- ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΦΙΜΩΣΑΝ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ-ΚΟΙΛΙΟ-ΔΟΥΛΟΙ - .-= ΜΥΘΟΣ & ΘΡΗΣΚΕΙΑ =-.
quote:
Για να μην πιάσω τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, όπου αναφέρεται ότι όχι μόνο ο Πατριάρχης ήταν μέλος της φιλικής εταιρείας αλλά και πρωτεργάτης!!!!!!
1. Ακαδημαϊκά, ο Γρηγόριος πασάς ο Ε΄ ούτε ήταν ούτε υπήρξε ποτέ μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Το όνομά του δεν υπάρχει σε κανέναν κατάλογο των Φιλικών, ούτε του Μέξα ούτε του Φιλήμονα ούτε του Ξάνθου.
2. Ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός και καταγράφει γεγονότα του στενού του περιβάλλοντος. Οπου γενικεύει, είναι αυθαίρετα συμπεράσματά του και προσωπικές του εκτιμήσεις, χωρίς να βασίζονται σε οποιαδήποτε ιστορική πραγματικότητα ή πηγές.
quote:
ΑΔΙΑΒΑΣΤΟΣ
Αντιθετως εχουμε μαρτυριες που καταδεικνυουν την προσπαθεια της εκκλησιας να κλεισει σχολεια και να εξοβελισει διδασκαλους .
Χαρακτηριστική είναι η δηλωση του δασκάλου του Γένους Νεόφυτου Βάμβα, μεγάλου σχολάρχη της Σχολής της Χίου, που θεωρούσε πως ο εχθρός της εκπαιδευσης ήταν η ίδια η εκκλησία και όχι οι Τούρκοι.
"Είτε από αδιαφορία, είτε ως αρχή, η Υψηλή Πύλη ποτέ δεν εναντιώθηκε στην αναγέννηση των γραμμάτων στην Ελλάδα. Οι πραγματικοί εχθροί σ'αυτήν την ευτυχισμένη αποκατάσταση βρίσκονται στους κόλπους μας. Κι αν οι προσπάθειές μας κατορθώσουν να δαμάσουν τις προκαταλήψεις ή την αδιαφορία αυτού του πανίσχυρου κλήρου, πολύ λίγα θα απομείνουν να γίνουν προκειμένου για τους Τούρκους"
Χαρακτηριστικό επίσης είναι ένα γεγονός που καταδεικνύει τη νοοτροπία του Γρηγόριου Πασά του Ε΄ για την εκπαίδευση.
Το 1820 εμφανίστηκε ένα φυλλάδιο με τον τίτλο "Κρίτωνος Στοχασμοί" όπου καταγγελόταν ο Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως πως διέθεσε 70.000 γρόσια για να χτίσει μητροπολιτικό μέγαρο, όταν το σχολείο είχε εισόδημα μόνο 7000 γρόσια, τα οποία έφταναν με το ζόρι για το μισθό 2 δασκάλων. Ο Γρηγόριος αντέδρασε άμεσα για να λύσει το πρόβλημα. Συγκέντρωσε και έκαψε όλα τα φυλλάδια!
Οπως είπε και ο ΑΔΙΑΒΑΣΤΟΣ, θα μπορούσε κανείς να γράφει μέρες σχετικά με την προσπάθεια της εκκλησίας να κλείσει τα σχολεία (ειδικά εκείνα που δεν ήταν υπό την άμεση εποπτεία της εκκλησίας όσον αφορά στο πρόγραμμά τους) αλλά δεν είναι του παρόντος. Αλλωστε μια απλή ανάγνωση των πηγών της εποχής καταδεικνύει όλες τις ... ευγενείς προσπάθειες του Πατριαρχείου των Ρωμαίων να συνεχίσει να διατηρεί τους ραγιάδες υπόδουλους. Ευτυχώς... δεν τον άκουσε κανείς· ούτε αυτόν ούτε τον Αγαθάγγελο αργότερα που τον διαολόστειλε ο Καποδίστριας.
macedon
=========================================
quote:Στο ειπα εγω αθεε , δεν με ακουσες ομως ... τωρα εισαι πλεον και επισημα χριστιανομαχος
Γιατί έχω την εντύπωση ότι ένα "νέο αστέρι", από τα γνωστά που λάμπουν στο στερέωμα του Εσωτέρικα, γεννιέται ή ανακυκλώνεται, υπό το όνομα μέλους "άθεος";
==========================================
quote:Δηλαδη αυτοι που την φωναξαν να μιλησει για τους τρεις ιεραρχες δεν ηθελαν να την εκμεταλευτουν ;
Ο εγωισμός φίλε ΑΔΙΑΒΑΣΤΕ, είναι που δεν σε
αφήνει να δεις το πόσο γελοίοι γίνονται κάτι
τύποι που χρησιμοποιούν 15χρονα, 12χρονα κλπ,
μιας και οι άλλες ενέργειες τους δε πετυχαίνουν..
quote:Καλα τωρα , αυτα αστα για κανενα παιδακι ...
Φίλε μου υπάρχει λογική, μην την προσβάλλεις...
quote:Ειπαμε , αστα για κανενα αλλον αυτααααα ...
'Οσο για δηλητήριο, μην είσαι μετριόφρων, χύνετε
παντού δηλητήριο, όπου βρείτε...
quote:Δεν με ενδιαφερουν οι θρησκειες , πες μου ομως τι κακο κανουν οι δωδεκαθεϊστες ?
Το θέμα είναι ότι όταν κάποιος όπως οι12θειστές, αγωνίζεται
για επιβίωση, τότε κάνει κακό για να το πετύχει..
quote:Χαζομαρες και παλι χαζομαρες ...
Ποια δημοκρατία και ποιό εύ αγωνίζεσθαι...
Σαμποτάζ και πάλι σαμποτάζ...
Τακτικές σκοτεινών τύπων..
=============================================
quote:Να σημειωσουμε δε αγαπητε Agnostic οτι η Οκτωηχος βριθει ανθελληνικων κειμενων .
...έτσι κι αλλιώς είναι άσχετη αφού οι υπόδουλοι ραγιάδες μάθαιναν κυρίως γραφή κι ανάγνωση διαμέσου των εκκλησιαστικών βοηθημάτων ( Οκτώηχος, Ψαλτήρι κτλ)
Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος ο Ε΄ ήταν
εξέχουσα μορφή της εκκλησίας, της Παιδείας και του Έθνους αποτελεί ο διαπρεπής οικουμενικός πατριάρχης και άγιος Γρηγόριος ο Ε΄. Τρεις φορές ανήλθε στο θρόνο, δύο φορές απομακρύνθηκε και την τρίτη μαρτύρησε, απαγχονισθείς από τους Τούρκους (10 Απριλίου 1821). Άγιος ανακηρύχθηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος το 1921 και η μνήμη του τιμάται στις 10 Απριλίου.
Ο Γρηγόριος, κατά κόσμον Γεώργιος Αγγελόπουλος, γεννήθηκε στη Δημητσάνα το 1746. Μετά τα πρώτα γράμματα στην ιδιαίτερη πατρίδα του, συνέχισε τις σπουδές στην Αθήνα και τη Σμύρνη (Ευαγγελική Σχολή), υπό την προστασία του θείου του Χατζή –Μελετίου και κατόπιν στην Πατμιάδα, όπου εκάρη και μοναχός. Το 1775 χειροτονήθηκε από τον Σμύρνης Προκόπιο διάκονος και υπηρέτησε εκεί επί δέκα χρόνια, ως αρχιδιάκονος και πρωτοσύγκελος, μέχρις ότου το 1875 ο μεν Προκόπιος εκλέχθηκε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ο δε Γρηγόριος μητροπολίτης Σμύρνης.
Σημαντική ήταν η επίδραση που άσκησαν στη διάπλαση του χαρακτήρα του Γρηγορίου με τα εξής γεγονότα : «Η παιδεία που απέκτησε στις σχολές που σπούδασε και συμπλήρωσε με τη μελέτη του, η Μονή Φιλοσόφου της ιδιαίτερης πατρίδας του, η τρομερή καταστροφή της Πελοποννήσου μετά το αποτυχημένο κίνημα του Ορλώφ (1770) και το «ρεμπελιό» της Σμύρνης (Μάρτιος 1797) κατά το οποίο σφάχθηκαν πολλοί Έλληνες.
Ως μητροπολίτης Σμύρνης επιτέλεσε σπουδαίο έργο πνευματικής οικοδομής, φιλανθρωπίας, παιδείας. Μετέφρασε κι εξέδωσε πατερικούς λόγους, κυριακοδρόμια κ.λπ., ίδρυσε σχολεία και τυπογραφεία, αποβλέποντας στην πνευματική και ηθική αναγέννηση των υπόδουλων Ελλήνων. Το 1797 εκλέχθηκε οικουμενικός πατριάρχης και παρά το ότι στην 25ετία 1797-1821 μόλις επί 6 χρόνια άσκησε τα καθήκοντά του (1797-98, 1806-08, 1818-21), πέτυχε να αναστηλώσει τον κλονισμένο τότε θεσμό του πατριαρχείου και να ενθαρρύνει με ποικίλους τρόπους την ετοιμασία και διεξαγωγή του εθνικού αγώνα.
Μερίμνησε και έφερε σε πέρας την αξιοπρεπή στέγαση του Πατριαρχείου, διαρρύθμισε τον πατριαρχικό ναό, αναδιοργάνωσε την εσωτερική ζωή της Μεγάλης Εκκλησίας, εξέδωσε πλήθος συνοδικών τόμων, πράξεων, συγιλλίων, εγκυκλίων και επιστολών, με τα οποία ρύθμισε τις σχέσεις της Εκκλησίας προς τα όργανα και το πλήρωμα της προς τους κρατούντες, και των χριστιανών μεταξύ τους, ενώ τακτοποίησε και τα της λειτουργίας των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων και της πατριαρχικής Συνόδου.
Κανόνισε, επίσης τη λειτουργία των σταυροπηγιακών Μονών, με την ανανέωση των προνομίων τους ή την απονομή νέων, αντιμετώπισε το ζήτημα των Κολλυβάδων (των κατά Κυριακή μνημοσύνων, την ευταξία των ναών και πολλά άλλα σχετικά θέματα.
Όταν εξερράγη η Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση, το Μάρτιο του 1821, ο Γρηγόριος θεωρήθηκε από την τουρκική Υψηλή Πύλη ύποπτος και πιέστηκε αφόρητα να αποκηρύξει την Επανάσταση. Για λόγους τακτικής λοιπόν με συνοδική απόφαση, την κατεδίκασε, γνωρίζοντας καλά ότι η ενέργειά του αυτή δεν έβλαπτε τον Αγώνα, αφού παράλληλα με μυστικές συστατικές επιστολές και μηνύματά τους προς σημαίνοντα ηγετικά στελέχη του, προέτρεπε την συνέχισή του. Οι Τούρκοι, όμως, ξέροντας και τον ρόλο τους και θέλοντας να τρομοκρατήσουν τους επαναστατημένους Έλληνες, τον οδήγησαν στην αγχόνη, την ημέρα του Πάσχα τους έτους εκείνου (10 Απριλίου 1821), μετά την αναστάσιμη λειτουργία. Η αιτιολογία; Χαρακτηρίσθηκε «άπιστος και προδότης της βασιλείας» του σουλτάνου.
Το άψυχο σώμα του, μετά τρεις ημέρες, πουλήθηκε σε σπείρα Ιουδαίων, η οποία αφού το έσυρε, χλευάζοντάς το, στους δρόμους της Πόλης, το έριξε στη θάλασσα, από την οποία το ανέσυρε ο πλοίαρχος Ν. Σκλάβος και το μετέφερε στην Οδησσό. Από εκεί ανακομίστηκε στην Αθήνα, 50 χρόνια μετά. Σήμερα εναπόκειται σε περίτεχνη λάρνακα, στο μητροπολιτικό ναό των Αθηνών. Η μνήμη του άγεται τη 10η Απριλίου.
. Oι Πατριάρχες Θεόληπτος και Ιερεμίας Α΄ έκαναν για την σωτηρία του Γένους μας ψεύτικους όρκους. Ο Πατριάρχης Γρηγόριος έβγαζε ψεύτικα αφοριστικά - στάχτη στα μάτια του Σουλτάνου - για τον ίδιο λόγο. Ο ίδιος ο Αλέξανδρος Υψηλάντης παρότι ήταν ευσεβέστατος δεν τα έλαβε καθόλου υπ’ όψιν του. Δεν ταράχτηκε. Ούτε κάκιωσε εναντίων του Πατριάρχη. Τον συμπόνεσε. Ορίστε τι έγραφε στους Σουλιώτες:
«Ο Πατριάρχης βιαζόμενος υπό της Πόρτας σας στέλνει αφοριστικά και εξάρχους παρακινώντας σας να ενωθήτε με την Πόρταν. Εσείς όμως να τα θεωρείται αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου».
