Η άγνωστη ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων

Στο περιοδικο "Δαυλος" τ. Οκτωβριος 2005 βρηκα ενα ενδιαφερον αρθρο ,το θεμα του οποιου με παρακινησε να ανοιξω το συγκεκριμενο θεμα.Αναγνωστης του περιοδικου εκανε μια τυχαια ανακαλυψη στην ιστοσελιδα του Υπουργειου Πολιτισμου η οποια και οδηγησε το συντακτη Π. Κουβαλακη σε μια ενδιαφερουσα ερευνα.
Η ιστοσελιδα ειναι η www.culture.gr/2/21/211/21107m/cog/gcog_2.html .Στη συγκεκριμενη σελιδα ο επισκεπτης μπορει να διαβασει για καποιον ενεπιγραφο δισκο που ανακαλυφθηκε στην Ολυμπια αναθημα στον Ολυμπιο Δια.
Τι ομως αναφερει η περιγραφη του δισκου στο site του υπουργειου σχετικα με την χρονολογηση του;

Η α' όψη χρονολογείται στην 255η Ολυμπιάδα, δηλαδή το 241 μ.Χ. και η β' όψη στην 456η Ολυμπιάδα.

Προσεξτε το παιχνιδι που παιζεται:Ενω στη μια πλευρα που αναφερεται η 255η Ολυμπιαδα δεν υπαρχει κανενα προβλημα να "μεταφραστει" η ημερομηνια ,στη δευτερη οψη αρκουνται απλα στην 456η Ολυμπιαδα....
Και γιατι αυτο;Γιατι απλουστατα η εκφραση 456η Ολυμπιαδα μεταφραζεται στο 1048 μ.Χ!!!!
Καλα ακουσατε...Μεσα στη μαυριλα του Βυζαντιου ,650 χρονια μετα την απαγορευση των Ολυμπιακων αγωνων φαινεται να τελεσθησαν ξανα κρυφα στον τοπο που αυτοι γεννηθηκαν (επι Κωνσταντινου Θ' -ιδρυσε τη Νομικη σχολη και αναδιοργανωσε το πανεπιστημιο της Κων/πολης).Η ιστορικη μα και εθνικη σημασια του συμπερασματος αυτου σιγουρα δεν ειναι αμελητεα...Το ρωμαιϊκο απλα γΙα αλλη μια φορα σιωπα...

Μάλιστα… Αυτό σημαίνει ότι εν έτει 1048 μ.Χ. υπήρχε ακόμη Ελληνική πατρώα συνείδηση στον Ελληνικό χώρο. Αυτή είναι η μία άποψη.
Η άλλη άποψη λέει ότι η περίπτωση ίσως έχει να κάνει με ένα συγκεκριμένο κύκλο μορφωμένων που είχαν μελετήσει τα Ελληνικά κείμενα και είχαν αναπτύξει ένα είδος αρχαιολατρικής Ελληνικής συνείδησης. Αυτοί θεώρησαν χρέος τους να αναβιώσουν τα εγκαταλελειμμένα πάτρια έθιμα. Τέτοιοι δεν ήταν και κάποιοι σοφοί όπως ο Μιχαήλ Ψελλός ή ο Γεώργιος Πλήθων Γεμιστός;

Πάντως από ιστορικής άποψης είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Μπορείς να δώσεις άλλα στοιχεία από το άρθρο;
Δεν κατάλαβα το πρόβλημά σου με το ρωμαίικο. Οι νεότεροι Έλληνες Ρωμιοί δεν είναι;

Οι περισσοτεροι ειναι τετοιοι και σκεφτονται αναλογα φιλε μου.

