- ΡΥΠΟΓΟΝΟ ΝΕΦΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΦΑΛΙΑ ΜΑΣ.. - ΝΕΑ - Μέσα από το Διεθνές Internet
Σταυροδρόμι της παγκόσμιας ρύπανσης χαρακτηρίζει η εφημερίδα Ελευθεροτυπία την ανατολική Μεσόγειο, με βάση τα όσα έφερε στο φως το σχετικό πρόγραμμα με συντονιστή τον καθηγητή Τζος Λέλιβεντ του γερμανικού Ερευνητικού Ινστιτούτου Χημείας Max Planck υπό τη συμβολή πολυάριθμων πανεπιστημίων -μεταξύ των οποίων και του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών (ΕΠΕΧΗΔΙ) της Σχολής Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Η ρύπανση που συγκεντρώνεται στη Μεσόγειο προέρχεται σύμφωνα με τους ερευνητές από χώρες της δυτικής και ανατολικής Ευρώπης. Στην ανατολική Μεσόγειο έχει φθάσει πλέον το επικίνδυνο γκρίζο νέφος της Ασίας ταξιδεύοντας σε ύψος 8.000 μέτρων με τη βοήθεια των ινδικών μουσώνων, ενώ πρόσφατα ανιχνεύτηκαν και ρύποι προερχόμενοι από τη βόρεια Αμερική.
Οι εισαγόμενοι αυτοί ρύποι δημιουργούν, δε, με το άπλετο φως επικίνδυνο φωτοχημικό νέφος, ενώ τα αιωρούμενα σωματίδια στην περιοχή έχουν καταλυτική αρνητική επίδραση στις κλιματικές μεταβολές και στον κύκλο του νερού. Το καλακαίρι, μάλιστα, οι τιμές το όζοντος στην ανατολική Μεσόγειο ξεπέρασαν τα οριοθετημένα από την Ευρωπαϊκή Ένωση επίπεδα επικινδυνότητας.
Χάρηκα όταν διάβασα ένα θέμα οικολογικής αξίας και σημασίας. Τόσο ευαίσθητη και τόσο σημαντική η ισοροπία του περιβάλοντος για την ισοροπία της ανθρώπινης ύπαρξης.
Διαβάζοντας, αγαπητέ Πλωτινε, το άρθρο σκέφτηκα τα εξής:
Εφόσον υπάρχει αυτό το πρόβλημα, το οποίο είναι γνωστό και χωρίς να έχεις διαβάσει το άρθρο (ειδικά για όσους περνούν το καλοκαίρι τους στην Αθήνα!), πώς γίνεται οι Αθηναίοι να μην μπορούν να αποχωριστούν τα αυτοκίνητά τους ΟΥΤΕ στις 22/9 που είναι η Ημέρα των Αστικών Συγκοινωνιών για να μην επιβαρύνουν το περιβάλλον και να δείξουν την συμπαράστασή τους και την οικολογική τους συνείδηση (έστω και για μια ημέρα);
Πώς γίνεται να αγνοείται/παραβλέπεται η χρησιμότητα του ΜΕΤΡΟ σε αυτό το θέμα και να μην υπάρχουν χώροι στάθμευσης ώστε περισσότεροι άνθρωποι να το χρησιμοποιούν και να βοηθήσουν να ελαττωθεί το νέφος;
Μήπως θα έπρεπε να επαναλειτουργήσει η οθόνη που είχε τοποθετηθεί στην Ακαδημίας με τα ποσοστά καθημερινής μόλυνσης της ατμόσφαιρας - γιατί εξαρχής την αφαίρεσαν;
Θα φτιαχτούν ΚΑΠΟΤΕ ποδηλατόδρομοι στην Αθήνα, ώστε να μπορέσουμε όλοι - ή κάποιοι - να συμβάλλουμε στο να μειωθεί το νέφος;
Αυτές οι σκέψεις μου ήρθαν στο μυαλό φίλε Πλώτινε και μπράβο για την εξαιρετική επιλογή του άρθρου.
Συγνώμη αν σας κούρασα - δεν γράφω συχνά...
Φιλικά μια οικολογική (;) ψυχή
Always listen to your inner child
AGAPHTE PLWTINO EINAI ENA THEMA FWTIA TO ΡΥΠΟΓΟΝΟ ΝΕΦΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΦΑΛΙΑ ΜΑΣ..
ALLA DYSTHXWS GIA MIA MERA MONO APASXOLEI TON TYPO.
DEN POULAEI.
XEREIS FILE MOU MERIKES FORES MOU THYMIZEI ENA ANEKDOTO POU LEEI DEN TO ANAFEROUME ARA DEN EXOUME PROVLHMA.
BEBAIA POLLOI THA POUNE FTAIEI O KAIROS ... FTAEI O ENAS O ALLOS.
NOMIZW PWS POLLA ARXIZOUN NA ALLAZOUN STON KAIRO.
NOMIZW THYMOMASTE OLOI TIS FOVERES PLIMHRES STHN KEDRIKH EYRWPH.
TA STOIXEIA POU EIXAN PRIN APO 150 XRONIA EITAN TO MEGALHTERO YPSOS
STATHMIS NEROU APO TOTE POU ARXISAN NA TO METRANE.
TI KANOUME ????
MALLON TIPOTA.....
PERIMENONDAS THN KATASTROFH....
MIA ALLH PLHMHRA ??????
FILE PLWTINO MERIKES FORES MOU ERXETAI MIA TRELLH IDEA STO MIALO MOU .
MIPWS MERIKOI THELOUN EPITIDES NA GINOUN KATASTROFES ????
O LOGOS POIOS ???
EYXARISTW
** FWS PERISSOTERO FWS **
** EAN NIOSEIS THN SKIAS SOU NA FEYGEI MHN GYRISEIS PISW NA THN KOITAXEIS **
Εμείς ξέρουμε τούτο :
H ΓΗ δεν ανήκει στον άνθρωπο, αλλά,
ο άνθρωπος ανήκει στην Γή.
Κάθε κακό που βρίσκει την Γή, βρίσκει και τον άνθρωπο.
Και κάθε πλήγμα του ανθρώπου στο
υφάδι της ζωής είναι πλήγμα ενάντια στον εαυτό του.
ΣΗΑΤΛ ένας "άγριος" Ινδιάνος αρχηγός.