Αλλά και αργότερα, όταν το στράτευμά του είχε πλέον διαλυθεί, ο Αλ. Υψηλάντης όχι μόνο δεν απέδωσε την καταστροφή του στον αφορισμό, αλλά με ημερήσιά του διαταγή 8.6.21 απεκύρηξε τους στρατιώτες του, που δεν επέμειναν στον αγώνα, να εκδικηθούν «το ιερόν αίμα των κατασφαγέντων απανθρώπως κορυφαίων "υπουργών" της θρησκείας: πατριαρχών (Γρηγορίου Ε΄ και Κυρίλλου ΣΤ΄), αρχιερέων και μυρίων άλλων αθώων αδελφών» (Σπ. Τρικούπη, Ιστορία της Ελλην.Επαναστάσεως, τόμος Α΄,
quote:
macedon :
1. Ακαδημαϊκά, ο Γρηγόριος πασάς ο Ε΄ ούτε ήταν ούτε υπήρξε ποτέ μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Το όνομά του δεν υπάρχει σε κανέναν κατάλογο των Φιλικών, ούτε του Μέξα ούτε του Φιλήμονα ούτε του Ξάνθου.
Eίναι δυνατόν να αναφερόταν σε έγγραφα? Εάν έπεφταν στα χέρια του Σουλτάνου πως νομίζεις ότι θα αντιδρούσε?........
Εάν έπιαναν έναν οποιοδήποτε άλλον φιλικό απλά θα χαρακτηριζόταν ως επαναστάτης κ.λ.π. και θα του κοβόταν το κεφάλι. Εάν έπιαναν τον αρχηγό της Ορθοδοξίας και έβλεπε ο Σουλτάνος ότι ο αρχηγός των Χριστιανών ήταν πίσω από όλα αυτά πως θα αντιδρούσε? θα έσφαζε μόνο τον Πατριάρχη? Ο Πατριάρχης δε νοιαζόταν για τη ζωή του, το είδαμε και θα το ξαναδούμε, οι Χριστιανοί της Πόλης θα σφαγιάζονταν όλοι!
Ο Γρηγόριος και οι άλλοι φιλικοί το ήξεραν αυτό δεν ήσαν ηλίθιοι για να βάλουν τον Πατριάρχη να βάλει φαρδιά πλατιά την υπογραφή του!!!!!
quote:
macedon :
2. Ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός και καταγράφει γεγονότα του στενού του περιβάλλοντος. Οπου γενικεύει, είναι αυθαίρετα συμπεράσματά του και προσωπικές του εκτιμήσεις, χωρίς να βασίζονται σε οποιαδήποτε ιστορική πραγματικότητα ή πηγές.
Τι έκανε λέει? τι καταγράφει ο Μακρυγιάννης? γεγονότα του στενού του περιβάλλοντος?????
Αυθαίρετα συμπεράσματα και γενικεύσεις??? σε ποιες ιστορικές πηγές να βασίζεται ο πρωταγωνιστής της ιστορίας?????
Έλα τώρα να σου γυρίσω λίγο τ' άντερα ανάποδα.....
Μακρυγιάννης:"Εσύ Κύριε, θ' αναστήσεις τους πεθαμένους Έλληνες, τους απογόνους αυτεινών των περίφημων ανθρώπων, όπου στόλισαν την ανρθωπότη μ' αρετή. Και με τη δύναμή σου και τη δικαιοσύνη σου θέλεις να ξαναζωντανέψεις τους πεθαμένους (αναφέρεται στο Σωκράτη, τον Πλάτωνα,. τον Θεμιστοκλή και τον Λεωνίδα), και η απόφασή σου δίκαια να ματαειπωθή Ελλάς, να λαμπρυνθή αυτέινη και η θρησκεία του Χριστού....... .
Ικανό σ' έχω να βγάλεις τώρα και ανθέλληνα τον Μακρυγιάννη!!!
quote:
macedon :Χαρακτηριστική είναι η δηλωση του δασκάλου του Γένους Νεόφυτου Βάμβα, μεγάλου σχολάρχη της Σχολής της Χίου, που θεωρούσε πως ο εχθρός της εκπαιδευσης ήταν η ίδια η εκκλησία και όχι οι Τούρκοι.
"Είτε από αδιαφορία, είτε ως αρχή, η Υψηλή Πύλη ποτέ δεν εναντιώθηκε στην αναγέννηση των γραμμάτων στην Ελλάδα. Οι πραγματικοί εχθροί σ'αυτήν την ευτυχισμένη αποκατάσταση βρίσκονται στους κόλπους μας. Κι αν οι προσπάθειές μας κατορθώσουν να δαμάσουν τις προκαταλήψεις ή την αδιαφορία αυτού του πανίσχυρου κλήρου, πολύ λίγα θα απομείνουν να γίνουν προκειμένου για τους Τούρκους"
Ο Νικόλαος Βάμβας ήταν 
Πως σου διέφυγε??
Ο Νεόφυτος Βάμβας υπήρξε ο πρώτος Γυμνασιάρχης του 1ου γυμνάσιου της Ερμούπολης, μέχρι που διορίστηκε καθηγητής της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών. Οι προοδευτικές του ιδέες γύρω από την εκπαιδευτικά ζητήματα, έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών στη Σύρο της εποχής.
Ο Νεόφυτος Βάμβας κατά κόσμον Νικόλας, γεννήθηκε στη Χίο το 1770 και αναδείχθηκε σε έναν από τους επιφανέστερους διδάσκαλους του Γένους. Μορφώθηκε στις σχολές Χίου, Σίφνου και Πάτμου.
Σε ηλικία 20 χρονών χειροτονήθηκε διάκος και μετονομάστηκε σε Νεόφυτος. Για πολλά χρόνια έζησε στις ηγεμονίες της βλαχίας όπου υπήρχε έντονο ελληνικό στοιχείο, παραδίδοντας μαθήματα σε παιδιά πλούσιων ομογενών. Το 1804 πήγε για σπουδές στο Παρίσι όπου συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Αδαμάντιο Κοραή και συνεργάστηκε στην έκδοση των έργων του. Υπήρξε ένθερμος υποστηριχτής των γλωσσικών ιδεών του φίλου του και είχε την πεποίθηση ότι η Αγία Γραφή έπρεπε να μεταφραστεί στη καθομιλουμένη, για να γίνει κτήμα του λαού.
Το 1811 ανέλαβε τη διεύθυνση της σχολής της Χίου. Ένθερμος οπαδός των ιδεών του διαφωτισμού αλλά και της απελευθέρωσης της Ελλάδας από τον ζυγό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, μυήθηκε στη φιλική εταιρεία από τους πρώτους. Με την έναρξη της επανάστασης, πήγε στην Ύδρα και βοήθησε στο ξεσηκωμό της.
Υπήρξε για μεγάλο διάστημα γραμματέας του Δημήτρη Υψηλάντη και προσπαθούσε πάντα για να αμβλύνονται οι έριδες ανάμεσα στα αντίπαλες πολιτικές παρατάξεις, που συχνά οδηγούσαν σε εμφύλιες συμπλοκές κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης.
Από το 1823 ξανάρχισε να διδάσκει. Πρώτα στην Ιόνιο Ακαδημία στη Κέρκυρα και από το 1833 μέχρι το 1837 υπήρξε ο πρώτος γυμνασιάρχης στο 1ο Γυμνάσιο της Σύρου. Το 1837 διορίστηκε καθηγητής της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το θάνατο του, το 1855.
Στο ζήτημα της απόσχισης της εκκλησίας της Ελλάδας από το οικουμενικό πατριαρχείο υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των ιδεών του Θεόκλιτου Φαρμακίδη που ήταν υπέρ της απόσχισης. Έγραψε μια μετάφραση της Καινής διαθήκης που σκανδάλισε τους συντηρητικούς εκκλησιαστικούς κύκλους. Ο Νεόφυτος Βάμβας υπήρξε ένας θεολόγος με πρωτοποριακές ιδέες, ένας εξαιρετικός δάσκαλος και διανοητής και ένας από τους θεμελιωτές της πανεπιστημιακής μας παιδείας.
Απλά ο μεγάλος αυτός δάσκαλος στο πίσω μέρος του κεφαλιού του είχε πάντα την απόσχιση της Ελλαδικής Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Εσύ πατάς εκεί επάνω για να κάνεις το μαύρο άσπρο. Πάντως χαίρομαι που τον αναγνωρίζεις ως μεγάλο δάσκαλο του Έθνους!!!!!
quote:
macedon :
Χαρακτηριστικό επίσης είναι ένα γεγονός που καταδεικνύει τη νοοτροπία του Γρηγόριου Πασά του Ε΄ για την εκπαίδευση.Το 1820 εμφανίστηκε ένα φυλλάδιο με τον τίτλο "Κρίτωνος Στοχασμοί" όπου καταγγελόταν ο Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως πως διέθεσε 70.000 γρόσια για να χτίσει μητροπολιτικό μέγαρο, όταν το σχολείο είχε εισόδημα μόνο 7000 γρόσια, τα οποία έφταναν με το ζόρι για το μισθό 2 δασκάλων. Ο Γρηγόριος αντέδρασε άμεσα για να λύσει το πρόβλημα. Συγκέντρωσε και έκαψε όλα τα φυλλάδια!
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρυσόστομος
Ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Παιδεία κατὰ τοὺς μετὰ τὴν ἅλωσιν χρόνους
(25 Μαρτίου 1935)
Ἀπό «Το Εἰκοσιένα» Πανηγυρικοί Λόγοι Ἀκαδημαϊκῶν, ἐκδ. Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, Ἵδρυμα Κώστα καὶ Ἑλένης Οὐράνη, Ἀθῆναι 1977.
Ὁ Κοραῆς ἐφρόνει ὅτι τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ ἔδει νὰ προηγηθῆ ἡ πνευματικὴ ἀνάπτυξις. Ταύτης τῆς γνώμης εἴχετο πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ὁ ἐπιφανέστατος ἕλλην πολιτικὸς Ἰωάννης Καποδίστριας (+ 1833) ἐπιθυμῶν νὰ γενικευθῇ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἡ ἐκπαίδευσις πρὸ πάσης κατὰ τῶν Τούρκων ἐξεγέρσεως.
Πρὸς τὸν ἡγεμόνα τῆς Μάνης Πετρόμπεην Μαυρομιχάλην, σκοποῦντα νὰ ἱδρύσῃ Σχολήν, ἔγραφε τὰ λίαν χαρακτηριστικώτατα ταῦτα ὁ Καποδίστριας. «Ἂν τὰ Σχολεῖα εὐδοκιμοῦσι πολλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος τοῦτο συμβαίνει, διότι εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ἐκκλησίας καὶ μόνον διὰ τοῦτο ἡ Πύλη σέβεται αὐτά. Ὅταν ὅμως ὑποπτευθῇ ὅτι τὰ καθιδρύματα ταῦτα δύνανται ν' ἀποβῶσιν ἑστίαι ἐπαναστάσεως, θὰ κατάστρέψῃ αὐτὰ καὶ οὐδὲν θὰ ἠδύνατο ν' ἀναχαίτισῃ τοὺς καταδιωγμούς.
Ἱδρύοντες λοιπὸν τὴν Σχολήν σας ἔχετε πάντα ταῦτα πρὸ ὀφθαλμῶν. Ἐξαρτήσατε αὐτὴν καθ' ὁλοκληρίαν ἀπὸ τοῦ Πατριαρχείου καὶ μεταχειρισθῆτε καλοὺς διδασκάλους, ἵνα διδάξωσι τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν γλῶσσαν, τὰ θρησκευτικά, στοιχειώδη φυσικὰ καὶ ἱστορίαν. Μὴ περιβάλλετε δι' οὐδεμιᾶς ἐπιδεικτικότητος τὸ νέον τοῦτο καθίδρυμα, ἀλλὰ θεωρήσατε αὐτὸ ὡς παράρτημα τῆς Ἐκκλησίας».
Ἡ τελευταία αὐτὴ φράσις τοῦ Καποδιστρίου χαρακτηρίζει ὡς ἄριστα τὴν θέσιν τῆς Ἐκκλησίας ἐν τῇ ἐκτάκτῳ ἐκείνῃ πνευματικῇ κινήσει, ὁ δὲ Κοραῆς, ἔχων ὑπ' ὄψει τὰς σχετικὰς ἐνεργείας τῆς Ἐκκλησίας ἔγραφεν: «Εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ὡς εἰς κοινὴν μητέρα, εἶναι τὸ Γένος προσκεκολλημένον καὶ διὰ τὴν θρησκείαν καὶ διὰ τὴν μητρικὴν φροντίδα, τὴν ὁποίαν δείχνει καθ' ἡμέραν ὑπὲρ τῆς παιδείας
τοῦ Γένους...».
Καὶ πάλιν περὶ τῆς Ἐκκλησίας ὁμιλῶν ἐσημείωσεν ὅτι αὕτη «ὡς φιλόστοργος μήτηρ ὅλου τοῦ Γένους τίποτε δὲν ἀμελεῖ ἀφ' ὅσα δύνανται νὰ δοξάσωσι τὸ Γένος»(95).