Το θεμα δεν το δημιουργησα για να εξετασω τις περιπτωσεις που ανεφερες απλα για να τονισω την ιδιαιτερη ιστορικη σημασια του γεγονοτος.Σχετικα με τους ανθρωπους που βρισκονταν στον κυκλο του Αυτοκρατορα Κωνσταντινου Θ' βρισκοταν πραγματι τοσο ο Ψελλος που ανεφερες οσο και οι Ιωαννης Μαυροπουλος ,Λειχουδης και Ξειφιλινος.
Θελω επισης να σημειωσω δυο πραγματα που ισως εχουν σημασια: α)Η χρονολογηση με βαση της Ολυμπιαδες συνεχιζε να ζει στις καρδιες των Ελληνων ακομη και στο 1048 μ.Χ!
β)Την χαραξη στον Ολυμπιο Δια την εχει κανει ο χριστιανος αλυταρχης Σκρειβωνιανος!

Πραγματικά κατά τον 11ο αιώνα (1000-1100) υπήρχε κάποια σπίθα, ξέρω για τον Ιωάννη τον Ιταλό - πλατωνίζοντα "πρόδρομο" του Πλήθωνα - ακριβώς εκείνη την εποχή. "Εθνική συνείδηση" ήδη υπήρχε - μάλλον ποτέ δεν χάθηκε, αλλά χρησιμοποιούσαν τον όρο "το γένος" ή "ρωμαίοι" - ενοούσαν όμως το λαό που μιλουσε Ελληνικά.
Είναι καταπληκτικό αν αληθεύει ή αν δεν είναι παραχάραξη υστερότερη.
Για το "ρωμιοί": Ύπάρχει σήμερα μια τάση - από συγκεκριμένους κύκλους - που επιχειρεί να αποδόσει μια απαξιωτική χροιά το όνομα "ρωμιός". Στην πράξη ως όνομα είναι από τα πολλά που χρησιμοποιήθηκαν στην ιστορία για να προσδιορίσουν τους Έλληνες. Ούτε το "Έλλην" είναι το παλαιότερο. Κάποια στιγμή κυριάρχησε (έναντι του "Αχαιοί", "Αργείοι", "Δαναοί") έπειτα έγινε απαξιωτικό επειδή πάλι συγκεκριμένοι κύκλοι του απέδοσαν θρησκευτικό νόημα, και επανήλε. Εν τω μεταξύ και μέχρι να επανέλθει ήταν σε χρήση το Ρωμαίοι/Ρωμιοί, πάντα με την έννοια του "Γένους" των ανθρώπων που μιλούσαν Ελληνικά, ζούσαν στον ευρύτερο Ελλαδικό χώρο, και ταυτιζόταν πολιτισμικά με το λαό που γνώριζε ο κόσμος από τον Όμηρο και έπειτα οι οποίοι είχαν καταλήξει να αποκαλούνται Έλληνες.

Δε θα ηθελα να ξεφυγω απο το θεμα που ανοιξα αλλα θα ηθελα να δωσω μια απαντηση στον Φωλαρχο σχετικα με το θεμα των ρωμιων. Δε ξερω εαν ανηκω σε καποιον "κυκλο" ,αλλα οντως και εγω προσπαθησα να δωσω μια απαξιωτικη χροια στον ορο αυτο... Πως να μην το κανω αλλωστε;Ετυμολογικα "ρωμιος" σημαινει αυτος που ειναι υποτακτικος στους Ρωμαιους.Οχι μονο υλιστικα ,αλλα και πνευματικα με οτι αυτο σημαινει ιστορικα (εαν αναλυθει) για τη συγχρονη Ελλαδα. Ακουγοντας επισης τη λεξη αυτη στο μυαλο (τουλαχιστον εμενα) μου ερχεται ολη αυτη η νεοελληνικη "κουλτουρα" της αρπαχτης ,της μιζεριας,των σκανδαλων ,του ψεματος και της μαζικης αποχαυνωσης.
Χαρακτηρισμοι οπως Αχαιοί", "Αργείοι", "Δαναοί ηταν ονομασιες φυλων του ελλαδικου χωρου.Τον ορο Ελληνες τον χρησιμοποιει και ο Ηροδοτος (αν και υπαρχει μυθολογικα καθως ο Ελληνας ηταν ο γιος του Δευκαλιωνα) και η λεξη αυτη χρησιμοποιουταν συχνα ιδιως σε περιοδο πολεμων (οταν και συσπειρωνονταν αυτα τα φυλα γυρω απο τους Δελφους για να αντιμετωπισουν τον εχθρο).
Ο ορος Ελλην δεν εγινε απαξιωτικος καποια στιγμη απο τους Ελληνες αλλα απο τους χριστιανους απολογητες οι οποιοι και ταυτισαν τη λεξη με τους εθνικους (γι αυτο και η λεξη Ελληνας ηταν απαγορευμενη κατα τα βυζαντινα χρονια).Οι ιδιοι ηταν αυτοι που εθεσαν σε "χρηση" την εννοια Ρωμιος...
Εαν εχεις καποιες ενστασεις παρακαλω ελα σε π.μ ειναι κριμα να ξεφυγουμε απο τη ροη της συζητησης γυρω απο αυτο το τοσο σημαντικο ευρημα.