File PLWTINO ayta pou anafereis oloi oi laoi ligo poly ta exoun anaferei gia thn armonia pou prepei na yparxei metaxy fyshs kai anthropou.
Pou zoume kai yparxoume se auto to peribalon.
Alla nomizw pws to problhma mas den einai ti eipan oi laoi prin apo aiwnes kai kala ta eipan.
To MEGA gia mena thema einai ti kanoume shmera ????????
Ti kanoume file mou PLWTINE ?????
Kai GIATI GINETAI H KATASTROFH THS FYSHS ?????
MIPWS YPARXEI KAPIOS LOGOS ????????
Tha eithela filoi mou mia apandhsh.
EYXARISTW
** FWS PERISSOTERO FWS **
** EAN NIOSEIS THN SKIAS SOU NA FEYGEI MHN GYRISEIS PISW NA THN KOITAXEIS **
Ο λόγος της καταστροφής της φύσης ωφείλεται στο μοντελο του πολιτισμού μας, που θέλει τον άνθρωπο ξεκομμένο απο την φύση. Όλα για την υλική ευημερία, το αντίτοιμο αμελητέο...Η φύση υπάρχει (έως πότε?)
χωρίς αντίτοιμο για εμάς...
FILE PLWTINO EXEIS DIKIO PWS KATI PREPEI NA KANOUME KAI MALISTA
SE SYGEDROTIKO EPIPEDO 'MAZIKO' KAI ASFALWS O KATHENAS MONOS TOU.
ALLA MAZI ME TA ALLA AYTO POU RWTHSA EINAI MIPWS YPARXEI KAI KANENAS ALLOS LOGOS GIA THN MAZIKH KATA THN GNWMH MOU KAI RAGDEA EPIDINWSH THS KATASTROFHS TOU PLANHTH MAS.
EYXARISTW
** FWS PERISSOTERO FWS **
** EAN NIOSEIS THN SKIAS SOU NA FEYGEI MHN GYRISEIS PISW NA THN KOITAXEIS **
Ενα άρθο απο το περιοδικό ΑΡΔΗΝ
http://www.ardin.gr/teuxos37/ntasios.htm
File ΠΛΩΤΙΝΟ.
THA EITHELA APO ESENA EAN EINAI DYNATON SE KATI POU SE RWTHSA KAI STH PROHGOYMENH APANDHSH MOU.
FILE PLWTINO MERIKES FORES MOU ERXETAI MIA TRELLH IDEA STO MIALO MOU .
MIPWS MERIKOI THELOUN EPITIDES NA GINOUN KATASTROFES ????
O LOGOS POIOS ???
THA EITHELA THN GNWMH SOU SE AYTO.
NOMIZEIS PWS O MONOS LOGOS KATASTROFHS TOU PLANHTH MAS EINAI H POREIA TOU POLITISMOU MAS ?????
EYXARISTW
** FWS PERISSOTERO FWS **
** EAN NIOSEIS THN SKIAS SOU NA FEYGEI MHN GYRISEIS PISW NA THN KOITAXEIS **
FILE ΠΛΩΤΙΝΟ ISWS DEN EKANA SWSTH THN APANTHSH MOU...
ISWS MERIKOI NA BOROUN NA ANAPNEYSOUN KAI KAPWS PIO MOLYSMENO
AERA.... H KALHTERA MONO MOLYSMENO.
EYXARISTW
** FWS PERISSOTERO FWS **
** EAN NIOSEIS THN SKIAS SOU NA FEYGEI MHN GYRISEIS PISW NA THN KOITAXEIS **
θα θέσω ένα ζήτημα σημαντικό που αφορά την αρχαία ελληνική θρησκεία, φιλοσοφία και μεταφυσική. Είναι πολύ επίκαιρο το ερώτημα αν πρέπει να υπάρχει μονοθεϊσμός, πολυθεϊσμός ή πανθεϊσμός. Βρισκόμαστε συνεχώς μπροστά σε αντιπαραθέσεις για αυτό το ερώτημα.
Βέβαια δεν ξέρω αν αλλάζει κάτι στην ζωή κάποιου η απάντηση σε αυτό το ερώτημα; Ή αν η απάντηση και η συνεπής εφαρμογή κάποιας από αυτές τις κοσμοθεωρίες μπορεί να κάνει την κοινωνία μας καλύτερη.
θα δώσω κάποια αποσπάσματα από έναν αγαπητό μου φιλόσοφο τον "Πλωτίνο" που θίγουν το φιλοσοφικό ζήτημα του Θεού (και κάποια από τον Πρόκλο) Ο Πλωτίνος θεωρείται ένας από τους αδιαμφισβήτητους Εθνικούς Φιλοσόφους και οι μεταγενέστεροι του Έλληνες φιλόσοφοι μιλάνε για αυτόν με σεβασμό δίνοντας κύρος στις διδασκαλίες του. Έτσι τολμώ να τον θεωρήσω ως έναν επίσημο πνευματικό άνθρωπο που πρεσβεύει το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και το υπερασπίζει φιλοσοφικά. Ο Πρόκλος είναι ο προτελευταίος διευθυντής της Πλατωνικής Ακαδημίας και προσπάθησε να διασώσει την αρχαία ελληνική φιλοσοφία σε δύσκολους καιρούς
Πάνω σε αυτά τα αποσπάσματα και στις διδασκαλίες θα ήθελα να τοποθετηθούν όσοι θέλουν για να πουν τις απόψεις τους. Ειναι λίγο "βαριά" αλλά τι να κάνουμε; Έτσι ήταν πάντα η φιλοσοφία. Ζητάω προκαταβολικά συγνώμη σε όσους θεωρούν κουραστικό το μήνυμά μου και το θέμα μου, αλλά τους δίνεται η ευκαιρία καθημερινά να ανοίξουν οποιοδήποτε θέμα σε οποιοδήποτε forum και να ξεκινήσουν μία συζήτηση όπως θέλουν αυτοί, ορίζοντας αυτοί το πλαίσιο.
Σε αυτό το topic ας γράψουν όσοι νομίζουν ότι θέλουν να βοηθήσουν να γνωρίσουμε λίγο περισσότερο την ιδέα, την έννοια και την λειτουργία αυτού που ονομάζουμε ΘΕΟΣ
Οι τίτλοι στα αποσπάσματα είναι δικοί μου (όχι του "Πλωτίνου", δυστυχώς δεν μπορώ να πάρω την άδειά του για αυτό 
quote:.
