Παγκοσμιοποίηση και διαθρησκειακός διάλογος

Εν έτει 2007,μπαίνοντας σε μια νέα εποχή και κοιτώντας τα πρώτα δείγματα της επερχόμενης παγκοσμιοποίησης,είμαστε υποχρεωμένοι να κοιτάξουμε τον ρόλο των θρησκειών στον πλανήτη και πως οι καλές σχέσεις μεταξύ των θρησκειών μπορούν να αποτρέψουν έναν επερχόμενο θρησκευτικό ή και αν θέλετε πολιτισμικό πόλεμο,δημιουργώντας σχέσεις αλληλοκατανόησης και αλληλοσεβασμού.Ποίες όμως καθοριστικες λειτουργίες έχουν οι θρησκειες στην εποχή μας;

Οι θρησκείες αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στην υπόθεση της ειρήνης.Μπορούν βέβαια να διχάσουν και να φανατίσουν,να τροφοδοτήσουν τη μισαλλοδοξία και τη βία,να οδηγήσουν στην καταστροφή.Ορθά ο Kung διατυπώνει τη θέση ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ειρήνη μεταξύ των λαών και των πολιτισμών χωρίς την ειρήνη των θρησκειών.

Το 1993 κυκλοφόρησε το άρθρο του Samuel Huntington <>.Σύμφωνα με αυτό,με το τέλος της ψυχροπολεμικής περιόδου η παγκόσμια πολιτική μπαίνει σε μια νέα φάση,κατά την οποία η βασική πηγή των αντιπαραθέσεων και των συγκρούσεων δε θα είναι πολιτική ούτε οικονομική,αλλά πολιτισμική.<<Ο επόμενος παγκόσμιος πόλεμος,εάν γίνει ,θα είναι ένας πόλεμος μεταξύ των πολιτισμών >>.Στις σύγχρονες κοιονωνίες μεγαλώνει η αίσθηση της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας και το πρόσωπο του κόσμου μας φαίνεται ότι θα καθορίζεται από τη σχέση των 7 ή 8 μεγάλων πολιτισμών(ο δυτικός,ο κομφουκιανικός,ο ιαπωνικός,ο ισλαμικός,ο ινδικός,ο σλαβοορθόδοξος,ο λατινοαμερικάνικος και ο αφρικανικός).Οι διαφορές ανάμεσα σε αυτούς τους λαούς είναι τεράστιες και ποικίλουν(οικονομικές,θρησκευτικές,κοινωνικές,πολι τικές κ.α.).Οι διαφορές δεν σημαίνουν βέβαια απαραιτήτως σύγκρουση αλλά στην πορεία των αιώνων οι διαφορές μεταξύ των πολιτισμών προκάλεσαν τις πιο παρατεταμένες και τις πιο βίαιες συγκρόυσεις.Ο Huntington συνεπής στη διάκριση μεταξύ δυτικού και σλαβοορθόδοξου πολιτισμού(πιστέυω πως ο ελληνικός πολιτισμός ανήκει στη μεριά του δυτικού πολιτισμού,αφού τον επηρέασε μέσω του κλασικού μας πολιτισμόύ και τον διαμόρφωσε κατά τις αρχές του),ταυτίζει την Ευρώπη με τη δυτική Ευρώπη και στο ερώτημα <<Που τελείωνει η Ευρώπη >> απαντά <<Η Ευρώπη τελειώνει εκεί που τελειώνει η δυτική χριστιανοσύνη και εκεί που αρχίζει το Ισλάμ και η Ορθοδοξία(όσον αφορά εμάς,αφού ζούμε στην Ευρώπη).Ζούμε και σήμερα εντάσεις και συγκρούσεις με ξεκάθαρη τη πολιτισμική διάσταση,η οποία τροφοδοτεί την <<ιδεολογία της αποκλειστικότητας >>.