Όπως είπα ήδη στον 11ο αιώνα είχε αρχίσει να υπάρχει ρεύμα που αντιλαμβανόταν ότι οι «Ρωμαίοι»* της ανατολικής Αυτοκρατορίας ήταν οι Έλληνες. Γνωστότερος απ’ όλους τους αρχαιοελληνίζοντες τότε ήταν ο Ιωάννης ο Ιταλός δάσκαλος του Μιχαήλ Ψελλού. Υπήρχε άρα το υπόβαθρο για κάποια αναβίωση – αν και δεν ξέρω να έδρασε στην Πελοπόννησο ο συγκεκριμένος. Επίσης ούτε αυτός ούτε ο Πλήθωνας εμφανίστηκαν με «παρθενογένεση». Υπήρχε η μελέτη του Πλάτωνα και σε επίσημα ιδρύματα.
Το δίσκο τον είδα στο link, η γραφή είναι μεγαλογράμματη – συμβατή με τη 255 Ολ. αλλά όχι με την 456, κατ’ αρχήν. Οποιοσδήποτε όμως μορφωμένος θα μπορούσε να μιμηθεί την παλιά μεγαλογράμματη έτσι αυτό δεν δείχνει τίποτα.
Τα γράμματα ένα, ένα βαρέθηκα να τα βάλω στο χαρτί – δεν φαίνονται και καθαρά – αν το έχει κάνει κάποιος είμαι περίεργος το πώς γράφει τις ημερομηνίες.

* Επειδή δεν κατάλαβα το π.μ. και επειδή είναι καλό να μην μπερδεύουμε τα πράγματα με «μπηχτές» έτσι στα τυχαία και εξωτικές «ετυμολογίες» (ούτε να σκότώνουμε το νόημα της λέξης "ετυμολογία") ας αφήνουμε τα αμφιλεγόμενα θέματα εκτός αλλιώς να κάνουμε υπομονή με τις απαντήσεις.
Το Ρωμαίος προέρχεται ετυμολογικά από το ελληνικό «ρώμη»=δύναμη και είναι λέξη που βρίσκουμε σε πολύ αρχαίους συγγραφείς όπως ο Αισχύλος, ο Αίσωπος, Ευριπίδης, ο Ηρόδοτος και άλλοι. Αυτά ετυμολογικά.
Το Ρωμιός είναι παραφθορά του Ρωμαίος και σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται «ετυμολογικά» το «υπόδουλος», ούτε και υπονοείται από τη λέξη. Αυτή η άποψη είναι αδικαιολόγητη και δείχνει απλά τη διάθεση να περιφρονηθεί ο μεσαιωνικός Ελληνισμός με κριτήριο το ότι αφού δεν ήταν προσκολλημένος στις θρησκευτικές δοξασίες των αρχαίων Ελλήνων δεν ήταν Ελληνικός πράγμα ανιστόρητο. Μια ακόμα προσπάθεια να μπαίνουν σε διχόνιες οι Έλληνες, κατά τη γνώμη μου.
Στις μέρες μας ένας μηχανισμός που στερείται επιστημονικών ερεισμάτων (έχει πολιτικοθρησκευτική ατζέντα) επιχειρεί να δώσει υποτιμητικές σημασίες σε λέξεις που δεν ήταν υποτιμητικές. Μου ήρθε και το "Γραικός" στο νου τώρα. Κι ας λέει ο καημένος ο Αριστοτέλης ότι οι Έλληνες ονομαζόταν πρώτα Σελλοί, έπειτα Γραικοί και μετά Έλληνες (Μετεωρολογικά 352b,2).