ΠΛΩΤΙΝΟΣΜΟΝΟΘΕΪΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΘΕΪΣΜΟΣ
Αλλά αυτός θα έρθει φέρνοντας και τον κόσμο του μαζί με όλους τους Θεούς μέσα σε αυτόν, ως Ένας που όμως είναι και όλοι, και καθένας από αυτούς είναι όλοι συνυπάρχοντας σε μια ενότητα. Σύμφωνα με τις δυνάμεις τους είναι διαφορετικοί αλλά σύμφωνα με εκείνη την ενότητα πολλαπλής δύναμης όλοι αυτοί είναι Ένας, ή μάλλον ο Ένας είναι όλοι αυτοί. (…) Αντίθετα εκείνος είναι μια παντοδυναμία, η οποία προχωρεί επ' άπειρο και είναι επ' άπειρο δυνατή (V 8,9).
ΤΟ ΕΝΑ ΩΣ ΔΕΝΔΡΟ
"Τι είναι λοιπόν το Ένα; Είναι η συνθήκη για την δυνατότητα των πάντων ["δύναμις των πάντων"]. Εάν αυτή δεν υπήρχε, τότε δεν θα υπήρχαν ούτε τα πάντα, και ούτε ο νους θα ήταν η πρωταρχική και ολόκληρη ζωή. Αλλά αυτό που υπερβαίνει την ζωή, είναι η αιτία της ζωής, γιατί η ζωική ενέργεια που συγκροτεί τα πάντα δεν είναι κάτι πρώτο, αλλά κατά κάποιο τρόπο αναβλύζει σαν από μια πηγή (…).Φαντάσου μία πηγή που δεν έχει καμία άλλη προέλευση αλλά δίνει ολόκληρο τον εαυτό της στα ποτάμια. Κι όμως δεν καταναλώνεται από αυτά τα ποτάμια αλλά παραμένει αυτή η ίδια μέσα σε ηρεμία, ενώ τα ποτάμια που προκύπτουν από αυτήν, παραμένουν κατ' αρχήν επί ένα διάστημα μαζί, προτού διαρρεύσουν άλλο εδώ κι άλλο εκεί. Ήδη όμως κάθε ποτάμι γνωρίζει πού θα εκβάλλει τα ρεύματά του. Ή φαντάσου ένα τεράστιο δένδρο, του οποίου η ζωική δύναμη διατρέχει ολόκληρο το δένδρο, αλλά η αρχέγονη αιτία παραμένει εντός αυτής και δεν διασκορπίζεται σε όλο το δένδρο. Έχει εγκαθιδρυθεί, κατά κάποιο τρόπο, μέσα στην ρίζα. Αυτή η αρχέγονη αιτία παρέχει έτσι στο δένδρο ολόκληρη την ζωή του μέσα στην πολλαπλότητά της, αλλά η ίδια η αρχέγονη αιτία παραμένει ακίνητη, γιατί αυτή δεν είναι πολλαπλή, αλλά αρχέγονη αιτία της πολλαπλής ζωής." ΠΛΩΤΙΝΟΣ, Το μεγάλο βιβλίο, ΙΙΙ 8,10.
ΠΛΩΤΙΝΟΣ -Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ "ΕΝΟΣ" ΩΣ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΚΑΙ ΩΣ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ.
ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ "ΕΝΟΣ" ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΑΠΕΙΡΗ ΑΡΧΗ."Είναι λοιπόν αξιοθαύμαστο, πώς εκείνος δεν έχει έρθει κι όμως παρίσταται, δεν είναι πουθενά κι όμως δεν υπάρχει τίποτα όπου να μην είναι. Σίγουρα μπορεί κανείς να απορεί γι' αυτά, αλλά ο γνώστης θα απορούσε αν τα πράγματα ήταν αντίθετα...
...Ενώ όμως τα περιέχει [το Εν], χωρίς να περιέχεται από αυτά, δεν υπάρχει τίποτε όπου να μην είναι, γιατί εάν αυτό δεν παρίσταται, δεν μπορεί να τα περιέχει. Εάν αφετέρου δεν περιέχεται, τότε δεν παρίσταται. Άρα παρίσταται και δεν παρίσταται, δεν παρίσταται επειδή δεν περιλαμβάνεται, εφόσον αντίθετα είναι ελεύθερο από όλα, δεν εμποδίζεται από τίποτα στο να παρίσταται. Γιατί εάν εμποδιζόταν ως προς αυτό, θα περιοριζόταν από κάτι άλλο, και όσα είναι μεθύστερα, θα έμεναν αμέτοχα τούτου. Ο θεός, δηλαδή, θα έφτανε μόνο ως εκεί, και ούτε θα ήταν πια αυτεξούσιος αλλά θα ήταν δούλος όσων είναι μεθύστερα...
... Είναι Ένα επειδή είναι το απλό και το πρώτο. Είναι το πρωταρχικό ["αρχή"] γιατί από αυτόν πηγάζουν τα πάντα. Από αυτόν η πρώτη "κίνηση" γιατί μέσα του δεν υπάρχει κίνηση, από αυτόν η "ακινησία" γιατί αυτός ο ίδιος δεν την χρειάζεται. Αυτός ούτε κινείται, ούτε ακινητεί. Δεν έχει κανένα τόπο, όπου θα μπορούσε να σταθεί, ούτε κάπου να κινηθεί, γύρω από τί ή προς τί ή μέσα σε τί θα μπορούσε να κινηθεί; Αφού είναι ο πρώτος...
...Ούτε είναι πεπερασμένος. Γιατί από ποιον θα μπορούσε να περιοριστεί; Αλλά ούτε απεριόριστος με το νόημα του μεγέθους, γιατί προς τα πού να επεκταθεί, και τί θα ήθελε έτσι να αποκτήσει, αφού δεν χρειάζεται τίποτε; Αντίθετα αυτός κατέχει την απεραντοσύνη ως δύναμη, γιατί δεν αλλοιώνεται ποτέ και ούτε θα ελαττωθεί, αφού και τα μη ελαττωματικά μόνο χάρη σε αυτόν υπάρχουν" ΠΛΩΤΙΝΟΣ, Το Μεγάλο Βιβλίο, V, 5-10.