Μέσα σε αυτό πανικό της παγκοσμιοπόιησης και τον φόβο των λαών για τυχόν απώλεια της πολιτισμικής τους ταυτότητας,υπάρχει η πιθανότητα μέσω των θρησκειών(ειδικότερα των 3 αβρααμογενών θρησκειών)να προκύψει ένας άκρατος εθνικισμός και μία θρησκευτική μισσαλοδοξία που μπορεί να φέρει τα γνωστά σε όλους από την ιστορία αρνητικά αποτελέσματα.Ο μόνος τρόπος να βρεθεί λύση σε τέτοια ζητηματα έιναι μέσω του διαθρησκειακού διαλόγου(ιδιαίτερα σε γειτονικές θρησκείες,βλ.χριστιανισμός-ισλαμισμός).
Όπως αναφέρει ο Κωνσταντίνος Ζ. Δεληκωνσταντής δύο στοιχεία είναι καθοριστικά για το μέλλον του διαθρησκειακού διαλόγου,η ορθή σχέση με την παράδοση και η αποδοχή εκ μέρους των θρησκειών του <<πολιτισμού της ανθρωπότητας >>,όπως αυτός εκφράζεται με τα οικουμενικά διακαιώματα του ανθρώπου.
Οι διαθρησκειακοί διάλογοι αποτελούν όχι μόνο μία εσωτερική ανάγκη των θρησκειών αλλά και χρέος απέναντι στο σύγχρονο άνθρωπο ο οποίος βιώνει την τραγικη αντιφατικότητα της σημερινής κρίσεως.Όλα τα πραγματικά του προβλήματα όπως αναφέρει ο Δαμασκηνός Παπανδρέου,Μητροπολίτης Ελβετίας,απωθήθηκαν στο περιθώριο ή και υποβαθμίσθηκαν μπροστά στις εθνικιστικές συγκρούσεις ,στις οποίες η θρησκεία επιστρατεύεται συνήθως να υπηρετήσει ξένους προς την πνευματική της αποστολή σκοπούς.

Όπως προανέφερα η ειρηνη μεταξύ των θρησκειών βοηθάει και την ειρήνη μεταξύ των λαών αλλά κατά πόσο είναι ετοιμες οι σύγχρονες θρησκείες για έναν ωφέλιμο διαθρησκειακό διάλογο,αν λάβουμε υπόψη το βεβαρημένο παρελθόν κάποιων μεγάλων θρησκειών που πραγματικά προωθούσε την ιδεολογία της αποκλειστικότητας και έναν καταστρεπτικό για πολλους λαούς(συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικου΄)εθνικισμό;Είναι οι φυσιολατρικές και πιο ανθρωποκεντρικές παγανιστικές θρησκείες η λύση ή μήπως και αυτές υποπέσουν στα λάθη των προαναφερθέντων;Ίσως το έδαφος για το διαθρησκειακό διάλογο γινει πρόσφορο όταν επιτέλους καταλάβουμε την αξία του ανθρωπισμού και το μεγαλείο που κρύβει η ανθρωπότητα...

Πηγές

Κ.Ζ.Δεληκωνσταντή,Παντοπόρος Άπορος.Νεωτερικές και μετανεωτερικές περιπέτειες του ανθρωπολογικόυ στοχασμού,Αθήνα 2003.

Δαμασκηνού Παπανδρέου,Μητροπολίτου Ελβετίας,Λόγος Διαλόγου,Η Ορθοδοξία ενώπιον της τρίτης χιλιετίας,εκδ.Καστανιώτη,Αθήνα 1997.

Εδώ δεν έχει δίκιο ο Huntington. Ουσιαστικά 4 είναι οι πολιτισμοί-ιδεολογίες:
1) Ο δυτικός με τον Ιαπωνικό,
2) ο ορθόδοξος με τον κομφουκιανικό,
3) ο ισλαμικός
4) και ο ινδικός.
Οι λατινοαμερικάνοι και οι αφρικανοί βρίσκονται είτε από την άμεση ή κάτω από την έμμεση επιρροή κάποιων από τους παραπάνω και δεν δρούν ποτέ αυτόνομα. Όσο και να φαίνεται παράξενο η Ελλάδα ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ στη δύση ούτε από άποψη συμφερόντων ούτε από άποψη νοοτροπίας. Αντίθετα όπως φαίνεται τελευταία, η Ελλάδα έχει συμφέροντα συναφή της Ρωσίας και της Κίνας (πράγμα που θα ήταν ανήκουστο για μερικά χρόνια πριν!).
Το πρόβλημα είναι το πρίσμα κάτω από το οποίο ερμηνεύονται αυτά τα δικαιώματα. Πώς θα μπορούσε ας πούμε κάποιος ισλαμιστής να ερμηνεύσει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης?
Της προσωπικής ελευθερίας? το δικαίωμα της εργασίας? το δικαίωμα της ελευθερίας των γυναικών?