Ὁ Κοραῆς ἐπετίμα τοὺς κληρικοὺς ἐκείνους, οἵτινες ἐμίσουν τὴν παιδείαν, ἀλλὰ συνωμολόγει ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ὁ ἔρως τῆς παιδείας ἤρχισε νὰ κατέχῃ τὸν Κλῆρον καὶ διεπίστου εὐχαρίστως ὅτι «οὐκ ὀλίγοι τῶν Ἑλλήνων ἐκκλησιαστικῶν οὔτε ἐμποδίζουσι τὴν τοῦ Ἔθνους ἐκπαίδευσιν, ἀλλὰ καὶ σπεύδουσιν αὐτοὶ νὰ ἐκπαιδευθῶσιν».
Ἀναφέρει δὲ ἐνθέρμους προστάτας τῆς παιδείας κληρικοὺς μετὰ πολλῶν ἐγκωμίων τοὺς Μητροπολίτας Ἐφέσου Μελέτιον Πετροκόκκινον καὶ Διονύσιον Καλλιάρχην, τὸν Οὑγγροβλαχίας Ἰγνάτιον, ὅν καὶ «καύχημα τοῦ Γένους» ἀποκαλεῖ, τὸν Χίου Πλάτωνα, τοὺς Μοναχούς τῆς Μονῆς Βατοπεδίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἄλλους(96).
Αἱ πεφωτισμέναι ὁδηγίαι τοῦ Ἀδαμαντίου Κοραῆ συνετέλεσαν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διδακτικῶν μεθόδων. Οὕτω δὲ ὁ Ἱεροδιάκονος Νεόφυτος Βάμβας (+ 1855) ἀναδιωργάνωσε τὴν Σχολὴν τῆς Χίου κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ Κοραῆ, ἔχων συνεργάτας τὸν Κωνσταντΐνον Βαρδαλάχον, Ἄπόστολον Ψαρᾶν καὶ ἄλλους.
Ὁ Κοραῆς μακρόθεν παρακολουθῶν τὴν μεγάλην τῆς Σχολῆς τῆς Χίου ἀκμὴν καὶ πρόοδον ἐμακάριζε τὸν Βάμβαν καὶ τοὺς συνεργάτας του «διὰ τὸ χρυσοῦν ἐπάγγελμά των» καὶ γράφων πρὸς αὐτὸν προέτρεπε νὰ μὴ ἀποκάμνῃ συλλογιζόμενος μόνον τὸ βάρος καὶ τὰς δυσκολίας του, ἀλλ' ἔχων ὑπ' ὄψει «καὶ τὸ ἄλλο μέρος τὸ χρυσοκέντητον μὲ τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς πατρίδος». «Καὶ ἄν, προσέθετεν ὁ Κοραῆς, αὐτή σᾶς λείψῃ (τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον) ἡ εὐγενική σας ψυχὴ θέλει εὑρεῖν τὴν ἀμοιβὴν εἰς τὴν εὐφρόσυνον ταύτην φωνὴν τῆς συνειδήσεως τὴν γυμνὴν ἡμῶν πατρίδα στολίζομεν»(97).
Ὁ Βάμβας μετὰ μεγάλης δραστηριότητος καὶ ἱκανότητος οὐ μόνον τὴν διδασκαλίαν τῶν μαθημάτων ἐβελτίωσεν, ἀλλὰ καὶ τυπογραφεῖον ἐν τῇ Σχολῇ ἵδρυσε καὶ δημοσίαν Βιβλιοθήκην ὠκοδόμησε (1817) καὶ πολλὰ συγγράμματα ἀρχαίων καὶ νεωτέρων συγγραφέων δι' αὐτὴν ἠγόρασε, δαπάναις τῆς Κοινότητος Χίου(98).
Ὅθεν ἡ Σχολὴ τῆς Χίου κατέστη περιφανέστατον ὑπόδειγμα διὰ πάσας τὰς Σχολὰς τῆς Ἀνατολῆς καὶ δι' αὐτὴν ἔτι τὴν Σχολήν, ἁμιλλωμένην πρὸς τὴν Σχολὴν τῶν Κυδωνιῶν, ἥν ἤγαγεν εἰς μεγάλην ἀκμὴν ἕτερος κληρικός, ὁ Θεόφιλος Καΐρης (+ 1853), μετὰ τὸν ἐν αὐτῇ διδάξαντα διαπρεπῆ κληρικὸν Βενιαμὶν Λέσβιον (+ 1824) .
Διευθυντὴς τῆς Σχολῆς τῶν Κυδωνιῶν ἦτο ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος Σαράφης (+ 1823) , ἀλλ' ὁ Καΐρης διὰ τοῦ ἐνθέρμου ζήλου, τῆς ἐκτάκτου μορφώσεως καὶ δραστηριότητος προσέδωκεν εἰς τὴν Σχολὴν ζωὴν καὶ κίνησιν, προκαλούσας τοὺς ἐπαίνους τοῦ Κοραῆ καὶ τὸν θαυμασμὸν τῶν συγχρόνων ἡμετέρων τε καὶ ξένων(99).
Ταυτοχρόνως ἤκμαζε καὶ ἡ Σχολὴ τῆς Δημητσάνης, ἧς διαπρεπεῖς διδάσκαλοι κληρικοὶ ὁ Ἀγάπιος Ἀντωνόπουλος (+ 1812) καὶ ὁ Ἀγάπιος Λεονάρδος (+ 1815) περιήρχοντο τὰς ἑλληνικὰς χώρας πρὸς φωτισμὸν τοῦ λαοῦ(100).
Ἐπὶ κεφαλῆς δὲ τῆς καθόλου πνευματικῆς κινήσεως ἵστατο ὁ ἐκ Δημητσάνης μέγας Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος ε', ἐν τῇ δράσει τοῦ ὁποίου ὅλως ἰδιάζουσαν κατέχουσι θέσιν αἱ πεφωτισμέναι μέριμναι ὑπὲρ τῆς ἑλληνικῆς παιδείας(101). Θερμότατος ἀναδειχθεὶς αὐτῆς ἐραστὴς καὶ προστάτης, καθ' ὅν ἔτι χρόνον διετέλει Μητροπολίτης Σμύρνης, ὡς Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἐθνάρχης ὁ Γρηγόριος, κατὰ τὴν μαρτυρίαν τῶν συγχρόνων αὐτοῦ, πάντα ἐκίνησε λίθον «ὑπὲρ τῆς ἐν παιδείᾳ βελτιώσεως τοῦ Ἔθνους». Πρὸ παντὸς ἐμερίμνησε περὶ τῆς ἀνορθώσεως τῆς ἐν παρακμῇ διατελούσης περιωνύμου Ἀκαδημίας τῆς Πάτμου, ἧς τρόφιμος ὑπῆρξεν ὁ Γρηγόριος.
Ἔζη ἔτι ὁ γηραιὸς καὶ σοφὸς αὐτοῦ διδάσκαλος Δανιὴλ Κεραμεύς, ἀλλ' ἕνεκα τοῦ γήρατος καὶ τῶν συνεχῶν νόσων δὲν ἠδύνατο νὰ διευθύνῃ τὴν Σχολὴν ὡς ἔδει ὁ δὲ ὑποδιδάσκαλος Μισαὴλ παρημέλει τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν μαθητῶν. Ἐντεῦθεν προῆλθε χαλάρωσίς τις καὶ ἐσωτερικὴ ἀνωμαλία, ὅθεν ὁ Πατριάρχης ἐξέδωκε διατάξεις, δι' ὧν προσεπάθησε νὰ διακανονίσῃ τὴν πορείαν τῆς Σχολῆς, καθορίζων ἅμα τὰ καθήκοντα τοῦ «πρώτου διδασκάλου» Δανιὴλ καὶ τοῦ «ὑποδιδασκάλου» Μισαήλ(102).
Ταχέως ὅμως (1801) ἐπῆλθε μὲν ὁ θάνατος τοῦ Δανιήλ, ἐξηκολούθησε δὲ τὸ ἔργον αὐτοῦ μετὰ μείζονος ἐπιτυχίας καὶ ἐπιδόσεως, ὁ ἐκ τῶν διακεκριμένων αὐτοῦ μαθητῶν Παΐσιος, Καραπατᾶς, ἱεροδιάκονος (+ 1818), εἰσαγαγὼν εἰς αὐτὴν νεώτερα μαθήματα, κατὰ τὸ παράδειγμα τῶν ἀλλαχοῦ καὶ ἰδίως ἐν Χίῳ, ἐν Σμύρνῃ καὶ ἐν Κυδωνίαις ἀκμαζουσῶν Σχολῶν(103). Πατρικῆς μερίμνης τοῦ Πατριάρχου Γρηγορίου ἀπελαυε καὶ ἡ Πατριαρχικὴ Ἀκαδημία Κωνσταντινουπόλεως, πλεῖσται δὲ Σχολαὶ ἢ ὑφιστάμεναι, ἢ τότε ἱδρυθεῖσαι ἠξιώθησαν τῆς προστασίας αὐτοῦ διὰ Πατριαρχικῶν γραμμάτων καὶ σιγιλλίων. Θέλων ὁ Πατριάρχης νὰ ἐνισχύσῃ ἔτι μᾶλλον τὴν παιδείαν κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1807 ἐξέδωκε σπουδαιοτάτην Ἐγκύκλιον πρὸς τὸν κλῆρον καὶ τὸν λαόν.
Ἐν αὐτῇ παραστήσας τὴν μεγίστην τῆς παιδείας ὠφέλειαν προέτρεψε πάντας νὰ σπεύσωσιν εἰς ὑποστήριξιν αὐτῆς διὰ τῆς ἱδρύσεως καὶ ὑποστηρίξεως Σχολείων, ἐκεῖ ὅπου ταῦτα δὲν ὑπῆρχον, ὅπως μορφωθῇ ἡ νεολαία. Τὸ ἔργον τοῦτο, ὑπέδειξεν ὁ μέγας Πατριάρχης, ἔνδοξον καὶ πολλὴν περιποιοῦν πᾶσι τιμὴν ἀνῆκε κατ' ἐξοχὴν τῷ κλήρῳ. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ Πατριάρχης καὶ εἰς τοὺς ἱεροκήρυκας ἀνέθετε τὴν ἐντολὴν νὰ κηρύττωσι πρὸς τὸν λαὸν τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως Σχολείων(104). Τῷ 1808 ἱδρύθη ἐν Σμύρνῃ παρὰ τὴν Εὐαγγελικὴν Σχολὴν τὸ Φιλολογικὸν Γυμνάσιον ἀνταγωνιζόμενον πρὸς αὐτήν. Ἀλλὰ μετὰ ἑνδεκαετίαν τὸ Γυμνάσιον διελύθη, μετέβη δ' εἰς Κωνσταντινούπολιν ὁ ἐν αὐτῷ διδάξας Κ. Οἰκονόμος. Τοῦτον ὁ Πατριάρχης ἐχρησιμοποίησεν ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ δράσει ὡς Ἱεροκήρυκα μεγαλοφωνότατον.
Κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο (1819) ὁ Κ. Κούμας ἐκ τῶν ἐπιφανεστάτων διδασκάλων τοῦ Φιλολογικοῦ Γυμνασίου ὑπέβαλεν εἰς τὸν Πατριάρχην Γρηγόριον μακρὸν ὑπόμνημα περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐπισυνάψας καὶ πρόγραμμα, καθ' ὅ ἐν πέντε ἔτεσιν οἱ μαθηταὶ τῶν Γυμνασίων ἔδει νὰ διδάσκωνται κατ' ἔκτασιν τὴν φιλοσοφίαν μετὰ τῆς φιλολογίας, τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν καὶ τῆς ἱστορίας. Εἰδικώτερον ἔδει νὰ διδάσκωνται τὴν Ἐκκλησιαστικὴν ἱστορίαν μετὰ μελέτης τῶν συγγραμμάτων τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, εἰσαγωγῆς καὶ ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς, Κανονικὸν Δίκαιον, Ὁμιλητικὴν καὶ Δογματικὴν Θεολογίαν(105).
Μεγάλαι δὲ συζητήσεις διεξήγοντο τότε προεξάρχοντος τοῦ Κοραῆ περὶ τῶν διδακτικῶν μεθόδων, τῶν προγραμμάτων τῶν Σχολῶν καὶ τῆς γλώσσης. Τὰ νέα ὅμως συστήματα καὶ ἰδίως οἱ ἐκ τῆς ἑσπερίας Εὐρώπης ἐπανακάμπτοντες διδάσκαλοι ἀπεπειρῶντο νὰ στηρίξωσι τὴν ἑλληνικὴν παιδείαν ἐπὶ νέων βάσεων, ξένων πρὸς τὸ παρελθὸν τῆς χριστιανικῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας.