ΠΛΩΤΙΝΟΣ - ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΓΕΝΝΗΜΑΤΩΝ. ΓΑΙΤΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΙΑΦΩΝΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ;
"Η κατεξοχήν επιδίωξή τους [των ανθρώπων] αφορά το Πρώτο (το Καλό). Όσον αφορά το ωραίο ανταγωνίζονται και φιλονικούν, γιατί ξέρουν ότι αυτό είναι μόνο ένα επιγέννημα όπως και αυτοί οι ίδιοι. Μοιάζουν με έναν ύστερο γιο του βασιλιά που εγείρει αξίωση για ίση τιμή με τον πρώτο του γιο, επειδή τάχα κατάγεται από τον ίδιο πατέρα" (V, 5,12).
Η υποβίβαση και η πρόοδος των θεών οδηγεί στο πλήθος. Ομοιότητα, συνέχεια, τάξη.
ΠΡΟΚΛΟΣΠρόταση 125: Κάθε Θεός από όποια τάξη αρχίσει να φανερώνει τον εαυτό του, προχωρεί μέσω όλων των κατωτέρων του, πληθύνοντας πάντοτε και διαιρώντας τις μεταδόσεις του, διατηρώντας, όμως, την ιδιότητα της ίδιας του της υπόστασης. (…) Γιατί καθώς οι πρόοδοι γίνονται με υποβίβαση (ύφεσις) πληθύνονται παντού τα πρώτα στην κατώτερη βαθμίδα των δεύτερων και όσα παράγονται δέχονται τη σειρά τους σύμφωνα με την ομοιότητα που έχουν προς όσες αιτίες τα παράγουν. Έτσι το σύνολο είναι κάπως το ίδιο, διαφέρει όμως το παραγόμενο από αυτό που μένει και φαίνεται αλλιώτικο εξαιτίας της υποβίβασης, δεν απομακρύνεται όμως από αυτό που μένει εξαιτίας της συνέχειας…
Η συμπάθεια ως η σχέση αιτίας - αιτιατού. Η μη αναγκαιότητα χώρου για τους θεούς
Πρόταση 140: Όλες οι δυνάμεις των θεών, ξεκινώντας από ψηλά και προχωρώντας διαμέσου των ίδιων των ενδιάμεσων, φτάνουν ως τα τελευταία όντα και τους γύρω από τη γη τόπους. (…) Εξάλλου δεν έχουν ανάγκη από τόπους και διαστήματα εξαιτίας της υπερβατικότητάς τους, που τις αποσυσχετίζει από τα πάντα και τις κάνει να ξεπερνούν τα πάντα και εξαιτίας της παρουσίας τους σε όλα και της ασυμμιξίας τους ωστόσο με αυτά. (…)
Απλώνουν λοιπόν τον εαυτό τους από τα άνω μέχρι τα τελευταία. Για αυτό και σε αυτά υπάρχουν αντανακλάσεις των πρώτων-πρώτων και υπάρχει μια συμπάθεια ανάμεσα σε όλα τα πράγματα αφού τα δεύτερα προϋπάρχουν στα πρώτα και τα πρώτα αντανακλώνται στα δεύτερα.
quote:
Οι τίτλοι στα αποσπάσματα είναι δικοί μου (όχι του "Πλωτίνου", δυστυχώς δεν μπορώ να πάρω την άδειά του για αυτό
Βεβαιως και έχεις την άδεια μου, αγαπητέ ΘΏΤ, ...
Χε, χε Αστειεύομαι βέβαια, αλλά πραγματικά χαίρωμαι γιατί πάντα διαλέγεις φοβερά αποσπάσματα και πολύ συχνά του αγαπημένου μου Πλωτίνου...
Ας μου επιτραπεί να Μακρηγορήσω και εγώ λίγο.
Εγώ πιστεύω ότι πίσω από την φαινομενική πολυθεΐα της Ελληνικής μυθολογίας οι αρχαίοι Έλληνες πάντα αναγνώριζαν μία δημιουργική αρχή, είτε ως Χάος, είτε ως ΜΗ ΟΝ, είτε ως Αγαθό είτε ως ΕΝ. Αλλά και στην ιεραρχία των Θεοτήτων του Ολύμπου αναγνώριζαν έναν αρχηγό είτε ως Ουρανό, είτε ως Κρόνο ή Χρόνο, δηλώνοντας την αρχή κινήσεως του σύμπαντος, είτε σαν Δία ή Ζήνα, (για να εκφράσουν ότι χάρις σε αυτόν ζούμε) που κυβερνούσε τον κόσμο βοηθούμενος από επιμέρους δυνάμεις. Ο Όλυμπος δεν ήταν παρά ένα σύμβολο των διαφόρων δυνάμεων μέσα στην ενότητα του Ύπατου Νου.
Οι πρώτοι που μίλησαν για την μία και μοναδική αρχή Θεό ήταν οι Ορφικοί, όπως αποδεικνύεται και από το ακόλουθο απόσπασμα:
«Ένας βασιλεύς-κύριος υπάρχει αυτογέννητος κι όλα όσα έχουν δημιουργηθεί, είναι γεννήματα αυτού του Ενός. Και αυτός ο βασιλεύς περιφέρεται μέσα στα δημιουργήματα το και δίνει το καλό και το κακό», « Ο Ζεύς έγινε πρώτος, ο Ζεύς και τελευταίος, ο Ζεύς είναι η κεφαλή, ο Ζεύς και το μέσον, από τον Δία γεννήθηκαν τα πάντα. Ο Ζεύς γεννήθηκε αρσενικός, ο Ζεύς υπήρξε η αθάνατη νύφη. Ο Ζεύς είναι το στήριγμα της γης και του έναστρου ουρανού. Ο Ζεύς είναι το θεμέλιο της θάλασσας, ο ήλιος και η σελήνη. Είναι ένα κράτος, ένας Θεός, ο μέγας κύριος των πάντων. Είναι η φωτιά και το νερό η γη και ο αιθέρας, η νύχτα και η ημέρα, η Μήτις και ο Ερωτας με τις πολλές χαρές. Όλα αυτά βρίσκονται μέσα στο σώμα του μεγάλου Δία».
