έριχναν πυροβολισμούς και πυροτεχνήματα και αμέσως μετά άρχισαν το τσούγκρισμα των αυγών.
Την μέρα του Πάσχα με πομπή που την συνόδευαν οπλοφόροι πήγαιναν τον Ιούδα καρφωμένο σε παλούκι για να τον κάψουν. Ο Ιούδας ήταν φτιαγμένος με σακιά γεμάτα άχυρο.

Σε πολλές περιοχές την δεύτερη μέρα της Λαμπρής πήγαιναν στα μνήματα που συνήθως ήταν στο προαύλιο της εκκλησίας. Κάθε οικογένεια πήγαινε ένα κυκλικό τραπέζι, που πάνω του έβαζε τηγανισμένες φέτες ψωμί, κόκκινα αυγά, ομελέτα (φούστρο), τηγανίτες (τσιριχτά), μια κούπα σακουλίσιο γιαούρτι (υλιστόν), πρωτόγαλα και μια πίτα.
Ο ιερέας έκανε τρισάγιο σε κάθε τάφο, μνημονεύοντας τα ονόματα των νεκρών κάθε οικογένειας, που τα είχαν γραμμένα σε οικογενειακό βιβλιαράκι. Κατόπιν οι επίτροποι έπαιρναν τα σημαντικά τρόφιμα για τις φτωχές οικογένειες και για τον ιερέα.
Το έθιμο αυτό θύμιζε τις παλιές «αγάπες» των πρώτων χριστιανών και ίσως είναι ανάμνηση της συνήθειας αυτής.

Ο εορτασμός του Πάσχα ήταν τριήμερος με διάφορες εκδηλώσεις χορούς και τραγούδια.

Το σουβλιστό αρνί ήταν άγνωστο.

Τα πασχαλινά αβγά είναι κοινό έθιμο σε όλες τις περιοχές τις Ελλάδας. Το έθιμο αυτό το συναντάμε σε αναφορές από τον δωδέκατο αιώνα σε κείμενα του Θεοδώρου Βαλσαμών.
Το τσούγκρισμα έγινε πανελλήνιο έθιμο, γιατί με αυτό συμβολίζεται η Ανάσταση. Όπως δηλαδή μέσα στο αυγό, που συμβολίζει τον τάφο, κλείνεται η ζωή που όταν σπάει το κέλυφος βγαίνει στη ζωή, έτσι και ο Χριστός που είναι η αιώνια ζωή, σπάει τα δεσμά του τάφου και από το θάνατο επανέρχεται στη ζωή.
Ο Δημ. Λουκάτος εξηγεί ότι το τσούγκρισμα των αυγών ανήκει στις λαικές ευχές, και είναι πράξη ευχής, που μεταβιβάζεται από τον ένα στον άλλο, είναι συμβολική διευκόλυνση της νέας ζωής, είναι χαιρετισμός φιλικής «πάλης», που βοηθάει τη φύση στις παραγωγικές της προσπάθειες.
Ας τσουγκρίσουμε και εμείς τα κόκκινα αυγά με το «Χριστός Ανέστη», και ας ξεχάσουμε όλα τα βάσανά μας όπως εύχεται ο ποιητής:

Ο Μάιος – Μάης είναι ο πέμπτος μήνας του έτους, ενώ στο αρχαίο Ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο τρίτος.

Στο Αττικό ημερολόγιο αντιστοιχούσε με τον μήνα Θαργηλιώνα.
Το όνομά του προήλθε από την μητέρα του θεού Ερμή τη Μαία, που οι Ρωμαίοι πρόφεραν Μαΐα (Maja). Στη Μαία πρόσφεραν θυσίες την πρώτη Μαΐου.
Η Δυτική Εκκλησία αφιέρωσε το Μάιο στην Παρθένο Παναγία.

Ο Ιωάννης Λυδός μας ενημερώνει πως οι Ρωμαίοι, κατά τον μήνα Μάιο, τιμούσαν την Μαία καλλιεργώντας την γη και γιόρταζαν μια γιορτή που λεγόταν Μαϊουμάς.

Στον πόντο ο Μάιος λεγόταν Καλομηνάς δηλ. καλός μήνας, γιατί είναι ο κατ’ εξοχήν μήνας της θαλερότητας και της ομορφιάς.

Τον μήνα τον θεωρούσαν μαγικό και μήνα τον μαγισσών, υπολογίζοντας ότι έπιαναν τα μάγια και επομένως οι «μάϊσσες» μπορούσαν να βλάψουν. Πίστευαν ότι κατ εξοχήν τον Μάιο, οι «μάϊσσες» βρίσκονταν σε οργασμό κινητικότητας και γι’ αυτό όλοι έπρεπε να είναι προσεκτικοί.

Στην Κερασούντα για να προφυλαχθούν από την επήρειά τους, έφεραν, μαζί τους σταυρό που κατασκεύαζαν από το φλοιό του βάτου, και κρεμούσαν πάνω από την πόρτα του σπιτιού. Για το λόγο αυτό η βάτος έφερε την ονομασία: «μάγισσας αχάντιν (αγκάθι).»

Στο Σταυρίν το μήνα αυτό δε γίνονταν γάμοι γιατί «Καλομηνά χαρά ‘κι γίνεται, μαϊσσούνταν οι νιόπαντροι και ίλαμ οι ταένυφος», δηλαδή το Μάη, γάμος δε γίνεται, πειράζονται οι νιόπαντροι από τις μάγισσες, κυρίως η νεόνυμφη.

