O Σαίξπηρ και τα χρήματα...

Ορμώμενος από (θλιβερά) φαινόμενα κοινωνικής παθογενείας,όπως η υψηλή θέσι(ς) στην ιεραρχία των ανθρωπίνων σκοπών/αξιών του χρήματος,θα παραθέσω προς σχολιασμό κάποιους στοίχους του -με την αστασίαστη σπουδαιότητα- Shakespear,από το (πασί)γνωστό του έργο"Romeo and Juliet",που είναι η δεύτερη τραγωδία που συνέγραψε,και θεωρείται(εκ του ποιητή-μεταφραστή στα ελληνικά του έργου Βασίλη Ρώτα) πως είναι και η πρώτη που είναι η πιο αυθεντική και πρωτότυπη,αφού η πρώτη του "παρουσιάζει χτυπητά δείγματα μαθητείας στους κλασσικούς Ρωμαίους τραγικούς".

Οι στοίχοι αυτοί είναι από μία απόκρισι του Ρωμαίου στον "φαρμακοτρίφτη"(στα αγγλικά:apothecary)που του πώλησε το "φαρμάκι" προκειμένου να αυτο-δηλητηριαστεί(στον "τάφο"της εικονικά νεκρής Ιουλιέττας,λόγω κάποιας παρεξηγήσεως)!Οι στοίχοι είναι οι εξής και θα επιχειρήσω μίαν μετάφρασι,ας μου συγχωρηθούν πιθανά λάθη,αφού γράφω από μνήμης...):

ROMEO
There is thy gold, worse poison to men's souls(=πάρε το χρυσάφι σου,χειρότερο δηλητήριο στις ψυχές των ανθρώπων),
Doing more murders in this loathsome world(=που κάνει περισσότερους φόνους στον επάρατο αυτό κόσμο),
Than these poor compounds that thou mayst not sell(=παρά αυτά τα σκευάσματά-σκονάκια σου που δεν μπορείς να τα πωλήσεις).
I sell thee poison; thou hast sold me none.(=εγώ σου πώλησα δηλητήριο,όχι εσύ,εσύ δεν μου πώλησες κανένα)

Όντως πρόκειται για έναν από τους κορυφαίους διαλόγους του έργου αυτόν μεταξύ Ρωμαίου-Φαρμακοτρίφτη. Και εδώ φαίνεται καθαρά ότι ο Ρωμαίος δεν είναι απλά ένας ερωτοχτυπημένος νεαρός αλλά ένας βαθύτατα σκεπτόμενος νέος, ένας νεαρός φιλόσοφος θα λέγαμε, ίσως θα τολμούσα να πώ του μεγέθους του Σωκράτη όταν είπε στους δικαστές "μπορείτε να με σκοτώσετε, αλλά δεν μπορείτε να με βλάψετε" ή του Ντοστογιεφσκι πολύ αργότερα στο έργο του Το Υπόγειο όπου οι παλιοί συμμαθητές του στο ρεύμα της εποχής και με σαθρές αξίες, μέμφονται και περιθωριοποιούν τον ήρωα του έργου που ως πάλι βαθύτατα σκεπτόμενος νέος έχει προχωρήσει σε υψηλότερες σφαίρες, λέγοντας:
"Τίποτε δεν καταλάβαιναν, καμιά πραγματική ζωή κι ορκίζουμαι, πως αυτό ακριβώς ήταν που μ'έκανε ν'αγωνίζομαι πιο πολύ. Απεναντίας, την πιο χτυπητή, την πιο χειροπιαστή πραγματικότητα την περνούσανε για φανταστικά ηλίθια κι από τότε είχαν τη συνήθεια να γονατίζουν μονάχα μπροστά στην επιτυχία. Το κάθε τι που ήταν σωστό, μα ήταν ταπεινωμένο και καταφρονεμένο, το κορόιδευαν σκληρά και επαίσχυντα...Κι εκείνοι με πλήρωναν με το ίδιο νόμισμα, χωρίς να κρύβουν την αηδία τους για μένα. Μα γω πια δεν επιθυμούσα την αγάπη τους...Για να γλιτώσω από τις κοροϊδίες τους, άρχισα επίτηδες να μελετάω πιο πολύ και κατόρθωσα να γίνω από τους πρώτους...όλοι τους άρχισαν σιγά σιγά να καταλαβαίνουν, πως διάβαζα πια βιβλία που εκείνοι δεν μπορούσαν να διαβάσουν και ένιωθα πράγματα, που κείνοι ούτε τα'χαν ακούσει. Αγρια και κοροϊδευτικά το σχολίαζαν, μα υπόκυπταν ηθικά, τόσο πιο πολύ, μιας και οι δάσκαλοι ακόμα με πρόσεχαν απ'την πλευρά αυτή."