Ἰδέαι πανθεϊστικαὶ καὶ ἀνατρεπτικαὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς ἠθικῆς ἀπεπειρῶντο νὰ παρεισδύσωσιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Σχολάς, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τῶν ἀρχῶν τοῦ Ρουσὼ καὶ τοῦ Βολταίρου καὶ τῆς Γαλλικῆς καθόλου ἐπαναστάσεως, ἥτις συνεπήγαγε σφοδρὸν κλονισμὸν τῶν πνευμάτων καὶ ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Ἡ Ἐκκλησία προσεπάθησε νὰ περιστείλῃ τὸ κακόν, ἠναγκάσθησαν δὲ διαπρεπέστατοι διδάσκαλοι ν' ἀνακαλέσωσι πεπλανημένας αὑτῶν δόξας ἢ νὰ διασκεδάσωσιν ὑποψίας οὐχὶ ἀβασίμους, ὡς ὁ Στέφανος Δούγκας. ἱεροδιάκονος καὶ ὁ ἐν τῇ ἀκμαζούσῃ Σχολῇ τῶν Κυδωνιῶν διδάσκων Βενιαμὶν Λέσβιος ἱερομόναχος(106).
Ὁ δὲ Πατριάρχης Γρηγόριος ἐπιστέφων τὴν μεγάλην αὑτοῦ δρᾶσιν ὑπὲρ τῆς ἑλληνικῆς παιδείας καὶ προλαμβάνων τοὺς κινδύνους αὑτῆς τῷ 1819, δύο ἔτη πρὸ τοῦ μαρτυρικοῦ αὑτοῦ τέλους, ἐδημοσίευσε Συνοδικὸν Τόμον «περὶ τῶν ἑλληνομουσείων», δι' οὗ προέτρεπε τοὺς Ἕλληνας ν' ἀποφεύγωσι μὲν τὰς πλάνας τῆς ξένης «μωροσοφίας» νὰ ἐπιδίδωνται δὲ συντόνως εἰς τὴν σπουδὴν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης μητρὸς καὶ τροφοῦ τῆς φιλοσοφίας καὶ τῶν ἐπιστημῶν, νὰ μὴ παραμελῶσι τὰ γραμματικά, τὴν λογικὴν καὶ τὴν ρητορικὴν διὰ τῆς σπουδῆς τῶν μαθηματικῶν καὶ ἄλλων μαθημάτων, δι' ὧν ἐγεννᾶτο ἀδιαφορία καὶ ψυχρότης πρὸς τὰς ἐκκλησιαστικὰς διατάξεις καὶ τὴν ἀμώμητον ἡμῶν πίστιν(107).
Ἡ συνετὴ πρόνοια τοῦ Πατριάρχου πρὸς περιφρούρησιν τῆς ὑγιοῦς ἑλληνικῆς παιδείας καὶ τῆς μορφώσεως τοῦ Γένους δὲν ἐπρόφθασε ν' ἀποδώσῃ τ' ἀγαθὰ αὑτῆς ἀποτελέσματα ἕνεκα τῆς ἐκραγείσης μετὰ μικρὸν ἐπαναστάσεως. Ἀλλ' ἀπὸ ἐτῶν ἤδη ἱκανῶν εἰργάζετο ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸ ὑπ' αὐτοῦ ἐπανιδρυθὲν ἑλληνικὸν Τυπογραφεῖον, τὸ ὁποῖον ἐμαρτύρει τὴν ἐπελθοῦσαν παρ' Ἕλλησι πνευματικὴν ἀνάπτυξιν(108). Τὸ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν Πατριαρχῶν Κυρίλλου Ε', καὶ Σαμουὴλ Χαντζερῆ λειτουργῆσαν Τυπογραφεῖον ἔπαυσεν ὑφιστάμενον μετὰ τὴν ἔκδοσιν ὀλίγων τινῶν βιβλίων.
Ὁ δὲ Πατριάρχης Γρηγόριος ἐζήτησε παρὰ τῆς Ὑψηλῆς Πύλης τὴν ἄδειαν νὰ ἱδρύσῃ Τυπογραφεῖον ἐν Κωνσταντινουπόλει πρὸς ἐκτύπωσιν τῶν ἀναγκαίων βιβλίων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Ἐκκλησίας. Λαβὼν δὲ τὴν ἄδειαν ἵδρυσεν ὁ Πατριάρχης κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1798 τὸ «Πατριαρχικὸν Τυπογραφεῖον» διορίσας πρὸς διοίκησιν αὐτοῦ ἑξαμελῆ Ἐπιτροπείαν. Κατ' ἐπιθυμίαν τοῦ Σουλτάνου Σελὴμ Γ'. εἰς τὴν ἐπιτροπείαν ἐκείνην ἀνετέθη καὶ ἡ λογοκρισία τῶν ἐφημερίδων καὶ βιβλίων. Τὸ Τυπογραφεῖον ἐξέδωκεν ἱκανὰ βιβλία, ἀναδιωργανώθη δὲ ὑπὸ τοῦ ἱδρυτοῦ αὑτοῦ κατὰ τὸ 1820 ἐν ταῖς παραμοναῖς τῆς ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως.
ΣΕΙΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΗΓΕΣ
95. Ἀδ. Κοραῆ, Προλεγόμενα εἰς Ἰσοκράτην, σ. κδ'., σήμ. α', σ. κε'.
96. Δημ. Σ. Μπαλάνου, Ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς περὶ Ἐκκλησίας καὶ Κλήρου, σ. 15, 16.
97. Ἀδ. Κοραῆ, Ἐπιστολαί, ἔκδ. Δαμαλᾶ, Γ, 651.
98. Νεοφύτου Βάμβα, Αὐτοβιογραφία, ἐν Ἑστίᾳ, 6, Ἀθῆναι, 1878, σ. 347-8. Λόγιος Ἑρμῆς, 1813, σ. 676, 1820, σ. 289.
99. Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου (Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν) Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, 1, σ. 223 ἑξ.
100. Εὐθυμίου Καστόρχη, ἔνθ' ἀν. σ. 21, 24 ἑξ.
101. Μ. Γεδεών, Ἡ πνευματικὴ κίνησις τοῦ Γένους ἡμῶν κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τοῦ ιθ' αἰῶνος, Ἐκκλησιαστικὴ Ἀλήθεια, 8, σ. 299. Ἀδ. Κοραῆ, Ἔπιστολαι, Β, 5, 6. Γ. Ἀγγελόπουλος, ἔνθ' ἀν. Β. 526. A. Preobragensky, Γρηγόριος Ε’. Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (ρωσιστί) Καζὰν 1906, σ. 102 ἑξ. Γ. Κανδηλώρου, Γρηγόριος Ε', Ἐν Ἀθήναις 1921, σ. 111 ἑξ.
102. Ι. Σακκελίωνος, Τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου Γρηγορίου Ε', ἐπιστολὴ ἀνέκδοτος, Παρνασσός, 10, 1886, σ. 371-374.
103. Miklοsich et Μüller, Acta Patriarchatus Constantinopolitani VI, 372-374. Μ. Μαλανδράκη, Ἡ Πατμιὰς Σχολή, σ. 24 ἑξ.
104. Λόγιος Ἑρμῆς, ἔτ. 1819, σ. 113-117. Γ. Ἀγγελόπουλος, ἔνθ' ἀν. Β, 141, 145. Ζ. Μάθα, ἒνθ’ ἀν. 330. 1. Μansi, Sacrorum Consiliorum nova et amplissima collectio, t. XL σ. 43, Κ. Οἰκονόμου, Δύο γράμματα τοῦ Πατριάρχου Γρηγορίου Ε'. Ἄθήνησι, 1867, σ. 78. I. Socolov, ἔνθ. ἄν. σ. 478, 479.
105. Λόγιος Ἑρμῆς, ἔτ. 1819, σ. 730-748. Πρβλ. Ἐκκλησ. Ἀλήθεια, 9, σ. 372-373.
106. Κ. Οἰκονόμου, Τὰ σωζόμενα φιλολογικά, Ἀθήνησι, 1871, Α, 435-437. Μ. Γεδεών, Ἐκκλησία καὶ ἐπιστήμη κατὰ τὸν ιθ'. αἰῶνα, Ἐκκλησιαστικὴ Ἀλήθεια, 8, σ. 297-298.
107. Ὁ «Τόμος» ἐδημοσιεύθη τὸ πρῶτον ἐν τῆ ὑπὸ τοῦ Ἀθανασίου Σταγειρίτου ἐν Βιέννῃ ἐκδεδομένη ἐφημερίδι Καλλιόπη, ἔτ. 1819, σ. 217 ἑξ. Πρβλ. Μέλισσα, ἐφημερίς ἑλληνικὴ ἐν Παρισίοις 1820, σ. 219-229. Μ. Γεδεών, ἔνθ' ἀν. σ. 300. A. Preobragensky ἔνθ’ ἀν. σ. 132 ἑξ. I. Socolov, ἔνθ’ ἀν. σ. 492-494. Τ. Κανδηλώρου, ἔνθ’ ἀν. σ. 142.
108. Σπ. Λάμπρου, Ἱστορικὴ πραγματεία περὶ τῆς ἀρχῆς καὶ προόδου τῆς τυπογραφίας ἐν Ἑλλάδι μέχρι τοῦ ἔτους 1821, Χρυσαλλίς, 4, 1866, 597. Γ. Ἀγγελόπουλος, ἔνθ' ἀν. Α, 174-179. Β, 499-500. Ἐκκλησιαστικὴ Ἀλήθεια, 20, 1900, σ. 108, 145-148. I. Socolov, ἔνθ' ἀν. σ. 481, 489. A. Peobragensky, ἔνθ' ἀν. σ. 147, 148. Κ. Σάθα, Νεοελληνικὴ Φιλολογία, σ. 623. Τοῦ Τυπογραφείου ἐπεμελήθη καὶ ὁ Πατριάρχης Κύριλλος στ'., Ἐκκλησιαστικὴ Ἀλήθεια, 20, 1900, σ. 145-148, σώζεται δὲ ἀνέκδοτος ἐπιστολὴ τοῦ Μητροπολίτου Τορνόβου Ἰλαρίωνος πρὸς τὸν Κωνσταντινουπόλεως Πατριάρχην Ἄνθιμον, ἐν Κώδ. 1341 τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης Ἀθηνῶν, περιέχουσα πολλὰς λεπτομερείας περὶ τοῦ Τυπογραφείου, ἐν ὧ εἶχεν ἐργασθῇ ὁ Ἱλαρίων.
Ο Agnostic, και πάλι προσεγγίζει με ωραίο τρόπο το θέμα. Εγώ απλά να πω ότι το κρυφό σχολείο δεν ήταν ούτε σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ούτε στον ίδιο βαθμό ως τέτοιο.
Ότι υπήρξε αυτό είναι γεγονός το αναφέρει ο Φωτάκος, το αναφέρουν πολλοί. Ανάλογα με τα καπρίτσια του Τούρκου ανάλογα και αυτό θέριευαι ή όχι.
Αγαπητέ Agnostic, μόλις τελειώσω με ΑΔΙΑΒΑΣΤΟ και macedon, θα παραθέσω και πηγές των όσων λέω. Γιατί ο Τούρκος ως κατακτητής ήθελε να είχε τον απόλυτο έλεγχο της όποιας μόρφωσης των ραγιάδων και τον παραενδιέφερε εάν μάθαινε και τι μέσα στις Μονές. Όσο ήξερε ότι εκεί ήταν ένα σχολείο της εκκλησίας που μάθαιναν για τον Αδάμ, και την Εύα και κυρίως εκκολαπτόμενοι ιερείς.......σφύριζε αδιάκοπα. Όταν μάθαινε ότι εκεί μέσα στο σχολείο αυτό υπήρχε ένα άλλο κρυφό σχολείο με μαθητές όχι μόνο εκκολαπτόμενους κληρικούς αλλά και απλό λαό που ήθελε να μάθει για την ιστορία του....... τότε "τσεκούρι και φωτιά" μοναστήρια έκλειναν και ιερείς και μαθητές, σφαγιάζονταν......έχουμε λοιπόν τα κρυφά σχολεία ακόμη και μέσα στα μοναστήρια και υπό την έγκριση των Τούρκων! πέρα από τα άλλα κρυφά σχολεία που δημιουργούνταν σε περιόδους κρίσεως και όταν στο στόχαστρο έμπαινε και ο χώρος της Εκκλησίας και των μονών.
Τότε καταφεύγανε ακόμη και σε σπηλιές και υπάρχουν και τοιχογραφίες για αυτό στις εκκλησίες αμέσως μετά την απελευθέρωση.......
Να στο πω ποιο απλά εν έτη 2000 και απαγόρευε την Κουρδική γλώσσα, λες εν έτη 1.500 ή 1.600 να ήταν ένας φιλελεύθερος κατακτητής? για ποιο λόγο φεύγαν οι λόγιοι? αναγκαζόντουσαν!!!!! από τι αναγκαζόντουσαν? δεν είχαν δουλειά εδώ στη σκλαβωμένη Ελλάδα φίλε μου!!!!! δεν μπορούσαν να δουλέψουν όπως θα ήθελαν με τον Τούρκο και το καμουτσί πάνω από το κεφάλι τους......θα τα δούμε λοιπόν σιγά σιγά.....
"Μηνύστε με, μηνύστε με σε δίκες ξεφτιλίστε με"
Edited by - europaios2 on 13/08/2008 00:39:21
quote:
ΑΔΙΑΒΑΣΤΟΣ
Λοιπον Agnostic , μετα απο το τελευταιο σου μηνυμα , τα ευσημα , οταν και ειναι, πρεπει να ανακαλουνται
Αν κατάλαβα καλά, τώρα, Agnostic , αφού μας κάνεις το κέφι, και μας χαϊδεύεις τα αυτάκια, μπράβο μεγάλε!!!!