*π.μ σημαινει προσωπικο μηνυμα

Γνωριζα εκ των προτερων την ετυμολογια της λεξης Ρωμαιος ,αλλα φυσικα εδω μιλαμε για το "ρωμιος" ,που αποκτα και εμπεριεχει εντελως διαφορετικη σημασια.Αν και οπως παραδεχτηκες κι εσυ εχουν αμεση σχεση (καθοτι το ρωμιος εμφανιστηκε μετα την υποδουλωση των Ελληνων στους Ρωμαιους). Στο λεξικο του Μπαμπινιωτη βρηκα πως Ρωμιος ειναι : "Ο νεοελληνας ,αυτος που εχει διατηρησει την ορθοδοξη παραδοση του Βυζαντιου κατα διαστολη προς τον οπαδο του ευρωπαϊκου διαφωτισμου". Συγνωμη αλλα δεν μπορω να δηλωσω "Ρωμιος" .




Αυτο ανοιγει μια μεγαλη συζητηση η οποια καλο θα ηταν να μεταφερθει σε αλλο θεμα. Μια συντομη και προχειρη απαντηση απο μερους μου ειναι οτι βασει της καταστασης που επικρατησε στον ελλαδικο χωρο απο τον 3ο μ.Χ αιωνα και επειτα και με δεδομενη τη δυνατοτητα ελευθερης διακινησης ιδεων και γνωσης στην εποχη μας θεωρω απολυτα λογικη -και καθαρτικη θα τολμουσα να πω- την δημιουργια αντεγκλησεων και εντονων διαλογων αναμεσα στους Ελληνες.

Εδω καπου κλεινω με αυτο το θεμα

Σήμερα εντόπισα στην ‘’Ιστορία του Ελληνικού Έθνους’’ της Εκδοτικής Αθηνών (τομ. Η΄ σελ. 273) την εξής αναφορά:
‘’Το 1058 μ.Χ. ο Μιχαήλ Ψελλός μήνυσε επίσημα τον τότε Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο για αποστασία από τον Χριστιανισμό, καταγγέλλοντάς τον ότι μυήθηκε στο Μιθραϊσμό, ότι έλαβε μέρος σε νέα Ελευσίνια μυστήρια και σε οργιαστικές Διονυσιακές τελετές. Σύμφωνα με τον Ψελλό είχε πέσει θύμα δύο ανευλαβών μοναχών από τη Χίο και μιας περίεργης γυναίκας, της Δοσίθεας, που τη θεωρούσε ημίθεο ή ένα είδος ιέρειας του Απόλλωνα του 11ου αι., προικισμένης με σπάνιες προφητικές ικανότητες’’

Beetlejuice, αν δεν κάνω λάθος δημοσίευσες το θέμα με σκοπό να δείξεις ότι οι Έλληνες ποτέ δεν έχασαν την εθνική τους συνείδηση. Το παραπάνω απόσπασμα είναι ένα ακόμη στοιχείο.
Επόμένως η συζήτηση δεν μπορεί να παραμείνει στο συγκεκριμένο εύρημα, αλλά μοιραία καταλήγει στο ποια ήταν η ‘’εθνική συνείδηση’’ των κατοίκων του Βυζαντίου και το ποιοι ήταν οι Ρωμιοί.
Το όλο θέμα είναι τεράστιο και έχει να κάνει με την πραγματική ταυτότητα και τους ιστορικούς και πολιτικούς παράγοντες που διαμόρφωσαν τη νεοελληνική εθνότητα. Σύντομα θα πάρω την πρωτοβουλία να το ανοίξω σε άλλο topic. Μέχρι τότε όμως πρέπει να δώσω μια αρχική τοποθέτηση εφόσον το έθιξες τόσο εσύ, όσο και ο Φώλαρχος.