Αργότερα ο Ξενοφάνης δίδασκε ότι μέχρι ο άνθρωπος να γίνει αληθινά φιλόσοφος, οι Θεοί του είναι καταδικασμένοι να παίρνουν και να ξαναπαίρνουν ανθρώπινη μορφή… Ο μονοθεϊσμός των αρχαίων Ελλήνων που προηγείται της πολλαπλότητας αναγνωρίζεται σε πολλά αποσπάσματα αρχαίων Έλληνων φιλοσόφων Π.χ στον Πλάτων :
«Πίσω από κάθε καθορισμένη ύπαρξη και δευτερεύουσα Αιτία ,πίσω από κάθε νόμο, ιδέα και αρχή υπάρχει μια Διάνυα ή Νους η πρώτη αρχή όλων των αρχών, η υπέρτατη ιδέα στην οποία βασίζονται όλες οι άλλες ιδέες. Ο μονάρχης και νομοθέτης του σύμπαντος, η υπέρτατη ουσία από την οποία τα πάντα αντλούν την ύπαρξη και την ουσία τους, η πρώτη και αποτελεσματική αιτία κάθε τάξης, αρμονίας, ομορφιάς, τελειότητας και καλοσύνης που διακατέχει τι σύμπαν»,
τον Θαλή :«Το παλαιότερο από τα όντα είναι ο Θεός, διότι είναι αγέννητος»,τον Εμπεδοκλή :«Διπλή ιστορία θα σου πω. Κάποτε από τα πολλά βγήκε το ένα και από Το ΕΝΑ τα πολλά" , τον Ηράκλειτο:
«Εκ των πάντων εν και εξ ενός τα πάντα", τον Πλούταρχο:
«Ένας είναι ο Λόγος που διευθύνει το Σύμπαν και μία η Πρόνοια η οποία το κυβερνά.», δεν υποστηρίζουμε ότι υπάρχουν άλλοι θεοί σ' άλλους λαούς και διαφορετικοί σ' άλλους ούτε βαρβάρους ούτε Έλληνες θεούς, ούτε νότιους ούτε βόρειους. Αλλ' όπως ο ήλιος, και η σελήνη, ο ουρανός και η γη και η θάλασσα είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους, αλλά ονομάζονται αλλιώς από άλλους και διαφορετικά από άλλους, έτσι ένας είναι ο Λόγος που διευθύνει το σύμπαν και μια η Πρόνοια, η οποία το κυβερνά....», τον Επίκουρο: «Οι Θεοί δεν είναι πολλοί , όπως πολλοί νομίζουν, και δεν είναι ασεβής όποιος αμφισβητεί αυτά που οι πολλοί πιστεύουν για τους θεούς. Ασεβής είναι αντίθετα, αυτός που πιστεύει για τους θεούς ότι και οι πολλοί , γιατί δεν έχουν αληθινές γνώσεις αλλά εντυπώσεις». Αλλά και στους διαλόγους του Ερμή του Τρισμέγιστου «Αρχή των όντων είναι ο Θεός και νους και φύση και ύλη και όλα αυτά με σοφία εις δείξιν όλων. Ο θεός δεν είναι νους, αλλά όμως είναι ο αίτιος της υπάρξεως του Νου. Δεν είναι πνεύμα, αλλά ο αίτιος της υπάρξεως του πνεύματος. Ούτε φως είναι, αλλά ο αίτιος της υπάρξεως του φωτός. Ο Θεός είναι ο μη υπάρχων από κανένα, εν τούτοις είναι ο αίτιος της υπάρξεως όλων των όντων.'
Πρέπει κάποιος να ασχοληθεί σε βάθος με τα αρχαία κείμενα, για να αντιληφθεί το «ένας» και «πολλοί» είναι έννοια αριθμητική, που μικρή αξία έχει στον υπεραισθητό κόσμο. Είναι διάκριση που έγινε στην προσπάθεια ερμηνείας του «Πνεύματος του Θεού», κατατάσσοντας το σε λογικές κατηγορίες. Ο μυημένος όμως στα μυστήρια αντίκριζε ταυτόχρονα τον Θεό και τους Θεούς. «Ο λατρεύων τους θεούς λατρεύει τον θεόν», έλεγε ο Πλωτίνος. Ο Θεός δεν έχει καμία νοητή ιδιότητα, προσέθετε. Είναι πέραν του νοητού, αδιανόητος και αδιάγνωστος. Όλες οι αμέτρητες θεϊκές δυνάμεις, που γεμίζουν τον κόσμο, δεν είναι βέβαια ανεξάρτητες μεταξύ τους. Τα πάντα λειτουργούν αρμονικά, διότι μία είναι η θεία ουσία του κόσμου. Γι' αυτό, δεν υπάρχει επίσης αντίφαση μεταξύ Θεϊσμού και Πανθεϊσμού, αφού, όπως επισημαίνει ο Πλωτίνος, ο Θεός υπέρκειται των πάντων (Θεϊσμός), αλλά ταυτοχρόνως περιλαμβάνει και τα πάντα (Πανθεϊσμός). Οι μυριάδες θεϊκές δυνάμεις, που γεμίζουν τον κόσμο μας, μολονότι συμβαίνει συχνά και να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, είναι εκφάνσεις και βουλήσεις του Ενός.
Οι ‘Έλληνες για να εκφράσουν την Θεία ουσία χρησιμοποιούσαν σαν σύμβολο τον κύκλο, λόγω της διπλής της ιδιότητας ενότητας και απείρου. Η Θεότητα είναι η πρωταρχική ουσία, η αιώνια, από την οποία προήρθαν τα πάντα. Η εκδηλωμένη Ζωή είναι η διάσπαση του Ενός στα πολλά και η επανασύνδεση των πολλών στο Ένα. Τα πάντα στο σύμπαν κινούνται σε κύκλους, έτσι και ο κύκλος της ζωής είναι μια κίνηση που έχει την ρίζα του στην πνευματική όψη του κόσμου, εκτινάσσεται στην άλλη όψη της ύλης και τελικά επιστρέφει στο σημείο από το οποίο πήγασε. Γεωμετρικά είναι το σημείο στο κέντρο του κύκλου από το οποίο δημιουργική δύναμη διαδίδεται ανεξάντλητα μέχρι την περιφέρεια του κύκλου, χωρίς αρχή και τέλος
« στην περιφέρεια του κύκλου η αρχή και το πέρας συμπίπτουν», - Ηράκλειτος.
Αυτός ο κύκλος της ζωής συμβολίζεται από τους αρχαίους Έλληνες και με το φίδι που δαγκώνει την ουρά του, στο κέντρο του οποίου έγραφαν ΕΝ ΤΩ ΠΑΝ.