Θα λες όμως μόνο όσα μας αρέσουν, τα άλλα, μπορείς και να τα παραλείπεις..... όπως εκείνα που είπες για το κοριτσάκι "με τον πύρινο λόγο σε άπαιχτα ελληνικά".
Edited by - Ψηλός on 13/08/2008 01:00:00
quote:
2. Ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός και καταγράφει γεγονότα του στενού του περιβάλλοντος. Οπου γενικεύει, είναι αυθαίρετα συμπεράσματά του και προσωπικές του εκτιμήσεις, χωρίς να βασίζονται σε οποιαδήποτε ιστορική πραγματικότητα ή πηγές.macedon
Έτσι δεν ξαναγράφεται η ιστορία.
Μακρυγιάννης ή macedon?
Αχ αυτός ο άλλος!!!!!
http://antibaro.gr/society/kekaumenos_krufosxoleio.php
1. Γιατί οι σημειώσεις σου ξεκινάνε από το 95? Ειδικά αυτό το βιβλίο που βάζεις στις αναφορές σου μας έκανε να γελάσουμε όλοι μαζί εδώ, να'σαι καλά:
A. Preobragensky, Γρηγόριος Ε’. Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (ρωσιστί)
Μήπως μπορείς να μου το σκανάρεις αυτό να το διασταυρώσω;
2. Οταν λες "βιβλιογραφία" εννοείς βιβλία που διάβασες ή που σου λέει ότι διάβασε αυτός από τον οποίο αντέγραψες; Γιατί μου φαίνεται απίθανο να διαβάζεις Κοραή και Λάμπρου. Το πολύ-πολύ για καμιά Ραδιο-Τηλεόραση σε έχω ικανό.
3. Γιατί δε βάζεις απλά το link των σελίδων απ'όπου αντιγράφεις ώστε να πάει ο καθένας να διαβάζει αν θέλει, όπως έμαθε τουλάχιστον να κάνει ο Ψηλός; Ετσι κι αλλιώς κανείς δεν πρόκειται να πιστέψει ότι αυτά αποτελούν πνευματικό σου προϊόν και ελάχιστοι θα κάτσουν να διαλεχτούν με τις ιστοσελίδες απ'όπου αντιγράφεις
4. Επειδή πήρε κάπου το μάτι μου ότι απαντάς σε δικά μου σχόλια, να σε ενημερώσω πως δυστυχώς δεν διαβάζω σεντόνια μελών του φόρουμ που έχουν αντιγραφεί από ιστοσελίδες και δε λένε τίποτε σημαντικό. Συνήθως, επειδή αντιγράφουν δεν ξέρουν να κάνουν ούτε μια στοιχειώδη επιλογή. Για παράδειγμα όλοι γνωρίζουν (εκτός από σένα που μάλλον το ανακάλυψες σήμερα) πως ο Νεόφυτος Βάμβας ήταν ιερωμένος, όπως και ο Βούλγαρης, όπως και ο Θεόκλητος Φαρμακίδης που ονόμασε το πατριαρχείο "ξενόδουλο". Οπότε, δεν χρειάζεται να αντιγράψεις τη βιογραφία του. Θα μου πεις, ήταν μέσα στο κείμενο που αντέγραψες, οπότε μη γνωρίζοντας τι πρέπει να κόψεις και τι να αφήσεις τα έβαλες όλα. Σωστό κι αυτό.
5. Πριν αναφερθείς στο τι είπε ο καθενας από τη βιβλιογραφία σου, σκέψου πως ίσως κάποιοι έχουν διαβάσει τα έργα αυτά και χαμογελούν (ή κατρακυλιούνται από τα γέλια ανάλογα με την πατάτα σου) όταν σχολιάζονται. Γνωρίζεις για παράδειγμα ότι ο Κοραής είπε για το Γρηγόριο πασά τον Ε΄ ότι "τώρα ο σουλτάνος κρεμάει τους δικούς του αντί να τους φορέσει καφτάνι";
6. Για ενημέρωσή σου (και ενημέρωση του ετέρου μέλους του κοπαδιού), επαναλαμβάνω ότι ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός. Δεν έκανε ιστορική έρευνα, δεν καταγράφει γεγονότα που δεν ήταν του άμεσου περιβάλλοντός του και όταν αναφέρεται σε τέτοια, αυτό δεν αποτελεί ούτε αξιόπιστη αναφρά ούτε ιστορική μαρτυρία.
macedon
quote:
Agnostic
Υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι που παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας του κατακτημένου ελληνισμού κυρίως κατά των πρώτο αιώνα μετά την άλωση, αλλά σε αυτούς δεν συγκαταλέγονται κάποιες απαγορεύσεις των Τούρκων σχετικά με την ίδρυση σχολείων και τη μόρφωση των ραγιάδων.Οι λόγοι συνοπτικά είναι
- Η φυγή των περισσότερων λόγιων στη Δύση μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης (επομένως ποιοι θα γίνονταν δάσκαλοι αν όχι οι μορφωμένοι της εποχής?)
Με μια πρώτη ανάγνωση, φαντάζει λογικό το επιχείρημά σου, αλλά, την ίδια στιγμή γεννά ένα ερώτημα που έρχεται να αμφισβητήσει και να καταρρίψει αυτό που υποτίθεται ότι αποδεικνύει.
Εάν στους λόγους που παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας του κατακτημένου ελληνισμού, δεν συγκαταλέγονται οι απαγορεύσεις των Τούρκων σχετικά με την ίδρυση σχολείων και τη μόρφωση των ραγιάδων, τότε, ποιοι ήταν οι λόγοι που «έτρεψαν» σε φυγή προς τη Δύση τους περισσότερους λόγιους μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης;;;
Μήπως ήταν δειλοί; Μήπως ήταν λιγόψυχοι; Μήπως προτίμησαν της ανέσεις της Δύσης αντί να μείνουν και να αγωνιστούν στον τόπο τους; Μήπως άδικα τους εκθειάζουμε σήμερα, ενώ θα έπρεπε να τους συγκαταλέγουμε στους προδότες του έθνους;;;
Δεν πιστεύω να συνέβησαν ακριβώς όσα αναφέρω πιο πάνω.
Η υποδούλωση επέφερε τη φυγή των Ελλήνων λογίων, πράγμα που μας οδήγησε σε πνευματική οπισθοδρόμηση.
Στις περιοχές όμως που έμειναν για αρκετό χρονικό διάστημα έξω από την τουρκική κυριαρχία, στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κύπρο και στα Επτάνησα, αναπτύχθηκε μεγάλη εμπορική δραστηριότητα. Το γεγονός αυτό και ο πλούτος που συγκεντρώθηκε στα νησιά επέτρεψαν να δημιουργηθεί μια μορφωμένη αριστοκρατία η οποία ενδιαφέρθηκε για την ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών.
Το ίδιο, όμως, δεν συνέβαινε και με τις περιοχές που βρέθηκαν από την πρώτη στιγμή, μετά την άλωση, υπό τον ζυγό των Τούρκων, με τις σχετικές απαγορεύσεις και περιορισμούς.
quote:
europaios2Να στο πω ποιο απλά εν έτη 2000 και απαγόρευε την Κουρδική γλώσσα, λες εν έτη 1.500 ή 1.600 να ήταν ένας φιλελεύθερος κατακτητής?
Από αυτή την πρόταση φίλε μου δυστυχώς δεν βγάζω κανένα νόημα. Οπότε δεν ξέρω τι πρέπει να σχολιάσω. Μάλλον λείπει κάποιο ρήμα (τουλάχιστον)
quote:
europaios2για ποιο λόγο φεύγαν οι λόγιοι? αναγκαζόντουσαν!!!!! από τι αναγκαζόντουσαν? δεν είχαν δουλειά εδώ στη σκλαβωμένη Ελλάδα φίλε μου!!!!! δεν μπορούσαν να δουλέψουν όπως θα ήθελαν με τον Τούρκο και το καμουτσί πάνω από το κεφάλι τους......
quote:
ΨηλόςΕάν στους λόγους που παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας του κατακτημένου ελληνισμού, δεν συγκαταλέγονται οι απαγορεύσεις των Τούρκων σχετικά με την ίδρυση σχολείων και τη μόρφωση των ραγιάδων, τότε, ποιοι ήταν οι λόγοι που «έτρεψαν» σε φυγή προς τη Δύση τους περισσότερους λόγιους μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης;;;
Οι περισσότεροι λόγιοι ήταν ενωτικοί-φιλοδυτικοί, δηλαδή υποστήριζαν τις θέσεις των Παλαιολόγων περί προσέγγισης με τη Δύση και υποταγή ουσιαστικά στους λατίνους και στον Πάπα.
Αντίθετα οι λαϊκές μάζες, οι κληρικοί και οι καλόγεροι της Κωνσταντινούπολης ήταν ανθενωτικοί δηλαδή μισούσαν τους δυτικούς και προτιμούσαν τους Τούρκους ως κατακτητές. Όπως μας λέει ο Κορδάτος στο έργο του "Ακμή και Παρακμή του Βυζαντίου" (σελ. 487) Οι ανθενωτικοί όσο περνούσε ο καιρός, τόσο γίνονταν φανατικότεροι και καταντούσαν φιλότουρκοι με το μίσος που εκδηλώνανε ενάντια στους ενωτικούς.
Απ'όλη αυτή την ταραγμένη κατάσταση μερικά χρόνια πριν την Αλωση της Πόλης, εύκολα καταλαβαίνουμε ότι το κλίμα δεν ήταν και τόσο ευνοϊκό για τους ενωτικούς, δηλαδή και τους περισσότερους λόγιους που ανήκαν σ'αυτή την παράταξη. Αν προσθέσουμε σ'αυτά τους εκτοπισμούς πληθυσμών,την οικονομική κατάρρευση και την συρρίκνωση της αστικής τάξης που επήλθε από τις συνεχόμενες συγκρούσεις Τούρκων και Δυτικών στρατευμάτων, Τούρκων και Βαλκανικών στρατευμάτων στα τέλη του 14ου και στις αρχές μέχρι τη μέση του 15ου αιώνα στη Βαλκανική, εύκολα καταλαβαίνουμε γιατί αναγκάστηκαν να μετοικοίσουν οι λόγιοι στις ασφαλέστερες και σταθερότερες περιοχές της Δύσης, όπου τα αξιόλογα κέντρα εκπαίδευσης αφθονούσαν(Φλωρεντία, Πάδοβα, Σορβόννη, Παρίσι κτλ). Στην κατακτημένη από τους Τούρκους περιοχή μας η οποία είχε λεηλατηθεί και παρακμάσει σε υπέρμετρο βαθμό από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι δυνατότητες να αναπτύξουν αρχικά αξιόλογη δραστηριότητα ήταν περιορισμένες γι'αυτό και τα πρώτα 150 χρόνια μετά την Αλωση μετά βίας συναντάμε τέτοιες προσπάθειες.
Οταν όμως μετά το 1570 αρχίζουν να συγκροτούνται ορισμένες αστικές-εμπορικές τάξεις στη Χίο, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Κωνσταντινούπολη και αλλού, πρόθυμες να υποστηρίξουν οικονομικά και οργανωτικά την ίδρυση σχολείων, την έκδοση βιβλίων και την έλευση δασκάλων από τη Δύση, αρχίζει να τονώνεται σταδιακά η εκπαιδευτική-πνευματική προσπάθεια.
Το επιχείρημα για τη φυγή των λόγιων δεν το παρέθεσα μόνο του, αποκομμένο, αλλά ως αίτιο πρέπει να συνδυαστεί και με τα άλλα δύο που παρέθεσα για να γίνει καλύτερα κατανοητό. Να συμπληρώσω βέβαια ότι οι Ελληνες λόγιοι είχαν αρχίσει και λίγα χρόνια πριν την πτώση της Πόλης να διοχετεύονται σε πόλεις της Δύσης όπου το περιβάλλον ήταν καλύτερο και πρόσφερε περισσότερες ευκαιρίες για την επαγγελματική τους ανέλιξη. Διότι και πριν την πτώση της πόλης υπήρξε πνευματική παρακμή και κοινωνική αποδιοργάνωση στο Βυζάντιο.
Συμπληρώστε στα παραπάνω ότι οι Τούρκοι εκείνης της εποχής δεν ήταν κάποιος λαός γενικά καλλιεργημένος, πέρα από μεμονωμένες εξαιρέσεις. Σαφώς φαίνονταν πιο βάρβαροι στα μάτια κάποιου ευρωπαίου λόγιου από οποιοδήποτε άλλο λαό ευρωπαϊκού κρατιδίου. Κάποιος που θα ήθελε λοιπόν να αναπτύξει αξιόλογη και ασφαλή εκπαιδευτική δραστηριότητα σαφώς θα ελκυόταν περισσότερο από την δυτική Ευρώπη της Αναγέννησης και του ουμανισμού του 14ου αιώνα, παρά από τις αβέβαιες συνθήκες ταραχής στα Βαλκάνια που έφεραν βάρβαροι νομάδες της Ασίας την ίδια περίοδο.