Αγαπητή μου Δρυμονία,όντως ο Ρωμαίος ήταν ένας σοφός νέος και γι'αυτό είχε αυτήν την άποψι για τα χρήματα...Ένας νέος-υπόδειγμα για του οποίου την αρετή,αν θυμάστε,επέτρεψε ο πατήρ της Ιουλιέττας στη βεγγέρα(πάρτυ θα λέγαμε σήμερα ) που έκαμνε να παραστεί αν και απρόσκλητος και Μοντέγος...


Πραγματικά,το ίδιο συνέβαινε,όπως γνωρίζω,και με τον μέγιστο Αριστοτέλη,ο οποίος ήταν πτωχός σχετικά,και οι μωροί πλούσιοι συντοπίτες του του κορόιδευαν(!)γι'αυτό.προφανώς προσπαθώντας να "εξορκίσουν"(-εις- μάτην)τον θάνατο από την ψυχή τους...


Μου θυμίζετε τι έλεγε ο κορυφαίος σχετικά μεταγενέστερος(19ος αι.) Δανός φιλόσοφος Κίρκεγκορ για τα τρία επίπεδα στα οποία ο άνθρωπος μπορεί να είναι:το χαμηλότερο ήταν το αισθητικό επίπεδο,δηλαδή αυτό στο οποίο ο άνθρωπος ξεχωρίζει τα πράγματα με βάσι το αν είναι ευχάριστα ή όχι,το δεύτερο ήταν το ηθικό επίπεδο στο οποίο τα ξεχωρίζει ανάλογα με το αν είναι σωστά ή όχι με΄βάσι την λογική εν ω το τρίτο είναι το θρησκευτικό επίπεδο(το οποίο ταύτιζε με τον χριστιανισμό-ήταν ένας θρησκευόμενος φιλόσοφος,όπως κι ο μεγάλος Πασκάλ),στο οποίο πια ο άνθρωπος έχει αφήσει την λογική(τον ορθολογισμό) για την "λογική της πίστεως",όπως θα λέγαμε... Άραγε σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η ανθρωπότης σήμερα;...

Αγαπητε Παθοκτονε,μας εχεις μιλησει πολλες φορες για μια κατασταση που εσυ ονομαζεις πιστη(φανταζομαι δεν εχει καμια σχεση με την πιστη οπως την εννοει ο μεσος ανθρωπος-πιστος).Απο τη στιγμη που υποστηριζεις οτι εχεις βιωσει κατι τετοιο,μπορεις να μας περιγραψεις αυτη την κατασταση αλλα και με ποιο τροπο μπορει να φτασει κανεις σε αυτη τη συνειδησιακη κατασταση;

................

Όπως θα καταλαβαίνετε,φίλτατε,είναι εκτός του θέματος η ερώτησι...Εδώ ομιλούμε περί χρημάτων κυρίως με αφορμή και σχετικά με την αντίληψι του Σαίξπηρ για αυτά.Πολύ ευχαρίστως να απαντήσω στο θέμα,αλλά θα πρέπει να ανοίξετε ένα σχετικό θέμα αν έχετε την καλωσύνη(δεδομένου ότι ενδιαφέρεστε).Ευχαριστώ. (και εύγε για το ενδιαφέρον )


Θα μπορούσαμε πάντως να πούμε μη ξεφεύγοντας από το θέμα και κάτι ενδιαφέρον επ'αυτού,ότι ο Σαίξπηρ στο τέλος του έργου παρουσιάζει τους Μοντέγους και τους Καπουλέττους να "τα βρίσκουν"και τον δήμαρχο της πόλεως(Μάντουα;,δεν είμαι σίγουρος)των δύο οικογενειών να λέγει θαυμάζοντας ποιον δρόμο βρήκε ο ουρανός(αυτή,νομίζω είναι η "τραγική αναγκαιότης",ένας πολύ ενδιαφέρων όρος...)για να επέλθει η συμφιλίωσι και η γαλήνη στην ταραχώδη αυτή πόλι...Εν τω μεταξύ,ένας Άγιος καθολικός μοναχός και πνευματικός πατήρ των νέων είχε τελέσει μυστικά το μυστήριο του γάμου και ήταν αυτός που συνεργάστηκε με την Ιουλιέττα ώστε να φανεί(εικονικά)νεκρή και αφού την θέσουν στο μαυσωλείο κ.λπ. να φύγει και να ζήσουν με τον Ρωμαίο μακρυά και ήσυχοι από τις οικογένειές τους και τα μένεα... Με αυτό καταθέτω την άποψι του μεγίστου Σαίξπηρ για τον χριστιανισμό και τους ιερείς(του κατωτέρου κλήρο εδώ)προς ενημέρωσι...