Ας μη γελιόμαστε οι πολιτισμικές διαφορές δεν λύνονται με διαθρησκειακό διάλογο γιατί είναι αδύνατο να γίνει διάλογος χωρίς να αλλοιωθούν οι θρησκείες ως δόγματα επί της ουσίας.

Ο Δεληκωνσταντής απλά θέλει να πει για το πως οι θρησκείες οφειλουν να γνωρίσουν η μια την άλλη ώστε να μην υπάρχει αυτός ο αλλόκοτος φόβος για τους μουσουλμάνους π.χ.

Δεν χρεάζεται να αλλάξει το δόγμα,απλά λόγω της πολυπολιτισμικότητας των καιρών οφείλουμε να σεβόμαστε και να καταννούμε τα πιστέυω κάποιου που δεν ανήκει στη θρησκεία του κράτους μας...

Το ξέρω είναι δύσκολο αλλά κάποια στιγμή πρέπει να γίνει.

Όσο για τους πολιτισμούς-ιδελογίες,γιατί ρε Ανεστη και οι αφρικανοί δεν επηρέασαν τον κόσμο;Αφού παντου ακόυς ραπ και βλέπεις τύπους με ραστα...!Yo!

Α καλά αυτό εξυπακούεται. Οι θρησκείες όμως σε πολλές περιπτώσεις ταυτίζονται με συγκεκριμένες εθνότητες και αποτελούν εθνολογικό στοιχείο που διαφοροποιεί τους κατοίκους απο άλλες χώρες. Φαντάζεσαι πως θα φαίνεται ένας Εβραίος στη Συρία? Ένας μουσουλμάνος στο Ισραήλ? Ένας ινδός σε περιοχή του πακιστάν?
Οι διαφορές αυτές είναι δύσκολο να σβηστούν χωρίς να αλλοιωθούν οι πολιτισμικές ταυτότητες των λαών. (να δώ ινδουιστές αγκαλιά με ισλαμιστές και βουδιστές και θα μπορώ να πεθάνω ήσυχος γιατί θα τα έχω δεί όλα!! )

χαχαχα ναι leo έχεις δίκιο αλλά θέλω να επισημάνω ότι δεν παίρνουν ανεξάρτητες πρωτοβουλίες ως πολιτικός και πολιτισμικός χώρος γιατί εξαρτώνται άμεσα από τις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες. Για αυτό το θεωρώ "περιφερειακό" πολιτισμό, χωρίς να θέλω να τους μειώσω εννοείται. Τα ίδια ισχύουν και για την λατινική αμερική που δεν είναι παρά το πεδίο σύγκρουσης αμερικανικών, ρώσικων (παλαιότερα) και κινέζικων (πλέον) συμφερόντων

Μην είσαι τόσο σίγουρος.
Ανοίγεις το θέμα του οικουμενισμού που είναι πολύ μεγάλο και σοβαρό θέμα.
Το ξέρεις φαντάζομαι ότι οι οικουμενιστές της εκκλησίας μας συμπροσεύχονται με αιρετικούς κάτι που αντιβαίνει ευθέως στους ιερούς κανόνες που απαγορεύουν την συμπροσευχή με οποιοδήποτε αιρετικό.
Ο Οικουμενισμός (Νέα-Εποχή-Παγκοσμιοποίηση της θρησκείας) δεν αποτελεί απλά μια αίρεση αλλά αποτελεί την παναίρεση που θέλει να βλέπει αλήθειες και στις άλλες Θρησκείες πράγμα που αντιβαίνει στην καρδιά της ορθόδοξης διδασκαλίας και στη διδασκαλία του ίδιου του Χριστού.
Αλλά βέβαια όλα σήμερα ξεπουλιούνται στο βωμό της εξουσίας και του χρήματος (μαμωνάς) και όλοι έχουν την τιμή τους ακόμα και οι πιο φαινομενικά "σκληροπυρηνικοί" όπως ο Χριστόδουλος.