Οι Ρωμαίοι του Βυζαντίου δεν ήταν Έλληνες, ούτε υπόδουλοι Έλληνες που πήραν το όνομα των κατακτητών τους. Ο όρος έχει παρεξηγηθεί αρκετά.
Μετά τον 3ο αιώνα Ρωμαίος δεν σήμαινε μόνο τον Ιταλικό, αλλά κάθε κάτοικο της αυτοκρατορίας. Επίσης μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού έχουμε ένα παγκόσμιο χριστιανικό Ρωμαϊκό κράτος με ελληνόφωνους και λατινόφωνους Χριστιανούς Ρωμαίους.
Στα πλαίσια αυτά οι πρώην Έλληνες έχασαν σιγά-σιγά την ελληνική τους συνείδηση και μετατράπηκαν σε ελληνόφωνους Ρωμαίους Χριστιανούς.
Μάλιστα όσο προχωράμε προς το τέλος της Βυζαντινής εποχής παρατηρούμε το εξής φαινόμενο: από τη μια ένας κύκλος Βυζαντινών λογίων, ατόμων των ανώτερων τάξεων και των εμπόρων, ‘’επανελληνίζεται’’ και χαρακτηρίζει το κράτος Ελληνικό, ενώ από την άλλη η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού έχει παγιώσει μια ‘’άλλη’’ συνείδηση, χριστιανική και οικουμενική.
Για το λαό λοιπόν Ρωμαίοι είναι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί του Χριστιανικού κράτους της Ρωμανίας. Και επειδή οι δυτικοί και λατινόφωνοι Ρωμαίοι έγιναν αιρετικοί και Φράγκοι, Ρωμαίοι είναι μόνο οι ελληνόφωνοι που έμειναν πιστοί στην Ορθοδοξία, γι’ αυτό και τη γλώσσα τους την ονόμασαν πολύ φυσικά ρωμαίικη!
Το τι πίστευαν για τους Έλληνες το έχει διατυπώσει ξεκάθαρα ο Κακριδής στο βιβλίο «Οι Αρχαίοι Έλληνες στη Νεοελληνική Λαϊκή Παράδοση». Με λίγα λόγια πίστευαν πως ήταν ένας προϊστορικός λαός, διαφορετικός από τους Χριστιανούς, που επειδή ήταν άπιστοι, ο Θεός τους αφάνισε.

Το πώς τελικά οι λόγιοι και οι ανερχόμενοι αστοί, επηρεασμένοι από τον Διαφωτισμό, κατόρθωσαν μετά τα 1700 να κάνουν τους Ρωμιούς να μην έχουν στο μυαλό τους για πατρίδα τη χαμένη αυτοκρατορία του γένους των Χριστιανών, αλλά την Ελλάδα, χρήζει ιδιαίτερης ανάλυσης.

Το «σενάριο» κάποιας μυστικής, «επίσημης», αναβίωσης των Ολυμπιακών αγώνων το 1048 (456η Ολ.) έχει βέβαια κάποιο ρομαντισμό αλλά είναι απίθανο. Πως θα μπορούσε να μείνει κρυφή η παρουσία πλήθους στην Ολυμπία;
Άρα ή επρόκειτο για αναβίωση οργανωμένη από μια μικρή παρέα «νοσταλγών» του αρχαιοελληνικού παρελθόντος, πράγμα πιθανότερο, ή ακόμα και για προσωπική υπόθεση, ενός και μόνο ανθρώπου που βρήκε το δίσκο, το έριξε «τιμητικά» και έγραψε την ημερομηνία με παλιομοδίτικο τρόπο. Πόσοι σήμερα γράφουν ονόματα μήνα αρχαιοελληνικά; Λίγοι, αλλά υπάρχουν. Αν τώρα ανακάλυπταν το ημερολόγιό τους χίλια χρόνια μετά και αν δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία (όπως στην περίπτωσή μας) τότε ίσως σκεφτόταν πως στην εποχή μας έτσι γράφουμε τους μήνες, πράγμα λάθος.
Κι όλα αυτά αποκλείοντας την πιθανότητας να είναι η επιγραφή πρόσφατη, κάτι που δεν μπορεί να αποκλειστεί αφού δεν υπάρχει τρόπος χρονολόγησης.