Όταν οδηγούσαν τα ζώα στη βοσκή οι γυναίκες, συνήθως έπλεκαν ή έγνεθαν. Όχι όμως το Μάιο, γιατί τότε θα «δένονταν» τα θηλυκά ζώα από τις μάγισσες και δεν θα μπορούσαν να γκαστρωθούν.

Θεωρούσαν ότι το παιδί που γεννιέται αυτό το μήνα, (το ονόμαζαν «Καλομηνά παιδίν) είναι γελαστό, όμορφο, τυχερό και ρέπει προς τον έρωτα.

Η βροχή του Μάη σε πολλά μέρη της Ελλάδας θεωρείτε καταστρεπτική και υπάρχει η φράση: «στον καταραμένο τόπο το μήνα Μάη βρέχει».

Αντίθετα στον Πόντο οι Έλληνες τη βροχή του Μάη, ιδιαίτερα της πρώτης εβδομάδας, τη θεωρούσαν ευλογία και τις έδιναν πολλές ιδιότητες, όπως ότι μπορεί να «κολλίζει», να μετατρέπει δηλ. το γάλα σε γιαούρτι.

Με τη μαγιάτικη βροχή έβρεχαν το κεφάλι τους, γιατί πίστευαν ότι τους προφυλάγει από τον πονοκέφαλο. Τα κορίτσια στέκονταν κάτω από τη βροχή με ξέπλεγα μαλλιά για να μεγαλώσουν και να κάνουν μακριές κοτσίδες.

Επίσης πίστευαν ότι η βροχή αυτή προφυλάσσει από τριχόπτωση και πιτυρίδα.

Τα μικρά κορίτσια άλειβαν τα νύχια τους με διάφορα χόρτα κοπανισμένα η με «σινέαν», δηλ. κοκκινωπή βαφή και τέντωναν τα χέρια τους στον ήλιο τραγουδώντας:

Η πρώτη Μαίου ήταν μέρα θαυμαστή για όλους με πολλά ήθη και έθιμα, με πολλές τελετουργικές ενέργειες και μυστήρια, σχεδόν σε όλους τους λαούς.

Πρόκειται για μια γιορτή που έχει φτάσει ως εμάς χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο, με δρώμενα που βρίσκουμε σε όλους σχεδόν τους λαούς της Ευρώπης.

Αυτή τη μέρα προσπαθούν όλοι να προφυλαχθούν από τα μαγικά δυσάρεστα.
Ο Δημ. Σ. Λουκάτος γράφει: «Η Πρωτομαγιά είναι λατρευτική γιορτή, αντιβασκανική και μαγική, από παρετυμολογία της λέξεως Μάης-μάγια».
Προφυλακτικά μέσα είναι το σκόρδο, το κρεμμύδι και το αγκάθι που συνήθιζαν να βάζουν στο μαγιάτικο στεφάνι, για το κακό μάτι και την κακία ώρα. Επίσης τα μουντζουρώματα, οι σταυροί,τα μαγιοβότανα, η αποχή από τα φυτέματα, η αποφυγή του γάμου.

Από την αρχαία εποχή πιστευόταν ότι τα λουλούδια και τα στεφάνια μεταδίδουν την χλοερότητα την άνθιση και τη δροσιά στους ανθρώπους.
Η έξοδος της πρωτομαγιάς στη φύση συμβολίζει την προσπάθεια να πάρουμε κάτι από την φρεσκάδα, τις δυνάμεις και την «υγεία» της φύσης.

Τα Ηπειρώτικα μυρολόγια (απ'το αρχαίο μύρω=θρηνώ) είναι θρηνώδη λυτρωτικά τραγούδια.
Οι ρίζες τους χάνονται στα βάθη της αρχαιότητας όταν υπήρχε μια πιο φυσική αντίληψη για τον θάνατο.Η Ολλανδή μουσικολόγος Εύα Μολέν, που μελέτησε το Πωγωνήσιο μοιρολόι επί τρία χρόνια, έχει πει συγκινημένη:" Όταν ακούω το Ηπειρώτικο μοιρολόι, δακρύζω. Νοιώθω μια συναισθηματική φόρτιση, κάτι αλλάζει μέσα μου, κάτι που μοιάζει να με συνδέει με τη γη, τη φύση και την ιστορία".

Όταν ακούς ηπειρώτικο μυρολόι τα δάκρυα τρέχουν.Θες δεν θες. Είναι κάτι το φανταστικό. Σε πιάνει μια νοσταλγία,μια έντονη συγκίνηση, νιώθεις ένα με τους προγόνους σου, με το ένδοξο παρελθόν τους και με την αλήθεια τους.

Στην μνήμη των προγόνων είναι τιμή να κλάψει το κλαρίνο πάνω από το μνήμα.:
http://www.youtube.com/watch?v=e5ji_XmjPBs

Στην Ήπειρο το γλέντι αρχίζει πάντα με μυρολόι. Ακόμη και στο γάμο, ο πρώτος σκοπός που θα παίξουν οι οργανοπαίκτες θα είναι μυρολόι.

Κι εδώ είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά:

http://www.tsamantas.com/dimotika/mariola.mp3

Προσέξτε πως συνομιλεί με την νεκρή γυναίκα. Με τον τρόπο αυτό λυτρώνεται. Αποδέχεται την πραγματικότητα. Θρηνεί.