Φίλε μου,δεν ανέφερα τίποτα από αυτά που λες και να΄είσαι σίγουρος πως ειδικά η Ορθόδοξη εκκλησία(τουλάχιστον για την ώρα)δεν είναι διατεθειμένη να μπει στο πνεύμα του Οικουμενισμού...

Απλά,είπα πως εν όψει παγκοσμιοποίησης και εθνικών συμφερόντων,ειδικά γειτονικές κατά τα φαινόμενα αντικρουόμενες θρησκείες πρεπει να συζητησουν και να τα βρουν μεταξύ τους ώστε να αποφύγουμε εθνικιστικές εκδηλώσεις...Δεν είπα να αλλάξει το δογμα(δεν πρόκειται να΄γίνει αυτό...)ούτε να βρούμε αλήθεια στις άλλες θρησκείες...Απλός διαθρησκειακός διάλογος με αλληλοκατανόηση και καλή διάθεση...(ουτοπικό μεν,εφικτό δε...)

Για να καθησυχάσω τον φίλο sceptic αλλά και να προσθέσω κάτι καινούργιο στην συζήτηση, οφείλω να παραθέσω ένα παράδειγμα τέτοιου διαλόγου.

Πριν 2 με 3 χρόνια είχα την τύχη να επισκεφθώ το μοναστήρι του Boze στην Β.Ιταλία, λίγο έξω από το Τορίνο.Το μοναστήρι αυτό, όπως και οι μοναχοί του είχαν έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό:Να βρουν μέσα από διαλόγους τα κοινά σημεία μεταξύ Ορθόδοξου και Καθολικού Δόγματος.Η προσπάθεια αυτή βέβαια δεν γινόταν εκ μέρους μόνο των Καθολικών αλλά και εκ μέρους της Ορθόδοξης Εκκλησίας και κυρίως της νεολαίας της.Οι άνθρωποι αυτοί είχαν συνειδητοποιήσει κάτι που τους γέμισε αρμονία και γαλήνη:ότι και οι δύο πλευρές( Καθολικοί-Ορθόδοξοι ) βρίσκονται στον ίδιο κύκλο που έχει το ίδιο κέντρο αλλά βρίσκονται σε διαφορετικές πλευρές.Ο προορισμός είναι ο ίδιος, η αφετηρία αλλάζει, όπως μου έλεγαν και οι ίδιοι.

Αφού λοιπόν ένας εσωθρησκειακός διάλογος είναι δυνατός, γιατί όχι και ένας διαθρησκειακός;

Θα έπρεπε να ήταν μονόδρομος αυτός ο διάλογος αν σκεφτεί κανείς σε τι άθλειες καταστάσεις έχει φέρει την ανθρωπότητα η "μάχη για την θρησκευτική πρωτειά"...Και όσον αφορά την Ορθόδοξη εκκλησία καλό θα ήταν να αρχίσει να το σκέφτεται.Το όνομα και μόνο δεν της δίνει το "αλάθανστο"...Μπορεί κάποιος από τους Άγιους Πατέρες να έκανε κανά λαθάκι...

Δηλαδή υποστηρίζεις ότι οι οικουμενικές σύνοδοι έκαναν λάθη στις αποφάσεις τους για το σύμβολο της πίστεως, το δόγμα κλπ; (και όχι ο χψ μεμονωμένος πατέρας..)
Ξέρεις σε τι λούκι πέφτεις υποστηρίζοντας κάτι τέτοιο;
Kάνει λάθη στο δόγμα της η ορθόδοξη εκκλησία;