Το Παν αυτό ακριβώς επειδή είναι Εν κινδυνεύει να θεωρηθεί ως Μηδέν. -Και εδώ ερχόμαστε στο σημείο που αναφέρι ο φίλος ΑΕΝΑΟΣ.. - Μόνον εκ παραβολής και αντιδιαστολής προς άλλα πράγματα αντιλαμβανόμαστε ότι το παν ελάχιστα απέχει από το μηδέν.
«λένε ότι στοιχεία μεν έιναι το πλήρες και το κενό, αποκαλούντες το ένα ΟΝ και το άλλο ΜΗ ΟΝ , απο αυτά το μεν πλήρες και το στερεόν, το ΟΝ , το δε κενόν και αραιόν, το ΜΗ ΟΝ. Για αυτό ισχυρίζονται ότι το ΟΝ δεν έχει περισσότερο αληθινή ύπαρξη απο το μη ον, διότι όυτε το κενό είναι λιγότερο πραγματικό απο το σώμα.. Αυτά είναι τα υλικά αίτια των όντων..»-ΛΕΥΚΙΠΟΣ
Η ουσία του ΕΝ θα έμενε αιωνίως άγονη ακίνητη, εάν δεν ενεργοποιούταν αυτόνομα η δημιουργός αρχή που θα προκαλούσε την εκπόρευση της αντικειμενικής ύπαρξης.
«ούτε ήταν ούτε θα είναι, επειδή το τώρα είναι και το πάν, ένα και συνεχές. Γιατί ποια αφετηρία του μπορεί κανείς να αναζητήσει;» -Παρμενίδης .
Ο άπειρος κύκλος κάποια στιγμή δονείται και αποκτά κέντρο και έτσι ορίζεται ένα κάπου και ένα κάποτε.
Σήμερα όπως παρακολουθούμε και στο forum μας, υπάρχει μεγάλη διαμάχη γύρω από το ζήτημα μονοθεισμού –πολυθεϊσμού. Το θέμα αντίληψης και πολύ περισσότερο λατρέιας του Θείου είναι πραγματικά δύσκολο, όταν μάιστα κάτι τέτοιο το δηλώνει ο Πλάτων ίσως για εμάς είναι ακατόρθωτο..
«Τώρα, το να ανακαλύψεις το Δημιουργό και Πατέρα του σύμπαντος είναι πραγματικά δύσκολο, και τότε, έχοντας ανακαλύψει αυτόν, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να κατανοήσουν, είναι αδύνατο" Πλατων
ενώ και ο "original" ΤΗΟΤΗ δήλωνε στον Ασκληπιό:
«Καμία σκέψη μας δεν θα μπορούσε να δεχτεί το Θεό, καμία γλώσσα δε θα μπορούσε να τον προσδιορίσει. Αυτό που είναι ασώματο, αόρατο, άμορφο είναι αδύνατο να γίνει κατανοητό από τις αισθήσεις μας, αυτό που είναι αιώνιο είναι αδύνατο να μετρηθεί από το μικρό μέτρο του χρόνου. Άρα ο Θεός είναι άφατος. Ο Θεός μπορεί πράγματι, να μεταδώσει σε μερικούς εκλεκτούς την τέχνη να υπερβούν τα φυσικά πράγματα για να παρατηρήσουν μιαν ακτίνα της υπέρτατης τελειότητας του, αλλά αυτοί οι εκλεκτοί δε βρίσκουν τα κατάλληλα ακριβώς λόγια για να μεταφέρουν σε λαϊκή γλώσσα το άυλο όραμα που τους έκανε να ανατριχιάσουν. Εξηγούν στην ανθρωπότητα τις δευτερεύουσες αιτίες των δημιουργιών που περνούν κάτω από τα μάτια τους, όπως οι εικόνες της παγκόσμιας ζωής αλλά η αρχική αιτία παραμένει σκεπασμένη και δε θα μπορέσουμε να την καταλάβουμε παρά μόνο διασχίζοντας το θάνατο….».
Πρόσωπικά όπως έχω ξαναγράψει πιστέυω ότι σημασία έχει πως «βιώνει» κανείς το θείο μέσα του. Εξάλλου το Αγαθό, το «άρρητο» για τους αρχαίους Έλληνες, από όπου τα πάντα προήλθαν, μπορούμε να το προσεγγίσουμε μόνο αφαιρετικά, να πούμε δηλαδή τι ΔΕΝ είναι και ΟΧΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ. Και αυτό γιατί η σκέψη μας, μας περιορίζει, το ΠΑΝ δεν μπορεί να περάσει στην απειροσύνη γιατί η απειροσύνη προϋποθέτει την απεριόριστη έκταση κάποιου, και την διάρκεια αυτού του «κάτι». Πως μπορούμε λοιπόν να το λατρέψουμε; Από την άλλη με πιο κριτήριο μπορούμε να επιλέξουμε ποια Θεία απορροή είναι καλύτερη από την άλλη; Ένας τέτοιος θεός δεν μπορεί να είναι ούτε άπειρος ούτε απόλυτος, αλλά πρέπει να είναι πεπερασμένος, «ανθρώπινος» πεπερασμένος και σχετικός μέσα στον χώρο-χρόνο.
Ίσως τελικά για αυτό τον λόγο, ήταν τόσο σημαντική η Δελφική εντολή ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ, η υπενθύμιση δηλαδή ότι μετέχουμε του Θείου, ότι ο κάθε άνθρωπος έχει έναν θεό μέσα του, όχι έξω από τον αυτόν, μια άμεση ακτίνα από το Απόλυτο, μία ουράνια ακτίνα από το Ένα. Όπως γράφει και ο Επίκτητος στις διατριβές:(Απόσπασμα που "έκλεψα" απο τον Θώτ)
«Παντού κουβαλάς μαζί σου έναν Θεό, ταλαίπωρε και το αγνοείς. Νομίζεις ότι μιλάω για εξωτερικό Θεό, από ασήμι και χρυσάφι; Μέσα σου τον κουβαλάς και δεν αντιλαμβάνεσαι ότι τον μολύνεις με ακάθαρτες σκέψεις και βρομερές πράξεις. Μπροστά σε άγαλμα του Θεού δεν θα τολμούσες να κάνεις τίποτε από όσα κάνεις.