Αρα δεν τίθεται θέμα φυγης των λόγιων επειδή υποτίθεται οι Τούρκοι απαγόρευαν την εκπαίδευση των κατακτημένων. Οι λόγοι ήταν κοινωνικοοικονομικής φύσεως.
quote:
ΨηλόςΜήπως ήταν δειλοί; Μήπως ήταν λιγόψυχοι; Μήπως προτίμησαν της ανέσεις της Δύσης αντί να μείνουν και να αγωνιστούν στον τόπο τους; Μήπως άδικα τους εκθειάζουμε σήμερα, ενώ θα έπρεπε να τους συγκαταλέγουμε στους προδότες του έθνους;;;
Συχνά στην ιστορία θα συναντήσεις ομάδες ανθρώπων που προσχωρούν θελημένα στους κατακτητές ή σε μια αντίπαλη παράταξη για να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους. Το ποιους θα αποκαλέσουμε προδότες σηκώνει τεράστια συζήτηση που δεν είναι του παρόντος.
Edited by - Agnostic on 13/08/2008 04:25:43
Στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα ο μαρτυρικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλος Λούκαρης απαντώντας στην κατηγορία των «Λατίνων» σχετικά με την έλλειψη «σοφίας» στους Έλληνες, έγραψε τα παρακάτω για το πρόβλημα του μαρασμού της παιδείας στο ελληνικό γένος:
«Πως η ανατολική εκκλησία και όλον το γένος των Ελλήνων είναι κακά καταστρεμμένον, τούτο δεν το αρνούμεθα. […] Όσον πως δεν έχομεν σοφίαν και μαθήματα, αλήθεια είναι. […] Αν [όμως] είχε βασιλεύσει ο Τούρκος εις την Φραγγίαν δέκα χρόνους, χριστιανούς εκεί δεν [θα] εύρισκες(!). Και εις την Ελλάδα τώρα διακόσιους χρόνους ευρίσκεται. Και κακοπαθούσιν οι άνθρωποι και βασανίζονται δια να στέκουν εις την πίστιν τους, και λάμπει η πίστις του Χριστού. […] Και σεις μου λέγετε πως δεν έχομεν σοφίαν;»
Την ανείπωτη φρίκη του τουρκικού ζυγού περιέγραψε με τον πιο γλαφυρό τρόπο και ο μεγάλος διδάχος της τουρκοκρατίας Ηλίας Μηνιάτης, επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων, ο οποίος πέθανε το 1714 σε ηλικία μόλις 45 ετών.
Το 1716 κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά οι περίφημες Διδαχές του σε μια υπέροχη δημοτική γλώσσα, οι οποίες αποτελούν λαμπρό παράδειγμα του εκκλησιαστικού ρητορικού λόγου, όπως όλοι οι ιστορικοί της νεοελληνικής λογοτεχνίας με πραγματικό θαυμασμό αναγνωρίζουν. Γι’ αυτό και είχαν αμέσως καταπληκτική επιτυχία και διάδοση, κάνοντας αλλεπάλληλες επανεκδόσεις σε δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα. Εκεί όμως που είχαν γίνει πάρα πολύ δημοφιλείς ήταν στα μοναστήρια, στις τράπεζες των οποίων διαβάζονταν και ξαναδιαβάζονταν συνεχώς κατά τους επόμενους δύο αιώνες.
Λέει λοιπόν ο Μηνιάτης στις Διδαχές, τα εξής αποκαλυπτικά για την «οθωμανική διοίκηση»:
«Έως πότε, πανακήρατε Κόρη, το τρισάθλιον γένος των Ελλήνων έχει να ευρίσκεται εις τα δεσμά μιας ανυποφέρτου δουλείας; Έως πότε να του πατή τον ευγενικόν λαιμόν ο βάρβαρος Θραξ; […] Λοιπόν, εύσπλαγχνε Μαριάμ, […] χάρισέ του την προτέραν τιμή. Ασήκωσέ το από την κοπρίαν της δουλείας εις τον θρόνο του βασιλικού αξιώματος. Από τα δεσμά εις το σκήπτρον, από την αιχμαλωσίαν εις το βασίλειον. Και αν ετούτες μας οι φωνές δεν σε παρακινούσιν εις σπλάγχνοις, ας σε παρακινήσωσιν ετούτα τα πικρά δάκρυα, πού μας πέφτουν από τα μάτια. Αλλ’ ανίσως και ετούτα δεν φτάνουν, ας σε παρακινήσωσιν αι φωναί των και οι παρακάλεσες των αγίων σου, όπου ακαταπαύστως φωνάζουσιν από όλα τα μέρη της τρισαθλίου Ελλάδος. […]
Και δείχνοντάς σου την σκληροτάτην τυραννίδα των αθέων Αγαρηνών ελπίζουσιν, από την άκραν σου ευσπλαγχνίαν, του ελληνικού γένους την απολύτρωσιν. […] Αποδέξου λοιπόν, Παναγία Παρθένε, τα δάκρυά μας, […] δώσε τόσην δύναμιν του ευσεβεστάτου ημών Δουκός των Ενετών εναντίον των ανθρωποκτόνων και αιμοβόρων βαρβάρων, ώστε να σβησθή τελείως το φως του φεγγαρίου»
«Ανυπόφερτη δουλεία» και «σκληρότατη τυραννίδα» υφίστατο το «γένος των Ελλήνων», σύμφωνα και με τον επίσκοπο Ηλία Μηνιάτη, από τους «ανθρωποκτόνους και αιμοβόρους βαρβάρους», όπως αποκαλεί τους «πολιτισμένους» και «ανεκτικούς», κατά τα άλλα, «Οθωμανούς». Και να σκεφτεί κανείς ότι οι παραπάνω ολόθερμες προσευχές του Μηνιάτη για την λευτεριά της Ελλάδας διαβάστηκαν από χιλιάδες χριστιανούς ραγιάδες σ’ όλη την αυτοκρατορία, ενώ εκφωνήθηκαν δημόσια πολλές εκατοντάδες φορές στις τράπεζες των μοναστηριών καθ’ όλην την διάρκεια της τουρκοκρατίας.
Λόγια που περιγράφουν ωμά και απροκάλυπτα όχι μόνον την τουρκική κτηνωδία αλλά και τον ασίγαστο πόθο των Ελλήνων για τη λευτεριά τους. Τόσο τουρκόφιλη ήταν τότε η εκκλησία και οι λειτουργοί της…
Η επόμενη μαρτυρία για το θέμα που διερευνάμε προέρχεται και πάλι από έναν πατριάρχη Ιεροσολύμων, τον Χρύσανθο Νοταρά, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος Έλληνας διαφωτιστής, αλλά και ένας από τους πρώτους διαφωτιστές στην παγκόσμια ιστορία, αφού πέθανε το 1731, δηλαδή τότε που μόλις ξεκινούσε την δράση του ο Βολταίρος.
Η σχετική αναφορά του πατριάρχη υπάρχει σε ένα από τα πλέον επίσημα έγγραφα του, στο Σιγιλλιώδες Γράμμα που απέστειλε το 1728 στον ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Γρηγοράσκο Γκίκα, με το οποίο τον προτρέπει να ανεγείρει στην ηγεμονία του «φροντιστήρια», δηλαδή ανώτατες σχολές.
Εκεί, εξαίροντας την σπουδαιότητα των σχολείων, περιγράφει με τον πιο θερμό τρόπο τα αγαθά που φέρνει στους ανθρώπους η παιδεία και οι επιστήμες. Για να δείξει λοιπόν, και εκ του αντιθέτου, ποια είναι τα αποτελέσματα που επιφέρει η έλλειψη των σχολείων, αναφέρει μεταξύ πολλών άλλων και τα εξής:
«[Με τα «φροντιστήρια» και τις ακαδημίες που είχαν παλιά,] Αθήναι και Ελλάς ξύμπασα, επί μέγα ευκλείας και δόξης παρήλασεν. Εφ’ όσω γαρ ταύτη γυμνάσια περιφανή και ακαδημίαι ήκμαζον, τοσούτω διατεθρυλλημένη […] ετύγχανε, ως και παροιμία παρ’ Έλλησι κεκρατηκέναι, τον μη Έλληνα βάρβαρον αποφαίνουσα. Εξ ότου δε τούτων εστέρηται, ζυγώ δουλείας βαρυτάτω και τυραννικοτάτω υποπετωκυία, […] δύστηνος και αξία θρήνων αποκατέστη»
Όσο η Αθήνα και όλη η Ελλάδα είχαν «φροντιστήρια», «γυμνάσια» και «ακαδημίες» είχαν φτάσει σε μεγάλη δόξα. Αλλά όταν μπήκαν κάτω από τον «βαρύτατο» και «τυραννικότατο» «ζυγό» της «δουλείας», όλα αυτά τα έχασαν και η «δυστυχισμένη» «Ελλάδα» κατάντησε άξια μόνον για «θρήνους», λέει εδώ ο πατριάρχης Χρύσανθος .
Πολύ παράξενη αντίληψη για τον «συνεταιρισμό» τους με τους Τούρκους είχαν όλοι αυτοί οι ανώτατοι αξιωματούχοι της εκκλησίας, μιας και δεν έχαναν ευκαιρία να εκφράζονται για τους «Οθωμανούς» συνεταίρους τους με τον πιο αρνητικό και υποτιμητικό τρόπο!
Εξισλαμισμοί:
Το τυραννικό ζυγό της δουλείας ένοιωθαν ιδιαίτερα βαρύ πολλές περιοχές του Ελληνισμού. Μια από αυτές ήταν και ο Πόντος, όπου, και παρά τα προνόμια τα οποία είχαν δοθεί στις κοινότητες των ορυχείων και τους μεταλλωρύχους, τα διαλείμματα ανθρώπινης διακυβέρνησης ήταν ελάχιστα. Η στυγνή βία και η τυραννία ανάγκαζε τις περισσότερες ελληνικές οικογένειες, που αρνούνταν να συμβιβαστούν, να καταφεύγουν στα βουνά, όπου όμως η ελευθερία εκεί είχε πανάκριβο τίμημα, λόγω των δύσκολων καιρικών συνθηκών και της έλλειψης των πλέων βασικών ειδών διατροφής.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ήταν φυσικό πάρα πολλοί να μην αντέξουν μια τέτοια φριχτή καταπίεση και να εξισλαμισθούν. Όπως παρατηρεί ο R. Glogg, «οι διάφοροι ταπεινωτικοί όροι διαβίωσης για τους χριστιανούς, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερα σκληρή μεταχείριση εκ μέρους των τοπικών οθωμανικών αρχών, μπορούσαν να οδηγήσουν σε ατομική ή μαζική προσχώρηση στο Ισλάμ».
Και είναι στ’ αλήθεια αδύνατον να περιγράψει κανείς τις συνθήκες υπό τις οποίες χιλιάδες Έλληνες εξισλαμίσθηκαν. Κάθε χωριό, κάθε πόλη, κάθε οικογένεια αποτελεί και μια ιδιαίτερα τραγική ιστορία. Η φριχτή τυραννία των πέρα από κάθε έλεγχο τοπικών Τούρκων διοικητών, ο θρησκευτικός φανατισμός των μουσουλμάνων, οι πιέσεις και οι διωγμοί των ντερεμπέηδων, τα συνεχή βασανιστήρια, λύγιζαν το ανθρώπινο ηθικό και τους ανάγκαζαν μπροστά στην φοβερή κατάσταση να αλλαξοπιστήσουν
Έτσι δημιουργήθηκε και το φαινόμενο του κρυπτοχριστιανισμού.
Εδώ πρέπει να σημειώσουμε πως οι εξισλαμισμοί δεν ήταν ένα γεγονός μόνον της «πρώτης» τουρκοκρατίας, του 15ου ή του 16ου αιώνα, αλλά μια τακτική που συνεχίσθηκε από τους Τούρκους απτόητα μέχρι και την τελευταία μέρα πριν την ανταλλαγή.,
Φυσικά, βίαιοι εξισλαμισμοί δεν υπήρξαν μόνον στον Πόντο, αλλά και σε πολλά άλλα μέρη της αυτοκρατορίας. Ο Κοραής στην Αδελφική Διδασκαλία του κάνει ιδιαίτερη μνεία στους εξισλαμισμούς της Κρήτης, όπως θα δούμε λίγο πιο κάτω.
Και όμως, οι αναθεωρητές ιστορικοί ισχυρίζονται, πάρα πολύ σοβαρά, πως «κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας δεν υπήρξαν βίαιοι εξισλαμισμοί στη μετέπειτα ελληνική επικράτεια. Οι Οθωμανοί, εφόσον οι υπόδουλοι λαοί κατέβαλλαν κανονικά τους φόρους που τους αναλογούσαν, δεν ασχολούνταν ιδιαίτερα με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους.