Υπό το φως της "ανακάλυψης" του Pertinax το πράγμα γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον.


ΥΓ. Η ιστορία του Ιωάννη του Ιταλού που ανέφερα υπάρχει στο 8ο & 9ο βιβλίο της Αλεξιάδας της Άννας της Κομνηνής.

Το συμπέρασμα του Φώλαρχου πως ήταν μια "παρέα" στην Ολυμπία το 1048 είναι αυθαίρετο.

Γνωρίζει κανείς σας για τον Ιουβενάλιο;Δυστυχώς δεν έχω τώρα μαζί μου την πηγή, αλλά περιπτώσεις "παγανισμού" έχουμε καθόλη τη διάρκεια του μεσαίωνα.Απλά επειδή αποσιωπούνται, ορισμένοι δυσκολεύονται να πιστέψουν πως ήταν πραγματικά δυνατόν να υπάρχουν σε τόσο προχωρημένη εποχή ολυμπιακοί αγώνες.
Οι τσάκωνες, μέχρι την τελευταία μέρα του βυζαντίου είχαν σαν σύμβολο τους την οκτάκτινη ΤΕΤΡΑΚΤΥ.Για όσους γνωρίζουν, η ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ήταν ένα Ελληνικό θρησκευτικό σύμβολο με ιδιαίτερη σημασία.Ακόμα, δεν σας είναι περίεργο το γιατί η Πελλοπόνησος και η Στερεά έμειναν μετά την έλευση του χριστιανισμού ξεχασμένες και υποβαθμισμένες επαρχίες του Ρωμαικού κράτους, ενώ η λογική θα υπαγόρευε το ακριβώς αντίθετο;

Επιπλέον

Συμφωνώ με τον beetlejuice.Αν και δε εγώ δεν έχω καταλάβει την έννοια του ρωμιού ως υπόδουλου, το σημαντικό (και σε αυτό που πρέπει να σταθούμε) είναι πως ο ρωμιός δεν είναι παρά ο Αμερικανός ή ο Σοβιετικός της εποχής του, ο υπήκοος του χριστιανικού Ρωμαικού κράτους που αποδέχεται τα επίσημα δόγματα του κράτους και τίποτα παραπάνω.Δηλαδή είναι είναι ένα έθνος δημιουργημένο-κατασκευασμένο από ένα κράτος και τίποτα παραπάνω.Ενώ οι Έλληνες ήταν ένα έθνος πέρα από κράτη.Δηλαδή κάτι εκ διαμέτρου αντίθετο.Εάν είναι "ανιστόρητη" η άποψη της ασυνέχειας μεταξύ της Ελληνικης και της χριστιανικής έποχής, τότε για ποιο λόγο οι ΙΔΙΟΙ οι χριστιανοί όρισαν ένα ξεκάθαρο ΟΡΙΟ μεταξύ των δύο εποχών, δίνοντας θρησκευτικό νόημα στον όρο Έλληνας;
Και σε ποια περίπτωση της ιστορίας έχει εμφανιστεί λαός να αγνοεί έως να υβρίζει το προηγούμενό του όνομα;(εάν έχει νόημα ένας λαός να αλλάξει το όνομα του, για ποιο λόγο άλλωστε
Δεν είναι λοιπόν διασπορείς διχόνοιας αυτοί οι οποίοι θέτουν τέτοια ερωτήματα, διότι τέτοια ερωτήματα είναι υπαρκτά, και αναμοχλεύονται συνεχώς από την ορθόδοξη εκκλησία.Η δήλωση του Μεταλλινού "δεν είμαι Έλληνας, είμαι ρωμιός" έχει μείνει στην ιστορία και ξύπνησε πάρα πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι και συνειδητοποίησαν πως αυτά τα ερωτήματα δεν είναι ακαδημαικά.