Αλλά μπροστά στον ίδιο τον Θεό που έχεις μέσα σου, που τα πάντα εποπτεύει και ακούει, δεν κοκκινίζεις που τα σκέφτεσαι και τα κάνεις, εσύ που αγνοείς την ίδια σου την φύση και προκαλείς την θεία οργή».
ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΦΙΛΟΙ
Θα ήθελα να εκφράσω την άποψη μου επάνω στη νέα συζήτηση που ξεκινά με βάση αυτό που αναφέρει παραπάνω ο φίλος ΤΗΟΤΗ που ξεκίνησε αυτή τη συζήτηση και όχι με βάσει το τίτλο της συζήτησης ο οποίος παραπέμπει κυρίως σε ανάλυση ιστορικών πηγών και γεγονότων.
Ξεκινώντας και λόγω έλλειψης χρόνου θέλω να ξανααναφέρω ένα τμήμα που διάβασα από τη τοποθέτηση του φίλου Πλωτίνου και το οποίο πραγματικά περιγράφει με πολύ όμορφο τρόπο αυτό που και εγώ θα ήθελα να πω :
«Παντού κουβαλάς μαζί σου έναν Θεό, ταλαίπωρε και το αγνοείς. Νομίζεις ότι μιλάω για εξωτερικό Θεό, από ασήμι και χρυσάφι; Μέσα σου τον κουβαλάς και δεν αντιλαμβάνεσαι ότι τον μολύνεις με ακάθαρτες σκέψεις και βρομερές πράξεις. Μπροστά σε άγαλμα του Θεού δεν θα τολμούσες να κάνεις τίποτε από όσα κάνεις.
Αλλά μπροστά στον ίδιο τον Θεό που έχεις μέσα σου, που τα πάντα εποπτεύει και ακούει, δεν κοκκινίζεις που τα σκέφτεσαι και τα κάνεις, εσύ που αγνοείς την ίδια σου την φύση και προκαλείς την θεία οργή».
***** Πιστεύω πάντως ότι θα έπρεπε να είμαστε περισσότερο προσεχτικοί σε θέματα που αφορούν σε ιστορικά γεγονότα που καθρεφτίζουμε στην σημερινή πραγματικότητα. Δεν υπάρχει ο όρος ελληνική θρησκεία αλλά αρχαιοελληνική θρησκεία η οποία αποτελεί ιστορικό και όχι σημερινό δεδομένο και γεγονός. Και εννοώ για τη πλειοψηφία, γιατί όταν λέμε ελληνική χαρακτηρίζουμε το σύνολο ή τη πλειοψηφία του σημερινού ελληνικού κόσμου.Ελπίζω αυτός ο τίτλος να μη πυροδοτήσει καμιά «συζήτηση» τύπου ποιος φταίει για όλα και ποιος για τα μισά.
quote:από δω θα βγήκε και το περίφημο: "δεν έχει το Θεό του"
...Παντού κουβαλάς μαζί σου έναν Θεό, ταλαίπωρε και το αγνοείς...
Μήπως πρέπει να το κάνουμε "δε ξέρει το Θεό του";Θέλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στον (νεο)ΠΛΩΤΙΝΟ για τον κόπο που έκανε να συγκεντρώσει όλες αυτές τις πληροφορίες και να τις εκθέσει. Βέβαια, έβαλε έτσι πολύ ψηλά τον πήχυ στην συζήτηση και ποιος θα τολμήσει τώρα να αγωνιστεί...
Πάντως, όσο περισσότερο περιγράφει κανείς το Θεό, τόσο λιγότερο τον προσδιορίζει. Όσο προσπαθεί με ιδέες να προσεγγίσει το αφηρημένο, τόσο περισσότερο απομακρύνεται. Όσο πιο βέβαιος είναι κανείς, τόσο περισσότερο πλανάται.
Χάριν της Δημοκρατίας, παραθέτω και την άποψη ενός φίλου που ρώτησα μια φορά: "ΑΑααα!! ο Θεός; είναι αυτός που αφού τα ξεκίνησε όλα είπε αντίο και συγνώμη για την ενόχληση". Παρόλο που δε τη συμμερίζομαι να δώσουμε βήμα και στα μικρά κόμματα...
Γενικά πάντως μιλώντας, ο Πολυ- & Παν-θεϊσμός στις περισσότερες μορφές που τους γνωρίζουμε ταυτίζονται με την ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΕΙΑ χωρίς να κάνει κανείς -πιστεύω από υπερηφάνεια- τον κόπο να κοιτάξει βαθύτερα. Γιατί εκεί θα έβρισκε τον Ένα Θεό. Και μετά θα έπρεπε να βγουν τα συμπεράσματα που εκθρονίζουν τους ενθρονισμένους ειδήμονες από την διαβόητη ασφάλεια που απολαμβάνουν αναμασώντας την σπουδαιότητα μιας κοσμοθεωρίας στην οποία ο ΕΑΥΤΟΥΛΗΣ τους είναι το κέντρο.
Αθανάτων το ζειν. Bίος θνητών, σπουδή θανάτου.
1. Σίγουρα οι ανωτέρω όροι δεν υπήρχαν στην αρχαία Ελλάδα. Τότε κανένας δε χαρακτήριζε τη θρησκεία του ως πολυθεϊστική, πανθεϊστική κλπ.
2. Πιστεύω πως η λέξη θρησκεία δεν ταιριάζει απόλυτα στην προσέγγιση του τι και πως πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες. Νομίζω πως πιο κατάλληλη είναι η λέξη "κοσμοθέαση" που πραγματικά αποτυπώνει τη γενικότερη προσέγγιση των αρχαίων στο θέμα της κατανόησης του κόσμου και του θείου. Αν υπήρχε πραγματική θρησκεία (με τα σημερινά δεδομένα), θα έπρεπε να υπάρχουν και οι αιρέσεις της, καθώς πολλοί επιφανείς φιλόσοφοι ανέπτυξαν διαφορετικές μεταξύ των ιδέες. Σίγουρα υπήρξε κάποια διαφοροποίηση στη συλλογιστική του Αριστοτέλη από τον Πλάτωνα, από τούς Στωϊκούς και αργότερα από τον Πλωτίνο κλπ. Καμμία άποψή τους δε χαρακτηρίστηκε αιρετική, γιατί δεν αποτέλεσαν ποτέ παραφυάδες κάποιας θρησκείας υπό το πρίσμα του δόγματος (βασικό χαρακτηριστικό οργανωμένης θρησκείας).