Οι μαζικοί εξισλαμισμοί που παρατηρούνται στα Βαλκάνια (Βοσνία, Αλβανία κ.λπ. έγιναν, κατά κανόνα, με τη θέληση εκείνων που αλλαξοπίστησαν, και ειδικότερα με σκοπό να έχουν καλύτερες σχέσεις με τον κατακτητή και να συμμετέχουν από καλύτερη θέση στη νομή και άσκηση της εξουσίας»
Μετά όμως απ’ όσα μόλις αναφέραμε, μπορούμε για μια ακόμη φορά να διαπιστώσουμε το πόσο ιστορικά «έγκυρη» και επιστημονικά «ακριβής» είναι η «απομύθευση» των αναθεωρητών ιστορικών και στο θέμα των βίαιων εξισλαμισμών.
Γενίτσαροι.
Ενώ καθ’ όλη την διάρκεια της τουρκοκρατίας οι Έλληνες υπέφεραν κάτω από τον αβάσταχτο τουρκικό ζυγό, τότε που έγινε ο βίος τους κυριολεκτικά αβίοτος ήταν μετά τα ορλωφικά, το 1770. Τότε, όπως μας λέει ο Κούμας, οι χριστιανοί απλά υπέφεραν την πιο ανείπωτη φρίκη:
«Οι άγριοι γιανίτσαροι κατέτρωγαν τους πτωχούς χριστιανούς ασπλάχνως. Εζήτουν κρασιά, φαγητά, ενδύματα, αργύριον. […] Τις ηδύνατο να αντισταθή εις τιούτους απαιτητάς; Πολλοί έπιπταν θύματα των γιανιτσάρων ατιμωρητί εις τους δρόμους, διότι δεν ηδυνήθησαν να εκπληρώσωσι τα ζητήματά των.
Η Λάρισσα έδειξε τρομερότατα παραδείγματα του λεγομένου. Η τιμή των αρρένων εθυσιάζετο εις τα άγρια πάθη των. Και όσοι φιλόστοργοι και οπωσούν ευκατάστατοι γονείς δεν υπέφεραν την αισχύνην ταύτην, ηναγκάζοντο να εξορίζωσι τα τέκνα των από τας πατρικάς των αγκάλας εις κώμας κατοικουμένας υπό μόνων χριστιανών»
Την μαρτυρία του Κούμα έρχεται, για άλλη μια φορά, να συνεπικουρήσει και ο ιερομόναχος Δανιήλ Φιλιππίδης, στην Νεωτερική Γεωγραφία του, όπου αναφέρει:
«Αχ! Τι βασίλειο ήθελε είναι η Τουρκία! Πόσο φοβερό εις τα έξω, πόσο ευτυχισμένο εις τα μέσα, αν ήταν ευνομία. […] Μα, Αρβανίται εξίσου εις καιρόν ειρήνης και πολέμου να περιπατούν με στρατιωτικές σημαίες, να πατούν χωριά, να καίουν σπίτια, να σκλαβώνουν.
Μα τι να λέγω εκείνα οπού είναι εις όλους γνωστά;»
Ανάλογη είναι και η μαρτυρία του Ρήγα:
«Ουρανέ, εσύ είσαι απροσωπόληπτος μάρτυς των τοιούτων κακουργημάτων [του οθωμανικού βλερυρωτάτου δεσποτισμού]. Ήλιε, εσύ βλέπεις καθημερινώς τα τοιαύτα θηριώδη τολμήματα. Γη, εσύ ποτίζεσαι αδιακόπως από τα ρείθρα των αθώων αιμάτων. Ποίος έχει στόμα να με ειπή το εναντίον; Ποίος είναι εκείνος ο τίγρις, ομόψηφος των τοσούτων ανομημάτων, ας εύγη εις το παρόν, και δια πολέμιόν του μάρτυρα, θέλει αποκτήσει όλην την κτίσιν, ήτις αγλώσσως γογγά δια τους αδίκους ώδε εκχυνομένους ρύακας των ανθρωπίνων αιμάτων» .
Αυτά ακριβώς λέει και επιβεβαιώνει και ο ίδιος ο Κοραής:
Α. Κοραής, Αδελφική Διδασκαλία [1798]: «Είναι εις όλους γνωστόν εις πόσην ακμήν έφθασε την σήμερον των Τούρκων η τυραννία. […] Οι ταλαίπωροι Γραικοί δεν είναι πλέον κύριοι μήτε κτημάτων, μήτε τέκνων, μήτε των ιδίων αυτών γυναικών.
H τιμή και η ζωή των κρέμαται από την θέλησιν όχι μόνον αυτού του πρωτοτυράννου, αλλά και εκάστου από τους ελαχίστους αυτού δούλους. Tις δεν ηξεύρει το πλήθος των Γραικών της Κρήτης, όσοι, δια να φύγωσι τα τοσαύτα δεινά, ηναγκάσθησαν να αρνηθώσι την πατρικήν αυτών θρησκείαν;
Tις αγνοεί τας βίας και τας αρπαγάς των παρθένων, των παίδων, όσαι καθ’ ημέραν συμβαίνουσιν εις την Θεσσαλονίκην, ώστε να αναγκάζωνται οι άθλιοι γονείς να μακρύνωσιν από τον πατρικόν οίκον τα φίλτατα τέκνα, δια να τα ελευθερώσωσιν από την ασέλγειαν των βδελυρών Γιανιτσάρων; […]
Tις δεν εθρήνησε τους εκτοπισμούς και τας μετοικεσίας τοσούτων Γραικών, όσοι μην υποφέροντες πλέον τον Ωθωμανικόν ζυγόν εσκορπίσθησαν, εις διαφόρους τόπους της Ευρώπης; […] Όλα ταύτα και άλλα μύρια κακά προέρχονται από την παράνομον των Τούρκων διοίκησιν. Ψεύδεται λοιπόν αναισχύντως ο ψευδώς υπό το όνομα του Ιεροσολύμων κρυπτόμενος φιλότουρκος συγγραφεύς , όταν λέγη, ότι «η υποταγή εις αυτήν την διοίκησιν δεν προξενεί κανένα εμπόδιον ή βλάβην εις την ψυχικήν σωτηρίαν».
Ελησμόνησεν άρα τους αποστατήσαντας Γραικούς από την θρησκείαν των ιδίων προγόνων, δια την τυραννίαν των Τούρκων. Τας καταδυναστείας όσας υποφέρουσι καθ’ εκάστην οι αδύνατοι Γραικοί από τους ομογενείς των πλουσίους, από τους ιδίους αυτών ποιμένας. Την δεινήν αμαθίαν των πολλών, και τας απ’ αυτήν γεννηθείσας δεισιδαιμονίας; […]
Ας μας ειπή ο φιλόσοφος αυτός αν ευρίσκεται ή ευρέθη πού ποτέ καμμία δημοκρατία, αριστοκρατία, βασιλεία ή και τυραννία οποιαδήποτε άλλη, όπου εχύθη τοσούτον αθώον αίμα, όσον έχυσαν μέχρι του νυν οι Τούρκοι, όπου επράχθησαν τοσαύται αρπαγαί, ληστείαι, καταδυναστείαι γυναικών, παρθένων και παίδων βίαι, όσαι πράττονται κατά πάσαν ώραν εις την οθωμανικήν επικράτειαν».
Α. Κοραής, Σάλπισμα Πολεμιστήριον [1801]: «Tις εξ ημών δεν εδοκίμασε την απάνθρωπον αγριότητα και ασπλαγχνίαν της διεστραμμένης των Oσμανλίδων γενεάς; Αυτοί […] μας εγύμνωσαν από την προγονικήν ημών δόξαν. […]
Τους ιερούς ημών ναούς μετέβαλον εις τζαμία, και μη αρκούμενοι εις το να μας στερούσι τα αναγκαία μέσα του να συστήσωμεν σχολεία εις ανατροφήν και φωτισμόν των ημετέρων τέκνων, μας αρπάζουσιν από τους πατρικούς κόλπους και αυτά τα τέκνα, δια να τα κατηχώσιν εις την θρησκείαν του Μωάμεθ, ή να τα μεταχειρίζωνται..... ω Γραικοί, και πώς να προφέρη το στόμα μου τοιαύτην των Γραικών καταισχύνην; Δια να τα μεταχειρίζωνται εις τας ασελγείς και παρανόμους αυτών ηδονάς. Μας κρίνουσιν αδίκως και μας στερούσι την ζωήν χωρίς έλεον ή κρίσιν. Εις τας κεφαλάς των δυστυχών Γραικών έπεσαν σήμερον όλαι αι φρικταί εκείναι κατάραι, με τας οποίας ο Θεός εφοβέριζε πάλαι τους Ιουδαίους».
Με αφορμή την περίφημη Πατρική Διδασκαλία, οι αναθεωρητές ιστορικοί βρίσκουν την χρυσή ευκαιρία για να επιτεθούν λάβροι ενάντια στην εκκλησία για τον «αντιδραστικό ρόλο» του ιερατείου κατά το ‘21, λέγοντας πως η εκκλησία ήταν ο καλύτερος σύμμαχος του σουλτάνου, όπως είδαμε αναλυτικά πιο πάνω.
Όμως, όσοι θέλουν να μας πείσουν πως η Πατρική Διδασκαλία προπαγανδίζει την επίσημη εκκλησιαστική θέση στο θέμα των σχέσεων των υπόδουλων Ελλήνων με τον κατακτητή, αγνοούν ή αποκρύπτουν ένα ιστορικό γεγονός. Ότι μόλις ο βαριά άρρωστος πατριάρχης Ιεροσολύμων Άνθιμος πληροφορήθηκε την πλαστογραφία, καταράστηκε το κίβδηλο κατασκεύασμα. Και ότι οι πατριαρχικοί μητροπολίτες αγόρασαν τα υπόλοιπα αντίτυπα του βιβλίου για να τα κάψουν, πράξη που φανερώνει πως δεν συμφωνούσαν καθόλου με το περιεχόμενό του ( G. Podskalsky, Η Ελληνική Θεολογία επί Τουρκοκρατίας, 1453-1821, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2005 [γερμανικό πρωτότυπο: 1988], σ. 448.)
-Κάτι τέτοια βρίσκουν οι Χριστιανομάχοι και χαριεντίζονται μεταξύ τους.......
Η πρώτη είναι η μαρτυρία για το κρυφό σχολείο του Φωτάκου. Και τις ο Φωτάκος; Ο πρώτος υπασπιστής του Κολοκοτρώνη, ο οποίος αναφέρει στα Απομνημονεύματά του:
«Μόνοι των οι Έλληνες εφρόντιζαν δια την παιδείαν, η οποία εσυνίστατο εις το να μανθάνουν τα κοινά γράμματα, και ολίγην αριθμητικήν ακανόνιστον. Εν ελλείψει δε διδασκάλου ο ιερεύς εφρόντιζε περί τούτου. Όλα αυτά εγίνοντο εν τω σκότει και προφυλακτά από τους Τούρκους»
Ο καλαμαράς Φωτάκος, ο οποίος γεννήθηκε και ανδρώθηκε μέσα στην σκλαβιά, αναφέρει αυτό που σαν παιδί και σαν νεαρός έζησε ως άμεσο και προσωπικό του βίωμα. Και είναι τόσο αυθόρμητος και τόσο ανυποψίαστος ο τρόπος με τον οποίον καταθέτει αυτήν την πολυτιμότατη μαρτυρία του, ώστε να μην μπορεί κανείς να του επιρρίψει την παραμικρή μομφή για εθνικιστική ρητορεία ή νεοελληνικό ρομαντισμό. Το αντίθετο. Ο Φωτάκος μαρτυρεί ένα από τα σπουδαιότερα γεγονότα της πνευματικής αντίστασης των Ελλήνων, το κρυφό σχολειό, μέσα σε όλες κι όλες δυο γραμμές, χωρίς μάλιστα να κάνει το παραμικρό επιπλέον σχόλιο.
Η επόμενη μαρτυρία προέρχεται από τον Νικόλαο Δραγούμη. Ο Νικόλαος Δραγούμης επίσης δεν ήταν μια τυχαία προσωπικότητα, αλλά ένας λόγιος που ανδρώθηκε μέσα στον αγώνα με τις καλύτερες προϋποθέσεις. Η μαρτυρία του Δραγούμη ανάγεται στο 1855 και βρίσκεται στον Ε΄ τόμο του περιοδικού που εξέδιδε, την Πανδώρα. Εκεί, λοιπόν, γράφοντας για τον πατέρα του Μάρκο που γεννήθηκε το 1770 και πέθανε το 1854, αναφέρει τα εξής:
«Ουχί μόνον κοπιώντες, αλλά και κινδυνεύοντες εσπούδαζον οι πατέρες ημών γράμματα. Έκαστος των Τούρκων, και ο έσχατος, ως γνωστόν, είχε το δικαίωμα να τυραννή, να φορολογή και να φονεύη τους οπαδούς του Χριστού. Επειδή δε τα σχολεία διήγειραν τας υποψίας αυτών και τα κατέτρεχον παντοιοτρόπως, και διδάσκαλοι και μαθηταί εσοφίζοντο παντοίους επίσης τρόπους δια να αποφεύγωσι την οργήν των. Και οσάκις συνήρχοντο εις το σχολείον, εις εξ αυτών, ιστάμενος πλησίον του παραθύρου ως κατάσκοπος, έστρεφεν ανήσυχος πανταχού το βλέμμα, και έδιδε προς τους άλλους την είδησιν ότι έβλεπεν Οθωμανόν ερχόμενον μακρόθεν. Και αμέσως εγίνετο βαθεία σιωπή! Διότι ουαί και εις διδάσκοντας και εις διδασκομένους, εάν ο αγέρωχος διαβάτης ήκουε θόρυβον ή φωνάς μαρτυρούσας διδασκαλίαν! Ανέβαινεν όλως πνέων θυμόν εις το επίτηδες ζοφούμενον σχολείον, και εξυλοκόπει και ετραυμάτιζε και μίαν-μίαν απέσπα τας τρίχας του διδασκάλου, ένα ετύγχανε φέρων (ως σύνηθες τότε) πώγωνα!