η γη των βαρέων υλιστικών στοιχείων, από ανέκαθεν κηδεμονεύονταν εκ του αρνητικού συνασπισμού. = ο κόσμος που ανήκει εις το παρελθόν, ο συστολικός, ο ψυχρός, διότι όταν τα συστατικά φορτία ενός ανθρώπου υπερβαίνουν το 90% των αμφίπλευρων δομών του,[ψυχή και γήινα στοιχεία] αντιπροσωπεύει σχεδών εις το απόλυτο τον ορατό αστρικό συνασπισμό με τα τρεια επίπεδα. τα θρησκευτικά δόγματα ανά τον κόσμο στιρίζονται και λειτουργούν αποκλειστικά δια ιδειοτελείς λόγους οι οποίοι έχουν άμεση σχέση με τον υλιστικό τομέα. αυτά τα υπάρχοντα δόγματα ανήκουν εις τον αρνητικό συνασπισμό κι εξυπηρετούν σκοπούς που έχουν σχέση με τους οργανισμούς και τις φυσικές ουσίες που ανήκουν εις τα πρωτογενή και δευτερογενή στοιχεία εκδηλώμενα εκ της ορατής συμπαντικής νομοθεσίας.
αυτά τα δόγματα δανείστικαν το ευαγγέλιο της πνευματικής δημιουργίας [θετικός αστρικός συνασπισμός] προκειμένου να πείσουν τους θρησκευόμενους λαούς ότι εκπροσωπούν το πνευματικό στοιχείο. τα έργα τους όμως κρυφά και φανερά δηλώνουν κατηγορηματικά εις ποία φυσική παράταξη ανήκουν. το ζήτημα της παγκοσμιοποιήσεως θα πρέπει λογικά να προβληματίζει την πλειοψηφία του αρνητικού κόσμου ο οποίος εκδηλώνει χονδρικά τις ιδιότητες των συστατικών του φορτίων που είναι η καταστροφή και η δημιουργία εις τα ορατά σύμπαντα. η παγκοσμιοποίηση επιθυμεί να φορτίση αρνητικά το θετικό φυσικό αίτιο. [άνθρωπος διαστολικός] τα βαθύτερα αίτια που εξαναγκάζουν την αρνητική κυρίαρχη μειοψηφία να φορτίσουν ολοένα και περισσότερο τους νοήμονες οργανισμούς με μονομερεί συστατικά φορτία, [βλέπε και κλωνοποίηση] είναι γνωστά μόνον εις τις πνευματικές οντότητες που είναι ελάχιστες και κυκλοφορούν ανάμεσα μας.
οι φυσικές αρχέγονες μεταβλητές ισορροπίες έχουν περάσει εις το παρελθόν από την στιγμή που ο άνθρωπος καταργεί τους αυτόκλητους φυσικούς κανονισμούς και δημιουργεί δικούς του υπό την [γήινη] σοφία της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας. δεν ημπορεί όμως αυτή η επιστήμη να προβλέψει του νόμους του αντιπεπονθότος, μίτε δύναται να τους ελένξει! δια αυτούς τους λόγους οι φυσικές λειτουργίες έχουν διασαλευθεί κι έπετε η συνέχεια. ο άνθρωπος που είναι δεμένος εις το άρμα του υλιστικού στοιχείου εκπροσωπεί μια φυσική αιτία και θα παραμείνει εσαεί δέσμιος εις αυτήν.
η μερική καταστροφή των όντων στον πλανήτη γη έχει αρχίσει από καιρό, είναι δε μια φυσικότατη διαδικασία. οι μειοψηφία των ανθρώπων που ανήκουν πλειοψηφικά εις τον θετικό συνασπισμό τα γνωρίζουν όλα αυτά και δεν φοβούνται το αύριο, διότι κι εκείνοι λαμβάνουν το αντίστοιχο τίμημα των λογισμών τους αλλά και των έργων τους.

Ιφικλής

Μάλλον δεν διάβασες αρκετά προσεκτικά αυτά που έγραψε ο Ragnarok...Δεν συζητούμε περί ορθότητας δόγματος αλλά περί του πόσα βήματα έχει κάνει η Ορθόδοξη Εκκλησία για διάλογο...

Απλά.χαριτολογώντας ο Ragnarok ανέφερε πως αν και το όνομα της υποδηλώνει το σωστό-αποδεκτό,μπορεί να έχει κάνει κάποια λάθη...

Δεν ξέρω πως σου ήρθε περι οικουμενικών συνόδων και δόγματος...