3. Μια και αναφέρθηκα στην "κοσμοθέαση" θα ήθελα να παραθέσω τις 4 κατά τη γνώμη μου βασικές κοσμοθεάσεις:
α) Μονοθεϊσμός: Θ θέση του δεν έχει να κάνει με τον αριθμό των θεών, αλλά με το ότι τοποθετεί το Δημιουργικό Αίτιο εκτός αυτού του κόσμου. Έτσι η Δημιουργία επέρχεται εκ του μηδενός, άρα ο Κόσμος έχει αρχή, άρα και τέλος. Οι νόμοι αυτού του κόσμου έχουν τεθεί από το Δημιουργικό Αίτιο που είναι εξωτερικό και το μόνο αιώνιο.
β) Αθεϊσμός-Υλισμός: Πρεσβεύει ότι ο υλικός κόσμος είναι η μόνη πραγματικότητα. Δε δημιουργήθηκε από κανένα εξωτερικό αίτιο και υπάρχει και εξελίσσεται μηχανικά, χωρίς της ύπαρξη ανώτερων συνειδήσεων εντός ή εκτός αυτού
γ) Πανθεϊσμός: Πρεσβεύει ότι ο κόσμος είναι αυτογέννητος και στο σύνολό του ταυτίζεται με το Θεό, ο οποίος βρίσκεται παντού και διαπερνά τα πάντα. Εδώ δεν υπάρχουν θεότητες. Το κάθε "τμήμα" του κόσμου, αποτελεί και τμήμα του θεού. Έτσι η λατρεία δεν είναι απαραίτητη για να επικοινωνήσει κάποιος με το Θεό.
δ) ΠολυΘεϊσμός: Κι εδώ ο κόσμος θεωρείται αυτογέννητος. Υπάρχουν θεοί που κατ' ουσίαν αποτελούν πλήθυνση του Ενός Θεού και ο ΄ρόλος τους είναι να εξυπηρετήσουν την πορεία του Ενός. Εδώ υπάρχει λατρεία-ιεροπραξία ως αναγκαία για επικοινωνία με το Θεό.
4. Αφορισμοί και ταμπέλες του τύπου "οι αρχαίοι Έλληνες ήταν ειδωλολάτρες" όχι μόνον στερούνται βάθους, αλλά και φανερώνουν μέγιστη άγνοια περί του θέματος.
5. Οι πολύ εύστοχες αναφορές του Thoth και του Πλωτίνου (του νεώτερου!) έρχονται να σκιαγραφήσουν την πολύ αξιόλογη και ιδιαίτερα σύνθετη αρχαιοελληνική κοσμοθέαση. Η τότε προσέγγισή τους ήταν πολύ προχωρημένη και σύνθετη για εκείνη την εποχή. Το να γίνει κατανοητός ο Μονοθεϊσμός μέσα από το πρίσμα του πολυθεϊσμού, πέρα από εξαιρετική σύλληψη, απετέλεσε και την πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση του θείου. Με μία φράση θα έλεγα πως στο σύνολό τους οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν σε έναν Μονοθεϊστικό Πολυθεϊσμό. Πίστευαν δηλαδή πως ο Θεός είναι σαν το φως, το οποίο ναι μεν είναι η μονάδα, αλλά αποτελείται στο σύνολό του από πολλές αποχρώσεις (θεούς). Κατανοώντας αυτές, φτάνουμε να κατανοήσουμε και το σύνολο, το Δημιουργικό Αίτιο. Βέβαια οι θεοί δεν αποτελούσαν ψυχοσωματικές δυνάμεις και όλοι γνωρίζουν πως οι Ολύμπιοι θεοί είχαν μεταφορική σημασία και συνιστούν τις επι μέρους εκδηλώσεις και εκφάνσεις του Φυσικού Νόμου. Για τον Άνθρωπο αποτελούν το ιδεατό εκείνο σημείο αναφοράς που αποτελεί το τελικό στάδιο της εξελικτικής του πορείας. Έτσι μέσα από τους "Άθλους" ο Άνθρωπος γίνεται ο ίδιος θεός: Άνθρωπος --> Ήρωας --> Δαίμων --> Ημίθεος --> Θεός.
6. Οι αρχαίοι Έλληνες σαφώς ήταν Μονοθεϊστές, όχι όμως με τη σημερινή σημασία του όρου, η οποία διαμορφώθηκε από τα Ιουδαϊκά και Χριστιανικά πρότυπα.
"Εν το Παν και εκ πολλών το Εν και εξ Ενός πολλά"
Sub rosa
Sub rosa
Η προσωπική μου αντίληψη στο θέμα Θεός.
Ο θεός αποτελεί για τον καθένα μια προσωπική αποκάλυψη. Αυτή η αποκάλυψη στο χαμηλότερο επίπεδο της είναι η γνώση που ο κάθε ένας μπορεί να προσλάβει διαμέσων των άλλων ανθρώπων (της προσωπικής τους αποκάλυψης-εμπειρίας) Η κατανόηση του Θείου στο υψηλότερο επίπεδο της αποτελεί το αποτέλεσμα ενός προσωπικού φωτισμού για αυτό το λόγο το πρόσωπο είναι το συστατικό στοιχείο της έννοιας άνθρωπος. Έτσι ανυψώνονται τα ιερά πνεύματα που πλησιάζουν προς το υπέρτατο ον όσο τους επιτρέπεται και με όση πρέπει ευλάβεια προς την όση μπορούν να φτάσουν θεωρία και κοινωνία και ομοίωση του . Χωρίς ούτε να ορμούν με ατελέσφορη αυθάδεια και απύθμενο «θεογνωστικό» εγωισμό παραπάνω από τη θεοφάνεια που τους παραχωρείται σύμφωνα με τη δεκτικότητα τους και την εσωτερική καθαρότητα τους (αγνή θεία γνώση και όχι ανθρώπινη παραμόρφωση της αέναης αλήθειας). Αλλά ούτε και να πέφτουν παρακάτω από αυτή εξαιτίας της υποχώρησης τους στο χειρότερο. Για αυτό το λόγο η προσευχή η οποία θεωρείται ο κατ΄ εξοχήν τρόπος με τον οποίο προκαλείται η θεία εύνοια-παρέμβαση στο μεγαλύτερο βαθμό είναι τρόπος κίνησης του ανθρώπου προς το Θείο και όχι του Θείου προς το πρόσωπο.