Ως εάν έφερε μεγαλόσταυρον εις τον λαιμόν, και ταινίαν εγκάρσιον εις το στήθος, εκαυχάτο πάντοτε ο πατήρ μου ότι εδάρη υπό Οθωμανού χάριν των ελληνικών γραμμάτων.
«Δια τοιούτων κόπων και κινδύνων, προσέθετεν επί τέλους οσάκις διηγείτο ταύτα, εδιδασκόμεθα και εδιδάσκομεν. Και υπεμένομεν όλα καρτερικώς και αγαλλώμενοι»
Δεν νομίζω πως μπορεί να υπάρξει πιο παραστατική αλλά και πιο αξιόπιστη μαρτυρία, μέσα από την καρδιά της τουρκοκρατίας, για την ύπαρξη του κρυφού σχολειού και για τον τρόπο με τον οποίο αυτό λειτουργούσε. Έντρομοι και φοβισμένοι δάσκαλοι και μαθητές πήγαιναν σε επίτηδες σκοτεινιασμένα σχολεία, ώστε να μην τους πάρει χαμπάρι κανένας Τούρκος ότι κάνουν μάθημα και τους σαπίσει στο ξύλο! Γι’ αυτό καθ’ όλη την διάρκεια του μαθήματος έβαζαν τσιλιαδόρο, για να τους ειδοποιεί όταν έρχονταν κανένας Τούρκος, ώστε να σταματήσουν αμέσως το μάθημα. Το σημαντικό σε τούτη εδώ την μαρτυρία είναι πως αποτελεί προσωπική κατάθεση μιας συγκεκριμένης εμπειρίας του Μάρκου Δραγούμη, πατέρα του Νικολάου, την οποία έζησε και βίωσε άμεσα και προσωπικά ο ίδιος.
quote:
macedon:
Ε, αυτό βρήκε να αντιγράψει από την Αποστολική Διακονία, αυτό έβαλε. Δεν έχει σημασία που είναι άσχετο με το θέμα.Εχουν, κι αυτός και ο άλλος τεράστια βιβλιοθήκη, αλλά δεν έχουν ακόμη τις οδηγίες χρήσης των βιβλίων και βολεύονται στις αντιγραφές έτοιμων κειμένων από τις διάφορες ιστοσελίδες...
Γι'αυτό σου λέω, μην είσαι απαιτητικός... Βολέψου με ό,τι σου δίνεται...
Αγαπητέ ανώνυμε αντιγραφέα
1. Γιατί οι σημειώσεις σου ξεκινάνε από το 95? Ειδικά αυτό το βιβλίο που βάζεις στις αναφορές σου μας έκανε να γελάσουμε όλοι μαζί εδώ, να'σαι καλά:
A. Preobragensky, Γρηγόριος Ε’. Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (ρωσιστί)
Μήπως μπορείς να μου το σκανάρεις αυτό να το διασταυρώσω;
Eσύ από κει που αντιγράφεις δεν είχε τη φωτογραφία του Νικόλαου Βάμβα! ούτε έλεγε ότι ήταν ιερωμένος και για αυτό και την πάτησες....αν θες να με διαψεύσεις σήμερα σκανάρισε το κείμενο-σελίδα-συγγραφέα-έργο που αποδεικνύουν ότι τα έχεις υπό την κατοχή σου......
-Όχι δεν μπορώ να το σκανάρω γιατί δεν το έχω υπό την κατοχή μου, εάν νομίζεις ότι δεν είναι έτσι δεν έχεις παρά να το σκανάρεις εσύ και να δείξεις έτσι ότι δε λέει αυτά που γράφει αλλά άλλα.....!!!! έχεις όσο χρόνο χρειάζεσαι.......απλά να ξέρεις ότι, ότι και να μας παρουσιάσεις αμέσως θα το αναζητήσω για διασταύρωση......οπότε μην μπαίνεις και πάλι στον κόπο για να σκανάρεις ψευδές κείμενο όπως είχες κάνει πάλι με τον Γρηγόριο σε άλλο θέμα........αναμένω.....
quote:
macedon:
2.Οταν λες "βιβλιογραφία" εννοείς βιβλία που διάβασες ή που σου λέει ότι διάβασε αυτός από τον οποίο αντέγραψες; Γιατί μου φαίνεται απίθανο να διαβάζεις Κοραή και Λάμπρου. Το πολύ-πολύ για καμιά Ραδιο-Τηλεόραση σε έχω ικανό.
Εγώ δε διαβάζω άλλα και άλλα να καταλαβαίνω όπως εσύ!!..........η βιβλιογραφία λοιπόν είναι στη διάθεση του καθενός για να τη διαψεύσει με στοιχεία......
quote:
macedon:
3. Γιατί δε βάζεις απλά το link των σελίδων απ'όπου αντιγράφεις ώστε να πάει ο καθένας να διαβάζει αν θέλει, όπως έμαθε τουλάχιστον να κάνει ο Ψηλός; Ετσι κι αλλιώς κανείς δεν πρόκειται να πιστέψει ότι αυτά αποτελούν πνευματικό σου προϊόν και ελάχιστοι θα κάτσουν να διαλεχτούν με τις ιστοσελίδες απ'όπου αντιγράφεις?
Εσύ γιατί δεν το κάνεις? για τις δικές σου ιστοσελίδες που αντιγράφεις όπως αυτή με το θαυμάσιο και Χριστιανό Ορθόδοξο Διδάσκαλο του έθνους τον Βάμβα που μας παρουσίασες?
quote:
macedon:
4. Επειδή πήρε κάπου το μάτι μου ότι απαντάς σε δικά μου σχόλια, να σε ενημερώσω πως δυστυχώς δεν διαβάζω σεντόνια μελών του φόρουμ που έχουν αντιγραφεί από ιστοσελίδες και δε λένε τίποτε σημαντικό. Συνήθως, επειδή αντιγράφουν δεν ξέρουν να κάνουν ούτε μια στοιχειώδη επιλογή. Για παράδειγμα όλοι γνωρίζουν (εκτός από σένα που μάλλον το ανακάλυψες σήμερα) πως ο Νεόφυτος Βάμβας ήταν ιερωμένος, όπως και ο Βούλγαρης, όπως και ο Θεόκλητος Φαρμακίδης που ονόμασε το πατριαρχείο "ξενόδουλο". Οπότε, δεν χρειάζεται να αντιγράψεις τη βιογραφία του. Θα μου πεις, ήταν μέσα στο κείμενο που αντέγραψες, οπότε μη γνωρίζοντας τι πρέπει να κόψεις και τι να αφήσεις τα έβαλες όλα. Σωστό κι αυτό.
Τίποτα σημαντικό?
Πως λοιπόν τα βάζεις με το ιερατείο που τόσα πρόσφερε στον αγώνα της επανάστασης????? και γιατί δεν το ανέφερες στο αρχικό κείμενο από όπου αντέγραψες ότι ο Βάμβας ήταν ιερωμένος? όφειλες να το κάνεις για να δώσεις την πλήρη εικόνα......απλά από κει που αντέγραψες και που είναι μια σελίδα όπου εμφανίζει σχόλια κατά του Χριστιανσιμού αδιακρίτως κρίσης και ουσίας.........δεν έλεγε κάτι τέτοιο.....και για αυτό το μετέφερες αυτούσιο......ενώ η δική μου σελίδα ήταν ποιο πλήρης είχε και τη φωτό!
quote:
macedon:
5. Πριν αναφερθείς στο τι είπε ο καθενας από τη βιβλιογραφία σου, σκέψου πως ίσως κάποιοι έχουν διαβάσει τα έργα αυτά και χαμογελούν (ή κατρακυλιούνται από τα γέλια ανάλογα με την πατάτα σου) όταν σχολιάζονται. Γνωρίζεις για παράδειγμα ότι ο Κοραής είπε για το Γρηγόριο πασά τον Ε΄ ότι "τώρα ο σουλτάνος κρεμάει τους δικούς του αντί να τους φορέσει καφτάνι";
Εσύ γνωρίζεις ή μάλλον διάβασες τη θέση του Κοραή για την εκκλησία και το Πατριαρχείο? σε προηγούμενο μήνυμα μου την έχω παραθέσει.
Γνωρίζεις ότι με αυτόν τον τρόπο ο Κοραής έδειχνε την απελπισμένη θέση του Σουλτάνου? ο οποίος νόμιζε ότι είχε δικό του τον Πατριάρχη και βρέθηκε προεκπλήξεων? ειδικά όταν έμαθε ότι πίσω από την Επανάσταση κρυβόταν ο ίδιος ο Πατριάρχης ο οποίος για να τοποθετηθεί στη θέση αυτή, έπρεπε να είχε τα διαπιστευτήρια του Σουλτάνου?
quote:
macedon:
6. Για ενημέρωσή σου (και ενημέρωση του ετέρου μέλους του κοπαδιού), επαναλαμβάνω ότι ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός. Δεν έκανε ιστορική έρευνα, δεν καταγράφει γεγονότα που δεν ήταν του άμεσου περιβάλλοντός του και όταν αναφέρεται σε τέτοια, αυτό δεν αποτελεί ούτε αξιόπιστη αναφρά ούτε ιστορική μαρτυρία.
Για επαναφορά σου στην τάξη ο Μακρυγιάννης δεν ήταν ιστορικός? ήταν ο ίδιος η Ιστορία του Ελληνικού έθνους της συγκεκριμένης εποχής και αυτήν καταγράφει, τα απομνημονεύματά του τα γράφουν ή τα χρησιμοποιούν, αυτούσια χωρίς περικοπές αλλά με θαυμασμό ιστορικοί όπως ο Γιάννης Κορδάτος ο Βλαχογιάννης?
Ο Ιστορικός Φωτιάδης γράφει για το έργο του Μακρυγιάννη: "Κανείς άλλος δεν έχει τον πλούτο του ύφους του Μακρυγιάννη. Είναι αδρό, πυκνό και τόσο αληθινό και πηγαίο μέσα στην ιδιομορφία του. Δεν είναι τέχη ψιλοδουλειάς, μα δωρική κολώνα. Λίγοι, πολλοί λίγοι είναι οι παγκόσμιοι φήμης συγγραφείς, που μπορούν να υπερηφανευτούν για ένα τέτοιο επίτευγμα. "
Ο πανεπιστημιακός καθηγητής Σπύρος Αδραχτάς γράφει ότι το έργο αυτό δεν είναι μια αυτοβιογραφία. Έχει τέτοιες προεκτάσεις, που σήμερο θεωρείται ένα πολύτιμο ντοκουμέντο για μια σημαντική περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας. Χρήσιμο ιστόρημα, συγγραφικό έργο αξίας και υπεύθυνη καταγραφή των γεγονότων το χαρακτηρίζει.
Η μεγάλη παιδαγωγός και πεζογράφος Έλλης Αλεξίου, η οποία
κληροδότησε στις επόμενες γενιές ένα σημαντικό έργο και ένα αγωνιστικό παράδειγμα ζωής, που θα προσανατολίζει πάντα την προοδευτική διανόηση και τους λαϊκούς αγώνες, η γνωστή και ως η «δασκάλα του λαού» - όπως χαρακτηρίστηκε! γράφει ότι ο Μακρυγιάννης "πείθει πως πρωταρχικό του μελλημα είναι όχι η προβολή του ατόμου του αλλά η πιστή εξιστόρηση των γεγονότων.
Η αξία του ιστορικού μέρους του έργου είναι ανυπολλόγιστη μας λέει ο Γιάννης Βλαχογιάννης, ο οποίος εκτός από τη λογοτεχνία είχε πάθος για τη συλλογή εγγράφων της Επαναστατικής περιόδου. Διορίστηκε διευθυντής των Γενικών Αρχείων του Κράτους και έγραψε πολλές ιστορικές μελέτες. Έργα του είναι: Ιστορίες του Γιάννη Επαχτίτη, Ο πετεινός, Το Σούλι, Μεγάλα Χρόνια κ.ά. Τα θέματα των διηγημάτων του αναφέρονται στα κατορθώματα των Σουλιωτών και στους αγώνες του '21. Εξέδωσε επίσης τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη και του Κασομούλη. 
Έπεται πολύ συνέχεια..........αλλά σιγά-σιγά.....
"Μηνύστε με, μηνύστε με σε δίκες ξεφτιλίστε με"
Edited by - europaios2 on 13/08/2008 10:57:14